Skip to main content

Full text of "Collectio indulgentiarum theologice, canonice, ac historice digesta : opus"

See other formats 


me^^ 


( 


; 


» ,  :^^- 


^n 


K  ^ 


m>-5 


t:      A^ 


i 

T':i 


5^ 


/-7  *^ 


•KK  LIKIUK* 


-sc 


\^^ 


v9. 


LIS.^.ARY    '' 


/, 


^''onxo,  Onlar^o 


COLLECTIO 

INDULGENTIARUM 


/ijTn^- 


■U.. 


COLLECTIO 


INDULGENTIARUM 

THEOLOGICE,  CANONICE  AC  HISTORICE 

DIGESTA 

OPUS  A  P.  PBTRO  MOCGHEGIANI  A  MONSANO 

EX-DEFINITORE  GENERALI  ORD.  MINORUM 
ET  SACRAE  CONGR.  INDULGENTIARUM  CONSULTORE 

DISPOSITUM 
NUTU  ET  AUGTORITATE 

RMI  P.  ALOYSII  A  PARMA 

TOTIUS  ORD.  MINORUM  MINISTRl  GLIS 
IN  LUCEM  EDITUM 


AD  CLARAS  AQUAS  (QUARACCHI) 

l'I\OPE    FLORENTIAM 
KX    TYPOGRAPHIA    COLLEGII    S.    BONAVENTURAE 

1897. 


UBRARY  OF 

DUNS  SCOTUS  COLLEOE 
iiiPTpniT  Mirwir^AN 


JJ  I 

Me5 


Proprietas  litteraria. 


OCT  2  7  iq.QQ 


/  o  ^ 


TIBI 

YIRGO  IMMAGULATA  MARIA 

SERAPHICI    ORDINIS    PATROKA    POTENTISSIMA 

MATER   EJUS 

QUI    INFINITIS    SUIS    MERITIS 

QUIBUS   ET    TUAE    OPULENTISSIMAE    AC    SANCTORUM    OMNIUM 

SUPERABUNDANTES   ACCESSERUNT    SATISFACTIONES 

ECCLESIAE    A   SE   FUNDATAE    THESAURUM    ACQUISIVIT 

OBTULITQUE    PRETIOSISSIMUM 

LIBRUM    HUNC    DE   EODEM    THESAURO  DISSERENTEM 

INSCRIBIMUS,    OFFERIMUS,    DICAMUS 

EIQUE    TU   MATER   NOSTRA   AMANTISSIMA 

UT   VIYIS    AC   DEFUNCTIS   UBEREM    FRUCTUM    AFFERAT 

LABORI    NOSTRO    UT    FILIO    TUO    PLACEAT 

BENEDICTIONEM    TUAM    CLEMENTER    LARGIRE. 


DECRETUM  APPROBATIONIS 


Cuni  S.  Congregalio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita 
Opus  quod  inscribitur  «  Collectio  Indulgentiaj^um  theologice,  ca- 
nonice  ac  historice  digesta,  auctore  P,  Petro  Mocchegiani  a  Mon- 
sano,  Ordinis  Minorum  Obs.  S.  Francisci » ,  uni  ex  suis  Consul- 
toribus  examinandum  commiserit,  isque  ejusdem  Operis  diligenti 
peracto  examine  testimonium  ediderit  nihil  in  eo  reperisse  quod 
minus  conforme  habeatur  sive  Constitutionibus  RR.  PP.  sive  De- 
cretis,  etiaui  recentissimis,  nec  non  Rescriptis  hujus  S.  C,  prae- 
fato  altento  examine,  praedictum  Opus  typis  imprimi  ac  publicari 
benigne  permisit. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
17  Februarii  1897. 

f  Archiepiscopus  Nicopolitanus, 

Secretarius. 


Opus  cui  titulus  «  CoUectio  Indulgentiarum  Iheologice,  ca- 
nonice  ac  historice  digesta  »  ab  Adm.  Rdo  P.  Petro  a  Monsano, 
Ex-Definitore  Generali  ac  S.  Indulgentiarum  Congr.  Consultore,  con- 
posilum  approbamus  et  commendamus,  et  ex  parte  Ordinis  nihil 
obstat  quominus,  servatis  de  jure  servandis,  typis  mandari  possit. 

Dat.  Romae  ad  S.  Antonii,  18  Februarii  1897. 

Fr.  Aloisius  a  Parma,  Minister  Generalis, 


AD  SACERDOTES 


Exhibetur  Vobis,  Ministri  Domiiii  et  quotquot  ad  ec- 
clesiastica  munia,  Deo  vocante,  contenditis,  opus  quod  in- 
scribitur  cc  Collectio  Indidgentiarum  theologice^  canonice 
ac  historice  digesta)\,  cujus  non  modica  pars  jam  prodiit 
per  successivos  articulos  in  franciscana  Ephemeride  Acta 
Ordinis  Minorum.  —  Ex  quo  a  supremo  Moderatore  Or- 
dinis  nostri  ad  exercendum  Secretarii  generahs  munus  ad- 
vocati  fuimus,  plane  animadvertimus  quam  necessarium  es- 
set  opus  hngua  latina  exaratum,  in  quo  cohecta  haberentur 
Sanctae  Sedis  documenta,  quae  indulgentias  quomodocumque 
respicerent.  Incertitudines  siquidem  permultae  erant,  et  saepe 
a  pluribus  quaerebatur,  num  in  certis  casibus  de  Pontificia 
concessione  constaret.  Expleto  Secretarii  officio  et  inter  De- 
finitores  generales  adlecti,  quod  mente  antea  conceperamus, 
ad  actum  deducere  proposuimus.  Obtenta  a  Rmo  P.  Aloysio 
a  Parma,  Ministro  Generah  Ordinis  Minorum,  Benedictione 
seraphica,  hortatore  benevolentissimo  Adm.  R.  P.  Raphaele 


Vlll 

ab  Auroliaco,  Procuratoro  Generali  Ordinis,  cui  multum  de- 
bemus  ob  eximium  studium  comparandi  nobis  libros  ad  id 
necessarios,  manum  ad  opus,  certe  non  facile,  illico  admo- 
vimus,  et  post  aliquos  annos,  licet  adversa  valetudine  jugi- 
ter  afflicti,  illud,  auxiliante  Deo,  absolvere  potuimus,  quod 
modo  Vobis  omnibus,  qui  in  sortem  Domini  vocati  estis, 
reverenter  olTertur. 

In  hoc  patientiae  opere  concinnando  id  nobis  propo- 
suimus,  ut  ea  omnia  in  libro  complecteremur,  quae  in  ma- 
teria  indulgentiarum  fidelibus  cunctis,  sed  maxime  Sacerdo- 
tibus  scitu  perutilia  vel  necessaria  sunt.  Quocirca  praejactis 
et  explicatis  veritatibus  ac  legibus,  quae  pro  indulgentiis 
partem  generalcm  seu  fundamentalem  constituunt,  gradum 
fecimus  ad  socundam  partem,  ad  inquirendas  scilicet  et 
exponendas  indulgcntias  in  specie,  quae  nimirum  a  Summis 
Pontificibus  concessae  sunt  in  favorem  omnium  Christifide- 
lium,  quaeque  adnexae  reperiuntur  quibusdam  precibus,  piis 
exercitiis,  Benedictionibus  Apostohcis,  devotionis  objectis  et 
locis  sacris.  Demum  eas  suscepimus  expendendas  indulgen- 
tias,  quae  non  omnibus  Christifidehbus,  sed  personis  quo- 
rumdam  coetuum  concessae  sunt.  Et  haec  est  hujus  hbri 
textura  generalis. 

Ad  particularia  descendentes,  monemus,  in  hoc  opere 
plures  (juidem  ex  brevioribus  precibus,  quibus  adnexae  sunt 
indulgentiae,  in  Lectorum  commodum  nos  recensuisse,  minime 
vero  omnes,  cum  hae  jam  cohectae  habeantur  in  authentico 
hbro  omnibus  notissimo  et  in  principahores  hnguas  verso, 
cui  titulus  ((  Raccolta  di  orazioni  e  pie  opere,  per  le 
(inali  sono  sfate  concesse  dai  Sommi  Pontefici  le  SS.  In- 
dnl(jenze^).  Nec  item  inseruimus  Benedictionum  formulas, 
utpote  quae  cuilibet  praesto  sunt  in  Rituah  Romano  nec  non 


IX 

in  tot  libris  vel  libellis.  Praedictas  res  ideo  etiam  praetcri- 
vimus,  ne  voluminis  moles,  jam  satis  aucta,  augeretur  am- 
plius  non  sine  Lectorum  fastidio. 

Inferant  Lectores,  in  hac  elucubratione  eo  animum 
nostrum  praecipue  intendisse,  ut  de  indulgentiis  doctrinam 
exponeremus ;  regulas  vero,  praescriptiones,  declarationes  ac 
responsa  S.  Sedis  vel  SS.  Congregationum  hac  illac  sparsa 
et  disjecta,  colligeremus,  disponeremus,  ac  opportune  expli- 
caremus.  Latius  fusiusque,  propter  uberiorem  materiam,  egi- 
mus  de  quibusdam  rebus  vel  locis  aut  personis,  quibus  con- 
cessae  sunt  indulgentiae,  videhcet  de  devotionis  objectis,  de 
Scapularibus,  ecclesiis,  altaribus  privilegiatis,  Portiuncula,  Via 
Crucis,  de  Regularibus,  de  implexa  quaestione  quoad  com- 
municationem  privilegiorum  et  indulgentiarum  inter  eosdem 
Regulares,  de  Institutis  votorum  simpUcium,  de  gratiis  in 
pariiculari  concessis  Ordini  Minorum,  de  Tertio  Ordine  sae- 
culari  Franciscah,  de  Confraternitatibus  ahisque  piis  Asso- 
ciationibus.  Harum  rerum  tractationem  pro  Lectoribus  cun- 
ctis,  sed  speciatim  pro  Sacerdotibus  non  modicae  utihtatis 
esse  confidimus ;  siquidem  quaestiones  plurimae  ac  dubia 
non  pauca  relate  ad  indalgentias,  quibus  dirimendis  frustra 
persaepe  teritur  tempus  ac  pervolvuntur  hbri,  hic  simul  col- 
lecta  et  authentice  hactenus  resoluta  habentur.  Eorumdem 
pariter  Lectorum  commoditati  prospicientes,  adjecimus  ut 
plurimum,  post  pecuharis  materiae  expositionem,  brevem 
conspectum  rerum  notabilium.  Et  ut  cuivis  detur  ea  quae 
requirit  facihus  invenire,  Indicem  universarum  rerum  ordine 
alphabetico  digestum  ad  voluminis  calcem  apposuimus. 

Interim  hunc  hbrum  lecturos  rogamus,  ut  vehnt  erga 
nos  benignos  ac  indulgentes  sese  ostendere,  quatenus  defectus 
naevosque,  quos  sibi   contigerit  in  co  reperire,   non   omnes 


X 

(Milpae  Aucloris,  scd  diiricnllali  laboris  ab  eo  suscepti  ex 
parle  saltcm  adscribanl.  Alius  quisquc  majori  ingenio,  am- 
pliori  doctrina  ac  eruditione  praeditus,  perficere  poterit  quod 
impcrleclum  est. 

Fontes  ad  quos  unice  in  redigendo  opere  confugimus, 
ct  cuique  quoad  indulgentias  confugiendum  est,  S.  Sedis 
documenta  sunt,  quae  reperiuntur  coUecta  sive  in  volu- 
mine,  cui  nomen  cc  Decreta  authentica  Sacrae  Congrega- 
tionis  Indutgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae  ))  ^  si\e 
iii  libro  «  Raccolta  di  orazioni  e  pie  opere  »  etc,  quem  su- 
pra  iaudavimus,  sive  etiam  in  opere,  quod  inscribitur  «  Re- 
scripta  authentica  Sacrae  Congregationis  Indulgentiis 
Sacrisque  Reliquiis  praepositae  nec  non  Summaria  Indul- 
gentiarum  »  etc.  Decisiones  quae  post  editos  hujusmodi 
libros  in  lucem  prodierunt,  vel  ex  gravibus  Auctoribus  vel 
ex  variis  ephemeridibus  cathohcis  omni  fide  dignis  desum- 
psimus  aut  nos  ipsi  ab  ipsa  Sacra  Indulgentiarum  Congre- 
gatione  humiliter  postulavimus  et  obtinuimus.  Quaedam  do- 
cumenta  specialia,  quae  in  laudatis  Collectionibus  non  fue- 
runt  inserta,  quia  ad  id  faciendum  deerat  scopus,  et  de 
(juorum  authenticitate  rationabihter  dubitari  nequit,  ex  hbro 
probatorum  Auctorum  excerpsimus.  Ubi  vero  de  materia 
theologica  vel  de  quibusdam  quaestionibus  gravioribus  in 
ordine  ad  indulgentias  agitur,  eorumdem  Doctorum  auctori- 
tate  semper  usi  sumus.  Consuluimus  etiam  plures  ex  re- 
centioribus  Auctoribus,  qui  procul  dubio  in  rebus  plurimis 
singuiari  adjumento  nobis  fuerunt. 

Lectores  benevolos  praemonemus,  Decreta  quae  sine 
specificatione  S.  Congregationis  saepe  intra  parenthesim  ci- 
tantur,  ex  Sacra  Congregatione  Indulgentiarum  prodiisse. 
Numerus  arabicus,  cui  praeponitur  httera  N.  intra  eamdem 


XI 

parenthesim  positus,  numerum  indicat  seriei  Decretorum 
respondentem,  prout  jacet  in  libro  cc  Decreta  authentica  » 
supra  citato.  Ubi  vero  decisiones  et  responsa  aliarum  Sa- 
crarum  Congregationum  referuntur,  id  specifica  citatione 
adnotatur. 


PAR8  PRIMA. 


DE  INDULGENTIIS  IN  aENERE. 


PARS  PRIMA. 

In  hac  prima  parte  exponitur  doctrina  Ecclesiae  quoad  Indul- 
gentias  in  genere,  et  in  duo  capita  partitur,  in  quorum  primo 
agilur  praecipue  de  iis,  quae  in  ordine  ad  Indulgentias  sunt  retinenda 
\e\  credenda,  et  ideo  doctrinam  theologicam  continet;  in  secundo 
Iractatur  de  iis,  quae  ex  praescriptione  Ecclesiae  sunt  facienda  ad 
eas  lucrandas,  in  quo  proinde  doctrina  potissimum  evolvitur,  quae 
canonica  dici  potest. 


-*«c:5E0«3O»- 


CAPUT  I. 
DOCTRINA  THEOLOGICA  DE  INDULGENTIIS. 

§1. 

NOTIO   INDULGENTIAE. 

1.  Ex  doctrina  catholica  constat,  peccatori  poenitenti,  post  culpae 
remissionem  et  poenae  aeternae  condonationem,  superesse  ordinarie 
obligationem  aliqua  temporaH  poena  divinae  justitiae  satisfaciendi 
vel  in  praesenti,  vel  in  altera  vita;  et  poena  temporahs,  expianda 
quoque  in  hac  vel  in  altera  vita,  debetur  etiam  cuilibet  peccato 
veniali. 

Jam  vero  Dominus  noster  in  sua  infinita  misericordia  disposuit, 
ut  fideles  ab  his  temporahbus  poenis  Hberari  possint  vel  ex  toto 
vel  ex  parte,  in  praesenti  vita,  tum  operibus  satisfactoriis,  quae 
ipsi  compleant,  tum  sanctis  indulgentiis,  quas  per  modum  ahso- 
lutionis  Ecclesia,  depositaria  infiniti  thesauri  superabundanlium 
satisfactionnm  Jesu  Christi,  B.  Mariae  Virginis  et  aliorum  Sanctorum, 
eisdem  fidelibus  concedit,  et  ipsi  lucrentur.  In  altera  vero  vita 
per  applicationem  earumdem  indulgentiarum  animabus  Purgatorii 
per  modum  suffragii  factam.  Hinc  patet  quid  sit  indulgentia. 

2.  Definitio  indulgentiae.  Indulgenlia  est  remissio  poenae  tem- 
poraHs  Deo  pro  peccatis  quoad  culpam  condonatis  debitae,  quam 


4  PAHS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

per  applicalionem  thesauri  Ecclesiae,  ex  superabiindanlibus  meriti& 
satisfacloriis  Jesu  Clirisli,  B.  Mariae  Virginis  et  Sanctorum  coale- 
scentis,  ecdesiastica  auctoritas  extra  Sacramenlum  Poenitentiae  fi- 
delibus  concedit  (Cf.  Raccolta  pag.  IX-X). 

3.  E\  data  definilione  pronum  est  colligere,  per  indulgentiam 
non  remitti  peccatum  (reatum  culpaej,  sive  mortale  sive  veniale 
sit,  nec  pariler  poenam  aeternam  (reatum  poenae  aeternaej,  quae 
semper  supponit  peccali  mortalis  reitatem.  Reatus  culpae  gravis 
una  simul  cum  poena  aeterna  non  deletur,  nisi  per  Sacramentum 
Poenitentiae  rile  digneque  susceptum,  vel  per  perfectum  conlritionis 
actum  cum  voto  ejusdem  Sacramenti. 

Culpa  autem,  seu  reatus  peccati  venialis,  remittitur  non  so- 
lum  per  absolntionem  sacerdotalem  in  praefato  Poenilentiae  Sa- 
cramenlo,  sed  etiam  aliis  remediis,  ex.  gr.  per  contritionis  actum, 
per  orationem  Dominicam,  per  Sacramentalia  etc,  extra  dictum 
Sacramentum  expiari  potest.  «  Venialia,  ita  docet  S.  Concilium  Trid. 
sess.  XIV,  cap.  V,  quibus  gratia  Dei  non  excludimur,  et  in  quae 
frequentius  labimur,  quamquam  recte  et  utiliter...  in  Confessione 
dicantur,  quod  piorum  hominum  usus  demonstrat,  taceri  tamen 
citra  culpam,  multisque  aliis  remediis  expiari  possunt  ». 

4.  EfTectus  ergo  indulgenliarum  est  remittere  non  culpas  sive 
mortales  sive  veniales,  sed  poenas  temporales,  quae  saepe  luendae 
remanent  post  culparum  remissionem.  Non  est  enim  putandum, 
lotam  peccatorum  poenam  semper  simul  cum  culpa  remitti.  Tri- 
denlinum  loco  citato  cap.  Vlll  haec  habet: 

o  Sancta  Synodus  declarat,  falsuni  omnino  esse,  et  a  verbo 
Dei  alienum,  culpam  a  Domino  numquam  remitti,  quin  uni- 
versa  etiam  poena  condonetur ;  perspicua  enim  et  illustria  in 
sacris  Lilteris  exempla  reperiuntur,  quibus,  praeter  divinam 
traditionem,  hic  error  quam  manifestissime  revincitur  ».  Hinc 
in  canone  XII  anathemate  damnat,  qui  dixerit,  totam  poenam  si- 
mul  cum  culpa  remitti  semper  a  Deo;  et  in  canone  XV  eum 
analhematizat,  qui  dixerit,  fictionem  esse,  quod,  virtute  Clavium 
sublata  pocna  aetcrna,  poena  temporalis  plerumque  exsolvenda 
remancat.  De  fide  est  igilur,  quod,  remissa  culpa  et  poena  aeterna, 
poena  lemporalis  saepe  vel  plerumque  exsolvenda  remaneat. 

5.  Ilinc  est  quod  fide  catholica  edocemur,  praeter  coelum  et 
infernum,  e  quo  nnlla  est  redemptio,  existere  statum  quemdam, 
in  quo  animae  juslorum,  quae  ex  hac  vita  migrarunt  non  perfe- 


CAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  5 

cte  purgalae,  poenis  mundentur  antequam  in  coelum  recipiantur. 
Hujusmodi  locus,  ut  omnes  norunt,  jure  Purgatorium  nuncupatur. 

6.  Dictum  est  in  definilione:  extra  Sacramenium.  Poenitentiae, 
ut  discernalur  indulgenlia  a  remissione,  quam  operatur  absolutio 
sacramenlalis,  vi  cujus,  una  cum  culpa  et  poena  aeterna,  remitti 
etiam  potest  partim  aut  inlegre,  pro  diversis  poenitenlium  dispo- 
sitionibus,  poena  temporalis.  —  Ceterae  particulae,  quae  in  allata 
definitione  continentur,  licet  intellectu  faciles,  magis  ex  dicendis 
clarae  fient. 

7.  Quia  indulgentiae,  ut  ex  dictis  apparet,  locum  obtinent  satis- 
factionis  poenitentialis,  ideo  non  aliam  poenam  tollunt,  nisi  quam 
debemus  in  foro  secreto  et  poenitentiali.  Per  indulgentias  igitur 
fideles  non  liberantur  a  poenis  naturalibus.  Nam  statutum  est  a 
Deo,  ut  isliusmodi  poenae  non  tollantur,  nisi  cum  natura  ipsa  mu- 
tabitur,  id  est  cum  per  resurrectionem.  mortale  hoc  induet  immor- 
talitatem  ( l.  Cor.  XV,o4).  Nec  per  indulgentias  toUuntur  poenae,  quae 
in  foro  externo  et  contentioso  sive  ecclesiastico  sive  saeculari  in- 
fliguntur.  Indulgentiae  enim  minime  pertinent  ad  forum  externum 
contentiosum,  sed,  ut  dictum  est,  ad  forum  secretum  et  poeniten- 
tiale.  Poenae  fori  externi  propter  bonum  reipublicae  infliguntur, 
ut  facinorosi  deterreantur  a  peccatis,  et  probi  homines  securitate 
fruantur  (Vid.  Bellarm.,  de  Indulg.  cap.  VII;  Passerini,  de  Indulg. 
quaest.  1,  n.  9j. 

§11. 

VERITATES   CREDENDAE   RELATE   AD   INDULGENTIAS. 

8.  Veritates  de  fide  credendae  quoad  indulgentias  duae  sunt : 
1*  Potestatem  esse  in  Ecclesia  divinitus  ei  traditam  con- 

cedendi  indulgentias; 

2*  Indulgentiarum  usum  clmstiano  populo  esse  maxime 
salutarem, 

Ulraque  propositio  expresse  docetur  a  Concilio  Trid.  sess. 
XXV  in  decreto  de  Indulgenliis,  in  quo  habetur: 

«  Cuni  potestas  conferendi  indulgentias  a  Christo  Ecclesiae 
concessa  sit,  atque  hujusmodi  potestate,  divinitus  sihi  tradita, 
antiquissimis  etiam  temporibus  illa  usa  fuerit,  sacrosancta  Sy- 
nodus  indulgentiarum  usum,  christiano  populo   maxime   salu- 


6  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

tarem,  et  sacrorum  Conciliorum  aucloritate  probatiim,  in  Ec- 
clesia  retinendum  esse  docet  et  praecipit,  eosque  anathemate 
damnat,  qui  aut  inutiles  esse  asserunt,  vel  eas  concedendi  in 
Ecclcsia  potestatem  esse  negant  ». 

9.  Prirna  thesis.  Quod  revera  Christus  Ecclesiae  suae  contulerit 
potestateni  concedendi  indulgenlias,  inanifesle  apparet: 

a)  Ex  S.  Scriptura.  Christus  (Matth.  XVI,  19)  ait  Petro :  «  Tibi 
dabo  claves  regni  coelorum :  et  quodcuinque  ligaveris  super  ter- 
ram,  erit  ligalum  et  in  coelis;  et  quodcumque  solveris  super 
terram,  erit  solutum  et  in  coelis  ».  Rursum  ibid.  (XVIII,  18)  ita 
Apostolos  omnes  affatur:  «  Quaecumque  alligaveritis  super  terram, 
erunl  ligata  et  in  coelo;  et  quaecumque  solveritis  super  terram, 
erunt  soluta  et  in  coelo  ». 

Haec  Chrisli  verba  tam  generalia  atque  ampla  sunt,  ut  nuila 
ratione  coarctari  possint  ad  solam  potestatem  remiltendi  peccata 
quoad  reatum  culpae  et  poenae  aelernae.  Istiusmodi  potestas,  absque 
xdla  prorsus  restriclione  Ecclesiae  collata,  ad  quodcumque  vin- 
culi  genus,  quod  potest  fideles  impedire  vel  retardare  a  conse- 
cutione  salutis,  certissime  et  manifestissime  extenditur.  Ergo  exten- 
ditur  etiam  ad  remissionem  poenarum  temporalium,  quae,  culpa 
el  poena  aelerna  deletis,  luendae  supersunt:  seu  compleciitur 
etiam  facultatem  concedendi  indulgentias. 

b)  Ex  usu  ejusdempotestatis  ab  ipso  Ecclesiae  exordio  osten- 
ditur  etiam  veritas,  de  qua  agitur.  Ea  siquidem  usus  est  Paulus 
cum  incestuoso  Corinthio  (II.  Cor.  X),  remittens  ei  poenam  tem- 
poralem  jam  anlea  imposilam.  Si  Paulus  id  potuit:  ergo  et  Papa 
potest,  arguit  Doctor  Angelicus,  qui  non  est  minoris  potestatis  in 
Ecclesia,  quam  Paidus  fuit  (Supplem.  quaest.  25,  art.  1).  Eadem 
potestate  anliquitus  Ecclesia  usa  est,  cum  ad  preces  Martyrum 
slalula  poena  seu  satisfactio  saltem  in  parte  relaxabatur  (Cf.  Perrone, 
Prael.  theol.  vol.  VII,  de  Indulg.). 

Cum  canonum  poenitentialium  rigor  successu  temporis  tempe- 
ratus  fuisset,  tunc  indulgentiarum  usus  frequentior  esse  coepit;  et 
hoc  ideo,  quia  Ecclesiae  pietas  quadamtenus  exigit,  ut  adjutricem 
porrigat  manum  filiis  suis,  quorum  animos  et  corda  dejiceret  et  de- 
bililaret  antiquae  poenitentiae  rigor.  Cujus  rei  exemplum  sumitur 
ab  Aposlolo,  qui  remissae  incestuoso  Corinthio  satisfactionis  hanc 
reddit  rotionem:  ne  forte  is  abundaiUiori  tristitia  absorbeatur 
(U.  Cor.  XI,  7). 


CAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  7 

10.  Secimda  thesis.  Quod  autem  indulgentiae  sint  utiles,  ac 
maxime  salutares  populo  christiano,  ex  dictis  consequitur.  Nam: 

a)  Nequit  non  esse  utile  ac  maxime  salutare  populo  christiano 
id,  quod  Christus  Ecclesiae  suae  dispensandum  commisit,  et  Ec- 
clesia  juxta  traditam  sibi  a  Christo  potestatem,  quovis  tempore  in 
fidelium  commodum  dispensavit. 

b)  Nequit  non  esse  utile  ac  salutare  id,  quod  valde  confert 
ad  excitandum  in  Christifidehbus  verae  poenitentiae  spiritum, 
omniumque  virtutum  studium,  atque  ingens  pro  aUera  vita  solamen 
animo  ingerit.  Porro  id  omne  praestant  indulgentiae,  quae  juxta 
consuetas  concessionum  formulas  non  dantur  nisi  iis,  qui  vere 
poenitentes,  confessi  ac  sacra  Comnninione  refecii,  vel  saltem 
corde  contriti,  certa  pietatis  opera  adimpleverint.  Quapropter  in- 
dulgentiae  maxime  prosunt  ad  fidei,  spei;,  charitatis,  omnisque 
pietatis  augmentum,  ut  etiam  experientia  constat,  potissimum  tem- 
pore  hibilaei  et  occasione  indulgentiae  de  Portiuncula  nuncupatae. 

11.  Dum  autem  ex  indulgentiis  tot  spirituaha  bona  fidehbus 
obveniunt,  ihud  ex  iisdem  tamquam  effectus  proprius  provenit, 
quod  debita  nostra,  id  est  poenae  temporales,  quae  expiandae  su- 
persunt,  vel  ex  toto  aut  ex  parte  relaxentur,  removendo  lah  modo 
impedimentum  gloriae.  Unde  jure  concluditur,  indulgenlias,  juxta 
calhohcam  doctrinam,  esse  utiles  ac  maxime  salutares  populo 
christiano  (Cf.  Perrone,  loc.  cil.). 

12.  Veritates  proximae  fidei,  quas  tamen  nonnuHi  Theologi  ab- 
solute  de  fide  dicunt,  tres  recensentur: 

1.  Per  indulgentias  relaxari  fidelibus  poenas  pro  peccatis 
remissis  Deo  debitas. 

2.  Easdem  indulgentias  applicari  posse  per  modum  suf 
fragii  animabus  in  Purgatorio  detentis. 

3.  Dari  in  Ecclesia  thesaurum  seu  collectionem  satisfa- 
ctionum  Christi  et  Sanctorum,  cujus  dispensatio  ad  eamdem  Ec- 
clesiam,  seu  ad  Romanum  Pontificem,  nec  non  ad  Episcopos  pro 
diversa  ratione  pertineat. 

13.  Ex  prima  propositione  tenendum  omnino  est,  indulgen- 
tiis  remitti  poenas  temporales  non  soliim  coram  Ecclesia,  sed 
etiam  coram  Deo,  ac  ideo  indulgentiae  non  sunt  nudae  remissio- 
nes  poenarum  canonicarum  in  foro  tantum  Ecclesiae,  ut  haeretici 
asserunt,  sed  ipsae  valent  ad  remissionem  poenarum  temporahum 
etiam  apud  divinam  justitiam,  nempe  in  foro  Dei. 


8  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

Thesis  constat  ex  conlrariis  propositionibus  a  Summis  Ponti- 
ficibus  censura  ootatis;  scilicet  ex  articulo  19.  Lulheri  a  Leone  X 
damnato,  et  propositione  40.  Synodi  Pistoriensis  a  Pio  VI  proscripta 
per  Conslitntionem  Auctorem  ftdei,  in  qua  habetur: 

c(  Proposilio  asserens,  indulgenliam  secundura  suam  praeci- 
sam  notionem  aUud  non  esse,  quam  remissionem  partis  ejus  poe- 
nilentiae,  quae  per  canones  slatuta  erat  peccanti,  quasi  indulgentia 
praeter  nudam  remisssionem  poenae  canonicae,  non  etiam  valeat 
ad  remissionem  poenae  temporaUs  pro  peccatis  actualibus  debitae 
apud  divinam  iustitiam:  falsa,  temeraria,  Christi  meritis  inju- 
riosa,  dudum  in  articulo  19.  Lutheri  damnata», 

Suadelur  ratione  theologica.  Nam  indulgentiae,  quae  poenas 
canonicas  relaxarent,  poenis  apud  Deum  non  remissis,  magis  obes- 
senl,  quam  prodessent,  quippe  quae  poenitentiae  opera  tollerent, 
poena  remanente.  Hanc  rationem  ita  exponit  S.  Thomas  eumdem 
errorem  confulans : 

Ecclesia  huiusmodi  indulgentias  faciens,  magis  damnifica- 
ret  quam  adjuvaret,  quia  remitteret  ad  graviores  poenas,  scili- 
licet  Purgatorii,  absolvendo  a  poenitentiis  injunctis  (SuppL  q.  25, 
arl.  1).  Idem  aifirmat  S.  Bonaventura,  qui  scribit:  Quidam  distin- 
guentes  forum  Dei  et  forum  Ecclesiae,  dixerunt,  hujusmodi  re- 
laxationes  non  fieri  nec  intelligi  quantum  ad  forum  Dei,  sed  quan- 
tum  ad  forum  Ecclesiae...  Sed  tamen  ista  opinio,  etsi  relaxationes 
videatur  ponere,  verius  inlerimit;  quia  si  relaxant  (Rectores)  ita 
quod  Deus  non  relaxat,  potius  deceptio  quam  relaxatio  vera  ju- 
dicanda  est,  et  potius  crudelitas  quam  pietas  dici  potest,  dum 
minuendo  hic  poenitentiam,  in  futuro  ad  graviora  trahit  suppHcia. 
Ideo  aUler  dicendum,  quod  relaxatio  iUa  non  solum  valet  in  foro 
Ecclesiae,  verum  etiam  in  foro  Dei,  quia  Deus  habet  pro  condo- 
nato  quod  sic  condonatur  (Lib.  IV.  SenL  Dist.  XX,  parL  11,  art. 
unico,  quaesL  2). 

14.  Secunda  propositio,  quod  nempe  iridulgentiae  applicari 
etiam  possint  per  modum  sujfragii  animabus  in  Purgatorio 
detentis,  abunde  probatur  tum  ex  dogmale  communionis  Sancto- 
rum,  de  quo  postea;  tum  ex  universaU  Ecclesiae  sensu  et  praxi; 
tum  ex  aclis  Summorum  PonUficum,  qui  ex  vetusto  more  conce- 
dere  consueverunt  indulgentias  defuncUs  appUcabiles;  tum  ex  op- 
posilis  proposilionibus,  quas  Romani  Pontifices  proscripserunt,  ut 
Sixtus  IV,  qui    damnavit  doctrinam  Petri  de  Osma    huic  veritati 


GAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGIGA   DE   INDULGENTIIS.  9 

conlrariam  ;  Leo  X,  qui  confixit  oppositas  Lutheri  propositiones  n. 
2!2.  et  23;  Pius  VI,  qui  Bulla  Auctorem  (Idei  aliam  similem  con- 
ciliabuli  Pistoriensis  propositionem  damnavit,  tamquam  falsam, 
temerariam,  piarum  aurium  offensivam,  in  Romanos  Pontifices, 
el  in  praxim  et  sensum  universalis  Ecclesiae  injuriosam,  indu- 
centem  in  errorem  haereticali  nota  in  Petro  de  Osma  confixum, 
iterum  damnatum  in  articulo  22.  Lutheri.  Tandem  veritas  pro- 
batur  etiam  ratione.  Nam  si  quilibet  fidelis  potest  valorem  pro- 
priae  satisfaclionis  defunclis  applicare,  et  pro  illis  Deo  satisfacere, 
a  fortiori  Ecclesia  poterit  pro  eisdem  de  thesauro  suo  applicare 
satisfactiones  Christi  et  Sanctorum. 

15.  Tertia  propositio,  quae  affirmat  dari  in  Ecclesia  the- 
saurum  satisfactionum  Chrnsti  et  Sanctorum,  pluribus  rationibus 
demonstratur  a  Doctoribus  catholicis,  inter  quos  vide  Bellarminum, 
de  Conlroversiis,  tom.  11,  de  Indulgentiis,  hb.  1,  cap.  11;  Passe- 
rinum,  Tractatus  de  Indulgentiis,  quaestio  11;  Mastrium,  Theol. 
Moral.  Disput.  23,  art.  1. 

Sane  haec  veritas  constat  ex  propositionibus  contradictoriis 
quae  a  Romanis  Pontificibus  confixae  sunt.  Pius  VI  propositionem 
41.  concihabuh  Pisloriensis,  utpole  catholicae  doctrinae  contra- 
riam,  damnavit  tamquam  falsam,  temera^Ham,  Chrisli  et  Sancto- 
rum  meritis  injuriosam.  Pio  VI  praeiverat  tum  Leo  X  contra 
Lutherum,  tum  Gregorius  XUl  contra  Bajum. 

Et  revera  superabundarunt  merita  Christi,  utpote  infinita ; 
superabundarunt  satisfactiones  Deiparae,  quae  etsi  ab  omni  labe 
immunis,  tot  tamque  acerba  perlulit,  ut  ejus  animam  gladius  do- 
loris  pertransierit;  superabundavit  satisfactio  S.  Joannis  Baptistae 
Christi  Praecursoris,  qui  ab  infantia  in  deserto  degens,  satisfacUo 
nes  satisfactionibus  cumulavit  per  lotam  vitam,  potissimum  vero 
in  morte  cruenta.  Superabundarunt  satisfactiones  Apostolorum,  qui 
tot  labores,  tot  carceres  et  contumehas  in  propagatione  S.  Evan- 
gelii  sustinuerunt,  qui  ibant  gaudentes  a  conspectu  concihi,  quo- 
niam  digni  habiti  sunl  pro  nomine  Jesu  contumeham  pati.  Super- 
abundarunt  satisfactiones  tot  Martyrum,  qui  saepe  a  baptismo 
recentes,  proinde  ab  omni  culpa  et  poena  liberi,  atrociora  quaeque 
supphcia  in  truculentis  persecutionibus  passi  sunt.  Idem  dicendum 
de  quamphirimis  ahis  Sanctis,  Confessoribus,  Anachoretis,  Virginibus 
et  Viduis,  qui  et  quae  plus  passi  sunt,  juxta  modum  quem  Deus 
servat  in  exigendis  poenis,  fjuam  eorum  peccata  expostularent. 


10  PAHS   1.    DE    INDULGENTIIS    IN    GENERE. 

VA  qiiamvis  Sancli  omnes  de  operibus,  quatenus  sunt  meri- 
(oria,  nimulalissime  remunerati  fuerint  in  coelis,  qua  tamen 
sa(isfnctoria,  oatlem  opera  exhausta  non  fuerunt.  Quare  cum  hu- 
jusmodi  exceilenles  satisfacliones  inanes  ac  sine  congruo  honore 
nianere  non  possint,  quia  Deus  nullam  boni  operis  partem  absque 
praemio  relinquit,  sequitur  eas  thesaurum  Ecciesiae  ingredi,  ut 
sic  quae  uni  supernua  sunt,  alleri  indigenti  applicentur. 

Nec  ex  hoc  timendum,  quod  injuria  inferatur  Christi  satisfa- 
ctionibus,  quae  ulpole  infinitae,  solae  sufficiunt,  imo  supera- 
bundant:  siquidem,  quamvis  verum  sit  sufficere  merita  Christi, 
dignum  lamen  erat,  ut  Justos,  membra  corporis  sui  mystici,  quo 
amicos  honoraret,  ipsorum  satisfactiones  ad  poenae  nostrae  relaxa- 
lionem  acceptando.  Non  injuria,  non  dedecus  inferlur  Christi  me- 
rilis,  sed  honor  polius  et  gloria  :  siquidem  satisfactiones  Sancto- 
rum  non  adduntnr  Christi  merilis,  ut  eorum  augeant  valorem, 
sed  potius  ut  valorem  acquirant  ex  ipsius  Christi  meritis,  quae 
lantae  virlutis  oslendunlur,  ut  ipsis  etiam  hominum  operibus  vim 
tribuant,  qua  non  sibi  taiitum,  sed  et  fratribus  suis  prodesse  va- 
leanl.  Quare  satisfactiones  Sanctorum  in  ratione  valoris  Christi 
sunl.  ex  cujus  gratia,  ut  ilerum  dicamus,  habent  virtutem  et  va- 
lorem  merili  et  satisfactionis  (Gf.  Passerini,  de  Indulgentiis,  quaest. 
11,  n.  17;  Perrone,  loc.  cit.). 

16.  De  thesauro  Ecclesiae  audiamus  Summum  Pontificem  Cle- 
mentem  VI,  ila  docenlem:  «  In  ara  crucis  innocens  immolatus 
(Salvator),  non  guttam  Sanguinis  modicam,  quae  tamen  propter 
unionem  acl  Verbum  pro  redemptione  totius  generis  humani  suf- 
fecisset;  sed  copiose  velut  quoddam  profluvium  noscitur  effu- 
disse...  Quantum  ergo  exinde,  ut  nec  supervacua,  inanis  et  su- 
perflua  tantae  effusionis  miseratio  redderetur,  thesaurum  Eccle- 
siae  acquisivit.  Quem  quidem  tJiesaurum,  non  in  sudario  re- 
positum,  non  in  agro  absconditum,  sed  per  B.  Petrum  coeli 
clavigcrum,  ejusque  successores,  suos  in  terris  vicarios,  com- 
misit  fidelilms  salubriter  dispensandum . 

Ad  cujus  quidem  thesauri  cumulum,  B.  Dei  Genitricis, 
omniumque  Electorum  a  primo  justo  usque  ad  ultimum,  merita 
adminiculum  praestare  noscuntur ;  de  cujus  consumptione  seu 
minutione  non  est  aliquatenus  formidandum,  tam  propter  infi- 
nita  Christi  merita,  quam  ex  eo  quod  quanto  plures  ex  ejus 
applicatione  trahuntur  ad  justitiam,  tanto  magis  accrescit  ipso- 


CAP.   I.   DOCTRINA   THEOLOGICA  DE   INDULGENTIIS.  11 

riim  cumulus  meritorum  »  (In  Extravag.  Const.  UnigeniiuSy  lit.  de 
Poenit.  et  Remiss.). 


§  in. 


DISTINCTIO   INTER    MERITUM    PROPRIE   DICTUM    ET    SATISFACTIONEM. 

17.  Ex  dictis  patet,  indulgentiam  seu  remissionem  poenae 
temporaiis  fieri  per  applicalionem  meritorum  seu  satisfactionum 
Cliristi  et  Sanctorum.  Super  quibus  notandum  est,  etsi  obiter  id 
jam  tetigerimus,  quod  in  omni  opere  bono  juslorum  duplex  inest 
valor  sive  prelium,  meriti  scilicet  et  satisfactionis.  Meritum  refer- 
tur  ad  consequendum  praemium;  satisfactio  ad  extinguendum  de- 
bitum.  Hinc  opus  est  meritorium,  quatenus  cedit  in  laudem  et 
honorem  operantis ;  est  satisfactorium,  quatenus  est  poenale.  Opus 
bonum,  qua  meritorium  est,  non  potest  aliis  applicari ;  siquidem 
is  dicitur  mereri,  qui  hene  operatur,  et  ex  bono  opere  dignus 
est  praemio.  Non  potest  autem  fieri,  ut  ex  eo,  quod  unus  bene 
operatur,  alter  censeatur  bene  operari,  vel  dignus  praemio  ha- 
beatur. 

At  opus  bonum,  ex  ea  parte,  qua  satisfactorium  est,  potest 
utique  aliis  applicari.  Nam  salisfactio  est  compensatio  poenae,  vel 
solutio  debiti:  potest  autem  unus  ita  pro  alio  poenam  compensare 
vel  debitum  solvere,  ut  ille  satisfecisse  merito  dici  possit. 

Jam  vero  jnstorum  opera,  qualenus  sunt  merHtoria,  Deus  su- 
perabundanti  compensat  praemio.  Quatenus  vero  sunt  salisfacto- 
ria,  ea  acceptat  ad  delendum  debitum.  Quod  si  debitum  exce- 
dunt,  ideoque  superabundant,  Deus  non  praemio  illa  compensat, 
cum  satisfactio  non  referatur  ad  praemium,  et  eorum  valori  me- 
ritorio  cumulatissime  sit  satisfactum,  sed  ea  asservat  ad  extin- 
guendum  aliorum  debitum. 

Ex  hoc  manifeste  apparet,  satisfactionem  non  idem  esse,  pro- 
prie  loquendo,  ac  meritum.  Sed  quia  eade^n  opera  solenl  esse  me- 
ritoria  simul  et  satisfactoria,  ideo  communiter  nomina  satisfactio- 
nis  et  meriti  promiscue  usurpantur,  et  dici  etiam  solet,  indulgen- 
lias  conferri  per  applicationem  meritorum  Christi  et  Sanctorum 
(Cf.  Bellarm.,  de  Indulg.  lib.  1,  cap.  11,  n.  4,  5,  6 ;  Hurter,  Com- 
pend.  Theol.  Dogm.  tom.  III,  edil.  VIII,  n.  m\). 


l^  p\n^    I.    DE    INDUKGENTIIS   IN   GENERE. 

§  IV. 

QUAESTIONES   NONNULLAE  DE  THESAURO   ECCLESIAE. 

18.  Si  quaeralur,  ubi  sit  hic  Ecclesiae  thesaurus,  responde- 
tur,  ipsum  non  esse  rein  materialem,  ut  aliquem  requirat  locum, 
in  quo  merila  custodiantur,  sed  est,  ait  Suarez,  res  spirilualis  et 
moralis,  non  in  materiali  loco,  sed  in  divina  acceptalione  et  prae- 
sentia  existens;  seu  existit  in  mente  et  memoria  divina,  quatenus 
nempe  apud  Deum  satisfacliones  Christi  et  Sanctorum  numquam  in 
oblivionem  ibunt,  sed  semper  erunt  et  vivent,  ut  indigentibus  Ec- 
clesiae  membris  nec  non  defunctis  a  legitima  auctoritate  oppor- 
tune  applicentur. 

19.  Quaeri  eliam  polest,  quot  modis  dispensetur  thesaurus 
Ecclesiae?  Ante  responsionem  adnotare  oportet,  Ecclesiae  thesau- 
rum  dupliciter  considerari  posse:  1''  Ut  conslans  ex  meritis  Chri- 
sti  tantum;  ^*"  Ut  constans  ex  meritis  Christi  et  Sanctorum 
simul. 

Jam  vero  thesaurus,  ut  constans  ex  meritis  Christi  tantum, 
variis  modis  dispensatur  nobisque  applicatur,  nimirum  per  Sacra- 
menta,  per  Missae  sacrificium,  et  per  alia  pia  fidelium  opera, 
nec  non  per  ipsas  indulgentias;  idemque  interdum  dispensatur  per 
ministros  Christi,  inlerdum  vero  immediate  ab  ipso  Christo.  Quo- 
ties  enim  culpa  vel  poena  remiltitur,  aut  aliquod  gratiae  auxilium 
nobis  confertur,  semper  thesaurus  meritorum  Christi  nobis  appli- 
catur  et  distribuitur;  eo  quod  hujusmodi  beneficia  nobis  non  con- 
ferunlur,  nisi  intuitu  atque  virtute  meritorum  et  passionis  Christi. 
Constat  autem  hoc  saepe  fieri  interius  et  immediate  ab  ipso 
Chrislo,  aliquando  vero  inlerventu  hominum  per  ministerium  Sa- 
cramentorum. 

Thesaurus  Ecclesiae,  spectatus  ut  constans  ex  meritis  Chri- 
sti  et  Sanctorum  simul,  per  indulgentias  dumtaxat  dispensatur. 
Sane,  Sacramenta  ac  Missae  sacrificium  habent  suam  dignitatem 
atque  valorem  ex  opere  operato  tantummodo,  nempe  ex  meritis  et 
passione  Christi,  qui  solus,  utpote  Redemplor  noster,  promeruit 
nobis  facultalem  consequendi  per  bona  opera  gratiam  vitamque 
aelernam ;  ac  proinde  per  haec  non  applicantur  nobis  satisfactio- 
nes  Sanctorum.  Restat  ergo,  ut  hae  nobis  applicentur  tanlum  per 


CAP.    I.    DOCTRINA    THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  13 

indulgenlias  (Cf.  Reiffenst.,  Tlieol.  Mor.  lom.  1,  de  Indulg.  distinct. 
111,  quaest.  1.  n.  8  et  9). 

Praefata  doctrina  a  Ven.  Bellarmino  exponitur  per  hanc  pro- 
positionem :  Praelati  Ecclesiae  dispensare  possunt  Christi  pas- 
sionem  tum  per  Sacramenta,  tuni  per  indulgentias ;  passiones 
vero  Sanctorum  nonnisi  per  indulgentias  (De  Indulg.  lib.  1.  cap. 
III;  vide  eliam  Maslrium,  loc.  cit.  n.  9). 

20.  In  Ecclesia  unicus  est  thesaurus.  Non  defuerunt  Theo- 
logi,  qui  non  unicum,  sed  plures  in  Ecclesia  Dei  admiserint  the- 
sauros.  Ita  Fabius  Incarnatus  apud  Passerinum,  Tract.  de  Indulg. 
quaest.  11,  n.  21,  quatuor  ponit  thesauros,  primum  ex  meritis 
Christi,  secundum  ex  meritis  B.  Mariae  Virginis,  terlium  ex  me- 
rilis  S.  Joannis  Baptistae  et  Martyrum,  et  quartum  ex  meritis  san- 
clorum  Confessorum,  Virginum  et  Electorum.  Sunt  etiam  qui  po- 
nere  videntur  speciales  thesauros  pro  unaquaque  dioecesi,  ex  me~ 
ritis  Sanctorum  cuiushbet  dioecesis  coalescentes;  item  particulares 
thesauros  cujuscumque  Ordinis  rehgiosi,  ex  superabundantibus 
meritis  Rehgiosorum  efformatos.  Exinde  rationem  reddunt ,  cur 
Episcopi  hmitatas  indulgentias  concedant,  et  Praelati  Religionum 
respectivis  earumdem  Benefactoribus  communicent  spiriluaha  bona, 
quae  ab  ipsis  Regularibus  fiunt. 

Verum  hujusmodi  opiniones  nulhim  habent  fundamentum, 
nec  juxta  communem  Doctorum  et  ipsius  Ecclesiae  doctrinam 
defendi  possunt.  Ecclesia  enim  unum  tantummodo  tJiesaurum, 
id  est  iinum  cumulum  meritorum  agnoscit,  qui  ex  Christi  et 
Sanctorum  meritis  resultat.  Summi  Pontifices  in  suis  actibus 
de  unico  Ecclesiae  thesauro  loquuntur,  cujus  administratio  et 
dispensalio  Pontifici  Summo,  Christi  in  terris  Vicario,  concre- 
dita  est. 

Quare,  hcet  propria  actualia  merita  possit  quihbet  pro  ahis 
apphcare  ac  proinde  pro  aiiis  satisfacere;  ubi  tamen  bona  opera 
seu  salisfacliones  non  fuerint  actu  apphcatae  sive  pro  se,  sive 
pro  aliis,  tamquam  bona  communia  transeunt  in  Ecelesiam,  et  in 
ejus  thesauro  reconduntur:  haec  enim  communicalio  et  reservatio 
fundalur  in  mystica  Ecclesiae  unitate.  Insuper  praecipuae  divitiae, 
quae  in  hoc  thesauro  sunt  repositae,  sunt  inhnita  merila  Christi 
Domini,  quae  certe  non  sunt  propria  alicujus  dioecesis  vel  reli- 
giosi  Ordinis,  sed  universali  Ecclesiae  communia.  Merita  vero  San- 
ctorum  in  tantum   sunt  merita,  in  quantum   sunt  aliquid   Chrisli, 


14  PABS    F.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

quia  scilicet  formala  per  graliam,  quam  nobis  meruit  Christus 
Redemplor.  Ideo  Sanclorum  merita  sunt  veluti  accessoria  seu  ad- 
vwuculum,  ut  ait  Summus  Pontifex  Clemens  VI  (vid.  sup.  n.  16), 
merilorum  Christi.  Krgo  in  eo  unico  thesauro  reponi  debent,  in 
quo  merita  Christi  continentur,  eo  vel  magis  quod  etiam  Sancto- 
rum  merita  divitiae  Christi  sunt,  quas  ille  misericorditer  donavit. 
Unicus  igilur  est  spiritualis  Ecclesiae  thesaurus,  ac  proinde  privali 
thes^uri  sive  dioecesum  sive  Ordinum  religiosorum  etc.  minime 
danlur  (Cf.  Passerini,  de  hidulgentiis,  quaest.  11). 

21.  Quaeres,  an  thesaurus  satisfactionum  extiterit  in  veteri 
lege  ante  passionem  vel  adventum  Christi? 

Respondetur,  hunc  thesaurum,  ut  constantem  ex  meritis  San- 
ctorum,  extitisse  vel  poiins  incepisse  3Lnie  Christi  adventum:nam 
aliqui  ante  Christi  adventum  magnas  et  exuberantes  satisfactiones 
praestiterunt,  sicut  non  pauci  Theologi  testantur  de  Abel,  de  Je- 
remia  in  ventre  matris  sanclificato,  el  probant  verbis  lob  de  seipso 
dicentis  (cap.  VI) :  Utinam  appenderentur  peccata  mea,  et  ca- 
lamitas,  quam  patior,  in  statera,  quasi  arena  maris  haec  gra- 
vior  appareret.  Accedit  suprema  auctoritas  Clementis  PP.  VI  in 
Extravag.  supra  cit.,  ubi  habetur:  a  Ad  cujus  quidem  thesauri 
cumulum,  B.  Dei  Genitricis,  omniumque  Electorum  a  primo 
Justo  usque  ad  ultimum,  merita  adminiculum  praestare  no- 
scuntur  ». 

22.  Quaeres  insuper,  an  praedictus  thesaurus  in  veteri  lege 
inceptus,  pro  eo  tempore  dispensatus  etiam  fuerit? 

Respondent  Theologi  negative,  tum  quia  in  veteri  lege  non- 
dum  erat  aperta  janua  coeli,  ita  ut  ob  ingressum  coeli  necessaria 
esset  applicalio  thesauri;  tum  quia  Christus  nondum  contulerat 
potestatem  distribuendi  thesaurum,  sed  hanc  potestatem  postea 
communicavit  Petro  et  ejus  successoribus  per  iila  verba:  Quod- 
cumque  ligaveris...quodcumque  solveris  etc.  Pasce  agnos,  pasce 
oves  elc,  quibus  verbis  conlinetur  omnis  aclus  jurisdictionis,  con- 
ducens  ad  claudeiidum  vel  ad  aperiendum  coelum.  Unus  autem 
ex  aclibus  quibus  coelum  aperitur,  est  indulgentiarum  concessio. 
Hinc  est,  quod  illi  Theologi,  qui  antiquitalem  indulgentiarum  ma- 
xime  extendunt,  numquam  tamen  earumdem  usum  ante  Apostolo- 
rum  lempora  protrahunt,  sed  lunc  coepisse  afiirmant  (Cf.  Suarez, 
disp.  :il,  sect.  11,  n.  18-19;  Bonacina,  tract.  de  Sacramentis,  de 
Indulg.  Punctnm  1,  n.  G). 


CAP.    I.    DOCTBINA   THEOLOGICA    DE   INDULGENTIIS.  15 

§  V. 

FONS   ET   FUNDAMENTUM   INDULGENTIARUM. 

23.  Fons  indulgenliarum,  ut  ex  dictis  facile  colligiturj  est 
ipse  Ecclesiae  thesaurus,  videlicet  infinitae  satisfactiones  Jesu 
Christi,  quibns  adduntur  satisf^ictiones  B.  Mariae  Virginis  et  ahorum 
Sanctorum.  Ex  isto  infinito  et  inexhausto  fonte  haurit  Ecclesia  pre- 
tium,  Deoque  ofTert  dum  iiidulgentias  concedit,  ad  delendas  fidehum 
poenas  temporales. 

24.  Fundamentum  indulgentiarum  est  dogma  de  Communione 
Sanctorum.  Communio  Sanctorum  est  societas  fidehum,  seu  o- 
mnium  Ecclesiae  (in  tota  sua  amphtudine  sumplae)  membrorum 
lum  in  terra  mililantium,  tum  in  purgatorio  patientium,  tum  in 
coelo  regnantium.  Per  Communionem  Sanctorum  fit,  ut  Ecclesia 
triumphans,  purgans  et  mihtans  non  constituant  tres  socielates 
penitus  ab  invicem  divulsas  et  separatas,  sed  ita  conjunctae  sint,  ut 
inter  earum  membra,  hcet  loco  et  conditione  diversa,  multiplex 
existat  nexus  atque  relatio.  Nam  Angeli  et  Beati  in  coelis,  ac 
animae  in  Purgatorio  detentae  ita  junguntur  ejusdem  charitatis  vin- 
culo  cum  fidelibus  in  terra  viventibus,  ut  unam  Ecclesiam  et  unum 
corpus,  cujus  Christus  est  caput,  efformenl.  Unde  est,  quod  fideles 
in  terra  degenles  exhibeantur  in  sacris  Scripturis  ut  Beatorum 
conservi  (Apoc.  XIX,  10;  —  XXII,  9) ;  vel  ut  concives,  cives  San- 
ctornim,  cohaeredes,  confratres  etc.  (Rom.  VIII,  29 ;  Eph.  11,  19; 
Hebr.  XII,  22). 

25.  Hoc  suavissimo  dogmate  stante  evenit,  ut,  loquendo  spe- 
ciatim  de  Ecclesia  militanti,  sacrum  commercium,  sacraque  com- 
munio  suffragiorum,  meritorum,  bonorumque  operum  exurgat  inter 
omnia  Ecclesiae  membra,  inter  se  devincla  et  Christo  capiti  unita 
ejusdem  fidei  et  charitatis  vinculo.  Multi,  ait  Apostolus  (Rom. 
XII,  o),  unum  corpus  sumus  in  ChristOj  singuli  autem  alter 
alterius  membra.  Quare  sicut  unum  membrum  praebet  auxilium 
alleri,  ita  homo  justus  per  opera  satisfactoria  et  suffragia  opem 
conferre  polest  confratribus  suis.  Particeps  ego  sum,  clamabat 
David,  omnium  timentium  te  et  custodientium  mandata  tua 
(Psalm.  118);  et  Paulus  (Rom.  XV,  30):  Obsecrovos,  fratres,  per 
Dominum  nostrum  Jesum  Christum  et  per  charitatem  sancti  Spi- 


10  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

ritus,  ut  (uljuvetis  me  in  orationibus  vestris  pro  me  ad  Deum ; 
et  lacobus  (V,  10):  Orate  pro  invicem,  ut  salvemini. 

26.  Qiioad  animas  in  Purgatorio  degentes  in  parliculari,  no- 
tissimum  est  illud  Macliab.  (c.  XI):  Sancta  ergo  et  saluhris  est 
cogilatio  pro  defunctis  exorare,  ut  a  peccatis  solvantur;  et  Sancta 
Maler  Ecclesia  in  Missis  defunctorum  orat,  dicens:  Domine  Jesu 
Christe,  Rex  gloriae,  libera  animas  omnium  fidelium  defunctorum 
de  poenis  inferni...  Fac  eas^  Domine,  de  morte  transire  ad  vitam. 

Haec  omnia  ostendunt,  per  Communionem  Sanctorum  fieri,  ut 
fideles  in  terra  degentes  possint  se  invicem  adjuvare  precibus 
operibusque  satisfactoriis,  simulque  animabus  Purgatorii  suffragari. 

27.  Per  Communionem  Sanctorum  contingit  etiam,  ut  tani  vi- 
ventes  quam  defuncti  in  Domino,  participes  sint  thesauri  Ecclesiae, 
seu  satisfactionum  Jesu  Christi,  B.  Mariae  Virginis  et  aUorum  San- 
ctorum.  Hinc  est,  quod  Ecclesia  vi  polestatis  clavium,  quam  a  Christo 
accepit,  indulgenlias  ex  dicto  thesauro,  cujus  administratio  ei  com- 
missa  est,  concedit  tam  vivis  per  ahsolutionem  et  solutionem, 
quam  defunctis  per  modum  suffragii,  seu  simplicis  solutionis. 

28.  Postremo  notelur:  Dum  dicitur  Communio  Sanctorum,  sub 
appellatione  Sanctorum  non  designantur  tantum  ii  qui  in  gratia 
Dei  ex  hac  luce  migrarunt,  sed  etiam  fideles  in  hac  vila  degentes, 
quibus  Apostoli  in  suis  Epislolis  nomen  Sanctorum  tribuunt.  Pro- 
feclo  nomen  hoc  praecipue  competit  fidelibus  illis,  qui  cum  Christo 
capile  per  gratiam  sanctificantem  seu  per  charitatem  conjuncti  sunt. 
Latiori  tamen  sensu,  seu  minus  proprie,  peccatores  quoque  in  illa 
appellatione  comprehendi  possunt,  ratione  nempe  baptismi,  quo 
sanctificali  fuerunt,  nec  non  ralione  Ecclesiae  sanctae,  ad  quam 
per  baplismum  pertinent.  His  quoque  peccatoribus,  etsi  non  plene 
et  directe  sicut  fidelibus  in  gratia  Dei  constitulis,  miri  effectus  ex 
Communione  Sanclorum  provenientes,  communicantur,  ut  ex.  gr. 
gratia  conversionis  per  preces  ac  bona  opera  Justorum  per  mi- 
sericordiam  Dei  obtenta. 

§  VI. 

SUBJECTUM    CAPAX    INDULGENTIARUM. 

29.  DuMi  hic  quaeritur  quinam  sit  subjectum  capax  lucrandi 
Tel  recipiendi  indulgentias,  investigatio  versatur  circa  capacitatem, 


CAP.    I.   DOCTRINA    THEOLOGICA    DE   IXDULGENTIIS.  17 

quam  cum  Suarez  dicimus  remotam,  quae  recte  distingui  potest  a 
capacitate  seu  disposilione  proxima,  nempe  ab  illis  conditionibus 
quae  in  subjecto  remote  capaci  requiruntur  pro  indulgentiarum  acqui- 
silione.  Advertendum  est  etiam,  hic  praecipue  agi  de  subjecto,  cui 
directe  et  immediate  concedilur  indulgentia,  non  de  subjecto,  cui  m- 
directe  et  mediate,  mediantibus  scilicet  viventibus,  ut  sunt  animae 
in  Purgatorio  existentes,  eadem  indulgentia  concedilur  applicabilis. 

30.  Age  nunc:  subjectum  capax:  (capacitale  rcmota)  lucrandi 
indulgentias  est  homo  viator  qui  sit: 

1.  Baptizatus,  quia  tanlum  homines  baptizati  subduntur  spi- 
rituah  jurisdiclioni  Ecclesiae:  indulgentiarum  autem  concessio  est 
actus  jurisdictionis.  Hinc  incapaces  indulgentiarum  sunt  infideles, 
et  etiam  catechumeni,  saltem  illarum  quae  conceduntur  per  mo- 
dum  absolutionis. 

2.  Usum  rationis  hahens,  vel  saltem  ahquando  habuerit.  Nam 
poenae  temporalis  reatus,  ad  cujus  remissionem  ordinantur  indul- 
gentiae,  oritur  ex  culpa  actuali,  quam  is  tantum  committere  po- 
test,  qui  usum  rationis  habet.  Quare  infantes  et  perpetuo  amentes 
indulgentiarum  incapaces  dicendi  sunt.  Quod  spectat  ad  poenara 
peccato  originali  debitam,  haec  nonnisi  per  baptismum  remiltitur. 

3.  In  statu  fidei  existens,  per  quam  sit  homo  conjunctus 
Ecclesiae,  tamquam  membrum  ejus.  Siquidem  indulgentiarum  par- 
ticipatio  pertinet  ad  Communionem  Sanctorum,  quam  non  partici- 
panl,  nisi  qui  sunt  membra  Ecclesiae  inter  se  sub  Christo  capite 
unita  per  eamdem  fidem.  Hinc  haeretici,  apostatae  etc,  licet  ba- 
plizati  sint,  indulgentiarum  fructum  participare  nequeunt. 

4.  Non  innodatus  excommunicatione  majori,  quia  haec 
privat  communione  omnium  bonorum  spiriluahum. 

0.  Subditus  concedentis,  quia  concessio  indulgentiae  est 
actus  jurisdiclionis,  qui  solos  subditos  afficit. 

Haec  sunt  requisita  quae  in  homine  expostulantur,  ut  sit  re- 
mote  subjectum  capax  consequendi  indulgentias.  Proxime  autem 
el  immediate  ahae  requiruntur  condiliones,  ut  sunt  intentio,  status 
gratiae,  et  adimpletio  operum  praescriptorum;  sed  de  his  alibi 
agemus:  hic  eas  innuisse  sufficiat. 

31.  Praeter  Christifideles  in  terra  degentes,  animae  etiam 
Purgatorii  sunt  subjecta  capacia  recipicndi  indulgentias,  sed  his 
modo  diverso  a  viventibus  conceduntur  ab  Ecclesia,  prout  mox 
declarabimus. 

2 


IS  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS    IN    GENERE. 

§  VH. 

MODIS   DIVERSUS   CONCEDENDI   INDULGENTIAS. 

32.  Fideles  viventes  rite  dispositi  et  animae  in  Purgatorio  de- 
lentae,  sunt  subjecla  quibus  conceduntur  indulgentiae.  Diverso 
auteni  inodo  illis  et  istis  ab  Ecclesia  applicantur.  Nam  fidelibus 
vivis  conceduntur  indulgentiaeper  modurn  absohuionis  judiciariae, 
adncxam  habenlis  solutionem  ex  Ihesauro  salisfactionum  Ghristi 
et  Sanctorum.  Quare  indulgentiae  largitio  fidehbus  viventibus  facta, 
duo  includit,  videhcet  absolutionem,  juxta  illud  Matthaei  (XVI,  19): 
Tibi  dabo  claves  regni  coelorum...  et  quodcumque  solyeris  super 
terram,  eril  solutum  et  in  coelis;  et  solutionem  ex  thesauro  Ec- 
clesiae.  Nam  Praelati  Ecclesiae,  ait  Cardinahs  Bellarminus  loc.  cit. 
cap.  V,  et  ipsi  etiam  Summi  Pontifices  non  sunt  absoluti  domini, 
ut  possint  pro  arbitrio  sine  ulla  compensatione  condonare  hominibus 
culpas  vel  poenas,  quarum  rei  sunt  in  foro  Dei;  sed  sunt  judices 
a  Deo  constituti,  qui  possunt  quidem  pro  potestate  sibi  a  Deo  con- 
cessa  remiltere  culpas  et  poenas  nomine  Dei,  sic  tamen,  ut  justi- 
tiae  satisfiat.  Unde  AngeHcus  Doctor  scribit:  Qui  indulgentias 
suscipit,  non  absolvitur  simpliciter  loquendo  a  debito  poenae ; 
sed  datur  sibi,  unde  debitum  solvat  (IV  Sent.  dist.  20,  q. 
1.  a.  3). 

Et  Doctor  Seraphicus:  Indulgentiae  collatio  duo  dicit,  scilicet 
thesauri  Ecclesiae  communicationem,  et  cum  hac  quamdam  ju- 
diciariam  absolutionem  (Lib.  IV  Sent.  dist.  20,  part.  2,  a.  1.  q.  5.). 

Animabus  autem  Purgatorii  conceduntur  indulgentiae  per  mo- 
dum  suffragii,  seu  simplicis  solutionis,  Deum  precando  ut  veiit 
praedictas  salisfactiones  acceptare,  eisdemque  animabus  apphcare. 
Quocirca  in  concessione  indulgentiarum  per  modum  suffragii,  non 
inlervenit  judiciaria  absolutio. 

Uatio  discriminis  est,  quia  animae  defunctorum,  utpote  extra 
forum  Ecclesiae  et  sub  judicio  Dei  constitulae,  non  amphus  sub- 
sunt,  sicut  fideles  vivenles,  jurisdictioni  Ecclesiae,  cum  haec  ne- 
queat  nec  eas  cilare,  nec  earum  causas  dijudicare,  nec  eas  cogere 
ad  obediendum.  Et  revera  Summus  Ponlifex  non  habet  auctoritatem, 
nisi  in  ovcs,  quas  pascendas  suscepit,  juxta  illud  Joannis  (XXt,  17) : 
Pasce  oves  meas;  nec  potest  hgare    vel  solvere,    nisi  super  ter- 


CAP.   I.    DOCTRINA   TIIEOLOGICA    DK   INDULGENTIIS.  19 

rawi,  juxla  supra  adductum  textum  Matthaei  (XVI,  19):  Quodcum- 
que  ligaveris...  quodcumque  solveris  super  terram. 

33.  Quapropter  Summus  Pontifex  ex  plena  poteslate  clavium 
sibi  a  Cbristo  tradita,  dum  largitur  indulgentias  fidelibus  viventibus, 
eos  directe  absolvit  ac  liberat  vel  in  parte,  vel  in  loto,  a  poena 
lemporali,  simul  Deo  exbibens  solulionem  seu  pretium  ex  thesauro 
Ecclesiae.  Defunctos  vero,  quia,  ut  dictum  est,  jurisdictioni  suae 
non  amplius  subduntur,  non  absolvit  Pontifex,  sed  ex  praedicto 
Ihesauro,  cujus  dispensatio  est  ei  concredita,  solutionem  seu  pre- 
tium  in  compensationem  Deo  offert,  adiunctis  precibus,  ut  eam 
oblalionem  misericorditer  acceptare  dignetur  ad  liberationem  ani- 
marum  (Cf.  Bellarm.,  de  Indulg.  hb.  1,  cap.  V,  et  cap.  XIV,  n.  3; 
Laymann,  Theol.  Mor.  tom.  II,  de  Indulg.  cap.  VII). 

34.  De  hac  re  praeclare  S.  Bonaventura  loco  citato:  «  Quia  bona 
et  thesaurus  Ecclesiae,  inquit,  est  in  Summi  Pontificis  potestate,  et 
illi  qui  sunt  in  Purgatorio,  ratione  caritatis  idonei  sunt  spiritualia 
beneficia  recipere,  Papa  polest  eis  bona  Ecclesiae  communicare. 

Quantum  autem  ad  aucloritatem  judicandi,  cum  illi  jam 
exierint  forum  Ecclesiae  et  ecclesiasticum  judicium,  videtur  quod 
eis  non  possit  fieri  absolutio,  nisi  per  moduni  deprecationis,  et 
ila  proprie  loquendo  non  fit  eis  relaxatio;  sed  si  large  dicatur 
relaxatio  cujuscumque  auxilii  impensio  et  bonorum  Ecclesiae  com- 
municatio,  potest  eis  relaxatio  fieri;  sed  hoc  non  tenet  modum 
judicii,  sed  potius  suffragii  ». 

35.  Quamvis  ex  dictis  manifeste  appareat  discrimen  inter  in- 
dulgentiam  per  modum  absolutionis  et  per  modum  suffragii,  ta- 
men  ut  clarius  pateat  sensus  hujus  posterioris  formulae,  nempe 
per  modum  suffragii,  qua  constanter  Romani  Pontifices  utuntur, 
dum  indulgentias  largiuntur  defunctis  applicabiles,  sequentem  adji- 
cimus  explicationem  cl.  Passerini,  quaest.  114. 

«  In  hoc  consistit  essentialis  differentia  inter  hujusmodi  in- 
dulgentias,  quod  indulgentia  vivorum,  quae  est  per  modum  abso- 
lutionis,  est  actus  jurisdictionis  in  personam  cui  conceditur,  ideo 
est  actus  judicis,  et  ipsa  est  absolutio  judicialis,  per  quam  Ponlifex, 
ut  superior  et  judex,  oblata  Deo  proportionata  satisfactione  de  the- 
sauro  Ecclesiae,  suum  subditum  a  reatu  poenae  absolvit.  Sed  in- 
dulgentia  per  modum  suffragii  non  est  aclus  jurisdictionis  in 
personam  cui  conceditur,  ideo  non  est  absolulio  judicialis,  per  quam 
illa  liberetur  a  poena,  sed  est  supplicatio,  per  quam  Pontifex  of- 


^O  PAnS   I.    DE    INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

ferens  de  Ihesauro  aequivalcntem  satisfactionem,  obsecrat  Deitm, 
iLl  illam  libcret  a  pocna», 

36.  illsi  tam  vivenles  quam  defiincti  snbjecla  capacia  sint 
indulgentiarum,  lioc  tamen  inter  eos  interponitur  discrimen,  quod 
respectu  viventium  Theologi  communiter  infallibilem  dicunt  in- 
(hilgentiarum  effectum,  si  nihil  obstet  vel  ex  parte  concedentis, 
vel  cx  parte  rccipientis,  aut  ex  parte  caicsae;  cum  illae  sint  verae 
absoluliones  juridicac  ex  potestate  clavium  provenientes.  Revera 
enim  cum  hujnsmodi  sententia  absolutionis  feratur  ex  amphssima 
poteslate  facla  Petro  ligandi  atque  solvendi,  et  haec  potestas  talis 
sit,  ut  solvente  Petro  in  terris,  Deus  solvat  in  coehs,  recte  de- 
ducitur,  effectum  hujus  absolulionis  esse  infallibilem,  dummodo 
conditiones  requisitae  sint  adimpletae. 

RespectU  vero  defunctorum,  quoniam  ipsi  in  Ecclesiae  juribus 
non  amplius  sunt,  sed  soiius  Dei  dominio  subsunt,  non  ita  certus 
est  earumdem  indulgentiarum  effectus.  Nam  indulgentiae,  quae  pro 
ipsis  conceduntur,  solam  habent  rationem  suffragii,  oblationis, 
seu  solutionis,  ut  ex  adductis  satis  liquet;  quam  propterea  Deus 
absolute  respuere  potest,  cum  non  videatur  teneri  ex  fidehtate 
eam  acceptare.  Ad  hoc  enim  pro  certo  asserendum,  ostendere  opor- 
teret,  exislere  super  re  pactum  vel  promissionem  aliquam  ipsius 
Dei,  quod  difliculter  demonstrari  potest. 

37.  Huic  sententiae,  quae  negat  indulgenliarum  effectum  quoad 
defunctos  esse  infallibilem,  favet  sequens  responsum  S.  Congrega- 
tionis  Indulgentiarum,  quo  explicatur  sensus  indulgentiae  altaris 
privilegiati,  et  est  tenoris  sequentis: 

Pcr  indulgentiam  altari  privilegiato  adnexam,  si  spectetur 
mens  conccdentis  et  usus  Clavium  potestatis,  intelligendam  esse 
indulgentiam  plenariam,  quae  animam  statim  liberct  ab  omnibus 
Purgatorii  poenis;  si  vero  spectclur  applicationis  cffectus,  intel- 
ligendam  csse  indulgenliam,  cujus  mensura  divinac  misericordiae 
beneplacito  et  acceptationi  respondet  (Decr.  28  Julii  1840.  Decr. 
aulh.  N.  283). 

Confirmatur  haec  sentenlia  ex  fidelium  sensu,  qui  post  appU- 
catam  alicui  animae  indulgentiam  plenariam,  v.  gr.  per  Missae  sa- 
crificium  in  altari  privilegiato,  nihilominus  pro  eadem  anima  alia 
Sacra  in  praedicto  altari  celebrant  vel  celebrare  faciunt,  alias 
indulgentias  lucrari  curant,  et  oraliones  apud  Deum  fundere  per- 


gunt. 


CAP.    I.    DOCTRINA    TIIEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  21 

38.  Quamvis  sententia  modo  exposita  videatiir  verior  et  sit 
hodie  inler  Theologos  communis,  certum  tamen  est  contrariam  opi- 
nionem  habuisse  in  defensores  gravissimos  Theologos,  inter  quos 
Sotus,  Navarrus,  Valentia  etc,  et  etiam  doctissimus  Suarez,  tom.  IV, 
disp.  53,  sect.  lll,  n.  3  et  seqq.  Probant  enim  laudati  Doctores, 
indulgentias  prodesse  defunctis  ex  justitia  et  ex  condigno,  ac 
ideo  earum  effectum  esse  pro  ipsis  infaUibilem  non  secus  ac  effe- 
ctum  indulgenliarum  pro  vivis,  dummodo  in  concedente  sit  potestas, 
in  pia  causa  sufficientia  seu  proportio,  et  opus  injunctum  seu  con- 
ditio  postulata  impleatur.  Nam  indulgentiae  concessio  est  actus 
potestatis  Clavium,  quae  proinde  defunclis  quoque  datur  ex  Au- 
ctoritate  Apostolica. 

Cardinalis  Bellarminus,  qui  descriptam  quaestionem  difficilli' 
mam  vocat,  relatis  utriusque  sententiae  rationibus,  concludit:  Ex 
his  sententiis  neutram  reprobare  audeo:  videtur  enim  prior 
(quae  tenet,  indulgentias  infallibiliter  prodesse  defunctis)  admodum 
pia ; posterior  vero  valde  rationalis  (De  Indulg.  cap.  XIV,  n.  5  et  6). 

39.  III ud  tamen  pro  certo  haberi  debet,  indulgentias  in  ge- 
nere  et  saltem  ut  plurimum  prodesse  infallibiliter  defunctis;  secus 
enim  aliquid  inutile  ageret  Ecclesia,  eas  mortuis  applicando;  quod 
sane  absque  impietate  dici  nequit.  Huic  autem  vel  illi  animae  in 
particulari,  confidendum  quidem  est,  quod  indulgentia  ei  appli- 
cata  prosit;  certitudo  lamen  absoluta  haberi  nequit,  tum  quia  Ec- 
clesia  indulgentiam  offert  cum  conditione  «  si  Deo  placuerit»;  tum 
quia  Deus  in  sua  infinita  sapienlia,  justitia  et  misericordia,  san- 
clissima  habere  potest  motiva  applicandi  indulgentiam  potius  uni 
quam  alii  defuncto. 

40.  Corollarium  L  Indulgentiae  ideo  prosunt  defunctis  p)er 
modum  suffragii,  quia  non  prosunt  eis  per  modum  absolutionis 
juridicae,  sed  per  modum  solutionis  et  deprecationis ;  eadem  qui- 
dem  ratione,  qua  prosunt  suffragia,  quae  vel  publice  vel  privatim  pro 
mortuis  fieri  solent  (Cf.  Bellarm.,  de  Indulg.  cap.  XIV,  tertia  quaest.). 

Corollarium  II.  Indulgentiae  non  prosunt  defunctis  per  mo- 
dum  deprecationis  dumtaxat.  Quilibet  enim  fidelis  polest  rogare 
Deum,  ut  propter  Christi  et  Sanctorum  merila  liberet  animas  Pur- 
gatorii:  sed  applicantur  et  prosunt  defunclis  per  modum  solutionis, 
ila  ut  applicare  defunctis  indulgentias  per  modum  suffragii  seu 
solutionis,  sit  offerre  Deo  satisfactiones  Christi  et  Sanctorum  in 
contpensationem  poenarum,  quas  pati  debent  in  Purgatorio. 


UBRARYOF 

mm  scoTUS  colleoe 


22  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

Corollarium  III.  DilTerentia  inter  pura  suffragia  el  indul- 
gentias  in  eo  est,  quod  ut  sulTragia  ofTerantur,  non  requiritur  aliqua 
jiirisdiclio,  sed  ut  indulgentiae  denlur,  jurisdictio  proculdubio  re- 
quiritur,  quia  non  potest  thesaurum  dispensare,  nisi  qui  habet 
cla  i rs  Eccles iasticas. 

Corollarium  IV.  Cum  indulgentia  sit  remissio  poenae  lem- 
poralis  per  applicationem  thesauri  Ecclesiae  ex  superabundantibus 
nieritis  salisfactoriis  Jesu  Christi  et  Sanctorum  coalescentis,  con- 
sequitur,  indulgentias  dari  et  juvare  defunctos  per  modum  suffragii 
satisfactorii. 

Corollarium  V.  Christifidehs  qui  offert  suffragia,  nescit,  an 
id,  quod  offert,  sufficiat  ad  animam  hberandam,  vel  solum  refrige- 
randam.  At  Pontifex  potest  offerre  ex  thesauro  illo  infinito  quantum 
requiritur  ad  integre  satisfaciendum  pro  reatu  cujuscumque  poenae: 
et  ideo  dicilur  dare  indulgentiam  plenariam,  atque  animam  hbe- 
rare  per  modum  suffragii,  quia  offert  quantum  ad  plenam  satis- 
factionem  salis  est  (BeUarm.,  loc.  cit.). 

Corollarium  VI.  Indulgentiae  pro  vivis  tantum  valent  quan- 
tum  sonant,  sive  quantum  verba  sonant,  dummodo  ex  parte 
dantis  sit  auctoritas,  ex  parte  recipientis  charitas,  et  ex  parte 
causae  pietas,  quae  comprehendit  honorem  Dei  et  proximi  utihta- 
tem  (S.  Thom.,  Supplem.  quaest.  2o,  art.  2). 

Videhcet:  Indulgentia  lantam  remissionem  poenae  temporahs 
tribuit,  quantam  tenor  concessionis  indicat,  dummodo  tamen  sit 
potestas  in  concedente,  ob  justam  causam  concedat,  et  nullus  obex 
sit  in  eo  qui  indulgenliam  recipit,  uti  esset  v.  gr.  affectus  ad  ve- 
niale  peccatum. 

Indulgentiae  vero  pro  defunctis,  hcet  mens  concedentis  sit  pro 
defunctis  solvere  e  thesauro  Ecclesiae  id  omne  quod  determinat, 
non  tamen  certum  est,  an  tantum  valeant  quantum  sonant,  quia, 
ut  supra  dictum  est,  indulgentiarum  effectus  respectu  defunctorum 
non  videtur  esse  infaihbilis.  Quare  enuntiatum  axioma  jure  meri- 
toque  applicatur  indulgentiis  pro  vivis;  indulgentiis  vero  pro  de- 
funclis  non  cum  omnimoda  certitudine. 


CAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGICA    DE   INDULGENTIIS.  23 

§  VHI. 

AN    INDLLGENTIA  AEQUALITER  PARTICIPETUR 
AB   INAEQUALITER    DISPOSITIS? 

41.  Facile  conlingere  potest  ut  opus  praescriptum  ad  lucran- 
das  indulgentias,  inaequaliter  adimpleatur  a  diversis  fidelibus: 
unus  enim,  ex.  gr.  in  visitalione  ecclesiae  longiorem  ferventio- 
remque  orationem  facere  polesl,  vel  majorem  eleemosynam  quam 
alter  tribuere,  vel  tres  dies  jejunii  impositos  unus  in  pane  et  aqua 
illud  exequatur,  alter  vero  modo  communi.  Hi  fideles  conse- 
quunturne  aequaliler  indulgentiae  fructum  ? 

Sunt  qui  negant,  ea  ducti  ratione,  quia  licet  in  concessione 
alicujus  indulgentiae,  puta,  plenariae,  sufficiens  et  justa  causa  re- 
periatur,  fieri  tamen  potest,  ut  non  omnes  integram  consequantur, 
si  nimirum  illorum  aliqui  ad  maximam  poenam  temporalem  pro 
peccatis  commissis  obeundam  obligati,  opus  injunctum  tepide  pera- 
gant,  quia  licet  causa  indulgentiae  in  se  jusla  sit,  illorum  tamen 
respectu  aliquo  pacto  deficit  ob  imperfectam  dispositionem. 

Alii  vero  aflirmant  ob  rationem,  quia  minus  orans,  vel  minorem 
eleemosynam  faciens,  vel  minus  rigorose  jejunans,  etsi  minus  faciat 
quam  alter,  adhuc  tamen  explet  opus  a  Papa  praescriptum., 
ideoque  indulgentiae  fructum  aeque  consequitur.  Hlud  autem  plus 
quod  facit  alter,  magis  orans  et  jejunans,  quamvis  sit  bonum,  non 
est  tamen  pro  lucranda  indulgentia  a  Summo  Pontifice  prae- 
scriptum,  et  ideo  ad  ejus  consecutionem  non  pertinet,  sed  ad  aliud, 
nempe  ad  meritum,  seu  ad  plures  aeternae  gloriae  gradus  con- 
sequendos  (Cf.  Mastrius,  Theol.  Moral.  disp.  XXHI,  quaest.  4,  n.  64). 

42.  Haec  postrema  sententia,  quam  Mastrius  cum  aliis  Theo- 
logis  probabiliorem  dicit,  ab  aliis  Auctoribus,  ut  Suarez,  Kazen- 
berger,  Theodorus  a  Spiritu  Sancto,  Minderer,  Passerini  quaest.  76 
etc.  tamquam  certa  defenditur,  excepto  casu,  quo  Summus  Pontifex 
plus  indulgentiae  expresse  desponderet  iis  fidelibus,  qui  magis  labora- 
rent,  devotius  ac  ferventius  se  gererent  in  praescriptis  operibus  ad- 
implendis.  Istiusmodi  casu  excluso,  qui  juxla  modernam  Ecclesiae 
disciplinam  numquam  datur,  laudati  Auctores  absolulc  affirmant, 
ratione  majoris  laboris,  devotionis  ac  fervoris  in  explendis  operibus 
pro  lucro  indulgentiarum  injunclis,    non  plus  indulgentiae  recipi. 


24  PARS    I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

Hevera  Suimiuis  Ponlirex  in  operibus  pro  lucranda  indulgenlia 
praescriptis,  devolionis  graduni,  quo  ea  peragi  debeant,  numquaui 
indicat;  censelur  proinde,  illam  devolionem  ac  fervorem  requirere, 
quo  solent  communiler  opera  injuncta  peragi  a  fidelibus,  qui  se- 
riam  sahitis  animae  suae  curam  habent.  Quocirca  qui  opus  prae- 
scriplun]  obit  cnm  devotione,  fervore  ac  dihgentia  mediocri,  con- 
suelaque  hominibus  propriae  animae  ahquo  modo  seriam  sohici- 
tudinem  liabentibus,  lolam  indulgentiam,  quae  fuerit  concessa, 
consequitur,  modo  aliunde  non  sit  defeclus.  Qui  vero  in  iisdem 
operibus  explendis  plus  laborat,  devotius  agit,  ferventius  orat,  ri- 
gidius  jejunat,  copiosiorem  slipem  tribuit,  magis  quidem  mereiur 
apuil  Deum,  sed  non  eo  ipso  majorem  indulgentiam  acquirit,  dum 
intuilu  majoris  devolionis  ac  laboris  aliquid  amplius  concessum 
non  sit. 

Ad  rem  Doctor  Angelicus:  (dlle  qui  est  vicinus  ecclesiae,  et 
ecclesiae  Sacerdotes  et  clerici  consequuntur  tanlam  indulgentiam, 
sicut  illi  qui  venirent  a  mille  diaetis,  quia  remissio  non  propor- 
tionatur  labori,  sed  meritis  quae  dispensantur ;  sed  ille  qui  plus 
laboraret,  acquireret  plus  de  merito  »  (Supplem.  3.  part.  quaest.  XXV, 
art.  2  ad  4"").  Qnapropter  Suarez,  auctoritate  divi  Thomae  fretus, 
dicit,  quod  «remissio  seu  effectus  indulgentiae  non  innititur  proprio 
merilo  vel  satisfactione  operantis,  el  ideo  inaequalitas  operis  in 
hac  perfectione  i^nempe  in  majori  vel  minori  bonitale  et  perfectione 
ejusdem  operis)  nihil  refert  ad  inaequalilatem  effectus  indulgen- 
liae...  Insuper  effectus  indulgenliae  per  se  el  quasi  ah  intrinseco 
nullam  dispositioneiu  requirit  in  recipiente  praeter  ablationem  cul- 
pae  et  statum  gratiae;  et  ideo  major  vel  minor  devotio  seu  dis- 
positio  aclualis  per  se  non  confert  ad  inaequalem  effectum  indul- 
gentiae,  in  quo  est  magna  diversitas  inter  effectum  indulgentiae 
et  Sacramentorum »  (Disp.  52,  sect.  8,  n.  1  et  3). 

43.  Verum  propter  contritionis  vel  charitatis  inaequalitatem, 
fideles  opus  pro  hicranda  indulgentia  praescriptum  implenles,  magis 
\el  minns  de  indiilgentiae  effeclu  parlicipant.  Exempli  gratia,  si 
concessa  fuerit  indidgentia  plenaria,  et  in  itno  subjecto  sit  major 
realus  poenae  temporalis  delendae,  quam  in  alio,  in  priori  sub- 
jecto  ulique  major  erit  effectus  praedictae  induigentiae  plenariae, 
quam  in  posteriori.  llaec  tamen  inaequalitas  materialis  est  et 
quasi  accidentaria  ex  parte  subjecti:  siquidem  per  se  aequaleni 
effectum  produxisset,    si    etiam    in   allero   Christifideli   aequalem 


CAP.    I.    DOCTRINA    TIIKOLOGICA    DE    INDULGENTIIS.  25 

poenam  delenclam  reperissel.  Similiter  si  indulgentia,  v.  g.  sit  vi- 
ginti  annoriim,  fieri  potest  nt  aliquis  non  habeat  tantum  debitum, 
ac  proplerea  reipsa  non  fiat  ei  lanta  remissio:  quod  etiam  per 
accidens  est,  cum  indulgentia  pe?'  se  operetur  semper,  dummodo 
condiliones  praescriptae  adimpleantur,  totum  effectum,  atque  adeo 
aequalem  (Cf.  Suarez,  loc.  cit.;  Theodorus  a  Sp.  S.,  Tractatus  Do- 
gmatico  -  Morahs  de  Indulgentiis,  part.  1,  pag.  248). 

44.  Interim  Christifideles  non  omittant  adlaborare,  ut  opera 
pro  oblinendis  indulgentiis  injunrta,  magna  devotione  ac  fervore 
adimpleantur.  Quamvis  enim,  juxta  secundam  sententiam  supra 
exposilam,  fideles  qui  opera  praescripta  sufjicienti  devotione  per- 
ficiunt,  aequalem  indulgentiae  effectum  ac  ferventiores  consequan- 
tur,  certum  est  tamen,  quod  per  majorem  devotionem  ac  fervorem 
majus  obtinetur  meritum.  Ut  enim  docet  S.  Thomas  et  res  per 
seipsam  loquilur,  ille  qui  plus  laborat,  acquirit  plus  de  merito 
(Loc.  cit.).' 

45.  Cum  effectus  indulgentiarum  sit  remittere  non  culpas 
(vid.  n.  3),  sed  poenas  temporales,  consequitur,  peccatum  veniale 
non  remissum  quoad  culpam,  iion  posse  remitti  quoad  poenam, 
lllud  tamen  veniale  non  impedit,  quominus  remittatur  poena  aliis 
peccatis  jam  deletis  debita.  Sicut  enim  non  repugnat  culpam 
alicujus  peccati  venialis  remilti,  quin  aliorum  culpa  remittatur;  sic 
non  repngnat  deleri  poenam  venialium  aut  mortalium  remissorum, 
etsi  solvenda  remrmeat  poena  pro  uno  aut  pluribus  venialibus. 
Peccatum  ergo  veniale  quoad  culpam  non  remissum  posset  esse 
obex  ad  lucrandam  indulgentiam  omnino  plenariam,  seu  plenis- 
sime  plenariam  (S.  Alph.,  lib.  VI,  n.  534,  19°). 

En  igitur  aliud  caput,  ex  quo  in  Christifidelibus  oriri  potest 
inaequalitas  elfectus  indulgentiarum:  nempe  ab  aliquo  peccato 
veniali  quoad  culpam  non  deleto,  sive  ab  affectu  ad  aliquod  ve- 
niale;  hinc  eliam  ex  defectu  contritionis  et  c haritatis,  quo  fit  ut 
in  participatione  fructus  indulgentiarum  eo  inajor  vel  minor  sit 
remissio  poenarum  temporalium,  quo  major  vel  minor  est  culparum 
venialium  relaxatio  (Cf.  Minderer,  de  Indulgentiis,  part.  1,  n.  479). 

46.  Ilinc  patet  responsum  ad  dubium:  An  indulgentia  concessa 
ul  plenaria,  obtineri  saltem  possit  ut  partialis,  si  integra  obtineri 
nequeat,  v.  g.  propter  affectum  ad  aliquod  veniale?  Cui  respon- 
detur:  Affirmative,  quia  ex  modo  dictis  non  obstat  peccatum  ve- 
niale  aliquod    non    remissum,    quominus    poena  pro   aliis   debita 


^O  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENKRE. 

remitlatiir.  Summus  aulem  Ponlifex,  concedendo  indulgentiam  ple- 
nariam,  non  praesumitur  velle  eam  reslringere  tanlum  ad  eos, 
(juibus  remittuntur  omnia  venalia  (qui  certe  pauci  sunt),  sed  potius 
illam  concedere  juxta  capacitatem  subjecli,  ut  remitlatur  saltem 
poena  venialium  illorum,  quorum  culpa  remissa  est  (S.  Alph.,  loc. 
cit.;  Lehmknlil,  v.  II,  n.  5:27). 

47.  Modus  ordinarius  elargiendi  indulgentias  is  semper  fuit, 
ut  ahqua  pia  opera  peragenda  praescribantur.  Sed  advertendum,  hu- 
jusmodi  opera  pia  praescripta  non  esse  causam  consecutae  remissio- 
nis  seu  indulgentiae,  scd  esse  conditiones  tantum  ad  eam  asse- 
quendam.  Causa  est  ipsa  concessio  inchdgentiae,  seu  est  ipsa 
absolutio  judiciaria  (loquendo  de  indulgentiis  pro  vivis)  annexam 
habens  solulionem  ex  tliesaiiro;  vel  ipsa  solutio  ex  eodem  the- 
sauro  (si  de  indulgentiis  pro  defunctis  sermo  sit)  facta  ab  aucto- 
rilate  concedentis. 

48.  Opera  praescripta  pro  acquirendis  indulgentiis  personaliter 
a  quolibet  fideh  fieri  debent,  excepto  casu,  quod  in  forma  indul- 
genliae  ahud  sit  expressum,  quod  nescio  an  umquam  concessum 
fuerit.  Ilinc  jejunium  ex.  gr.,  oratio  aut  ecclesiae  visitatio  pro  as- 
sequenda  aliqua  indulgentia  praescripta,  si  per  alium  peragantur, 
indulgentia  non  acquiritur.  Excipitur  eleemosyna,  quae,  juxta  omnes, 
per  ahum  fieri  potesl. 

49.  Ex  quo  opera  praescripta  personaliter  expleri  debent, 
consequitur,  fidelem  viventem  non  posse  pro  alio  fideli  vivente  in- 
dulgentias  lucrari.  Attamen  Summus  Pontifex,  interveniente  justa 
causa,  posset  quidem  concedere,  ut  vivus  pro  alio  vivente  indul- 
gentiam  lucretur.  Si  enim  hoc  modo  concedilur  vivis,  ut  possint 
lucrari  indulgentias  pro  defunctis  per  modum  suffragii ;  a  fortiori 
concedi  potest  inter  viventes:  nam  inter  eos  facilior  est  commu- 
nicalio  operum  et  satisfactionum  (Cf.  Suarez,  tom.  IV,  disp.  52, 
sect.  VII). 

Verum  id,  ut  innuimus,  a  praxi  Ecclesiae  est  omnino  alienum, 
neque  ullum  citari  potest  exemplum  talis  concessionis  reipsa  factae. 
Imo  generatim  nec  expedire  videtur,  ut  hujusmodi  facultas,  lu- 
crandi  nempe  indulgenliam  pro  aliis  viventibus,  concedatur;  quia 
cufn  ipsi  possint  sibi  subvenire,  non  expedit,  ut  dicit  Lugo,  fovere 
eorum  pigritiam,  ut  neque  satisfacere,  neque  etiam  indulgentias 
pro  se  lucrari  curenL 


CAP.   I.    DOCTRINA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  27 

§ix. 

MEDIA   PRO    EXPIANDIS   IN    HAC    VITA    POENIS   TEMPORALIRUS. 

50.  Ad  expiandas  in  hac  vita  poenas  temporales,  quae  post 
remissionem  culpae  et  poeiiae  aeternae  luendae  supersunt,  duo 
media  Chrislifidelibus  praesto  sunt: 

1°  Peragere  opera  satisfactoria.  «  Neque  vero,  docet  Con- 
cilium  Trid.  (Sess.  14,  cap.  VIII)  securior  ulla  via  in  Ecclesia 
Dei  unquam  existimata  fuit,  quam  ut  haec  poenitentiae  opera 
homines  cum  vero  animi  dolore  frequentent.  »  Opera  satisfactoria, 
quibus  in  praesenli  vita  Cbrislifideles  possunt  temporales  poenas 
peccatis  debitas  expiare,  sunt  lum  illa  a  nobis  ipsis  sponte  susce- 
pta,  ut  ex.  gr.  oratio,  jejunium,  eleemosyna  etc,  tum  illa  quae 
nobis  in  Sacramento  poenitentiae  imponuntur,  tamquam  pars  in- 
tegralis  ejusdem  Sacramenti,  tum  denique  infirmitates,  calamitates, 
uno  verbo  flagclla,  patienter  tolerata,  quibus  Deus  sapienter  et 
misericorditer  ob  noslrum  spirituale  bonum  nos  affligit.  Unde  in 
cap.  IX  cit.  sess.  Conc.  Trid.,  De  operibus  satisfactionis,  habetur: 
Docet  praeterea  (Sancla  Synodus),  tantam  esse  divinae  munifi- 
centiae  largitatem,  ut  non  solum  poenis  sponte  a  nobis  pro  vin- 
dicando  peccato  susceptis,  aut  Sacerdotis  arbit?^io  pro  mensura 
delicti  impositis,  sed  etiam  (quod  maximum  amoris  argumentum 
estj  temporalibus  flagellis  a  Deo  inflictis,  et  a  nobis  patienter 
toleratis,  apud  Deum  Patrem  per  Christam  Jesum  satisfacere 
valeamus. 

2°  Lucrari  indulgentias,  quas  in  subsidium  infirmitatis 
nostrae  misericors  Deus  per  suam  Ecciesiam  nobis  ofl^ert.  Respectu 
siquidem  infirmitatis  nostrae,  indulgentia  est  proculdubio  medium 
pro  solvendis  poenis  temporalibus  longe  facilius.  Ecclesia  enim 
dum  indulgenlias  largitur,  quin  fideles  dispenset  a  poenitentiae  ope- 
ribus  et  a  ferenda  cruce  ad  imitationem  Jesu  Christi,  eos  tantum 
liberat  a  poenarum  temporalium  debito,  quod  ipsos  a  consecutione 
summi  boni  retardat,  supplendo  salisfactionis  nostrae  personalis 
defectui  ex  thesauro  Ecclesiae,  ofl^erendo  scilicet  Deo  in  compen- 
salionem  merita  infinita  Jesu  Christi  et  Sanctorum. 

51.  Diximus:  quin  Ecclesia  dispenset  fideles  a  poenitentiae 
operibus ;  quia  Ecclesia  dum  indulgentias  largilur,   unice  intendit 


28  PAHS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

poenas  leinporales  lidelibus  rite  dispositis  reiaxare  in  quanlum 
eaedem  mdulgeniiae  sunt  salisfactoriae  pro  peccatis  commissis: 
miniquani  vero  intendit  fideles  dispensare  a  poenis  hujus  vitae, 
seu  a  facieridis  dignis  poenilenliae  fructibus.  Poenae,  aerumnae,  ca- 
lamilates,  quibus  juxta  adorabilem  divinae  Providentiae  disposi- 
lionem  in  praesenti  vita  allligimur,  non  sunt  tantum  poenae  satis- 
factoriae  vel  vindicativae,  ordinatae  nempe  ad  praeteritorum  pec- 
catorum  vindictam  et  castigationem,  sed  sunt  eliam  medicinales 
seu  praeservativae,  nempe  elTicaces  ad  christianae  vilae  custodiam 
et  infirmitalis  medicamentum:  id  est  efficaces  sunt,  imo  necessariae 
ad  superandas  diabohcas  tentationes,  ad  reprimendas  et  debellandas 
malas  habitudines,  ad  reddendos  fideles  in  bello  contra  malum  for- 
liores  ac  vigiiantiores:  militia  est  enim  vita  hominis  super  ter- 
ram,  etper  multas  tribulationcs  oportet  introire  in  regnum  Dei. 

52.  Facile  est  ex  expositis  deducere,  quod  si  Christifidelis, 
mulliplicibus  poenis  temporaiibus  apud  divinam  justitiam  gravatus, 
ob  pigritiam  omiltat  in  praesenti  vita  eas  delere  sive  per  opera 
salisfactoria,  sive  per  indulgentiarum  acquisitionem,  debitum  suum 
inevitabiii  necessitate  solvere  Deo  debebit  in  Purgatorio,  cujus  poe- 
nae  absque  ulla  comparatione  duriores,  atrociores  longioresque  sunt. 

§  X. 

CONDITIONES   UT   INDULGENTIAE  APPLICARI  POSSINT  DEFUNCTIS. 

53.  Ut  indulgentiae  animabus  Purgatorii  applicari  possint,  duae 
speciatim  requiruntur  condiliones: 

V  Ut  tamquam  illis  applicabiles  in  Rescripto  Apostolico 
concedantur.  Nam  indulgentiae  vivenlibus  concessae,  nequeunt  ap- 
plicari  defunctis,  nisi  id  in  Rescripto  vel  Brevi  exprimalur,  cum 
pendeat  a  voluntate  concedentis. 

2°  Ut  adsit  intentio  talem  applicationem  faciendi,  prae- 
sertim  cum  indulgentia  vi  Rescripti  sit  applicabilis  tam  vivis  quam 
defunctis.  Tunc  enim  delerminare  oportet  subjectum,  pro  quo 
applicari  velit  indulgentia,  an  scilicet  pro  vivo  vel  defuncto. 

54.  Indulgenlia  defunctis  applicabilis,  applicari  potest,  juxta 
Raccolta  pag.  XIII,  vel  uni,  vel  pluribus,  aut  etiam  omnibus  ani- 
mabus  Purgatorii,  cum  suffragia  sint  divisibilia,  proindeque  in 
omnes  animas  distribui  possint. 


CAP.    I.    DOCTRINA   TIIEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  29 

55.  Fit  qnaestio  a  Theologis,  an  indulgenliae  applicatae  uni 
vel  aliquibus  animabiis,  prosint  omnibus?  Respondent  communiler 
Doctores,  tam  suffragia  quam  indulgentias  prodesse  omnibus  de- 
functis  quoad  gaiidium  quoddam  accidenlale:  charitas  enim  facit 
omnia  communia  hoc  sensu,  quod  omnes  qui  sunt  praediti  cha- 
ritate,  gaudent  de  bonis  ahorum,  ac  si  essent  propria.  Quoad  sa- 
tisfactionem  autem  et  liberationem  a  poena,  prosunt  tantum  iis, 
quibus  apphcanlur.  Hic  est  sensus  Ecclesiae,  omniumque  fidehum, 
el  haec  est  natura  satisfactionis,  ut  pro  uno  facta,  illi  speciahter 
prosit  et  non  alteri.  Quod  si  ille,  cui  apphcatur,  ea  non  indigeat, 
Deus  apphcat  alteri,  vel  redit  in  thesaurum  Ecclesiae  (Vid.  Bel- 
larm.,  cap.  XIV  circa  finem;  Billuart,  de  Indulg.  art.  VI). 

56.  Quaeri  ulterius  potest,  quomodo  apphcatio  indulgentiae, 
hciSi  pluribus  vel  omnibus  animabus  Purgatorii,  prosit  omnibus 
quoad  satisfactionem  ?  Respondetur:  si  haec  quaestio  referatur  ad 
indulgentiam  partialem,  applicatio  pluribus  vel  etiam  omnibus 
animabus  Purgatorii  quoad  effectum  facile  intelhgitur:  siquidem 
ejus  mensura  cum  sit  determinata,  ex.  gr.  septem  annorum  aut 
cenlum  dierum,  dividi  profecto  potest  in  multos.  Si  vero  quaestio 
referatur  ad  indulgentiam  plenariam,  quae  per  se  est  indeter- 
minata,  tunc  vel  dicendum,  Deum  determinare  certam  mensuram, 
quam  divideret  inter  plures;  vel  Deum  eligere  unam  animam, 
cui  indulgentiam  applicet,  ita  ut  si  divina  justitia  et  miseri- 
cordia  permittat,  illa  anima  plene  fiberetur  a  poenis  Purgatorii 
(Cf.  Lehmkuhl,  Theolog.  Moral.  vol  II,  n.  553). 

Porro,  si  spectetur  responsum  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
diei  19  Junii  1880,  hoc  secundo  modo  doctrina  videtur  verior, 
quatenus  nempe  indulgentia  plenaria,  pluribus  aut  etiam  omnibus 
animabus  Purgatorii  apphcata,  uni  tantum  animae  prosit,  seu  ad 
unam  tanlum  hmitetur.  In  citato  decreto  quaerebatur : 

\um  apud  Trappenses  in  Missa,  quae  quotidie  celebratur 
pro  pluribus  (fratribus  scilicet,  propinquis  et  benefactoribus) 
indulgentia  altaris  ad  unum  ex  iis  limitetur? 

S.  Congregatio  respondit:  Afflrmative  (Decr.  auth.  N.  451 
ad  2°^). 

57.  Quamvis  hoc  responsum  ad  indulgentiam  plenariam  altaris 
privilegiati  tantuni  referalur,  conjicere  tamen  licet,  eamdem  esse 
mentem  S.  Sedis  quoad  ahas  indulgentias,  saltem  plenarias  de- 
funciis  appficabiles,  ita  ut  quaelibet  indulgentia  plenaria  uni  tantum 


30  PARS    I.    DE   INDULGENTIIS    IN   GENERE. 

proilesset  animao,  quam  Deus  plane  liberaret,   si,  ut  dictum   est, 
divina  juslilia  et  misericordia  ila  permitlerenl. 

58.  Diximus  per  quamdam  deductionem,  eamdem  esse  men- 
tem  S.  Sedis  quoad  alias  indulgentias,  saltem  plenarias;  quia 
etiam  quoad  partiales  non  omnino  conslat,  quod  una  eademque 
indulgentia  ex  mente  concedentis  sit  divisibilis  inter  plures:  clara 
enim  et  certa  declaratio  de  re  non  habetur.  Ex  altera  parte  certum 
esl,  partialem  quoque  indulgentiam  ex.  gr.  centum  dierum,  esse 
wiam  indulgenliam,  quae  ut  pluribus  animabus  prodesse  possit, 
pendet  ab  intentione  Summi  Pontificis  (Cf.  Tractatus  de  Indulgentiis 
ad  usum  Alumnorum  Seminarii  Archiep.  Mechhnien.  pag.  45). 

59.  In  praxi,  juxta  Guerra,  usus  laudabihor  erit  formare  in- 
tentionem  suffragandi  primum  animabus  ilhs,  erga  quas  pietate, 
justitia  et  gratitudine  adstringimur,  committendo  semper  nostrorum 
suffragiorum  distributionem  clementiae  ac  misericordiae  Dei,  vel 
precando  B.  Mariam  Virginem,  Matrem  misericordiae,  ut  ipsa  di- 
gnelur  illa  distribuere  (II  Tesoro  delle  Indulgenze,  pag.  144  et  seq.). 

60.  Verum,  quamvis  applicalio  in  particulari  facla  commen- 
danda  sit,  minime  tamen  est  necessaria  ad  hoc,  ut  indulgentiae 
prosint  defunctis.  Ex  verbis  enim  operis  Raccolta  supra  relatis 
apphcalio  fieri  potest  vel  uni,  vel  pluribus  animabus  determinatis, 
vel  in  genere  favore  omnium  animarum  Purgatorii:  quod  probat, 
indulgentias  prodesse  defunctis,  tametsi  earum  applicatio  sit  ge- 
neralis.  Expresse  quoque  pro  indulgentia  altaris  priviiegiali  id 
deciaravit  S.  Congregatio  Indulg.  in  cilato  decreto  19  Junii  1880 
ad  3"".  Declaravit  nempe,  privilegium  altaris,  seu  indulgentiam  ple- 
nariam  non  evadere  inutilem  ex  eo,  quod  ea  non  uni  determi- 
natae  animae,  sed  pluribus  a  Christifideli  applicetur,  etiamsi  ex 
mente  concedentis  uni  tantum  prodesse  possit.  De  hac  re  redibit 
quaestio,  ubi  sermo  erit  de  applicatione  indulgentiae  altaris  pri- 
vilegiati. 

§  XI. 
DIVISIO  indulgentiae. 

61.  Indulgentia  multipliciter  distinguitur: 

1°  Hatione   ejfectus,  alia  est  plenaria   seu   totalis,   quae 
lotam  poenam  lemporalem  remittit.   Aha  non  plenaria    seu  'par- 


CAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  31 

tialis,  qiiae  partem  lantiim  poenae  remittit,  majorem  vel  minorem 
jiixla  tenorem  concessionis.  Haec  lamen  indulgentia  partialis  polest 
per  accidens  esse  tolalis  sen  plenaria,  si  forte  ille,  qui  eam  obti- 
net,  non  plns  poenae  Deo  debeat.  Indulgenliae  partiales  semper 
determinantur;  quare  conceduntur  indulgentiae  ex.  gr.  centum  die- 
rum,  seplem  annorum,  quadragenarum  etc,  quibus  significatur, 
tantam  remissionem  poenae  concedi,  quanta  obtineretur,  si  poeni- 
lentia  perageretur  juxta  veterem  praescriplionem  tot  diebus,  annis 
et  quadragenis.  —  «  Induigentia  quadrageme,  scribit  Bellarminus 
de  Indulg.  Lib.  1.  cap.  IX,  significat  remissionem  poenitentiae,  quae 
quadraginta  continuatis  diebus  in  jejuniis  aliisque  labotHosis 
operibus  agenda  fuisset.  Quae  quadragena,  quando  imperabatur 
acrior,  ita  ut  solo  pane  et  aqua  contenti  esse  deberent  qui  eam 
peragebant,  carena  dici  solebat,  quod  videlicet  carentiam  omnium 
fere  ciborum  contineret  ».  —  Indulgentia  septenae  est  remissio  tan- 
tae  poenae,  quanta  condonaretur  per  septem  annorum  poenitentiam 
juxta  antiquos  canones  poenitentiales  peractam. 

Collige:  quando  in  Bullis  vel  Brevibus  conceditur  indulgentia 
septem  annorum  vel  cenlum  dierum  etc.  non  esse  hunc  sensum, 
ul  aliqui  putant,  quod  bomo  per  acquisitionem  talis  indulgentiae 
liberetur  a  poenis  Pargatorii  luendis  spatio  septem  annorum  vel 
centum  dierum;  sed  potius  significatur,  hominem  praedictas  in- 
dulgentias  lucrantem,  lantam  poenae  remissionem  obtinere,  quan- 
tam  obtinuisset,  si  tanto  tempore  poenitentias  juxta  antiquos  ca- 
nones  egisset,  nbn  habita  ratione,  qaia  brevi  aut  longiori  tempore 
commoraturus  faisset  in  Purgatorio.  Et  sane  in  ipsa  forma  indul- 
gentiarum  non  dicitur:  relaxamus  tot  annos  poenae,  sed  poe- 
nitentiae. 

CI.  P.  Palmieri  putat,  quadragenas  seu  quadragesimas  non 
esse  aliquid  praeter  vel  extra  ipsos  annos;  sed  quia  in  veteri 
disciplina  major  erat  poenitentia,  quae  tempore  quadragesimae  per- 
agebatur,  ut  idcirco  major  expiatio  peccati  obtineretur;  hinc 
specialis  mentio  fit  quadragenarum,  ut  intelligatur,  illam  quoque 
poenae  remissionem  concedi,  quae  illi  speciali  poenitentiae  respon- 
deret.  Ilinc  etsi,  prosequitur  laudatus  Auctor,  explicita  mentio 
quadragenarum  non  fieret  in  concessione  indalgentiae  tot  annorum, 
eae  implicile  inlelliguntur.  \nnus  enim  pocnitentiae,  juxta  veteres 
canones,  specialem  poenitontiam  in  quadragesima  complectebatur. 
(Palmiei'i-Ballerini,  Opus  theolog.  morale  etc.  vol.  V,  p.  054). 


32  PARS   1.    DE    INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

lliijusmoili  lamen  opinionem  nos  invenire  non  poliiimus  apud 
Auclores,  (juos  consulnimus. 

2*  Uallonc  objccli,  cui  inbaerere  censetur,  inclulgenlia  lum 
plenaria  tum  partialis,  alia  est  localis,  quae  alTixa  est  alicui  loco, 
V.  gr.  ecclesiae,  altari,  statuae  vel  imagini  in  aliqua  capella  exi- 
stenti;  —  alia  7'ealis,  quae  adnectitur  alicui  rei  mobili  seu  por- 
tatili,  ex.  gr.  cruci,  coronae,  numismati,  parvis  statuis  etc. ;  —  alia 
pevsonalis,  quae  independenter  a  loco  et  re,  conceditur  directe  et 
immediate  personis,  v.  g.  orantibus,  communicantibus,  tali  con- 
fraternitati  vel  religiosae  familiae  etc. 

Ut  per  se  patet,  indulgentiae  tam  locales  quam  reales  adne- 
cluntur  quidem  immediaie  pio  loco  vel  rei  mobili,  sed  mediate 
conceduntur  fidelibus,  talem  ecclesiam,  ex.  gr.  visitanlibus,  vel  lale 
objectum  plum  penes  se  devote  habentibus.  Realis  insuper  est  fere 
semper  etiam  personalis,  quatenus  ordinarie  solus  dominus  seu 
possessor  pii  obiecti,  cui  adnexa  est  indulgenlia,  eam  lucrari 
valeat. 

Divisionem  indulgenliae  in  personalem,  localem  et  realem 
clare  explicat  eximius  Doctor  Suarez  sequenti  modo: 

«  Licet  soli  homines  sint  capaces  indulgentiarum,  nihilominus 
aliquando  dicuntur  concedi  indulgentiae  piis  locis  vel  piis  rebus, 
ut  imaginibus,  aut  granis  seu  calculis  benedictis.  Unde  sicut  di- 
stinguitur  interdictum  in  locale  et  personale,  ita  non  incommode 
distinguunt  aliqui  indulgentiam  in  personalem  et  localem,  quibus 
tertium  membrum  addunt,  vocantque  indulgentiam  realem.  Quae 
omnes  indulgenliae  in  hoc  conveniunt,  quod  omnes  ordinantur  ad 
usum  ipsorum  hominum,  et  in  eis  solis  habent  effectum,  ac  de- 
nique  omnes  sunt  absoluliones  seu  remissiones  alicujus  poenae 
temporalis. 

Ditlerunl  tamen,  quia  indulgentia  personahs  ita  conceditur 
personae,  ut  illi  quasi  inhaereat  talis  favor  seu  gratia,  quia 
illi  directe  fit:  unde  quocumque  pergat,  illam  secum  defert,  ut 
sic  dicam.  At  vero  indulgentia  localis  quodammodo  inhaeret  loco 
in  ordine  ad  personas.  Ilujusmodi  enim  indulgentia  dicitur  con- 
cedi  loco,  quia  conceditur  hominibus  in  tali  loco  orantibus,  vel 
aliud  pium  opus  ibi  exercentibus,  et  ideo  censetur  favor  ille 
quasi  inhaerere  loco,  quia  in  illo  lantum  et  non  in  alio  talis  in- 
dulgentia  obtinetur,  nec  effectus  ejus  communicalur  hominibus  nisi 
medianle  loco.  Et  quoad   hoc    similis   est   alia    indulgentia,  quae 


CAP.   I.    DOCTHINA    TIIEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  33 

realis  appellalar,  solnnique  differt,  quia  non  conceditur  in  gratiam 
aliciijus  loci  immobilis,  sed  alicujus  rei  mobilis,  ut  est  imago 
aliqua,  Agnus  Dei,  rosarium  et  similia,  quibus  proiiuie  censeiur 
in/uierere  talis  favor,  et  cum  eis  quasi  deferri,  et  per  eas  ho- 
minibus  communicari,  ila  ut  omnes  qui  coram  lali  imagine  orant, 
vel  per  lalia  grana  vel  rosaria,  etc,  talem  remissionem  conse- 
quanlur.  Atque  ita,  non  obslante  hac  divisione,  semper  verum  est 
solos  homines  viatores  esse  capaces  indulgentiarum,  quantum  ad 
effectum,  seu  finem  earum,  quamvis  interdum  hic  favor  dire- 
cle  et  immediate  concedatur  ipsis  hominibus,  aliquando  vero 
mediante  loco  vel  alia  re  sacra  »  (Suarez,  disp.  52,  sect.  1. 
tom.  IV). 

3"^  Ratione  durationis  seu  temporis,  indulgentia  aha  est 
teniporaria,  quae  ad  tempus  determinatum,  puta  ad  septennium; 
aha  perpelua,  quae  in  perpetuum  vel  sine  ullo  termino  praefixo 
conceditur. 

62,  Inter  indulgenlias  celebris  est  illa,  quae  sub  nomine  Ju- 
bilaei  venit.  Jubilaeum  idem  est  quoad  effectum  ac  ceterae  in- 
dulgentiae  plenariae,  a  quibus  proinde  accidentaliter  tantum  differt, 
ratione  scilicet  solemnitatis  et  privilegiorum,  quae  ipsi  adnectuntur, 
ut  sunt  facultates  Confessariis  collatae  absolvendi  a  quibusdam  ca- 
sibus  reservalis,  commutandi  aliqua  vota  simplicia  etc.  Quare 
definilur:  Indulgentia  plenaria  solemnis  cum  privilegiis  adnexis, 
a  Summo  Pontifice  concessa  fidelibus  certa  pia  opera  pera- 
gentibus. 

§  XII. 


EXPLICANTUR    QUAEDAM   VOCES   SEU   FORMULAE,   QUAE   IN 
NONNULLIS   ANTIQUIS   INDULGENTIARUM   CONCESSIONIBUS  REPERIUNTUR. 

63.  Sciendum  est,  auctores  fere  omnes  qui  de  Indulgentiis 
traclant,  commemorare  indulgentiam,  quae  dicitur  plena,  plenior, 
plenissima.  Fundamentum  huius  distinctionis  desumptum  est  ex 
Kxtrav.  Antiquorum,  de  Poenit.  et  Remiss.,  ubi  habetur  quod  Pon- 
tifex  Bonifacius  VIII  pro  anno  Jubilaei  1300,  non  solum  plenam 
eipleniorem,  sed  plenissimam  concessit  veniam  peccatorum.  Verum 
quoad  cffectum  remissionis  poenae  temporalis   nullum   inter  eas 

3 


3V  PARS   I.    DK    INDULGENTIIS    IN    GENERK. 

inlercedll  discrimon.  ciim  non  soliim  indulgentia  plenissima,  sed 
eliam  pleiut  et  plenior  in  rite  disposilis  conferat  remissionem 
omniiini  poenaruni  teniporaliuni,  quae  pro  peccatis  quoad  culpam 
deletis  Deo  debenlur.  Ita  enim  docet  modernus  slylus  Curiae  Ro- 
manae  plurimorum  jam  aiuiorum  usu  sapienlum  judicio  roboratus, 
Ouare  pei'  illum  loquendi  modum  Pontifex  non  aliud  inlendit,  nisi 
concedere  indulgenliam  adeo  plenam,  prout  Clavium  potestas  se 
extendit:  sicut  Papam  interpretalum  fuisse  in  Consistorio,  testatur 
Glossa  ibidem,  v.  Plenissimam. 

64.  Nihilominus  quoad  specialia  privilegia  et  adnexas  facul- 
tates,  potest  utique  cum  pluribus  gravibusque  Auctoribus,  sequens 
inter  praefatas  indulgentias  poni  discrimen:  ut  scilicel  indulgentia 
dicatur /;/e/?rt  seu  plenaria,  quando  tota  poena  adhuc  in  foro  Dei 
debila  remiditur;  plenior,  quando  potestas  extraordinaria  absolvendi 
a  casibus  et  a  censuris  reservatis  superadditur;  plenissima,  quando 
praeter  haec,  etiam  poteslas  dispensandi  in  votis  et  hujusmodi 
vinculis  communicatur  (Cf.  Mastrius,  Reiffenstuel,  Kazenberger, 
Ferraris  etc.  de  Indulgentiis). 

65.  Nonnullae  aliquando  occurrunt  indulgentiae,  quibus  abso- 
lutio  a  poena  et  culpa  concedi  dicitur.  Supposito  quod  revera 
Summi  Pontifices  liujusmodi  locutione  usi  fue7'int,  Theologi  ita 
communiter  eamdem  explicant: 

a)  Locutio  a  culpa  in  praesenti  loco  idem  significat,  quod 
ab  efjectic  et  reatu  poenae;  nam  etiam  in  divinis  Lilteris  nomine 
peccati  inlelligitur  interdum  poena  temporahs  pro  culpis  debita, 
juxla  illud:  Sancta  ergo  et  salubris  est  cogitatio  pro  defunctis 
exorare,  ut  a  peccatis  solvantur;  et  est  praxis  Ecclesiae  sic  vocare 
poenarum  realus,  ut  patet  ex  phiribus  collectis,  quibus  utilur  in 
Oflicio  et  Missis  defunctorum. 

b)  Vel  intelligendum  est  cum  Bellarmino,  id  propterea  dici, 
quod  indulgentia  conjungitur  ordinarie  cum  Confessione  sacra- 
mentali,  ex  quo  fil,  ut  qui  per  Sacramentum  Poenitentiae  fuit 
absolutus  a  culpa,  per  indulgentiam  absolvatur  a  poena. 

c)  Vel  sic  dicitur,  ut  explicat  Graffms  (Decisiones  aureae 
Lib.  IV,  cap.  14,  n.  j3),  quia  ibi  remittitur  culpa  a  Deo  per  con- 
Iritionem,  quae  praeexigitur,  et  poena  a  Papa  per  indulgentiam, 
quae  subsequilur. 

d)  Vel  tandem  modus  ille  h)quendi  ita  intelligendus  est, 
quod  ex  vi  illorum  verborum  concedatur  nedum  indulgentia  poe- 


CAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  35 

narum  peccalorum,  sed  etiam  facultas,  ut  quis  absolvi  possit  sa- 
cramenlaliter  ab  omnibus  peccatis  etiam  reservatis  (Bellarminus, 
Suarez,  Mastrius). 

66.  Diximus:  supposilo,  quod  revera  Summi  Pontifices  hu- 
jusmodi  locutione  usi  fuerint:  siquidem  Benedictus  XIV  talem 
formulam  valde  suspectam  habet,  imo  eam  attribuit  quaestoribus, 
qui  ante  Concilium  Tridentinum  colligebant  eleemosynas,  indul- 
gentias  eodem  tempore  publicantes.  «  liujusmodi  dicendi  formula 
trihuitur  praeteritorum  saeculorum  quaestoribus,  quos  licet  af- 
firmare  veros  fuisse  auctores  tempestatum,  quas  Ecclesia  propter 
Indulgentiarum  causam  perpessa  est  ».  Id  etiam  roborat  aucto- 
rilate  celebris  Cardinalis  Cusani,  Apostolicae  Sedis  per  Germaniam 
Legati,  qui  in  Synodo  Provinciali  Magdeburgi  per  ipsum  celebrata, 
fidenter  asseruit,  Apostolicam  Sedem  numquam  consuevisse  indul- 
gentias  impertiri  hac  adhibita  locutione:  a  poena  et  culpa  (De 
Synod.  dioec.  Lib.  Xlll,  cap.  XVllI,  n.  VII). 

67.  Indulgenlia  quae  datur  de  poenitentiis  injunctis.  In  indul- 
gentiarum  concessionibus,  praesertim  anliquis,  non  raro  reperitur 
formula:  de  poenitentiis  injunctis.  Cum  enim  olim  poenilentiae 
sacramentales  imponerentur  pro  gravibus  peccatis  juxta  praescri- 
ptum  canonum  poenitentialium,  atque  poenitentiae  hujusmodi  graves 
essent  et  onerosae,  modus  elargiendi  indulgentias  tahs  erat,  ut  per 
eas  illa  poena  relaxaretur,  quam  fideles  per  poenitentias  in  Sa- 
cramento  Confessionis  sihi  injunctas  consecuti  fuissent.  Certum 
quidem  est,  ob  supremum  Sacramenti  Poenitentiae  tribunal,  neminem 
posse  absolvere  ab  onere  injunclae  poenitentiae  directe,  Sacerdotis 
senlentiam  irritando,  vel  in  ea  dispensando,  bene  vero  indirecte 
per  subtractionem  debili  alicujus  satisfactionis^  auferendo  scilicet 
per  indulgentiarum  dispensationeni  reatum  poenae  temporalis. 
Comparato  siquidem  indulgentiae  effectu,  nempe  remissa  poena 
temporali,  ipso  jure  et  facto  toUitur  necessitas  poenitentiae  injun- 
ctae,  et  ideo  etiam  cessal  per  se  obligatio  ejus  (Cf.  Suarez,  disp. 
oO,  secL  2,  n.  G;  Theodorus,  part.  1,  pag.  234-236). 

68.  Sed  notandum,  per  indulgentias  concessas  de  poenitentiis 
injunctis  remitti  quidem  poenitentias  sacramentales,  quntenus  sunt 
punitivae  seu  solutivae  j)oenae  temporalis,  non  vero  illas,  quae 
a  Confessario  imponuntur  ad  cohibendas  passiones,  qua  ratione 
curant  spirituales  animarum  morbos,  et  a  futuris  criminibus  prac- 
servanl,  quaeque  proinde  medicinalcs  nuncupantur.  Nam    per  in- 


3(»  PARS   I.    I)E   INDULr.ENTIIS   IN   GENERE. 

dnlgentias  non  cohibcntnr  vitia,  neqne  inordinatae  passiones,  cum 
ad  id  non  ordinentnr  indnlgentiae,  sed  tantum  ad  relaxandum 
poenae  leniporalis  reatum  (Cf.  cit.  Auctores). 

69.  Advertimns  etiam,  plures  Auctores  cum  Divo  Thoma, 
Suarez  et  Theodoro  a  Spiritu  Sanclo  defendere  sentenliam,  quod 
indulgentiae  de  injunctis  poenitentiis  extendantur  etiam  ad  pecca- 
torum  poenas.  pj^o  cjuibus  poenitentiae  in  Sacramento  Confessionis 
injunctae  non  sunt,  sed  pro  quibus  injungi  polerant.  Nam,  inquit 
Snarez,  illa  adjectio,  a  poenitentiis  injunctis,  non  est  reslrictiva, 
sed  potius  ampliativa:  quia  majus  quid  videtnr  remittere  poenas 
pro  quibus  sacramentalis  poenitentia  jam  est  injuncta,  quam  reli- 
quas  poenas.  Ergo  cui  conceditur  indulgentia  de  poenitentiis  injun- 
ctis,  non  negatur  de  non  injunctis,  si  vel  alias  non  habeat,  vel  nolit 
ilias  sibi  rtilaxari.  Lege  hunc  eximium  Doctorem,  qui  late  rem 
demonslrat  in  disputalione  oO,  sect.  111,  n.  14  et  sqq.;  et  vide 
etiam  Theodorum  part.  1,  pag.  240  etc.  Doctrina  Suarezii  et  Theo- 
dori  confirmari  posse  videtur  ex  formula  qua  Romani  Pontifices 
utuntur,  licet  raro,  in  quibusdam  ex  recentioribus  concessionibus. 
Verba  sunt  ista  vel  his  simiha:...  indulgentiam  centum  (vel  ter- 
centum  etc.)  dierum  de  injunctis  eis  seu  alias  quomodolibet  de- 
bitis  poenitentiis  in  forma  Ecclesiae  consueta  relaxamus  etc.  (Vid. 
Rescr.  aulh.  pag.  687  in  nota). 

70.  Verum  disciplina  Ecclesiae  in  elargiendis  indulgentiis  de 
poenitentiis  injunctis  est  aliquantum  mutata.  Nam  nonnulli  Ro- 
mani  Pontifices  declararunt,  se  per  concessionem  indulgentiarum 
et  Jubilaei  nolle  auferre  obligationem  implendi  poenitentias  sacra- 
mentales,  quas  lucraturis  quoque  Jubilaeum  injungi  voluerunt. 
Benedictus  XIV^  in  Conslitutione  Inter  p?^aete7^itos  qnosid  .]uh\\3ieum 
anni  17;i0  sequentia  docuit:  «  Unum  tantummodo  reliquum  erat, 
ut  super  impositione  poenitentiae  a  Confessario  non  omittenda 
diceremus,  quoniam  poenitens,  qui  indulgentiam  consecutus  erat, 
non  teneri  dicebatur  ad  eamdem  implendam.  Cum  autem  hujus- 
modi  ratio  laxior  visa  esset,  Instructione,  de  qua  n.  XXVI 
afjitur,  mentem  nostram  declaravimus ,  slatuentes,  salutarem 
poenitentiam  a  Confessario  injungendam  esse  poenitenti,  etiamsi 
hic  ad  recipiendum  Jubilaeum  praeparatus  sit,  ex  quo  sane 
poenitentis  obligatio  exoritur  eamdem  adimplendi  ». 

Etiam  Leo  XII  in  Rulla  Jubilaei  anni  1825,  quae  incipit,  Ca- 
ritate  Christi,  praemonuit,  se  nolle  auferre  obligationem  poeniten- 


CAP.    I.   DOCTRINA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  37 

tiae  imponendae  a  Confessario,  rationenique  reddit:  quia  satisfaciio 
est  pars  Sacramentiy  qiiod  non  est  relinquendiim  incompletum, 
Quapropter,  stante  praesentl  oeconomia,  si  identidem  nunc 
quoque,  veteri  forma  servata,  dantur  indulgentiae  de  poenitentiis 
injunctis  (quod  raro  quidem  accidil),  eae  accipiendae  videntur  de 
poenitentiis  injunctis  a  canonibus,  seu  quae  juxta  eos  injungi  pos- 
sent  aut  deberent  (Vid.  Palmieri-Ballerini,  Opus  Theol.  Morale  in 
Busenbaum  medullam,  vol.  V,  de  Indulg.  n.  3G,  pag.  628,  edit  2*). 

71.  Ceterum  hic  agitur  de  re,  quae  tota  pendet  a  voluntate  Summi 
Pontificis,  cui  commissa  est  indulgentiarum  dispensatio.  Si  proinde 
ahcui  Pontifici  a  praesenti  oeconomia  recedere  videbitur  et  ad  ve- 
terem  Ecclesiae  morem  redire,  concedendo  indulgentias  ita,  ut  per 
eas  illa  poena  temporahs  remitteretur  pro  qua  peragenda  esset 
poenitentia  sacramenlahs,  id  totum  in  potestate  ejus  est:  videHcet, 
in  facultate  Romani  Pontificis  est  concedere  indulgentias,  per  quas 
fidehbus  remittantur  poenitentiae  sacramentales,  quatenus  hae  sunt 
punitivae  seu  solutivae  poenae  temporahs,  impositae  nempe  a 
Confessario  ad  praeteritorum  peccatorum  vindictam  et  castiga- 
tionem. 

72.  Demum  notamus  cum  Passerino,  qui  rem  confirmat  au- 
ctoritate  Card.  de  Lugo,  Confessarium  lempore  indulgentiae  posse 
leviores  poenitentias  injungere,  obhgando  poenitentem  ad  lucrandam 
indulgentiam.  Nam  ad  hoc  indulgentiae  conceduntur,  ut  poenitentes 
subleventui-.  (Quaest.  IX,  n.  107). 

§  XIII. 

POTESTAS   CONCEDENDI   INDULGENTIAS. 

73.  Sermo  inslituitur  de  subjecto,  in  quo  resideat  potestas 
dispensandi  indulgentias.  Sed  praemittendum,  duobus  modis  posse 
ahquem  indulgentias  concedere:  l""  potestate  ordinaria,  quae  ni- 
mirum  ordinario  jure  cum  ipso  officio  connectitur;  2°  potestate 
delegata,  quae  scihcet  communicatur  ab  eo,  qui  ordinario  jure  il- 
lam  dare  potest,  alleri  vices  ejus  exercenti.  Jam  vero  iMinistris 
Clavium  tanlum,  iis  nempe  qui  jure  divino  Ecclesiae  praesunt, 
competit  potestas  ordinaria  concedendi  indulgentias,  ita  tamen  ut 
«  potestas  faciendi  indulgentias  plene  resideat  in  Papa,  quia  po- 
test  facere  proul  vult,  causa  tamen  existente  legitima;   sed   in 


38  PARS    I.    DK   INDUT.GENTIIS   IN    GENERE. 

Episcopis  esl  laxata  secundum  onUnationcm  Papae;  et  ideo  pos- 
sunt  faccre  sccundum  quod  eis  est  taxatum,  et  non  amplius  ». 
(S.  Tliomas,  Siippl.  q.  26,  arl.  3).  Hinc: 

1"  Romanus  Pontifex  tanlum,  ulpole  qui  solus  habet  in  Ec- 
clesia  pleniludinem  potestalis  et  jurisdictionem  in  fideles  universos, 
concedere  polest  indulgentias  sive  partiales  sive  plenarias  toti  orbi 
catholico;  ipse  solus  ob  potestalem  quam  liabet  in  Ecclesiae  the- 
saurum,  ciijus  est  supremus  dispensalor,  concedere  potest  indul- 
gentias,  (luae  sint  defunctis  applicabiles,  Et  quamvis  animae  in 
Purgatorio  detentae  non  subdantur  iurisdictioni  Summi  Pontificis, 
tamen  Pontifex  iUis  concedit  per  modum  suffragii  indulgentias, 
quia  suflicit  esse  subditum  illum,  qui  pro  defunctis  eas  hicratu- 
rus  est. 

i2°  Episcopi  (residentiales)  possunt  ex  Concilio  Lateranensi 
IV  sub  Innocentio  III  celebrato  concedere  suis  subditis  dioecesa- 
nis,  etiam  extra  dioecesim  existentibus,  indulgentiam  40  dierum\ 
indulgentiam  vero  unius  anni  in  dedicatione  seu  consecratione 
ecclesiae,  sive  ab  uno  solo,  sive  a  pluribus  Episcopis  dedicetur. 
Pro  anniversario  autem  dedicationis  quadraginta  dies  tantum.  Has 
indulgentias,  (quas  nempe  Episcopus  confert),  etiam  Reiigiosi  exem- 
pti,  juxta  communem  Theologorum  senlentiam,  lucrari  possunt; 
quia,  ut  ait  Dens  apud  Scavini,  non  obslat  privilegium  exemptionis, 
quoniam  in  re  favorabili  se  subjiciant  Episcopis.  Haec  ratio,  quae 
a  pluribus  Theologis  adducitur,  non  approbatur  a  cl.  P.  Passerini, 
qui  ita  de  re  scribit:  «  Nomine  vero  subditorum  hic  veniunt  Reli- 
giosi,  seu  alii  exempti  habitantes  intra  dioecesim.  Non  quia,  ut 
volunt  aliqui,  Religiosi  possint  se  subjicere  Episcopis,  sed  quia  in 
favorabilibus  veniunt  sub  nomine  civium  et  incolarum,  et  sunt  par- 
licipes  communium  bonorum,  non  obstante  exemptione...  Et  idem 
dicitur  de  advenis  »  (Quaest.  83,  n.  622). 

Insuper  cum  ex  decreto  S.  Congregationis  Indulgentiarum  in 
una  Syracusana  de  die  24  Januarii  1846  (Decr.  auth.  N.  333), 
possit  Episcopus  alicui  loco,  imagini,  allari  etc.  adneclere  indul- 
gentiam  lucrandam  a  visitantibus  illum  locum,  imaginem  seu 
allare,  inferri  posse  videtur,  non  subditos  lantum,  sed  etiam  alie- 
nigenas  illa  loca  visitantes,  eamdem  lucrari  posse.  Quare  cum 
dicitur,  Episcopos  suis  subditis  dumtaxat  concedere  posse  indul- 
gcntias,  id  esset  inlelligendum  de  indulgentiis  personalibus,  non 
autem   localibus.  (Cf.  Ceringer,  p.  39;  Maurel,  p.  39). 


CAP.    I.    DOCTniNA    THKOLOGICA   DE   INDIJLGENTIIS.  39 

Ex  dictis  facile  deducilur,  Episcopos  non  posse  concedere  in- 
dulgentias  pj^o  defunctis,  cum  haec  facultas  non  fuerit  eis  concessa 
nec  a  sacris  Canonibus  nec  a  Suinmis  Ponlificibus. 

o°  Archiepiscopi  easdem  ac  Episcopi  concedere  possunt  in- 
dulgentias,  et  id  tum  in  propria  dioecesi,  tum  in  dioecesibus,  quae 
respectivam  eorum  provinciam  constituunl,  et  quidem  etiam  extra 
tempus  visilationis  (Ex  Cap.  Nostro  de  poenit.  et  remis.). 

Quapropter,  Archiepiscopi  post  benedictionem  cum  Ven.  Sa- 
cramento  seu  post  alias  funcliones,  non  octoginta,  sed  solummodo 
quadraginta  dierum  indulgentiam  imperliri  possunt  fideUbus 
(Decr.  'n  Febr.  1847;  Decr.  auth.  N.  336;  Cf.  etiam  Decr.  16 
Nov.  1711  apud  Rescr.  auth.  n.  9). 

4"  Archiepiscopi  et  Episcopi  titulares,  utpote  non  habentes 
ordinariam  jurisdictionem,  nullam  concedere  possunt  indulgentiam. 
Idem  dicendum  de  Episcopis  coadjutoribus  etiam  cum  futura  suc- 
cessione,  qui  pariter  per  se  nequeunt  concedere  indulgentias  (Coliet, 
de  Indulg.  edit.  Migne,  tom.  18,  pag.  557,  n.  81). 

5''  Episcopi  electi  et  confirmati,  licet  non  consecrati,  elar- 
giri  possunt  indulgentias,  cum  talis  potestas  non  ordinis,  sed  ju- 
risdiclionis  sit  (Suarez,  tom.  IV,  disp.  55,  sect.  III,  n.  18;  Ferraris 
verb.  Indulg.  art.  11,  n.  9). 

6°  Cardinales,  praeter  indulgentias  quas  concedere  possunt, 
si  sint  Episcopi  seu  Archiepiscopi,  in  suis  respectivis  dioecesibus 
sive  provinciis,  concedere  etiam  possunt  indulgentiam  centumdie- 
ru7n  in  ecclesiis  suorum  titulorum,  et  id  etiamsi  non  sint  nec 
Episcopi,  nec  presbyleri.  Haec  tamen  potestas  non  a  jure  est  eis 
concessa,  sed,  ut  nonnulli  opinanlur,  vivae  vocis  oraculo. 

7°  Patriarchae  et  Primates,  ob  talem  dignitatem  nullam 
habent  ex  jure  communi  potestatem  concedendi  indulgentiam.  Pos- 
sunt  tamen  qua  Arcliiepiscopi  eamdem  concedere,  non  in  toto 
Patriarchalu  vel  Primatu,  sed  tanlum  in  provincia  sui  Archiepisco- 
palus,  de  qua  sola  loquitur  textus  in  cap.  Nostro  (Cf.  Suarez, 
loc.  cit.  n.  21). 

8°  Nuntii  et  Legati  Apostolici  subditis  suae  nuntiaturae  et 
legationis  possunt  pro  quocumque  opere,  non  vi  juris  communis, 
sed  ex  commissione  Summi  Pontificis,  concedere  indulgentiam  cen- 
tum,  vel  hiscentum,  vel  etiam  tercentum  dierum;  minus  tamen 
(juam  unius  anni.  Pro  templo  autem  seu  capella  concedere  pos- 
sunt  indulgentiam  septem  annorum   el   septem   quadragenarum 


40  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

pro  illis  qui  confessi  et  sacra  Communione  refecli,  in  eo  loco  de 
more  oraverint  ad  inlenlionem  Snmmi  Ponlificis  (Ferraris  loc.  cil. 
n.  ±2;  lieringer,  Les  Indulgences,  tom.  1,  p.  41). 

9°  a)  Poenitentiarius  Major  concedit  indulgenliam  centum 
dienmiy  non  quod  adsit  aliquod  jus,  sed  ex  vivae  vocis  oraculo 
aut  consuetudine,  Papa  sciente  (Ferraris  et  Suarez  loc.  cit.  et 
Melala,  Manuale  de  Indulgenliis,  pag.  29). 

Nunc  autem  dicla  facultas  concedendi  indulgentiam  centum 
dierum  iis,  qui  se  poenitentiali  virga  tangendos  pie  reverenterque 
in  tribus  Urbis  Basilicis  submiserint,  est  summo  Poenitentiario 
expresse  concessa  ab  Innocentio  XII  Constit.  Romanus  Pontifex, 
et  postea  confirmala  a  Benedicto  XIV,  Constit.  Pastor  bonus  (Fer- 
raris  et  Melata,  ibid.). 

b)  Quoad  Poenitentiarios  Minores  sciendum  est,  quod  ex  con- 
cessione  Benedicti  XIV,  8  Februarii  1748,  tam  ipsi  Poenitentiarii 
ictum  seu  tactum  poenitentialis  virgae  praebentes,  quam  utriusque 
sexus  Christifideles  eumdem  ictum  seu  tactum  humiliter  el  corde 
saltem  conlrito  recipientes,  lucrantur  qualibet  vice  indulgentiam 
viginti  dierum  (Cf.  iMelata,  loc.  cit.  in  nota). 

Apostolica  Sedes  eamdem  gratiam  aliquando  concessit  aliis 
etiam  Poenitentiariis  exlra  Urbem.  Sic  Benedictus  XIV,  per  Rescri- 
ptum  S.  CongregiUionis  Indulg.  die  10  Maji  1752,  eam  in  perpe- 
luum  concessit  quatuor  Poenitentiariis  ecclesiae  conventus  Lezay- 
scensis  Ordinis  Minorum  in  Polonia.  Clemens  XIII,  die  13  Decem- 
bris  1708,  idem  privilegium  indulsit  duobus  Poenitentiariis  Ordinis 
Carmelilarum  Discalceatorum  Beldiezovic,  pariter  in  Polonia  (Rescr. 
auth.  N.  188  et  280). 

10''  Praelati  Episcopo  inferiores,  quamvis  in  ceteris  potestate 
gaudeant  quasi  episcopali,  non  possunt  tamen  ullas  indulgentias 
elargiri,  cum  id  nullibi  reperiatur  eis  concessum.  Hinc  nec  Vicarii 
Generales  vel  Capitulares,  nec  Abbates  Generales  vel  Praelati  nul- 
lius,  nec  Generales  Ordinum  religiosorum,  nec  Provinciales  vel 
Visilatores,  nec  Parochi  vel  Confessarii  possunt  indulgentias  con- 
cedere  sine  expressa  Summi  Pontificis  aut  Episcopi  delegatione. 

11°  Concilium  provinciale,  qua  Concilium,  nullam  habet  fa- 
cullatem  concedendi  indulgenlias. 

12"  Concilium  generale  non  aliler  habet  hujusmodi  potestatem, 
nisi  per  unionem  cum  Capite,  et  mediante  Capite,  nempe  Bomano 
Pontifice  (Cf.  Suarez,  disp.  55,  sect.  1,  n.  4.  5.  6). 


CAP.    I.    DOCTRINA    THKOLOGICA    DE   INDULGENTIIS.  41 

74.  Quoad  Episcoporum  aliorumque  Praelatorum  polestatem 
elargiendi  indulgenlias  praestat  afferre  quasdam  declaralioiies  a 
S.  Congregalione  Indulgentiarum  latas,  quae  hanc  materiam  non 
parum  illuslrant. 

a)  Episcopus  Ordinarius  tantum  concedere  potest  indul- 
gentiam  quadraginla  dierum,  minime  vero  alii  Episcopi  per  eam 
dioecesim  transeuntes;  et  si  concedunt,  nullius  roboris  sunt  ac 
momenti.  —  Casus: 

Titius,  civitatis  Massiliensis,  apud  se  possidet  ac  retinet  devo- 
tam  quamdam  Deiparae  Virginis  effigiem  in  labula  coloribus  pictam, 
cui  Episcopus  Ordinarius  adnexuit  quadraginta  dierum  indulgentiam, 
acquirendam  a  Christifidelibus  nonnullas  preces  ante  ipsam  reci- 
tanlibus.  Rursus  ahos  Episcopos,  quotquot  per  iham  civitatem  trans- 
eunt,  idem  Tilius  exorat,  ut  unusquisque  alios  quadraginta  dies 
de  indulgentia  praefatae  imagini  concedat.  —  Quaeritur  a  S.  Con- 
gregatione : 

Quid  dicendum  sit  de  praedictis  concessionibus,  quidque  de 
Episcopis  transeuntibus,  sine  permissu  Ordinarii  indulgentias 
concedentibus? 

S.  Congregatio  die  17  Decembris  1838  respondit: 

Indulgentiae,  quae  ut  supra  a  nonnullis  Episcopis  pro  ali- 
quibus  precibus  recitandis  ante  imaginem  B.  M.  V.  sunt  im- 
pertitae,  nullius  roboris  sunt  ac  momenti,  ac  revera  apocryphae, 
praeter  illam  nempe  quadraginta  dierum,  quam  prima  tantum 
vice  Episcopus  dioecesanus  ex  jurisdictione  sibi  dumtaxat  com- 
petenti  est  elargitus  (Decr.  aulh.  N.  265). 

b)  Nequit  Episcopus  fidehbus  dioecesis  non  suae  indulgen- 
lias  concedere,  etiamsi  Ordinarius  loci  consentiat  (Decr.  12  Jan. 
1878.  N.  433  ad  2'"). 

c)  Servatis  Apostolicis  ordinationibus  circa  fragihtatem  obje- 
ctorum,  quibus  non  sunt  adnectendae  indulgentiae,  possunt  Epi- 
scopi  (vid.  n.  73,  2°)  adnectere  indulgenliam  quadraginta  dierum 
ahqudjus  imaginibus  seu  statuis  ab  ipsis  designandis,  hicrandam 
a  visitantibus,  seu  recitantibus  ante  eas  nonnuUas  praescribendas 
orationes  (Decr.  24  Jan.  1846.  N.  333). 

d)  Nequit  Episcopus  vel  ahus  quicumque  Praelatus  eidem 
actui  pietahs,  sive  eidem  pio  Sodalitio,  cui  a  Homano  Pontifice  jam 
indulgenliae  sive  plenariae  sive  parliales  concessae  sunt,  ahas  in- 
dulgcntias  adjungere;  neque  crucibus,   coronis,   sacris   imaginibus 


A2  PARS    I.    DE   INDULGENTIIS    IN    GENERE. 

a  Papa  vel  Saccrdole,  legiliiiia  facaltale  munito,  benediclis,  novas 
adneclerc  indulgentias,  nisi  novae  coniUiiones  adimplendae  prae- 
scribantiir  (Dccr.  12  Jan.  1878.  N.  433  ad  1™). 

e)  Ne(iuit  Episcopus  eidcm  rei  vel  eidem  actui  pielatis,  cui 
jam  anlecessor  indulgentias  adnexuit,  ^iom^  indiUgentias  applicare 
(Decr.  eod.  ad  3'"). 

f)  Non  potest  Episcopus,  quin  limites  sui  juris  excedat,  eum- 
dcm  actum  pietatis  in  parles  dividere,  et  ex.  gr.  pro  omni  verbo 
Salutationis  Angelicae  quadraginta  dies  indulgentiarum  concedere 
(Decr.  eod.  ad  o'"). 

g)  Episcopus  Titularis,  quamvis  Auxiliarius  Ordinarii  ali- 
cujus  dioecesis,  indulgentiam  quadraginta  dierum  concedere  non 
potest  sicut  Dioecesanus  (Decr.  eod.  ad  4"). 

\\)  Delegatus  Apostolicus  consuUiiis  se  abstineat  a  con- 
currendo  cum  uno  vel  altero  Episcopo  territorii  Deiegationis  suae, 
ut  idem  objectum  vel  eumdem  actum  pietatis  indulgentiis  ditet 
(Decr.  eod.  ad  7»"). 

i)  Vicarii  Apostolici  cum  non  sint  veri  Ordinarii,  nequeunt 
regxdariter  et  per  se  concedere  indulgentias  quadraginta  dierum 
(Decr.  S.  C.  de  Prop.  Fide,  21  Sept.  1843,  et  24  Aug.  1852, 
apud  Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fide,  n.  123  et  126;  pag.  58-59). 
Attamen  ex  indidto  S.  Sedis  Vicariis  Apostolicis  facta  est 
facultas  largiendi  ter  in  anno  indulgentiam  plenariam  contritis 
confessis  ac  sacra  Communione  refectis.  Super  hac  facultate  duo 
dubia  proposita  sunt  S.  Congregationi  de  Prop.  Fide: 

1°  An  ad  lucrandam  ter  in  anno  indulgentiam  plenariam 
vigore  facultatis  {jprdiedki^e)  debeat  Episcopus  designare  pro  qua- 
libet  vice  unum  tantummodo  diem,  quo  omnes  illam  lucrari  vo- 
lentes,  confiteri  ac  sacra  Communione  refici  teneanlur;  an  potius 
possit,  saltem  in  sua  dioecesi,  designare  aliquot  dies  continuos, 
v.  g.  aliquod  festum  cum  praecedenti  aut  sequenti  triduo,  vel 
etiam  octiduo?  Ratio  est,  quia  fideles,  attenta  eorum  conditione, 
nequeunt  omnes  concurrere  ad  ecclesiam  uno  eodemque  die,  imo 
nec  solent  concurrere  nisi  illis  diebus,  quibus  in  unaquaque  re- 
spective  ecclesia  celebralur  aliquod  festum  solemne.  Hujusmodi 
autem  festa  non  in  unam  eamdemque  incidunt  diem.  Insuper  vix 
abqua  est  ecclesia,  in  qua  duo  reperiantur  confessarii ;  ac  saepe 
fit  ut  unus  Sacerdos  pluribus  ecclesiis  per  diversos  pagos  sitis  de- 
servire  debeat. 


CAP.    I.    DOCTRINA    TIIEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  43 

2**  An  debeat  similiter  assignare  eosdemmet  dies  pro  tota 
simul  dioecesi,  vel  potius  possit  designare  diversos  respective 
dies  pro  singidis  seorsim  ac  successive  parochiis,  missionibus 
aut  districtibus j  ita  nt  fideles  niodo  uiiiiis,  modo  allerius,  et  sic 
successive  omnium,  possint  in  sua  quique  ecciesia  praedictam  in- 
dulgenliam  ter  in  anno  lucrari  diebus  ab  Episcopo  pro  illo  distri- 
ctu  designatis,  licet  diversi   sint  a  designatis  pro  alio  dlstrictu  ? 

R.  Ad  1.  Posse  per  triduum.,  vel  per  intcgram  octavam. 

Ad  2.  Non  teneri,  sed  posse  assignare  diversos  dies  pro 
diversis  parochiis  seu  missionibus,  dummodo  non  sint  in  eodem 
loco  (S.  C.  de  Prop.  Fide,  22  Jan.  1759;  CoUectanea,  pag.  3o8. 
N.  101  o). 

Exinde  deducitur,  quod  praedicta  concessio  indulgentiae  ter 
in  anno  intelligi  debet  non  distributive  per  annum  fidelibus  sin- 
gulalim  ad  opportunitatem  impertienda,  sed  tribus  per  annum 
praescriptis  diebus  communiter  elargienda  ad  normam  consuetae 
praxis  in  Ecclesia  (Decr.  S.  C.  de  Prop.  Fid.  31  Jan.  1796.  loc. 
cit.  n.  1016,  pag.  3o8). 

75.  Praelati,  quibus  privilegio  Apostolico  data  est  facultas  con- 
cedendi  in  quibusdam  solemnibus  fostivitatibus  per  annum  indul- 
gentias  plenarias,  debent  hac  facultate  uli  per  modum  actus  toties 
quoties  talis  solemnitas  occurrit,  quin  possint  unica  concessione 
eamdem  indulgentiam  extendere  ad  omnes  solemnitates  periodo 
annorum  recurrentes,  aut  in  perpetuum  (Decr.  12  Jan.  1878. 
N.  433  ad  7"»). 

76.  Dictum  est  superius,  Praelatos  Episcopo  inferiores  non 
posse  concedere  indulgentias  sine  expressa  Summi  Ponti/icis  aut 
Episcopi  delegatione,  seu  jure  proprio  et  ordinario:  Siquidem 
ex  privilegio  et  gratia  Apostolicae  Sedis  Praelati  regulares,  ut 
Generalis,  Provincialis,  Visitatores  etc,  possunt  concedere  indul- 
gentiam  plenariam  suis  subditis,  peracta  visitatione  Conventus.  (Cf. 
Miranda,  Manuale  Praelatorum,  quaest.  IX,  art.  II.  conclus.  2). 

Item  dicti  Praelati,  necnon  Superiores  Conventuum  in  Ordine 
saltem  F^ratrum  Minorum  impertire  possunt  in  quibusdam  anni 
diebus  ex  concessione  Summorum  Pontificum  absolutionem  gene- 
ralem,  cui  adnexa  est  indulgentia  plenaria,  prout  melius  videbimus 
in  proprio  loco  de  Absolutione  generali. 


44  PARS   I.   DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

§    XIV. 

PROPONUNTUR   ET   SOLVUNTUR   DUAE   QUAESTIONES   CIRCA    POTESTATEM 
CONCEDENDI    INDULGENTIAM   ET   CIRCA   INDULGENTIAM    IPSAM. 

77,  Quaeslio  l^*.  ^4^  potestas  concedendi  indulgentias  acquiri 
possit  consuetudine  vel  praescriptione? 

Ouamvis  noii  defuerit  qui  senlentiae  affirmativae  adiiaeserit, 
lamen  senlentia  verior  ea  esse  videtur,  quae  tenet,  facultatem  con- 
cedendi  indulgentiam  nec  consuetudine  nec  praescriptione  acquiri 
posse.  Nam  neque  consuetudo  neque  praescriptio  dare  potest  ju- 
risdiclionem  illam,  quae  al3  ipso  Christo  vel  a  Papa  immediate  com- 
municari  debet.  Insuper  facultas  concedendi  iudulgentias  singula- 
rissima  est,  tum  ob  sui  excellentiam,  cum  sit  potestas  forum  Dei 
attingens,  et  poenas  divinae  juslitiae  debitas  remittens;  tum  quia 
soli  Petro  ejusque  successoribus  fuit  de  jure  divino  concessa; 
tum  quia  tam  pretiosa  est,  ut  a  Summo  Pontifice  vix  sit  concessa 
primis  Ecclesiae  Praelalis  et  quidem  cum  maxima  limitatione;  tum 
demum  quia  est  res  maximi  periculi,  et  faciliter  contingeret  ut  in- 
discrelae  indulgentiae  ab  inferioribus  concederentur.  Non  ergo  po- 
testas  concedendi  indulgentias  talis  est,  ut  consuetudine  vel  praescri- 
ptione  acquiri  possit,  sed  potius  nalura  ejus  exigit,  ut  non  commit- 
latur  nisi  prudentiae  Summi  Pontificis  et  Praelatorum  Ecclesiae 
(Cf.  Suarez,  disp.  oo,  sect.  IV,  n.  2;  Passerini,  quaest.  87). 

Licet  autem  consuetudo  numquam  possit  conferre  potestatem 
iargiendi  indulgentias,  lamen  consuetudo  praescripta,  ut  observat 
Suarez,  est  judicium  jurisdictionis  aliquando  concessae  a  Summo 
Ponlifice.  Etenim  non  est  verisimile,  subjungit  laudatus  Doctor,  in 
re  tam  gravi  propria  auctoritate  illam  fuisse  usurpatam,  et  tanto 
lempore  lacenlibus  et  consentientibus  Praelatis  continuatam.  Vid. 
eliam  Chronolog.  Ord.  Min.  tom.  4,  pag.  501  et  620,  ubi  invocata 
auctorilate  Benedicli  XIV  de  Synod.  Dioeces.  Lib.  18,  cap.  18. 
n.  4,  in  quo  agitur  de  Indulgentia  Portiunculae,  subjungitur: 

Indulgentiae  quae  innituntur  traditioni  antiquissimae,  constan- 
lique,  et  expressa  vel  tacita  Summorum  Pontificum  confirmatione 
roboratae,  nequeunt  sine  temeritatis  nota  in  dubium  revocari, 
tametsi  authenticum  earum  Indultum  non  proferatur. 

78.  Quaestio  2''.  An  indulgentia  acquiri  possit  consuetudine 
vel  praescriptione,  ita  ut  fieri  possit,  ex.  gr.  ut  consuetudine  vel 


CAP.    I.   DOCTRIXA   THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  45 

praescriplione  in  una  ecclesia  sit  indnlgentia,  vel  ut  sit  plenaria 
praefata  indulgentia,  si  per  scriptam  concessionem  solum  fuit  con- 
cessa  partialis? 

Bespondetur  negative:  siquidem  evidens  est,  quod  indulgentia 
non  sit  res  praescriptibilis:  nam  indulgentia  est  libera  actio  Pon- 
tifkis,  quae  proinde  pendet  ab  ejus  voluntate.  At  voluntas  et  actio 
libera  nullo  modo  praescril)i  potest.  Nequit  ergo  fieri  ut  prae- 
scriptione  acquiralur,  quod  Pontifex  indulgentiam  coneedat  seu 
poenam  temporalem  remittat,  si  revera  non  concedit  et  poenam 
temporalem  libere  non  remittat. 

Quapropter  concessio  indulgentiae  seu  indulgentia  ipsa,  cum 
sit  mera  gratia,  numquam  potest  consuetudine  vel  praescriptione 
acquiri  (Cf.  Passerini,  loc.  cit.). 

79.  Ex  dictis  colligitur,  quod  nec  opinio  probabilis  vel  pro- 
babilissima  efficere  potest,  ut  indulgentia  sit  concessa,  si  revera 
concessa  non  faerit;  nec  pariter  ut  indulgentia,  quae  concessa  est 
partialis,  fiat  plenaria,  quia  ita  putat  opinio  probabilissima.  Tum 
enim  indulgentia,  tum  ejus  quantitas,  non  a  judicio  subditorum 
vel  Auctorum  pendet,  sed  a  voluntate  concedentis. 

Item,  si  in  operum  adimplemento  exurgeret  dubium  facti, 
et  alias  jus  sit  certum,  ut  si  quis  dubitaret  an  tot  vicibus  eccle- 
sias  visitaverit,  quot  forma  concessionis  praescribit,  vel  an  integrum 
rosarium  recitaverit,  aut  potius  notabilem  ejus  partem  omiserit, 
opinio  etiam  probabilior  minime  suffragatur  ad  indulgentiam  lu- 
crandam,  si  revera  fuit  defectus  in  facto,  quia  scilicet  impleta 
non  fuit  condilio  certo  necessaria:  et  in  his  nec  ignorantia,  nec 
impotentia,  nec  obiivio  excusat. 

Quod  si,  relate  ad  opera  injuncta,  dubium  s\l  juris,  quia  du- 
bilalur  de  mente  Pontificis  opera  injungentis,  tunc  opinio  probabilis 
vel  saltem  probabilior  suffragatur,  et  qui  secundum  hanc  opinionem 
opera  injuncta  implet,  lucrari  potest  indulgentiam.  In  exemplum 
adduci  potest  ilia  oratio  non  determinata,  quae  saepe  in  conces- 
sione  indulgentiae  praescribitur  cum  hac  vel  simili  forma  «  et 
per  aliquod  temporis  spatium  ad  mentem  S.  S.  pie  oravei^int  y) . 
Qui  quantitatem  oralionis  peragit  juxta  Theologorum  opinionem 
probabilem  vel  saltem  probabiliorem,  consequi  certo  potest  indul- 
genliam.  Hoc  enim  rationabiliter  et  prudenter  praesumi  potest  de 
mente  Summi  Pontificis.  (Cf.  Minderer,  part.  1,  Conferentia  12, 
n.  857,  quaest.  4,  et  n.  802,  q.  5). 


4C)  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

80.  Potestas  largiendi  indulgentias,  ut  facile  ex  dictis  colligi 
polesl,  non  est  ordinis,  nec  ordinem  praerequirit,  sed  jurisdi- 
clionis.  Si  talis  potestas  esset  poteslas  ordinis,  quilibet  Sacerdos 
vi  ordinationis  suae  impertire  posset  indulgentias.  Hoc  autem  est 
falsum,  cum  nec  Episcopus  litularis  possit  eas  conferre.  Neuter 
enim  vi  ordinationis  solius  quemquam  ligare  vel  solvere  potest: 
qua  ratione?  quia  nemo  ex  sola  potestate  ordinis  subditos  habet; 
indulgentiae  autem  concedi  nequeunt,  nisi  subditis,  ex  cap.  Quod 
autcm,  de  Poenit.  et  Remiss. 

Aliunde  certum  est,  quod  ex  usu  Ecclesiae  vel  Pontificis  gratia 
Cardinales  etiam,  qui  nec  presbyteri  nec  Episcopi  sunt.  indulgentias 
largiuntur.  Et  sane,  hic  non  agitur  de  solvendo  homine  a  culpis 
lethalibus,  quae  quidem  non  delentur  sine  infusione  gratiae,  et  haec 
infusio  gratiae  non  datur  ministerio  humano  nisi  per  Sacramenta ; 
sed  agitur  tantum  de  reatu  poenae  remanentis  post  dimissam  cul- 
pam.  Hujusmodi  autem  poena  temporalis,  cum  non  requirat  infu- 
sionem  novae  gratiae,  sed  eam  jam  adeplam  praesupponat,  solvi 
potest  extra  Sacramentum:  omnia  enim  solvi  debent,  prout  exigit 
eorum  natura  (Cf.  Bellarm.,  de  Indulg.  hb.  1.  cap.  HI,  n.  3). 

Quare  remissio  poenae  temporahs,  in  qua  consistit  indulgentia, 
extra  Sacramentum  conceditur  per  apphcationem  satisfactionum 
Jesu  Christi  el  Sanctorum.  Ad  id  autem  nihil  aliud  requiritur  nisi 
jurisdictio  in  largientibus  indulgentias,  quae  proinde  characterem 
sacerdotalem  non  requirit.  Unde  Angeiicus  Doctor  docet:  «  IndiU- 
genlia  non  se  extendit  ad  remissionem  culpae,  quia  non  est  sa- 
cramentalis,  unde  non  sequitur  ordinem,  sed  jurisdictionem ; 
potest  enim  et  non  sacerdos  indulgentiam  facere,  si  sit  ei  com- 
missum  »  (Quodl.  11,  art.  61,  ad  2°^;  cf.  Suarez,  disp.  49,  sect.  HI). 

Quamvis  autem  potestas  concedendi  indulgentias  characterem 
sacerdotalem  non  expostulet,  nequeunt  tamen  Episcopi  hanc  pote- 
stalem  delegare  laicis,  cum  laici  jure  humano  removeanlur  a  mu- 
neribus  ecclesiasticis  (Vid.  Bonacina,  de  Indulgentiis,  Punctum  ter- 
lium;  Ferraris,  verb.  Indulg.  art.  H,  n.  13). 

§  XV. 

CAUSA   REQUISITA   IN   CONCESSIONE   INDULGENTIARUM. 

81,  It  indulgenliarum  concessio  sit  valida  requiritur,  praeter 
auctoritatem  concedenlis,  justa  et  legitima  causa:  ita  commu- 


CAP.    I.    DOCTRINA   THEOLOGICA    DE    INDULGENTIIS.  47 

niter  Theologi  ciim  Doctoribus  S.  Thoma,  S.  Bonaventura  et  S. 
Alphonso.  Clemens  PP.  VI  in  Extrav.  supra  citata  docel,  Ecclesiae 
Ihesauruin  ridehbus  sahibriter  dispensandum  ex  proptiis  ac  ra- 
tionabilihus  causis.  El  sane  Ecclesiae  Praelati  non  sunt  domini, 
sed  dispensatores  bonorum  ecclesiasticorum.  Dispensatio  autem  sine 
causa  facta  non  valet,  cum  sit  polius  dissipatio.  Accedit  quod  qui 
concedit  indulgentias  jiu^a  Dei  remittil,  seu  injure  divino  dispen- 
sat;  siquidem  obhgatio  ad  poenam  pro  peccatis  debitam  coram 
Deo,  secundum  justitiae  legem,  est  juris  divini.  ki  juvB,  divina  re- 
mittere  ac  res  Domini  dispensare  sine  justa  et  legitima  causa  non 
valet,  cum  nequeat  in  eo  praesumi  voluntas  Dei,  qui  sanctissimus 
et  justissimus  est. 

82.  Disputant  Theologi,  utrum  ad  indulgentiae  vaUditatem  non 
solum  requiratur  justa  et  rationabihs  causa,  sed  etiam  proportio- 
nata  quantitati  indulgenliae.  Valde  probabihus  affirmandum;  nam 
causa  non  proportionata  perinde  est  ac  non  causa.  Huic  sententiae 
adhaeret  S.  Alphonsus,  utpote  veriori  et  magis  communi  (loc.  cit. 
n.  o82;  cf.  Bellarm.,  qui  cap.  XH  late  agit  de  hac  quaest.). 

83.  Hlud  certum  est,  ad  justam  causam  minime  requiri,  ut 
opus  injunctum  sit  in  se  ita  satisfactorium,  ut  plene  compenset 
debitum  poenae  quod  remittitur  per  indulgentiam:  tunc  enim  in- 
dulgentia  non  esset  remissio,  sed  compensatio  seu  commutatio ; 
expiatio  nempe  adscribi  deberet  non  indidgentiae,  sed  ipsi  operi, 
ac  ideo  nulla  esset  indulgentia. 

84.  Nec  etiam  requiritur  ad  iustitiam  et  proportionem  causae 
cum  indulgentia,  ut  opus  injunctum  sit  in  se  valde  meritorium 
aut  satisfactorium,  vel  difficile  et  laboriosum,  quamvis  haec  etiam 
attendi  debeant;  sed  sufficit  ut  sit  medium  aptum  ad  consequen- 
dum  finem,  cujus  gratia  conceditur  indulgentia.  Finis  seu  causa 
finaiis,  qua  moventur  Pontifices  ad  largiendas  indulgentias,  debet 
esse  taiis,  ut  ejus  assecutio  magis  placeat  Deo,  quam  satisfactio, 
quae  per  indulgentiam  relaxatur,  et  multiplex  esse  potest,  ut  puta, 
honor  Dei,  Ecclesiae  utilitas,  bonum  commune,  promotio  pioriim 
operum  vel  precum,  quae  quidem  valde  conferunt  ad  excitandam 
fidem  et  devotionem  fidelium. 

85.  Infertur,  proportionem  causae  in  ordine  ad  indulgentiam 
minime  desumi  a  solo  opere  materialiter  et  per  se  considerato, 
sed  a  bono  communi  et  a  fine  sanctissimo  per  indulgentiam  in- 
lerito.  Quocirca  opus  etiam  levissimum  cum  suis  circumstantiis 


48  PARS   I.    DE   INDULC.ENTIIS   IN    GENERE. 

inspecltim,  snllicere  quidem  potest  ad  indiilgentiam  etiam  plena- 
riam  concedendam  et  a  fidelibus  lucrandam.  Talis  est,  ex.  gr.,  ait 
liellarminus,  assistentia  illa  prae  foribus  Basilicae  S.  Petri,  dum 
Summus  Ponlifex  solemni  caeremonia  populo  benedicit.  Fideles 
quippe  leve  per  se  opus  peragunt  et  delectabile  potius,  quam  poe- 
nale;  sed  tamen  valdc  aplum  et  ulile  ad  proteslalionem  fidei  in 
Primatum  Romani  I^ontificis  atque  ad  honorem  Sedis  Apostolicae, 
qui  cst  fnis  illius  indulgentiae. 

86.  Item  observandum,  quod  cum  in  communi  datur  indul- 
genlia  mullis,  non  est  necesse  ut  cujusvis  opus  in  particuiari  sit 
proporlionalum  fini,  propter  quem  conceditur  indulgentia,  sed  satis 
est  quod  opus  omnium  collective  sit  proporlionatum.  Quapropter 
si  concedatur  v.  g.  indulgentia  pro  obtinenda  pace  inter  Principes 
cbrislianos  omnibus  Christifidelibus  qui  quinquies  in  tali  festivi- 
tale  devote  recitaverint  Pater  et  Ave;  elsi  singulorum  preces 
seorsim  sint  quid  leve  respectu  hujus  finis,  omnium  tamen  preces 
simul  sumptae,  sunt  quid  notabile. 

87.  Sunt  plures  Theologi  qui  putant,  eam  causam  sufficere, 
quam  is  qui  indulgentiam  concedit,  prudenter  existimat  jiistam 
et  proportionatam  esse;  alioqui,  inquit  Suauez,  numquam  possent 
Pontifices  prudenter  absolute  promittere  vel  concedere  tantam  vel 
tantam  indulgentiam  (Disp.  54,  sect.  III,  n.  11). 

Ceterum  non  est  fidelium  judicare,  utrum  causa  justa  sit  vel 
non;  debent  enim  simpliciter  existimare  justam  esse  (S.  Alph. 
n.  532). 

88.  Ex  dictis  collige,  causam  ob  quam  indulgentia  conceditur, 
plane  distingui  ab  opere  injuncto;  attamen  causam  justam  in- 
dulgentiae  plerumque  duo  complecti,  scilicet  finem  propter  quem 
conceditur  indulgenlia,  et  opus  quod  injungitur  ad  hunc  finem 
consequendum.  Dictum  est  plerumque,  quia  aliquando  solus  finis 
seu  sola  causa  finalis  satis  esse  videtur  sine  opere  injuncto,  quando 
scilicet  assecutio  finis  indulgentiae  non  pendet  ab  aliquo  opere,  et 
per  se  sufiicit  ad  indulgentiam  juslam  efficiendam.  Sic  olim  ad 
petitionem  Martyrum  qui  detinebantur  in  carceribus  et  consum- 
mationem  martyrii  cxpectabant,  elargiebantur  indulgentiae  absque 
opere  injuncto,  quia  sancta  Ecclesia  judicabat  satis  magnam  eausam 
esse  illam  Marlyrum  petitionem,  ul  videlicet  homincs  ad  martyrium 
accenderenlur,  cum  viderent  tanti  fieri  Martyrum  preces.  Ita  etiam 
in  articulo  mortis,  hominibus  bene  meritis  de  Ecclesia  dantur  ali- 


CAP.    I.   DOCTRINA    THEOLOGICA   DE    INDULGENTIIS.  49 

qiiando  indulgentiae,  neque  opus  ullum  injungilur,  quia  videtur 
causa  esse  satis  justa  ipsa  necessitas  extrenia,  conjuncta  cum 
praecedeiilibus  merilis  (Vid.  Bellarm.,  cap.  12;  Billuart,  de  Indulg. 
art.  IV). 

§  XVI. 

OUI   INDULGENTIAS   LARGITUR,    ETIAM    PRO  SE   LUCRARI   EAS    POTEST. 

89.  IIujus  Ihesis  veritas  pluribus  rationibus  convincitur,  quas 
breviter  indicabimus. 

l^  Probatur  ex  communi  Theologorum  sententia,  de  qua 
vide  Suarez,  disp.  52,  sect.  1 ;  Bellarminum,  de  Indulg.  c.  VIII ; 
Passerini,  quaest.  21  etc. 

2°  Ex  usu  et  praxi  Summorum  Pontificum,  qui  indulgentias 
lucrari  solent,  quas  Christifidelibus  concedunt  in  Jubilaeis. 

3°  Ex  ratione,  quia  si  Pontifex,  seu  generatim  Praelatus,  non 
posset  pro  se  uti  thesauro  Ecclesiae,  quem  aliis  dispensat,  ipse  pejoris 
conditionis  esset  quam  alii  (S.  Thom.,  Supplem.  quaest.  27,  art.  4). 

4°  Ex  quodam  absurdo,  quod  ex  contraria  sententia  seque- 
retur,  quod  nempe  Pontifex,  saltem  quoad  indulgentias  personales, 
participare  non  posset  de  Ecclesiae  thesauro,  cujus  ipse  est  supremus 
dispensator.  Idem  dicendum  de  Episcopis  quoad  indulgentias,  quas 
suis  subditis  largiuntur. 

90.  Praecipuae  difficultates  contra  thesim  nunc  expositam  sunt : 

a)  Concessio  indulgenliae  est  actus  jurisdictionis;  nemo  au- 
tem  habet  jurisdictionem  in  seipsum. 

b)  Indulgentia  est  absolulio  quaedam;  at  vero  nemo  potest 
seipsum  absolvere. 

Theologi  hisce  difficultatibus  communiter  ita  respondent :  Plu- 
res  sunt  modi,  quibus  Praelatus  fieri  potest  particeps  indulgentiae 
pro  ahis  a  se  concessae: 

Primus  modus  esse  polest,  si  Praelatus  det  alteri  facultatein 
ut  sibi  concedat  indulgentiam,  prout  expedire  censuerit.  Et  de  hoc 
modo  non  est  dubium,  quin  sit  possibihs:  nam  etiam  in  foro  poe- 
nitentiae  Praelatus  dat  alteri  jurisdictionem  ut  se  absolvat;  a  for- 
liori  id  poterit  in  foro  indulgentiae. 

Secundus  modus  est,  quod  concessio  induigentiae  directe 
fi.it  communilati;  redundet  vero  in  ipsum  concedentem,  tamquam 


50  PARS    I.    DE    INDLLGKNTIIS   IN   GKNERE. 

in  paricm  commiinitatis,  Et  liunc  modiim,  iit  scribunt  Suarez  et 
Passerini,  approbat  D.  Thomas  el  alii  Auctores  ab  ipsis  cilati. 
Quocirca,  etsi  nullus  possit  exercere  directe  jurisdictionem  erga 
seipsum,  id  tamen  fieri  potest  imlirecte.  Et  sane  Praelatus  sub 
duplici  respectu  considerari  potest,  videlicet:  ut  Praelatus,  et  lU 
unus  de  communitate.  Primo  modo  nequit  actum  jurisdictionis  in 
seipsum  exercere  nec  se  absolvere;  sed  potest  secundo  modo.  In 
hac  enim  absolutione  et  concessione  indulgentiae  non  requiritur, 
ut  concedcns  et  ille  cui  conceditur  sint  distinctae  personae,  sicut 
in  absolulione  sacramentali,  in  actu  jurisdictionis  contentiosae,  vel 
coactivae,  sive  punilivae.  Sic  Summus  Ponlifex,  ut  caput  Ecclesiae, 
potest  non  solum  aliis,  sed  etiam  sibi  indulgentias  concedere  tam- 
quam  personae  privatae  sub  eodem  corpore  Ecclesiae  contentae, 
idque  non  directe  et  immediate  exercendo  aclum  jurisdictionis  in 
seipsum,  sed  indirecte  tantiim  et  mediate,  quatenus  adimplendo 
condiliones  ad  lucrandas  indulgentias  a  se  praescriptas,  ipse  etiam 
tamquam  persona  privala  et  ejusdem  communitatis  rnembrum  illas 
parlicipat  (Cf.  cit.  Auct.  necnon  Maslrium,  Theol.  Moral.  disp.  23, 
quaest.  2,  art.  1,  n.  25). 

Descriptis  duobus  modis  tertium  addit  eximius  Suarez,  admit- 
lens  Praelatum,  maxime  Summum  Ponlificem,  posse  sibi  concedere 
indulgentiam  non  tantum  secundario  et  simul  cum  tota  commu- 
nitate,  sed  etiam  primario  ac  sibi  soh  et  per  seipsum,  si  alioqui 
7'ationabilis  causa  subsit  ad  talem  indulgentiam  sibi  conceden- 
dam.  Halio  est,  quia  usus  jurisdiclionis,  per  quam  conceditur  in- 
dulgentia,  non  est  tahs  qui  requirat  realem  distinctionem  persona- 
rum,  sed  sufficit  morahs  dislinctio.  Ergo  polest  a  Pontifice  in  seipsum 
exerceri,  ita  ut   qua   Pontifex  dispenset,  qua  homo  dispensetur. 

91.  Huic  tamen  sententiae  Suarezii  est  contrarius  D.  Thomas, 
docens  quod  «  Praelatus  non  potest  facere  indulgentiam  sibi  tan- 
tum,  sed  potest  uti  indulgentia,  quam  pro  aliis  faciC  » .  Sed  no- 
landum,  Doclorem  Angehcum  ita  sentire,  non  ex  defectu  potestatis 
in  Pontifice,  sed  ex  defectu  causae:  existimat  enim  nullam  posse 
subesse  causam  sufficienlem  ad  concedendam  sibi  indulgentiam  tah 
modo.  «  Nam  indulgenlia,  ait  S.  Doctor,  debet  ex  ahqua  causa  dari, 
ad  hoc  quod  ahquis  per  induigentiam  ad  actum  ahquem  proyo- 
cetur,  qui  in  utihlalem  Ecclesiae  et  honorem  Dei  vergat.  Praelatus 
autem,  cui  cura  Ecclesiae  utihtatis  et  honoris  divini  propagandi 
est  commissa,  non  habet  causam,  ut  seipsum  ad  hoc  provocet  », 


CAP.    I.    DOCTRINA    THEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  51 

qiiatenus  netnpe  Praelatus  ex  munere  suo  tenetur  Ecclesiae  ulili- 
tateni  et  Dei  honorem  procurare.  At  Suarez  huic  rationi  non  as- 
seiilit:  cur  enim,  inquit,  non  potest  Praelatus  seipsum  per  indul- 
gentiam  provocare  ad  ilhim  actum  exercendum  in  ulihtatem  Ec- 
clesiae,  quem  ahoqui  ex  officio  facere  tenetur?  haec  enim  duo  non 
repugnat  sinuil  conjungi  in  eumdem  actum.  Sicut  potest  per  in- 
dulgenliam  provocare  ahos  fideles  ad  illos  actus  faciendos,  quos 
ex  aliis  praeceptis  facere  tenentur,  et  ahcui  regi  potest  concedere 
indiilgentiam  hoc  line,  ut  per  eam  provocetur  ad  suum  munus 
regium  recte  exercendum.  Sed  de  hac  quaestione  satis:  qui  plura 
cupit  pro  et  conlra,  adeat  ipsum  Suarez  et  Passerini  (locis  citatis), 
qui  fuse  de  ea  agunl. 

92.  Quaeres  landem,  utrum  Praelatus  ad  consequendam.  in- 
dulgentiam  teneatur  praestare  opus  conimuniter  ab  ipso  impo- 
situm?  Respondemus  cum  Bonacina,  qui  de  hac  controversia  ita 
scrihit:  Mihi  placet  opinio  D.  Thomae  in  4.  d.  20,  art.  5.  q.  4, 
Cordubae,  hb.  3.  q.  31  post  secundam  propositionem,  et  ahorum 
asserentium,  Praelatum  non  teneri  opus  generahter  injunctum  prae- 
stare,  sed  posse  in  hac  parte  secum  dispensare,  faciendo  ahud 
opus  pium  loco  pii  operis  generahler  praescripti.  Nam  impositio 
tahs  operis  pii  dependet  ab  ipsius  concedentis  voluntate:  sicut 
ergo  concedens  potest  cum  ahis  dispensare,  ahud  opus  injungendo, 
ita  etiam  secum  in  hac  parte  dispensare  posse  videtur  (Tract.  de 
Sacram.  disp.  6,  de  Indulg.  quaest.  1.  Punclum  3,  n.  17). 

93.  Nota.  Passim  apud  Auctores  invenitur  assertio,  quod  in- 
dulgentiae  concessio  sit  actus  jurisdictionis  vohmtariae,  non  con- 
tentiosae  vel  coactivae.  Etjure  quidem:  nam  indulgentia  importat 
jurisdictionem  non  ligantem,  sed  solventem  et  miserentem,  et  non 
exercetur  nisi  in  volentes.  Insuper  indulgentia  regulariter  non 
conceditur,  nisi  sub  conditione  operis  voluntarii;  quae  omnia  osten- 
dunt,  jurisdictionem,  quae  locum  habet  in  concessione  indulgentiae, 
non  contentiosam  vel  coactivam,  sed  voluntariam  esse:  jurisdictio 
enim  volantaria  est  quae  in  volentes  exercetur. 

§  XVTI. 

RECOGNITIO   ET   PUBLICATIO   INDULGENTIARUM. 

94.  Quando  Summus  Pontifex  indulgentiam  quamhbet  concedit 
Urbi  et  Orbi,  ut  fideles  talem  induigentiam  in  variis  dioecesibus 


55  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

lucrari  possint,  non  requiritur,  ut  liaec  indulgentia  ab  Ordinariis 
locorum  pronuilgetnr,  sed  sufficit  ut  certi  sint  praedictam  indul- 
gentiam  a  Summo  Pontifice  fuisse  concessam  (Decr.  1  Julii  1839. 
N.  573  ad  6"^). 

95.  Iiidulgentias,  quas  Summi  Pontifices  omnibus  totius  Orbis 
fidelibus  concessere  in  Bullis  seu  Rescriptis  jam  publicatis  et 
ab  Auctoribus  probatissimis  citatis,  fideles  lucrari  valent,  etiamsi 
antea  ab  Ordinariis  locorum  in  suis  respectivis  dioecesibus  pro- 
inulgatae  non  fuerint.  Possunt  lamen  Episcopi  eas  in  suis  dioece- 
sibus  pronuilgare,  modo  eas  reperiant  relatas  apud  Auctores  fide 
dignos,  V.  g.  apud  Ferraris  vel  in  La  Raccolta  (Decr.  31  Aug. 
1844,  apud  Prinzivalli  N.  566  ad  3"^  et  4"^). 

96.  Qui  obtinet  diversas  facultales  ab  Apostolica  Sede,  ex. 
gr.  allaris  privilegiati  personalis,  benedicendi  cruces,  numismata 
etc.  non  tenetur  exhibere  dictas  facuUates  Ordinario,  nisi  aliter 
disponatur  in  obtentis  concessionibus.  Excipitur  facultas  quoad 
erectionem  Viae  Crucis,  quae  quidem  exhiberi  debet  Ordinario, 
etiamsi  nulla  mentio  facta  sit  in  concessionis  rescripto  (Decr.  5 
Febr.  1841,  N.  286  ad  S'";  cf.  etiam  Decr.  31  Aug.  1844,  ad  2^ 
apud  Prinzivalli  N.  566). 

97.  Indulgentiae  locales,  id  est,  quae  cuidam  loco,  v.  g.  ec- 
clesiae,  altari,  affiguntur,  nullae  dici  nequeunt  ex  eo,  quod  Epi- 
scopus  ordinarius  eas  non  recognoverit  aut  publicari  non  permiserit. 
Expectanda  tamen  erit  publicatio  ordinaria,  postquam  illas  reco- 
gnoverit,  ut  sciant  fideles,  an  sint  indulgentiae  plenariae  vei  par- 
tiales,  et  quae  sint  conditiones  assignatae  ad  illas  acquirendas 
(Decr.  31  Aug.  1844,  apud  Prinzivalli  N.  566  ad  l^). 

98.  Casus:  Parochus  cujusdam  dioecesis  obtinuit  a  S.  Sede 
indulgentiam  publicam  pro  sua  parochia:  quaeritur,  an  ideni 
Parochus  possit  eam  publicare,  ut  parochiani  eamdem  lucrari 
valeant,  quin  Episcopus  indultum  viderit,  ejusque  publicationem 
permiserit  ? 

Kespondetur:  Negative  (Cf.  Decr.  S.  0.  8  Juiii  1846,  apud 
Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fid.  N.  1018,  pag.  358). 

99.  Quaesitum  est:  An  Religiosi  parochi  in  Provincia  Bos- 
niae  possint  annuntiare  populis  indulgentias  plenarias  pro  festis 
sui  Ordinis  in  paroeciis  Episcoporum? 

S.  Congregatio  de  Prop.  Fide  respondit:  Posse  cum  licentia 
Episcopi  (Loc.  cit.  5  Octobr.  1676.  N.  399,  p.  141). 


CAP.    I.    DOCTRINA   TIIEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  t)3 

100.  Preces  in  piiblico  recitandae,  pro  quibus  petitur  indul- 
genlia,  exhiberi  prius  debent  Sacrae  Congregationi  Riluum;  qui- 
bus,  si  ita  ei  visum  fuerit,  probatis,  tunc  a  S.  Congregatione  Indul- 
gentiarum  examinantur,  utrum  expediat  iisdem  applicare  aliquas 
indulgentias  (Decr.  9  Julii  1777,  N.  239).  Hodie  tamen  ad  bujus- 
modi  approbationem  obtinendam  ipsa  S.  Congregalio  Indulg.  agit. 

101.  Summus  Pontifex  Pius  IX  declaravit,  indulgenlias  adnexas 
precibus  valere  quociimque  idiomate  recitentur,  dummodo  ver- 
siones  sint  fideles.  Ut  autem  constet  de  fidelitate  versionis,  sufficit 
declaratio  S.  Congregationis  Indulg.  per  Emum  Praefeclum,  vel 
uiiius  ex  Ordinariis  loci,  ubi  vulgaris  est  lingua,  in  quam  vertitur 
oratio,  cujus  recitationi  primitus  indulgentia  concessa  fuit  (Decr. 
29  Dec.  1864.  N.  415). 

102.  S.  Congregatio  Indulgenliis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita, 
juxta  institutionem  a  Clemente  PP.  IX  peractam  Constitutione  quae 
incipit:  In  ipsis  Pontificatus  primordiis,  sub  die  6  Julii  1669, 
facultale  instructa  est  omnem  difficultatem  ac  dubietatem  in  San- 
ctorum  Reliquiis  aut  Indulgentiis  emergentem  expediendi,  ac  si  qui 
abusus  in  eis  irrepserint,  illos  corrigendi  et  emendandi,  falsas, 
apocryphas,  indiscretasque  indulgentias  lypis  imprimi  vetandi,  im- 
pressas  recognoscendi  et  examinandi,  ac  ubi  Romano  Pontifici 
retulerit,  illius  auctoritate  rejiciendi  (Decr.  14  Apr.  1856.  N.  371 
in  exordio). 

103.  Monentur  fideles  ut  sint  cauti  in  adhibenda  fide  foliis, 
diariis,  libellis,  in  quibus  adnotantur  orationes  vel  pia  opera,  in- 
dulgentiis,  uti  dicitur,  dilata,  et  videant  an  hujusmodi  impres- 
siones  (vulgo  stampe)  munitae  sint  approbatione  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  {Raccolta  p.  XXX). 

104.  Siquidem  pluries  indulgentiae  typis  impressae  delatae 
sunt  S.  Congregationi  Indulgentiarum,  quae  licet  falsae  omnino, 
apocryphae  et  indiscrelae,  attamen  huc  illuc,  sive  hominum  malitia, 
sive  incuria,  et  absque  ulla  prorsus  auctoritale  typis  mandantur 
et-  circumferuntur...  Quapropter  S.  Congregatio  plures  hujusmodi 
indulgentias  typis  excusas,  tamquam  apocryphas,  nullas  et  indis- 
crelas  habendas  esse  declaravit,  et  locorum  Ordinnriis,  per  quo- 
rum  dioeceses  indulgentiae  ejusmodi  circumferuntur,  commendan- 
dum  censuit,  ut  S.  Congregationis  Decreta  in  hanc  rem  edita  omni 
studio  observari  curent  (Decr.  14  Apr.  1856.  N.  371). 

105.  In  primis  vero  observari  oportet  Decretum  super  earum- 


54  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS    IN   GENERE. 

(jem  indulgentiarum  publicatione  et  impressione,  sub  die  19  Ja- 
niiarii  175G  latum,  et  a  Benedicto  Pp.  XIV  adprobatum,  quod  ita 
se  habet:  Cum  experientia  quotidie  comperiatur,  complures  in- 
dulgentiarum  concessiones  generales  expediri,  inscia  ipsa  S.  Con- 
gregatione,  ex  quo  multi  promanant  abusus  ac  confusiones,  re 
mature  perpensa,  praesenti  Decreto  declaravit,  impetrantes  post- 
hac  hujusmodi  generales  concessiones ,  teneri,  sub  nullitatis  poena 
gratiae  obtentae,  exemplar  earumdem  concpssionum  ad  Secreta- 
riam  ejusdem  S.  Congregationis  deferre.  Cujus  Decreti  observantia 
iterum  praescripta  esl  a  Summo  Pont.  Pio  Pp.  IX  in  Audienlia 
diei  14  Aprilis  1856  (Decr.  eod.). 

106.  S.  Congregalio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita, 
cum  nonnulli  abusus  super  publicatione  indulgenliarum  etiam  no- 
vissime  irrepserint,  inhaerendo  Decretis  alias  editis,  censuit  reno- 
vandam  esse,  prout  expresse  renovat,  prohibitionem  quorumcumque 
librorum  continentium  concessiones,  summaria  et  diaria  indulgen- 
liarum,  et  quocumque  alio  nomine  vel  titulo  nuncupentur,  absque 
praevia  approbatione  ejusdem  S.  Congregationis  (Decr.  17  Martii 
1738.  N.  123). 

107.  In  Decretis  de  libris  prohibitis,  quae  post  regulas  Indicis 
addila  sunt,  haec  leguntur  §  III,  n.  12:  fndulgentiarum  libri 
omnes,  diaria,  summaria,  libelli,  folia  etc,  in  quibus  earum 
concessiones  continentur,  non  edantur  absque  licentia  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiariim.  Exorto  dubio  circa  hujus  regulae  inter- 
pretationem,  sequens  responsum  prodiit: 

Articulus  12  §  III  etc.  ita  intelligendus  est  et  in  praxim  de- 
ducendus,  ut  si  agutur  de  edenda  concessione  alicujus  indulgentiae 
vel  Summarii  indulgentiarum,  quod  ex  Brevi  Apostolico  vel  Re- 
scripto  desumendum  est,  aut  de  Summario  ex  auctoj^itate  S. 
Congregationis  jam  vulgato,  in  potestate  Ordinarii  sit  licentiam 
concedere  earumdem  indulgentiarum  concessiones  typis  imprimendi 
(dummodo  pro  aliquo  elencho  non  sit  specialis  et  expressa  prohi- 
bitio) ;  econtra  vero  si  sermo  sit  de  Summario  vel  antea  collecto, 
sed  nunquam  approbato,  vel  nunc  primum  ex  diversis  concessio- 
nibus  colligendo,  requiritur  expressa  S.  Congregationis  Indulgen- 
tiarum  licentia;  addita  tamen  conditione:  facto  verbo  cum  San- 
ctissimo   (S.  C.  Indulg.  22  Januarii  1858.  N.  383). 

108.  Ratione  nimiae  indulgentiarum  accumulationis,  quae  sae- 
culorum  decursu  inlerdum  contigit,  plures  indulgentiae  a  Summis 


CAP.   I.    DOCTRINA    THEOLOGICA    DE   INDULGENTIIS.  55 

Poiitifi^ibus  fuerunt  abrogatae.  Paulus  V,  ex.  gr.  Constit.  Romanus 
Pontifex  23  Maji  anno  1C06,  omnes  indulgentias  personales  Re- 
eularibus  Ordinibus  concessas,  circa  quas  varia  dubia,  incertitu- 
dines  et  confusiones  exortae  erant,  revocavit,  et  alias  particulares 
iilis  concessit. 

§  XVIII. 

CESSATIO    INDULGENTIARUM. 

109.  Indulgentiae  cessare  possunt  ob  diversas  rationes: 

a)  Ob  tempus  elapsum.  Sic  indulgentiae  ad  septennium  ex. 
gr.  concessae,  septennio  expleto  cessant. 

b)  Per  ahrogationem  sive  revocationem  a  legitimo  superiore 
peractam. 

c)  Per  mortem  concedentis,  si  indulgentia  concessa  fuerit 
ad  beneplacitum  ejiis;  secus  vero  si  fuerit  concessa  ad  benepla- 
citum  Bomani  Pontificis  seu  Sedis  Apostolicae,  quae  non  moritur. 

d)  Per  cessationem  causae  finalis,  ob  quam  concessa  est 
indulgentia.  lloc  tamen  a  pluribus  negatur  (Vid.  Suarez,  Kazen- 
berger,  c.  3.  sect.  1.  n.  56;  Mastrius,  Theol.  Mor.  disp.  XXllI, 
q.  3,  art.  %  n.  50). 

e)  Per  destructionem  rei,  cui  adnexa  est  indulgentia,  puta, 
ecclesiae,  altaris,  coronae  etc. 

f)  Per  mortem  possessoris  rei  mobilis,  ut  coronae,  cruci- 
fixi,  numismatis  etc.  quibus  applicatae  erant  indulgentiae.  Hae, 
defuncto  possessore,  illico  cessant,  cum  sint  personales.  Sed  de 
hujusmodi  rebus,  suis  respeclive  locis  redibit  sermo. 

§  XIX. 

INDULGENTIAE  FALSAE,  APOCRYPHAE^  NULLAE,  ABROGATAE  ETC. 

110.  Influlgentiae  falsae  dicuntur  illae,  quae  numquam  fuerunt 
concessae,  quae  ideo  vel  malitiose  invectae  fuerunt,  vel  erronee 
suppositae.  De  falsitate  saltem  suspectae  habentur  indulgentiae 
illae,  quae  ad  numerum  annorum  excessivum,  puta  millenorum 
annorum,  asseruntur  concessae,  quaeque  passim  leguntur  in  an- 
liquis  libollis.  Suspectae  potissimum  habendae  sunt,  quando  earum 


56  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

asserlae  concessiones  ad  ea  tempora  referunlur,  quibns  maxime 
viguit  in  largiendis  indulgenliis  moderatio.  —  Ubi  defectu  docu- 
inentorum  authenticitas  alicujus  indulgentiae  non  constet,  aut  de  ea 
grave  dubium  maneat,  ad  S.  Congregationem  Indulg.  recurrendum 
est  pro  opportuna  ejusdem  dubii  solutione  (De  Indulg.  millenorum 
annor.  elc.  vid.  Bened.  XIV,  De  Syn.  dioec.  Lib.  13.  c.  XVIII,  n.  8). 

Atlamen,  quod  revera  indulgentiae  mille  annorum  vel  am- 
pliiis  fuerint  aliquando  concessae,  non  videtur  posse  dubitari.  In 
authentico  Summario  Indulgentiarum  Cincturatorum  (Rescr.  aulh. 
pag.  oOG,  n.  8.  20.  24)  reperitur  elargita  indulgentia  mille  anno- 
rum  et  mille  quadragenarum,  In  Summario  Indulgentiarum  Con- 
fraternit.  SS.  Rosarii,  inserto  in  Bulla  Nuper  pro  parte  Innocentii 
XI  d.  d.  31  Juhi  1679  (Acta  S.  Sed.  pro  Societate  SS.  Rosarii, 
vol.  II,  pag.  297,  cap.  III,  n.  3)  legitur:  «  Ex  concessione  Innocentii 
VIII  in  Bulla,  quae  incipit:  Splendor  Paternae  Gloriae,  Romae  27 
Febr.  1488,  confratribus  et  consororibus  (SS.  Rosarii)  in  aliqua 
confralernitate  in  Ordine  Praedicatoruni  erecta  conscriptis,  vereque 
poenitentibus  et  confessis,  qui  tertiam  Rosarii  parlem  recitaverint, 
toties  quoties  id  egerint,  sexaginta  millia  annorum,  et  totidem 
quadragenae,  indulgentiarum  de  injunctis  sibi  poenitentiis  rela- 
xantur  ». 

Indulgentiae  apocryphae  vocantur  illae,  quae  authenticitate 
sunt  destitutae,  quae  nempe  adscribuntur  Pontifici,  qui  an  revera 
concesserit,  minime  constat.  Ex  his  aliquae  falsae,  aliquae  ad  mi- 
nus  dubiae  sunt,  quas  proinde  Ecclesia  respuit,  ne  secus  decipiantur 
Christifideles. 

hidulgentiae  nullae  sunt,  quae  dantur  a  non  habente  facul- 
tatem  eas  concedendi,  vel  quae  dispensantur  non  servatis  condi- 
lionibus  ad  validilatem  requisitis. 

Indulgentiae  abrogatae  seu  suppressae  appellantur  illae,  quae 
ab  eadem  auctoritate,  a  qua  fuerunt  concessae,  vel  ab  auctoritate 
superiori,  tolluntur,  annullantur,  revocantur.  Triplici  potissimum 
ratione  Summi  Pontifices  moventur  ad  indulgentias  abrogandas  seu 
revocandas,  nempe  vel  ob  dubium  de  earum  concessione,  vel  ob 
cessationem  causae  propter  quam  concessae  fuerunt,  vel  ob  ni- 
miam  earum  accumulationem  pro  eodem  fine  aut  eidem  corpori 
morali  concessarum. 

111.  Ratione  dubietatis  de  vera  indulgentiarum  concessione, 
huiusmodi  indulgcntiae  dicuntur  apocrypliae,  et  has  jam  comme- 


CAP.   I.   DOCTRINA   TIIEOLOGICA   DE   INDULGENTIIS.  57 

moravimus.  Exemplum  abrogalionis,  ut  de  celeris  sileamus,  habelur 
in  iibro  Rescripta  autlieniica,  N.  305.  Prope  portas  ecclesiae  S. 
Praxeclis  de  Urbe  reperiebantur  duo  lapides,  in  quibus  asserebatur, 
duodecim  millia  annorum  totidemque  quadragenarum  ac  iertiae 
pariis  peccatorum  remissionem  lucramlam  quotidie,  fuisse  con- 
cessam.  At  vero  de  canonica  hujus  gratiae  concessione  nullum  au- 
thenticum  documentum  proferri  poterat,  et  ideo  de  illorum  valore 
prudenter  dubitabatur.  Ideo  Pius  VI  mandavit,  ut  praefati  duo  la- 
pides  amoverentur,  et  abrogatis  assertis  induigentiis,  indulgentiam 
plenariam  concessit  semel  in  anno  lucrandam  a  fidelibus  confessis 
et  sacra  Communione  refectis  ac  praediclam  ecclesiam  visitantibus. 

112.  Raiione  cessationis  causae,  non  paucae  indulgentiae  a 
Summis  Pontificibus  abrogatae  fuerunt.  Sic.  e.  g.  reaedificatis  qui- 
busdam  Basiiicis  seu  ecclesiis,  ad  removendos  quoque  abusus  qui 
ex  parte  colleclorum  eleemosynarum  irrepserant,  S.  Pius  V  Gonst. 
Elsi  Dominici  gregis,  6  Febr.  1567,  abolevit  omnes  indulgentias 
in  illum  finem  concessas  necnon  ceteras  omnes  «  pro  quibus  con- 
sequendis  manus  adjutrices  sunt  porrigendae,  ei  quae  ([uae- 
sluandi  facultatem  quomodolibet  continent  ». 

§  XX. 

COLLECTIONES   A   S.    CONGREGATIONE   INDULGENTIARUM    EDITAE. 

113.  Titulus  primae  Collectionis  est:  Decreia  auihentica  Sa- 
crae  Congregationis  Indulgeniiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae 
ab  anno  16G8  ad  annum  1882,  edita  jussu  et  auctoritate  San- 
ctissimi  D.  N.  Leonis  PP.  XI fl.  —  Ratisbonae  etc.  typis  Fri- 
derici  Pustet,  1883. 

Quam  quidem  Decretorum  CoIIectionem  Idem  Sanctissimus  D. 
N.,  in  audientia  diei  19  Augusti  1882,  auctoriiaie  sua  apostolica 
approbavit,  et  uti  authenticam  ab  omnibus  retinendam  esse 
praecepit  (Vid.  Decrelum  eidem  collectioni  praefixum). 

114.  Tituhis  secundae  CoIIeclionis  est  sequens:  Raccolia  di 
orazioni  e  pie  opere,  per  le  quali  sono  siate  concesse  dai  Sommi 
Ponteffci  le  SS.  Indulgenze;  Roma,  tipografia  poliglotta  della  S. 
C.  di  Propaganda  Fide,  1886. 

Hanc  eliam  Collectionem  Leo  PP.  XIII  apostolica  sua  au- 
ctorilaie  approbavii,   quae  ut  genuina  et  authentica   Indulgen- 


58  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS    IN    GENERE. 

tiarimi  hactenus  concessarum  Sylloge  ab  omnibus  habenda  siL 
Ilinc  etiam  acl  decidenda  duhia,  quae  forte  de  sensu  concessionis 
aul  de  conditionibus  lucrandarum  indulgentiarum,  oriantur, 
eamdem  hanc  Syllogen  normae  instar  esse  debere  Sanctitas  Sua 
mandavit...  (Decr.  24  Maji  1886  Coileclioni  praefixum). 

Omnes  el  singuiae  indulgentiae  adnexae  precibus  piisque  ope- 
ribns  in  Baccolta  contenlis,  Fidelibus  etiam  defanctis  per  modum 
sulTrngii  sunt  applicabiles  (Decr.  30  Sept.  1852.  N.  361;  Raccolta, 
p.  XXVIU). 

Ilem  omnes  et  singulae  orationes  in  eadem  Collectione  fRac- 
colta)  contentae,  quocumque  idiomate,  dummodo  versiones  sint 
fideles,  pro  indulgenliarum  acquisiiione  recitari  possunt.  Praeterea 
Summus  Pontifex  mandavit,  ut  si  contigerit  eamidem  Collectionem 
in  aliud  vei  ti  idioma,  hujusmodi  versio  lypis  publicari  non  possit 
absque  approbatione  S.  Congregationis  (Decr.  eod.). 

115.  Decreta  authentica  et  Raccolta  sunt  igitur  duae  Col- 
lectiones  offciales  S.  Congregationis  Indulgentiarum,  quarum  au- 
clorilas  est  maxima,  utpote  proveniens  non  tantum  ex  genuinitate 
documentorum,  sed  etiam  ex  amplissimaapprobatione  ipsius  Summi 
Pontificis. 

116.  Extat  etiam  tertium  opus,  cui  titulus:  Rescripta  authen- 
tica  Sacrae  Congregationis  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis 
praeposilae,  necnon  Sammaria  Indulgentiarum,  quae  collegit  et 
cum  originalibus  in  archivio  S.  Congregationis  Indulg.  asserva- 
tis  contulit  Josephus  Schneider  S.  I.  Sacerdos.  —  Ratisbonae  etc. 
typis  Friderici  Pustet,  1885. 

Quamvis  volumen  hoc  sit  opus  privatum,  magna  tamen  au- 
ctoritas  ei  accedit  ex  approbatione  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
quae  concessiones  indulgentiarum  contentas  sive  in  Rescriptis 
proprie  dictis  sive  in  Summariis,  prouti  ista  in  eodem  volumine 
jacent,  post  collationem  cum  originalibus  in  tabulario  ejusdem 
S.  Congregationis  adservatis  peractam,  uti  authenticas  reco- 
gnovit. 

117.  Litterae  Apostolicae,  Rescriptum,  Decretum,  Indultum. 
Gratiae,  indulgentiae  aliique  favores  conceduntur  vel    1°  per 

Constitutionem  sive  Litteras  Apostolicas,  quarum  nomine  com- 
muniter  intelligunlur  quaevis  diplomata  Pontificia,  quae  si  sub 
plumbo  in  forma  solemni  dentur,  proprie  Dullae  dicuntur;  si  se- 
cus,  LiUerac  in  forma  Brevis  vel   Brevia  nuncupanlur;   2"  per 


CAP.   I.   DOCTRINA   TIIEOLOGICA   DE  INDULGENTIIS.  59 

Rescriplum,  quod  supponit  supplicationem,  cujus  est  veluti  re- 
sponsum,  et  per  hoc  vel  conceditur  vel  negatur  sive  in  totum  sive 
ex  parte  gratia  pelita;  3°  per  Decrelum,  quod  per  se  non  sup- 
ponit  supplicam.  Decreta,  quae  praescriplionem  seu  legem  vel  ju- 
dicium  important,  plerumque  provocantur  ab  ecclesiasticis  viris 
seu  ab  Episcopis  aut  a  Regularibus  per  dubia  solvenda  a  Roma- 
nis  Congregationibus,  vel  per  petitiones  alicujus  gratiae,  in  quo 
ultimo  casu  parum  differt  a  Rescripto;  unde  fit  ut  Rescriptum  et 
Decretum  aliquando  promiscue  usurpentur.  Decreta  interdum  edun- 
tur  sub  clausula  Urhis  et  Orbis,  et  tunc  generalia  sunt  pro 
omnibus  nempe  Christifidelibus  utpote  concessiones  vel  ordinatio- 
nes  sive  leges  generales  continenlia;  aliquando  dantur  pro  ahquo 
pecuhari  loco  vel  causa,  quae  tamen  ostendunt  spiritum  et  apph- 
cationem  ecciesiasticae  legis,  quaeque  proinde  omnibus  maximae 
utililatis  sunt:  quod  idem  dicendum  de  Rescriptis  proprie  dictis. 
Concessiones  quae  sive  per  Rescripla  particularia,  sive  per  Decreta 
generaha  fiunt,  Indulta  sive  simphciter  concessiones  nuncupanlur. 

§  XXL 

EPILOGUS   RERUM   NOTABILIUM   TOTIUS   GAPITIS   PRIMI. 

118.  1''  Definitio  Indulgentiae.  Indulgentia  est  remissio  poenae 
temporahs  Deo  pro  peccatis  quoad  cuipam  condonatis  debitae, 
quam  per  apphcationem  thesauri  Ecclesiae,  ex  superabundantibus 
meritis  satisfactoriis  Jesu  Chrisli,  R.  Mariae  Virginis  et  Sanctorum 
coalescentis,  Ecclesiastica  auctoritas  extra  Sacramentum  Poeniten- 
liae  fideiibus  concedit. 

2"^  Ex  bac  definitione  patet,  effectum  indulgentiarum  esse 
remittere  non  culpas  sive  mortales  sive  veniales,  sed  poenas  tem- 
porales,  quae  saepe  luendae  remanent  post  culparum  remissionem. 

3°  Veritales  de  fide  credendae  quoad  indulgentias  his  pro- 
positionibus  continentur: 

a)  Est  potestas  in  Ecclesia  divinitus  ei  tradita  concedendi 
indulgentias. 

b)  Indulgentiarum  usus  christiano  populo  est  maxime  sa- 
lularis. 

k''  Veritales  fidei  proximae  quoad  easdem  indulgentias, 
tres  recensentur: 


GO  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS    IN    GENERE. 

a)  Per  indulgentias  relaxari  fidelibus  poenas  pro  peccatis 
remissis  Deo  debitas. 

b)  Easdem  indulgentias  applicari  posse  per  modum  suffragii 
animabus  in  Purgalorio  detentis. 

c)  Dari  in  Ecclesia  thesaurum  seu  collectionem  satisfactio- 
num  Christi  et  Sanctorum,  ciijus  dispensatio  ad  eamdem  Ecclesiam, 
seu  ad  Romanum  Ponlificem,  necnon  ad  Episcopos  pro  diversa  ra- 
tione  pertinet. 

o^  Merilum  proprie  dictum  distinguitur  a  satisfactione : 
merilum  enim  refertur  ad  consequendum  praemiiim,  satisfactio  ad 
extinguendum  debitum.  Opus  bonum,  qua  meritorimii,  non  potest 
ahis  applicari ;  potest  autem  aliis  apphcari,  qua  satisfactorium  est. 

6°  Fons  indulgentiarum  est  ipse  Ecclesiae  thesaurus,  sci- 
hcet  infinitac  satisfactiones  Jesu  Christi,  quibus  adduntur  satisfa- 
ctiones  B.  Mariae  Virginis  et  ahorum  Sanctorum. 

7''  Fundamentum  indulgenliarum  est  Communio  Sanctorum, 
per  quam  fit,  ut  Ecclesia  triumphans,  purgans  et  militans  non 
constituant  tres  societates  penitus  inter  se  separatas,  sed  cari- 
talis  vinculo  ita  conjunctas,  ut  unum  corpus,  cujus  Christus  est 
capul,  efforment.  Ex  quo  provenit,  ut  sacrum  commercium  et  sa- 
cra  communio  suffragiorum  et  meritorum  inter  omnia  Ecclesiae 
membra  Christo  capiti  unita,  exurgat. 

S''  Tam  fidehbus  viventibus,  quam  defunctis  prosunt  indul- 
gentiae,  sed  modo  diverso  ilhs  et  istis  applicantur.  Nam  viventibus 
conceduntur  per  modum  absohitionis  judiciariae,  quae  tamen  anne- 
xam  habet  solutionem  ex  thesauro  Ecclesiae;  defunctis  vero  per 
modum  sufTragii  seu  simplicis  solutionis. 

9*"  Effectus  indulgentiarum  respectu  viventiuni  est  infalli- 
hilis,  dummodo  omnia  requisita  adsint;  respectu  vero  defuncto- 
7nim  non  videtur  esse  infalhbihs.  Quare  axioma:  Indulgentiae  tan- 
tum  valent  quantum  sonant,  jure  apphcatur  indulgentiis  pro 
vivis,  non  autem  indulgentiis  pro  defunctis,  saltem  non  cum 
omnimoda  certitudine. 

10''  Est  quaestio  inter  Theologos,  an  indulgentia  aequahter 
participetur  ab  inaequahter  dispositis. 

ll^  Peccatum  veniale  non  remissum  quoad  culpam,  non 
potest  remitti  quoad  poenam.  Illud  tamen  veniale  non  impedit, 
quominus  per  indulgentias  remittatur  poena  aliis  peccatis  jam 
deletis  debita.  Ex  quo  inferlur,  quod  indulgentia  concessa  ut  ple- 


CAP.    I.   DOCTRINA    THEOLOGICA    DE   INDULGENTIIS.  61 

na7'ia,  oblineri  sallem  potest  iit  partialis,  si  integra  obtineri  ne- 
queat,  e.  g.  propter  affectum  ad  aliquod  veniale. 

12°  Pia  opera  praescripta  non  sunt  causa  consecutae  indul- 
gentiae,  sed  condiliones.  Gausa  est  ipsa  concessio  indulgentiae. 

13"  Opera  praescripta  pro  acquirendis  indulgentiis  perso- 
naliter  a  quolibet  fideli  fieri  debent.  Kxcipitur  eleemosyna,  quae 
per  alium  dispensari  potest. 

\lx^  Ad  expiandas  in  praesenti  vita  poenas  temporales,  quae 
posl  remissionem  culpae  et  poenae  aeternae  luendae  supersunt, 
duo  media  Christifideiibus  praesto  sunt,  nempe:  peragere  opera 
satisfactoria,  et  lucrari  indulgentias. 

15*"  Ut  indulgentiae  applicari  possint  defunctis,  duo  requi- 
runtur: 

a)  Ut  illis  applicabiles  in  Rescripto  Apostolico  concedantur. 

b)  Ut  sit  intentio  talem  applicationem  faciendi,  praesertim 
si  indulgentia  sit  applicabilis  vivis  et  defunclis. 

16°  InduIgentJa  defunctis  applicabilis,  applicari  potest,  juxta 
RaccoUa  pag.  XII,  vel  imij  vel  pluribm,  aut  etiam  omnibus  ani- 
mabus  Picrgatorii,  cum  suffragia  sint  divisibilia. 

17°  Quaestio:  an  indulgentia  p/enana  defunctis  applicabilis, 
ad  unam  tantum  animam  limitetur  ? 

18°  Indulgentia,  ratione  effectus,  alia  est  plenaria,  alia 
partialis.  —  Ratione  objecti,  cui  inhaerere  censetur,  alia  est  lo- 
calis,  alia  realis,  et  alia  personalis.  —  Ratione  durationis,  alia 
temporanea,  et  alia  perpetua. 

19°  Potestas  concedendi  indulgentias  jure  ordinario  mini- 
stris  clavium  tantum  competit,  ita  tamen  ut  in  Papa  plene  resideat, 
in  Episcopis  vero  est  taxata  secundum  ordinationem  Papae. 

20°  Quid  possint  Cardinales,  Patriarchae,  Primates,  Nuntii 
Apostolici,  Concilia  elc.  vide  in  lextu. 

21°  Praelati  Episcopis  inferiores  nullam  indulgentiam  jure 
ordinario  concedere  possunt. 

22°  Auctoritas  largiendi  indulgentias  non  est  potestas  Or- 
dinis,  sed  jurisdictionis,  ac  ideo  non  requirit  characterem  sacer- 
dotalem. 

23°  Ut  concessio  indulgentiarum  sit  valida,  requiriturjz^^^a 
el  legitima  causa. 

24°  Qui  indulgentias  elargilur,  etiam  pro  se  lucrari  eas 
potest. 


6!2  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

20*»  Qnae  respiciunt  recognitionem,  publicationem,  cessatio- 
tioncm  indulgenliarum,  et  quaenam  ex  his  dicantur  falsae,  apo- 
cryphae  etc,  ilem  de  Collectionibus  authenticis  S.  Congregationis 
Indulg.  ac  de  sensu  Bullae,  Rescripti,  Decreti  et  Indulti  vide  in 
textu  circa  finem. 


--.£.-.e^t:5«J:55^> 


CAPUT  II. 
DOCTRINA  GANONICA  DE  INDULGENTIIS. 


Doctrinam  Imjus  capilis  canonicam  vocamus,  quia  major  mate- 
riae  pars  legibus  et  praescriptionibus  a  S.  Sede  latis  innilitur.  Ordo 
tractationis  est  hic:  primo  explicantur  conditiones  generales  ad 
lucrandas  indulgentias;  secundo  conditiones  speciales  in  communi; 
tertio  sermo  est  de  iisdem  conditionibus  specialibus  seu  operibus 
injunctis  in  particulari,  de  tempore  acquirendi  indulgentias,  deque 
earumdem  translatione ;  ac  demum  expenduntur  clausulae,  quae 
in  documentis  S.  Sedis  saepe  reperiuntur  appositae.  De  quibusdam 
repetitionibus  non  mirentur  lectores,  scientes  quod  hae  in  materia 
indulgentiarum  difficulter  yitari  possunt  sine  dispendio  claritatis 
et  sine  incommodo  ipsorum  lectorum,  quoties  hi  per  continuas 
citationes  remittantur  ad  aha  loca  tractationum. 

§  I. 

CONDITIONES   GENERALES   AD   LUCRANDAS   INDULGENTIAS. 

119.  Conditiones  generales,  quae  semper  requiriintur  ad  lu- 
crandas  indulgentias  tam  partiales  quam  plenarias,  tres  recen- 
sentur  ex  parle  subjecti: 

l*"  Ct  sit  in  statu  gratiae,  immunis  nempe  a  culpa  gravi, 
2°  Ut  habeat  intentionem,  saltem  generalem,  lucrandi  in- 
dulgentias. 


04  PARS    I.   DE   INDULGENTllS   IN   GENERE. 

3°  Ut  opera  injiincta,  loco,  tempore,  modo  et  fine  prae- 
scripto  integre  compleat. 

120.  Hequiritur  1°  status  gratiae:  quia  qui  reus  est  ante 
Deuni  culpae  el  poenae  aeternae,  nec  est  nec  esse  potest  capax 
recipiendi  remissionein  poenae  temporalis.  Nam  poenae  temporalis 
relaxatio  non  Dei  inimicis,  qui  adhuc  poenae  aeternae  debitores 
sunt,  sed  ejus  amicis  conceditur.  Hinc  est,  quod  in  indulgentiarum 
concessionibus  necessitas  status  gratiae  indicari  soleat  per  clau- 
sulas:  vere  poenitentibus  et  confessis,\e\:  corde  saltem  contritis, 
De  his  tamen  clausuiis  distinctius  infra  loquemur. 

Quia  vero  indulgentia  generatim  eo  temporis  momento  acqui- 
rilur,  qiio  ultimum  opus  praescriptum  completur,  hinc  est,  quod 
saltem  hoc  ultimum  opus  in  statu  gratiae  debeat  absolvi;  quod 
si  ita  non  fiat,  fidelis,  utpote  incapax  indulgentiae  ob  peccati  obi- 
cem,  eam  nec  tunc  lucratur,  nec  ampHus  lucrari  potest,  cum  ef- 
fectus  indulgentiarum  non  suspendatur. 

121.  Dictum  est:  cum  effectus  indulgentiarum  non  suspen- 
datur.  Haec  verilas  certissima  est,  prout  patel  ex  doctrina  inferius 
citanda  Summi  Pontificis  Benedicti  XIV,  pluribusque  argumentis 
probatur  a  Suarez,  disp.  52,  sect.  2,  n.  12  et  sqq.  Excipienda  ta- 
men  est  indulgentia  m  articulo  mortis,  quae,  etsi  ab  infirmo 
omnia  opera  injuncta  impleta  fuerint,  ab  eo  nihilominus  non  acqui- 
ritur,  nisi  in  vero  articulo  mortis.  Hoc  autem  contingit,  quia  Sum- 
mus  Pontifex  ob  singularem  causam  determinat  tempoiHs  momen- 
tum  pro  ejusdem  indulgentiae  consecutione. 

122.  Dictum  est  etiam,  quod  saltem  ultimum  opus  in  statu 
gratiae  absolvi  debeat.  Hoc  ideo  adjungitur,  quia  haud  certo  con- 
stat,  an  omnia  opera  injuncta  in  statu  gratiae  fieri  debeant. 
Procul  dubio  id  requirerelur,  quolies  in  concessionis  Indultis  prae- 
scriptum  esset,  vel  quando  opus,  ultimo  loco  non  expletum,  per 
se  exigeret  statum  gratiae,  uti  est  sacra  Communio. 

123.  Hisce  casibus  exceptis,  inter  Theologos  controvertitur, 
an  celera  opera  pro  lucrandis  indulgentiis  praescripta,  ut  jeju- 
niuin,  preces,  visitalio  ecclesiae  etc,  in  statu  gratiae  necessario  per- 
agi  debeant.  Sententia  communior  et  probabihor  negat,  cui  adhaesit 
Henedictus  XIV  in  sua  Constitutione  Inter  praeteritos  %  76,  his 
verbis:  «  A  fructu  indulgentiae  minime  excludendos  illos  existi- 
mavjmus,  qui  non  praemissa  confessione,  visilationem  incipiunt, 
dummodo,  quando  opus  ultimum  perficiunt,  in  quo  indulgentia 


CAP.   II.   DOCTRINA   CANONICA  DE   INDULGENTIIS.  65 

vcQuiRiTUR,  in  statu  gratiae  sint  » .  Ratio,  quam  affert  S.  Alphon- 
sus,  est:  quia  talia  opera  (in  statu  gratiae  non  peracta)  saltem 
disponunt  ad  Deum  placandimi,  et  vim  habent  saltem  de  congruo 
(Lib.  VI,  n.  o84;  cf.  Suarez,  disp.  o2,  sect.  V.  n.  8  et  sqq.; 
Billuart,  de  Indulg.). 

124.  Altera  quaestio :  Utrum  acquiri  possit  indulgentia 
per  opus,  quod  ex  circumstantia  sit  peccatum  veniale?  Graves 
Theologi,  ut  Bellarminus,  Laymann,  Billuart  etc.  distinguunt:  vel 
opus  injunctum  ad  finem,  a  concedente  indulgentiam  principahter 
intenlum,  conducit,  etiamsi  fiat  solum  secundum  substantiam;  vel 
non  conducit,  nisi  etiam  fiat  secundum  moralem  honestatem  ex 
omnibus  circumstantiis  pendentem.  Si  primum,  opus  hujusmodi 
videtur  sufficere  ad  indulgentiam  lucrandam,  uti  esset  contributio 
ahqua  pro  constructione  ecclesiae,  vel  eleemosyna  ad  subventionem 
pauperum,  tametsi  utraque  fiat  ex  vana  gloiia.  Si  secundum,  v. 
g.  si  injungantur  preces,  jejunia,  eleemosynae  ad  placandum  Deum 
vel  satisfaciendum  pro  peccato,  non  videtur  satisfacere  qui  orat, 
jejunat  aut  dat  eleemosynam  ex  vana  gloria:  non  enim  per  pec- 
catum  veniale  placatur  Deus,  neque  satisfit  Deo ;  dum  e  contra  in 
primo  casu  obtinetur  finis,  scilicet  auxihum  pro  fabrica  ecclesiae, 
et  levamen  pauperum,  licet  opus  injunctum  jam  expletum  ex  cir- 
cumslantia  sit  peccatum  veniale. 

125.  In  hac  controversia,  diversimode  a  Theologis  defensa, 
hoc  certum  est  et  inter  Doctores  commune,  quod  si  circumstantia 
mala  non  vitiat  opus  bonum  injunctum,  sed  per  accidens  ei 
conjungitur,  seu  ad  opus  impositum  se  habet  concoynitanter  so- 
lum  aut  consequenter,  tunc  praedicta  circumstantia  mala  nec  de- 
struit  bonitatem  operis,  nec  facit  quod  opus  sit  peccatum,  nec 
impedit  quominus  opus  injunclum  sufficiat  ad  lucrum  induigentiae. 
Unde  si  quis  in  visitatione  ecclesiae  loquatur  verbum  aliquod  otio- 
sum,  vel  ahquem  impatientiae  actum  committat,  vel  ahquod  inanis 
gloriae  desiderium  habeat,  vel  aliud  agat,  in  quo  venialiter  peccet, 
effectus  indulgentiae  non  impeditur.  Nam  hujusmodi  circumstantiae 
malae  solum  concoinilanter  se  habent  ad  opus  injunctum,  ac  ideo 
illud  non  vitiant,  non  inficiunt,  sed  in  sua  bonitate  morah  relin- 
quunt. 

Quinimo  hoc  verificatur  etiam,  scribit  Passerini,  quaest.  39, 
n.  3ir>,  de  actu  qui  sit  pcccatum  morlale,  sed  concomitanter  se 
habeat  ad  opus  injunctum,  et  illud  non  inficial.  Nam  tunc  sufficiet 


66  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

si  liomo  poeniteat  de  malo,  et  in  lempore  in  quo  indulgentia  con- 
sequi  debet  effectum  suum,  ille  sit  in  gratia,  vel  ubi  necessaria 
sit  Confessio,  illud  peccatum  confessus  fuerit.  Et  sane  in  hoc  casu 
ex  una  parte  opus  injunctum  non  vitiatur,  sed  remanel  moraliter 
bonum,  ac  ideo  validum  pro  indulgentiae  acquisitione;  ex  altera 
vero  parte,  juxta  probabiliorem  sententiam  n.  123  expositam,  non 
est  absolute  necessarium  ut  omnia  opera  pro  indulgentiarum  lucro 
ab  Ecclesia  praescripta,  in  statu  graliae  fiant,  sed  sufBcit  ut  fidelis 
in  eo  stalu  reperiatur,  dum  ultimum  opus  perficit. 

126.  Ilis  tamen  non  obstantibus,  excitandi  sunt  fideles  ut 
omnia  opera  pro  indulgenliarum  lucro  praescripta  in  statu  gratiae 
peragant,  incipiendo,  maxime  si  fuerit  injuncta,  a  Confessione,  vel 
saltem  per  conlritionis  actum  cum  Sacramenti  voto  in  gratiam  Dei 
redire  curcnt.  Opera  siquidem  in  charitate  facta,  sine  comparatione 
Deo  gratiora  sunt  et  altioris  meriti  apud  eum,  quam  actiones 
nondum  gratia  formatae. 

Curare  insuper  debent  fideles,  ut  non  habeant  affectum  ad 
ullum  peccatum  veniale;  siquidem  etiam  peccalum  veniale,  ut  alias 
diximus,  non  remissum  quoad  culpam,  nequit  remitti  quoad  poe- 
nam.  Ex  quo  fit,  ut  qui  cum  veniali  vel  affectu  ad  aliquod  pec- 
catum  veniale  indulgentiae  lucrandae  vacat,  illam  non  lucratur 
respective  acl  isiud  peccatum  veniale,  cujus  affectum  retinet,  et 
ideo  non  integre  indulgentiam  acquirit,  sive  haec  sit  plenaria, 
sive  partialis  (Vid.  Raccolta,  p.  XXV). 

127.  Requiritur  2^"  intentio  saltem  generalis  lucrandi  indul- 
gentiam.  Mirum  quot  super  natura  hujus  intentionis  protulerint 
sententias  Theologi,  dum  inquiritur  an  debeat  esse  actuahs,  vel 
sufficiat  virtualis,  aut  habitualis  vel  interpretativa.  Nos,  his  quae- 
slionibus  omissis,  dicimus  non  requiri  certo  inlentionem  aclualem, 
sed  sufQcere  virtualem  vel  fortasse  habitualem,  seu  melius  cum 
Raccolta  intentionem  generalem  lucrandi  indulgentias.  thnc  optima, 
pia  ac  valde  laudabihs  praxis  iUa  dicenda  est  ac  omnibus  Chri- 
slifidelibus  consulenda,  ut  quolibet  mane  renovetur  intentio  lu- 
crandi  omnes  et  singulas  indulgentias,  quae  in  decursu  diei 
acquiri  possunt.  Et  quia  plurimae  ex  his  applicari  possunt  per 
niodum  suffragii  animabus  in  Purgatorio  detentis,  ideo  laudandi 
maxime  sunt  qui  alteram  eliciunt  intentionem  applicandi  easdem 
indulgentias  in  earum  levamen  (Raccolta,  pag.  XII). 

128.  Hequiritur  3''  ut   opera  injuncta,   loco,   tempore,   modo 


CAP.    II.   DOCTRINA   CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  67 

€t  fine  praescripto  personaliter  et  integre  compleantur,  de  quibus 
modo  plura  dicentur. 

§  n. 

CONDITIONES   SPECIALES    IN   COMiMUNI   PRO   LUCRANDIS   INDULGENTIIS. 

129.  In  concessionibus  indiilgentiarum  nonnullae  pro  earum 
consecutione  generaliter  apponi  solent  conditiones,  juxta  veterem 
praxim  et  intenlionem  Summi  Pontificis  concedentis,  quibus  non 
adimplelis,  indulgentiae  praefatae  lucrari  nullatenus  possunt  (Decr. 
-2i  Mart.  1820.  N.  250  in  exordio;  RaccoUa,  pag.  Xlll). 

130.  Conditiones  quae  ordinarie  praescribuntur  pro  lucranda 
indulgenlia  plenaria,  sunt:  Confessio,  Commimio,  Visiiatio  ali- 
ciijus  ecclesiae  seu  oratorii  puhlici,  et  piae  Preces.  Constat  ex 
clausula,  quae  juxta  Apostolicae  Sedis  praxim,  in  plenariae  indul- 
gentiae  concessionibus,  BuIIis,  Brevibus  sive  Rescriptis  apponi  solet, 
quae  ita  vel  simili  modo  sonat:  SS.  D.  N.  PP...  omnibus  utriusque 
sexus  Christifidelibus,  vere  poenitentibus,  confessis  ac  sacra  Com- 
munione  refectis,  qui  aliquam  ecclesiam...  devote  visitaverint,., 
vel  expositioni  SS.  Eucbaristiae  Sacramenti  interfuerint...  ibique 
juxta  mentem  Sanctitatis  Suae  pie  oraverint  etc. 

Dictum  est  ordinarie,  quia  nonnullae  sunt  indulgentiae  ple- 
nariae,  ad  quas  lucrandas  non  praescribitur  nec  Confessio  nec 
Communio,  ut  sunt  indulgentiae  Viae  Crucis  et  aliae  paucae. 

131.  In  indultis  autem,  quibus  partiales  indulgentiae  conce- 
duntur,  nulla  ordinarie  fit  mentio  de  sacramentali  Confessione,  sed 
adhibetur  clausula:  corde  saltem  contrito.  Jam  vero  haec  prae- 
scripta  conlritio  non  inducit  veram  conditionem,  quasi  scilicet 
habenda  sit  tamquam  pars  oneris  injuncti,  sed  indicat  necessitatem 
stalus  gratiae  ad  lucrandam  indulgentiam.  Requiritur  proinde  ut 
mera  dispositio,  quatenus  nempe  si  quis  in  slatu  peccati  mortalis 
reperiatur,  ac  propterea  incapax  sit  lucrandae  cujusvis  indulgen- 
tiae,  per  perfeclam  contritionem  cum  proposito  Confessionis,  ad 
statum  gratiae  restituatur,  et  capax  fiat  indulgentias  assequendi. 
Unde  consequitur,  ut  qui  jam  in  statu  gratiae  reperiuntur,  non 
teneantur  actum  contritionis  elicere  (Decr.  17  Dec.  1870.  N.  427; 
Raccolta,  pag.  XII). 

132.  Pro  consecutione  indulgentiarum  necesse  est,  ut  omnia 
opera  injuncla  personaliter  et  devote  impleantur  sive  quoad  tem- 


68  PARS   I.   DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

piis,  sive  quoad  niodum,  sive  quoad  finem  elc.  juxta  tenorem 
conccssionum.  Quod  si  aliquod  ex  operibus  injunctis  vel  ex  toto, 
vel  ex  parle  notabili,  sive  per  ignorantiam,  sive  per  negligentiam, 
aut  per  impolentiam  omittatur;  insuper  si  aliqua  ex  conditionibus 
temporis,  loci  elc.  praescriptis,  quacumque  ratione  non  observetur, 
excepto  legitiinae  commutationis  casu,  indulgentia  non  acquiritur 
fRaccolta,  pag.  XIH). 

133.  Dubium.  Hac  doctrina  verissima  praejacta,  quaeri  po- 
test :  an  fidelis  qui  partem  operis  injuncti  ita  exequitur,  ut  non 
sufficiat  pro  indulgentia,  teneatur  totum  opus  repetere,  ut  eam 
consequi  possit? 

Respondemus  cum  distinctione:  vel  opus  injunctum  est  indivi- 
sibile,  ita  ut  non  habeat  partes  separabiles;  vel  est  divisibile  in 
partes  sepaiabiies.  In  primo  casu  pro  acquirenda  indulgentia  ne- 
cessarium  est  integrum  opus  reiterare.  Hinc  si  opus  praescriptum 
esset  jejunium,  qui  jejunavit  usque  ad  meridiem  et  amplius,  et 
postea  comedendo  carnes  fregit  jejunium,  deberet  proculdubio  to- 
tum  opus,  nempe  integrum  jejunium  repetere.  In  secundo  casu, 
quando  scilicet  opus  injunctum  est  divisibile  in  partes  separabiles, 
fidelis  qui  partem  ejus  adimplere  omisit,  non  tenetur  integrum 
opus  reilerare.  Unde  si  opus  injunctum  sit  jejunium  trium  dierum, 
qui  omisit  jejunium  tertii  diei,  satis  erit  ut  una  die  jejunet,  exce- 
pto  casu  quo  jejunium  esset  alligatum  diei  fixo,  quod  jam  prae- 
leriit.  Id  omne  ostendit,  ut  supra  diximus  ex  Raccolta,  ad  asse- 
quendas  indulgentias  necessarium  esse  opera  inj uncta  m^<?^re  adim- 
plere,  servatis  ceteris  conditionibus  in  forma  concessionis  contentis. 

Hinc  etiam  si  pro  aliqua  indulgentia  lucranda  praescriptum 
sit  pariter  jejunium,  et  puer  vel  senex  non  jejunent,  hi  indulgen- 
tiam  non  acquirunt,  tametsi  cetera  injuncta  opera  expleverint,  et 
jejunium  omiserint  per  impotentiam.  Generatim  indulgentiae,  juxta 
commune  axioma,  tantum  valent,  quantum  verba  sonant;  unde 
quoad  hanc  materiam  non  hcel  nec  valet  argumentari,  nec  pariter 
error  communis  supplere  potest  defectum  indulgentiae,  ut  si,  v. 
g.  communiier  existimetur,  cuidam  operi  adnexam  esse  indulgen^ 
liam,  cum  tamen  de  facto  nulla  sit  ob  defectum  concessionis  (CL 
S.  Alph.,  )ib.  VL  n.  \m). 

134,  In  adimplendis  operibus  injunctis  hberum  cuique  est, 
generatim  loquendo,  iUum  ordinem  servare,  qui  magis  placuerit, 
dummodo  saltem  opus  ultimum  in  statu  gratiae  absolvatur.  Non 


CAP.    II.   DOCTRINA   CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  69 

€st  ergo  necessarium,  ut  prius,  ex.  gr.  suscipiantur  Sacramenta 
Confessionis  et  Comniunionis,  etsi  haec  in  indnlto  concessionis  pri- 
mum  locum  occupent.  Ecclesia  enim  in  elargiendis  indulgentiis 
usu  ordinario  praescribit  opera,  non  ordinem  in  adimpletione 
operum.  Quare  S.  Congregatio  Indulgentiarum  die  19  Maji  1759 
relate  ad  visitationem  ecclesiae  lianc  edidit  declarationem :  Quod 
autem  ad  ccclesiae  visitationem  spectat,  eam  impleri  possc,  sive 
ante,  sive  post  aliorum  piorum  operum  implemcntum  (Decr.  autli. 
N.  214;  Raccolta,  pag.  XXII). 

135.  Indulgentia  acquiri  nequit  per  opus,  acl  quod  prae- 
standum  ex  alio  titulo  quis  ohligatur,  excepto  casu  quo  Pontifex 
id  expresse  concedat.  Hinc  si  inter  opera  pro  lucranda  indulgen- 
tia  praescripta  recenseatur  vel  jejunium,  vel  eleemosyna,  aut  pre- 
ces,  non  satisfit  per  jejunium  ad  quod  quis  tenetur  v.  g.  ex  voto, 
nec  per  eleemosynam  quam  debet  litulo  justitiae,  nec  per  preces 
in  sacramentali  Confessione  impositas.  «  Id  satis  aequum  videtur, 
inquit  cl.  P.  Palmieri,  vol.  V.  pag.  650,  n.  55,  ut  gratuitum  be- 
neficium,  quale  est  indulgentia  poenae  Deo  debitae,  iis  conferatur, 
qui  aliquid  praestent  praeter  id  quod  debent;  ut  sic  causa  do- 
nandi  indulgentias,  quae  apud  Deum  valeat,  certior  sit  ».  Insuper 
si  indulgentia  acquiri  generaliter  posset  per  opera  aliunde  debita, 
in  his  nihil  esset  onerosi  ratione  indulgentiae. 

136.  Sciendum  est  tamen,  non  paucos  esse  Auctores,  qui  de 
bac  materia  aliter  sentiunt,  quosque  vide  citatos  apud  Passerini, 
quaest.  41.  «  In  hac  quaestione,  ait  Benedictus  XIV,  sicui  in  ce~ 
teris  omnihus,  alii  affi7inant,  alii  negant...  Sed  illa  verior  opinio 
esse  videtur,  quod  acquiri  nequeat  indulgentia  per  opus,  ad 
quod  praestandum  ex  alio  titulo  quis  ohligatur,  nisi  qui  indul- 
gentiam  concedit,  nominatim  dicat,  quod  per  praedictum  opus 
acquiri  possit  »  (Const.  Inter  praeteritos,  §  53). 

Quoad  preces  decisum  est,  eas  debere  esse  liberas.  Nam  ad 
dubium: 

An  possit  per  preces  jam  obligatorias,  v.  g.  per  Iloras 
canonicas,  satisfieri  precibus  a  Summo  Pontifice  praescripiis 
ob  lucrandam  indulgentiam? 

Sacra  Indulgentiarum  Congregatio  respondit:  Negative  (Decr. 
29  Maji  1841.  N.  291  ad  2™). 

137.  Quamvis  relata  Sacrae  Congregationis  declaratio,  juxta 
propositum  dubium,  ad  p^rces  tantum  ibi  referatur,  non  est  tamen 


70  PARS   1.   DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

(lubitandum,  quin  etiam  ad  cetera  pia  opera  extendalur.  Ratia 
cnini  eadeni  est  lam  pro  precibus,  quam  pro  ceteris  piis  operibus. 
Quare  concludi  posse  videtur,  quod  nequeat  acquiri  indulgentia 
per  opera,  ad  quae  praestanda  ex  alio  titulo  quis  obligatur. 

138.  Excipiendus  est  casus,  quo  Pontifex  aliud  expresse 
concedat  in  Litteris  Apostolicis.  Nullum  siquidem  est  dubium, 
quin  Papa  ejusmodi  opera,  quae  alioquin  sunt  debita,  lamquam 
sufficientem  conditionem  ad  lucrandam  indulgentiam  praescribere 
possit.  Nam  si,  ut  sub  n.  88  diximus,  Summus  Pontifex  potest,  abso- 
lute  loquendo,  dare  indulgentiam  in  certis  casibus  sine  impositione 
alicujus  operis,  multo  magis  dare  potest  pro  opere  alias  debito,  prout 
de  facto  aliquando  concessit.  Sic  v.  g.  Summus  Pontifex  Leo  XIH 
benigne  concessit,  ut  jejunium  pro  acquirendo  Jubilaeo  anni  1879 
praescriptuiii,  fieri  possit  eliam  tempore  Quadragesimae.  Item  per 
Communionem  die  Paschatis  peractam,  et  indulgentia  plenaria  pa- 
pali  Benedictioni  adnexa  lucratur,  et  simul  praecepto  Paschatis 
satisfit  (Decr.  auth.  n.  288j.  Quinimo  anno  1865  Pius  PP.  IX  in- 
dulsit,  ut  Communio  Paschalis  sufBceret  ad  Jubilaeum  lucrandmn 
et  ad  satisfaciendum  praecepto  Paschatis.  At  hae  sunt  exceptiones 
expresse  declaratae  vel  in  Litteris  Apostolicis,  vel  in  Rescriptis 
SS.  Congregationum  ex  mandato  Summi  Pontificis,  quae  exceptio- 
nes  confirmant  principium  supra  expositum  verbis  magni  Pontificis 
Benedicti  XIV,  «  quod  acquiri  nequeat  indulgentia  per  opus,  ad 
quod  praestandum  ex  alio  titulo  quis  obligatur,  nisi  qui  indid- 
gentiam  concedit,  nominatim  dicat,  quod  per  praedictum  opus 
acquiri  possit  ». 

139.  P.  Maurel,  agens  de  hac  materia,  asserit  persuasionem 
vigere  Romae,  quod  pia  opera  pro  sacramentali  poenitentia  im- 
posita  valeant  pro  lucranda  indulgentia,  et  idcirco  Confessarios  ro- 
manos  solere  libenter  injungere  pro  sacramenlali  poenitentia  preces 
et  opera,  quibus  adnexae  sunt  indulgentiae.  Id  probat  etiam  au- 
ctoritate  Eusebii  Amort,  qui  refert  suo  lempore  communem  vi- 
guisse  praxim  in  Confessariis,  imponendi  pro  sacramentali  poeni- 
lentia  recitationem  precum  indulgentialium,  quibus  nempe  indul- 
gentiae  adnexae  sunt,  et  quod  talis  usus  ipsi  videbatur  adprobatus, 
saltem  impUcite,  a  Romanis  Pontificibus  (Le  Chretien  eclaire  sur 
la  nature  et  Tusage  des  Indulgences,  pag.  95). 

140.  Verum,  post  decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum, 
quod  supra  retulimus,  opinio  cl.  P.  Maurel  et  Amort  non  videtur 


CAP.    II.    DOCTRINA    CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  71 

posse  ralionabiliter  siistineri:  ad  minus,  rationes  ab  iisdem  addu- 
ctae  doctrinam  tulam  super  re  certe  non  demonstrant.  Decisum 
est  enim  'per  preces  obligatorias  non  posse  salisfieri  precibus  a 
Summo  Pontifice  praescriplis  ob  lucrandam  indulgentiara.  Atqui 
preces  in  praesenti  casu  ex  alio  titulo,  nempe  ex  sacramentali 
satisfactione  sunt  obligatoriae.  Non  possunt  ergo,  ut  videtur,  simul 
inservire  ad  lucrandas  indulgenlias  (Cf.  Guerra,  II  Tesoro  delle 
SS.  Indulgenze,  p.  53;  Beringer,  pag.  69). 

Ad  id  quod  asserilur  de  persuasione  vel  consuetudine  Con- 
fessariorum  Urbis  Romae,  respondetur  quod  si  concessio  Poniificis 
non  existit,  nec  persuasio  nec  consuetudo  potest  efQcere,  ut  per 
preces  indulgentiatas  in  confessione  impositas,  indulgentiae  revera 
lucrentur. 

141.  Quare,  etsi  nihil  impediat  quominus  preces  aut  opera 
indulgentiis  ditata  a  Confessario  imponantur,  fideles  tamen  in  hu- 
jusmodi  poenitentia  sacramentah  adimplenda,  persuadere  sibi  non 
debent,  saltem  absolute  ac  pro  certo,  acquirere  etiam  posse  in- 
dulgentias,  quae  dictis  precibus  seu  operibus  pro  poenitentia  in 
Confessione  injunctis  sunt  adnexae. 

142.  Concludimus  cum  Scavini  :  «  Opera  praescripta  (ad  lu- 
crandam  indulgentiam)  sunt  onerosae  conditionis ;  si  porro  illa 
jam  fiunt  aha  necessilate,  in  eis  nihil  est  onerosi  qiioad  indul- 
genliam.  In  praxi  igitur  opera  illa  repelenda  sunt,  cum  agitur  de 
indulgentia  lucranda.  Verum  etiam  quando  ex  praecepto  vel  voto 
ea  ponuntur,  praestat  ut  habeatur  intentio  indulgentiam  lucrandi, 
si  quae  forte  adest  »  (Theol.  Mor.  lib.  IV,  append.  62,  pag.  592, 
edit.  12^). 

143.  Preces  tamen  et  alia  pia  exercitia,  quae  in  rehgiosis 
Communitatibus  juxta  respectiva  statuta  vel  praxim  seu  consue- 
ludinem  peraguntur,  quaeque  sub  culpa  non  soleant  obligare, 
valere  possunt  ad  indulgentias  lucrandas,  si  quae  diclis  operibus 
sint  adnexae.  Tunc  sufflcit  efformare  intentionem  illas  acquirendi. 
Verilas  assertionis  confirmatur  ex  responso  S.  Congregationis  In- 
dulgenliarum  ad  Superiorem  Eremitarum  Camaldulensium  Thusciae 
dato  sub  die  7  Marlii  1888.  Per  illud  declaratum  est,  praefatos 
Camaldulenses  posse  lucrari  indulgentiam  adnexam  recitationi  Of- 
ficii  parvi  B.  M.  V.,  quod  ipsi,  juxta  eorum  staluta,  ad  recitatio- 
nem  Breviarii  quolidie  adjungunt  fVid.  Beringer,  pag.  69;  Maurel, 
pag.  95). 


7:2  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

144.  Pliires  indulgentiae  ex  variis  litulis  concessae,  eadem 
die,  uno  eodemque  opere  lucrifieri  possunt,  si  opus  injunctum 
ilerari  nequeat,  uti  Communio,  vel  non  soleat,  sicuti  Confessio, 
nisi  haec  sit  aliunde  necessaria,  puta,  in  casu  relapsus  in  grave 
peccatum  (Decr.  12  Jan.  1878.  N.  434  ad  S'"). 

llinc  per  Communionem  ex.  gr.  die  Paschatis  peractam,  acquiri 
possunt  non  solum  indulgentia  plenaria  Benedictioni  papali  adnexa, 
sed  etiam  ahae  plenariae  indulgenliae,  sive  personales  sive  locales, 
quae  eodem  die  forsan  occurrunt,  dummodo  cetera  opera  injuncta 
pro  quahbet  indulgentia  respeciive,  fidehter  et  devote  adimpleantur. 

§  III. 

CONFESSIO   ET   COMiMUNIO. 

145.  Confessio  sacramentalis,  quando  in  Brevibus  apponitur 
pro  induigentiarum  consecutione,  peragi  omnino  debet  etiam  ab 
iis,  qui  sibi  lethalis  peccati  conscii  non  sunt  (Decr.  19  Maji  1759. 
N.  2U). 

Clausula  enim :  Christifidelibus,  qui  vere  poenitentes,  confessi, 
sacraque  Communione  refecti  etc.  in  indulgentiarum  concessio- 
nibus  apposita,  exprimit  conditionem,  ita  ut  Confessio  inter  opera 
injuncta  recensenda  sit,  et  nemo  indulgentiam  plenariam,  etsi  in 
statu  gratiae  reperiatur,  lucrari  possit,  nisi  sacramentalem  Con- 
fessionem  faciat,  et  cetera  injuncta  opera  adimpleat  (Decr.  17 
Dec.  1870.  N.  427  in  exordio). 

146.  Quamvis  autem  cum  in  Bulla  vel  Brevi,  quo  conceditur 
indulgentia,  Confessio  tamquam  conditio  sine  qua  non  praescri- 
batur,  minime  tamen  sacramentalis  absolutio  necessaria  est  pro 
iis  hdehbus,  qui  post  ultimam  Gonfessionem  nuUum  peccatum  ve- 
niale  admiserunt;  vel  si  in  ahquam  levem  culpam  prolapsi  sunt, 
opportuiium  confessario  videatur,  absolutionem  non  esse  eisdem 
impertiendam  (Decr.  20  Aug.  1822;  15  Dec.  1841.  N.  253  ad  2"^; 
N.  295  ad  2°^). 

Brevius:  Si  Christifideiis  culpae  cerlae  immemor  est  ex  ul- 
tima  absohnione,  lenetur  quidem  ad  Confessionem  peragendam, 
non  vero  ad  absotutionem  recipiendam,  ut  hicrari  possit  indul- 
gentias,  pro  quibus  Confessio  sacramentahs  praescribitur  (Decr.  6 
Maji  1852.  N.  359  ad  4"^  in  fine). 


CAP.   II.   DOCTRINA   CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  73 

147.  Tum  Confessio,  tum  Communio  pro  indulgentiarum 
conseciitione  suffragari  etiam  potest,  si  expleatur  in  vigilia  festi- 
vitalis,  pro  qua  concessa  est  indulgentia  (Decr.  19  Maji  1759. 
N.  214;  12  Junii  1822.  N.  252). 

148.  Ex  hoc  Indulto  nullus  relinquitur  dubitandi  locus  circa 
eas  induigentias,  quae  pro  festiviiatibus  proprie  dictis  concedun- 
tur,  incipientibus  nempe  a  primis  Vesperis  usque  ad  occasum  solis 
ejusdem  diei  festi,  ita  ut  liberum  sit  fideli,  vel  in  vigilia,  vel  in 
ipso  die  festo  confiteri,  et  sacra  Synaxi  refici.  Plures  tamen  exinde 
dubitationes  obortae  fuerunt,  an  idem  dicendum  foret  de  aliis  in- 
dulgentiis  spatio  unius  diei  lucrandis,  et  ab  initio  diei  naturalis 
incipienlibus,  quae  videlicet  concederentur,  non  ratione  festivitatis 
occurrentis,  sed  alia  qualibet  ex  causa,  quemadmodum  usuvenire 
solet  pro  sexlis  feriis  mensis  Martii,  diebus  Dominicis  festum  S. 
Aloysii  praecedentibus,  oratione  quadraginta  Horarum,  aliisque  ca- 
sibus  similibus  quibuscumque. 

Summus  Pontifex  Pius  PP.  IX,  ad  removendam  omnem  dubi- 
tandi  ralionem,  et  ad  commodius  reddendum  Confessionis  et  Com- 
munionis  adimplementum,  sic  benigne  decerni  mandavit: 

«  Tum  Confessionem  dumtaxat,  tum  Confessionem  et  Com- 
muniouem  peragi  posse  die,  qui  immediate  praecedit  sequentem, 
pro  quo  concessa  fuerit  indulgentia  quaelibet,  non  solum  ratione 
festivitatis  occurrentis,  verum  etiam  quacumque  alia  ex  causa, 
vel  devotionis,  vel  pii  exercitii,  aut  solemnitatis,  uti  esset  pro  me- 
moratis,  et  ceteris  hujusmodi  diebus,  pro  quibus  indulgentia  cum 
conditione  Confessionis  et  Communionis  concessa  jam  fuerit,  vel  in 
posterum  concedatur,  licet  tempus  ad  eam  acquirendam  ab  initio 
diei  naturalis,  et  non  a  pyHmis  Vesperis  sit  computandum,  ser- 
vata  tamen  in  adimplendis  aUis  operibus  injunctis  regula  generali 
circa  modum  et  tempus  in  concessionibus  praescriplum  (Decr.  6 
Octobris  1870.  N.  426). 

149.  Confessio  hebdomadalis  ad  lucrandas  indulgentias.  Ex 
benigna  concessione  Summi  Pontificis  Clementis  Xlll,  Christifideles 
omnes,  qui  frequenti  peccatorum  Confessione  animum  studentes 
expiare,  semei  saltem  in  hebdomada  ad  Sacramentum  Poenilentiae 
accedere,  nisi  legitime  impedianlur,  consueverunt,  et  nuHius  le- 
Ihalis  culpae  a  se  post  praedictam  ultimam  Confessionem  commis- 
sae  sihi  conscii  snnt,  omnes  et  quascumque  indulgentias  consequi 
possunt,  etiam  sine  actuali  Confessione,   quae   ceteroquin   ad   eas 


74  PARS    I.    DE   INDULGENTIIS    IN    GENERE. 

lucrandas  necessaria  esset.  Nihil  lamen  per  id  innovatur  circa  in- 
dulgentias  Jubilaei,  tam  ordinarii  quam  extraordinaiHi,  aliasque 
ad  instar  Jubilaei  concessas,  pro  quibus  assequendis,  sicut  et 
alia  opera  injuncla,  ita  et  sacramentalis  Confessio,  tempore  in  ea- 
rum  concessione  praescriplo,  peragi  debet.  (Decr.  9  Dec.  1763. 
N.  ^231). 

150.  S.  Congregatio  Indulgentiarum  (Decr.  12  Junii  1822. 
N.  2o2)  statuit,  in  locis,  in  quibus  ob  inopiani  Confessariorum 
nequeunt  fideles  frequenter  Confessione  sacramentali  expiari,  Con- 
fessionem  peractam  infra,  hebdornadam  ante  festivitatem,  cui  adnexa 
est  aliqua  indulgenlia  plenaria,  suffragari  ad  eam  lucrandam,  ex- 
pletis  aliis  conditionibus  injunctis,  et  dummodo  nuUius  lethalis 
culpae  post  peractam  Confessionem  commissae  conscii  sint,  nihil 
innovando  circa  indulgentias  ad  formam  lubilaei  concessas,  ut  in 
Decr.  9  Dec.  17G3  n''  148  relato.  Ubi  notandum  maxime  est: 

1°  Praefatum  privilegium  concedi  solere  iihs  Dioecesibus,  qua- 
rum  Rmi  Ordinarii,  altenla  inopia  Confessariorum,  iliud  postulant. 
Requiritur  ergo  speciale  Indultum. 

2''  Verba  infra  hebdomadam  significare  octo  dies  tantum 
quae  festivitalem  immediate  praecedunt,  non  aulem  hebdomadam 
illam  totam  et  integram,  quae  anle  festum  decurrit. 

3*^  Confessionem  octava  die  ante  festivitatem  peractam  suffra- 
gari  eliam  ad  lucrandas  omnes  alias  indulgentias,  quae  infra  prae- 
dictum  tempus  occurrunt,  et  ad  quas  lucrandas  sacramentalis 
Confessio  ceteroquin  requireretur  (Decr.  28  Sept.  1838.  N.  264 
ad  i^,  et  15  Dec.  1841.  N.  29o  ad  1"^;  Raccolta,  pag.  XVIII). 

151.  Ob  eamdem  rationem  scilicet  inopiae  Confessariorum, 
solet  Apostolica  Sedes  concedere,  ut  fidelibus  illarum  Dioecesum, 
quarum  Rmi  Ordinarii  Indulti  petitionem  faciunt,  Confessio  habi- 
tualiter  facta  infra  duas  hebdomadas,  sufficiat  ad  acquirendas 
indulgentias  eo  temporis  intervallo  occurrentes.  —  Verba  autem 
infra  duas  hebdomadas  stricte  interpretanda  sunt,  ila  ut  prae- 
scripta  Confessio  peragi  debeat  quolibet  decurrente  quatuordecim 
dierum  spatio,  nec  sufficit  bina  Confessio  in  mense  (Decr.  23  Nov. 
1878.  N.  439;  Raccolta,  ibid.). 

Unde  consequitur,  oneri  praescriptae  Confessionis  satisfacere 
Chrislifideles,  qui  iis  in  locis  pro  quibus  viget  Indiiltum  alternis 
Jiebdoniadis  et  stato  die,  e.  g.  Sabbato,  Confessionem  peragere  so- 
lent  (Decr.  25  Febr.  1886,  et  Raccolta,  pag.  XIX). 


CAP.   II.    DOCTRINA    CANONICA   DE  INDULGENTIIS.  75 

152.  Confessio  hehdomaclalis  valet  etiam  pro  lucranda  in- 
dulgentia  de  Portiuncula  die  2  Augusti,  et  haec  declaratio  retl- 
nenda  est  iiti  regula  generalis  etiarn  pro  aliis  indulgentiis  toties 
quoties  in  eadem  die  lucrandis  (Decr.  12  Mart.  1855.  N.  364; 
5  Dec.  1893  penes  Acta  Ord.  Min.  ann.  Xlll,  pag.  45). 

153.  Confessio  hebdomadalis  tamen  non  valet,  ut  retulimus 
n.  148,  pro  lucranda  indulgentia  in  forma  Jubilaei.  Et  sciendum, 
sub  nomine  indulgentiae  in  forma  vel  ad  instar  Jubilaei  quoad 
effectum  Confessionis  illas  tantum  indulgentias,  attenta  hodierna 
praxi,  esse  intelligendas,  quae  universo  Orbi  a  Romanis  Pontifi- 
cibus  concedi  solent  ob  aliquem  specialem  eventum,  puta  Creationis 
ipsius  Romani  Pontificis;  non  vero  eas,  quae  toties  quoties  in  eadem 
die  acquiri  possunt,  ut  illa  adnexa  diei  2  Augusti  de  Portiuncula 
nuncupata,  et  alia  nuper  concessa  in  festo  B.  M.  V.  de  Monte  Car- 
melo  (Decr.  cit.  5  Dec.  1893). 

154.  Confessio  hebdomadalis  nec  pariter  suffragatur  illis,  qui 
non  assolent  confileri  semel  saltem  in  hebdomada,  sed  rarius ; 
licet  confessi  sint  intra  hebdomadam  ante  festivitatem  (Decr.  12 
Mart.  1855.  N.  364  ad  2^). 

155.  Quoad  Confessionem  hebdomadalem  postulatum  est: 
Utruni  Confessio  praescripta  per  singulas  hebdomadas  peragi 
debeat  infra  septem  vel  potius  infra  octo  dies? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  ad  primam  partem, 
id  est,  praescriptam  Confessionem  peragi  debere  quolibet  decur- 
rente  septem  dierum  spatio;  Negative  ad  secimdam  partem 
(Decr.  23  Nov.  1878.  xN.  439  ad  1°^).  (1). 

(I)  De  praefaia  Gonfessione  Hebdomadaria  cl.  P.  Augustinus  Lehmkiihl  ita 
scribil:  «  nebdomadaria  autem  confessio  reputalur  eorum,  qui  quavis  hebdomada 
confiteri  consuevenint ;  neque  requiritur,  ut  quaelibet  confessio  a  sequenti  ae- 
quali  spatio  septem  dierum  distet.  Neque  puto  (prosequitur  in  nota)  ullo  modo 
conlrarium  probari  responso  nuper  dato  23  Nov.  1878  (Decr.  auth.  n.  439)  et 
25  Febr.  1886  «  hebdomadam  inteliigi  stricte  spatium  septem,  non  octo  dierum  »: 
id  enim  verissimum  est,  idque  verificatur,  etsi  poenitens  hac  hebdomada  feria  II, 
sequenii  hebdomada  feria  IV,  subsequenli  feria  III  confitetur.  Nam  in  cxemph's  allatis 
verum  est,  poenitentem  semper  intra  quodlibet  spatium  a  Dominica  usquc  ad  Sab- 
batum  inclusive,  i.  e.  sepiem  dierum,  aliquam  confossionem  instituisse.  Negavit  au- 
lem  jure  S.  Congregatio,  intclligi  posse  spatium  octo  dierum:  alias  pronum  esset 
concludere,  sufficere,  ut  aliquis  v.  g.  conflteretur  primum  Dominica  die  13  Junii, 
secundo  28  Junii;  nam  ille  vere  confessus  est  infra  duo  ociidua  sibi  succedenlia,  i. 
e.  primo  die  prioris  octidui  et  ullimo  secundi  octidui,  veruin  qualibet  hebdomada 
confessus  non  csset,  cum  confessio  incidat  in  Dominicam  primae,  ei  in  feriam  II 


76  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IX   GENERE. 

Ilinc  fidelis,  qui  sacramentalem  Confessionem  peragit,  ex.  gr. 
qiiolibet  Sabbato,  satisfacit  proculdubio  obbgationi  praescriptae 
Confessionis  (Decr.  25  Febr.  1886;  Raccolla,  pag.  XVII). 

156.  Verum  consuetudini  hebdomadariae  confessionis  non  of- 
ficit,  si  quis  interdum  ob  legitimum  impedimentimi  non  confiteatur 
(RaccoHa,  pag.  XVII). 

157.  Per  Confessionem  et  Communionem  die  Paschatis  Resur- 
rectionis  peractam,  et  indulgentia  plenaria  papali  Benedictioni 
adnexa  lucratur,  et  satis  praecepto  Paschatis  fit  (Decr.  19  Mart. 
1841.  N.  288). 

158.  Uerum  in  una  Mechlinien.  die  10  Maji  1844,  S.  Congre- 
gatio  declaravit,  quod  Christifideles  suscipientes  tempore  paschaH 
S.  Communionem,  et  satisfaciunt  'praecepto  paschali,  et  lucrari 
possunt  indulgentiani  pro  qua  praescripta  est  S.  Communio,  dum- 
modo  indulgentia  lucrifacienda  non  sit  in  forma  Jubilaei,  pro 
qua  tontum  requirilur  pecuharis  Confessio  atque  Communio  (Decr. 
auth.  N.  327;  Raccolta,  pag.  XIX). 

159.  Insuper  decisum  fuit,  eodem  die  lucrari  posse  plures 
indulgentias  plenarias,  etiamsi  pro  unaquaque  praescripta  sit 
S.  Communio,  servatis  tamen  respective  ahis  appositis  conditio- 
nibus  (Decr.  29  Maji  1841.  N.  291  ad  1°^;  Raccolta,  loc.  cit.). 

160.  Etiam  Sacerdos,  qui  sive  libere  sive  pro  accepta  elee- 
mosyna  Missam  celebrat,  potest  per  sacram  Commmiionem  in 
Missae  sacrificio  peractam  lucrari  plures  indulgentias  plenarias, 
vel  sibi,  vel  defunctis  apphcandas,  si  ad  has  lucrandas  praescri- 
bitur  sacra  Communio.  Quoad  hoc  proposita  sunt  sequentia  dubia 
solvenda : 

161.  Cum  ex  diversis  decretis  S.  Congregalionis  Indulgentia- 
rum  jam  liceat  plures   plenarias  indulgentias  eadem  die  lucrari, 

terliae  hebdomadae.  Niliilominus,  qui  frequentius  confessionem  ultra  septimum 
diem  protrahil,  jam  dici  nequit  consuevisse  quavis  hebdomada  confiteri;  potest 
autem  optime,  si  hoc.  una  vice  facit,  altera  vice  brevius  spatium  observaturus. 
Imo  si  casu  raro  aliqua  hebdomada  sine  confessione  excidat,  ne  id  quidem  quid- 
quam  obesJ,  quoniam  consuetudinem  hebdomadariae  confessionis  non  destruit: 
in  ipso  etiiini  decreto  (Decr.  auth.  n.  231)  et  in  Raccolta  pag.  XVII  edicitur,  si 
quando  ob  legitimum  impedimentum  exceptio  fiat  a  regula  hebdomadariae  con- 
fessionis,  id  non  obesse  indulgontiis  lucrandis.  Summum  de  hoc  dubitari  potest, 
num  si  quando  aliquis  sine  legiumo  impedimento  confessionem  ultra  hebdoma- 
dam  proiraxerit,  ille  post  elapsos  septem  dies,  sequenti  die  plenariam  indulgen- 
liam  lucrari  possit  »  (Theol.  Moral.  vol.  II,  n.  539,  p.  380,  edit.  sexta). 


CAP.    II.   DOCTRINA    CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  77 

soliUis  scilicet  condilionibus,  quaesilum  est,  an  diclum  decretum 
respiciat  solas  indulgentias  in  una  die  occurrenles  propter  festi- 
vilaiem,  vel  potins  eliam  illas,  qiias  unusquisque  ob  suam  de- 
votionem  tali  per  hebdomadam  aul  mensem  diei  adfixerit? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  (nempe  utrasque  respi- 
cere)  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  399  ad  1"^). 

An  Sacerdos  qui  Missam  celebrat,  ex.  gr.  pro  defuncto,  ei- 
demque  applicat  indulgentiam  plenariam  Altaris  privilegiali,  possit 
eodcm  die,  vi  sacrae  Communionis  in  Missae  sacrificio  peractae, 
lucrari  aliam  indulgentiam  plenariam  vel  sibi  vel  defunctis  appli- 
cabilem,  si  ad  hanc  lucrandam  praescribitur  sacra  Communio? 

An  Sacerdos  in  honorem  B.  M.  V.  Missam  celebrans  pro  ac- 
cepta  eleemosyna,  possit  per  sacram  Communionem  in  Missae  sa- 
crificio  peraclam,  lucrari  indulgenliam  (sive  indulgentias)  vel  sibi, 
vel  defunctis  apphcandam,  si  ad  hanc  lucrandam  praescribitur 
sacra  Communio? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  ad  utrumque  (Decr.  10 
Maji  1844.  N.  327  ad  2^  et  3^). 

162.  Quamvis  indulgentia  sit  localis,  id  est  adnexa  determina- 
lae  ecclesiae,  non  est  necessarium  ut  etiam  Communio  in  eadem 
ecclesia  fiat,  excepto  casu  quo  talis  conditio  exprimatur  in  Brevi 
sive  Rescripto  concessionis  (Raccolta,  pag.  XIX  -  XX).  Idem  dicen- 
dum  de  Communione  pro  lucranda  indulgentia  Portiunculae, 
ita  ut  ad  eam  assequendam  non  sit  necesse  ut  quemadmodum 
visitatio,  sic  etiam  sacra  Communio  fiat  in  ecclesia  Ordinis  S. 
Francisci :  nam  Communio  fieri  potest  in  qualibet  ecclesia  (Decr. 
12  Julii  1847.  N.  344  ad  4^). 

163.  Christifideles,  qui  eodem  die  quo  acquiri  potest  indul- 
gentia,  sacram  Communionem  suscipiunt  in  ecclesia  quae  visitafH 
debet,  ibique  devotas  Deo  fundunt  preces,  satisfaciunt  tali  modo 
obligationi  Communionis,  visitationis  et  piarum  precum  pro  lucro 
induigentiae  plenariae  injunctarum  {Raccolta,  pag.  XXV). 

164.  Provisio  pro  habitualiter  infirmis  quoad  lucrandas 
indulgentias.  Summus  Ponlifex  Pius  IX  «  spirituali  gregis  sibi 
commissi  utilitati  prospiciens,  clementer  indulsit,  ut  Chrislifideles 
habiiualiter  infirmi,  chronici,  ob  physicum  permanens  aliquod 
impedimentum  e  domo  egredi  impoientes,  exceptis  tamen  illis  qui 
in  Communitate  morantur,  acquirere  possent  omnes  et  singulas 
indulgentias  plenarias  jam  concessas  vel  in  posterum  concedendas. 


78  PARS   I.   DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

qiiasque  alias  acquirere  possent  in  locis,  in  quibus  vivunt,  si  in 
60  physico  statu  non  essent,  pro  quarum  acquisitione  praescripta 
sit  sacra  Comnninio  et  visitatio  alicujus  ecclesiae  vel  publici  ora- 
lorii  in  locis  iisdem;  dummodo  vere  poenitentes  confessi,  ac  ce- 
teris  omnibus  absolutis  conditionibus ,  si  quae  injunctae  fuerint, 
loco  S.  Communionis  et  visitationis,  alia  pia  opera  a  respectivo 
Confessario  injungenda,  fideliter  adimpleant  (Decr.  18  Sept.  1862. 
N.  393). 

165.  Exceptionem  in  allato  decreto  expressam  pro  fidelibus 
habitualiter  infirmis,  qui  in  Communitate  morantur,  Leo  PP.  Xlll 
sustuiit,  concedens: 

Ut  infirmi  aut  senio  confecti  in  Communitate  et  sub  regula 
viventes,  qui  Ecclesias  aut  Oratoria  visitare  aliave  pro  indul- 
gentiis  praescripta  exequi  non  possunt,  indulgentias  nihilominus 
lucrari  valeant,  adimplendo  alia  pia  opera  Confessarii  arbitrio 
praescribenda  (Decr.  16  Jan.  1886,  apud  x\cta  S.  Sed.  vol.  XVIII, 
pag.  462). 

In  hujusmodi  amplissima  concessione  favore  infirmorum  com- 
prehenditur  etiam,  licet  expresse  non  dicatur,  facultas  commutandi 
Communionem,  quoties  opus  fuerit:  dicitur  enim:  infirmi...  qui 
ecclesias...  visitare,  aliave  pro  indulgentiis  praescripta  exequi  ne- 
queunt... 

Ceterum  Regulares  tali  privilegio  jam  gaudebant,  ut  asserit 
P.  Ferraris  cum  Auctoribus  ab  eo  citatis  v.  Indulg.  art.  IV,  n.  10), 
et  confirmalur  authentico  Summario  Ordinis  Seraphici  penes  Rescr, 
auth.  pag.  386,  n.  4. 

166.  Pro-  pueris  ad  S.  Communionem  nondum  admissis  ge- 
nerahs  dispensatio  seu  facultas  dispensandi  non  reperitur  concessa, 
sed  speciahs  tantum  pro  Jubilaeis.  Quare  ipsi  aliarum  indulgen- 
liarum,  pro  quibus  assequendis  praescripta  est  sacra  Communio, 
nondum  participes  esse  possunt. 

167.  Concessiones  speciales  pro  Missionariis  in  regionibus 
Sinarum,   Tunkini  etc.  commorantibus  (1). 

Ad  lectorum  nolitiam,  et  ut  magis  patescat  Ecclesiae  praxis 
et  benignitas,  sequentia  subnectimus,  quibusdam  Missionibus  spe- 
ciahler  concessa.  Cum  privilegio,  quo  ohm  ex  concessione  Cle- 
menlis  XII  fruebantur  Missionarii  in  regionibus  infidelium  degentes, 

(I)  De  quibusdam  concessionibus  Missionariis  Ordinis  Minorum  induitis,  dice- 
tur  ubi  in  parlicuiari  sermo  erit  de  gratiis  concessis  praediclo  Ordini. 


CAP.    II.    DOCTRINA    CANONICA    DE   INDULGENTIIS.  79 

acquirendi  scilicet  indulgentias  plenarias  cum  solo  actu  contritionis 
et  confessione  in  voto,  quoties  Confessariorum  copia  desit,  ab 
Apostolica  Sede  derogatuin  fuerit,  Ciemens  XIV  Episcopis,  Vicariis 
Apostolicis  et  Missionariis  in  imperio  Sinarum,  necnon  in  regnis 
Tunkini,  Siami,  Cocincinae,  Ciampae  et  Camhodiae  commoran- 
tibus,  benigne  iisdem,  eorumque  in  perpetuum  successoribus,  im- 
pertitus  est  plenariam  indulgentiam,  quater  in  a.nno  lucrandam, 
in  quacumque  die,  qua  peccata  sua  fuerint  corifessi,  Missam  ce- 
lebraverint,  vel  saltem  sacram  susceperint  Communionem;  dum- 
modo  tamen  eadem  die  ferventes  ad  Deum  pro  sanctae  fidei  propa- 
gatione  preces  effuderint. 

Christifidelibus  vero  utriusque  sexus  in  dictis  regnis  existen- 
libus,  idem  Summus  Pontifex  praefatam  plenariam  indulgentiam, 
bis  in  anno  in  perpetuum  concessit;  quatenus  et  ipsi  suprascripta 
opera  fideliter  religioseque  adimpleant. 

Per  hanc  autem  indulgentiarum  concessionem  eadem  S.  Sedes 
non  intendit  aut  revocare,  aut  irritas  declarare  ahas  quascumque 
iodulgentias  antea  concessas  etc.  (Decr.  S.  C.  de  Prop.  Fid.  24  Maji 
1772  apud  Cohectanea  S.  Sedis,  Parisiis  edita  n.  630). 

168.  Postuiatum  fuit,  ut  Missionarii  in  regionibus  Sinarum, 
Tonking  etc,  licet  non  confessi,  peracto  tamen  contritionis  actu 
cum  proposito  prima  occasione  confitendi,  lucrari  valeant  indul- 
gentias,  juxta  concessionem  a  Pio  VI  Cathohcis  Galliarum  factam 
sub  die  1  Aprihs  1794.  —  SSmus  (Pius  VII)  anniiit  11  Jan.  1801 
(Collectanea  Sanctae  Sedis  n.  542). 

169.  Gregorius  Pp.  XVI,  ad  preces  R.  P.  D.  Vic.  Ap.  Coreae  be- 
nigne  indulsit  tum  Sacerdotibus^in  ejus  Vicariatu  existentibus,  tum 
omnibus  fidehbus  suae  jurisdictioni  subjectis,  ut,  quoties  iisdem  pro 
consequendis  indulgentiis  desit  copia  Confessarii,  ideoque  actualem 
Confessionem  praemittere  nequeant,  sufficiat  contritionis  actus  et 
confessio  in  voto  (Gregorius  XVI,  31  Augusti  1834,  ibid.  n.  544). 

170.  Vicarius  Apostohcus  Maissurii  obtinuit  a  Pio  Pp.  IX  (19 
Nov.  1854)  privilegium,  jam  plurimis  Galliarum  Dioecesibus  con- 
cessum,  inlra  quindennium  confessis  et  sacra  Communione  refe- 
clis,  quascumque  indulgentias  etiam  plenarias  lucrandi,  quia  in 
Missionibus  singulos  intra  octo  dies  phirimi  confilendi  facultate  aut 
commoditate  non  gaudent  (ibid.  n.  546).  Eadem  gratia  ab  eodem 
Sunimo  Pontifice  concessa  fuit  sub  die  9  Dec.  1855  pro  toto  Vi- 
carialu  Pondicheriensi  et  Coimbatourensi  (ibid.  n.  547). 


80  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

171.  Pro  Vicariatu  Cocincinae  Seplentrionalis  laudatus  Pon- 
lifex  clementer  indulsit,  ut  Sacerdotes,  perdurante  exercitio  Mis- 
sionis,  per  sacramentalem  Gonfessionem  semel  in  mense  peractam, 
si  ad  illam  commode  ncqueant  frequentius  accedere,  lucrari  possint 
omnes  et  quascumque  indulgentias  etiam  sine  actuali  Confessione, 
quae  ad  ipsas  lucrandas  ceteroquin  necessaria  esset,  dummodo 
nullius  lethalis  culpae  a  postrema  Confessione  commissae  sibi  con- 
scii  fuerint  (die  31  Julii  1870,  ibid.  n.  548). 

§  IV. 

VISITATIO   EGCLESIAE   ET   PRECES   YOCALES. 

172.  ^isitatio.  Pro  lucranda  indulgentia  haec  est  saepe  con- 
ditio,  ut  ahqua  ecclesia  \d  publicum  oratorium  visitetur.  Nomine 
visitationis  in  praesenti  intehigitur  accessus  ad  locum  sacrum  ob 
motivum  fidei  et  rehgionis  cum  intentione  inibi  honorandi  Deum 
sive  in  se,  sive  in  ahquo  suo  Sancto  {Raccolta,  p.  XXI). 

173.  Sciendum  est :  publicum  non  esse  censendum  oratorium 
sive  in  Monasteriis,  sive  in  Seminainis,  aut  aliis  Conventibus 
canonice  dedicatum,  ad  quod  christiana  plebs  publice  non  solet 
accedere  (Decr.  22  Aug.  1842.  N.  310). 

174.  Postulatum  fuit  «  utrum  conditio  visitandi  ecclesiam 
pro  lucrandis  indulgentiis  generice  saepe  praescripta,  adimpleri 
possit  a  personis  utriusque  sexus  in  communitate  et  sub  regula 
viventibus,  visitando  oratorium  domesticum  » .  Et  S.  Congregatio 
respondit:  Non  expedire  (Decr.  Ii3  Jan.  1886;  Acta  S.  Sed.  vol. 
XVIll,  pag.  402  ad  1"^). 

175.  Nihilominus  Summus  Pontifex  ahquando  concedit,  favore 
praesertim  personarum  in  communitate  viventium,  quibus  iiberum 
non  est  e  proprio  loco  egredi  pro  visitatione  ecclesiae,  ut  condi- 
lioni  visilalionis  satisfacere  possint,  propriam  capeham  seu  orato- 
rium  visilando.  Sed  ad  hoc  induUum  obtinendum,  recurrendum 
est  in  casibus  particularibus  (Cf.  Decr.  22  Aug.  1842.  N.  310). 

176.  Si  in  indulto  concessionis  determinetur  ecclesia  pro  prae- 
scripta  visitatione,  v.  g.  parochiahs,  non  potest  loco  ejus  aha  ec- 
clesia  ehgi,  nisi  id  speciah  privilegio  vel  legitima  commutatione 
fiat.  Si  vero  ecclesia  non  praehniatur,  dicta  visitatio  in  qualibet 
ecclesia  vel  publico  oratorio  fieri  potest  {Raccolta,  pag.  XXi. 


CAP.   II.   DOCTRINA   CANONICA  DE   INDULGENTIIS.  81 

177.  «  Docent  plures  auctores,  ait  D^*  S.  Ligorius,  quod  pro 
YJsitalione  ecclesiae  praescripta  sufficit  ad  lucrandam  indulgen- 
liam  orare  anle  ostium  vel  in  coemeterio,  si  prae  hominum  mMl- 
titudine  illam  nequeas  ingredi:  ita  Suarez,  Bonacina,  etc.  Imo 
addunt  iMazzotta  et  Croix  cum  Lugo,  si  ores  ante  ostium  eccle- 
siae,  quando  illud  est  clausum  »  (Lib.  VI  538,  q.  10  in  fine). 

178.  Visilatio  ecclesiae  (n.  134)  impleri  potest  sive  ante  sive 
post  aliorum  operum  implementum,  dummodo  fiat  intra  tempus 
praefinitum  ad  lucrandas  indulgenlias  (Decr.  19  Maji  1759.  N.  214). 

179.  Quando  pro  lucrandis  indulgentiis  eodem  die  occurren- 
tibus  praescripta  est  visitatio  ecclesiae,  debet  fidelis  quilibet  tot 
vicibus  ecclesiam  visitare  quot  indulgentias  lucrari  desiderat.  Hinc 
non  sufficit  ut  in  una  eademque  ecclesia  tot  preces  seu  visitationes 
repetantur,  quot  indulgentiae  sunt  lucrandae,  sed  oportet  ut  post 
quamlibet  visilationem  quis  egrediatur,  et  denuo  in  ecclesiam  in- 
grediatur  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  399  ad  2°^  et  3°^;  Raccolta, 
p.  XXIH). 

180.  Habitualiter  infirmi,  impediti  scilicet  quorainus  ad  eccle- 
siam  se  conferant  pro  visitatione  peragenda,  obtinere  possunt  a  pro- 
prio  Confessario  commulationem  in  aliud  pium  opus  (supra  n.  164). 

181.  Preces  a  Summo  Ponlifice  praescriptae  ad  lucrandam 
indulgentiam  plenariam  recitari  debent  intra  tempus  designatum 
pro  indulgentiarum  acquisitione  (Decr.  29  Maji  1841.  N.  291  ad  4"'). 

182.  Per  preces  jam  obligatorias  (v.  g.  per  Horas  canonicas, 
vei  orationes  a  Confessario  injunctas)  satisfieri  nequit  (vid.  n.  135 
et  sqq.)  precibus  a  Summo  Pontifice  praescriptis  ob  lucrandam 
indulgentiam  plenariam.  Preces  ergo  debent  esse  liberae  seu  su- 
pererogatoriae  (Decr.  eod.  ad  2°"). 

183.  Quoad  quantitatem  precum,  si  in  indulto  concessionis 
non  esl  praefinita,  est  quaestio  inter  Theologos,  num  ad  conse- 
quendam  indulgentiam  sufficiat  brevis  oratio,  vel  potius  prolixior 
requiratur.  Sunt  qui  tenent,  rainimam  quantitatera  sufficere,  uti 
esset  ex.  gr.  unura  Pater  vel  unura  Ave  Maria,  quia,  ajunt,  quae- 
libet  brevissiraa  oratio,  si  sit  devota  et  pia,  sufficit  ad  verifican- 
dam  conditionem  in  concessione  positam.  Alii  negant  modicara  ora- 
lionem  sufficere,  cum  oratio  nimis  modica  non  sit  proportionata 
fini  a  Ponlifice  inlento  (Vid.  Passerini,  quaest.  60). 

184.  Inlerrogala  de  hac  re  S.  Congregatio  Indulgentiarum:  An 
sufficiant  quinque  Pater  et  Ave,  quae   recilari   solcnt   ob   adim- 

G 


82  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS    IN   GENERE. 

plendani  Siimmi  Ponlificis  inlentionem,  quando  praescriplum  est, 
ut  visitetur  ecclesia  vel  altare,  ibique  fundanlur  preces  ». 

Respondit:  Preces  requisitae  in  indulgentiarum  concessioni- 
bus  ad  adimplendam  Summi  Ponlificis  inlenlionem,  sunt  ad 
uniuscuj usque  fidelis  libitum,  nisi  peculiariter  adsignentur  (Decr. 
eod.  ad  3""). 

Eamdem  prorsus  responsionem,  iisdem  verbis  enuntiatam, 
praefata  S.  Congregatio  dedit  ad  quaesitum:  An  sit  rejicienda  opi- 
nio  docens,  recitalionem  devotissimam  etiam  unius  Pater  et  Ave 
cum  Gloria  Palri  sufficere  ad  explendam  conditionem  orandi  pro 
Summi  Pontificis  intentione...  (Gf.  Decr.  13  Sept.  1888  ad  2"^,  apud 
Acta  S.  Sed.  vol.  XXI,  pag.  192). 

185.  Injunctae  piae  preces  ad  intentionem  Summi  Pontificis 
effundendae,  satis  erit  si  fuerint  vocales.  De  hac  re  postulatum  fuit: 
Cum  ad  lucrandas  indulgentias  sive  plenarias  sive  partiales,  prae- 
scribitur  ad  mentem  seu  intentionem  Summi  Pontificis  orare,  suf- 
ficitne,  ut  nonnulli  docent,  orare  mentaliter? 

S.  Congregatio  respondit:  Laudabile  quidem  est  mentaliter 
orare;  orationi  tamen  mentali  aliqua  semper  adjungatur  oratio 
vocalis  (Decr.  eod.  ad  2™). 

186.  Benedictus  XIV,  qui  eamdem  protulerat  doctrinam  in  suis 
Constitutionibus  Convocatis  n.  51,  et  Inter  praeteritos  §  83,  non 
videtur  approbare  nimiam  orationis  modicitatem.  «  Licet  enim, 
ait,  oratio  brevis  cum  sensu  ferventis  pietatis  adkibita,  prae- 
scripto  ac  legi...  satisfacere  possit;  plerumque  tamen  orationis 
brevitas  ex  modico  pietatis  studio,  aut  parum  propenso  ad  res 
spirituales  animo  sive  taedio,  negligentiaque  proficisci  solet  ». 

187.  Hodie  communissima  sententia  est,  et  ex  adductis  decretis 
satis  colligitur,  recitationem  quinque  Pater  et  Ave  aut  aequivalen- 
tium  orationum  sufficere  ad  explendam  conditionem  orandi  pro  Sum- 
mi  Pontificis  intentione,  et  etiam  breviorem  satis  esse  posse,  si  devo- 
tius  et  ferventius  persolvatur  (Cf.  S.  Alph.,  lib.  VI,  de  Indulg.  n.  538). 

188.  Advertendum  est,  quod  ubi  in  concessione  indulgentiae 
non  determinatur  qualUas  orationis,  est  in  cujuscumque  libertate 
sibi  eligere  orationem,  sive  haec  sit  Oratio  Dominica  et  salutatio 
Angelica,  sive  recitatio  alicujus  coronae  vel  Psalmi,  aut  Officium 
aliquod  ab  Ecclesia  approbatum  etc. 

189.  Preces,  prout  cetera  injuncta  opera,  personaliter,  seu 
ab  eo  fieri  debent,  qui  indulgentias  lucrari  intendit  (vid.  n.  132), 


CAP.    II.    DOCTRINA    CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  83 

€t  insiiper  devole  sunt  recitandae,  cui  ceterum  non  officit  distractio 
involuntaria. 

190.  Nisi  aliter  praescriptuin  sit  in  documento,  ?ion  est  necesse 
ad  lucrandas  indulgentias  sive  plenarias  sive  partiales,  recitare  fle- 
xis  genibus  ^reces  praescriptas  (Decr.  18  Sept.  1862.  N.  398  ad  1"^). 

191.  Recitans  alternatim  cum  socio  orationem,  cui  applicatae 
sunt  iiidulgentiae,  lucrari  potest  indulgentias  huic  orationi  appli- 
catas  (Decr.  29  Febr.  1820.  N.  249  ad  4^). 

Ergo  alternatim  cum  aliis  cuique  liberum  est  recitare  coronam, 
litanias,  Angelus  Domini,  De  profundis  etc.  cum  acquisitione  in- 
dulgenliarum  hisce  orationibus  adnexarum. 

192.  Preces  iniegre  persolvi  debent.  At  non  officit,  si  farva 
pars  operis  injuncti  omittatur,  quia  opus  censetur  adhuc  perflci 
quoad  substantiam.  Pars  autem  parva  sive  minima  sumenda  est 
respective  ad  tolum  opus.  Sic  in  Rosario  omissio  unius  Pater  et 
Ave  minima  videtur;  secus  vero,  si  quinque  Pater  et  Ave  ad  in- 
dulgentiam  requirantur,  et  unum  Pater  et  Ave  omittantur  (Cf.  S. 
Alph.,  lib.  Vl.  n.  534;  Clemens  Marc,  Instit.  Morales,  de  Induig. 
n.  1730  tom.  2,  edil.  5*). 

193.  Quoad  preces  visitationi  adnexas  ob  oculos  habeantur 
quae  de  eadem  visitatione  dicta  sunt.  Hinc  si  ad  lucrandas  indul- 
gentias  praescripta  sit  visitatio  alicujus  determinatae  ecclesiae, 
et  simul  recitatio  in  cadem  ecclesia  speciahum  precum,  praeter 
visitationem,  recitari  ibi  debent  praefatae  preces  (Raccolta,  pag. 
XXIV).  Si  ecclesia  non  determinalur,  in  qualibet  ecclesia  visitatio 
cum  precibus  fieri  polest.  Si  visitatio  ecclesiae  non  praescribitur, 
sed  tantum  preces,  hae  in  quocumque  loco  effundi  possunt,  nisi 
aliter  disponatur  in  indulto. 

194.  Si  quis  aulem  vellet  eodem  die  plures  acquirere  indul- 
gentias  plenarias,  pro  quarum  qualibet  injuncta  foret  visitatio  una 
simul  cum  designatis  precibus,  tunc  repetendo  visitaliones  (vid. 
n.  179),  debet  eliam  lot  vicibus  repetere  preces,  quot  sunt  indul- 
gentiae  lucrandae  {Baccolta,  pag.  XXV). 

195.  Fideles,  qui  eadem  die  sacra  Synaxi  reficiuntur  in  eccle- 
sia,  quae  visitari  debet,  ibique  pias  preces  effundunt,  per  id  sa- 
tisfecerunt  obligalioni  Communionis,  Visitationis,  et  piarum  Precum, 
quae  pro  lucranda  indulgentia  injunctae  sunt  (Raccolta,  p.  XXV). 

196.  Quaestio.  An  adeundo  ecclesiam  ad  Missam  de  praecepto 
audiendam,  possit  fidelis  satisfacere  visilationi  praescriplae,  reci- 


84  PARS  I.   DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

lando  infra  ipsani  Missam  preces  pro  lacranda  indulgentia  plenaria 
injunctas? 

R.  Plures  Auctores  negant,  eo  principio  innixi,  quod  nequeat 
acquiri  indulgentia  per  opus,  ad  quod  praestandum  ex  alio  titulo 
quis  obligetur,  nisi  aliter  sit  dispositum  in  indulto  concessionis. 
Quare  dicunt,  praescriptae  visitationi  satisfieri,  si  fidelis  ad  ec- 
clesiam  accedat,  horam  Missae  aliquanlulum  praeveniemiOj  et 
ante  Missam  requisitas  preces  fundendo;  secus  non,  cum  Missae 
auditio  ex  alio  titulo  sit  debita.  Quod  si  fidelis  preces  pro  con- 
sequenda  indulgentia  praescriptas  post  Missam  fundat,  praefati 
Auctores  dubitant,  utrum  satisfaciat  sine  novo  egressu  et  ingressu 
in  ecclesiam,  praeserlim  si  ecclesiam  non  adierit  cum  intentione 
peragendi  visitationem.  Idcirco  consulunt,  ut,  absoluta  Missa,  ec- 
clesiam  egrediatur,  et  dein  rediens  visilationem  instituat  ac  preces 
ad  lucrandam  indulgentiam  fundat  (Cf.  Tract.  de  Indulg.  ad  usum 
Seminarii...  Mecblinien.  pag.  41  -42). 

Alii  Auctores  cum  Reiffenstuel  affirmant,  et  dicunt  Christifi- 
delem  ecclesiam  adeuntem  die  festivo  pro  audiendo  Sacro  de  prae- 
cepto  satisfacere  operi  de  visitanda  ecclesia,  et  preces  sub  ipso 
Sacro  persolutas  sufficere  ad  fructum  indulgentiae  reportandum. 
Hanc  sententiam  Sebaldus  Minderer  bis  rationibus  defendit:  1.  Quia 
praeceptum  lantum  est  audire  Sacrum  die  festivo ;  accessus  autem 
ad  ecclesiam  et  ipsa  visitatio  devota  ac  oratio  sunt  opera  supere- 
rogatoria ;  2''  Speciatim  quoad  preces  praefatus  Auctor  rem  clarius 
expendit,  dicens:  quia  sola  auditio  Sacri  est  praecepta,  orationes 
autem  sub  eo  exsolvendae  non  sunt  praescriptae,  sed  pro  devo- 
tionis  impulsu  cuique  liberae,  consequenler  orationes  sub  eo  re- 
citatae  pro  lucranda  indulgentia  manent  opus  supererogatorium, 
Patet  quoque  a  pari.  Quia  possum  sub  auditione  Sacri  horas  ca- 
nonicas  recitare  et  satisfacere  praecepto  utrique  (Part.  I,  Conferen- 
tia  IX,  n.  6G9-G74,  pag.  143). 

Quamvis  rationes  pro  hac  secunda  senlentia  adductae  non  vi- 
deantur  omnino  in  tuto  ponere  fidelem  quoad  indulgentiar^um  lu- 
C7'um,  quando  ad  hoc,  praeter  orationem,  requiritur  etiam,  sicut  pro 
audienda  Missa  de  praecepto,  visitatio  seu  praesentia  in  ecclesia, 
videntur  tamen  plene  evincere,  fidelem  lucrifacere  posse  indulgen- 
lias,  recilando  sub  Missa  de  praecepto  preces  iis  ditatas.  Nos  ergo  af- 
firmamus,  quod,  durante  Missa  de  praecepto,  possunt  lucrifieri  in- 
dulgentiae,  quae  sunt  adnexae  precibus,  quae  eodem  tempore  re- 


CAP.   II.    DOCTRINA   CANONICA   DE  INDULGENTIIS.  85 

'Citantur.  Perpendantur  raliones  a  Minderer  allatae,  quibus  addi 
potest,  hanc  sentenliam  niinime  opponi  alteri,  quae  dicit,  non  posse 
acquiri  induigenliam  per  opus,  ad  quod  praestandum  ex  alio 
iitulo  quis  obligatur.  Non  enim  in  praesenti  casu  indulgentia 
acquirilur  per  idem  opus,  nempe  per  Missae  auditionem,  sed  per 
preces  indulgenliis  ditatas,  id  est  per  opus  entitative  seu  objective 
distinclum,  imo  diversum.  Ex  altera  parte  in  auditione  Missae  de 
praeceplo  non  praescribuntur  preces.  Qui  has  recitat,  liberum  et 
supererogatorium  opus  exercet,  quod  secum  importat  ahquid  one- 
rosi  praecise  ratione  indulgentiae. 

197.  Piae  Preces  requiruntur  generatim  ad  lucrandas  indul- 
genlias  plenarias  et  ahquando  etiam  partiales  (Raccolta,  p.  XXllI). 

198.  Quando  in  indulto  concessionis  praescribunlur  preces 
juxla  consuetos  fines  seu  intentiones,  intelligitur  ordinarie,  quod 
orari  debeat  pro  incremento  Religionis  catholicae,  pro  exaltatione 
S.  Matris  Ecclesiae,  pro  conversione  peccatorum,  pro  concordia 
inter  Principes  cJwistianos,  et  pro  extirpatione  haeresum  (Ibid. 
p.  XXIV). 

199.  Verum  ad  lucrandas  indulgentias  minime  requiritur  in- 
tentio  explicita  praedictorum  finium,  expressa  singulis  vicibus. 
Generatim  sufTicit  orare  ad  intentionem  Summi  Pontificis  (Decr. 
12  Juhi  1847.  N.  344;  Raccolta,  loc.  cit.). 

200.  Preces  indulgentiis  ditatae  recitari  possunt  quocumque  idio- 
mate,  duramodo  versiones  sint  fideles  (Decr.  29  Dec.  1864.  N.  415). 

201.  Concessio  pro  Surdo  -  Mutis.  Quoad  Surdo  -  Mutos  pro- 
positum  fuit  dubium:  An  et  quomodo  Surdo-Muti  supplere  va- 
leant  impotentiae,  qua  detinentur,  preces  recitandi  pro  indulgen- 
tiis  acquirendis  injunctas? 

S.  Congregatio  statuit  et  Pius  IX  approbavlt  sequentia: 
1°  Si  inter  opera  pro  lucranda  indulgentia  praescripta  sit 

visitatio  alicujus  ecclesiae,  Surdo-Muti    ecclesiam  ipsam  devote 

visitare  teneantur,  llcet  mentem  tantum  in  Deum  elevent  el  pios 

affeclus. 

2°  Si  inter  opera  sint  publicae  preces,  Surdo  -  Muti  possint 

lucrari  indulgentias  iis  adnexas  corpore  quidem  conjuncti  eeteris 

fidelibus  in  eodem  loco  orantibus,   sed  pariter   mente   tanlum   in 

Deum  elevala,  et  piis  cordis  affectibus. 

'3''  Si  agatur  tandem  de  privatis  orationibus,  proprii  Mu- 

torum  et  Surdorum  Confessarii  valeant  easdem  oraliones  commu- 


86  PARS    I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

lare  in  alia  pia  opera  aliquo  modo  manifestata,  proiit  in  Domino 
expedire  judicaverint  (Decr.  15  Mart.  1852.  N.  355). 

§  V. 

TEMPUS   ACQUIRENDI   INDUL(iENTIAS, 

202.  Tempus  acquirendi  indulgentias  ex  generali  regula  est 
illud,  quod  in  indulto  concessionis  praefinitur,  ad  quod  proinde 
attendendum  est. 

203.  Indulgentiae  lucrandae  incipiunt  a  media  nocte  ad  me- 
diam  noctem,  nisi  aiiud  expresse  habeatur  in  indultis  (Decr.  12 
Jan.  1878.  N.  434  ad  1"^). 

204.  Quare  si  quis  utens  recenti  privilegio  (vid.  n.  147  et 
148)  Confessionem  et  Communionem  pridie  ejus  diei  peragat,  cui 
affixa  est  indulgentia,  reliqua  pia  opera  praescripta  pridie  fieri  non 
debent,  adeoque  pridie  indulgentia  lucrifieri  nequit  (Decr.  eod. 
ad  2°^). 

205.  Indulgentiae  quae  pro  festivitatihus  proprie  dictis  con- 
ceduntur,  v.  g.  intiiitu  mysterii  vel  Sancti  illo  die  colendi,  ordi- 
narie  conceduntur  cum  clausula:  a  prirnis  vesperis  usque  ad  solis 
occasum  ipsius  diei  festi.  Quibus  verbis,  ut  patet,  determinatur 
spatium  temporis,  intra  quod  indulgentiae  lucrari  possunt.  Dictum 
est  ordinarie,  quia  si  praefata  clausula  desit  in  concessionis  in- 
dulto,  indulgentiae  lucrandae  incipiunt  a  media  nocte  ad  mediam 
noctem,  quamvis  earum  concessio  facta  fuerit  pro  feslivilatibus 
proprie  dictis.  Standum  est  ergo  terminis  concessionis  (Cf.  Decr. 
16  Julii  1887;  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XX,  p.  63  ad  4°^;  Raccolta, 
p.  XXll). 

206.  P.  Lucius  Ferraris  de  hac  re  scribit:  «  Tempus  lucrandi 
indulgentiam  in  festis  extra  Quadragesimam  (nisi  aliud  in  Bulla 
concessionis  caveatur)  communiter  nunc  incipit  a  primis  vesperis 
usque  ad  occasum  solis  sequentis  diei.  —  Per  primas  vesperas 
inteiligilur  illud  tempus  quo,  ex  probato  usu,  solent  aut  possunt 
in  iilo  ioco,  ubi  est  indulgentia,  recitari  vesperae  »  (Verb.  Indulg. 
art.  III,  n.  37  -  38). 

Non  aliter  praedictam  clausulam  «  a  primis  vesperis  »  in- 
terprelatus  est  Theodorus  a  Spiritu  Sancto:  «  Si  quaeratur,  inquit, 
quando  praecise  initium  habeat  tempus  vesperarum  ad  acquirendam 


CAP.   II.    DOCTRINA    CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  87 

indiilgentiam,  determinalum  per  illa  verba  a  primis  vesperis,  ex- 
pedita  responsio  est:  ea  hora  illud  lempus  inciperSy  quo  vesperae 
possunt  in  choro  recilari:  adeoque  ex  illa  hora  indulgentiae 
initium  desumi...  Quod  sl  vesperae  solemnes  in  ecclesia  aliqua 
tardius  quam  in  aliis  cantari  incipiant,  eamdem  ecclesiam  visi- 
tantes  indulgentiam  lucranlur  a  primo  eo  (empore,  quo  juxta  re- 
ceptum  et  approbatum  Ecclesiae  morem  possunt  dictae  vesperae 
in  choro  recitari».  Subjungit  laudatus  Auctor,  quod,  cum  tempore 
Quadragesimae  horae  vespertinae  tam  festivae  quam  feriales  ante 
meridiem  recitantur,  etiam  in  hoc  casu  ab  eodem  tempore  indul- 
gentia  incipit.  Idque  potissimum  ex  natura  legis  favorabilis  erui- 
tur...  Favor  ilaque  indulgentiae  vespertinae  ampiiandus  est,  ut  ini- 
tium  sumat  anle  meridiem,  si  vesperae  eo  tempore  celebrentur, 
cum  integer  in  eo  casu  maneat  sensus  concedentis  indulgentiam 
a  primis  vesperis  (Tractatus  de  Indulgentiis  part.  H,  pag.  74  -  75). 
Quod  dicit  P.  Lucius  Ferraris  et  magis  expresse  clarissimus 
P.  Theodorus  de  initio  indulgentiarum  ad  vesperas  ante  meridiem 
lempore  Quadragesimae,  non  videtur  tutum.  Sensus  et  praxis  fi- 
delium  non  videtur  sequi  hanc  opinionem,  quam  tamen  non  au- 
demus  impugnare,  sed  tantummodo  eam  dicere,  ut  supra,  non 
tutam. 

207.  Sententia  modo  exposita  concordat  (si  praescindatur  a 
tempore  Quadragesimae)  cum  doctrina  Collectionis  Romanae  (Rac- 
coltaj,  quae  pag.  XXII  dum  agit  de  praescripta  visitatione  peragen- 
da,  docet:  Quando  in  concessionibus  leguntur  verba  a  primis  ve- 
speris,  intelligitur,  quod  visitatio  fieri  potest  etiam  in  vigilia 
festivitatis,  non  tamen  ante  horam,  qua  communiter  recitari  solent 
piiblice  (in  publico)  vesperae. 

208.  Si  quaeratur,  quaenam  praecise  hora  statui  possit?  re- 
spondemus,  esse  Auctores  qui  illam  horam  pomeridianam  statuunt, 
quae  est  media  inter  meridiem  et  solis  occasum;  alios  qui  horam 
secundam  circiter  pomeridianam  vel  secundam  cum  dimidio,  et 
quidem  pro  quovis  anni  tempore  praefiniunt.  Nobis  videlur  certum, 
indulgentiam  posse  lucrifieri,  praesertim  hiberno  tempore,  circa 
horam  secundam  pomeridianam.  Apud  quosdam  Ordines  Regulares, 
vesperae  hiberno  tempore  recitari  solent  in  choro  eliam  ante  ho- 
ram  secundam  post  meridiem. 

209.  Per  verba  usque  ad  solis  occasum  ipsius  diei  festi  in- 
telligitur  illud   tempus,   quo   sol   sub   horizontem   est  abditus,  et 


88  PARS   I.   DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

plane  totus  occubuit,  seu  usque  ad  inlegrum  ipsius  diei  festi  ve- 
spertinum  crepusculum,  ut  ait  Benedictus  XIV,  Bulla  Peregri- 
nantes,  o  M:iji  1749  §  6  (Vid.  Raccolta,  pag.  XXH). 

§  VI. 

TRANSLATIO   INDULGENTIARUM. 

210.  Summus  Pontifex  Pius  IX  benigne  mandavit,  ut  omnes 
indulgentiae,  quae  hucusque  quibusdam  festis  concessae  fuerunt, 
ac  in  posterum  concedenlur,  vel  quae  pro  iisdem  festis  aliquibus 
ecclesiis  et  publicis  oratoriis  pariter  concessae  fuerunt,  et  in  po- 
sterum  concedentur,  vel  etiam  si  libuerit,  de  consensu  Ordinarii, 
illae  concessae  in  sacris  supplicationibus,  aut  in  novendialibus,  vel 
septenariis,  sive  triduanis  precibus  ante  vel  post  festum,  vel  ejus 
octavario  perdurante,  translatae  intelligantur  pro  eo  die,  quo  festa 
huiusmodi  etiam  quoad  solemnitatem  tantum  et  externam  cele- 
hrationem,  non  vero  quoad  OfiTicium  et  Missam,  in  aliquibus  locis, 
vel  ecciesiis,  publicisque  oratoriis,  sive  in  perpetuum  sive  aliqua 
occasione,  sive  ad  tempus,  eoque  durante,  legitime  transferuntur. 
Cum  vero  Iransfertur  tanlum  Ofjicium  cum  Missa,  non  autem  so- 
lemnitas  et  exterior  celehratio  festi,  indulgentiarum  nullam  fieri 
translationem  decrevit  (Decr.  Urbis  et  Orbis,  9  Aug.  1852.  N.  360). 

211.  Constat  ergo  ex  hoc  generaU  decreto  quod: 

a)  Translato  festo  quoad  solemnitatem  et  exteriorem  pu- 
blicam  celehrationem,  transfertur  et  indulgentia  eidem  festo  con- 
cessa,  etiamsi  non  transferatur  Officium  cum  Missa. 

b)  Translato  tantum  festo  per  accidens,  idest  quoad  Offi- 
cium  et  Missam  infra  annum,  non  transfertur  indulgentia. 

c)  Translata  de  consensu  Ordinarii  in  commodiorem  diem 
ahcujus  fesli  celebratione  cum  suis  processionibus,  novendialibus, 
vel  septenariis,  sive  triduanis  precibus,  quae  ante  vel  post  festum 
vel  eius  octavario  perduranle  fiunt,  etiam  indulgenliae  eidem  festo 
eisdemque  supplicalionibus  concessae,  translatae  intelliguntur. 

d)  Generatim:  translata  solemnitate  festi,  sive  in  perpetuumy 
sive  ad  tempus,  modo  iamen  legitimo,  translatae  censentur  etiam 
indulgentiae. 

e)  Decrelum  supra  relatum  valet  non  sohim  ubi  agitur  de 
indulgenliis  concessis  omnibus  Christifidehbus,  sed   et  ubi   agitur 


CxVP.    II.   DOCTRINA   CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  89 

de  indulgentiis  imperlilis  Confraternilatibus,  Sodalitatibus,  Piis 
Unionibus  etc.  (Cf.  Decr.  16  Juiii  1887  ad  V"^  apud  Acta  S.  Sed. 
vol.  XX,  p.  C3). 

f)  Item  valet  sive  translalio  fiat  in  tota  Ecclesia,  sive  tan- 
tum  in  tota  dioecesi,  sive  etiain  solummodo  in  una  vel  altera  par- 
ticulari  ecclesia  dioecesis  (Ibid.). 

g)  Transiatio  indulgentiarum  habetur  insuper,  non  solum 
quando  festum  transfertur  ad  diem  Dominicum,  qui  illud  imme- 
diate  sequitur  vel  praecedit,  sed  etiam  cum  ad  aliam  quamcumque 
Dominicam  vel  alium  quemcumque  diem  transferatur. 

h)  Unde  in  Gallia,  ubi  solemnitates  Epiphaniae,  SS.  Corporis 
Christi,  SS.  Petri  et  Pauh  etc.  per  conventionem  cum  Apostolica 
Sede  ad  diem  Dominicam  immediate  eas  sequentem  translatae 
sunt,  indulgenliae,  si  quae  sunt  praedictis  solemnitatibus  concessae, 
translatae  intelligiintur  ad  proximam  respective  Dominicam. 

i)  Indulgentiae  legitime,  ut  supra,  translatae,  nequeunt  am- 
plius  diebus  feslorum  propriis  hicrari. 

k)  Memoratum  decretum  diei  9  Augusti  1852  complectitur 
lum  indulgentias  qiiibusdam  festis  concessas  ac  in  posterum  con- 
cedendas,  tum  illas  quae  pro  iisdem  festis  aliquibus  ecclesiis  et 
publicis  or^atoims  concessae  fuerunt,  et  in  posterum  concedentur, 
tum  etiam  illas,  ut  dictum  est,  ubi  Ordinarii  beneplacitum  accedat, 
quae  concessae  sunt  pro  sacris  supplicationibus,  novendialibus, 
aliisque  similibus  precibus. 

212.  Rite  Iranslato  festo  in  perpetuum  ad  aliam  diem,  trans- 
fertur  indulgenlia  eidem  festo  concessa,  licet  festum  celebrelur  sine 
solemnitate  et  publica  functione  (Decr.  12  Jan.  1878.  N.  A35  ad  1°"). 

213.  Praedicla  translatio  indulgentiae  fit  tam  in  casu,  quo  per- 
petua  translatio  fesli  sit  pro  toto  Ordine  (Regulari),  quam  in  casu 
perpetuae  translationis  festi  pro  sola  regulari  Provincia  (Decr.  eod. 
ad  2»"). 

214.  Indulgentiae  tributae  alicui  festo  pro  universis  fidelibus 
cum  conditione  visitandi  ecclesias  delerminatas  Regularium,  lucrari 
possunl  ab  omnibus  Christifidelibus,  etiamsi  ejusdem  festi  celebra- 
tio  cum  indulgentia  alia  die  in  dioecesi  locum  habeat.  Hoc  tamen 
juxta  modum,  nempe  indulgentia  semel  tantum  a  singulis  respe- 
clive  Incrari  polest  (Decr.  eod.  ad  o"'). 

215.  Quando  vero  translatio  festorum  non  fit,  vel  fit  tantum 
per  accidens  quoad  Officium  el  Missam  absque  ulla  exteriori  so- 


90  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

lemnitate  sive  externa  celebratione,  indulgentiae,  ut  notavimus,  non 
Iransferuntiir,  ac  ideo  lucrari  nequeunt,  nisi  ipso  die  festi.  Decisum 
esl  enim: 

Indulgentiam  acquiri  a  Christiridelibus  die  fixa  et  rite  con- 
stituta  in  sua  Dioecesi;  a  Regularibus  Ordinibus  die  rite  constituta 
in  suo  Kalendario;  ab  hominibus,  qui  Sodalitati  nomen  dederint, 
quae  ad  Regularem  Ordinem  altineat,  indulgentiam  acquiri  die 
rite  constituta  in  Kalendario  dioecesis,  vel  in  Kalendario  Ordinis,  si 
istiusmodi  privilegio  gaudeant,  non  lamen  in  utraque  die  (Decr. 
29  Aug.  1864.  N.  407;  vid.  etiam  Acta  S.  Sed.  vol.  1,  p.  489 
et  sqq.)- 

VH. 

CLAUSULAE   EXPLICATIVAE   ET    RESTRICTIVAE. 

In  documentis  S.  Sedis  indulgentias  respicientibus,  reperiuntur 
quaedam  clausulae  seu  formulae  aut  locutiones  vel  voces,  quarum 
sensum  cognoscere  oportet. 

216.  Cum  indulgentia  semel  in  mense  vel  semel  in  anno  lu- 
cranda  conceditur  iis  fidelibus,  qui  certa  pielatis  opera  vel  quas- 
dam  preces  pe?^  mensem  vel  per  annum  peregerint;  mensis  non 
necessario  a  primo  die  ad  ultimum  computandus  est,  nec  annus  a 
die  primo  Januarii  usque  ad  ultimum  Decembris,  sed  a  quolibet 
die  computari  possunt  triginta  dies,  et  a  quolibet  mense  duodecim 
menses.  Quando  vero  indulgentia  est  adnexa  mensi  determinato, 
puta  mensi  Majo,  Oclobri  etc,  oportet  pium  exercitium  peragere 
per  integrum  illum  mensem. 

Porro,  ad  indulgenliam  plenafiam  lucrandam,  praeter  pium 
exercitium  quotidianum,  alia  etiam  pia  opera  praescribi  solent,  ut 
Confessio,  Communio,  preces,  et  interdum  visitatio  quoque  alicujus 
ecclesiae.  Jam  vero  quandonam  haec  sunt  explenda?  Respondetur, 
quoad  hoc  attendendum  esse  ad  tenorem  concessionum.  Saepe  in 
indultis  habetur  clausula  infra  mensem,  vel  in  una  die  dicti 
mensis  ad  arbitrium  eligenda,  in  qua  vere  poenitentes,  confessi 
ac  S.  Communione  refecti,  oraverint  ad  intentionem  Sanctitatis  Suae. 

217.  Quando  indulgentia  reperitur  concessa  sine  determina- 
tione  temporis  vel  vicium,  ut  si  dicatur  simpliciter:  qui  talem  pre- 
cem  recitaverit,  vel  qui  tale  opus  peregerit,  aut  qui  talem  ec- 


CAP.    II.    DOCTRINA   CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  91 

clesiam  visilaverit,  talem  indulgentiam.  lucrahitur ;  lunc  si  agatiir 
de  indulgentiis  partialibus,  toties,  generatim  loquendo,  indulgentia 
lucrabitur,  quoties  in  die  precem  vel  opus  aut  visitationem  devote 
obierit.  Nulla  enim  est  ratio  restringendi  ad  unam  vicem  indul- 
genliae  lucrum  (Cf.  Billuart,  de  Indulg.  art.  1 ;  Beringer,  pag.  96). 

218.  Quando  indulgentia  plenaria  concessa  est  iis,  qui  certis 
diebus  ecclesiam  visitant  vel  aliud  pium  opus  peragunt,  eamdem 
fideles  semel  tantum  in  die  lucrari  possunt  (Decr.  7  Mart.  1678. 
N.  18  in  fine). 

Ab  hac  tamen  regula  generali  excipienda  est  indulgentia  Por- 
tiunculae  vel  quae  sit  ad  instar  Portiunculae  et  nonnullae  aliae, 
ut  in  decursu  tractationis  videbimus,  quae  pluries  eadem  die  acquiri 
possunt,  toties  nempe,  quoties  preces  vel  praescripta  pia  opera 
repetunlur  (Vid.  Raccolta,  p.  XXVI). 

219.  Sed  advertendum  est,  quod  in  citato  decreto  agitur  de 
eadem  indulgenlia  plenaria,  non  de  distinctis  indulgentiis  plena- 
riis,  quae  sint  concessae  distinctis  pietatis  operibus.  Hae  siquidem 
lucrari  certe  possunt  eadem  die  (Ibid.  p.  XXVIl). 

Unde,  si  quaeratur  an  fidelis  possit  eadem  die  lucrari  diver- 
sas  indulgentias  tum  plenarias,  tum  partiales,  respondetur  affir- 
mative  (Vid.  sup.  n.  144). 

220.  Si  vero  quaestio  fiat,  an  eadem  die  possit  fidelis  pluries 
lucrari  easdem  indulgentias  partiales,  respondetur  id  pendere  ab 
indulto  concessionis,  ad  quod  proinde  attendere  opus  esl.  Si  in 
documento,  quo  indulgentia  confertur,  habetur  clausula  qualihet 
vice  vel  toties  quoties,  aut  semel  in  die,  res  per  se  patet.  Quod  si 
clausulaest  indeterminata,  seu  si  indultum  concessionis  nihil  praefi- 
nial,  sed  indeterminate  absque  vicium  indicatione  dicat,  ex.  gr. 
concedi  indulgentiam  recitantibus  hanc  vel  illam  precem,  aut  per- 
agentibus  hoc  vel  illud  pium  opus,  Auctores  communiter  tenent, 
indulgentiam  partialem  tunc  lucrari  posse  toties  quoties.  Tunc 
enim  nulla  est  ratio  restringendi  ad  unam  vicem  indulgentiae  lu- 
crum,  ut  jam  diximus  sub  n.  217. 

221.  Indulgentia  plenaria  quotidiana  perpetua  vel  ad  tempus 
concessa  visitantibus  aliquam  ecclesiam  seu  publicum  oratorium, 
ita  semper  intelligenda  est,  ut  semel  tantum  in  anno  ab  unoquo- 
que  fideli  acqiiiri  possit;  excepto  solummodo  casu,  quo  in  Decreto, 
Rescripto,  Brevi  etc.  concessionis,  favore  alicujus  ecclesiae  seu  pu- 
blici  oratorii,  clare  et  explicite  expressum   sit,  indulgentiam   ple- 


92  PARS    I.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

nariain  reapse  qiiotidie  ab  unoquoque  Christifideli  rite  disposito 
acqiiiri  posse  (Decr.  15  Martii  1852.  N.  356). 

Sensus  ergo  dictorum  verborum  est,  quemlibet  Clwistifidelem 
posse  quidem  illiim  indulgentiam  lucrari  die  quo  vult,  sed  tan- 
tum  semel  in  anno. 

E22.  Paroeciae,  quae  gaudent  indulgentia  plenaria  propria  fe- 
stivitati  respectivi  patroni,  lucrari  nequeunt  indulgentiam  plena- 
riam  concessam  per  dioecesim  die  festivo  patronali  omnium 
paroeciarum.  Ratio  est,  quia  in  tali  indulgentiarum  concessione 
mens  est  concedentis,  ut  una  tantum  acquiratur  indulgentia  ple- 
naria,  minime  vero  duae,  quod  accideret,  si  quaelibet  paroecia, 
quae  gaudet  indulgenlia  ob  festum  sui  patroni,  lucrari  posset  il- 
lam  concessam  per  dioecesim  absque  limilatione  ob  festa  patrona- 
lia  omnium  paroeciarum  (Decr.  15  Dec.  1841.  N.  297). 

223.  Quando  indulgentia  plenaria  conceditur  in  festis,  vel  in 
omnibus  festis,  vel  in  omnibus  et  singulis  festis  Domini,  aut 
etiam  in  festis  D.  N.  J.  C,  semper  intelligenda  sunt  lantum  festa 
praecipua,  sciiicet  Nalivitatis,  Circumcisionis,  Epiphaniae,  Dominicae 
Paschatis  Resurrectionis,  Ascensionis,  et  Corporis  Christi.  Pariter, 
quando  in  plenariae  indulgentiae  concessione  inveniuntur  verba  in 
festis,  vel  in  omnibus  festis,  vel  in  omnibus  et  singulis  festis 
B.  M.  V.,  semper  intelhgantur  dumtaxat  festa  Immaculatae  Conce- 
ptionis,  Nativitatis,  Annuntiationis,  Purificalionis,  et  Assumptionis. 

Quando  vero  invenilur  concessa  indulgenlia  partialis  in  reli- 
qiiis  omnibus  festivitatibus  Domini  vel  B.  M.  V.,  intelligendum 
est  de  omnibus  festis  Domini  vel  B.  M.  V.,  quae  celebrantur  ab 
universa  Ecclesia  (Decr.  18  Sept.  1862.  N.  392). 

224.  Quando  invenitur  concessa  indulgentia  plenaria  vel  par- 
tialis  in  omnibus  et  singulis  festis  Apostolorum,  intelligenda  sunt 
festa  Satalis  uniuscujusque  Apostoli,  non  vero  etiam  festa  secun- 
daria,  ut  sunt  ex.  gr.  festa  cathedrae  S.  Petri,  S.  Petri  in  Vinculis, 
Conversionis  S.  Pauh,  S.  Joannis  ante  portam  Latinam  etc.  (Decr. 
eod.). 

225.  Apostolica  Sedes  nunquam  indulgentiam  plenariam  lar- 
gitur  intuitu  Beatorum.  Et  sane,  Rector  Collegii  PP.  Societatis  Jesu 
civitatis  Januensis  peliit  indulgentiam  plenariam  pro  visitantibus 
altare  Beati  Aloysii  Gonzagae;  sed  responderunt  Patres:  Beatis  id 
nunquam  indulgere  Apostolicam  Sedem,  adeoque  preces  rejece- 
runt  (19  Junii  1668.  Rescr.  auth.  N.  3).  Etiam   Procurator  Gene- 


CAP.    II.   DOCTRINA   CANONICA    DE   INDULGENTIIS.  93 

ralis  Ordinis  Minorum  postnlavit  indulgenliam  plenariam  pro  die 
29  Augusti,  quo  celebrabalur  (tunc  temporis)  festum  Beatorum 
Martyrum  Joannis  a  Perusia  et  Petri  a  Saxoferrato;  sed  S.  Con- 
gregatio  respondit:  Negative  (30  Aug.  1738.  Rescr.  auth.  N.  114). 

226.  Non  solum  non  conceduntur  indulgentiae  pro  Beatis  non- 
dum  solemniter  canonizalis,  sed  nec  etiam  pro  Sanctis,  quorum 
nomina  adhuc  recensita  non  sunt  in  Romano  Martyrologio; 
quam  quidem  praxim  constanter  amplexa  est  S.  Congregatio 
(Ibid.). 

Quod  si  interdum  concessa  reperitur  indulgentia  diebus,  in 
quibus  festum  alicujus  Beati  celebratur,  ut  ex.  gr.  apud  Fratres 
Minores  die  31  Januarii,  in  quam  incidit  festum  B.  Ludovicae  de 
Albertonibus,  die  19  Junii,  in  qua  recolitur  festum  B.  Michelinae 
a  Pisauro,  vel  quandoque  etiam  occasione  anniversarii  ahcujus 
Beali,  tunc  indulgentia  non  conceditur  praecise  intuitu  Beati  vel 
Bealae,  sed  adnectitur  diei  ratione  concursus  populi.  Unde  fit,  ut 
Beatus  nec  nominari  soleat  in  Indulto  concessionis  (Cf.  ibid.  totum 
Rescript.). 

227.  Brevibus  indulgentiarum  apponi  solet  haec  clausula: 
«  Volumus  autem,  ut  si  alias  Christifidelibus  dictam  ecclesiam 
qualibet  anni  die  visitantibus,  aliqua  alia  indulgentia  perpetuo 
vel  ad  tempus  nondum  elapsum  duratura  concessa  fuerit,  prae- 
sentes  litterae  nuUae  sintn,  Cum  autem  pro  ejusdem  clausulae 
exphcatione  supplicatum  fuerit,  S.  Congregatio  Indulgentiarum  de- 
claravit  «  ea  nullatenus  comprehendi  altaria  privitegiata  pro 
defunctiSj  neque  indulgentias  aut  certo  personarum  generi  con- 
cessas,  ut  Confraternitatibus,  Regularibus  et  Capitulo,  aui  certum 
pium  opus  in  ipsa  ecclesia  peragentibus,  ut  Litanias  aliasque 
hujusmodi  recitantibus,  ac  iis,  qui  christiana  doctiHna  erudiun- 
tur,  vel  alios  erudiunt,  et  qui  SS.  Eucha?istiae  Sacrainenti 
expositioni  cum  Oratione  quadraginta  horarum  intersunt,  neque 
Stationum  Urbis  et  septem  altarium  indulgenlias  ad  instar  se- 
ptem  allarium  Basilicae  Vaticanae  concessas,  neque  demum,  quae 
pro  unica  vice  conceduntur.  Ceterum,  si  alia  indulgentia  sive 
plenaria  sive  non  plenaria  in  perpetuum  vel  ad  tempus,  tum 
ab  eodem,  tum  ab  alio  Romano  Ponlifice  generatim  Christifide- 
libus  ecclesiam  vel  aliquod  ejus  altare,  seu  ca/pellam  visitantibas, 
eodem  die  vet  diverso  concessa  fuerit,  de  qua  non  fiat  in  Litteris 
Apostolicis  mentio,  has  Litteras  ob  dictam  clausutam  esse  pror- 


94  PARS   1.    DE   INDULGENTIIS   IN   GENERE. 

sus  irrilas  ac  nullas  »  (Decr.  18  Mart.  1677.  N.  16,  et  11  Sept. 
1716.  N.  6-2). 

228.  Ex  quo  sane  conseqiiilur,  ut  si  pro  ecclesia,  e.  g.  pa- 
rocliiali,  pro  qua  duae  indulgentiae  concedi  solent,  una  scilicet 
plenaria,  altera  vero  septem  annorum  et  lotidem  quadragenarum, 
indulgenlia  alia  plenaria,  nulla  facta  mentione  de  priori  jam  obtenta, 
concederetur,  ea  quae  ullimo  loco  concessa  esset,  nulla  foret  (Decr. 
28  Apr.  1716.  N.  61  in  inlrod.). 

229.  Sciendum  quoque  est,  indulgentias  feriarum  sextarum 
mensis  Martii  seu  Quadragesimae,  quae  in  aliqua  ecclesia  conces- 
sae  reperiunlur,  excipiendas  esse  (quidquid  alias  in  contrarium 
decrelum  fueint),  ita  ut  alias  quaslibet  indulgentias  ob  praefatam 
clausulam  «  Volumus  autem  »  impedire  nequeant  (Decr.  13  Febr. 
1745.  N.  l:-3). 

230.  Superior  cujusdam  Seminarii  quaesivit  a  S.  Congregatione : 
An  indullum  Apostolicum,  quod  specificat  quasdam  indulgentias 
cuidam  Sodalitati  concessas,  excludat  alias  indulgentias  non  speci- 
ficatas  in  praefato  indulto,  quarum  lamen  mentionem  faciunt  non- 
nulli  Auctores  de  indulgentiis  pertractantes  ?  S.  Gongregatio  respon- 
dil:  Standum  esse  verbis  indulti,  ex  quo,  si  nulla  sit  expressa 
conditio,  v.  g.  dummodo  nulla  alia  indulgentia  reperiatur  con- 
m^a,  aut  similia  etc,  eruitur  firmas  remanere  singulas  indulgentias 
etiam  praecedenti  tempore  elargitas,  de  quibus  mentio  quoque  fit 
apud  Auctores  de  indulgentiis  pertractantes  (Decr.  30  Jan.  1843. 
N.  314). 

231.  Cum  Episcopis  in  regionibus  Americae,  Indiarum  orien- 
talium,  Africae,  et  in  Europa  sub  ditione  Principum  infidelium  in 
mari  Aegaeo  et  in  Albania,  ea  inter  ceteras  a  Sancta  Sede,  S. 
Congregationis  Universalis  Inquisitionis  decreto,  facultas  tribuatur 
largiendi  ter  in  anno  indulgentiam  plenariam  contritis,  confessis 
ac  sacra  Communione  refectis,  exortum  est  dubium,  quod  ita  fuit 
expositum :  An  indulgentiae,  quae  ex  facultate  S.  Sedis  Apostolicae 
ab  enuntiatis  Episcopis  assignantur  benevisis  suae  dioecesis  eccle- 
siis,  comprehendantur  sub  clausulis  restrictivis  (Dummodo  nulla 
alia,  vel,  Votumus  autemj  in  Brevibus  indulgentiarum  expressis? 
S.  Congregatio  respondit:  Negative,  seu  non  comprehendi  (Decr. 
16  Dec.  1760.  N.  224). 

232.  Quando  in  concessionibus  indulgentiarum  apponuntur 
haec  verba.  quam  etiam,  aut  simiha,  ut  intelligatur  easdem  in- 


CAP.    II.    DOCTRINA    CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  95 

dulgenlias  applicabiles  esse  eliam  animabus  in  Purgatorio  detenlis, 
exclusive  tantum  accipienda  sunt,  ita  ut  Christifidelis  ad  libilum 
aut  pro  se,  aut  pro  defunctis  tantum  lucrari  possit  et  valeat 
(Decr.  15  Jan.  1839.  N.  267). 

233.  In  Brevibus  indulgentiarum  pro  ecclesiis  saecularibus  cum 
juxta  praxim  soleat  apponi  clausula,  non  tamen  Regularium,  non 
raro  contingit,  ut  hujusmodi  Brevia  expedita  pro  ecclesiis  et  pa- 
rochiis,  quae  dumtaxat  dependent  et  administrantur  sive  a  Rectore, 
sive  a  Parocho  regulari,  nonnulli  Episcopi  Germaniae,  attenta 
praefata  clausula,  renuant  exsequi.  Ideo  suppUcatum  fuit  pro  op- 
portuna  declaratione,  quae  est  sequens:  Vi  clausulae,  no7i  tamen 
Regularium,  quae  solet  apponi  in  Brevibus  indulgentiarum,  exclu- 
duntur  dumtaxat  ecclesiae  Regularium  vere  conventuales  (Decr. 
23  iNov.  1750.  N.  187). 

Ideo  autem  in  concessione  indulgentiarum  pro  ecclesiis  sae- 
cularibus  restrictiva  additur  clausula:  Non  tamen  Regularium, 
quia  ecclesiae  Regularium  plures  indulgentias  plenarias  habent  pro 
festivitatibus  Sanctorum  Ordinis  concessas. 

234.  Indulgenliae  concessae  tam  pro  concursu  populi  ac  pere- 
grinorum,  quam  pro  novendialibus  ante  Natale  Domini,  nec  non 
pro  privilegio  altaris,  non  sunt  impedimento  concessioni  indulgen- 
liarum  cum  clausula  Dummodo,  aliisque  restrictivis  (Decr.  5  Febr. 
1748.  N.  168). 

235.  Cum  in  Brevibus  indulgentiarum  verba  illa  apponuntur: 
Praesentibus  ad  septennium  tantum  valituris:  idem  seplennium 
computandum  est  a  die  datae,  non  a  die  publicationis  (Decr.  20 
Maji  1711.  N.  37). 

Excipiuntur  regiones  remotae;  Sacra  enim  Congregatio  decla- 
ravit:  Tempus  in  Brevibus  Apostolicis  positum  pro  confirmatione 
alicujus  gratiae,  puta,  altaris  privilegiati,  in  regionibus  remotis, 
Don  a  die  datae,  sed  a  die  praesentationis  Brevis  Ordinario  esse 
cornputandum  (Decr.  4  Febr.  1736.  N.  116). 

236.  Indulgentia  concessa  cum  Q\di\\^\i\d^:  ad  beneplacitum  no- 
strum,  vel  ad  beneplacitum  concedentis,  non  est  perpetua,  sed 
si  non  fuerit  revocata,  expirat  morte  Pontificis.  Quae  autem  con- 
ceditur  cum  clausula:  ad  beneplacitum  Sedis  Apostolicae,  \e\  ad 
beneplacitum  nostrum  et  Sedis  Apostolicae,  vel  etiam  dum  Sedes 
Apostolica  voluerit,  non  cessat  morte  Pontificis  concedentis,  sed 
durabit  perpetuo,  nisi   ab  aliquo  successore  fuerit  revocata,   quia 


96  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

Sedes  Apostolica  nunquam  perit.  Quod  si  indulgenlia  sinnpliciter  et 
absohite,  seu  sine  appositione  deterininati  temporis  fuerit  concessa, 
durat  perpeluo  per  se  loquendo,  quia  cum  Superior  concedens 
eam  non  limitaverit,  nec  nos  limitare  debemus  (Vid.  S.  Alpbons.  et 
Ferraris).  Et  sciendum,  quod  indulgentias  a  S.  Sede  in  perpetuum 
concessas   non  oportet   i^enovari  (Decr.  14   Febr.  1842.  N.   301). 

237.  Indulgentia  perpetuis  futuris  temporihus  concessa  alicui 
ecclesiae  pro  certis  anni  diebus,  adhuc  viget,  etiamsi  deinceps  ea- 
dem  indulgentia  ad  septennium  data  sit,  nulla  facta  mentione  de 
praecedenti  perpetua  concessione  (Decr.  10  Julii  1838.  N.  262). 

238.  Clausula  ^f  in  forma  Ecclesiae  consueta  »  juxta  Lavo- 
rium,  quem  secuti  sunt  Theodorus  a  Spiritu  Sancto,  Beringer,  et 
ahi,  nihil  aliud  significat,  nisi  indulgentias  concedi  ve?^e  poeniten- 
tibus  seu  contritis.  Juxta  Auctorem  novae  editionis  operis  Gatalani 
Pontificale  Romanum  apud  Melata,  Tract.  de  Benedictione  papah, 
pag.  207,  praedicta  clausula  continet  persohitionem  sahem  Con- 
fessionis  et  Communionis.  Auctor  Ghronologiae  historico-legaUs 
Seraphici  Ordinis  (tom.  4,  pag.  297)  de  eadem  formula  scribit: 

Glausula  ista  «  in  forma  Ecclesiae  consueta  »  Rescriptis  in- 
dulgentiarum  hujusmodi  apponi  solet,  ne  concessio  sohus  indul- 
gentiae  plenariae,  per  noxium  errorem  accipiatur  et  pubhcetur 
(sicut  ohm  haud  raro  fiebat...)  veluli  concessio  Jubilaei,  aut  in 
forma  Jubilaei...  Ergo  ut  ambiguitatibus  omnis  praecludatur  aditus, 
neque  possit  quispiam  existimare,  concedi  plenariam  indulgentiam, 
non  consuetam,  sed  specialem,  speciales  nempe  facultates  anne- 
xas  habentem;  adjicitur  idcirco  Clausula  iUa  «  in  forma  Eccle- 
siae  consueta  ». 

Praefata  clausula  utitur  S.  Gongregatio  Indulgentiarum  in  ahis 
rebus.  Kxemph  gratia  de  stationibus  Viae  Grucis  dicit,  quod  eri- 
gendae  sunt  in  forma  consueta...  id  est,  ut  staliones  sint  numero 
quatuordecim  etc.  (Decr.  auth.  N.  100,  Monit.  3'^). 

Quando  agitur  de  modo  apphcandi  indulgentiam  alicui  pio 
objecto,  clausula  «  m  forma  Ecclesiae  consueta  »  significat,  ut 
signum  crucis  manu  efformetur  super  res  benedicendas  absque 
pronuntiatione  formulae  benedictionis  et  sine  aspersione  aquae  be- 
nedictae  (Gf.  Decr.  auth.  N.  313  ad  2°^  et  4°^). 

Gollige,  clausulam  «  in  forma  Ecclesiae  consueta  »  non  sem- 
per  eumdem  sensum  habere,  sed  hunc  esse  intelligendum  juxta 
materiam,  cui  eadem  applicatur. 


CAP.   II.    DOCTRINA    CANONICA    DE   INDULGENTIIS.  97 

239.  Qiioad  fineyn,  a  Siiminis  Pontificibus  saepe  intentum  in 
praescribendis  precibus  pro  acquisitione  indulgentiae  praesertim 
plenariae,  his  vel  similibus  verbis  exprimi  solet  «  omnibus  utrius- 
que  sexus  C/iristifidelibus,  qui  aliquam  ecclesiam  devote  visi- 
taverinty  ibique  pro  christianorum  Principum  concordia,  haere- 
sum  extirpatione ,  ac  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione  preces  ef- 
fuderint,  plenariam  omnium  peccatorum  suorum  indulgentiam 
etc.  concedinius  ». 

240.  Quia  contingere  quandoque  potest  ut  quis  legitime  im- 
pediatur  ab  implendo  aliquo  opere  injuncto  pro  consecutione  in- 
dulgentiarum,  ideo  benignitate  Summi  Pontificis  conceditur  ali- 
quando  facultas  illud  commutandi.  Jam  vero  quaerunt  Theologi 
utrum,  data  hujusmodi  facultate,  commutatio  necessario  fieri  debeat 
in  confessione?  Non  una  est  hac  super  re  Theologorum  sententia. 
Gury  absolute  affirmat,  innixus  regula,  quam  tradit  Benedictus 
XIV  Const.  Inter  praeteritos,  §  63,  ubi  Pontifex  statuit,  hujusmodi 
commutationes  in  sola  confessione  faciendas  esse.  Ballerini  negat, 
dicens,  Benedictum  XIV  loco  citato  loqui  de  facultatibus  concessis 
ac  modo  iis  utendi  occasione  Jubilaei  anni  17o0,  minime  vero 
statuere  legem  generalem;  quod  ipse  probat  auctoritate  laudati 
Pontificis  (Adnotatio  ad  Gury  n.  IO06). 

Busenbaum,  a  S.  Alphonso  non  correctus,  scribit :  «  Quando 
datur  potestas  commutandi  opera  praescripta  in  alia,  id  non  neces- 
sario  fit  in  confessione  et  a  confessario  qui  audit  confitentem,  sed 
potest  fieri  extra  et  ab  alio  idoneo.  Ita  enim  declarat  Gregor.  XIII 
apud  Henriq.  etc.  ». 

241.  Affirmandum  tamen  videtur,  quod  scihcet  commutatio 
fieri  debeat  in  confessione,  cum  agitur  de  Jubilaeo,  ex  citata  Con- 
stitutione  Benedicti  XIV,  nisi  ahas  facultas  expresse  concedatur. 
Revera  enim  speciahs  facultas  concessa  fuit  pro  Jubilaeo  indicto 
8  Decemb.  1864.  Proposito  enim  dubio:  An  eveniente  justa  causa 
commutandi  opera  injuncta  praescripta  in  Bulla  praesentis  Jubilaei, 
ejusmodi  commutatio  fieri  possit  extra  actum  sacramentalis  Con- 
fessionis?  Responsum  fuit:  Ex  declaratione  facta  a  SSmo  Dno  Pio 
PP.  IX  Affirmative  (S.  Poenit.  16  Mart.  1865). 

Anno  vero  1886  quidam  orator  suppUcavit,  ut  opera  in- 
juncla  commutare,  et  super  Communione  cum  pueris  Communio- 
nis  nondum  capacibus,  Confessarius  dispensare  valeat,  etiam  extra 
actum  sacramentatis  Confcssionis.  Resp.  Non  expcdire  (S.  Pocnit. 

7 


98  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

30  Jan.    1886.   Vid.    Enchiridion  morale   cl.    P.  Bacceronl  S.   J. 
pag.  197). 

242.  In  concessionibus  indulgentiarum  partialium  ordinarie  ap- 
ponunlur  verba  «  corde  saltem  contrilo  acdeuoten.  Per  locutio- 
nem  «  corde  saltem  contrito  »  non  significatur,  ut  jam  diximus 
n.  131,  conditio  seu  opus  injunctum,  cui  colligatum  quoque  sit 
indulgentiae  lucrum,  sed  indicatur  medium  subsidiarium  seu  sup- 
pletivum,  loco  sacramentalis  Confessionis,  quae  peragi  actu  non 
possit,  ad  obtinendum  statum  gratiae,  sine  quo  indulgentiae  lu- 
crifieri  nequeunt.  Quare  illis  fidelibus,  qui  jam  in  statu  gratiae 
reperiuntur,  opus  non  est  pro  acquisitione  indulgentiarum,  ut  actum 
contritionis  emittant. 

Preces  devote  ab  omnibus  recitari  debent,  ea  nempe  pia  at- 
tentione,  quae  ad  substantiam  orationis  exigi  solet.  Ad  substan- 
tiam  autem  orationis,  juxta  communiorem  et  securiorem  Doctorum 
sententiam,  requiritur  attentio  extei^na,  qua  excluduntur  distra- 
ctiones  externae,  sitae  in  actionibus  quae  ita  ad  se  mentem  ra- 
piunt,  ut  internam  attentionem  impediant,  cujusmodi  actiones  sunt 
confabulatio,  lectio  alicujus  libri,  auditio  novellarum  etc.  Requiritur 
secundo  attentio  interna,  qua  excludunlur  distractiones  internae 
voluntariae  et  deliberatae,  simulque  habetur  pia  applicatio  mentis 
ad  orationem,  vel  ejus  objectum,  aut  finem;  cujus  defectu  laborat, 
qui  inter  orandum  animo  volvit  voluntarie  res  domesticas,  beUi- 
cas,  politicas  etc.  Insuper  preces  devote  recitari  debent,  quia  prae- 
scribuntur  prout  sunt  actus  Religionis  ad  colendum  Deum  ordi- 
natus;  sine  devotione  autem,  quae  importat  actum  internum,  preces 
seu  orationes  sunt  potius  simulationes,  quas  Deus  despicit.  Adver- 
tendum  tamen  distractiones  involuntarias  non  ofiicere  bonitati  ora- 
tionis  (Cf.  Minderer,  part.  I,  Conferent.  IX,  n.  657  et  692). 

§  VIH. 

CONSPECTUS   RERUM   NOTABILIUM   HUJUS    CAPITIS. 

243.  l''  Conditiones  generales  pro  lucrandis  indulgentiis  sive 
partialibus  sive  plenariis  tres  recensentur  ex  parte  subjecti: 

a)  Ut  sit  in  statu  gratiae;  b)  ut  habeat  intentionem  saltem 
generalem  lucrandi  indulgentias;  c)  ut  opera  injuncta  rite  adimpleat. 

2*^  Conditiones  speciales  seu  opera  quae  pro  lucranda  in- 
dulgentia  plenaria  ordinarie  praescribuntur,  sunt:  Confessio,  Com- 


CAP.    11.    DOCTRINA   CANONICA    DE   INDULGENTIIS.  99 

munio,  Visilalio  aliciijus  ecclesiae  sea  publici  or^atorii,  et  piae 
Preces. 

3°  In  indnltis  aiitem,  quibus  parliales  indulgentiae  conce- 
duntur,  nulla  ordinarie  fit  mentio  de  Confessione,  sed  adhibelur 
clausula:  corde  saltem  contriio,  ad  indicandam  necessitatem  sta- 
lus  gratiae  pro  lucranda  indulgentia.  Qui  proinde  ia  statu  peccati 
mortalis  reperitur,  contritionis  actum  cum  proposito  Confessionis 
«licere  tenetur;  secus  indulgentiam  consequi  nequit. 

4**  Pro  acquisitione  indulgentiarum  necesse  est,  ut  omnia 
opera  injuncta  personaliter  et  clevote  impleantur  juxta  tenorern 
concessionum.  Si  aliquod  ex  operibus  injunctis  vel  ex  toto,  vel  ex 
parte  notabili,  sive  per  ignorantiam,  sive  per  negligentiam,  aut  per 
impotentiam  omittatur,  vel  aliqua  ex  conditionibus  loci,  temporis 
etc.  non  observetur,  excepto  casu  legitimae  commutationis,  indul- 
gentia  non  acquiritur. 

5°  In  adimplendis  operibus  injunctis  liberum  cuique  est,  ge- 
neralim  loquendo,  illum  ordinem  servare,  qui  magis  placuerit, 
dummodo  saltem  opus  ultimum  in  statu  gratiae  absolvatur. 

6''  Indulgentia  acquiri  nequit  per  opus,  ad  quod  praestan- 
dum  ex  alio  titulo  quis  obligatur,  excepto  casu  quo  Pontifex  id 
expresse  concedat. 

7°  Preces  tamen  et  alia  pia  exercilia,  quae  in  religiosis  Com- 
munitatibus  juxta  praxim  vel  statuta  peraguntur,  quaeque  non 
obligant  sub  culpa,  valent  ad  indulgentias  lucrandas,  si  quae 
diclis  operibus  sint  adnexae.  Ad  eas  assequendas  sufBcit  efiformare 
intentionem. 

%""  Confessio,  quando  in  Brevibus  praescribitur  pro  lucro 
indulgentiarum,  peragi  omnino  debet  etiam  ab  iis,  qui  sibi  lethalis 
peccati  conscii  non  sunt,  licet  pro  his  sacramentalis  absolutio 
necessaria  non  sit,  si  Confessario  videatur,  absolutionem  non  esse 
eisdem  impertiendam. 

Q*'  Tum  Confessio  tum  Communio  pro  acquisitione  indul- 
gentiarum  peragi  potest  m  vigilia,  nempe  die  qui  immediate 
praecedit  sequentem,  pro  quo  concessa  fuerit  indulgentia  quae- 
libet, 

10°  Christifideles,  qui  semet  saltem  in  hebdomada,  nisi 
legilime  impedianlur,  solent  confiteri,  et  nullius  lethalis  culpae  a 
se  post  praedictam  ultimam  Confessionem  commissae  sibi  conscii 
sunt,  omnes  et  quascumque  indulgentias  consequi  possunt,  etiam 


100  PARS  I.  DE  INDULGENTHS  IN  GENERE. 

sine  acluali  Confessione,  quae  ceteroquin  ad  eas  lucrandas  neces- 
saria  esset. 

11°  Gonfessio  hebdomadalis  valet  eliam  pro  lucranda  in- 
dul«]jontia  Porliunculae  et  aliis  concessis  ad  instar  Portiunculae. 
Mininie  vero  valet,  nisi  in  Litteris  Apostolicis  expresse  concedatur, 
ad  lucrandam  indulgentiam  Jubilaei  vel  in  forma  Jubilaei. 

12°  Confessio  hebdomadalis  non  suffragatur  iis,  qui  non 
soleni  confUeri  semel  saltem  in  hebdomada,  licet  confessi  sint  in- 
tra  hebdomadam  ante  festivitatem,  cui  annexa  est  indulgentia. 

13''  Verba:  semel  sallem  in  hebdomada  vel  per  singulas 
hebdomadas,  significant,  confessionem  fieri  debere  quolibet  decur- 
rente  scptem.  dierum  spatio. 

14°  In  iis  locis,  in  quibus  ob  inopiam  ConfessayHorum  ne- 
queunt  fideles  frequenter  Confessione  sacramentali  expiari,  conce- 
ditur  a  S.  Sede,  Rmis  Ordinariis  postulantibus,  ut  Confessio  peracta 
intra  hebdomadam  ante  festivitatem,  cui  annexa  est  aliqua  indul- 
gentia  plenaria,  suffragetur  pro  ejusdem  acquisitione.  Verba  intra 
hebdomadam  significant  octo  dies  tantum  quae  festivitatem  imme- 
diate  praecedunt.  Praefata  Confessio  valet  etiam  ad  lucrandas  ceteras 
omnes  indulgenlias,  quae  infra  praedictum  tempus  occurrunt. 

15°  Item,  ob  inopiam.  Confessariorum,  solet  Apostolica 
Sedes,  ad  petilionem  Ordinariorum,  concedere,  ut  Confessio  ha- 
bitualiter  facta  infra  duas  hebdomadas,  sufficiat  ad  acquirendas 
indulgentias  eo  temporis  intervallo  occurrentes.  Per  verba  autem 
infra  duas  hebdomadas,  intelligitur  quod  Confessio  fieri  debet 
quolibet  decurrente  quatuordecim  die?ntm  spatio. 

iC)"  Christifideles  suscipientes  tempore  paschali  S.  Commu- 
nionem,  et  satisfaciunt  praecepto  paschali,  et  lucrari  possunt  in- 
dulgentiam,  pro  qua  praescripta  est  S.  Communio. 

17°  Eadem  Communione  acquiri  possunt  eodem  die  plures 
indulgentiae  plenariae,  dummodo  adimpleantur  ceterae  conditiones 
injunctae. 

18°  Non  est  necessarium  ut  sacra  Communio  fiat  in  ecclesia 
quae  visitari  debet  pro  lucranda  indulgentia. 

19°  Habilualiter  infirmi  e  domo  egredi  impotentes,  acquirere 
possunt  omnes  indulgentias,  pro  quarum  lucro  praescripta  sit  sa- 
cra  Communio  et  visitatio  ecclesiae,  dummodo  ceteris  omnibus 
absolutis  conditionibus,  loco  Communionis  et  visitationis,  alia  pia 
opera  a  respectivo  Confessario  injungenda,  fideliter  adimpleant. 


CAP.    II.    DOCTRINA   CANONICA   DE   INDULGENTIIS.  101 

20*'  Pro  pueris  ad  S.  Commiinionem  nondum  admissis, 
facultas  generalis  dispensandi  non  reperitur  concessa. 

21*"  Indicantur  nonnul lae  concessiones  ^pcc/a/e<y  pro  Missio- 
nariis  in  regionibus  Sinarum,  Tunkini  etc.  commorantibus. 

22**  Visitafio  ecclesiae  et  Preces.  Nomine  visitationis  in 
praesenti  intelligitur  accessus  ad  locum  sacrum  ob  motivum  fidei  et 
religionis  cum  intentione  inibi  honorandi  Deum  sive  in  se,  sive  in 
aliquo  suo  Sancto. 

23°  Si  in  indulto  concessionis  pro  praescripta  visitatione  de- 
terminatur  ecclesia,  liaec  est  visitanda;  secus  in  qualibet  ecclesia 
vel  publico  oratorio  fieri  potest. 

24°  Visitatio  ecclesiae  impleri  potest  sive  ante  sive  post 
aiiorum  operum  implementum. 

2o°  Quando  pro  acquisitione  indulgentiarum  eodem  die  oc- 
<:urrentium  praescripta  esl  visitatio  ecclesiae,  debet  fidelis  quilibet 
tot  vicibus  ecclesiam  visitare,  quot  indulgentias  lucrari  vult.  Opus 
est  igitur,  ut  posl  quamlibet  visitationem  quis  egrediatur,  et  de- 
nuo  in  ecclesiam  ingrediatur. 

26°  Per  preces  jam  ohligatorias  satisfieri  nequit  precibus 
a  Summo  Pontifice  praescriptis  pro  acquirenda  indulgentia. 

27°  Preces  requisitae  in  indulgentiarum  concessionibus  ad 
adimplendam  Summi  Ponlificis  intentionem,  sunt  ad  uniuscujusque 
libitum,  nisi  peculiariter  adsignentur. 

28°  Injunctae  piae  preces  effundendae  satis  erit  si  fuerint 
vocales. 

29°  Quando  in  rescripto  concessionis  non  determinatur  ora- 
tionis  qualitas,  liberum  cuique  est  sibi  eligere  orationem,  sive 
haec  sit  oratio  Dominica  et  Salutatio  Angelica,  sive  recitatio  ali- 
cujus  coronae  vel  Psalmi,  sive  sit  Officium  aliquod  ab  Ecclesia 
approbatum. 

30°  Preces  recitari  possunt  alternatim  cum  socio. 

31°  Provisio  pro  Surdo-Mutis,  quibus  exhibetur  modus  sup- 
plendi  impotentiae,  qua  detinentur  preces  recitandi  pro  indulgentiis 
acquirendis  injunclas. 

32°  Tempus  acquirendi  indulgentias.  Tempus  pro  acquisi- 
tione  indulgentiarum  est  illud,  quod  in  indullo  concessionis  de- 
termiiiatur,  ad  quod  proinde  attendendum  esl.  Si  in  tali  indulto  nihil 
expresse  habeatur,  indulgentiae  lucrandae  incipiunl  a  media  nocte 
ad  mediam  noctem. 


102  PARS   I.    DE   INDULGENTIIS   IN    GENERE. 

33°  Indulgentiae  quaepro  festivitatibus  proprie  diclis  conce- 
dunlur,  ordinarie  danlur  cum  clausula:  a  primis  vespeyns  usque 
ad  occasum  solis  diei  sequentis,  seu  ipsius  diei  festi.  Tunc  vi- 
silatio  ecclesiae  fieri  potest  etiam  in  vigilia,  non  tamen  ante  ho- 
ram,  in  qua  communiter  recitari  solent  publice  vesperae. 

34°  Translatio  indulgentiarum,  Translato  festo  quoad  50- 
lemnitatem  et  exteriorem  publicam  celebrationem,  Iransfertur  et 
indulgentia  eidem  festo  concessa,  etiamsi  non  transferalur  Officium 
cum  Missa. 

35°  Translato  tantum  festo  per  accidens,  idest  quoad  Offi- 
cium  et  iMissam  infra  annum,  non  transfertur  indulgentia. 

36°  Clausulae.  In  documentis  S.  Sedis,  quae  indulgentias 
respiciunt,  nonnullae  reperiuntur  clausulae  seu  formulae  vel  locu- 
tiones,  quas  dignoscere  maxime  interest,  quasque  vide  in  textu. 


PAR8  8ECUNDA 


DE  mDULGENTnS  IN  SPECIE 


PARS  SECUNDA. 


Praemissa  ac  explicala  doctrina  de  Indulgenliis  lam  theolo- 
gica  tum  canonica,  quae  quidem  partem  earumdem  generalem  seu 
fundamentalem  constituunt,  modo  ad  secundam  partem  gradum 
facimus,  in  qua  agitur  de  Indulgentiis  in  specie,  adnexis  scilicet 
sive  piis  precibus,  sive  piis  exerciliis,  sive  piis  operibus  aut  piis 
objectis,  ita  tamen  ut  eas  tantum  indulgentias  compleclatur,  quae 
ab  omnibus  Christifidelibus  acquiri  possunt.  In  opere  conficiendo 
et  ordinando  prae  oculis  habuimus  authenticam  Collectionem  Ro- 
manam  (Raccolta),  cujus  methodum,  saltem  quoad  substantiam^  se- 
cuti  sumus.  De  quibusdam  indulgentiis  vel  piis  exercitiis  aut  piis 
objectis,  juxta  materiarum  exigentiam,  latius  egimus,  et  ea,  majori 
claritati  prospicientes,  sub  distincto  capite  concludimus.  In  primo 
capite,  praeter  pia  exercitia,  plures  preces  breviores  indulgentiis 
ditatas  transcripsimus,  ut  phirimum  ex  Raccolta,  quae  indulgen- 
tiae,  ut  lectores  bene  norunt,  sunt  omnes  applicabiles  animabus 
Purgatorii.  Quae  vero  non  reperiuntur  in  Raccolta,  vel  quia  post 
editum  hujusmodi  opus,  vei  quia  non  omnibus  Christifidelibus  con- 
cessae  sunt,  proprio  loco  dicetur,  an  eisdem  animabus  sint  appli- 
cabiles  necne. 


CAPUT  I. 
PRECES   ETPIA   EXERCITIA. 


ARTICULUS    I. 

DEUS  TRINUS  ET  UNUS. 

§  I. 
1.  Trisagium  Angelicum. 

244.  Sanctus,  Sanctus,  Sanctus  Dominus  Deus  exercituum : 
Plena  est  terra  gloria  tua:  Gloria  Patri,  gloria  Filio,  gloria 
Spiritui  sancto. 

Summus  Pontifex  Clemens  XIV,  Decreto  S.  Congregationis  Indulgen- 
tiarum  de  die  6  Junii  1769,  Christifidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  et 
devote  praedictum  Trisagium  Angelicum  recitaverint,  concessit 

1.  Indulgentiam  centum  dieriim  semel  in  die; 

2.  Indulgentiam  centum  dierum  ter  in  die  in  omnibus  die- 
bus  Dominicis,  in  Festo  SS.  Trinitalis,  singulisque  diebus  infra  ejus- 
dera  Octavam. 

Idem  Pontifex  per  aliud  Decretum  ejusdem  S.  C.  sub  die  26  Junii 
1770,  Cliristifidelibus,  qui  per  integrum  unius  mensis  spatium  dictum  Tri- 
sagium  quotidie,  ut  supra,  recitaverint,  indulsit 

3.  Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  lucrandam  die 
ad  arbitrium  eligenda,  in  qua  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Com- 
munione  refecti,  per  aliquod  lemporis  spalium  oraverint  juxta 
mentem  Sanclitatis  Suae  (Raccolta,  pag.  3). 

2.  Ter  :  Gloria  Patri. 

245.  Pius  PP.  VII  fidelibus  recitantibus  in  principio  diei,  meridie  et 
in  sero  tria  Gloria  Patri  in  gratiarum  actionem  SS.  Trinitati  pro  donis 
et  privilegiis  SS.  Virgini  elargitis,  praesertim  in  ejus  gloriosa  in  coelum 
Assumptione,  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  pro  qualibet  recilatione  in  tri- 
bus  distinclis  diei  parlibus  peracta; 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  107 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  iis  omnibus,  qui 
conslanler  per  integrum  mensem  dislinctis  diei  horis,  ut  supra, 
quotidie  dictam  devotionem  exercuerint,  dummodo  confessi  et  sa- 
cra  Communione  refecti  die  pro  lubitu  eligenda,  devote  oraverint 
pro  exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae  ac  juxta  mentem  Sanctitatis 
Suae  (Decr.  11  Julii  181  o;  Raccolta,  pag.  9,  n.  4). 

3.  Triduum  vel  Supplicatio  novendialis  in  honorem 

SS.  Trinitatis. 

246.  Pius  PP.  IX  Christifidelibus  qui  publice  vel  privatim  devote  per- 
egerint  in  honorem  SS.  Trinitatls  Triduanas  vel  Novendiales  preces  tam 
ante  primam  Dominicam  post  Pentecosten,  quam  in  quolibet  alio  tempore 
infra  annum,  concessit 

Jndulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
lucrandam  quovis  die  Tridui  vel  Novenae; 

Indulgentiam  plenariam  iis,  qui  dictum  Triduum  vel  Nove- 
nam  compleverint,  eo  die  acquirendam,  in  quo  vere  contriti,  con- 
fessi  ac  sacra  Communione  refecti,  publicam  ecclesiam  visitaverint, 
ibique  per  aliquod  temporis  spatium  devote  oraverint  ad  mentem 
Sanctitatis  Suae  (Decr.  8  Aug.  1847;  Baccolta,  pag.  16). 

4.  SiGNUM  Crucis. 

247.  Summus  Pontifex  Pius  IX,  Brevi  28  Julii  1863,  concessit  omnibus 
Christifidelibus  toties  quoties  corde  saltem  contrito  se  signabunt  signo  Cru- 
cis,  simul  invocando  SS.  Trinitatem  verbis:  In  nomine  Patris,  et  Filiij 
et  Spiritus  sancti, 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum. 

Idem  Pontifex,  per  aliud  breve  23  Martii  1866,  elargitus  est 

Indulgentiam  centum  dierum  qualibet  vice  lucrandam  a  fi- 
delibus,  qui  corde  saltem  contrito  signum  Crucis  fecerint  aqiLa 
benedicta,  simul  proferentes  praedicta  verba:  Innomine  Patris  etc. 
{Raccolta,  pag.  16). 

O.    ACTUS   VIRTUTUM    THEOLOGICARUM. 

248.  Summus  Pontifex  Benedictus  XIV,  animadvertens,  nedum  utile, 
sed  necessarium  esse  ad  aeternam  salutem  consequendam   actus   virtutum 


108  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

theologalium  Fidel,  Spei  et  Charitatis  frequenter  elicere,  ut  fideles  ad  hu- 
jusmodi  actus  exercendos  facilius  excitentur,  confirmavit  concessionem  a  Be- 
nedicto  XIII  factam  sub  die  15  Jan.  1728,  nempe 

Indulgenliam  plena^iam  semel  in  inense  elargitam  iis  omni- 
bus,  qui  quotidie  per  integrum  mensis  spatium  praedictos  actus 
devote  et  ex  corde  peregerint,  lucrandam  in  una  die  ad  arbitrium 
eligenda,  in  quo  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Communione  re- 
fecli,  orabunt  pro  concordia  inter  principes  christianos,  pro  extir- 
patione  haeresum,  et  pro  exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae. 

Concessit  insuper  Indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortis. 

Tandem,  ut  magis  ac  magis  fideles  excitentur  ad  praefatos  actus  eli- 
ciendos,  concessit 

Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
qualibet  vice  lucrandam  ab  iis,  qui  devote  et  ex  corde  memoratos 
aclus  exercuerint  (quae  quidem  indulgentia,  juxta  Anlecessoris  sui 
concessionem,  semel  tanturn  in  die  acquiri  poterat). 

Declaravit  etiam  laudatus  Pontifex,  supradictas  indulgentias  non  esse 
adnexas  certis  et  determinatis  verbis,  ac  ideo  cuilibet  liberum  esse  uti 
quavis  formula,  dummodo  in  ea  expressa  habeantur  peculiaria  motiva  sin- 
gularum  yirtutum  theologalium  (Decr.  28  Jan.  1756 ;  Raccolta,  pag.  18, 
ubi,  si  quis  habere  desiderat,  habentur  etiam  formulae). 

6.    ACTUS   FIDEI. 

249.  0  mi  Deus,  credo  in  Te,  credo  omnia  quae  Tu  revelasti, 
et  quae  sancta  Ecclesia  catholica  credenda  proponit.  Gredo  in 
primis  beatissimam  Virginem  Mariam  vere  esse  Dei  Genitricem, 
credo  firmiter  et  indubitanter,  eam  esse  simul  Matrem  et  Vir- 
ginem  et  liberam  ab  omni  etiam  minimo  peccato  actuali;  item 
firmiter  et  indubitanter  credo,  Mariam  in  primo  instanti  suae 
conceptionis  fuisse  singulari  omnipotentis  Dei  gratia  et  privi- 
legio,  intuitu  meritorum  Ghristi  Jesu  Salvatoris  humani  gene- 
ris,  ab  omni  originalis  culpae  labe  praeservatam  immunem. 
Item  firmiter  et  indubitanter  credo,  Romanum  Pontificem  cum 
ex  cathedra  loquitur,  id  est,  cum  omnium  Ghristianorum  pa- 
storis  et  doctoris  munere  fungens,  pro  sua  suprema  et  aposto- 
lica  auctoritate  doctrinam  de  fide  et  moribus  ab  universa  Ec- 


CAP.    I.    PRECES    ET    PIA    EXERCITIA.  109 

clesia  tenendam  definit,  per  assistentiam  divinam  ipsi  in  beato 
Petro  promissam,  ea  iniallibilitate  pollere,  qua  divinus  Redem- 
ptor  Ecclesiam  suam  in  definiendo  de  fide  vel  moribus  instru- 
ctam  esse  voluit:  ideoque  ejusmodi  Romani  Pontificis  definitio- 
nes  ex  sese,  non  autem  ex  consensu  Ecclesiae,  irreformabiles 
esse.  Haec  omnia  credo,  quia  sancta  tua  Ecclesia,  quae  est  co- 
lumna  et  fundamentum  veritatis,  quae  numquam  erravit  nec 
umquam  errare  potest,  haec  credenda  proponit. 

Pius  PP.  IX  per  Eescriptnm  diei  10  Januarii  1871  omnibus  Chri- 
stifidelibus  corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus  descriptum  Actum 
fidei  impertitus  est 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  {Raccolta,  pag.  34). 

7.  Oratio  :  Pietate  tua, 

250.  Pietate  tua,  quaesumus  Domine,  nostrorum  solve  vin- 

cula  peccatorum,  et  intercedente  beata  semperque  Virgine  Dei 

Genitrice  Maria  cum  beato  Joseph  ac  beatis  ApostoHs  tuis  Petro 

et  Paulo  et  omnibus  Sanctis,  nos  famulos  tuos  et  loca  nostra 

in  omni  sanctitate  custodi ,  omnes  consanguinitate,  affinitate  ac 

famiharitate  nobis  conjunctos  a  vitiis  purga,  virtutibus  illustra; 

pacem  et  salutem  nobis  tribue;  hostes  visibiles  et  invisibiles 

remove;  carnalia  desideria  repelle;   aerem  salubrem  indulge; 

amicis  et  inimicis  nostris  charitatem  largire;  Urbem  tuam  cu- 

stodi;  Pontificem  nostrum  N.  conserva;  omnes  Praelatos,  Prin- 

cipes  cunctumque  Populum  christianum  ab  omni   adversitate 

defende.  Benedictio  tua  sit  super  nos  semper;  et  omnibus  fide- 

libus  defunctis  requiem  aeternam  concede.   Per  Ghristum  Do- 
minum  nostrum.  Amen. 

Cliristifidelibus  hanc  orationem  corde  saltem  contrito  et  devoto  reci- 
tantibus  concessa  est 

Indulgentia  quadraginta  dierum  pro  qualibet  vice; 

Indulgentia  centum  annorum  totidemr/ue  quadragenarum 
iis,  qui  eam  recilaverint  in  omnibus  mensis  Sabbatis  (Leo  XH. 
Rescr.  aulogr.  9  Julii  1828;  Raccolta,  pag.  20). 


110  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

8.   Preces  PRO  IMPLORANDA  PACE. 

251,  Da  pacem,  Domine,  in  diebus  nostris,  quia  non  est  alius, 
qui  pugnet  pro  nobis,  nisi  tu,  Deus  noster. 

y.  Fiat  pax  in  virtute  tua.  b^.  Et  ahundantia  in  turribus 
tuis. 

Oremus.  Deus,  a  quo  sancta  desideria,  recta  consilia  et  ju- 
sta  sunt  opera:  da  servis  tuis  illam,  quam  mundus  dare  non 
potest,  pacem ;  ut  et  corda  nostra  mandatis  tuis  dedita,  et  ho- 
stium  sublata  formidine,  tempora  sint  tua  protectione  tranquilla. 
Per  Christum  Dominum  nostrum.  Amen. 

Fidelibus  corde   contrito   et  devote  has  preces   recitantibus  concessa 
est  a  Pio  PP.  IX 

Indulgentia  centum  dierum  pro  qualibet  vice; 

Indulgentia  plenaria  semel  in  mense,  die  ad  Hbitum  ehgenda. 
iis  qui  consueverint  easdem  preces  recitare  semel  saltem  in  die 
per  spatium  unius  mensis,  adimpletis  conditionibus,  quae  sunt  Con- 
fessio,  Communio,  \isitatio  ecclesiae  et  preces  ad  iutentionem  Sum- 
mi  Pontificis  (Decr.  18  xMaji  1848;  Raccolta,  pag.  28). 

9.  Jaculatoria:  Actus  CONFORMITATIS  DIVINAE  VOLUNTATL 

252.  Fiat,  laudetur  atque  in  aeternum  superexaltetur  justis- 
sima,  altissima  et  amabilissima  Yoluntas  Dei  in  omnibus. 

Indulgentia  centum  dierum  semel  in  die  lucranda  a  fidehbus, 
qui  corde  saltem  contrito  et  devote  hujusmodi  jaculatoriam  reci- 
labunt; 

Indulgentia  plenaria  semel  in  anno  acquirenda  ab  iis,  qui 
quotidie  eam  recitaverint,  die  pro  hbitu  ehgenda,  Sacramentis  per- 
ceptis,  et  effusis  ad  Deum  precibus  juxta  intentionem  Summi  Pon- 
lificis; 

Indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis  iis  omnibus,  qui  di- 
ctam  jaculatoriam  consueverunt  in  vita  frequenler  recitare,  quique 
bene  dispositi,  patienter  mortem  acceptabunt  de  manu  Dei  (Pius  VII, 
Decr.  19  Maji  1818;  Raccolta,  pag.  20). 


CAP.    I.    PRKCKS   ET   PIA    EXERCITIA.  111 

10.  AcTus  AMORis  S.  P.  N.  Francisci  :  Deus  meus  et  omnia. 

253.  Est  brevissima  jaculatoria,  valde  familiaris  Seraphico  P. 
S.  Francisco,  simulque  opportuna  et  salutaris  ad  excitandum  in 
Christifidelibus  amorem  erga  Deum. 

Summus  Pontifex  Leo  XIII  omnibus  Christifidelibus  corde  saltem  con- 
trito  ac  devote  recitantibus  supradictam  oratiunculam  benigne  concessit 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum  qualibet  vice,  defunctis 
quoque  applicabilem  (Decr.  4  Maji  1888,  apud  Acta  Ord.  Min.,  ann. 
VII,  pag.  81). 

11.  Invocatio  ad  Dominum  S.  Ignatu  de  Lojola. 

254.  Domine  mi,  fac  ut  amem  te,  et  ut  praemium  amoris 
mei  sit  amare  te  magis  in  dies. 

Recitantibus  hujusmodi  jaculatoriam  precem  corde  saltem  contrito  ac 
devote  a  Leone  PP.  XIII  per  Eescriptum  S.  C.  I.  diei  15  Martii  1890 
concessa  est 

Jndulgentia  centum  dierum,  defunctis  quoque  applicabihs, 
semel  in  die  lucranda  (Acta  S.  Sed.  vol.  XXIi,  pag.  565). 

12.  Oratio  S.  Bonaventurae. 

255.  Domine  sancte,  Pater  omnipotens,  aeterne  Deus,  pro- 
pter  tuam  largitatem  et  Filii  tui,  qui  pro  me  sustinuit  passio- 
nem  et  mortem,  et  Matris  ejus  excellentissimam  sanctitatem, 
atque  beati  Francisci,  et  omnium  Sanctorum  merita,  concede 
mihi  peccatori,  et  omni  tuo  beneficio  indigno,  ut  te  solum  dili- 
gam,  tuo  amore  semper  sitiam,  beneficium  passionis  continuo 
in  corde  habeam,  meam  miseriam  recognoscam,  et  ab  omnibus 
conculcari  et  contemni  cupiamj  nihil  me  contristet  nisi  culpa. 
Amen. 

Summus  Pontifex  Pius  PP.  IX  concessit  omnibus  fidelibus,  qui  cordo 
saltem  contrito  et  devote  praedictam  orationem  recitabunt 


112  PARS   II.   DE   INDULGENTJIS   IN    SPECIE. 

Indulgentiam  centum  dierum,  semel  in  die  (Rescript.  aulogr. 
11  Apr.  1874;  Raccolta,  pag.  36). 

13.  Oratio  pro  adimplenda  voluntate  Del 
(De  Imit.  Chr.  L.  III,  C.  XV,  n.  3). 

256.  Concede  mihi,  benignissime  Jesu,  gratiam  tuam,  ut  me- 
cum  sit  et  mecum  laboret  mecumque  in  finem  usque  perseveret. 

Da  mihi  hoc  semper  desiderare  et  velle,  quod  Tibi  magis 
acceptum  est  et  carius  placet.  § 

Tua  voluntas  mea  sit,  et  mea  voluntas  tuam  semper  se- 
quatur  et  optime  ei  concordet.  1 

Sit  mihi  unum  velle  et  nolle  Tecum,  nec  aliud  posse  velle 
aut  nolle,  nisi  quod  Tu  vis  et  nolis.  Amen.  ^ 

Omnibus  Christifidelibus,  corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus 
praefatam  orationem,  Leo  PP.  XIII,  per  Rescriptum  S.  C.  I.  diei  27  Fe- 
bruarii  1886,  concessit 

Indulgentiam  hiscentum  dierum.  semel  in  die  {RaccoUa, 
pag.  70).  ^ 

14.  Oratio:  Retribuere, 

257.  Retribuere  dignare,  Domine,  omnibus  nobis  bona  fa- 
cientibus  propter  nomen  tuum,  vitam  aeternam.  Amen.  ^ 

Summus  Pontifex  Leo  XIII,  die  17  Decemb.  1892,  omnibus  Christi- 
fidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  ac  devote  praefatam  orationem  recita- 
verint,  benigne  concessit 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum,  defunctis  applicabilem, 
his  in  die  lucrandam  (Acta  Ord.  Min.,  ann.  XII,  p.  o8). 

lo.  Jaculatoria:  Aeterne  Pater. 

258.  Aeterne  Pater,  Tibi  oifero  Sanguinem  pretiosissimum 
Jesu  Ghristi  in  satisfactionem  peccatorum  meorum,  ac  pro 
necessitatibus  sanctae  Ecclesiae. 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  113 

Pius  PP.  VII  per  Eescriptum  diei  22  Sept.  1817  concessit 
Indulgentiam  cenlum  dierum  pro  qualibet  vice  omnibus  Chri- 
slifidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  devote  recitabunt  descri- 
ptam  precem  jaculatoriam  (Raccolta,  pag.  160;  Rescr.  auth.  pag.  553). 

16.  Oratio  desumpta  ex  libro  Exercitiorum  spiritualium 
S.  Ignatii  de  Lojola:  Suscipe,  Domine. 

259.  Suscipe,  Domine,  universam  meam  libertatem.  Accipe 

memoriam,  intellectum  atque  voluntatem  meana.  Quidquid  habeo 

vel  possideo,  mihi  largitus  es:  id  tibi  totum  restituo,  ac  tuae 

prorsus  voluntati  trado  gubernandum.  Amorem  tui  solum  cum 

gratia  tua  mihi  dones,  et  dives  sum  satis,  nec  aliud  quidquam 

ultra  posco. 

Leo  PP.  XIII  fidelibus  corde  saltem  contrito  et  devote  ejusmodi  ora- 
tionem  recitantibus,  impartitus  est 

Indulgentiam  tercentot^um  dierum  semel  in  die  (Rescr.  S. 
C.  I.  26  Maji  1883;  Raccolta,  pag.  37). 

§11. 

SPIRITUS  SANCTUS. 

17.  Hymnus:  Veni,  Creator  Spiritus,  et  sequentia: 

Veni,  sancte  Spiritus. 

260.  Cum  lalinus  lextus  tum  enuntiati  Hyrani,  tum  Sequentiae 
in  honorem  Spiritus  sancli  reperiri  facile  possit  in  Breviariis,  Mis- 
salibus,  ahisqae  libris,  necessarium  haud  ducimus  hujusmodi  pre- 
catorias  iaudes  transcribere. 

Summus  Pontifex  Pius  VI,  omnibus  fidelibus  semel  vel  pluries  in  die 
corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus  Hymnum  Veni,  Creator  Spi- 
ritiis,  vel  Sequentiam   Veni,  sancte  Spiritus,  concessit 

Indulgentiam  'plenariam  semel  in  mense,  die  ad  libitum  eH- 
genda,  adimpletis  conditionibus,  quae  sunt  Confessio,  Communio  et 
preces  ad  intenlionem  Summi  Pontificis; 

Indulgentiam  tercentorum  diei^um  iis  omnibus,  qui  Dominica 
Penlecostes  et  in  ejus  Octava  corde  saltem  contrito  et  devote  reci- 
taverint  dictum  Hymnum,  vel  Sequentiam,  orando  ut  supra; 

Indulgentiam  centum  dierum  in  omnibus  ahis  anni  diebus, 
toties  lucrandam,  quoties  devote  et  corde  saltem  contrito  recita- 

8 


H4  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

bitur  Hymnus  vel  Sequentia,  orando  ut  supra  (Breve  26  Maji  1796; 
Raccolta,  pag.  88  et  seqq.). 

Non  sunt  liic  omittendae  nonnullae  consideraliones: 

1.  Ad  lucrandas  praefalas  indulgentias  non  est  necessarium, 
ut  ambae  preces  recitenlur,  sed  sufficit  nt  vel  Hymnus  vel  Se- 
quentia  dicatur,  ut  patet  ex  particula  disjunctiva  vel. 

2.  Qui  quotidie  recitat  Hymnum  Veni,  Creator  Spiritus,  et 
Sequentiam  Veni,  sancte  Spiritus,  non  iucralur  in  eodem  mense 
duas  indulgentias  plenarias  (Decr.  29  Maji  1841.  N.  291  ad  9). 

3.  Variatio  conclusionis  Hymni  Veni  Creator  etc.  intra  lempus 
paschale  et  exlra,  non  est  de  essentia  operis  ad  lucrandas  indul- 
gentias  (Decr.  12  Martii  1855.  N.  367  ad  4). 

4.  Cum  in  Raccolta  non  apponatur  versus  Emitte  Spiritum 
tuum  etc.  neque  Oratio  Deus,  qui  corda  fidelium,  consequitur  has 
preces  non  esse  necessarias  pro  acquisitione  indulgenliarum. 

18.  NovENA  Spiritus  sangti. 

261.  Summus  Pontifex  Pius  IX  omnibus  Christifidelibus,  qui  corde  sal- 
tem  contrito  ac  devote  peregerint  quolibet  tempore  intra  annum  Novendiales 
preces  in  honorem  Spiritus  sancti,  concessit 

Jndulgentiam  tercentorum  dierum  in  quolibet  die; 

Indulgentiam  plenariam  vei  durante  Novena,  vel  in  uno  die 
intra  octiduum,  quod  immediate  eam  sequitur,  dummodo  vere  con- 
triti,  confessi  ac  sacra  Communione  refecti,  oraverint  pro  sancta 
Ecclesia  et  pro  Summo  Pontifice. 

Notandum,  quod  juxla  primaevam  concessionem  Pii  PP.  IX 
per  Rescriptum  Cajetae  publicatum  die  5  Jan.  1849,  ad  acquirendas 
memoratas  indulgentias  recitari  debebant  preces,  prout  extant  in 
quodam  libro  Neapoli  edito  a  R.  P.  Josepho  M^  Falcone,  Sacerdote 
Gongregationis  Missionis;  sed  per  aliud  Rescriptum  S.  C.  Indulg. 
de  dato  26  Nov.  1876  idem  Pontifex  deciaravit  easdem  indulgentias 
lucrari  etiam  posse  ab  iis,  qui  Novenam  Spiritus  sancti  faciunt  qua- 
cumque  alia  precum  formula,  dummodo  a  competenti  auctoritate 
ecclesiastica  sit  approbata  (Raccolta,  pag.  41). 

19.  Septem:  Gloria  Patri  etc. 

262.  Ex  concessione  Pii  PP.  IX,  Christifideles  recitantes  corde  saltem 
contrito  et  devote  septies   «  Gloria  Fatri,  et  Filio,  et  Spiritui  sancto  » 


CAP.    I.    PRECES    ET   PIA   EXERGITIA.  115 

cum  intentione  postulandi  septem  dona  Spiritus  sancti  pro   fidei  propaga- 
tione,  et  orandi  juxta  mentem  Summi  Pontificis,  lucrantur 

Jndulgentiam  septem  dierum  (Rescr.  S.  C.  de  Prop.  Fide, 
12  Martii  1857;  Raccolta,  pag.  41). 

§  HI. 

JESUS. 

20.    LlTANIAE   SS.    NOMINIS   JeSU. 

263.  Opporlunum  ac  utile  censemus  aliqua  praemittere,  quae 
Litanias  in  genere  concernunl. 

1.  In  Decretis,  quae  Indicem  Librorum  prohibitorum  praece- 
dunt,  §  IV".  3,  prohibentur  «  Litaniae  omnes,  praeter  antiquissi- 
mas  et  communes,  quae  in  Breviariis,  Missalibus,  Pontificalibus, 
ac  Ritualibus  continentur,  et  praeter  Litanias  de  B.  Virgine, 
quae  in  sacra  aede  Lauretana  decantari  solent  ». 

2.  Lilaniis  Sanclorum  non  licet  addere  neque  aliquem  versi- 
€ulum,  neque  nomen  alicujus  Sancti,  etsi  Patroni  dioecesis  (Decr. 
S.  R.  C.  27  Sept.  1873;  Gardelhni,  N.  5564). 

3.  Quamvis  praeter  Litanias  SSmi  Nominis  Jesu,  B.  Mariae 
Virginis  Lauretanas  nuncupatas,  et  Sanctorum,  quae  in  libris  li- 
turgicis  habentur,  nullae  aliae  a  S.  Sede  approbalae  fuerint,  quae- 
dara  tamen  typis  passim  evulgantur,  quae  in  honorem  alicujus 
Sancti  vel  mysterii  fidelibus  recitandae  proponuntur,  atque  in  libris 
praeserlim  pietatis,  vulgo  di  divozione  continentur,  nonnunquam 
etiam  auctoritatis  ecclesiasticae  sanctione  munitis. 

4.  Hinc  S.  Rituum  Congregalio  sui  muneris  esse  duxit  Rmos 
locorum  Ordinarios  admonere,  ne  sinant  alias  Litanias  publice 
recitari,  nisi  praedictas,  vel  alias,  si  quae  a  S.  R.  U.  Inquisi- 
tione  recognitae  et  approbatae  fuerint;  ac  simul  caveant  suam 
approbationem  pro  impressione  subnectere  iis  libris,  in  quibus 
Litaniae  inveniuntur  Apostolica  sanclione  carentes  (Monitum  S.  R. 
C,  16  Junii  1880,  apud  Acta  S.  Sed.  Vol.  XIII,  pag.  91). 

5.  Post  editum  descriptum  Monitum,  quaedam  dubia  exorta 
sunt  circa  approbationem  Litaniarum  ex  parle  Ordinariorum,  quae 
deinde  Sacrae  Rituum  Congregationi  exhibila  sunt  solvenda.  S. 
Congregatio  omnibus  quaeslionibus  ad  se  delatis,  insequenti  unico 
responso  iis  satisfaciendum  duxit,  videlicet: 


116  PARS   n.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Monitum,  de  quo  agitur,  respicere  Litanias  in  liturgicis  et 
publicis  funclionibus  recitandas:  posse  vero,  immo  leneri  Ordi- 
narios  alias  seu  novas  Litanias  examinare,  et,  quatenns  expedire 
putent,  approbare;  at  nonnisi  pro  privata  atque  extraliturgica 
recitatione  (Decr.  29  Octobr.  1882,  penes  Acta  S.  Sed.  Vol.  XV, 
pag.  191). 

6.  Novissime  eadem  S.  Congregatio  declaravit,  quod  illae  tantum 
Litaniae  pubiice  recitari  possunt  in  ecclesiis  vel  oratoriis  publicis, 
quae  habentur  in  Breviario,  aut  in  recentioribus  editionibus  Ri- 
tualis  Romani  ab  Apostolica  Sede  approbatis.  Hinc  invocationes  ad 
normam  Litaniarum  in  honorem  sacrae  Familiae,  sacratissimi  Gordis 
Jesu,  Mariae  Perdolentis,  S.  Joseph,  aliorumque  Sanctorum,  in  ec- 
clesiis  vel  oratoriis  publicis  etiam  extra  functiones  stricte  hturgicas 
recitari  nequeunt.  (S.  Rit.  Congr.  6  Martii  1894;  Analect.  ecclesiast. 
ann.  3,  pag.  28;  28  Nov.  1895;  Ac(a  Ord.  Min.  ann.  XV.  pag.  11). 

7.  Litaniae  in  honorem  SSmi  Nominis  Jesu  plures  et  variae 
compositae  sunt,  non  omnes  quidem  probabiles.  Ad  hanc  varietatem 
e  m^edio  toUendam,  Summus  Pontifex  Pius  IX,  per  Decretum  S. 
R.  C.  de  die  8  Junii  1862,  approbavit  Litanias  sanctissimi  No- 
MiNis  Jesu,  quae  unice  in  posterum  retineri  debent  ab  omnibus 
Christifidehbus,  quaeque  reperiuntur  insertae  tum  in  Raccolta, 
tum  in  novissimis  Breviariis  et  Diurnahbus. 

8.  Idem  Pontifex  per  citatum  Decretum  concessit  fidehbus,  qui 
praefatas  Lilanias  devote  recitaverint 

Indulgentiam  tercentorum  dierum,  cum  hac  tamen  restri- 
ctione:  quando  scilicet  Sacrorum  Antistites  pro  sua  quisque  dioe- 
cesi  hanc  gratiam  speciatim  petiisseyit. 

At  SS.  D.  N.  Leo  PP.  XIII  per  Decretum  Urbis  et  Orbis  die 
16  Januarii  1886  dictam  indulgentiam  tercentum  dierum  semel 
tantum  in  die  lucrandam,  benigne  extendit  ad  omnes  Christifi- 
deles,  qui  corde  saltem  contrito  ac  devote  Litanias  (authenticas) 
55.  Nominis  Jesu  recitaverint,  declarans  eam  esse  apphcabilena 
animabus  Purgatorii  (Cf.  Acta  S.  Sed.  Vol.  XVIII,  pag.  509 :  Rac- 
colta,  pag.  67  et  seq.). 

21.  Invocatio  SS.  Nominis  Jesu. 

264.  Clemens  PP.  XIII,  Decreto  S.  C.  I.  de  die  5  Septembris  1759,. 
de  novo  confirmavit  sequentes  indulgentias,  jam  concessas  a  Sixto  Y  et 
Benedicto  XIII: 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  117 

Indulgentiam  quinqiiaginta  dierum  loties  lucrandam,  quoties 
fideles  se  invicem  salutantes,  unus  dicat:  Laudetur  Jesus  Christus; 
€t  alius  (vel  alii)  respondeat:  Amen,  vel:  In  saecula. 

Indulgentiam  viginti  quinque  dierum  qualibet  vice  iucrandam 
ab  iis  omnibus,  qui  devote  invocaverint  SS.  Nomen  Jesu. 

Indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortis  iis  omnibus,  qui 
in  vita  consueverint,  ut  supra,  se  salutare,  vel  saepius  ipsum  SS. 
^OMEN  invocare;  dummodo  tunc  saltem  corde,  si  id  ore  facere  ne- 
quiverint,  idem  SS.  Nomen  invocent. 

Praedictae  indulgentiae  concessae  quoque  sunt  Praedicatoribus 
et  iis  omnibus,  qui  fideles  exhortabuntur  ad  se  salutandos  prae- 
fato  modo,  et  ad  saepe  invocandum  SS.  Nomen  Jesu  et  Mariae 
(Raccolta,  pag.  48). 

22.  Laus  sanctis  Nominibus  Jesu  et  Mariae. 

265.  Pius  PP.  L\  per  Rescriptum  S.  C.  L  diei  26  Sept.  1864, 
ad  omnes  Christifideles,  qui  vicissim  se  devote  salutaverint,  unus 
dicens:  Laudetur  Jesus  et  Maria,  et  alius  respondens:  Hodie  et 
:Semper,  vel  aliis  similibus  verbis,  benigne  extendit 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum  qualibet  vice  lucrandam, 
quam  indulgentiam  Clemens  XIll  Bulla  de  die  30  Nov.  1762  jam 
concesserat  Religiosis  Carmelitis,  qui  ad  invicem  se  salutabant  solis 
Yerbis:  Laudetur  Jesus  et  Maria  (Raccolta,  pag.  bll). 

23.  Jaculatoria:  Mi  Jesu,  misericordia  (Gesu  mio,  misericordia). 

266.  Indulgentia  centum  dierum  a  Summo  Ponlifice  Pio  PP.  IX 
<ie  novo  concessa  est  omnibus  Christifidelibus,  quoties  corde  saltem 
contrito  et  devote  recitaverint  dictam  Jaculatoriam,  qua  saepis- 
sime  utebatur  S.  Leonardus  a  Portu  Mauritio,  speciatim  in  favorem 
fidehum  in  arliculo  raortis  constitulorum,  qui  facile  pronunliare  ne- 
•queunt  proiixas  orationes  (Decr.  24  Sept.  1846;  Raccolta,  pag.  57). 

24.  Jaculatoria:  Jesu  Deus  meus,  super  omnia  amo  te. 

267.  Per  Rescriptum  autographum  Summi  Pontificis  Pii  IX  de  die 
7  Maji  1854  concessa  est  omnibus  Christifidelibus 

Indulgentia  quinquaginta  dierum,  toties  lucranda,  quoties 
€orde  saltem  contrito  et  devote  p^aefatam  Jaculatoriam  recitave- 
rint,  vel  alios  ad  eam  recitandam  induxerint  (Raccolta,  pag.  58). 


118  pars  ii.  de  indulgentiis  in  specie. 

25.  Oratio  quam  S.  Thomas  Aquinas  composuit  et  frequenter  re- 

citabat  antequam   se  accingeret  ad  docendum,  scribendum 
vel  praedicandum. 

268.  Creator  ineffabilis,  qui  de  thesauris  sapientiae  tuae 
tres  Angelorum  hierarchias  designasti  et  eas  super  coelum  em- 
pyreum  miro  ordine  collocasti,  atque  universi  partes  elegan- 
tissime  disposuisti,  tu,  inquam,  qui  verus  fons  luminis  et  sa- 
pientiae  diceris  ac  supereminens  principium:  infundere  digneris 
super  intellectus  mei  tenebras  tuae  radium  claritatis,  duplices, 
in  quibus  natus  sum,  a  me  removens  tenebras,  peccatum  sci- 
licet  et  ignorantiam.  Tu  qui  linguas  infantium  facis  disertas, 
linguam  meam  erudias,  atque  in  labiis  meis  gratiam  tuae  be- 
nedictionis  infunde.  Da  mihi  intelligendi  acumen,  retinendi  ca- 
pacitatem,  addiscendi  modum  et  facultatem,  interpretandi  sub- 
tilitatem,  loquendi  gratiam  copiosam ;  ingressum  instruas,  pro- 
.gressum  dirigas,  egressum  compleas.  Tu  qui  es  verus  Deus  et 
homo.  Qui  vivis  et  regnas  in  saecula  saeculorum.  Amen. 

Ex  concessione  Leonis  PP.  XIII  Christifideles  corde  saltem  contrito 
et  devote  dictam  orationem  recitantes,  consequuntur 

Indulgentiam  ducentorum  dierum  semel  in  die  (Rescr.  21  Febr. 
1880;  Raccolta,  pag.  63). 

26.  Oratio  desumpta  ab  illa  prece,  quam  S.  Thomas  Aquinas  quo- 

TiDiE  recitare  solebat  ante  imaginem  Jesu  Christi. 

269.  Goncede  mihi,  misericors  Deus,  quae  tibi  placita  sunt 
ardenter  concupiscere,  prudenter  investigare,  veraciter  agnoscere 
et  perfecte  adimplere  ad  laudem  et  gloriam  nominis  tui.  Amen. 

Summus  Pontifex  Leo  PP.  XIII  concessit 

Indulgentiam  iercenium  dierum  omnibus  Christifidelibus,  qui 
ante  studium  vel  lectionem  corcle  saltem  conlrito  et  devote  hu- 
jusmodi  orationem  recitaverint  (Rescr.  21  Junii  1879;  Raccolta, 
pag.  63;  Rescript.  aulh.  pag.  ^^7,  N.  430). 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  119 

27.  Oratio:  Clementissime  Jesu. 

270.  Clementissime  Jesu,  salus,  vita,  resurrectio  nostra  tu 
solus  es.  Te  ergo  quaesumus,  ne  derelinquas  nos  in  angustiis 
et  perturbationibus  nostris,  sed  per  agoniam  Cordis  tui  san- 
ctissimi,  et  per  dolores  Matris  tuae  immaculatae,  tuis  famulis 
subveni,  quos  pretioso  Sanguine  redemisti. 

Pius  PP.  IX  concessit 

Indulgentiam  cenliim  dierum  semel  in  die  lucrandam  ab  iis 
fidelibus,  qui  corde  sallem  conlrito  et  devote  hujusmodi  orationem 
recitaverint  (Decr.  6  Octob.  1870;  RaccoUa,  pag.  60). 

28.  PiAE  petitiones  S.  Augustini. 

271.  Domine  Jesu,  noverim  me,  noverim  te, 
Nec  aliquid  cupiam  nisi  te. 

Oderim  me  et  amem  te; 

Omnia  agam  propter  te. 

Humiliem  me,  exaltem  te; 

Nihil  cogitem  nisi  te. 

Mortificem  me  et  vivam  in  te: 

Quaecumque  eveniant,  accipiam  a  te. 

Persequar  me,  sequar  te; 

Semperque  optem  sequi  te. 

Fugiam  me,  confugiam  ad  te, 

Ut  merear  defendi  a  te. 

Timeam  mihi,  timeam  te, 

Et  sim  inter  electos  a  te. 

Diffidam  mihi,  fidam  in  te. 

Obedire  velim  propter  te. 

Ad  nihil  afficiar  nisi  ad  te, 

Et  pauper  sim  propter  te. 

Aspice  me,  ut  diligam  te. 

Voca  me,  ut  videam  te, 

Et  in  aeternum  fruar  te.  Amen. 


120  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Indulgeniia  quinquaglnta  dierum  semel  in  die  ex  conces- 
sione  Leonis  PP.  Xlll,  fidelibus  corde  sallem  conlrito  et  devote  re- 
citanlibus  istas  Petitiones  (Breve  25  Sept.  1883;  RaccoUa,  pag.  64). 


29.  Oratio:  Divine  Jesu. 

272.  Divine  Jesu,  Fili  Dei  incarnate,  qui  pro  nostra  salute 
in  stabulo  nasci,  vitam  in  paupertate,  aerumnis  et  miseria  de- 
gere,  et  in  crucis  doloribus  mori  dignatus  es,  divino  tuo  Patri 
dic,  quaeso,  in  momento  mortis  meae:  Pater,  ignosce  ei;  dic 
Matri  tuae  dilectae:  Ecce  fllius  tuus;  dic  animae  meae:  Hodie 
mecum  eris  in  paradiso.  Deus  meus,  Deus  meus,  ne  dere- 
linquas  me  in  illa  hora.  Sitio:  utique  Deus  meus,  anima  mea 
sitit  ad  Te,  qui  es  fons  aquarum  viventium.  Vita  mea  praeterit 
velut  umbra;  adhuc  modicum,  et  consummata  erunt  omnia. 
Quapropter,  o  Salvator  mi  adorabilis,  ex  hoc  momento  in  omnem 
aeternitatem  in  manus  tuas  commendo  spiriium  meum,  Do- 
mine  Jesu,  accipe  animam  meam.  Amen. 

Pius  PP.  IX  confirmavit  Indulgentiain  lercentorum  dierum 
lucrandam  ab  omnibus  Christifidelibus  toties  quoties  corde  saltem 
contrito  et  devote  transcriplam  orationem  recitaverint  (Decr.  10 
Junii  1856;  Raccolta,  pag.  59). 

30.  Oratio:  0  Jesu  vivens  in  Maria. 

273.  0  Jesu  vivens  in  Maria,  veni  et  vive  in  famulis  tuis, 
in  spiritu  sanctitatis  tuae,  in  plenitudine  virtutis  tuae,  in  ve- 
ritate  virtutum  tuarum,  in  perfectione  viarum  tuarum,  in  com- 
munione  mysteriorum  tuorum,  dominare  omni  adversae  pote- 
stati,  in  spiritu  tuo  ad  gloriam  Patris.  Amen. 

Indulgentia  tercenlorum  dierum,  ex  concessione  Pii  PP.  IX, 
semel  in  die  iucranda  ab  omnibus  fidelibus,  praediclam  oralionem 
corde  saltem  contrito  et  devote  recilantibus  (Rescriplum  autogra- 
phum  14  Oclobris  1859;  Raccolta,  pag.  59). 


I 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA   EXERCITIA.  121 

31.  Jacilatoria :  Jesu  fili  David,  miserere  mei. 
(Luc.  XVIII,  38.) 

274.  Leo  PP.  XIII  concessit  Christifidelibus,  qui  corde  saltem 
conlrito  et  devote  recitaverint  hujusmodi  orationem  jaculatoriam 
Jndulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  (Rescr.  27  Febr.  1886; 
Raccolta,  pag.  71). 

32.  Oratio  ad  i.mpetrandam  unitatem  fidei. 

275.  Domine  Jesu,  doce  nos  orare  sicut  Patrem  orasti,  ut 
omnes  unum  sint. 

Kecitantibus  corde  saltem  contrito  et  devote  praedictam  orationem, 
Summus  Pontifex  Leo  XIII  concessit,  sub  die  9  Martii  1893, 

Jndulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  acquirendam  (Apud 
Acta  Ord.  Min.  ann.  XII,  pag.  175). 

33.  Jaculatoria  S.  Hieronymi  Aemiliani: 

Dulcissime  Jesu,  non  sis  mihi  Judex,  sed  Salvator. 

276.  Indulgentia  quinquaginta  dierum,  a  Pio  IX  concessa 
omnibus  Christifidehbus,  qnoties  corde  saltem  contrito  et  devote 
hujiismodi  brevissimam  precem  recilaverint  (Decr.  11  Aug.  1851). 

Idem  Pontifex  benigne  elargitus  est  omnibus  Christifidelibus,  qui  per 
unius  anni  spatium  semel  saltem  in  die  corde  contrito  et  devote  recitaverint 
praedictam  Jaculatoriam 

Indulgentiam  'plenariam  semel  tantum  lucrandam  a  primis 
Vesperis  fesli  S.  Hieronymi  Aemiliani  (20  Juhi)  usque  ad  tolam 
octavam,  die,  qua  vere  contriti,  confessi  ac  sacra  Communione  re- 
fecti,  visitaverint  ahqnam  ecclesiam  vel  publicum  oratorium,  ibique 
per  ahquod  temporis  spatium  oraverint  juxta  mentem  Sanctitatis 
Suae  (Decr.  29  Nov.  1853;  Raccolta,  pag.  57). 

§  IV. 

JESUS  INFANS. 

34.  Okatio  ad.  Jesum  Infantem. 

277.  Amantissime  Jesu  Christe,  Domine  noster,  qui  pro 
nobis  nasci  dignatus  es  in  praesepe,  ut  nos  redimeres  a  peccati 


122  PARS   11.   DE   INDULGENTllS   IN    SPECIE. 

tenebris,  ut  nos  ad  te  traheres,  tuoque  amore  nos  accenderes, 
te  adoramus  uti  Greatorem  et  Redemptorem  nostrum ;  te  veluti 
Regem  et  Dominum  habemus,  et  uti  tributum  tibi  cunctos  of- 
ferimus  cordis  nostri  afFectus.  0  bone  Jesu,  Domine  et  Deus 
noster,  hanc  dignare  accipere  oblationem-  et  ut  tuo  beneplacito 
digna  fiat,  nostras  ignosce  culpas,  illumina  intellectum,  nosque 
inflarama  illo  tuo  igne,  quem  deferre  in  mundum  venisti,  ut 
in  cordibus  nostris  accendatur.  Sic  flat  anima  nostra  juge 
sacriflcium  ad  honorem  tuum;  fac  ut  ipsa  semper  majorem 
quaerat  in  terris  gloriam  tuam,  ut  tandem  frui  valeat  in  coelis 
tua  inflnita  pulchritudine.  Amen. 

Orazione  a  Gesu  Bambino. 

Amabilissimo  nostro  Signore  Gesii  Cristo,  che  fatto  per  noi 
Bambino,  voleste  nascere  in  un.a  grotta  per  liberarci  dalle  te- 
nebre  del  peccato,  per  attirarci  a  voi,  ed  accenderci  del  vostro 
amore,  vi  adoriamo  per  nostro  Greatore  e  Redentore,  vi  rico- 
nosciamo  e  vogliamo  per  nostro  Re  e  Signore,  e  per  tributo 
vi  offeriamo  tutti  gli  affetti  del  nostro  povero  cuore.  Garo  Gesu, 
Signore  e  Dio  nostro,  degnatevi  di  accettare  quesf  offerta,  e 
affinche  sia  degna  del  vostro  gradimento,  perdonateci  le  nostre 
colpe,  illuminateci,  inflaramateci  di  quel  fuoco  santo,  che  siete 
venuto  a  portare  nel  mondo  per  accenderlo  nei  nostri  cuori. 
Divenga  in  tal  modo  1'  anima  nostra  un  sacriflcio  perpetuo  in 
vostro  amore;  fate  che  essa  cerchi  sempre  la  vostra  maggior 
gloria  qui  in  terra,  affinche  venga  un  giorno  a  godere  delle 
vostre  infinite  bellezze  in  cielo.    Gosi  sia. 

S.  Congreg-atio  Indulgentiis  Sacrisqne  Reliquiis  praeposita,  utens  fa- 
cultatibus  a  SS.  Domino  Nostro  Leone  PP.  XIII  sibi  specialiter  tributis, 
universis  Christifidelibus  corde  saltem  contrito  ac  devote  recitantibus  supra 
relatam  orationem,  concessit 

Indulgentiam  centum  diei^um  semel  in  die  kicrandam  (Rescr. 
18  Jan.  1894). 

Duo  hic  adnolamus:  1°  Praefatam  orationem  jam  ab  anno  1892 
fuisse  ditatam  indulgentia  centum  dierum^  lucranda  tamen  ab  iis 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  123 

tanlum  fidelibus,  qui  eam  recitassent  in  ecclesia  Aracoelitana  de 
Urbe  in  honorem  celeberrimi  lufantis  Jesu  (Bambino  di  Araceli), 
qui  ibi  magna  veneratione  colilur;  2°  texluin  orationis  esse  italicum; 
versionem  autem  latinam  nos  desumpsisse  ex  Rphemeride  Acta  S. 
Sedis,  vol.  XXVI,  pag.  443  (Vid.  Acta  Ord.  iVlin.  ann.  XHI,  pag.  18). 

35.  PRO  DiE  Nativitatis  Domini. 

278.  Ad  excitandam  in  Christifidelibns  majorem  devotionem  erga  So- 
lemnitatem  Nativitatis  Eedemptoris  nostri  Jesu  Christi,  et  ut  iidem  fideles 
eam  celebrent  cum  fructu  animarum  suarum,  Summus  Pontifex  Sixtus  V 
sequentes  concessit  indulgentias  iis  omnibus,  qui  vere  contriti,  confessi  ac 
sacra  Communione  refecti,  praedicta  die  divina  officia  recitaverint,  vel  per- 
sonaliter  eis  adstiterint  in  quacumque  ecclesia,  videlicet: 

Indulgentiam  centum  annorum  pro  Malulino  et  pro  Laudibus. 

Indulgentiam  centum  annorum  lum  pro  Missa,  tum  pro  pri- 
mis  et  tum  pro  secundis  Vesperis. 

Indulgentiam  quadraginta  annorum  pro  quahbet  ex  ceteris 
Horis,  nempe  pro  Prima,  Terlia,  Sexta,  Nona  et  Completorio  (Breve 
Ut  fidelium  devotio,  22  Oct.  1586:  Raccolta,  pag.  72). 

36.  Pro  Novena  Natalis  Domini. 

279.  Indulgentia  tercentorum  dierum  quahbet  die  pro  iis 
omnibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  devole  Novenam  praemiserint 
dictae  Solemnitati,  mediantibus  piis  exercitiis,  precibus,  virtutum 
actibus  etc,  ex  concessione  Pii  PP.  VII. 

Indulgentia  plenaria  die  Nativitatis  Domini  vel  in  alia  die 
infra  Octavam  pro  iis,  qui  in  omnibus  praefatis  diebus  Novenam 
peregerint,  dummodo  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Communione 
refecti,  devote  orent  pro  felici  statu  S.  Matris  Ecclesiae  et  juxta 
intentionem  Sanclitatis  Suae. 

Indulsit  insuper  laudatus  Pontifex,  ut  eaedem  indulgentiae  iu- 
crari  possint  secunda  vice  inlra  annum,  iterata,  ut  supra,  Novena 
in  honorem  divini  Infantis  Jesu  (Rescripl.  Secretariae  Memoriahum, 
12  Aug.  1815). 

Pius  PP.  VIII  concessit,  ut  snpradicta  indulgenlia  plenaria 
acquiri  possit  in  quacumque  die  Novenae,  dummodo  haec  postea 
integre  compleatur,  et  implelis  conditionibus  injunctis  supra  me- 
moratis  (Hescript.  S.  C.  I.,  9  .lulii  1830;  Raccolta,  pag.  72). 


124  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

§  V. 

JESUS  IN  SACRAMENTO  ALTARIS. 

37.  Hymnus:  Pange  lingua. 

280.  Pius  PP.  VII  concessit  Jndulgenliam  tercenium  dierum 
semel  in  die  Incrandam  ab  omnibus  iis,  qui  corde  conlrito  et  devote 
recitaverint  hymnum  Pange  lingua  cum  versu  et  Oremus ; 

Indulgentiam  cenlum  dierum  recitantibus,  ut  supra,  Tantum 
ergo  dumtaxat  cum  versu  et  Oremus. 

Illis  autem,  qui  frequenter,  vel  saltera  decies  in  mense  recitaverint,  ut 
supra,  vel  Pange  Ungua,  vel  Tantum  ergo  cum  versu  et  Oremus,  elar- 
gitus  est 

Indulgentiam  plenariam  feria  V  in  Coena  Domini,  in  festo 
Corporis  Domini,  vel  in  una  die  infra  Octavam,  necnon  in  alia  die 
infra  annum  ad  libitum,  dummodo  vere  contriti,  contessi,  ac  sacra 
Communione  refecti,  ecclesiam  vel  publicum  oratorium  visitaverint, 
ibique  per  aliquod  temporis  spatium  oraverint  ad  intentionem  San- 
ctitatis  Suae  (Decr.  24  Aug.  1818;  Raccolta,  pag.  102). 

38.  Rhythmus  S.  Thomae  Aquinatis  ad  sacram  Eucharistiam. 

281.  Adoro  te  devote,  latens  Deitas, 

Quae  sub  his  flguris  vere  latitas: 
Tibi  se  cor  meum  totum  subjicit, 
Quia  te  contemplans,  totum  deficit. 

Visus,  tactus,  gustus  in  te  fallitur, 
Sed  auditu  solo  tuto  creditur: 
Gredo  quidquid  dixit  Dei  Filius, 
Nil  hoc  verbo  veritatis  verius. 

In  cruce  latebat  sola  Deitas, 

At  hic  latet  simul  et  humanitas: 
Ambo  tamen  credens,  atque  confitens 
Peto  quod  petivit  latro  poenitens. 

Plagas,  sicut  Thomas,  non  intueor: 
Deum  tamen  meum  te  confiteor. 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  125 

Fac  me  tibi  semper  magis  credere, 

In  te  spem  habere,  te  diligere. 
0  memoriale  mortis  Domini, 

Panis  vivus  vitam  praestans  homini, 

Praesta  meae  menti  de  te  vivere, 

Et  te  illi  semper  dulce  sapere: 
Pie  pellicane,  Jesu  Domine, 

Me  immujidum  munda  tuo  sanguine: 

Gujus  una  stilla  salvum  facere 

Totum  mundum  quit  ab  omni  scelere. 
Jesu,  quem  velatum  nunc  aspicio, 

Oro,  fiat  illud  quod  tam  sitio: 

Ut  te  revelata  cernens  facie, 

Visu  sim  beatus  tuae  gloriae.  Amen. 

RlTMO   DI   S.    TOMMASO. 

Supplice  ti  adoro  qui,  ascoso  Dio, 

Sotto  queste  flgure  in  Sacramento: 
Tutto  sorametto  a  te  lo  spirito  mio, 
E  te  nel  contemplar,  tutto  m'  anniento. 

Qui  il  guardo  inganna,  il  tatto  ed  il  sapore, 
Sol  per  Tudito  e  piii  sicura  fe. 
Credo  a'tuoi  detti,  o  Yerbo  del  Signore; 
Nulla  e  piii  vero,  eterno  ver,  di  te. 

In  Croce  sol  qual  Dio;  qual  uomo  e  Dio 

Qui  t' ascondesti ;  ond'uomo  e  Dio  presente 
lo  ti  credo  e  confesso,  e  chiedo  anch'io 
Quel  che  ti  chiese  il  ladro  penitente. 

Come  vide  Tommaso,  io  no  non  vedo 

Qui  le  tue  piaghe;  eppur,  mio  Salvatore, 
Senza  vederti  in  questo  vel,  ti  credo: 
Tu  accresci  in  me  fede,  speranza,  amore. 

Di  lui  memorial,  che  per  noi  moria, 
Vivo  pan,  che  la  vita  ci  alimenta. 


12G  PARS    n.    DE    INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Fa  che  viva  di  te  Tanima  mia, 

E  sempre  in  sb  la  tua  dolcezza  senta. 

Pietoso  pellican,  Gesu  Signore, 

Col  Sangue  tuo  purifica  me  immondo; 
Del  tuo  Sangue  una  stilla  ha  tal  valore, 
Ghe  puo  salvare  da  ogni  colpa  il  mondo. 

0  Gesu  qui  nascosto,  io  cui  m'  affiso, 
Prego,  sazia  Tardente  sete  mia, 
Sicche  in  vederti  disvelato  il  viso, 
Della  tua  gloria  ognor  beato  io  sia.  Amen. 

Universis  Christifidelibus  recitantibus  ante  vel  post  Communionem 
praefatum  Ehythmum  Eucharisticum,  Leo  PP.  XIII  per  Kescriptum  S. 
Congregationis  Indulgentiarum  diei  15  Junii  1895,  concessit 

Indulgeniiam  cenlum  dierum,  quae  ab  eodem  Pontirice  jam 
concessa  fueral  sub  die  !20  Decembris  1884  solis  Sacerdotibus 
eumdem  Rhythmum  recilantibus  ante  vel  post  Missam  (Acta  S.  Sed. 
vol.  28,  pag.  188;  et  vid.  RaccoUa,  pag.  555  et  574). 

39.  PiissiMAE  iNvocATioNEs:  Aiiima  Christi  etc. 

282.  Anima  Ghristi,  sanctifica  me. 
Gorpus  Ghristi,  salva  me. 
Sanguis  Christi,  inebria  me. 
Aqua  lateris  Ghristi,  lava  me. 
Passio  Ghristi,  conforta  me. 
0  bone  Jesu,  exaudi  me. 
Intra  tua  vulnera  absconde  me, 
Ne  permittas  me  separari  a  te. 
Ab  hoste  maligno  defende  me. 
In  hora  mortis  meae  voca  me. 
Et  jube  me  venire  ad  te, 
Ut  cum  Sanctis  tuis  laudem  te, 
In  saecula  saeculorum.  Amen. 

Pius  PP.  IX,  revocatis  quibuscumque  aliis  indulgentiis,  si  quae  antea 
fuerint  concessae  pro  recitatione  hujusmodi  Imocatlonum,  impertitus  est 
omnibus  Christifidclibus 


j 


CAP.    I.    PRECES    ET    PIA    EXERCITIA.  127 

Indulgentiam  lercenlum  dierum  toties  kicrandam,  quoties 
corde  conlrilo  et  devote  praediclas  Invocationes  recitant ; 

fndulgentiam  septem  annorum  seinel  in  die  acquirendam 
tum  a  Sacerdolibus  eas  recilanlibus  post  Missae  celebrationem,  tum 
a  fidelibus  eas  dicentibus  post  receptam  Communionem ; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  lucrandam  ab  iis 
omnibus,  qui  eas  lecitaverint,  ut  supra,  semel  saltem  in  die  spatio 
unius  inensis,  ea  die  ad  arbilrium  eligenda,  in  qua  vere  contritl, 
confessi  et  sacra  Communione  refecli  visilaverint  ecclesiam  vel  pu- 
blicum  oralorium,  ibique  per  aliquod  lemporis  spatium  oraverint 
juxla  intentioncm  Summi  Pontificis  (Decr.  9  Jan.  1854;  Raccolta, 
pag.  103). 

40.  Jaculatoria:  Laudetur. 

283.  Laudetur  et  adoretur  omni  momento  sanctissimum 
et  divinissimum  Sacraraentum. 

Sia  lodato  e  ringraziato  ogni  momento  il  santissimo  e  di- 
vinissimo  Sacramento. 

Recitantibus  corde  saltem  contrito  et  devote  praedictam  Jaculatoriam 
in  laudem  SS.  Sacramenti  concessa  est  a  Pio  PP.  VII 

Indulgentia  centum  dierum  semel  in  die; 

Indulgentia  centiim  dierum  ter  in  die  in  singulis  quintis 
anni  feriis,  necnon  in  Octava  festivitatis  Corporis  Domini; 

Indulgentia  plenaria  iis,  qui  quotidie  per  mensem  eam  reci- 
tanl,  ea  die  pro  iubitu  lucranda,  in  qua  confessi  et  sacra  Com- 
munione  refecti,  orabunt  pro  S.  Ecclesia  etc.  (Rescript.  Secret.  Me- 
morialium,  24  Maji  1776). 

Praefatas  indulgentias  idem  Pontifex  confirmavit,  concedens  insuper 

Indulgentiam  centum  dierum  omnibus  Christifidelibus  toties, 
quoties  corde  saltem  contrito  et  devote  memoratam  Jaculatoriam 
recitaverint  ad  campanae  pulsum,  indicantem  Benedictionem,  quae 
in  ecclesiis  cum  SS.  Sacramento  impertitur,  vel  nuntiantem  boras 
in  ecclesia,  ubi  SS.  Sacramentum  est  expositum  sive  pro  Oratione 
40  Horarum,  sive  pro  alio  quolibet  motivo  (Decr.  30  Junii  1818). 

Idem  Summus  Pontifex  largiri  dignatus  est 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  qualibet  Missa  lucran- 
dam  ab  omnibus  Cbristifidelibus,  qui  tempore  elevationis  ulriusque 


1^8  PAliS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

speciei  corde  saltem  conlrito  et  devote  eamdein  precem  jaculaloriam 
recitabmit  (I)ecr.  7  Decemb.  1819;  Raccolta,  pag.  89). 

41.  Festum  et  Octava  Corporis  Domini. 

284.  Urbanus  V\\  IV  inslituit  Solemnilalem  Corporis  Domini 
cum  Octava  in  toto  orbe  calholico  celebrandam,  in  memoriam  in- 
stitutionis  adorabilis  Sacramenti  SS.  Eucharistiae  a  divino  nostro 
Redemptore  Jesu  Christo  factae  ante  suam  dolorosissimam  Passionem 
(Constit.   Transiturus,  11  Aug.  1264;  Raccolta,  pag.  83). 

Cupiens  Pontifex,  ut  Christifideles  in  liujusmodi  solemnitate  dignas 
Domino  referrent  gratias  pro  tam  magno  beneficio,  per  memoratam  Con- 
stitutionem  nonnuUas  concessit  indulgentias,  postea  auctas  a  Summis  Pon- 
tificibus  Martino  V  in  Constit.  Incffabills,  26  Maji  1429,  et  Eugenio  IV 
in  Constit.  ExcellenUssimum,  26  Maji  1433,  et  sunt  sequentes: 

1.  Jndulgentia  ducentorum  dierum  in  vigiha  festi  Coiyoris 
Dornini  iis  omnibus,  qui  vere  contriti  et  confessi  jejunaverint,  vel 
aliud  pium  opus  peregerint  juxta  consihum  proprii  Confessarii; 

2.  Indulgentia  quadringentorum  dierum  in  ipso  festo  iis,  qui 
contriti  et  confessi  devote  adstiterint  primis  vel  secundis  Vesperis, 
Matutino  et  Missae,  pro  qualibet  ex  dictis  functionibus; 

3.  Indulgentia  centum  sexaginta  dierum  in  ipso  festo,  pro 
qualibet  ex  Horis  minoribus,  Prima,  Tertia,  Sexla,  Nona,  et  Com- 
pletorio; 

4.  Indulgentia  ducentorum  dierum  in  omnibus  Octavae  diebus 
pro  quibushbet  Vesperis,  pro  quoUbet  Matutino  et  pro  qualibet  Missa 
cui  quis  ut  supra  adstiterit. 

5.  Indulgentia  octoginta  dierum.  (in  Octava)  pro  qualibet  ex 
Horis  minoribus  et  pro  Completorio. 

6.  Indulgentia  ducentorum  dierum  iis  qui  processionibus  SS. 
Sacramenti,  quae  in  festo  et  in  ejus  Octava  fiunt,  interfuerint, 
illudque  associaverint,  et  oraverint  pro  pace  et  tranquillitate  Ec- 
clesiae;  dummodo,  si  Sacerdotes,  Missam  devote  celebraverint;  si 
laici,  sacra  Communione  refecli  fuerint  (Raccolta,  pag.  83;  Summar. 
Ord.  Min.  apud  Rescr.  auth.  pag.  394,  n.  30). 

42.  Comitatus  SS.  Sacramenti. 

285.  Martinus  V,  Constit.  IneffahUe,  26  Maji  1429,  et  Eugenius  IV, 
Constit.  ExccllenUssimum,  26  Maji  1433,  Christifidelibus,  qui  cim  lumine 


I 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  129 

accenso  associaverint  et  adoraverint  SS.  Sacramentum,  dum   pro  simpUci 
Communionc  defertur  ad  infirmos,  concesserunt 

Indulgentiam  ducentorum  dierum  pro  qualibet  vice. 

/ndulgentiam  centum  dierum,  quoties  SS.  Sacramentum  de- 
vote  secuti  fuerint  sine  lumine,  clum  item  ad  infirmos  pro  simplici 
Communione  defertur. 

Pius  autem  PP.  IX  declaravit,  Indulgentiam  ducentorum  die- 
rum  acquiri  etiam  posse  ab  iis  fidelibus,  qui  (sine  lumine)  SS. 
Sacramentum  devote  comitantur,  quando  pro  Communione  sole- 
mniter  defertur  ad  infirmos;  et  Indulgentiam  centum  dierum 
lucrari  posse  toties  quoties  ab  iis  qui  devote  comitantur  augustis- 
simum  Sacramentum  in  ceteris  omnibns  circumstantiis  (Rescript. 
S.  C.  L,  18  Julii  1877;  Raccolta,  pag.  108). 

43.  VisiTATio  SS.  Sacramenti. 

286.  Summus  Pontifex  Pius  IX  omnibus  Christifidelibus,  qui  corde 
saltem  contrito  et  devote  visitabunt  SS.  Sacramentum,  et  coram  ipso  re- 
citabunt  quinque  Pater,  Ave  et  Gloria,  et  aliud  Pater,  Ave  et  Gloria 
pro  concordia  inter  principes  christianos,  extirpatione  haeresum,  peccatorum 
conversione,  et  S.  Matris  Ecclesiao  exaltatione,  concessit 

Indulgentiam  tercentum  dierum  pro  qualibet  vice  (Breve 
15  Sept.  1876;  Raccolta,  pag.  107). 

44.  VisiTATio  SS.  Sacramenti  tempore  Orationis 

QUADRAGINTA    HORARUM. 

287.  Oratio  per  quadraginta  horas  non  intermissa  ante 
SS.  Sacramentum  publicae  venerationi  expositum,  initium  habuit 
Mediolani  circa  annum  lo34.  Per  alias  Italiae  civitates  deinde  pro- 
pagata  est,  et  in  Urbem  introducta  pro  prima  Dominica  cujuslibet 
mensis  ab  Archiconfraternitate  SS.  Trinitatis  Peregrinorum  (a  S. 
Pliilippo  Nerio  instituta  anno  1548),  et  pro  qualibet  tertia  Domi- 
nica  mensis  ab  Archiconfraternitate  S.  Mariae  Orationis  et  Mortis, 
anno  Wrol  {Raccolta,  pag.  85;  Gardellini,  Commentaria  ad  In- 
slruct.  PP.  Clementis  XI  pro  Orat.  40  Hor.). 

288.  Praedicta  Oratio  quadraginta  Horarum  instituta  est  ad 
recolendum  tempus  40  horarum,  quo  Christi  corpus  latuit  in  se- 
pulchro,  et  etiam  in  memoriam  et  imitationem  quadraginta  die- 

9 


130  PARS    11.    DE   INDULGENTllS   IN    SPECIE. 

nim,  qiiihus  Dominus  nosler   in  deserto   jejunavit   et   oravit  (Cf. 
loca  cit.). 

289.  Clemens  PP.  VIII  per  suam  Constitulionem  Graves  et  diu- 
ticniae,  datam  25  Nov.  1592,  Orationem  quadraginta  Horarum  in 
Urbe  perpetuo  constituit  per  inlegrum  aimi  cursum,  ordine  qui- 
dem  successivo,  nempe  per  gyrum  de  una  in  aliam  ecclesiam,  in- 
cipiendo  a  Palatii  Apostolici  Sacello  {Raccolta,  Gardellini). 

290.  Ideo  autem  Pontifex  hanc  piissimam  devotionem  in  Urhe 
instituit,  ut  sic  fideles  die  noctuque,  quavis  hora,  ante  SS.  Sacra- 
mentum  solemniter  expositum  orantes,  Dominum  nostrum  tot  ho- 
minum  culpis  ad  iram  provocatum  placarent,  eiusque  divinas  mi- 
sericordias  implorarent  (Ihid.). 

291.  Indnlgentias  quoque  elargitus  est  iis  omnihus  Christifide- 
libus,  qui  lempore  praescriptae  expositionis  unam  saltem  horam  in 
oralione  perseverassent.  Haec  omnia  confirmata  fuerunt  a  Paulo  V, 
Brevi  Cum  felicis  recordationis,  10  Maji  1606,  qui  insuper  Indul- 
gentias  ampliavit,  ac  tempits  ad  eas  consequendas  alio  modo  de- 
terminavit.  Indulgenliae  sunt: 

Indulgentia  plenatHa  lucranda  ab  iis  omnibus,  qui  vere  con- 
triti,  confessi  et  sacra  Communione  refecti  devote  visitaverint,  pro 
60  temporis  spatio,  quod  illis  commodum  fuerit,  SS.  Sacramentum 
publicae  adorationi  expositum,  ihique  oraverint  pro  concordia  inter 
principes  christianos,  haeresum  extirpatione,  ac  S.  Matris  Ecclesiae 
exaltatione,  vel  ahas  preces  recitando  juxta  propriam  cujusque  de- 
votionem. 

Indulgentia  decem  annorum  totidemque  quadragenarum  in 
qualibet  visitatione  acquirenda  ab  iis  fidelibus,  qui  eam  peregerint 
vere  contriti,  et  cum  firmo  proposito  se  confitendi.  Haec  indulgen- 
tia  confirmata  est  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  per  Rescriptum  S.  C.  I. 
sub  die  26  Nov.  1876  (Cf.  Raccolta,  pag.  86;  Gardellini,  loc.  cit. 
§  XXXIII;  Ferraris,  v.  Euchar.  n.  67). 

292.  Pius  PP.  VII,  die  10  Maji  1807,  per  Emum  Cardinalem 
Urbis  Vicarium  declaravit  in  pe^yetuum  privilegiata  omnia  alta- 
ria  illarum  ecclesiarum,  in  quibus  fit  praefata  Expositio,  eadem 
Expositione  perdurante  {Raccolta,  pag.  87). 

293.  Ex  Brevibus  Pontificiis  minime  constat,  generalem  indul- 
gentiarum  concessionem  factam  fuisse  pro  omnibus  locis,  in  quihus 
Oratio  40  Horarum  peragitur.  Indulgentiae  enim,  quas  supra  indica- 
vimus,  concessae  fuerunt  pro  quadraginta  Horis,  quae  Romae  fiunt. 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  131 

294.  Per  peculiaria  tamen  Indulta,  postulantibus  praesertim 
Episcopis,  concessae  sunt  aliquando  indulgentiae.  Ita  ex  gr.  anno 
1710  indulgentia  plenaria  pro  Oratione  40  Horarum  concessa  fuit 
civitati  Coloniensi;  anno  1716  civitati  Pistoriensi,  ubi  numeraban- 
lur  85  ecclesiae,  in  quibus  SS.  Eucharistiae  Sacramentum  publicae 
fidelium  adorationi  proponi  poterat,  nempe  parochiales  2o,  Regu- 
larium  11,  Moniahum  17,  Confraternitatum  32.  In  concessione 
autem  exchisae  fuerunt  ecclesiae  Moniahum  (Cf.  Rescr.  aulh.  NN.  4. 
31.  42.  44.  00.  84). 

Item  non  concedebalur  gratia  Orationis  40  Horarum,  vel  sal- 
tem  non  largiebantur  indulgentiae  pro  simih  oratione  in  Urbe  con~ 
•cessae,  si  in  civitate  vel  loco  non  reperiebatur  sufficiens  numerus 
ecclesiarum,  ubi  per  turnum  expositio  SS.  Sacramenti  fieri  poterat 
(Cf.  Rescr.  auth.  N.  44). 

295.  Sacra  Congregatio  Indulgenliarum  jam  ediderat  Decre- 
tum,  quo  «  censuit,  nemini  posthac  concedendam  esse  indulgen- 
tiam,  qui  expositionem  Sanctissimi  non  celebraverit  cum  eo,  qui 
dictus  est,  modo,  nimirum  cum  oralione  40  horarum  numquam 
wtermissan  (Decr.  13  Sept.  1672.  N.  7). 

296.  Cum  autem  praefatae  S.  Congregationi  innotuerit,  in  non- 
Dulhs  ecclesiis  Itahae,  praecipue  vero  in  regno  utriusque  Siciliae, 
Oralionem  quadraginta  llorarum  noctis  tempore  intermitti,  orta 
dubilatio  est: 

An  visitantes  augustissimum  Eucharistiae  Sacramentum  modo 
supra  memorato  expositum  indulgentiam  consequi  valeant,  cum 
in  Brevibus  pro  ecclesiis  Italiae  hactenus  expeditis,  exposita  sinl 
verba:  Orationi  quaclraginta  horarum  continuatarum,  non  autem 
interpolatarum  ?  —  Re  mature  perpensa,  eadem  S.  C.  declara- 
Tit :  Indulgentiam  ita  lucrari  minime  posse  (Decr.  28.  Nov. 
1724.  N.  87). 

297.  At,  ne  in  posterum  Christifideles  tanto  coelestium  dono- 
rum  bono  careant,  S.  Congregatio  censuit  in  illis  ecclesiis,  in  qui- 
bus  rationabili  de  causa  Oralio  40  Ilorarum  noctu  intermitli  con- 
suevit,  indulgentia  deinde  concedatur  ea  conditione  adjecta,  ut  non- 
nisi  noctis  lempore,  nempe  ah  hora  vigesima  quarta  usque  ad 
auroram  diei  immediate  sequentis  saepe  dicta  Oratio  interpole- 
lur...  Quod  votum  Sanctitas  Sua  benigne  approbavit,  et  mandavit, 
ut  de  ea  re  Episcopi  certiores  fiercnl,  ut  quisque  suarum  Eccle- 
siarum  indigentiae  omni,  qua  decet,  prudentia  ac  diligentia  con- 


132  PARS   11.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

suleret,  curando,  ut  nova  Brevia  desuper  opportuna  expediantur 
(Decr.  eod.). 

298.  Etiam  Benedictus  XIV,  de  eadem  Oratione  40  Horarum 
loquens,  ait:  Equidem,  veteris  disciplinae  severitate  remissa,  nunc 
eadem  indulgentia  (plenaria)  concedi  intelligitur,  etiamsi  Sacra- 
mentum  Eucliarisliae  per  horas  quadraginta  continuas  gravissimis 
de  causis  minime  prostet,  modo  tamen  horis  diurnis  semper  expo- 
situm  rehnquatur  (Epist.  Accepimus,  16  Apr.  1746  ad  Episcop. 
Wormatien.,  Gardelhni,  Instr.  Clement.  §  XXX.  6). 

299.  Exinde  Gardelhni  loc.  cit.  conatur  ostendere,  huiusmodi 
indulgentiae  amphationem  non  hmitari  ad  ecclesias  tantummodo 
dioecesis  Wormatiensis,  in  quarum  favorem  indultum  datum  fuit, 
sed  esse  universalem,  et  extendi  etiam  ad  ecclesias  Urbis,  si  de- 
tur  casus,  quod  gravissimis  de  causis  nocte  recondatur  Sacra- 
mentum. 

Sed  licet  huiusmodi  amphatio  tamquam  generahs  habenda  no» 
foret,  certum  est  lamen  benignitate  Apostohcae  Sedis  ad  preces  Or- 
dinariorum  facile  indulgentiam  impertiri. 

300.  Quinimo  etiam  pro  expositione  minus  solemni  SS.  Cor- 
poris  Christi  progressu  temporis  nonnullae  indulgentiae  interdum 
datae  sunt.  Quin  etiam  paulatim  usus  invaluit  ahquas  indulgentias 
numquam  denegandi,  sed  recurrendum  in  casibus  particulari- 
bus  (Decr.  28  Marth  1711.  N.  6). 

Et  revera  pro  singulis  casibus  indulgentiae  datae  sunt  pro 
expositione  venerabilis  Eucharistiae  Sacramenti,  licet  minus  so- 
lemni,  scilicet  absque  40  horarum  non  intermissa  Oratione; 
prius  quidem  moderate,  postea  vero  etiam  plenaria  indulgentia 
quibusdam  concessa  est  (Cf.  Rescr.  auth.  NN.  13.  83.  84). 

301.  Sacrae  Congregationi  Indulgentiarum  sequens  dubium 
propositum  fuit  solvendum: 

Quando  propter  gravem  causam  accidentalem  Ordinarius  prae- 
cipit  vel  approbat  Orationem  quadraginta  Horarum  dictam,  pos- 
suntne  fideles  indulgentiam  plenariam  lucrari,  positis  de  iure  po- 
nendis  ? 

S.  C.  respondit:  Negative  (Decr.  20  JunU  1836.  N.  257). 

302.  Pro  acquirenda  indulgentia  visitantibus  SS.  Sacramenlum 
pubhcae  adorationi  expositum  concessa,  sufficit  semel  tantum  ec- 
clesiae  visitationem  implere  (Cf.  Decr.  19  Jan.  1756.  N.  198). 


CAP.   I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  133 

45.  VisiTATio  SS.  Sacramenti  expositi  in  hebdomada 
Septuagesimae  et  in  subsequentibus  usque  ad  diem  Cinerum. 

303.  Pro  avertendis  Christifidelibus  teinpore  bacchanalium 
ab  operibus  carnis  et  convertendis  ad  opera  spiritus,  salutari  con- 
silio  jamdiu  a  piis  fidelibus  instituta  est  tum  Romae  tum  ahbi  pu- 
bhca  adoratio  SS.  Sacramenti  in  forma  40  horarum  per  tres  dies 
sive  in  hebdomada  Septuagesimae,  sive  in  aUera  Sexagesiraae,  aut 
Quinquagesimae  ante  diem  Cinerum.  Jam  vero  ex  concessione 
Summorum  Pontificum  omnes  ecclesiae  ubicumque  locorum  exi- 
^tentes,  ubi  Venerabilis  expositio  sive  in  hebdomada  Septuagesimae, 
sive  Sexagesimae,  aut  Quinquagesimae,  sive  in  singuhs  praediclis 
hebdomadis  per  tres  dies,  atque  etiam  si  tantummodo  in  feria  V 
infra  hebdomadam  Sexagesimae  peragatur,  ditatae  sunt 

Indulgentia  plenafia  lucranda  ab  universis  Christifidehbus 
confessis  et  sacra  Communione  refectis,  qui  easdem  ecclesias  in 
uno  ex  praedictis  diebus  expositionis  visitaverint,  ibique  oraverint 
pro  concordia  inter  principes  christianos,  extirpatione  haeresum,  et 
exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae  (Decr.  Urbis  et  Orbis,  23  Juhi  1765, 
apud  Rescr.  auth.  N.  229;  Raccolta,  pag.  88). 

Quoad  hanc  expositionem  notentur  sequentia,  quae  ex  dictis 
sponle  fluunt: 

1.  Non  est  necessarium  ut  SS.  Sacramentum  sit  expositum 
per  40  horas.  Sufficit,  ut  expositio  fiat  ad  formam  40  horarum, 
ila  ut  ad  tertium  usque  diem  protrahatur,  hcet  nocte  recondatur. 

2.  Imo  sufficit,  ut  expositio  fiat  solummodo  feria  quinta  intra 
hebdomadam  Sexagesimae  (vulgo  Giovedl  grasso)  per  sex  vel 
septem  circiter  horas  tum  ante  tum  post  meridiem. 

3.  Plenaria  indulgentia  dumtaxat  concessa  est,  non  vero  par- 
tiales  tolies  quoties  lucrandae,  prout  in  oratione  40  horarum. 

4.  Privilegium  altaris  non  est  concessum  pro  hac  expositione. 

46.  Visitatio  SS.  Sacramenti  in  solemni  expositione 

FeRIA    V    ET    VI   MAJORIS   HEBDOMADAE. 

304.  Christifideles  devote  visitantes,  feyna  V  et  VI  majoris  heb- 
domadae,  auguslissimum  Eucharistiae  Sacramentum  pubhcae  fide- 


134  PARS   11.    DE  INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

liuni  adorationi  expositum,  quod  vulgo  Sepulchrim  nominatur^ 
ibique  per  aliquod  temporis  spatium  orantes  ad  inlentionem  Summi 
Pontificis,  ex  concessione  Pii  PP.  VII  easdem  lucrantur  indulgentias, 
quae  fuerunt  elargitae  visitantibus  Sanctissimum  solemniter  expo- 
situm  in  forma  40  horarum,  videlicet: 

Indulgentiam  plenariam,  dummodo  sint  contriti  et  confessi, 
et  ad  sacram  Communionem  accesserint  vel  in  ipsa  feria  V  in 
Coena  Domini,  vel  die  Paschatis; 

Indulgentiam  decem  annorum  totidemque  quadragenarum 
pro  qualibet  alia  visitatione,  ut  supra  peracta,  cum  firmo  proposito 
confitendi  (Rescript.  S.  C.  I.,  7  Martii  1815;  Raccolta,  pag.  99). 

Quia  de  Sepulchro  in  Coena  Domini  hic  mentio  facta  est,  no- 
tamus: 

1.  Altare,  in  quo  feria  V  majoris  hebdomadae  publicae  ad- 
orationi  exponitur  augustissimum  Sacramentum,  hcet  in  capsa  re- 
conditum,  non  esse  repraesentativum  sepulturae  Domini,  sed  in- 
stitutionis  ejusdem  augustissimi  Sacramenti. 

2.  Quoties  Decrela  Sacrae  Rituum  Congregationis  nominant 
Sepulchrum  vel  locum  Sepulchri  idem  altare,  vulgari  tantum  de- 
nominatione  uti  voluisse^  quin  illud  designaverit  ut  repraesentativum 
Dominicae  sepulturae. 

3.  Praeter  lumina  et  flores,  non  licere  ad  exornandum  prae- 
dictum  altare  adhibere  Crucem  cum  panno  funereo,  vel  Christi 
demortui  effigiem,  vel  scenicas  decorationes,  statuas,  nempe  bea- 
tissimae  Virginis,  S.  Joannis  Evangehstae,  S.  Mariae  Magdalenae  et 
mihtum  custodum,  picturas,  arbores,  aliaque  ejusmodi,  et  flores 
ipsos  non  disponendos  esse,  ac  si  altare  esset  in  viridario  (Decr. 
S.  R.  C,  14  Maji  1887,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  602). 

47.    PlU-M  EXERCITIUM   IN   FeRIA   V  MAJORIS   HEBDOMADAE,   IN   FESTO 
CORPORIS   DOMINI,    ET   IN   ALIIS  FERHS  QUINTIS   INFRA   ANNUM. 

305,  Pius  PP.  VII  concessit  omnibus  Christifidehbus,  qui  sive  pu- 
blice  sive  privatim  feria  V  in  Coena  Domim  ahquod  pium  exercitium 
per  unam  horam  peregerint  in  memoriam  institutionis  SS.  Sacramenti, 

Indulgentiam  plena^Ham,  dummodo  sint  vere  contriti,  atque 
praedicto  die,  vel  in  uno  subsequentis  hebdomadae  ad  Confessionem 
et  Communionem  accedant; 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA    EXERCITIA.  135 

Item  Indulgenliam  plenariam,  iisdem  condilionibus  servatis, 
in  festo  Corporis  Domini; 

Indulgenliam  tercenlum  dierum  in  singulis  aliis  quintis  feriis 
infra  an^ium,  peragendo  corde  saltem  contrito  et  devote  praedictum 
pium  exercilium  (Rescript.  ex  Secretaria  Memorialium,  14  Febr. 
1815,  et  6  Apr.  1816;  Raccolla,  pag.  98). 

Omnes  enuntiatae  indulgentiae  confirmatae  sunt  a  Summo 
Pontifice  Pio  IX  (Uescript.  S.  C.  I.,  16  Junii  1876;  Raceolta,  pag.  99). 

48.    COMITATUS    SS.    VlATICI. 

306.  Indulgenlia  septem  annorum  totidemque  quadragena- 
rum  concessa  est  iis  omnibus,  qui  cum  luminibus  vel  cereo  accenso 
comitaverint  SS.  Sacramentum,  dum  pro  Viatico  ad  infirmos  de- 
ferlur;  orando  juxta  ordinarias  intentiones  Summi  Pontificis; 

Indulgentia  quinque  annorum  et  quinque  quadragenarum 
iis,  qui  idem  SS.  Vialicum  comitanlur  sine  lumine. 

Indulgentia  trium  annorum  totidemque  quadragenarum  iis, 
qui  legitime  impediti,  aliam  vice  sua  personam  miserint  ad  asso- 
ciandum  cum  iumine  SS.  Sacramentum. 

Indulgenlia  centum  dierum  illis  omnibus,  qui  legitime  im- 
pediti,  nequeunt  personaliter  comitari  SS.  Viaticum,  si  lunc  reci- 
taverint  unum  Pater  noster  et  unum  Ave  Maria  juxta  intentionem 
Summi  Pontificis. 

Descriptae  indulgentiae  jam  antea  partim  concessae  a  Paulo  V,  5  Nov. 
1606,  et  ab  Innocentio  XI,  1  Octob.  1688,  fuerunt  confirmatae  et  am- 
pliatae  ab  Innocentio  XII,  Constit.  Bebitum  Pastoralis  Officll,  5  Jan. 
1695  {Raccolta,  pag.  87). 

49.  Adoratio  SS.  Sacramenti  ad  Missae  elevationem. 

307.  Gregorius  PP.  XIII  omnibus  Christifidelibus,  qui  genuflexi  ora- 
verint  sive  domi,  sive  in  agro,  sive  in  viis,  sive  in  quocumque  alio  loco, 
dum  datur  signum  elevationis  SS.  Sacramenti  in  Missa  conventuali  vel 
parochiali,  concessit 

Jndulgentiam  unius  anni  qualibet  vice; 

Indulgentiam  duorum  annoriun  quoties  in  bunc  finem  se  con- 
ferentes  ad  ecclesiam,  ibi  indicato  tempore  SS.  Sacramentum  ado- 
rabunl  (Conslit.  Ad  excitandum,  die  10  Apr.  1580;  Raecolta, 
pag.  84). 


13()  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

50.    COMMUNIO   FREQUENS. 

308.  Ex  concessione  Gregorii  XIII,  fideles  qui  confessi  sacram  Sy- 
naxim  receperint  diebus  festis,  orando  pro  Summo  Pontifice,  lucrantur 

Jndulgentiam  quinque  annorum. 

Illi  autem,  qui  consueverint  ad  sacram  Communionem  accedere  semel 
saltem  in  mense,  et  in  Solemnitatibus  Domini  nostri  Jesu  Christi,  et  in 
festivitatibus  B.  Virginis,  omnium  SS.  Apostolorum,  ac  in  Nativitate  S. 
Joaunis  Baptistae,  consequuntur 

Jndulgentiam  decem  annorum  qualibet  vice; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  anno  ea  die,  qua  celebratur 
festum  principale  civitalis  vel  terrae,  sive  loci,  in  quo  reperiuntur, 
dummodo  confessi  et  sacra  Coinmunione  refecti,  orent  ut  supra 
pro  Summo  Ponlifice  (Constit.  Ad  excitandum  10  Apr.  1580;  Rac- 
colta,  pag.  85). 

§  VI. 
JESUS  CRUCIFIXUS. 

51.  Vexilla  Regis  prodeunt, 

309.  SS.  D.  X.  Leo  PP.  XIII  omnibus  Christifidelibus,  qui  corde  sal- 
tem  contrito  et  devote  recitaverint  praefatum  hymnum,  concessit 

Jndulgentiam  centum  dieriim,  semel  in  die  (Rescr.   16   Jan. 
1886;  Raccolta,  pag.  147  etc). 
Penultima  stropha  ita  se  habet: 

0  Crux,  ave,  spes  unica, 
Gentis  redemptae  gloria!  (1) 
Piis  adauge  gratiam, 
Reisque  dele  crimina. 


(I)  In  locum  huius  versus  dicatur: 
Tempore  Passionis:  Hoc  Passionis  tempore ! 
Tempore  Paschali:  Paschale  quae  fers  gaudiuml 

In  festo  ExaUationis  S.  Grucis  (14   Sept.):   In  hac  triumphi  glorial   [Rac- 
colta,  loc.  cit.). 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  137 

o2.  Oratio:  En  ego,  o  bone  et  dulcissime  Jesu. 

310.  En  ego,  o  bone  et  dulcissime  Jesu,  ante  conspectum 
tuum  genibus  me  provolvo  ac  maximo  animi  ardore  te  oro 
atque  obtestor,  ut  meum  in  cor  vividos  Fidei,  Spei  et  Ghari- 
tatis  sensus,  atque  veram  peccatorum  meorum  poenitentiam, 
eaque  emendandi  firmissimam  voluntatem  velis  imprimere: 
dum  magno  animi  affectu  et  dolore  tua  quinque  vulnera  mecum 
ipse  considero  ac  mente  contemplor,  illud  prae  oculis  habens, 
quod  jam  in  ore  ponebat  tuo  David  propheta  de  te,  o  bone 
Jesu :  Foderunt  manus  meas  et  pedes  meos ;  dinumeraverunt 
omnia  ossa  mea  (Psal.  21,  v.  17  et  18). 

311.  Summus  Pontifex  Pius  IX  per  decretum  S.  Congregationis  In- 
dulgentiarum  die  31  Julii  1858,  inhaerens  decretis  alias  a  nonnullis  suis 
praedocessoribus  emanatis,  de  novo  confirmavit 

Indulgenliam  plenariam  a  Cleinente  VIII  et  Benedicto  XIV 
concessam  et  a  Pio  VII  et  Leone  XII  confirmatam,  omnibus  Chri- 
slifidelibus,  qui  praedictam  orationem  in  honorem  Jesu  crucifixi 
recitabunt. 

312.  Conditiones  ad  eam  lucrandam.  Conditiones  pro  acqui- 
renda  praefala  induigenlia  plenaria  indicantur  in  citato  decreto  diei 
31  Julii  1858,  ubi  dicitur:  Praememoratara  indulgentiam  plenariam 
lucrari  ab  iis  utriusque  sexus  Christifidehbus,  qui  vere  poenitenles, 
confessi,  sacraque  Communione  refecti,  dictam  Orationem  En 
ego  etc.  quocumque  idiomate,  dummodo  versio  sit  fidelis,  ante 
quamcumque  sanctissimi  Crucifixi  imaginem  devote  recitaverint, 
ac  insuper  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  mentem  Sancti- 
tatis  Suae  pie  oraverint  (Decr.  auth.  N.  386;  Raccolta,  pag.  139). 

313.  Ad  notitiam  scire  praeslat,  quod  per  decretum  diei  10 
Aprihs  1821  a  Pio  VII,  recitantibus  orationem  En  ego,  non  modo 
concessa  erat  plenaria  indulgentia,  verum  etiam  liberatio  unius 
animae  a  Purgatorii  poenis.  Verum,  per  decretum  Leonis  XII  diei 
17  Septembris  182o,  confirmatur  praefata  indulgentia,  sed  loco 
praedictae  liberaiionis  addilum  est:  cum  facultate  eamdem  in- 
dulgentiam  in  suffragium  defunctorum  ftdelium  applicandi  (Decr. 
28  Sept.  1838.  N.  264  ad  2™). 


138  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

314.  Notare  eliam  volumus,  quod  ad  liicrandam  indulgentiam 
Orationi  En  ego  adnexam,  primitns  praescribebatur  tantum  Sacra- 
mentorum  susceplio,  Orationisque  coram  Crucifixo  recitatio  (Decr. 
25  Sept.  1841.  N.  293). 

Verum  ad  diluenda  dubia  quae  ad  S.  Congregationem  Indul- 
gentiarum  saepe  deferebantur  circa  conditiones  adiniplendas  pro 
acquisilione  memoratae  indidgentiae  plenariae,  ipsa  S.  Congregatio 
censuit  consulendum  Summum  Pontilicem  Pium  IX,  ut  declarare 
dignaretur  singulas  conditiones,  quae  sunt  a  fidelibus  adimplendae 
pro  eadem  indulgentia  assequenda.  Et  Pontifex,  ut  vidimus,  praeter 
Confessionem  et  Communionem,  praescripsit  etiam  ulper  a/zr/itocZ 
temporis  spatium  oretur  juxta  menteni  Sanctitatis  Suae, 

Praefata  indulgentia  plenaria  Oralioni  En  ego  adnexa,  a  Sa- 
cerdotibus  qui  hebdomadaleni  Confessioneni  peragere  solent,  facil- 
lime  quotidie  acquiri  potest  post  Sacrum  celebratum,  ut  per  se 
patet. 

315.  Circa  finem  Orationis  En  ego  nonnulla  verba  diversimode 
leguntur.  In  aliquibus  enim  libris  legilur:  quod  jam  in  ore  suo 
ponebat;  in  aliis  vero,  in  ore  tuo.  Super  re  quaesitum  est:  Utrum 
dicendum  sit  in  oratione  praefala  ore  tuo,  an  vero  suo? 

S.  Congregatio  Indulg.  die  29  Martii  1894  respondit:  Standum 
omnino  textui  Collectionis  authenticae  editae  Romae  anno  1886. 
(Nouvel.  Rev.  Theol.  torn.  XXVI,  p.  388). 

In  textu  Collectionis  seu  Raccolta  legitur  tuo,  et  ideo  huic 
lectioni  standum  est. 

316.  Praedicta  indulgentia  plenaria  orationi  En  ego  adnexa, 
semel  tantum  in  die  lucrari  polest.  Sacrae  Congregationi  Indulgen- 
tiarum  sequens  dubium  propositum  fuit  solvendum: 

x\n  Sacerdotes  qui  binas  Missas  eodem  die  celebrare  debent, 
bis  quoque  plenariam  indulgentiam  lucrari  valeant,  quae  adnexa 
est  Orationi:  En  ego,  o  bone  et  dulcissime  Jesu  etc,  eam  posl 
utramque  iMissam  recitando? 

S.  Congregatio  die  20  Junii  1892  relato  dubio  respondit: 
Detur  Decretum  Urbis  et  Orbis  d.  d.  7  Martii  1678;  ideo 
negative.  Decretura  enim  Delatae  saepius,  ad  quod  S.  Congregatio 
remiltit,  declarat:  Semel  autem  dumtaxat  in  die  plenariam  in- 
dulgentiam  in  certos  dies  ecclesiam  visitantibus  concessam,  vel 
aliudpium  opus  peragentibus,  luci^ifieri  {Wd.  Nouvel.  Rev.  Theol. 
tom.  24,  pag.  481). 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  139 

o3.  Oratio:  Deus,  qui  pro  redemptione  mundi, 

317.  Deus,  qui  pro  redemptione  mundi  voluisti  nasci,  cir- 
cumcidi,  a  Judaeis  reprobari,  a  Juda  traditore  osculo  tradi, 
vinculis  alligari,  sicut  agnus  innocens  ad  victimam  duci,  atque 
conspectibus  Annae,  Gaiphae,  Pilati  et  Herodis  indecenter  of- 
ferri,  a  falsis  testibus  accusari,  flagellis  et  opprobriis  vexari, 
sputis  conspui,  spinis  coronari,  colaphis  caedi,  arundine  per- 
cuti,  facie  velari,  vestibus  exui,  cruci  clavis  affigi,  in  cruce 
levari,  inter  latrones  deputari,  felle  et  aceto  potari  et  lancea 
vulnerari,  tu  Domine,  per  has  sanctissimas  poenas  tuas  quas 
ego  indignus  recolo,  et  per  sanctam  crucem  et  mortem  tuam, 
libera  me  a  poenis  inferni  et  perducere  digneris,  quo  perduxisti 
latronem  tecum  crucifixum.  Qui  cum  Patre  et  Spiritu  sancto 
vivis  et  regnas  Deus  per  omnia  saecula  saeculorum.  Amen. 

Quinque  Paier,  Ave  et  Gloria. 

Siimmus  Pontifex  Pius  VII  iis  fidelibus,  qui  corde  ss.ltem  contrito  et 
devote  recitaverint  descriptam  orationem  cum  quinque  Pater,  Ave  et  Gloria, 
elargitus  est 

Jndulgentiam  tercentum  dierum,  semel  in  die; 

Indulgentiam  plenariam  in  uno  (ad  libilum)  ex  tribus  uitimis 
mensis  diebus,  ab  iis  omnibns  acquirendam,  qui,  ut  supra,  quotidie 
per  mensem  eam  recilaverint,  dummodo  vere  contrili,  confessi  et 
sacra  Communione  refecti,  per  ahquod  temporis  spalium  devote 
oraverint  juxla  inlentionem  Sanclitatis  Suae  (Decr.  T6  Aug.  1820; 
Raccolta,  pag.  136). 

54.  Invocatio:  Ecce  Crucem  Domini,  fugite  partes  adversae, 
vicit  Leo  de  tribu  Juda,  radix  David.  Alleluja. 

318.  Hujusmodi  invocatio  ex  Breviario  Romano  desumpla,  a 
S.  Antonio  Palavino  crebro,  ul  fertur,  usurpabatur,  et  a  Sixto  V 
ad  basim  obehsci  S.  Pelri  fuit  inscripla. 

Leo  PP.  Xni  per  Eescriptum  S.  C.  Indulgentiarum,  die  21  Maji  1892, 
omnibus  Christifidelibus  praedictam  invocationem  corde  saltem  contrito  et 
devote  recitantibus,  benigne  concessit 


140  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam;  quam 
indulgentiam  eadem  Sanctitas  Sua  etiam  animabus  igne  Purgatorii 
detenlis  applicabilem  declarare  dignata  est  (Nouv.  Rev.  Tlieol. 
lom.  XXIV,  pag.  370). 

55.  Jaculatoria  :  Salvator  mundi,  miserere  nobis. 

319.  Haec  brevissima  oratio  ordinarie  reperitur  scripta  sub 
Imagine  SS.  Salvatoris,  quae  Romae  colitur  in  celebri  Sanctuario, 
Sancta  sanctorum  nuncupato. 

Ex  concessione  Leonis  PP.  XIII  fideles  dictam  precem  jaculatoriam 
corde  saltem  contrito  ac  devote  recitantes  lucrantur 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum  semel  tantum  in  die,  de- 
functis  quoque  applicabilem  (Rescr.  S.  C.  Indulg.  die  21  Febr.  1891; 
Acta  Ord.  Min.  anno  X,  pag.  108). 

56.  Invocationes  ad  Crucem  S.  Thomae  Aquinatis. 

320.  Grux  mihi  certa  salus. 

Grux  est  quam  semper  adoro. 
Grux  Domini  mecum. 
Grux  mihi  refugium. 

Summus  Pontifex  Pius  IX  omnibus  Christifidelibus,  corde  saltem  con- 
trito  et  devote  recitantibus  hujusmodi  Invocatlones,  quas  Angelicus  Doctor 
S.  Thomas  expresserat  in  forma  crucis  (in  suo  Conventu  prope  Anagniam), 
concessit 

Indulgentiam  tercentum  dierum  semel  in  die  (Rescript.  au- 
tograph.  21  Jan.  1874;  Raccolta,  pag.  142). 

57.  Jaculatoria  :  Adoramus  te. 

321.  Adoramus  te,  sanctissime  Domine  Jesu  Ghriste,  bene- 
dicimus  tibij  quia  per  sanctam  Grucem  tuam  redemisti  mundum. 

Ex  concessione  Summi  Pontificis  Leonis  XIII  fideles  recitantes  corde 
saltem  contrito  et  devote  praefatam  orationem  jaculatoriam  lucrantur 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  (Rescript.  S.  C.  L 
4  Martii  1882;  Raccolta,  pag.  143). 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA    EXERCITIA.  141 

dS.    DeVOTUM    EXERCITIUM    DIE   VENERIS   IN   MEMORIAM 
AGONIAE    D.    N.    .1.    G. 

322.  Introdiicta  pluribus  in  locis  pia  praxi  aliquod  devolum 
exercilium  peragendi  ea  die  et  hora,  quae  nobis  in  mentem  revocant 
id,  quod  pro  nobis  passus  est  Dominus  noster  Jesus  Christus,  Sum- 
mus  Pontifex  Benedictus  XIV  voluit,  ut  tahs  devotio  in  perpetuum 
et  modo  uniformi  coleretur  in  toto  Orbe  cathohco.  Hinc  Superioribus 
singuiarum  ecclesiarum  virtute  sanctae  obedientiae  praecepit,  ut 
in  omnibus  sextis  feriis  hora  tertia  post  meridiem  campanam  pul- 
sari  facerent,  concedens  omnibus  fideiibus,  qui  tunc  flexis  genibus 
devote  recitaverint  quinque  Pater  et  Ave,  orando  pro  concordia 
inter  principes  christianos,  pro  extirpatione  haeresum,  exaltatione 
S.  Matris  Ecclesiae,  et  peccatorum  conversione, 

Indulgentiam  centum  dierum  (Breve  Ad  Passionis,  13  De- 
cemb.  1740;  Raccolta,  pag.  121). 

Cum  autem  postea  invaluerit  Romae  consuetudo  dandi  diebus 
veneris  signum  Agoniae  divini  Redemptoris  hora  21  juxta  horo- 
logium  ilalicum,  nempe  tribus  horis  ante  Ave  Maria  de  sero,  et 
dubium  exortum  fuerit,  an  Benedicti  XIV  praescriptioni,  vei  dictae 
consueludini  standum  foret,  S.  Congregatio  Indulgentiarum  decla- 
ravit,  standum  esse  consuetudini  Urbis  (Decr.  24  Sept.  1838; 
Raccolta,  ibid.). 

Attamen  in  iis  locis,  in  quibus  viget  m  bona  fide  consuetudo 
pulsandi  campanam  alia  hora  ad  commemorandam  Agoniam  Do- 
mini,  ex  concessione  Summi  Pontificis  Leonis  XIII  possunt  fideles 
lucrari  supradictam  indulgentiam,  dummodo  recitent,  ut  supra, 
quinque  Pater  et  Ave,  et  adimpleant  ceteras  conditiones  praescri- 
ptas  (Rescript.  S.  C.  I.,  15  Maji  1886.  Loc.  cit.). 

§  VIL 

SANGUIS  PRETIOSISSIMUS  D.  N.  J.  C. 

59.  Indulgentiae  pro  mense  pretiosissimi  Sanguinis  D.  N.  J.  C. 

323.  Ex  concessiono  Sammi  Pontificis  Pii  IX,  qnicumqno  devoto 
adstiterit  pio  exercitio  Mensis  in  honorem  divini  Sanguinis  aliqua  in  ec- 
clesia  vel  oratorio  puhlico,  quilibet  sit  dies  anni,  quo  incipit,  lucratur 
quotidie 


14:2  PARS    11.    DE   INDULOENTIIS   IN    SPECIE. 

Jndulgentiam  septem  annorum  totidemque  qimh^agenarum. 

Qui  pcr  dccetn  viccs  id  peregerit  (nempe  praefato  pio  exercitio  decies 
intorfuerit) 

I ndulgentiam  plenariam  consequetur,  dnmmodo  inlra  mensem, 
vel  uno  ex  septem  diebus  immediate  sequentibus,  confessus  et 
sacra  Communione  refectus  aliquam  ecclesiam  vel  publicum  ora- 
torium  visitaverit,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium  ad  mentem 
Sanctitatis  Suae  devote  oraverit. 

Similiter,  qui  private  piis  precibus  ac  virtutum  actibus,  quocumque 
tempore  infra  annum,  dictum  pium  exercitium  peregorit,  et  sic  divinum 
Sanguinem  honoraverit 

Indulgentiam  tercentum  dierum  quotidie  consequetur. 

Quod  si  per  mensem  id  fecerit,  lucratur 

Indulgentiam  plenariam,  adimpletis  supra  positis  conditio- 
nibus,  vel  ultimo  die,  nempe  die  trigesima,  vel  aliquo  ex  septem 
sequentibus  (Decr.  4  Junii  1850,  apud  Rescr.  aulh.  Summ.  49, 
pag.  oo3;  Raccolta,  pag.  164). 

CoUige:  a)  Pro  pio  exercitio  in  honorem  divini  Sanguinis  non 
esse  determinatum  mensem,  sed  huius  electionem  cujuslibet  arbitrio 
esse  rehctam. 

b)  Non  esse  necessarium  ut  quis  pium  exercitium  incipiat 
a  prima  die  alicujus  raensis,  sed  suCQcere  illud  peragere  per  tri- 
ginta  dies  continuos,  quocumque  die  mensis  incipiatur. 

c)  Confessionem,  Communionem  etc.  ad  lucrandam  indulgen- 
tiam  plenatiam  fieri  posse  in  uno  ex  septem  diebus  post  mensem, 
sive  post  triginta  dies. 

60.  Festum  pretiosissimi  Sanguinis. 

324.  Prima  Dominica  Juhi,  in  qua  festum  pretiosissimi  San- 
guinis  celebralur,  et  feria  VI  post  quartam  Dominicam  quadrage- 
simae,  in  qua  fit  officium  ejusdem  divini  Sanguinis,  ex  concessione 
Pii  PP.  IX  omnes  Christifideles,  qui  vere  contriti,  confessi  et  sacra 
Communione  refecti  visitabunt  ecclesiam  Archiconfraternitatis,  vel 
aham  ecclesiam  sive  pubhcum  oratorium,  in  quo  canonice  erecta 
fuerit  Confraternitas  pretiosi  Sanguinis,  vel  aliam  quamcuraque 
ecclesiam  Missionariorura  Pretiosissirai  Sanguinis,  ibique  per  ahquod 
teraporis  spatium  orabunt  ad  intenlionem  Summi  Pontificis,  lucrantur 


CAP.    I.    PRECES    ET    PIA    EXEnClTlA.  148 

Indiilgentiam  plenariam,  quae  acqiiiri  potest  incipieiulo  a 
primis  Vesperis  praediclarum  festivitalum  (Decr.  k  Junii  18;)0; 
Raccolta,  pag.  105;  Rescr.  aulli.  pag.  o54). 


()1.    CORONA    PRETIOSISSIMI    SaNGUINIS. 

325.  fn  recitalione  hujus  coronae  contemplantur  septeni  my- 
sleria  pretiosissimi  Sanguinis  D.  N.  J.  C,  videlicet  effasiones  San- 
giiinis  1"  in  ejus  Circumcisione,  2°  in  horto  ohvarum,  3°  in  fla- 
gellalione,  4*^  in  coronatione  spinarum,  5**  in  ascensione  ad  Cal- 
variae  montem  gravissimo  crucis  ligno  onustus,  6°  in  crucifixione, 
7°  in  sacri  lateris  apertione  post  mortem  per  lanceam  militis. 

Haec  corona,  proiit  habetur  in  Raccolta,  septem  partibus 
conslat,  in  quarum  singulis,  praemissa  devota  consideratione  itahco 
idiomate  exarata,  recitantur  quinque  Pater  et  unum  Gloria  Patri, 
ullima  parte  excepla,  in  qua  tria  Pater  tantum  recitantur  ad 
complendum  numerum  33,  cum  Gloria  Pairi. 

Pius  PP.  Vn  Cliristifidelibus  corde  saltem  contrito  et  devote  dictam 
coronam  recitantibus  concessit 

Indulgentiam  septem  annorum  totidemqiie  quadragenarwn 
semel  in  die  lucrandam; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  iis,  qui  spatio  unius 
mensis  eam  quolidie  recitaverint,  ea  die  acquirendam,  in  qua  con- 
fessi  et  sacra  Communione  refecti,  preces  pro  S.  Ecclesia  etc.  ef- 
fuderint  (Rescript.  18  Oct.  1815). 

Verum,  Gregorius  XVI  praefatas  indulgentias  concessit  omni- 
bus  iis  fidelibus.  qui  recitabunt  triginta  tria  Pater  noster  dum- 
taxat,  recogitando  interim  supradicta  mysteria,  nempe  septem  ef- 
fusiones  pretiosi  Sanguinis;  ac  insuper  declaravit,  personas  idiotas, 
ineptas  scilicet  ad  hujusmodi  considerationes  perficiendas,  lucrari 
posse  easdem  indulgentias  sola  recitatione  33  Pater  noster  (Re- 
script.  S.  C.  I.  5  Julii  1843;  Raccolta,  pag.  157;  Rescripta  auth. 
pag.  552,  111). 

Praedictae  indulgentiae  sunt  adnexae  immediate  recitationi 
33  Pater  noster.  Quare  ad  eas  lucrandas  non  est  necessarius  usus 
coronae  materialis.  Quod  si  haec  adhibeatur,  haud  requiritur  ut 
sit  benedicta.  Id  clare  eruitur  ex  ipsa  Raccolta. 


144  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

§  VIII. 
SACRATISSIMUM  COR  JESU. 

G2.  Jaculatoria. 

326.  Ubique  ametur  sacratissimum  Cor  Jesu. 
Amato  sia  da  per  tutto  il  sacro  Guore  di  Gesu. 

Eecitantos  corde  saltem  contrito  et  devote  hujusmodi  Jaculatoriam 
lucrantur  ex  concessione  Summi  Pontificis  Pii  IX 

Indulgenliam  centuni  dierum  semel  in  die  (Rescript.  autogr. 
23  Sept.  1860;  Baccolta,  pag.  180). 

63.  Jaculatoria. 

327.  Jesu  mitis  et  humilis  Gorde,  fac  cor  meum  sicut  Cor 
tuum. 

Christifidelibus  corde  contrito  et  devote  recitantibus  hanc  Jaculatoriam 
a  Summo  Pontifice  Pio  IX  concessa  est 

Indidgentia  tercentum  diei^um  semel  in  die  (Rescript.  autogr. 
25  Jan.  1868;  Raccolta,  pag.  181). 

64.  Jaculatoria. 

328.  Laudetur,  adoretur,  ametur  et  glorificetur  omni  mo- 
mento  Cor  eucharisticum  Jesu,  in  omnibus  tabernaculis  mundi, 
usque  ad  consummationem  saeculorum.  Amen. 

Lodato,  adorato,  amato  e  ringraziato  sia  ad  ogni  istante 
il  Cuore  eucaristico  di  Gesu,  in  tutti  i  tabernacoli  del  mondo, 
sino  alla  consumazione  de'  secoli.  Gosi  sia. 

Ex  concessione  Summi  Pontificis  Pii  IX,  fideles  recitantes  corde  saltem 
contrito  et  devote  pracdictam  Jaculatoriam  consequuntur 

Indulgentiam  centiim  diei^um  semel  in  die  (Rescript.  au- 
togr.  29  Febr.  1868;  Raccolta,  pag.  181). 

65.  Oratio  jaculatoria. 

329.  Cor  Jesu  flagrans  amore  nostri, 
Inflamma  cor  nostrum  amore  tui. 


CAP.    I.    PRKCES    ET    PIA    EXERCITIA.  145 

Per  Eescriptum  de  dato  16  Julii  1893  ex  Secretaria  S.  Congrega- 
tionis  Indulg'.  Summus  Poiitifex  Leo  XIII  omnibus  Christifidelibus,  cordo 
saltom  contrito  ac  devote  recitantibus  supradictam  jaculatoriam  precem, 
beuigne  concessit 

Indulgentiam  cenlum  dierum,  clefunctis  quoque  applicabilem, 
semel  in  die  lucrandam  (Acta  S.  Sed.  vol.  XXVI,  pag.  2o2;  Acta 
Ord.  Min.  ann.  XII  pag.  223). 


66.  Oratio  jaculatoria. 

330.  Dulcissime  Jesu,  da  mihi  fldei,  spei  et  charitatis  au- 
graentum,  cor  contritum  et  humiliatum. 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  utendo  facultatibus  a  Summo  Pontifice 
Leone  XIII  sibi  specialiter  tributis,  Christifidelibus  corde  saltem  contrito 
ac  devote  recitantibus  supramemoratam  Jaculatoriam  in  honorem  SS.  Cordis 
Jesu,  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam,  de- 
functis  quoque  applicabilem  (Rescr.  13  Sept.  1893;  Acta  Ord.  Min. 
ann.  XIII,  pag.  19). 

67.  Oratio  jaculatoria. 

331.  Cor  dulcissimum  mei  Jesu, 
Fac,  ut  semper  plus  te  amem. 
Dolce  Guor  del  mio  Gesu, 
Fa,  ch'  io  t'  ami  sempre  piu. 

Ex  concessione  Summi  Pontificis  Pii  PP.  IX  recitantes  corde  saltem 
contrito  et  devote  hanc  precem  jaculatoriam  lucrantur  qualibet  vice 

Indulgentiam  tercentum  dierum; 

Indulgentiam  plenariam  sernel  in  mense  ii  omnes,  qui  quo- 
lidie  eamdem  precem  recitare  consueverint,  acquirendam  in  una 
die  ad  libitum  eligenda,  in  qua  vere  contriti,  confessi  et  sacra 
Communione  refecti  aliquam  ecclesiam  vel  publicum  oratorium  vi- 
silaverint,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium  ad  intcntionem 
Snmmi  Pontificis  devote  oraverint  (Hescriptum  S.  C.  I.  26  Nov.  1876; 
Haccolta,  pag.  182). 

10 


146  PAHS    II.    Di:    INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

()(S.    FoRMrLA    ODEATIONIS   QUOTIDIANAE    AD    SS.    COR    JeSU. 

332.  Doinine  Jesu  Ghriste,  in  unioiie  illius  divinae  intentio- 

nis,  qua  ipse  in  terris  per  sanctissimum  Cor  tuum  laudes  Deo 

persolvisti  et  nunc  continenter  in  Eucharistiae  Sacramento  ubique 

terrarum  persolvis  usque  ad  consummationem  saeculi,  ego  per 

hanc  diem  inteirram,  nulla  nec  minima  quidem  parte  excepta, 

ad  imitationem  sacratissimi  Gordis  B.  Mariae  semper  Virginis 

Immaculatae,   tibi   Kbentissime  offero  omnes  meas  intentiones 

et  cogitationes,  omnes  meos  affectus  et  desideria,   omnia  mea 

opera  et  verba. 

Leo  PP.  XIII   omnibus   Chnstifidelibus,   hujusmodi  formulam  corde 
saltem  contrito  et  devote  recitantibus,  concedere  dignatus  est 

Indulgenliam  cenlum  dlenim  semel  in  die  (Rescript.  S.  C. 
I.,  19  Dec.  1885;  Raccolta,  pag.  189). 

69.  Indulgentiae  pro  mense  Junio 

IN   HONOREiM   SS.    CORDIS    JeSU. 

333.  Laudabihs  exorla  est  et  muUis  in  locis  invaluit  con- 
sueludo,  qua  integer  mensis  Junius  quotidianis  devolionis  exercitiis 
dulcissimo  Cordi  Jesu  consecratur.  Unde  factum  est,  ut  plurimorum 
ridelinm  supphcationes  porrectae  fuerint  Summo  Pontifici  Pio  PP.  IX, 
ut  pia  haec  exercitia  peragenlibus  sacrarum  indulgentiarum  munera 
concedere  dignaretur. 

Sanctitas  Sua  petilionibus  hujusmodi  benigne  exceplis,  ut  magis 
magisque  injuriae  divino  Redemptori,  in  praesenti  polissimum  re- 
rum  ac  temporum  discrimine  illalae  reparentur,  per  Decretum  S. 
C.  L  diei  8  Maji  1873  universis  Christifidehbus,  qui  sive  publice 
sive  private  pecuharibus  precibus  et  devoti  animi  obsequiis  in  ho- 
norem  SSmi  Cordis  Jesu  per  integrum  mensein  Junii  quotidie  corde 
sallem  conlrilo  vacaverint,  peramanter  impertitus  est 

Indulgentiam  septem  annorum  semel  in  singuhs  dicti  mensis 
diebus  hicrandani; 

Jndiilgentiam  'plenariam  in  una  praefati  mensis  die  ab  uno- 
quoque  ehgonda,  in  qua  vere  poenitentes,  confessi,  ac  sacra  Cora- 


CAP.    I.    rnECES   ET   PIA   EXERCITIA.  147 

munione  refecti  fuerint,  et  aliquam  ecclesiain  seu  publicum  ora- 
torium  visitaverint,  et  ibi  per  aliquod  temporis  spatium  juxta 
mentem  Sanctilatis  Suae  pias  ad  Deum  preces  effuderint  (Rescr. 
anlli.  N.  409;  RaccoUa,  pag.  182). 

70.    VlSITATIO   IMAGINIS   SS.    CORDIS   JeSU. 

334.  Ad  augondam  devotionem  crga  sacrum  Cor  Jesu,  Summus  Pon- 
tifox  Pius  YI  importitus  est 

Inilulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenai^um 
omnibus  iis  fidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  devote  visitant 
Imaginem  S.  Cordis  Jesu,  publicae  venerationi  expositam  in  qualibet 
ecclesia,  oratorio  vel  altari,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium 
orando  juxta  mentem  Summi  Pontificis  (Per  Rescript.  Nuntii  Apo- 
stolici  in  civit.  Florent.,  2  Jan.  1799;  Raccolta,  pag.  167). 

Verum  «  Imaginibus  Redemptoris,  m  quibus  SS.  Cordis  Jesu 
imago  extrinsecus  non  appareat,  applicari  non  potest  concessio 
indulgenliae  a  Pio  PP.  VI  facta  pro  qualibet  oratione,  quae  fiat 
coram  imagine  aliqua  SS.  Cordis  Jesu  publicae  venerationi  exposita 
(Decr.  12  Jan.  1878.  N.  436). 

Obiter  notamus,  imagines  sacri  Cordis  Jesu,  solura  Cor  exhi- 
hentcs  absque  reliquo  corpore,  privala  ex  devotione  permitti,  dum- 
modo  in  altaribus  publicae  venerationi  colendae  non  exponantur 
(Congr.  S.  0.  26  Aug.  1891;  Analect.  ecclesiast.  anno  3  [1895], 
pag.  12). 

71.   NOVENA   IN   HONOREM   SS.    CORDIS   JESU. 

335.  Christifideles  corde  contrito  et  devote  peragentes  tum 
occasione  festi  S.  Cordis  Jesu,  tum  alia  vice  ad  libitum  infra 
annum,  preces  novendiales  in  honorem  S.  Cordis  Jesu,  compositas 
a  P.  Borgo  S.  J.,  ex  concessione  Pii  PP.  VII  lucrantur 

Indulgentiam  tercentum  dierum  qualibet  die; 

Indulgentiam  plenariam  die,  qui  Novenae  immediate  succedit, 
vel  in  alio  infra  octavam,  dummodo  confessione  peracta,  et  Com- 
munione  suscepta,  orent  pro  consuetis  finibus  (Rescr.  S.  C.  I.  13 
Jan.   1818). 

Pius  PP.  IX  indulsit,  ut  pro  acquirendis  praefatis  indulgenliis 
recitari  possit  quaecumque  alia  Novona  ad   libitum   fidelium,   in 


1A8  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

lociiin  novenae  a  laudalo  P.  Borgo  compositae   (Rescript.  S.  C.  L. 
26  Nov.  1876;  Raccolla,  pag.  174). 

7^.  Af.tera  Novena  in  honorem  ejusdem  SS.  Cordis. 

336.  Pius  PP.  IX  concedere  dignalus  est  omnibus  fidelibus,  qui 
corde  sallem  conlrilo  et  devole  peregerint  quolihet  tempore  infra 
anmim  Novenam  in  honorem  SS.  Cordis  Jesu,  editam  a  Sacerdole 
Josepho  iM.  Falcone  Congregationis  Missionum, 

Jmhdgentiam  tercentum  dierum,  quohbet  die; 

I ndulgentiam  plenariam,  lucrandam  vel  novendiaiium  decursu, 
vel  in  uno  ex  octo  diebus,  qui  immediate  Novenam  subsequuntur, 
servalis  ut  supra  condilionibus,  quae  sunt  Confessio,  Communio  et 
preces  ad  inlentionem  Summi  Pontificis  (Rescript.  dat.  Cajelae 
5  Jan.  1849,  et  Rescript.  S.  C.  Epp.  et  RR.  28  Jan.  1850). 

Idem  Pontifex  annuere  dignatus  est,  ut  dictae  indulgentiae 
lucrentur  etiam  ab  iis,  qui  Novenam  faciunt  quacumque  alia  for- 
mula  orationis,  dummodo  sit  approbata  a  legitima  auctoritate  eccle- 
siastica  (Rescript.  S.  C.  [.  26  Nov.  1876;  Raccolta,  pag.  179). 

Tres  igitur  Novenae  cum  jure  descriptas  indulgentias  lucrandi 
fieri  possunt  per  annuni  in  honorem  SS.  Cordis  Jesu:  duae  ex  con- 
cessione  Pii  PP.  Vll;  una  ex  concessione  Pii  PP.  IX.  Ex  his  tribus 
novendiaiibus,  una  pro  occurrentia  festi  ejusdem  SS.  Cordis  prae- 
finita  est;  ceterae  peraguntur  infra  annum  ad  libitum. 

In  primaevis  concessionibus  forma  precum  erat  praescripta; 
hanc  praescriptionem  sustulit  Pius  IX,  proindeque  liberum  cuique 
est  formam  precum  sive  libellum  seligere  pro  dictis  novendialibus 
peragendis,  dummodo  idem  libellus  sive  formula  precum  sit  ap- 
probata  ab  auctoritate  ecclesiastica. 

Indulgentiae  tam  partiales  quam  plenariae  sunt  eaedem  pro 
qualibet  ex  tribus  novendialibus.  Quoad  tempus  lucrandi  plenariam 
in  eo  difl^erunt,  quod  juxta  Rescriptum  Pii  VII  ea  acquirilur  infra 
octavam  post  expletas  novendiales  preces;  juxta  concessionem  Pii  IX 
plenaria  indulgenlia  lucrari  potest  non  solum  infra  dictam  octavam 
post  Novenam,  sed  eliam  perdurante  Novena. 

73.  Festum  SS.  Cordis  Jesu. 

337.  Oinnibus  Christifidelibus,  qui  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Com- 
mmiione  rofecti  visitant  aliquam  ecclesiam  vel  publicum  oratorium,  ubi  ce- 


CAP.    I.    PRKCES   ET   PIA    EXERCITIA.  149 

lebratur  festum  SS.  Cordis,  ibiquo  preces  effundunt  ad  intentionem  Summi 
Pontificis,  a  Pio  PP.  VII  concessa  est 

Indulgentia  plenaria. 

Idein  Pontifex  concessit  etiam  facultateni  Iransferendi  praedi- 
ctum  festum,  cum  licentia  lamen  Ordinarii  loci,  ad  alium  quem- 
cumque  aruii  diem  (Rescript.  Secret.  Memorialium  7  Julii  18U3; 
Raccolla,  pag.  178). 

§  IX. 

PRECES  SPECIALES  PRO  DETERMINATIS  PINIBUS  VEL  SUBJECTIS. 

74.  Laudes  ad  reparandas  blasphemias. 

338.  Benedictus  sit  Deus. 

Benedictum  Nomen  sanctum  suum. 

Benedictus  Jesus  Ghristus  verus  Deus  et  verus  Homo. 

Benedictum  Nomen  Jesu. 

Benedictus  Jesus  in  sanctissimo  Sacramento  Altaris. 

Benedicta  excelsa  Mater  Dei  Maria  sanctissima. 

Benedicta  ejus  sancta  et  immaculata  Gonceptio. 

Benedictum  nomen  Mariae  Yirginis  et  Matris. 

Benedictus  Deus  in  suis  Angelis  et  in  suis  Sanctis. 

Dio  sia  benedetto. 

Benedetto  il  suo  santo  Nome. 

Benedetto  Gesu  Gristo  vero  Dio  e  vero  Uomo. 

Benedetto  11  Nome  di  Gesu. 

Benedetto  Gesu  nel  santissimo  Sacramento  delP  Altare. 

Benedetta  la  gran  Madre  di  Dio  Maria  santissima. 

Benedetta  la  sua  santa  ed  immacolata  Goncezione. 

Benedetto  il  nome  di  Maria  Vergine  e  Madre. 

Benedetto  Iddio  nei  suoi  Angeli  e  nei  suoi  Santi. 

Pius  PP.  VII,  per  Rescriptum  Emi  Card.  Vicarii,  die  23  Julii  1801, 
omnibns  Christifidelibus  cordc  contrito  et  devote  recitantibus  descriptas 
Laudes  concessit 


loO  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE . 

Indulgentiam  unius  anni  qualibet  vice. 

Pius  PP.  IX,  Decroto  S.  Congregationis  Indulg.  8  Augusti  1847^ 
concessit 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense,  die  ad  arbilrium 
eligenda,  omnibus  fidelibus,  qui  semel  saltem  in  die  per  integrun> 
mensem  dictas  Laudes  recitaverint,  dummodo  contriti,  confessi  ac 
sacra  Synaxi  refecti,  aliquam  ecclesiam  vel  publicum  oratorium 
visitaverint,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium  oraverint  ad  in- 
tentionem  Sanctitatis  Suae  {Raccolta,  pag.  481). 

7o.  Preces  pro  SmiMO  Pontifice. 

339.  f.  Oremus  pro  Pontifice  nostro... 

i^.  Dominus  conservet  eum,  et  vivificet  eum,  et  beatum 
faciat  eum  in  terra,  et  non  tradat  eum  in  animam  inimicorum 
ejus. 

Unum  Pafe?^  et  Ave. 

Per  Kescriptum  S.  Congreg-ationis  Indulgentiarum,  die  26  Novembris 
1876,  Pius  PP.  IX  omnibus  Christifidelibus,  corde  saltem  contrito  et  devote 
recitantibus  praedictum  verslculimi  et  responsorium  cum  uno  JPater  et  Ave 
pro  felici  statu  Summi  Pontificis,  concessit 

Indulgentiam  tercentum  diei^um  semel  in  die; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  iis,  qui  memoratas 
preces  quotidie  per  unius  mensis  spatium  recitaverint,  lucrandam 
die  ad  arbitrium  eligenda,  4ummodo  contriti,  confessi  ac  sacra 
Communione  refecti,  publicam  ecclesiam  visitaverint,  ibique  ad  in- 
tentionem  Summi  Pontificis  oraverint  {Raccolta,  pag.  ol3). 

70.  Oratio  ad  D.  N.  Jesum  Christum 
PRO  Sacerdotibus  et  alus  in  Sacris  constitutis. 

340.  Jesu  dilectissime,  qui  ex  singulari  benevolentia  me 
prae  millenis  hominibus  ad  tui  sequelam  et  ad  eximiam  Sa- 
cerdotii  dignitatem  vocasti,  largire  mihi,  precor,  opem  tuam 
divinam  ad  oiRcia  mea  rite  obeunda.  Oro  te,  Domine  Jesu,  ut 
resuscites  hodie  et  semper  in  me  gratiam  tuam,  quae  fuit  in 
me  per  impositionem  manuum  episcopalium.  0  potentissime 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  151 

animarum  medice,  sana  me  taliter,  ne  revolvar  in  vitia;  et 
cuncta  peccata  fugiara,  tibique  usque  ad  mortem  placere  pos- 
sim.  Amen. 

Loo  PP.  XIII  por  Eescriptuin  S.  C.  I.,  die  14  Augusti  1884,  omni- 
bus  Sacerdotibus,  aliisque  m  Sacris  constitutis,  qui  corde  saltem  contrito 
et  devote  recitaverint  descriptam  orationem,  concessit 

Indulgenliam  lercentum  dierum,  semel  in  clie  (RaccoUa, 
pag.  575). 

77.  Jaculatoria  pro  eisdem  Sacerdotirus  etc. 

341.  Bone  Jesu,  rogo  te  per  dilectionem,  qua  diligis  Ma- 
trem  tuam,  ut  sicut  vere  eam  diligis  et  diligi  vis,  ita  mihi  des, 
ut  vere  eam  diligam. 

Sacerdotes  et  alii  in  Sacris  constituti,  corde  saltem  contrito  et  devote 
hanc  Jaculatoriam  recitantes,  ex  concessione  Leonis  PP.  XIII  per  Rescri- 
ptum  S.  C.  I.  diei  16  Augusti  1884,  lucrantur 

indulgentiam  centimi  dierum  semel  in  die  (RaccoUa,  pag.  576). 
78.  Oratio  ad  postulandam  castitatem  pro  Clericis  in  Sacris. 

342.  Domine  Jesu  Ghriste,  sponse  animae  meae,  deliciae 
cordis  mei,  imo  cor  meum  et  anima  mea,  ante  conspectum  tuum 
genibus  me  provolvo,  ac  maximo  animi  ardore  te  oro  atque 
obtestor,  ut  mihi  des  servare  fldem  a  me  tibi  solemniter  datam 
in  receptione  Subdiaconatus.  Ideo,  o  dulcissime  Jesu,  abnegem 
omnem  impietatem,  sim  semper  alienus  a  carnalibus  desideriis 
et  terrenis  concupiscentiis,  quae  militant  adversus  animam,  et 
castitatem,  te  adjuvante,  intemerate  servem. 

0  sanctissima  et  Immaculata  Maria,  Virgo  virginum  et 
Mater  amantissima,  munda  in  dies  cor  meum  et  animam  meam, 
impetra  mihi  timorem  Domini  et  singularem  mei  diffidentiam. 

Sancte  Joseph,  Gustos  virginitatis  Mariae,  custodi  animam 
meam  ab  omni  peccato. 

Omnes  sanctae  Virgines,  divinum  Agnum  quocuraque  se- 
quentes,  estote  mei  poccatoris  seraper  soUicitae,  ne  cogitatione, 


152  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

verbo,  aut  opere  delinquam  et  a  castissimo  corde  Jesu  unquam 
discedam.  Amen. 

Omnibus  eccleslasticae  miUtlae  addictis  et  in  sacris  Ordinihus  jam 
constitutis,  corde  saltem  contrito  ac  devote  recitantibus  praefatam  Oratio- 
nem,  Leo  XTTT  per  Kescriptum  S.  C.  I.  die  16  Martii  1889  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum,  defunctis  quoque  applicabilem, 
semel  in  die  lucrandam  (Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XXI,  p.  479). 

79.  Preces  pro  Sacerdotibus  ante  et  post 
mlssae  celebrationem. 

343.  A)  Ante  Missam.  Ex  concessione  Summi  Ponlificis  Leo- 
nis  XIH  per  Rescriptum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  20 
Decembris  1884,  Sacerdotes  recitantes  in  praepat^ationem  sanctae 
Missae  Psalmos  Quam  dilecta  83;  Benedixisti  84;  Inclina  Do- 
mine  8o;  Credidi  Mo;  De profundis  129,  cum  adjectis  Antiphona, 
Versiculis  et  Oremus,  nec  non  unam  ex  Orationibus  S.  Ambrosii 
Episcopi  diebus  hebdomadae  assignatis,  iucrantur 

Indulgentiam  unius  anni. 

B)  Post  Missam.  Item  Sacerdotes  recitantes  in  gratiarum 
actionem  post  celebrationem  sanctae  Missae  Canticum  triuni  pue- 
rorum  Benedicite,  et  Psalmum  Laudate  Dominum  in  sanctis  ejus 
loO,  cum  adnexis  Anliphona,  Versiculis  et  Oremus,  nec  non  Orationes 
S.  Thomae  Aquinatis  Gratias  tibi  ago,  et  S.  Bonavenlurae  Trans- 
fige,  acquirunt 

Indulgentiam  unius  anni. 

C)  Insuper  Sacerdotes  recitantes  in  praeparationem  Missae 
sequentes  preces:  1.  Omnipotens  sempiterne  Deus  S.  Thomae 
x\quinatis;  2.  Ad  mensam  dulcissimi  convivii  tui  S.  Ambrosii; 
3.  Angeli,  Archangeii  etc.  ad  omnes  Angelos  et  Sanctos;  4.  0 
sancte  N.  ecce  ego  miser  peccator,  nempe  ad  Sanctum  vel  Beatum, 
de  quo  celebratur  Missa.  —  Pariter  Sacerdotes  recitantes  in  gra- 
tiarum  actionem  post  Missam  has  preces:  5.  Rhythmum  S.  Thomae 
Aquinalis,  Adoro  te  devote,  latens  Deitas;  6.  Unam  ex  Orationibus 
S.  Alphonsi  de  Ligorio  quae  diei  assignato  respondet;  7.  Orationem 
ad  B.  V.  Mariam,  quae  incipit:  0  Maria,  Virgo  et  Mater  san- 
ctissima;  pro  qualibet  ex  praediclis  orationibus,  consequuntur 

Indulgentiam  centum  dierum  (Rescr.  cit.;  Raccolta,  pag.  o73). 


CAP.   I.    PRECES   ET    PIA   EXERCITIA.  153 

Postremo  Sacerdotes,  qui  omnes  praefalas  preces  in  A,  B,  C, 
descriptas,  quolidie  per  mensem  recilaverint,  lucranlur  in  die  ad 
arbilrium  eligenda 

Indidgentiam  'plenariam  semel  in  mense  (Rescr.  cit.  RaccoUa, 
pag.  o73). 

Cum  praediclae  preces  reperiantur  in  Missali  Romano,  Bre- 
viario,  Diurnalibus,  nec  non  in  parvis  libellis  in  usum  Sacerdotum 
recenter  editis,  omittimus  eas  in  extensum  transcribere.  Vide  inter 
alias  opellas,  Novum  veni  mecum  Sacerdotum,  cura  D.  Adelmi 
Foppiano  0.  S.  B.,  Romae,  Typogr.  de  Propag.  Fide  1886. 

80.    OrATIO   AD    B-    VlRGINEM    MaRIAM    ANTE   MlSSAM. 

344.  0  Mater  pietatis  et  misericordiae,  beatissima  Yirgo 
Maria,  ego  miser  et  indignus  peccator  ad  te  confugio  toto  corde 
et  aifectu;  et  precor  pietatem  tuam,  ut  sicut  dulcissimo  Filio 
tuo  in  cruce  pendenti  adstitisti,  ita  et  mihi  misero  peccatori 
et  Sacerdotibus  omnibus  hic  et  in  tota  sancta  Ecclesia  hodie  of- 
ferentibus  adsistere  digneris;  ut  tua  gratia  adjuti  dignam  et  ac- 
ceptabilem  hostiam  in  conspectu  summae  et  individuae  Trinitatis 
ofiferre  valeamus.  Amen. 

Sacerdotibus  praedictam  Orationem  devote  ante  celebrationem  Missae 
recitantibus  Leo  PP.  XIII,  Rescripto  S.  C.  Indulg.  diei  17  Februarii  1883, 
concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  {RaccoUa,  pag.  529). 
81.  Oratio  ad  S.  Joseph  ante  Missam. 

345.  0  felicem  Virum  beatum  Joseph,  cui  datum  est,  Deum, 
quem  multi  reges  voluerunt  videre  et  non  viderunt,  audire 
et  non  audierunt,  non  solum  videre  et  audire,  sed  portare, 
deosculari,  vestire  et  custodire. 

f.  Ora  pro  nobis,  beate  Joseph. 

i^.  Ut  digni  efliciamur  promissionibus  Christi. 

Oremus.  Deus,  qui  dedisti  nobis  regale  Sacerdotium,  praesta 
quaesumus,  ut  sicut  beatus  Joseph  unigenitum  Filium  tuum  na- 


i:)4  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN   SPECIE. 

tum  ex  Maria  Virgine  suis  manibus  reverenter  tractare  meruit  et 
portare,  ita  nos  facias  cum  cordis  munditia  et  operis  innocentia 
tuis  sanctis  altaribus  deservire,  ut  sacrosanctum  Filii  tui  Corpus 
et  Sanguinem  hodie  digne  sumamus,  et  in  futuro  saeculo  prae- 
mium  habere  mereamur  aeternum.  Per  eumdem  Christum  Do- 
minum  nostrum.  Amen. 

Pius  PP.  IX,  per  Rescriptiim  S.  C.  Indulj?.  d.  d.  4  Februarii  1877, 
omnibus  Sacerdotibus,  qui  praefatam  Orationem  ante  Missam  recitaverint, 
concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  {Raccolta,  pag.  o26). 

82.    DlRECTIO   INTENTIONIS   ANTE    MlSSAM. 

346.  Ego  volo  celebrare  Missarn  et  conficere  Corpus  et 
Sanguinem  Domini  nostri  Jesu  Christi  juxta  ritum  sanctae  Ro- 
manae  Ecclesiae  ad  laudem  omnipotentis  Dei  totiusque  Curiae 
triumphantis,  ad  utilitatem  meam  totiusque  Curiae  mihtantis; 
pro  omnibus,  qui  se  commendaverunt  orationibus  meis  in  ge- 
nere  et  in  specie,  ac  pro  feHci  statu  sanctae  Romanae  Eccle- 
siae.  Amen. 

Gaudium  cum  pace,  emendationem  vitae,  spatium  verae 
poenitentiae,  gratiam  et  consolationem  sancti  Spiritus,  perse- 
verantiam  in  bonis  operibus  tribuat  nobis  omnipotens  et  mise- 
ricors  Dominus.  Amen. 

Ex  concessione  Gregorii  PP.  XIII  omnes  Sacerdotes  peragentes  ante 
celebrationem  Missae  enuntiatam  Beclarationem  seu  cUrectionem  inten- 
tionis,  consoquuntur 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum  (Raccolta,  pag.  523). 
83.  Oratio  post  Missam. 

347,  Obsecro  te,  dulcissime  Domine  Jesu  Ghriste,  ut  Passio 
tua  sit  rnihi  virtus,  qua  muniar,  protegar  atque  defendar:  vul- 
nera  tua  sint  mihi  cibus  potusque,  quibus  pascar,  inebrier 
atque  delecter:  aspersio  Sanguinis  tui  sit  mihi  ablutio  omniuin 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  155 

delictorum  meorum:  mors  tua  sit  mihi  gloria  sempiterna.  In 
his  sit  mihi  refectio,  exultatio,  sanitas  et  dulcedo  cordis  mei. 
Qui  vivis  et  regnas  in  saecula  saeculorum.  Amen. 

Per  Kescriptum  S.  C.  Iiidulg'.  11  Decembris  1846,  Summus  Pontifex 
Pius  IX  impertitus  est 

Indulgentiam.  trium  annorum  omnibus  Sacerdotibus,  qui  post 
Missae  celebrationem  recitaverint  dictam  Orationem  {Raccolta, 
pag.  524). 

84.  Preces  post  Missam  privatam  de  mandato  Summi  Pontificis. 

348.  In  fine  cujuslibet  Missae  privatae  de  mandato  SS.  Domini 
nostri  Leonis  PP.  Xlll  recitari  dehent  flexis  genibus  allernatim 
cum  popido  tria  Ave  Maria,  Salve  Regina  cum  versu  Ora  pro 
nobis  elc.  nec  non  invocatio  arl  S.  Michaelem  Archangelum.  Heci- 
talioni  hujusmodi  precum  laudatus  Pontifex  dignatus  est  adnectere 

Indulgentiam  tercentum  dierum  (S.  R.  C.  Decr.  6  Jan.  1884, 
et  20  Aug.  1884  apud  Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XVI,  pag.  5  et  470). 

85.  Oratio  a  Sacerdote  dicenda  antequam  Confessiones  excipiat. 

349.  Da  mihi,  Domine,  sedium  tuarum  assistricem  sapien- 
tiam,  ut  sciam  judicare  populum  tuum  in  justitia,  et  pauperes 
tuos  in  judicio.  Fac  me  ita  tractare  Glaves  regni  coelorum, 
ut  nulli  aperiam  cui  claudendum  sit,  nulli  claudam  cui  ape- 
riendum  sit.  Sit  intentio  mea  pura,  zelus  meus  sincerus,  cha- 
ritas  mea  patiens,  labor  meus  fructuosus.  Sit  in  me  lenitas 
non  remissa,  asperitas  non  severa,  pauperem  ne  despiciam,  di- 
viti  ne  aduler.  Fac  me  ad  alliciendos  peccatores  suavem,  ad  in- 
terrogandos  prudentem,  ad  instruendos  peritum.  Tribue,  quaeso, 
ad  retrahendos  a  malo  solertiam,  ad  confirmandos  in  bono  se- 
duHtatem,  ad  promovendos  ad  mehora  industriam :  in  responsis 
maturitatem,  in  consiliis  rectitudinem,  in  obscuris  lumen,  in 
implexis  sagacitatem,  in  arduis  victoriam :  inutilibus  colloquiis 
ne  detinear,  pravis  ne  contaminer:  alios  salvem,  meipsum  iion 
perdam.  Amen. 


ioG  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Decroto  S.  C.  Indulg-.  diei  27  Martii  1854,  Pius  IX  omnibus  Confes- 
sariis,  qui  cordo  saltom  contrito  et  devote  antoquam  fidelium  confessiones 
oxcipiant  supra  dictam   Orafionem  recitaverint,  largitus  est 

Indulgeniiam  centiim  dierum  semel  in  die  {Raccolta,  pag.  o24). 


86.  Orationes  a  Sacerdote  dicendae  ante  et  post  suam 
confessionem  sacramentalem. 

Oratio  ante  Confessionem. 

350.  Suscipe  confessionem  meam,  piissime  ac  clementissime 
Domine  Jesii  Christe,  unica  spes  salutis  animae  meae;  et  da 
mihi,  obsecro,  contritionem  cordis  et  lacrymas  oculis  meis,  ut 
defleam  diebus  ac  noctibus  omnes  negligentias  meas  cum  hu- 
mihtate  et  puritate  cordis.  Domine  Deus  meus,  suscipe  preces 
meas.  Salvator  mundi,  Jesu  bone,  qui  te  crucis  morti  dedisti, 
ut  peccatores  salvos  faceres,  respice  me  miserum  peccatorem 
invocantem  nomen  tuum,  et  noli  sic  attendere  mahim  meum, 
ut  obhviscaris  bonum  tuum;  et  si  commisi  unde  me  damnare 
potes,  tu  non  amisisti  unde  salvare  soles.  Parce  ergo  mihi, 
qui  es  Salvator  meus,  et  miserere  peccatrici  animae  meae.  Solve 
vincula  ejus,  sana  vulnera.  Emitte  igitur,  piissime  Domine, 
meritis  purissimae  et  immaculatae  semper  Virginis  Genitricis 
tuae  Mariae  et  Sanctorum  tuorum,  lucem  tuam,  veritatem  tuam 
in  animam  meam,  quae  omnes  defectus  meos  in  veritate  mihi 
ostendat,  de  quibus  conflteri  me  oportet,  atquejuvetet  doceat 
ipsos  plene  et  contrito  corde  exphcare.  Qui  vivis  et  regnas 
Deus  per  omnia  saecula  saeculorum.  Amen. 

Oratio  post  Confessionem. 

Sit  tibi,  Domine,  obsecro,  meritis  beatae  semper  Virginis 
Genitricis  tuae  Mariae  et  omnium  Sanctorum,  grata  et  accepta 
ista  confessio  mea;  et  quidquid  mihi  defuit  nunc  et  ahas  de 
sufficientia  contritionis,  de  puritate  et  integritate   confessionis> 


CAP.    I.    PRECES    ET    PIA    EXF.nCITIA.  157 

suppleat  pietas  ct  misericordia  tua,  et  secuiidum  illam  digneris 
me  habere  plenius  et  perfectius  absolutum  in  coelo.  Qui  vivis 
et  regnas  Deus  per  omnia  saecula  saeculorum.  Amen. 

Omnibus  Sacerdotibus,  corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus  de- 
scriptas  Orationcs,  Leo  PP.  XIII,  per  Kescriptum  S.  C.  Indulg*.  die  19 
Augusti  1882,  concessit 

Imlulgenliam  ducenlum  dierum  {Raccolla,  pag.  o27  et  sqq.). 
87.  Oratio  pro  agonizantibus. 

351.  0  clementissime  Jesu  amator  animarum,  obsecro  te, 
per  agoniam  cordis  tui  sanctissimi  et  per  dolores  Matris  tuae 
Immaculatae,  lava  in  Sanguine  tuo  peccatores  totius  mundi 
nunc  positos  in  agonia  et  hodie  morituros.  Amen. 

y.  Gor  Jesu  in  agonia  factum.  i^.  Miserere  morientium. 

Ut  fideles  excitentur  ad  orandum,  etiam  pluries  in  die,  pro  iis  qui 
in  agonia  versantur,  Summus  Pontifex  Pius  IX  benigne  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  toties  acquirendam  quoties  corde 
sallem  contrito  et  devole  recilabilur  praedicta  oralio  ciim  versu. 

His  autem,  qui,  ut  supra,  eam  recitaverint  ter  saltem  in  tribus  di- 
stinctis  temporibus  cujuslibet  diei  per  unius  mensis  spatium,  concessit 

fndulgentiam  plenariam  semel  in  mense,  die  ad  arbitrium 
eligenda,  in  qua  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Communione  re- 
fecli,  ecclesiam  vel  publicum  oratorium  visitaverint,  ibique  preces 
juxla  Pontificis  intentionem  effuderint  (Decr.  S.  C.  I.  dal.  in  ioc. 
Porlici  2  Febr.  18o0;  Raccolta,  pag.  179  etc). 

88.  Devotu.m  exercitium  pro  agonizantibus. 

352.  Ex  concessione  Pii  VII  per  Decretum  Emi  Cardinalis 
Pro-Vicarii  diei  18  Aprilis  1809,  fideles  corde  saltem  conlrilo  ac 
devote  recitantes  flexis  genibus,  dummodo  physica  infirmitate  non 
fuerint  impediti,  tria  Pater  in  memoriam  Passionis  et  Agoniae 
D.  N.  Jesu  Christi  et  tria  Ave  Maria  in  memoriam  dolornm,  qiios 
Virgo  Maria  passa  est  dum  Agoniae  dilecti  Filii  sui  adsisteret,  et 
orantes  pro  fidelibus  agonizantibus,  iucranlur 


158  PARS    II.    DE    INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Jndulgentiam  tercenlum  dierum  qualibet  vice; 

bidulgentiam  plenariam  semel  in  mense,  si  hoc  pium  exer- 
cilium  quolidie  per  mensem  peregerint,  acquirendam  die  ad  ar- 
bitrium  eligendo,  susceptis  Sacramentis  et  efTusis  ad  Deum  precibus 
ad  montem  Summi  Ponlificis  {RaccoUa,  pag.  483). 

89.  Preces  ad  i.mpetrandam  conversione.m  Africae. 

353.  Oremus  et  pro  miserrimis  Africae  populis,  ut  Deus 
omnipotens  tandem  aliquando  auferat  maledictionem  Ghami  a 
cordibus  eorum,  detque  illis  benedictionem  unice  in  Jesu  Christo 
Deo  et  Domino  nostro  consequendam. 

Oremus.  Domine  Jesu  Ghriste,  unice  Salvator  universi  gene- 
ris  humani,  qui  jam  dominaris  a  mari  usque  ad  mare  et  a  flumine 
usque  ad  terminos  orbis  terrarum,  aperi  propitius  sacratissimum 
cor  tuum  etiam  miserrimis  Africae  animabus,  quae  adhuc  in 
tenebris  et  umbra  mortis  sedent;  ut,  intercedente  piissima  Yir- 
gine  Maria  Matre  tua  immaculata  ejusque  Sponso  gloriosissimo 
beato  Joseph,  rehctis  idolis  coram  te  procidant  Africani  et  Ec- 
clesiae  tuae  sanctae  aggregentur.  Qui  vivis  etc. 

Pater,  Ave  et  Gloria. 

Fidelibus  praefatas  preces  corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus 
Leo  PP.  Xin  concessit 

Indulgentiam  tercentum  dierum  quahbet  vice; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  die  ad  arbitrium 
eligenda,  dummodo  semel  sallem  in  die  per  integrum  mensem 
praedictas  preces  recitaverint,  adimpletis  ordinariis  conditionibus 
Confessionis,  Communionis,  visitationis  ecclesiae  seu  publici  oratorii 
et  ibi  per  aliquod  temporis  spatium  effusis  precibus  juxta  inten- 
tionem  Summi  Pontificis  (Rescr.  S.  C.  Indulg.  23  Junii  1885;  i?ac- 
colta,  pag.  olo). 

90.  Preces  pro  conversione  Japoniae. 

354.  .Summus  Pontifex  Pius  IX,  supplicante  Vicario  Apostolico  Ja- 
poniao,    per   Roscriptum   S.   Congregationis   de  Propaganda  Fide,   die   14 


CAP.    I.    1'RECES    ET    PIA    EXEHCITIA.  159 

Novcmbris  1847,  omiiibus  Christifidelibus,  qui  cordo  saltom  contrito  et 
devote  precem  effuderint  (faranno  una  preglikra)  pro  conversione  Japoniae, 
vel  alios  fideles  excitaverint  ad  orandum  pro  conversiono  illius  imperii, 
concessit 

Indulgenliam  quadraginta  dierum  qualibet  vice; 

Indulgentiam  plenariam  bis  in  anno  in  duobus  diebus  ad 
arbitriuni  eligendis,  dumniodo  contriti,  confessi  ac  sacra  Comrnu- 
nione  refecti,  abquam  ecclesiam  visitenl,  ibique  ut  supra  orent 
{Raccolta,  pag.  501;  Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fid.  N.  1056, 
pag.  369). 

91.  OiiATio  S.  Francisci  Xaverii  pro  conversione  infidelium. 

355.  Aeterne  rerum  omnium  effector  Deus,  memento  abs 
te  animas  infidelium  procreatas,  easque  ad  imaginem  et  simi- 
litudinem  tuam  conditas.  Ecce,  Domine,  in  opprobrium  tuum 
his  ipsis  infernus  impletur.  Memento,  Jesum  Filium  tuum  pro 
illorum  salute  atrocissimam  subiisse  necem.  Noli,  quaeso,  Do- 
mine,  ultra  permittere,  ut  Filius  tuus  ab  infidelibus  contemnatur, 
sed  precibus  sanctorum  virorum,  et  Ecclesiae  sanctissimi  Filii 
tui  Sponsae  placatus,  recordare  misericordiae  tuae,  et  oblitus 
idololatriae  et  infidelitatis  eorura,  efRce  ut  ipsi  quoque  agno- 
scant  aliquando,  quem  misisti  Dominum  Jesum  Ghristum,  qui 
est  salus,  vita  et  resurrectio  nostra,  per  quem  salvati  et  Hbe- 
rati  sumus,  cui  sit  gloria  per  infinita  saecula  saeculorum.  Amen. 

Ex  concessione  Pii  PP.  IX  recitantes  corde  saltem  contrito  et  devote 
hanc  Orationem  lucrantur 

Indulgentiam  tercentorum  dierum  semel  in  die  (Rescriptum 
autogr.  24  Maji  1847;  Raccolta,  pag.  27). 

92.  Preces  in  tempore  trirulationcm. 

356.  Adjuva  nos,  Deus  salutaris  noster,  ct  propter  gloriam 
Nominis  tui  libera  nos,  ct  propitius  esto  peccatis  nostris  pro- 
pter  Nomen  tuum. 


IGO  PARS    II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Psalmus  53:  Deus,  in  nomiiie  tuo  salvum  me  fac:  et  in 
virtute  tua  judica  me  (1).  Deinde  dicitur: 

y.  Propter  gloriam  Nominis  tui  libera  nos. 

i^.  Et  propitius  esto  peccatis  nostris  propter  Nomen  tuum. 

Oremus.  Preces  populi  tui,  quaesumus  Domine,  clementer 
exaudi:  et  qui  juste  pro  peccatis  nostris  affligimur,  pro  gloria 
Nominis  tui  misericorditer  liberemur.  Per  Ghristum  Dominum 
nostrum.  Amen. 

Te  ergo  quaesumus,  tuis  famulis  subveni,  quos  pretioso 
Sanguine  redemisti. 

Omnibus  Christifidelibus,  corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus 
praedictas  preces,  Pius  PP.  IX,  Decreto  S.  C.  Indulgentiarum  die  8  No- 
vembris  1849,  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  qualibet  vice  (Raccolta,  pag.  oOl). 

§  X. 

PIA  QUAEDAM  OPERA. 
,93.    DOCTRINA    CHRISTIANA. 

357.  Paulus  V,  Brevi  6  Octobris  1607,  magistris  seu  praeceptorihus, 
qui  diebus  festivis  discipulos  suos  ducunt  ad  doctrinam  christianam,  eamque 
eos  docent,  concessit 

Indutgentiam  septem  annorum; 

lisdem  praeceptoribus,  qui  diebus  ferialibus  in  propriis  scholis  eamdem 
christianam  catechesim  explicant, 

Indidgentiam  centum  dierum; 

Patribus  et  matribusfamilias,  qui  in  propriis  domibus  christianam 
doctrinam  explicant  filiis,  servis  ac  domesticis  utriusque  sexus, 

Indulgentiam  centum  dierum  qualibet  vice; 

Omnibus  Christifidelibus,  qui  per  mediam  horam  Catechismo  vacant 
sive  ut  hunc  alios  doceant,  sive  ut  in  eo  se  instruant, 


(I)  Vide  ad  Primam  in  Breviariis  vel  Diurnalibus. 


CAP.    I.    PRf>:CKS    ET   PIA    EXERCITIA.  161 

hdulgentiam  cenlum  dierum. 

Clemens  XII,  Brevi  16  Maji  1736,  concessit 

Jndulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
oinnibus  adultis,  quolies  poenitentes,  confessi  et  sacra  Comrnunione 
refecti  devote  inlerfuerint  pio  catechismi  exercitio,  cum  ille  pro 
pueris  explanatur  in  ecclesiis  et  oraloriis; 

Indulgentiam  plenariam  diebus  Natalis  Domini,  Paschatis  et 
SS.  Petri  et  Pauli  adultis  omnibus,  qui  assidiie  chrislianae  doctrinae 
interfuerint  vel  ad  illam  addiscendam  vel  ad  alios  edocendam,  dum- 
modo  Confessione  peracta  et  sacra  Communione  suscepta,  oraverint 
pro  consuetis  finibus  seu  ad  intentionem  Summi  Pontificis. 

Pius  IX,   per  Rescriptum   S.   Congregationis   Indulgentiarum  dio   18 
Julii  1877,  elargitus  est 

Indulgentiam  trium  annorum  in  singulis  festis  B.  Mariae 
Virginis,  omnibus  cujuslibet  aetatis  Christifidelibus,  qui  in  schohs 
vel  ecclesiis  congregari  consueverint  pro  addiscenda  doctrina  chri- 
sliana,  dummodo  in  dlctis  feslis  Confessione  expientur; 

Indulgentiam  septem  annorum,  si  iisdem  diebus  festis  etiam 
sacram  Communionem  susceperint  (Raccolta,  pag.  478-479). 

94.  Adsistentia  explicationi  S.  Evangelii. 

358.  Per  decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  die  31  Julii 
1756,  Benedictus  PP.  XIV  concessit 

Indulgentiam  septem  anno?nim  qualibet  vice  lucrandam  ab 
omnibus  Christifidolibus  qui  devote  adstiterint  explicationi  sancti 
Evangelii,  quae  diebus  Dominicis  et  majoribus  anni  solemnita- 
tibus  fit  a  Parochis  in  respectivis  parorhiis; 

/ndutgentiam  plenariam  die  Nalalis  Domini,  Pascliatis  Besur- 
reclionis,  et  in  feslis  SS.  Aposlolorum  Petri  et  Pauli,  iis  omnibus 
qui  praediclae  explicalioni  S.  Evangelii  assidue  interfnerint,  et  in 
iis  diebus  festis  ad  Sacramenta  Confessionis  et  Communionis  ac- 
cesserint. 

Pius  PP.  VI,  Pescripto  S.  C.  Indulgontiarum  dio  12  Docembris  1784, 
extondit 

Indulgentiam  plenariam,  sub  iisdem  conditionibus,  ad  festa 
Epiphaniae  et  Dominicae  Pentecostes  {/iaccolla,  pag.  481). 


162  faus  11.  de  indulgentiis  in  specie. 

95.  Cantus  laudum  spiritualium. 

359.  Ad  excitandos  fideles  ad  Cantum  laudutn  spirituallum  et  ad 
impedicndum,  quoad  fieri  potest,  cantum  periculosarum  cantionum  profana- 
rum,  Pius  YII,  Eescripto  Secretariae  Memorialium  die  16  Januarii  1817, 
concossit 

Indulgentiam  imius  anni  loties  acquirendam,  quolies  canlus 
laudum  spirilualium  promoveatur; 

Jnclulgentiam  centum  dierum  iis  qui  hoc  pium  exercitium 
corde  saltem  conlrito  peregerint; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  iis  qui  dictum  pium 
exercitium  spatio  unius  mensis  provexerint  et  ad  praxim  dedu- 
xerint,  ea  die  lucrandam,  in  qua  poenitentes,  coniessi  ac  S.  Synaxi 
refecti,  oraverint  ad  intentionem  Summi  Pontificis  {Raccolta,  p.  491). 

96.  Adsistentia  Missae. 

360.  Nulla,  ut  videtur,  concessa  est  indulgentia,  quae  vere  sit 
authentica,  pro  omnibus  Christifidelibus  sancto  Missae  sacrificio 
adsistentibus.  Si  haec  existeret,  in  hbro  Raccolta  inserta  haberetur. 
Pius  PP.  Vll  eam  petentibus  renuit  concedere,  hac  motus  ratione, 
quia  Missae  sacrificium  tot  in  se  continet  gratiarum  thesauros,  ut 
per  se  sufficiat  ad  fidehum  devotionem  excitandam  (Cf.  Beringer, 
Pars  II,  pag.  2o9). 

Si  ex  aliqua  peculiari  concessione  Missae  solemnis  auditio 
praescripta  fuerit  pro  lucranda  indulgentia,  minime  per  se  suffi- 
ceret  adsistentia  Missae  lectae,  vel  Conventuali  sine  cantu  in  ec- 
clesiis  Regularium,  vel  Missae  cantatae  sine  Mlnistris  sacris, 
juxta  Decretum  diei  14  Novembris  1724  (Decr.  auth.  N.  86). 

F.x  indulto  tamen  Pii  PP.  Vll,  in  iis  diebus,  ecclesiis  et  locis, 
ubi  Missa  solemnis  non  celebratur,  sufficit  adsistere  vel  Missae 
cantatae  sine  xMinistris  sacris,  vel  audire  Missam  lectam  (Decr. 
Urbis  et  Orbis,  21  Mart.  1820.  N.  2o0). 

97.  Adsistentja  primae  Missae. 

361.  Paulus  V,  Bulla  Romanus  Pontifex,  cuilibet  Religioso 
Sacerdoti  primam  Missam  celebranti  et  omnibus  Religiosis  eidem 


CAP.    I.    PnECKS   ET   PIA   EXCRCITIA.  103 

Missae  adsislentibus ,  concessil  indulgentiam  plenariam,  dummodo 
confessi  et  sacra  Comniunione  refecti  fuerinl. 

llaec  aulein  indulgenlia  pro  solis  Rcgularibus  elargita  fuit. 
Nulla  usque  in  praesens  indulgentia  generalis  iwo  omnibus  Neo- 
Sacerdotibus  fuit  concessa. 

Verum,  ut  catholici  Sacerdotii  dignitas,  ait  Raccolta,  quam 
quidem  his  nostris  diebus,  et  fere  apud  omnes  nationes  inimici 
sanctae  Ecclesiae  mediis  omnibus  conantur  deprimere  et  abjicere, 
servetur  sempcr  veneranda  apud  Christifidelium  aestimationem, 
Summus  Pontifex  Leo  XIII,  Decreto  S.  C.  Indulg.  sub  die  16  Jan. 
1886,  occasione  primae  Missae  concedere  dignatus  est  sequentes 
indulgentias: 

1.  Indidg entiam.  plenariam  omnibus  Neo  -  Sacerdotibus  'pri- 
mam  Missam  celcbrantibus,  dummodo  contriti  et  confessi  aliquam 
ecclesiam  vel  publicum  oratorium  visitaverint,  ibique  per  aliquod 
lemporis  spatium  ad  mentem  Summi  Pontificis  oraverint. 

2.  Indulgentiam  plenariam  eorum  Consanguineis  (usque  ad 
tertium  gradum  inclusive),  qui  primae  eidem  Missae  interfuerint, 
adimpletis  ut  supra  ceteris  conditionibus. 

3.  Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
ceteris  Christifidclibus  eidem  primo  Sacro  adstantibus,  dummodo 
corde  contriti  et  devote  orenl  etiam  ipsi  juxta  intentionem  San- 
ctitatis  Suae  (Vid.  Raccolta,  pag.  574  et  518;  Acta  Ord.  Min., 
ann.  V,  pag.  118,  ad  IV). 

98.  Obatio  mentalis. 

362.  Benodictus  PP.  XIV,  Brevi  Quemadmoditm  de  die  16  Decembris 
1746,  omnibus  Christifidelibus,  qui  devote,  spatio  unius  mensis,  quotidie 
per  dimidium  horae,  vel  saltem  per  qiiadrantem  vacaverint  Oraiioni 
mentati,  concessit 

Indulgentiam  plenariam.  semel  in  mense,  ea  die  acquirendam' 
in  qua  Confessione  expiati  et  sacra  Synaxi  refecti,  oraverint  pro 
consuetis  intentionibus,  sive  ad  mentem  Summi  Pontificis. 

Idem  Pontifex  in  citato  Brevi  concessit  insuper 

Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
qualibet  vice  iis  omnibus,  qui  sive  in  ecclesiis  sive  alibi,  sive  pu- 
blice    sive   privatim,   modum    explicaverint   peragendi   Oiationem 


|C'l  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

nientalem,  nec  non  illis,  qui   eam  apprehenderint,  dunimodo  vere 
conlriti  (]ualibet  vice  confiteantur  et  conununicent. 

Illis  autem  qui  assidue  docebunt,  et  iis  qui  assidue  apprehendent  prae- 
fjitum  modum  incumbendi  Orationi  mentali,  idem  Pontifex  elargitus  est 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense,  die  ad  arbitrium, 
in  qua  Sacramentis  Confessionis  et  Communionis  receptis,  oraverint 
pro  ordinariis  intentionibus,  id  est  pro  concordia  inter  principes 
christianos,  pro  extirpatione  haeresum  et  pro  exaltatione  sanctae 
Malris  Ecclesiae  {Raccolla,  pag.  480). 

99.    ACTUS   CHARITATIS   ERGA   THES   PAUPERES. 

363.  Per  Eescriptum  S.  Congregationis  Indulgentiarum,  die  13  Junii 
1815,  Pius  PP.  Vn  Christifidelibus,  qui  contriti  in  memoriam  et  honorem 
Jesu,  Mariae  et  Joseph  tribus  pauperibus  refectionem  praebebunt,  concessit 

Indulgentiam  septem  annorum,  totidemque  quadragenarum ; 

Indulgentiam  plenariam,  si  eadem  die  vere  contriti,  confessi 
et  sacra  Communione  refecti,  oraverint  ad  intentionem  Summi  Pon- 
tificis; 

Indulgentiam  centum  dierum  cuilibet  ex  famiha,  nec  non  do- 
ineslicis  illorum,  qui  hujusmodi  charitatis  actum  exercent,  huic 
sancto  operi  contribuendo  et  participando  tum  propriis  servitiis, 
lum  sola  praesentia  {Raccolta,  pag.  484). 

§XI. 

100.  Indulgentia  pro  juramento,  quod  emittunt  alumni  qui 
educantur  in  collegiis  pro  mlssionibus. 

364.  Summus  Pontifex  Pius  VI  animadvertens,  bono  ac  in- 
cremenlo  Aposlolicarum  Missionum  plurimum  posse  conducere,  si 
ii,  qui  in  Collegiis  sive  Seminariis  utriusque  cleri,  Evangelii  prae- 
cones  mox  futuri,  educati  sunt,  vel  qui  titulo  Missionis  ad  eccle- 
siasticos  Ordines  fuere  promoti,  animo  identidem  recolant  jusju- 
randum,  quo  se  obstrinxerunt,  cooperandi  Deo  in  salutem  anima- 
ruin;  eos  vehementer  hortatur,  ut  in  annos  singulos,  in  anniversaria 
die  praestiti  juramenti,  illud  repetere  curent. 

Id  autem  ut  promplius  et  alacrius  praestent,  laudatus  Pon- 
tifex  unicui(jne  illorum  plenariam  indulgentiam,  animabus  quoque 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  165 

in  Purgatorio  detenlis  applicabileni,  in  perpeluum  imperlitus  est, 
non  modo  cum  praediclum  juramentum  primo  emiserint,  verum 
€tiam  cum  illud  staiulajam  die  renovaverint ;  dummodo  in  ulroque 
casu  conscientiam  suam  Poenitentiae  Sacramento  expiare  non  omit- 
tant,  ac  Eucharislicam  Communionem  suscipiant,  vel  Missae  celebrent 
sacrificium  (S.  C.  de  Prop.  Fid.  Ex  Audientia  SSmi,  7  Maji  1775; 
CoUeclanea  S.  C.  de  Prop.  Fid.  N.  3G4,  pag.  1^29,  et  1 171),  pag.  400, 
n.  15). 

§  XII. 

101.  Oratio:  Sacrosanctae. 

365.  Recilantes  in  fine  Ilorarum  canonicarum,  ad  quas  te- 
nentur,  Orationem  a  D.  Honavenlura  Doclore  nostro  Seraphico 
compositam,  videlicet  «  Sacrosanctae  et  individuae  Trinitati » 
cum  Pater  et  Ave,  consequuntur  remissionem  culparum  in  re- 
citatione  ex  humana  fragilitate  contractarum  ex  concessione 
Leonis  X  (Ferraris,  verb.  Indulg.  art.  VI.  n.  11). 

Etiam  Lezana  scribit:  «  Notandum,  Leonem  X  vivae  vocis  ora- 
culo  concessisse,  quod  quicumque  dixerit  post  quamfibet  Horam 
diei  orationem  Sacrosanctae,  et  in  fine  illius  unum  Pater  noster, 
el  Ave  Maria  pro  fefici  statu  Suae  Sanctitatis  et  Ecclesiae  sanctae 
Dei,  consequalur  plenariam  remissionem  omnium  delictorum  in 
illa  Ilora  humana  fragilitate  commissorum  ».  Postea  citans  Casaru- 
bium,  verb.  Offic.  divinum,  addit:  «  Idem  Leo,  ampfiando  praedictam 
graliam,  concessit  quod  non  solum  sufficiat  dicere  praedictam  Ora- 
tionem  Sacrosanctae  pro  supplemento  unius  Horae,  quando  dicitur 
per  se  solam,  sed  etiam  omnium  Ilorarum  quae  dicuntur  semel, 
seu  uno  contextu,  iicet  aliquod  parvum  inlervallum  inter  unam 
et  aliam  fiat  ».  Laudatus  Auctor  notat  insuper: 

a)  Praefatam  concessionem  videri  fest  certumj  factam  pro 
omnibus  recilantibus  Officium,  non  pro  Regularibus  tantum. 

b)  Non  fuisse  revocatam,  quamvis  factam  vivae  vocis  oraculo. 

c)  Dictam  Orationem  appiicarl  debere  «  pro  felici  statu  Summi 
Pontificis  et  sanctae  Ecclesiae»,  ut  palet  ex  dicta  concessione,  quod 
lameri  aliqui  non  animadverterunt. 

d)  Culpas,  quae  remittuntur  per  recitationem  memoratae  ora- 
tionis  Sacrosanctae,  non  esse  peccata  mortalia,  quae  in  recitatione 


166  PARS   II.    DE  INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

divini  OlTicii  commitli  possnnt,  sed  tantiim  illos  defectus,  qui  non 
excedunt  culpam  venialem. 

e)  Probabile  esse  valere  istam  concessionem,  etiamsi  talis 
oratio  ab  uno  solo,  Hebdomadario  sciiicet,  aliornm  nomine  dicatur. 
Ita  enim  pie  interpretari  potest  intentio  Pontificis  in  re  maxime 
favorabili  (Lezana,  Summa  Quaestionum,  vol.  2.  verb.  OIJlc.  div, 
n.   13,  pag.  470). 

366.  Ex  recentioribus  Auctoribus  audiatur  Scavini  in  adnota- 
tionibus  ad  lloras  canonicas: 

((  Leo  X  dicenti  orationem  Sacrosanclae  flexis  genibus  indulsit 
defectus  et  culpas  per  modum  indulgentiae  in  recitatione  contra- 
ctas,  nempe  venialcs,  adeo  ut  (ait  Dens)  defectus,  v.  g.  commissi 
in  recitatione  Matutini,  si  post  Matutinum  dicatur  Sacrosanctae, 
non  coalescant  cum  defectibus,  quos  postea  eodem  die  quis  com- 
mittit  in  recitatione  Primae,  Tertiae  etc.  Sed  dici  debet  corde  con- 
trito;  indulgentia  enim  supponit  culpam  remissam;  item  addendum 
Pater  et  Ave,  In  choro  autem  (docet  Pellizzarius)  sufficit  ut  reci- 
tetur  ab  uno,  aliis  respondentibus;  omnibus  autem  flexis  genibus  ». 

367.  De  Oratione  Sacrosanctae  latius  agit  noster  Sebaldus 
Minderer,  qui  cum  Gobat  et  Amort  inter  alia  scribit :  ((  Perinde  esse, 
sive  illa  oratio  recitetur  post  Horam  illam,  in  qua  defectns  est 
commissus,  sive  post  aliam  sequentem,  sive  post  omnes  et  toto 
penso .  canonico  persoluto;  quia  omnes  Ilorae  sunt  quoddam  Offi- 
cium  divinum;  nec  videtur  Leonem  X  unum  prae  alio  intendisse. 
Quinimmo  licet  illam  orationem  post  intervallum  aliquod,  cum 
Iloraejam  fuerint  persolutae,  recitet,  lucrabitur  tamen  indulgentiam. 
Item  probabile  est,  si  anticipando  statim  post  Completorium  recitet 
Matutinum  et  Laudes,  et  postea  subjungat  praefatam  orationem, 
quod  illa  unica  oratione  acquirat  indulgentiam  pro  defectibus  com.- 
missis  tum  in  Officio  correspondente  ilii  diei,  tum  in  Matutino 
et  iMudibus  pro  sequenti  die  anticipatis,  cum  forma  concessionis 
in  boc  nulla  restrictione  utatur  »  (Minderer,  part.  2,  Confer.  7, 
quaest.  12,  n.  383). 

368.  Juxta  IJordonum  et  Pellizzarium  oralio  Sacrosanctae  re- 
mittit  defectus  veniales  in  Horarum  rccitatione  commissos  per  mo- 
dum  cujusdam  Sacramentalis,  non  autem  per  modum  indulgentiae, 
quae  numquam  remittit  culpam,  sed  solum  poenam  culpae  jam 
deletae.  Quare  juxta  ipsos  praedicta  oratio  in  se  spectari  potest 
ut  Sacramentale  quoddam,  effectum   suum  exercens  solum   ex 


CAP.    I.    PREGES    ET    PIA    EXKRCITIA.  167 

opere  operanlis:  et  ul  adnexam  habens  inilulgentiam  recitantibus 
concessain  et  plenariam  reinissionein  omnium  (lefectuum  humana 
fragililale  commissorum  in  qiialibel  Ilora  canonica  diei.  Si  oralio 
primo  motlo  inspiciatur,  ut  Sacramentale  delet  defectus  quoad 
culpam  contraclam  mediante  aliquo  actu  contritionis,  ut  loquitur 
Bordonus.  Si  secundo  modo,  tunc  delet  defectus  non  quoad  culpam, 
quae  supponitur  remissa,  sed  quoad  poenas  post  culpam  remissam 
restantes:  hic  enim  est  effectus  indulgentiae  (Vid.  Minderer,  loc.  cil.). 

369.  Qiiod  autem  Oratio  Sacrosanctae  recitari  debeat  flexis 
genibuSj  patet  ex  responsione  ad  sequens  dubium ; 

An  ad  lucrandam  indulgentiam,  vel  fructus  orationis  Sacro- 
sanciae,  necessario  flexis  genibus  haec  oratio  sit  dicenda,  vel  an 
saltem  in  casu  legitimi  impedimenli  ambulando,  sedendo,  recitari 
valeat  ? 

Resp.  Afflrmative  ad  primam  partem,  Negative  ad  secundam 
(Decr.  12  Martii  ISoo.  N.  367  ad  1™). 

370.  Verum,  Summus  Pontifex  Pius  IX  per  decrelum  Urbis 
et  Orbis  de  die  26  Julii  ejusdem  anni  18oo,  ex  speciali  gratia 
clementer  indulsit,  ut  oratio  Sacrosanctae  etc.  pro  lucranda  in- 
dulgentia  a  s.  m.  Leone  PP.  X  adnexa,  seu  fructu  dictae  oralionis, 
etiam  non  flexis  genibus  recitari  possit  ab  iis,  qui  tegitiyne  im- 
pediti  fuerint  tnfirmitatis  tantum  causa  (Decr.  aulh.  N.  368). 

Postremo  adverlalur,  in  allalis  documentis  non  reperiri  prae- 
scriptum,  quod  eliam  Oratio  Dominica  et  Salutatio  Angelica  re- 
citari  debeant  flexis  genibus. 

Cum  haec  gratia  sit  potius  reparatio  defectuum  commissorum, 
quam  vera  indulgentia,  consequitur,  ipsam  non  suspendi  tempore 
Jiibilaei  (Ita  Mach  apud  Scavini  loc.  cit.). 

ARTICULUS    II. 

BEATISSIMA  VIRGO  MARIA. 

§  I. 

1.  Angelus  Domini.  —  Regina  coeli. 

371.  Non  satis  certo  constat  a  quo  vel  quandonam  precatio 
Angelus  Domini  originem  habuerit.  Siint  qui  eam  attribuunt  Ur- 


108  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

bano  II  currenle  saeculo  XII;  aiii  Joanni  XXII  saeculo  XIV,  qui  la- 
nien  iuxla  alios  eam  lantuniniodo  confirmasset ;  alii  aliis  adscri- 
bunt.  Ouidquid  sit  de  ejus  origine,  certum  est  eam  esse  valde 
|)iam  et  salutarem,  utpote  quae  breviter  in  memoriam  revocat 
myslerium  Incarnalionis,  ac  ideo  a  Summis  Pontificibus  indulgen-- 
tiis  cumuiatam  (Cf.  Moroni,  Dizion.  di  Erudiz. ;  D*'Avino,  Enciclop. ; 
Scavini,  vol  3,  de  Sacramentalibus;  Josepb  Cataiani,  Caeremoniaie 
Episcoporum,  edit.  Romae  1744,  tom.  I,  pag.  98). 

372.  Pius  autem  usus  salulandi  per  eamdem  precem  bea- 
tissimam  Virginem  ad  campanae  pulsum  sub  noctem  divo  Bona- 
venturae  merito  adscribitur.  In  Capilulo  enim  generaii,  cui  Seraphi- 
cus  Doctor,  qua  Minister  Generaiis  totius  Ordinis  Minorum,  praesi- 
deljat,  Assisii  celebrato  anno  1^69,  ordinavil,  ut  universi  Fralres 
privatim  iiortarentur,  et  pubiice  docerent  fideles  quosque  ad  tri- 
piicem  campanae  pulsum  sub  imo  vespere  ter  eamdem  Virginem 
salutare  verbis  Ancjelicis,  sive  cum  prece  Angelus  Domini  eic.ln 
ea  enim  erat  cum  aliis  pierisque  Doctoribus  sententia,  sub  ilia  hora 
B.  Virginem  a  Gabrieie  Archangeio  divinum  nuntium  de  concipiendo 
Verbo  aeterno  recepisse ;  a  quo  tempore  percreljuit  hic  mos  in  Ec- 
clesia  sancla,  ut  uijique  terrarum  in  summa  sit  observantia  (Cf.  De 
Gubernatis,  Orbis  Seraph.  vol.  1.  pag.  131 ;  Van  den  Ilaute,  pag.  319; 
Chronoi.  Ord.  voi.  1  Michaeiang.  p.  28 ;  Cataiani,  loc.  cit). 

Unde  in  nostro  Breviario  Seraphico  in  Lectionibus  DocL  S.  Bo- 
naventurae  legitur:  «  Piura  quoque  ab  eo  instituta,  quae  ad  augen- 
dum  Dei  et  Deiparae  cullum  pertinenL  In  his,  ut  ad  campanae 
pulsum  suh  noclem  ter  verbis  Angelicis  Virgo  salutareiur  ». 

373.  Bonedictus  PP.  XIII  (1)  Brevi  Injunctae  Nohis,  die  14  Septem- 
bris  1724  coricessit 

1.  Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  omnibus  Chri- 
stifideiibus  qui  (juotidie  mane,  aut  meridie  seu  vespere,  scilicet 
post  occasum  solis,  ad  pulsum  campanae  flexis  genibus  devote  re- 
citaverint  Angelus  Domini  cum  tribus  Ave  MaiHa,  lucrandam  in 
uno  die  per  unumquemque  Chrislifidelem  ad  sui  iibitum  eligendo, 


{\)  Ilio  J'oi)li(cx  s.  H).  fuil  huius  rilus,  scribit  Ciilalanus,  <jdeo  lenax  ot  custos, 
ul  oliam  cum  por  Url)em  itcr  agoret,  tempore  etiam  pluvio  e  curru  descendons 
in  ipsis  iulosis  viis  genuflecteret,  et  prcces  ipsas  capite  eliam  nudo  pcrsolveret, 
ut  loti  Urbi  notissimum  fuit. 


CAP.    I.    PRECKS   ET    PIA    EXEHCITIA.  169 

in  qiio  vere  poenitentes,  confessi,  sacraqne  Communione  refecti, 
pias  ad  Denm  preces  efluderint  pro  christianorum  principum  con- 
cordia,  haeresum  extirpntione,  ac  sanctae  Matris  Ecclesiae  exalta- 
tione ; 

^.  Indulgentiam  ccnlum  dierum  in  rehquis  anni  diebus, 
quolies  corde  saltem  contrito  et  devote  praedictos  versiculos  An- 
gelus  Domini  cnm  tribus  Avc  Maria  recitaverint,  insimul  decla- 
rans  tales  indulgentias  tam  plenariam  quam  partialem  minime 
suspendi  tempore  Anni  Sancti. 

374.  Idem  Summus  Pontifex  [)er  Rescriptum  S.  Congr.  Indulg., 
die  5  Dec.  1727,  benigne  indulsit  ut  Regularcs  omnes  utriusque 
sexus.  aliique  in  religiosis  domibus  conimorantes,  si  dum  campa- 
nae  pulsantur  aliquod  opus  exercent,  quod  ad  regnlarem  ol)ser- 
vantiam.  perlineal,  nihilominus  supramemoratas  indulgentias  acqui- 
rere  possint,  dummodo  slatim  ac  opus  praedictum  expletnm  fuerit, 
praefatas  preces  flexis  genibus  devote  recitent  (Raccolta,  pog.  19o; 
Ferraris,  verb.  Indulg.  art.  VI.  n.  19  et  seq.  ubi  allegata  docu- 
menta  per  extensum  habentur). 

375.  Benedictus  XIV  sub  die  20  Aprilis  1742  per  edictum 
Emi  Cardinalis  Vicarii  praedictas  indulgentias  conflrmavit,  ac  prae- 
scripsit,  ut  supra  memorata  Oratio  a  vesperis  cvjuslibet  Sabbati 
usque  ad  toiam  subsequentem  diem  Doininicam  stando  recitetur. 

Praescripsit  insuper  ut,  toto  temporc  Pascliali,  loco  Orationis 
Angetus  Domini,  recitelnr  slando  antiphona  Regina  coeli  cum 
versiculo  et  oratione  propria,  pro  cuius  recitatione  concessil  easdem 
indulgentias  supra  relatas.  Illi  aulem  qui  ipsam  memoriter  reci- 
tare  nesciunt,  easdem  indulgentias  consequi  possunt,  recitando  ut 
supra  Angelus  Domini  (Raccolta)  et  quidem  stando  singulis  die- 
bus  toto  tempore  paschali  (Decr.  12  Febr.  1833,  apud  Ferraris  in 
Append.  vol.  4,  edil.  liomae  1888,  v.  Indulg.u.  14;  Catalani,  loc. 
cit.  pag.  99,  n.  XIV). 

376.  Angelus  Domini,  juxta  exposita,  stando  recitari  debet 
diebus  Dominicis  incipiendo  a  vesperis  Sabbati.  Cum  aulem  in 
Sabbatis  Qnadragesimae  Vespcrae  anticipentur  ante  meridiem,  ori- 
lur  dubium,  ulrnm  Angelus  Domini  in  meridie  debeat  recilari 
stando,  prout  flt  in  recilatione  antiphonae  flnalis  Vesperarmn,  vel 
potius  /lexis  genibus?  Summus  Pontifex  Eeo  XIII  in  Audienlia  ha- 
bita  die  20  Maji  189(1  ab  Emo  Cardinali  Sleinhuber  Praefecto  S. 
Congregationis  Indulgentiis  Sacrisque  Heliquiis   praepositae,  statuit 


170  PARS   II.    DR   INDULGENTIIS    IN    SPKCIE. 

ul  flirta  prccalio  Angelus  Dommi  in  Sabbatis  Quadragesimae  in 
meridie  recitari  debeat  stando,  uti  antiphona  finalis  Vesperarum, 
ac  insiiper  decrevit,  ut  in  Sabbalo  infra  oclavam  Pentecosles  re- 
citari  dobeat  ad  meridiem  precatio  Regina  coeli,  ut  in  tempore 
paschali. 

377.  Llltimo  majoris  hebdomadae  Iridno  laudabiliter  recitatur 
Angelus  ler  in  die,  et  oblinentnr  indulgentiae  sicut  per  annum. 
Verum  in  Sabbati  sancti  mcridie  recilari  debet  Regina  coeli, 
stando  (S.  C.  hidulg.  decr.  19  Jnnii  188;3,  apud  Acta  Ord.  Min. 
ann.  VI,  p.   162;  Nouv.  Hev.  Theol.  tom.  XVlll,  p.  260). 

378.  Ad  effectum  hicrandi  indulgenlias  a  Summis  Pontificibus 
concessas  fidehbns,  qui  oralionem  Angelus  Domini  certis  quibus- 
dam  diei  horis  ad  campanae  pulsum  pie  recilaverint,  minime  re- 
quiritur  ut  campana  sit  ritu  ab  Ecclesia  praescripto  benedicta 
(Decr.  29  Aug,  18G/*.  N.  kMv). 

379.  Pius  PP.  VI  per  Rescriptum  S.  C.  de  Propaganda  Fide 
die  18  Marlii  1781  benigne  indulsit,  ut  in  iis  locis,  in  quibus  deest 
campanarum  usus,  fideles  lucrari  possint  dictas  indulgentias, 
dummodo  circa  horas  supra  memoratas,  nempe  primo  diluculo, 
circa  meridiem,  et  sub  vesperam,  corde  saltem  contrito  et  devote 
recitent  praefatas  preces,  videlicet  Angelus  Domini,  vel,  tempore 
paschali,  Regina  coeli  (Raccolta  et  Ferraris,  penes  quem  repe- 
riuntur  per  extensum  citata  documenta  S.  Sedis). 

380.  Tandem  Summus  Pontifex  Leo  PP.  Xlll  probe  animadver- 
tens: 

a)  Non  ubique  gentium  aes  campanum  ad  hoc  signum  dan- 
dum  pulsari,  aut  pulsari  ter  in  die,  aul  iisdem  horis ; 

b)  Contingere  quandoque  posse,  ut  signum  aeris  cam.pani,  si 
detur,  non  audiatur  ab  omnibus,  aut,  si  audiatur,  aliquis  Christi- 
fidelis,  quominus  in  genua  provolvatur  et  stata  hora  versiculos  re- 
citet,  legitimo  impedimenlo  detineatur ; 

c)  Innumeros  ferme  Christifideles  esse,  qui  versiculos  Ange- 
lus  Domini  etc.  et  antiphonam  Regina  coeli  etc.  nec  memoria, 
nec  de  scriplo  recitare  sciunt ; 

llaec  omnia  considerans  laudatus  Pontifex,  nolensque  ut  tot 
Christifideles  ob  non  adimpletas  conditiones  spiritualibus  hisce  gra- 
liis  priventur,  benigne  indulgere  dignatus  esl,  ut  praedictae  indul- 
gentiae  lucrifieri  possint  etiam  ab  illis  Christifidelibus,  qui  legitimo 
impedimento,  ut  supra,  detenti,  non  flexis  genibus  nec  ad  cam- 


CAP.    I.    PREGES    ET    PIA    EXEHCITIA.  171 

panae  pulsuni  recitaverint  digne,  altente  ac  devole,  sive  niane, 
sive  circiter  ineridiem,  sive  sub  vespere  versiciilos  Angelas  Do- 
mini  etc.  cuni  tribns  Angebcis  Sabitationibus,  alio  versicnlo  Ora 
pro  nobis  etc.  et  oratione  Gratiam  luam  etc. ;  tenipore  vero  pa- 
scliali  antiplioruun  Rcgina  coeli  etc. ;  aut  si  nesciant  praedictos 
versiculos,  anlipbonani  et  orationes  tum  memoriler  dicere,  tuin  le- 
gere,  quinquies  Salutationem  Angebcam  (Decret.  S.  C.  Ind.  3  Apr. 
1884  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  III.  pag.  113;  /?acco//a,  loc.  cit.). 

381.  Kx  dictis  liquido  palet,  in  concessione  et  confirmatione 
priorum  Pontificum  praescribi  recilationem  Angelus  Domini  cum 
tribus  Ave  Maria  dlmtaxat.  In  conressione  autem  Leonis  XIll 
dictis  precibus  adiungitur  versiculus  Ora  pro  nobis  ei  Ov^iu)  Gra- 
tiam  tuam.  Porro  ad  banc  additionem  non  tenenlur  illi,  qui  jlexis 
genibus  et  ad  campanae  pulsiim  recitant  Angelus  Domini,  qui 
proinde  sine  illa  additione  acquirere  possunt  indulgenlias  eidem 
recitationi  adnexas.  Provisio  enim  Leonis  XIII  respicit  fideles  illos, 
qui  legitimo  inipediniento  detenli,  non  flexis  genibus  nec  ad  cam- 
panae  pulsum  praefatas  preces  recitant.  Ili  quidem  pro  lucrandis 
indulgenliis  recitationi  Angelus  Domini  adnexis,  addere  debent  ver- 
siculum  Ora  pro  nobis,  et  orationem  Gratiam  tuam  (Vid.  Berin- 
ger,  Pars  II,  p.  183,  nota  ^). 

382.  Verum  tamen  est,  laudabilem  morem  jamdiu  invaiuisse 
apud  fideles  adjungendi  semper  Salulationi  Angelicae  Angelus  Do- 
mini  cum  tribus  Ave  Maria  eliam  versiculum  et  orationem  su- 
pradictam.  Imo  in  pluribus  Italiae  regionibus  posl  orationem  Gra- 
tiam  tuam  addere  solent  tria  Gloria  Patri  in  gratiarum  actionem 
SS.  Trinitati  pro  privilegiis  B.  Mariae  Virgini  collatis :  quae  qui- 
dem  consuetudo  non  solum  sancta,  sed  utilissima  est.  Nam  reci- 
tantibus  praedicta  tria  Gloria  Patri  (vid.  n.  245),  in  principio 
diei,  in  meridie  et  in  sero  a  Pio  VII  concessa  est  indulgentia  cen- 
tum  dierum  pro  qualibet  recitatione,  nec  non  indulgentia  plenaria 
semel  in  mense  illis,  qui  conslanler  per  spalium  unius  inensis  in 
tribus  distinctis  boris,  ut  supra,  praedictam  devotionem  exercue- 
rint,  susceptis  tamen  Sacramentis,  et  effusis  precibus  ad  mentem 
Sanctitatis  Suae. 

383.  Quando  tempore  paschali  loco  precum  Angelus  Domim 
recitatur  antiphona  Regina  coeli,  versiculus  et  responsum  debent 
esse  eadem,  quae  dantur  in  Breviario  Romano,  nempe  Gaude  et 
laetare  etc. ;  commutatio  in  alium   versiculum   et  responsum  non 


17:2  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

tribueret  jiis   ad    iiidulgenlias   lucrandas    (Decr.    12   Marl.  1853. 
N.  3()7  ad  5'^). 

384.  Ilic  adnolare  placet,  in  opere  Raccolta  preces  Angelus 
Domini  esse  dislributas  in  versiculos  et  responsiones  sequenli 
modo : 

f,  Angelus  Domini  nunliavit  Mariae.  i^.  Et  concepit  de  Spi- 
ritu  sancto.  Ave  Maria  etc. 

f.  Ecce  ancilla  Domini.  i^.  Fiat  milii  secundum  verbum 
tuum.  Ave  Maria  etc. 

t.  Et  Verbum  caro  factum  est.  il.  Et  habitavit  in  nobis. 
Ave  Maria  etc. 

Hic  recitandi  modus,  elsi  nuliibi  expressis  verbis  inveniatur 
praescriptus,  tamen  ex  quo  a  Raccolta,  quae  norma  esse  debet, 
tali  modo  proponilur  (quando  cum  aliis  recitatur)  praeferendus 
esse  videlur  aiii  metbodo  phiribus  in  locis  servatae,  qua  unus  tan- 
tum  recitat  integram  precationem  Angelus  Domini  cum  Ave  Ma- 
ria,  ceteris  respondenlibus  Sancta  Maria  dumtaxat.  Verum,  si 
recitalio  fiat  simul  cum  personis  imperitis,  quae  versicuHs  respon- 
dere  nesciunt,  tunc,  ut  patet,  tota  saUUatio  Angelus  Domini  ab 
eo  fiet,  qui  eam  scit,  aliis  respondentibus  Sancta  Maria. 

2.  Salve  Regina  (in  mane)  —  Sub  tuum  praesidium  (in  sero). 

385.  Summus  Pontifex  Pius  VI  per  Decretum  S.  Congregationis  In- 
dulgentiarum,  die  5  Aprilis  1786,  concessit 

i.  Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam  ab 
omnibus  Cliristifidelibus,  qui  vero  rebgionis  spiritu  excitati,  pro 
reparandis  abquo  modo  injuriis  contra  honorem  B.  M.  V.  Matris 
Dei  et  Sanctorum  factis,  nec  non  pro  tuendo  augendoque  cuUu  erga 
sacras  eorum  imagines,  recitant  corde  saUem  contrito  et  devote 
in  mane  Salvi:  Regina  cum  duobus  hisce  versicuhs : 

f.  Dignare  me  laudare  te,  Virgo  sacrata.  i^.  Da  mihi 
virtutem  contra  hostes  tuos. 

y.  Benedictus  Deus  in  Sanctis  suis.  if;.  Amen;  et  in  sero 
SuB  TuuM  pRAESiDiuM  cuHi  praefatis  versicuhs ; 

2.  Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragena- 
rum  in  omniljus  diebus  Dominicis  infra  annum  ; 

3.  Jndulgentiam  plenariam  bis  in  mense  in  duabus  Domi- 
nicis,  uniuscujusque  arbitrio  ehgendis,  iis  omnibus,  qui  recitabunt, 


GAP.    I.    PnECES    ET    PIA    EXF.RCITIA.  173 

iit  snpra,  praedictas  preces,  dunimodo  vere  poenitentes,  confessi 
ac  sacra  Comnuinione  refecti,  per  aliquod  lemporis  spatium  juxta 
mentem  Sanctitatis  Suae  oraverint ; 

4.  Indulgentiam  plenariam  in  omnibus  et  singulis  festis  bea- 
tae  Mariae  Virginis ;  nec  non  in  feslivitate  Omnium  Sanctorum,  ad- 
impletis  conditionibus  supra  praescriptis; 

0.  Indulge)iliam  plenariam  in  articulo  mortis  iis  omnibus 
Cliristilldelibus,  qui,  observata  in  vita  pia  praxi  recitandi  dictas 
preces,  Confessione  sacramentali  tunc  expientur  ac  sacra  Commu- 
nione  reflciantur,  vej  saltem  sinl  corde  contriti  {Raccolta,  pag.  209 
et  seq.). 

3.  Ave  Maris  stella. 

386.  Sniiimus  Pontifex  Leo  PP.  XIII,  ad  preces  Illmi  ac  Emi  Dni 
Vincentii  Leonis  Sallna,  Arcliiep.  Chalcedonen.  benigne  concedere  dignatus 
est  omnibus  Christifidelibus ,  qui  corde  contrito  et  devote  recitaverint 
hymnum  Ave  maris  stella...  in  honorem  B.  Virginis  Mariae,  ceu  jacet  in 
Breviario  Komano, 

Indulgentiam  tercentum  dierum,  semel  lucrandam  in  quolibet 
die  (Decr.  27  Jan.  1888,  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  VH,  pag.  118). 

4.  Stabat  Mater. 

387.  Summus  Pontifex  Pius  IX,  cupiens  ut  Christifideles  saepius  re- 
colant  acerbissimum  dolorem,  quem  beatissima  Virgo  passa  est,  stans  sub 
cruce  divini  Filii  sui  Jesu,  extendit  ad  omnes  Chrlstifideles,  qui  corde 
contrito  et  devote  recitaverint  Hymnum  Stahcd  Mater,  et  quidem  qualibet 
vice  id  egerint, 

Indulgentiam  centum  dierum,  quam  Ven.  Innocentius  XI, 
FJrevi  1  Sept.  1()81,  concesserat  sub  quibusdam  praefinitis  condi- 
lionibus,  solis  Confratribus  et  Consororibus  SS.  Virginis  Perdolcntis 
(Decr.  18  Junii  1876;  Baccolta,  pag.  328). 

0.  LiTAXiAi-:  hi:atae  Mariak  Virginis  (1). 

388.  Litaniae  (nempe  supplicationes)  B.  Mariae  Virginis  usu 
ecclesiastico  dicuntur  eliam  Lilaniae  Lauretanae,  quia  ab   imme- 


(I)  Vide  quae  diximus  de  Lilaniis  in  genere  n.  263. 


174  PAHS    [[.    DF    INDULGKNTIIS    IN    SPKCIK. 

iiiorabili  lempore  singnlis  Sal)ljalis  soleniniter  canlari  solent  in  sa- 
cra  A(Mle  Lauretana.  Supplicaliones  ati  beatain  Virginem  dici  pos- 
sunl  lam  anli(]uae,  quanlum  est  Ecclesia  ipsa ;  at  actualis  forma 
non  videtur  saeculum  Xlll  excetlere.  Litaniae  Lauretanae  pulcber- 
rimo  modo  enunliant  doles,  praerogativas,  virtutes,  potenliam  et 
gloriam  Virginis  Matris.  Ihijusmodi  formula  precationis  fuit  semper 
et  est  cbarissima  omnil)us  fidelibus,  ab  Apostolica  Sede  approbala, 
commendata  ac  indulgentiis  locupletata.  Nam 

Pius  V\\  VII  indulgentiam  biscenlum  dierum  a  Sixto  V  et 
Benedicto  XIII  concessam  omnibus  Cbristifidelibus,  quolies  Lilanias 
H.  M.  V.  corde  saltem  contrilo  ac  devote  recitaverint,  non  modo 
confirmavit,  verum  etiam  ad  tercenlum  dies  pro  qualibet  vice  ex- 
tendil. 

Insuper  cisdem  Christifidelibiis,  Litaiiias  praefatas  quotkUe  recitanti- 
bus,  dummodo  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra  Communione  refecti  fue- 
riiit,  ot  aliquam  publicam  ecclesiam  visitaverint,  et  ibi  juxta  mentem  San- 
ctitatis  Suae  pie  oraverint,  clementer  est  elargitus 

Indulgentiam  plenariam  in  quinque  B.  M.  Virginis  festivita- 
tibus  de  praecepto,  scilicet  Immaculatae  Conceptionis,  Nativitatis, 
Annunliationis,  Purificationis  et  Assumptionis  (Decr.  30  Sept.  1817, 
apud  Rescr.  aulb.  N.  334,  et  Raccolla,  pag.  ;273  et  seq.). 

G.  Officium  parvu.m  beatae  Mariae  Virginis. 

389.  Summus  Pontifex  Pius  V,  Bulla  Quod  a  NoUs  diei  9  Julii 
1568,  concessit  omnibus  Christifidelibus,  qui,  ohllgatione  detenti,  devote 
recitaverint  Officiiim  xmrvum  B.  Mariae  Virginis  diebus  a  Kubrica  Brevia- 
rii  Eomani  praescriptis 

Indulgentiam  centum  dierum. 

Idem  Pontifex,  Bulla  Superni  omnipotentis  Bei  de  die  5  Aprilis  1571, 
iis  fidelibus,  qui  cx  prox^ria  devotione  dictum  Officium  recitaverint,  concessit 

Indidgentiam  fjuinfjuaginta  diet^um. 

Pidclibus  autem,  qui  devoto  recitaverint  aliquam  ex  Orationibus  in 
eodcm  Officio  insertis,  impertitus  est 

Indulgentiam  quindecim  dierum  {Raccolta,  pag.  193). 

Quo  v<'ro  ista  tam  salutaris  christiano  populo  consuetudo  recitandi 
Mariatcs  laudcs  majus  accipiat  incrementum,  hac  praesertim  aetate,  qua 


CAP.    I.    lM\i:CKS    ET    PIA    EXKHCnTA.  175 

ad  Dciparam  Yirgincm  fideiitcr  confug'iciidum  est,  nc  tot,  quilms  undique 
prcmimur,  acrumnis  obruamur,  SSmus  D.  X.  Lco  PP.  XIJI,  indulgciitias, 
uti  scquitur,  benigno  concessit : 

1.  Indulgeniiam  plcnariam,  lucrandam  (jucjlibcl  anrii  mcnse, 
die  uniuscujusque  arbitrio  ebgendo,  ab  onuiibus  utriusque  sexus 
Cbristifidelibus,  qui  mense  integro  (jiwlidie  lotinn  parvum  Offi' 
ciuni  B.  Mariae  Virginis,  id  est  Matuliimm,  (juod  uno  tanlum 
conslat  Noclnrno  diei  currentis  cum  reliquis  lloris  usque  ad  Com- 
plelorium  inclusive,  devole  recitaverinl,  dummodo  praefato  die  vere 
poenitenles,  confessi  ad  sacram  Synaxim  accesserint,  piasque  ad 
Deum  preces  aliquo  lemporis  spatio  ad  menlem  Sanclilatis  Suae 
elfuderint ; 

:2.  Indulgeniiam  seplem  annorum  iotidemque  quadragena- 
rum  semel  in  die  acquirendam  ab  iis  Cbristifidelibus,  qui  praefa- 
tum  parvum  Officium  devote  pariler  ct  corde  sallem  contrito  per- 
solverinl ; 

3.  Indulgentiam  tercentum  dierum,  ab  iis  similiter  semel  in 
die  lucrandam,  qui  Matutinum  tantum,  uti  supra,  cum  Laudibus 
devole  ac  corde  item  contrilo  recilaverinl.  Quas  omnes  Indulgen- 
tias  eadem  Sanctitas  Sua  animabus  quoque  Cbristifidelium  in  Pur- 
galorio  detentis  fore  ypplicabiles  benigne  declaravit  (Decr.  Urbis 
el  Orbis  17  Nov.  1887,  apud  Acla  Ord.  Min.  ann.  VII,  pag.  66,  vel 
Acla  S.  Sed.  vol.  XX,  pag.  365). 

390.  P.  Dominicus  a  Cordibus  Jesu  et  Mariae  Lusitanus,  Or- 
dinis  Minorum  S.  Francisci  de  Observantia,  solutionem  sequenlium 
dubiorum  postulavit : 

1''  Utrum  Cbrislifideles  cuicumque  Sodalitio  adscripti,  loco 
recitandi  preces,  sive  delerminalas,  sive  non,  quae  Sodalibus  prae- 
scribuntur  [^ro  acquirendis  indulgentiis  eisdem  precibus  adnexis, 
recitare  valeant  Ollicium  parvum  IL  M.  Virginis? 

Resp.  Afflrmaiive,  si  nullae  adsint  preces  determinatae  Soda- 
libus  praescriptae  pro  acquirendis  indulgenliis;  Negaiive,  si  adsint 
preces  jam  delerminatae. 

2"  Ulrum  ad  lucrandas  praefalas  indulgentias,  idem  sit  reci- 
lare  parvum  Officium  B.  M.  V.  in  lingua  latina  vel  vernacula  ? 

Resp.  Negaiive,  quoad  Ofliciurn  parvum  IL  M.  V.,  sed  illud 
esi  reciiandum  in  lingua  laiina;  quoad  alias  vero  preces  delur 
Decretum  edilum  scilicet  die  21)  Decembris  1864  (Decr.  6  Maji 
1887,  Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  81...). 


17G  PAMS    II.    DK    INDULGRNTIIS    IN    SPKCIE. 

Decreliim  29  Dec.  1864  de  quo  hic  fit  mentio  ita  sonat:  /n- 
dulyrntiac  adnexae  precilms  valent  fiuocumque  idiomate  i^eciteri' 
tur,  dummodo  versiones  sint  fideles  (Decr.  auth.  N.  41o). 

7.  Oratio  :  0  excellentissima. 

391.  0  excellentissima,  gloriosissima,  atque  sanctissima 
semper  intemerata  Yirgo  Maria,  Mater  Domini  nostri  Jesu  Ghri- 
sti,  Regina  mundi  et  totius  creaturae  Domina,  quae  nullum  de- 
relinquis,  nullum  despicis,  nullum,  qui  ad  te  puro  et  humili 
corde  recurrit,  desolatum  dimittis,  noli  me  despicere  propter 
innumerabiha  et  gravissima  peccata  mea,  noli  me  derehnquere 
propter  nimias  iniquitates  meas,  nec  etiam  propter  duritiam 
et  immunditiam  cordis  mei :  ne  abiicias  me  famulum  tuum  a 
gratia  tua  et  amore  tuo.  Exaudi  me  miserum  peccatorem  in 
tua  misericordia  et  pietate  confidentem;  succurre  mihi,  piis- 
sima  Yirgo  Maria,  in  omnibus  tribulationibus,  angustiis  et  ne- 
cessitatibus  meis ;  et  impetra  mihi  a  dilecto  FiHo  tuo  omnipo- 
tente  Deo  et  Domino  nostro  Jesu  Christo  indulgentiam  et  remis- 
sionem  omnium  peccatorum  meorum  et  gratiam  timoris  et  amo- 
ris  tui,  sanitatem  quoque  et  castitatem  corporis,  et  liberatio- 
nem  ab  omni?jus  mahs  et  periculis  animae  et  corporis.  In  ex- 
tremis  meis  esto  mihi  pia  auxihatrix,  et  animam  meam  ac  ani- 
mas  omnium  parentum  meorum,  fratrum,  sororum  et  amico- 
rum,  consanguineorum  et  benefactorum  meorum  omniumque 
fidelium  vivorum  et  defunctorum  ab  aeterna  caligine,  et  ab 
omni  malo  libera,  illo  auxiUante,  quem  in  tuo  sacratissimo 
utero  novem  mensibus  portasti  et  in  praesepe  tuis  sanctis  ma- 
nibus  recKnasti  Dominum  nostrum  Jesum  Christum  Filium  tuum, 
qui  est  benedictus  in  saccula  saeculorum.  Amen. 

Cliristifidolibus  lianc  Oratloncm  rorde  saltem  contrito  et  devote  reci- 
tantibus  concessa  est  a  Leone  XII 

Jndulf/enfia  centum  dienun  semel  in  die; 
Jndulgentia  plemuia  semel    in    mense    iis  omnibus,  qui  per 
men>em  quolidie  eam  recitaverint,  lucranda  vel  ultimo  die  mensis 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA   EXERCITIA.  177 

vel  in  iino  ex  octo  diebus  imniediale  seqiienlibiis,  adimplelis  con- 
ditionibus  ordinariis  Confessionis,  Commnnionis,  visitationis  alicujus 
ecclesiae  vel  publici  oratorii  cum  precibus  juxta  mentem  Summi 
Pontificis  (Decr.  30  Jan.  1828;  Raccolta,  pag.  281). 

8.  Oratio  :  Virgo  potens. 

392.  Virgo  potens,  quae  cunctas  haereses  sola  interemisti 
in  universo  mundo,  orbem  christianum  a  laqueis  cliaboli  libera 
et  respice  ad  animas  diabolica  fraude  deceptas,  ut  omni  hae- 
retica  pravitate  deposita,  errantium  corda  resipiscant,  et  ad  ve- 
ritatis  catholicae  redeant  unitatem,  te  intercedente  ad  Domi- 
num  nostrum  Jesum  Christum  Filium  tuum,  qui  vivit  et  regnat 
cum  Deo  Patre  in  unitate  Spiritus  sancti  Deus  per  omnia  sae- 
cula  saeculorum.  Amen. 

Indulgeniia  centum  clierum  semel  in  die  lucranda  ab  omni- 
bus  Christifidelibus,  qui  corde  saltem  contrilo  et  devote  dictam 
orationem  recitant,  idque  ex  concessione  Summi  Pontificis  Leonis 
XHl  (Rescript.  19  Decemb.  1885;  RaccoUa,  pag.  333). 

9.  Oratio:  0  Domina  mea. 

393.  0  Domina  mea !  0  Mater  mea !  Tibi  me  totum  oifero, 
atque  ut  me  tibi  probem  devotum,  consecro  tibi  hodie  oculos 
meos,  aures  meas,  os  meum,  cor  meum,  plane  me  totum.  Quo- 
niam  itaque  tuus  sum,  o  bona  Mater,  serva  me,  defende  me  ut 
rem  ac  possessionem  tuam. 

Summus  Pontifex  Pius  IX  omnibus  Christifidolibus,  qui  animi  fervore 
et  corde  saltem  contrito  recitaverint  mane  et  sero  unum  Ave  Maria  et 
Ijostea  praefatam  Orationem  pro  imploranda  a  SS.  Virgino  victoria  super 
tentationes  speciatim  contra  castitatem,  benigne  concessit 

indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die; 

Illis  autem  fidelibus,  qui  quotidio  per  mensem  eam  recitavcrint, 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense,  lucrandam  ea  dic, 
in  qua  corilrili,  confessi  et  sacra  Communione  refecti  visilaverint 
aliquam    ecclesiam   vcl   pnblicnm   oratoriinn,   ibi(|ue   per   aUquod 


178  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

temporis  spalium  oraverint  juxta  intentionem  Sanctilatis  Suae  (Decr. 
5  Aug.  ISol;  Raccolla,  pag.  291). 

10.  Devota  Aspiratio  ad  Virginem  Matrem. 

394.  0  Domina  mea!  0  Mater  mea!  Memento,  me  esse 
tuum. 

Serva  me,  defende  me  ut  rem  ac  possessionem  tuam. 

Ex  concessione  Summi  Pontificis  Pii  PP.  IX,  Christifideles  corde  saltem 
contrito  et  devote  recitantes  hujusmodi  aspirationem  tempore  tentationum 
consequuntur 

Indulgentiam  quadraginta  dierum  qualibet  vice  (Decr.  5 
Aug.  1851;  Raccolta,  pag.  292). 

11.  Oratio:  Ave  augustissima. 

395.  Ave  augustissima  Regina  pacis,  sanctissima  Mater 
Dei,  per  sacratissimum  Cor  Jesu  Filii  tui,  Principis  pacis,  fac, 
ut  quiescat  ira  ipsius,  et  regnet  super  nos  in  pace.  Memorare, 
0  piissima  Virgo  Maria,  non  esse  auditum  a  saeculo,  quem- 
quam  tua  petentem  suffragia  esse  derelictum.  Ego  tali  animatus 
confidentia  ad  te  venio.  Noli,  Mater  Verbi,  verba  mea  despicere, 
sed  audi  propitia  et  exaudi,  o  clemens,  o  dulcis  Virgo  Maria. 

Pius  PP.  IX  fidelibus  cunctis  corde  saltem  contrito  et  devote  reci- 
tantibus  dictam  Orationem  largitus  est 

Indulgentiam  tercentum  dierum  qualibet  vice; 

lis  autem  qui  eamdem  recitant,  ut  supra,  semel  saltem  in  die  per 
unius  mensis  spatium,  concessit 

Indulgentiam  plenariam,  ea  die  pro  libitu  lucrandam,  in  qua 
Confessioiiis  et  Communionis  Sacramentis  susceptis,  aliquam  eccle- 
siam  visitant  sive  publicum  oratorium,  ibique  aliquo  temporis  spatio 
orant  juxta  intentionem  Summi  Pontificis  (Decr.  23  Sept.  1846; 
Raccolta,  pag.  289). 

12.  Oratio:  Memorare. 

396.  Memorare,  o  piissima  Virgo  Maria,  non  esse  auditum 
a  saeculo,  quemquam  ad  tua  currentem  praesidia,  tua  implo- 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  179 

rantem  aiixilia,  tua  petentem  sufFragia  esse  derelictum.  Ego 
tali  animatus  confidentia,  ad  te,  Virgo  Virginum,  Mater,  curro; 
ad  te  venio;  coram  te  gemens  peccator  assisto.  Noli,  Mater 
Verbi,  verba  mea  despicere,  sed  audi  propitia  et  exaudi.  Amen. 

Christifidelibus  regni  Galliarum  corde  saltem  contrito  et  dovote  reci- 
tantibus  dictam  Orationem  Pius  PP.  IX  concessit 

Jndulgentiam  tej^centum  dierum  pro  qualibet  vice; 

Indulgentiam  plena?iam  semel  in  mense,  si  eam  recitaverint 
semel  saltem  quolibet  die  spatio  unius  mensis,  ea  die  ad  arbitrium 
acquirendam,  in  qua  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Communione 
refecti,  ecclesiam  vel  pubiicum  oratorium  visitaverint,  ibique  per 
aliquod  temporis  spatium  oraverint  ad  intentionem  Sanctitas  Suae 
(Decr.  T6  Julii  1846). 

Praefatas  indulgentias  partialem  et  plenariam  idem  Pontifex  extendit 
eodem  anno  ad  omnes  Christifideles  catholici  orbis,  dummodo  supra  relatas 
conditiones  adimpleant  (Decr.  11  Decemb.  1846 ;  JRaccolta,  pag.  288). 

13.  Oratio  S.  Aloysii  Gonzagae  ad  beatam  Virginem  Mariam. 

397.  0  Domina  mea,  sancta  Maria,  me  in  tuam  benedictam 
fidem  ac  singularem  custodiam  et  in  sinum  misericordiae  tuae 
hodie  et  quotidie  et  in  hora  exitus  mei  animam  meam  et  corpus 
meum  tibi  commendo;  omnem  spem  meam  et  consolationem 
meam,  omnes  angustias  et  miserias  meas,  vitam  et  finem  vitae 
meae  tibi  committo,  ut  per  tuam  sanctissimam  intercessionem 
et  per  tua  merita,  omnia  mea  dirigantur  et  disponantur  opera 
secundum  tuam  tuique  FiHi  voluntatem.  Amen. 

Eescripto  S.  C.  I.  de  die  15  Martii  1890,  Leo  PP.  XIII  Christifide- 
libus  corde  saltem  contrito  ac  devote  hujusmodi  Orationem  recitantibus 
impertitus  est 

Indulgentiam  biscentum  diei^um  semel  in  die  lucrandam, 
et  defunctis  quoque  applicabilem  (Acta  S.  Sed.  vol.  XXII,  pag.  566). 

14.  Oratio  ad  obtinendam  bonam  mortem. 

398.  0  Maria  sine  labe  concepta,  ora  pro  nobis,  qui  con- 
fugimus  ad  te.   0  refugium  peccatorum,  Mater  agonizantium, 


180  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

noli  nos  derelinquere  in  hora  exitus  nostri,  sed  impetra  nobis 
dolorem  perfectum,  sinceram  contritionem,  remissionem  pecca- 
torum  nostrorum,  sanctissimi  Yiatici  dignam  receptionem,  Ex- 
tremae  Unctionis  Sacramenti  corroborationem,  quatenus  securi 
praesentari  valeamus  ante  thronum  justi,  sed  et  misericordis 
Judicis,  Dei  et  Redemptoris  nostri.  Amen. 

Fidelibus  lianc  Orationem  corde  saltem  contrito  et  devote  recitantibus 
concessa  est  a  Summo  Pontifice  Pio  IX 

Indulgentia  centum  dierum  semel  in  die  lucranda  (Rescript. 
ex  Secretaria  Brevium,  11  Martii  1856;  Raccolta,  pag.  301). 

lo.  Jaculatoria. 

399.  Maria  Mater  Dei  et  Mater  misericordiae,  ora  pro  nobis- 
et  pro  defunctis. 

Indulgentia  centum  dierum  semel  in  die,  concessa  a  Summo 
Pontifice  Leone  Xlll  iis  fidelibus,  qui  hujusmodi  precem  Jaculatoriam 
corde  saltem  contrilo  et  devote  recilant  (Per  Rescript.  Emi  Gard. 
Vicarii,  13  Dec.  1883;  Raccolta,  pag.  330). 

16.  Invocatio. 

400.  0  Maria  sine  peccato  concepta,  ora  pro  nobis,  qui  ad 
te  confugimus. 

Indulgentia  centum  dierum  a  Summo  Ponlifice  Leone  XIII  con- 
cessa  iis,  qui  talem  invocationem  recitant  corde  saltem  contrito  el 
devote,  lucranda  semel  in  die  (Rescript.  13  Martii  1884;  Raccolta, 
pag.  331;  Rescr.  auth.  N.  430,  pag.  686). 

17.  Invocatio  Nominis  Mariae. 

401.  Summus  Pontifex  Clemens  XIII  de  novo  confirmavit  sequentem 
indulgentiam,  jam  concessam  a  Sixto  V  et  Benedicto  XIII  iis  omnibus,. 
qui  dovote  Nomen  Marlae  invocabunt, 

Indulgentiam  viginti  quinque  dierum  qualibet  vice  (Decr.  3 
Sept.  1739;  Raccolta,  pag.  209). 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERCITIA.  181 


18.  .Jaculatoria. 


402.  In  Gonceptione  tua,  Virgo  Maria,  immaculata  fuisti. 
Ora  pro  nobis  Patrem,  cujus  Filium  Jesum  de  Spiritu  sancto 
conceptum  peperisti. 

Christifideles  recitantes  cordo  saltom  contrito  et  devote  hujusmodi 
Jacnlatoriam,  ex  concessione  Pii  PP.  VI  lucrantur  qualibet  vice 

Indulgentiam  centum  dierum  (Rescr.  S.  C.  Ind.  21  Nov.  1793; 
Raccolta,  pag.  211). 

19.  Jaculatoria. 

403.  Benedicta  sit  sancta  et  immaculata  Gonceptio  beatis- 
simae  Virginis  Mariae,  Matris  Dei. 

Leo  PP.  XIII,  rovocata  concessiono  facta  sub  die  21  Nov.  1793  a 
Pio  PP.  VI,  indulsit  omnibus  Christifidelibus,  qui  corde  saltem  contrito 
«t  devote  recitabunt  dictam  Jamlatoriam, 

Indulgentiam  tercentum  dierum,  qualibet  vice  acquirendara 
(Breve  10  Sept.  1878;  Raccolta,  pag.  329;  Rescr.  auth.  pag.  687 
in  nota). 

20.  Breves  precationes  in  honorem  B.  Virginis  Mariae. 

404.  Virgo  ante  partum,  ora  pro  nobis.  Ave  Maria  etc. 
Virgo  in  partu,  ora  pro  nobis.  Ave  Maria  etc. 

Virgo  post  partum,  ora  pro  nobis.  Ave  Maria  etc. 

Sacra  Congregatio  Indulgentiarum,  utendo  facultatibus  a  SS.  Domino 
Nostro  Leone  PP.  XIII  sibi  specialiter  tributis,  concossit 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  tanlum  in  die  lucrandam 
ab  omnibus  Christifidelibus  corde  sallem  conirito  ac  devote  reci- 
tanlibus  praefalas  jaculalorias  preces  cum  adnexa  cuihbel  ipsarum 
recitalione  Salutalionis  Angehcae  (Ex  Secretaria  ejusd.  S.  C.  die  20 
Maji  1893). 

21.  Antipiiona,  Versus  et  Oremus  in  honorem  Mariae  Immaculatae. 

405.  Antiph.  Haec  est  Virga,  in  qua  nec  nodus  originalis, 
nec  cortex  actualis  culpac  fuit. 


182  PARS  II.  BE  INDULGENTIIS  IN   SPEC  lE. 

f.  In  Conceptione  tua,  Virgo,  immaculata  fuisti. 

i^.  Ora  pro  nobis  Patrem,  cujus  Filium  peperisti. 

Oremus.  Deus,  qui  per  immaculatam   Virginis  Gonceptio- 

nem  etc. 

Christifideles  recitantes  corde  saltem  contrito  et  devote  dictam  Anti- 
pJionam,  Versum,  et  Oremus,  lucrantur  ex  concessione  Pii  PP.  IX 

Jndulgentiam  centum  dierum  qualibet  vice  (Breve  81  Marlii 
1876;  Raccolta,  pag.  325). 

22.  Jaculatoria:  Gor  dulcissimum  Mariae,  sis  salus  mea. 

406.  Ex  concessione  Pii  PP.  IX,  fideles  recitantes  corde  saltem  con- 
trito  et  devote  hujusmodi  brevissimam  precem  lucrantur 

Indidgentiam  tercentum  dierum  qualibet  vice; 

Indulgeyitiam  plenariam  semel  in  mense,  qui  quolidie  per 
mensem  eam  recitaverint,  ea  die  ad  libitum  eligenda,  in  qua  vere 
contriti,  confessi,  sacraque  Confmriunione  refecti,  aliquam  ecclesiam 
visitaverint  vel  publicurn  oratorium,  ibique  per  aliquod  temporis 
spatium  devote  oraverint  ad  intentionem  Summi  Pontificis  (Decr. 
30  Sept.  1852;  Raccolta,  pag.  293). 

23.  Preces  jaculatoriae  ad  obtinendam  bonam  mortem. 

407.  Jesus,  Maria  et  Joseph,  vobis  dono  meum  cor  et  animam 
meam. 

Jesus,  Maria  et  Joseph,  assistite  mihi  in  ultima  agonia. 

Jesus,  Maria  et  Joseph,  expiret  vobiscum  in  pace  anima 

mea. 

Gesu,  Giuseppe  e  Maria,  vi  dono  il  cuore  e  Tanima  mia. 

Gesu,  Giuseppe  e  Maria,  assistetemi  nelF  ultima  agonia. 

Gesu,  Giuseppe  e  Maria,  spiri  in  pace  con  voi  1'  anima  mia. 

Pius  PP.  VII  cuilibet  fideli  corde  saltem  contrito  et  devote  recitanti 
tres  supradictas  Jaculatorias  concessit 

Indulgentiam  iercentum  dierum  pro  qualibet  vice; 

Indulgentiam  centum  dierum  toties  quoties,  modo  ut  supra, 
unam  tantum  ex  iisdem  Jaculatoriis  recitanti  (Decr.  28  Apr.  1807; 
Raccolta,  pag.  483). 


CAP.    I.   PRECES   ET    PIA   EXERCITIA.  183 

24.    ACTUS   CONSECRATIONIS   STUDIORUM    AD    BEATAM    VlRGINEM    MaRIAM 

Immaculatam  pro  Juvenibus  STUDENTIBUS. 

408.  Sub  patrocinio  tuo,  Mater  dulcissima,  et  invocato  Im- 
maculatae  Gonceptionis  tuae  mysterio,  studia  mea  laboresque 
litterarios  prosequi  volo;  quibus  me  protestor  hunc  maxime 
ob  finem  incumbere,  ut  melius  divino  honori  tuoque  cultui 
propagando  inserviam.  Oro  te  igitur,  Mater  amantissima,  sedes 
sapientiae,  ut  laboribus  meis  benigne  faveas.  Ego  vero,  quod 
justum  est,  pie  Hbenterque  promitto,  quidquid  boni  mihi  inde 
successerit,  id  me  tuae  apud  Deum  intercessioni  totum  acceptum 
relaturum.  Amen. 

Leo  PP.  XIII,  Eescripto  S.  C.  Indulgentiarum,  die  18  Nov.  1882, 
omnibus  Juvenibus  studentibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  deyote  prae- 
dictum  Actum  consecrationis  peregerint,  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  {Raccolta,  pag.  577). 

Notandum  est,  in  hbro:  Rescripta  authentica,  N.  425,  pag. 
342,  ita  legi:  SSmus  D.  N.  Leo  PP.  XIII  in  Audienlia  habita  die  18 
Nov.  1882  ab  infrascripto...  omiiibus  pueris  et  juvenibus  lilteris 
operam  daturis,  Orationem  uti  supra  proposilam...  recitantibus 

Indulgentiam  tercentwn  dierum,  semel  in  die  hicrandam, 
benigne  concessit. 

Quia  Raccolta,  ad  decidenda  dubia  in  materia  indulgentiarum 
norma  esse  debet,  textum  ejus  praetuhmus. 

§.  II. 

25.  Indulgentiae  pro  mense  Majo. 

409.  Beatam  me  dicent  omnes  generationes  cecinit  bealissima 
Virgo.  Et  revera  ubique  terrarum  Christifideles  eam  proclamant 
Malrem  Dei,  ubique  eam  laudant  Clerus  popuhisque  fidehs,  ubique 
potentissimum  auxilium  suum  invocat  cathohcus  Orbis.  Sed  si 
semper  et  ubique  ad  eam,  ut  ad  dulcissimam  Matrem  suam,  con- 
fugiunt  fideles,  speciatim  mense  Majo  eam  invocant,  honorant, 
laudant,  benedicunt  credentes  tum  in  domibus,   tum   in  oratoriis^ 


184  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

lum  in  ecclesiis  publicis.  Mensem  Maji  celeris  mensibus  pulchriorem, 
fidelium  pietas  Matri  Dei  et  siiae  dedicavit.  Proculdubio  Reginae 
coKLi  ET  TEhRAE  hoc  debebatur  obsequium,  Rosae  mysticae  conse- 
crari  debebat  mensis  florum. 

Summus  Pontifex  Pius  VII  per  Rescriptum  Secretariae  Memorialium 
sub  die  21  Martii  1815  concessit  ad  decennlum  omnibus  Christifidelibus, 
qui  sivo  publico  sive  privatim  mense  Majo  honoraverint  peculiaribus  obse- 
quiis,  orationibus  sive  virtutis  actibus  sanctissimam  Virginem  Matrem  Dei, 

Indulgentiam  lercenium  dierum  quahbet  die; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  praedicto  mense,  die,  in 
qua  vere  contriti,  confessi  et  sacra  Communione  refecti,  oraverint 
juxta  intentionem  Sanctitatis  Suae. 

Idem  Pontifex,  alio  Eescripto  S.  C.  Indulg.  diei  18  Junii  1822,  con- 
firmavit  in  perpetuum  dictas  indulgentias. 

Pius  autem  PP.  IX,  Decreto  ejusdem  S.  C,  sub  die  8  Augusti 
1859,  indulsit  ut  praefata  indulgentia  plenaria  acquiri  possit  etiam 
prima  die  rnensis  Junii  (Raccolta,  pag.  259). 

26.  Indulgentiae  pro  mense  Septembri. 

410.  Summus  Pontifex  Pius  IX,  Brevi  diei  3  Aprilis  1857,  et  Ee- 
scripto  S.  C.  I.,  sub  die  26  Novembris  1876,  omnibus  Christifidelibus, 
qui  saltom  cordo  contrito  et  devote  pium  exercitium  mensis  Septembris 
in  lionorem  B.  Mariae  Yirginis  Perdolentis  peregerint,  ad  id  utentibus 
quocumque  libro,  dummodo  sit  approbatus,  qui  de  Doloribus  sanctissimae 
Matris  tractet,  concessit 

Indulgentiam  tercentwn  dierwn  in  singulis  dicti  mensis 
diebus  lucrandam  (Raccolta,  pag.  302). 

Die  vero  27  Januarii  1888,  per  Eescript.  S.  C.  Indulg.  SSmus  D. 
N.  Leo  PP.  XIII  omnibus  utriusque  sexus  Christifidelibus,  qui  modo  supra 
enuntiato  quolibet  die  mense  integro  Septembri  Dolores  B.  M.  Virginis 
sive  publice  sive  privatim  devote  recoluerint,  benigne  concessit 

Indulgentiam  plenariam  defunctis  quoque  applicabilem,  lu- 
crandam  eo  die,  infra  praedictum  mensem  uniuscujusque  arbitrio 
eligendo,  quo  vere  poenitentes,  confessi,  sacram  Synaxim  susce- 
perint,  et  aliquo  temporis  spatio  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  pie 
oraverint  (Acta  Ord.  Min.  ann.  VII,  pag.  118;  Acta  S.  Sed.  vol.  XX, 
pag.  478). 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA    EXERCITIA.  185 

Idem  I^onlifex  pro  lerlia  Dominica  Seplemhris  (festiim  Septem 
Dolorum  B.  M.  V.)  concessit  indulgentiam  plenariam  defunctis  quoque 
applicabilem,  toties  quoties  acquirendam  ab  omnibus  Christifide- 
libus,  qui  sacramenlali  Confessione  expiati  ac  sacra  Communione 
refecti,  visitaverint  aliquam  ecclesiam  sive  Fratrum  sive  Monialium 
vel  Tertiariorum  Ordinis  Servitarum,  aut  etiam  Confraternitatis 
Matris  Dolorum,  ibique  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  pias  ad  Deum 
precesaliquo  temporis  spatio  elTuderint  (Rescr.  S.  C.  I.  :27  Jan.  1888, 
apud  Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XXI,  pag.  478). 

27.  Indulgentiae  pro  .mense  Octobri. 

411.  SS.  D.  N.  Leo  XIII  per  Decretum  Sacrae  Rituum  Congre- 
gationis  de  die  20  Augusti  anni  188o,  et  per  aliud  Decretum  ejus- 
dem  S.  C.  die  2G  Augusti  1886,  slatuit,  ut  quoadusque  tristissima 
perdurent  adjuncta,  in  quibus  versatur  Catholica  Ecclesia,  ac  de 
resiituta  PontifJcis  Maximi  plena  libertale  Deo  referre  gratias 
datum  non  sit,  in  omnibus  catholici  Orbis  Cathedralibus  et  Pa- 
rochialibus  templis,  et  in  cunctis  templis  ac  publicis  oratoriis  B. 
Mariae  Virgini  dicatis,  aut  in  aliis  etiam  arbitrio  Ordinariorum  de- 
signandis  Ma.riale  Rosarium,  quinque  saltem  decadum.  cum  Li- 
taniis  Lauretanis  per  totum  mensem  Octobrem  (incipiendo  a  prima 
die  ad  secundam  sequentis  Novembris  inclusive)  quotidie  recitetur. 
Quod  si  mane  fiat,  Missa  inter  preces  celebrotur ;  si  post  meridiem, 
sacrosanctum  Eucharistiae  Sacramentum  adorationi  proponatur,  de- 
inde  fideles  rite  benedicantur. 

Ubi  aulem  ob  ecclesiarum  paupertatem  expositio  SS.  Sacra- 
menti  solemni  modo,  nempe  per  ostensorium,  fieri  haud  valeat, 
eadem  per  modum  exceplionis  peragi  possit,  prudenti  judicio  Or- 
dinarii,  cum  sacra  Pyxide;  aperiendo  scilicet  ab  initio  ostiolum 
ciborii,  et  cum  ea  populum  in  fine  benedicendo  (Apud  Acta  Ord. 
Min.  ann.  IV,  pag.  121),  et  anno  V,  pag.  150). 

Indulgentiae  sunt  sequentes: 

1"  Lndulgentia  septem  annorum  ac  septem  quadragenarum, 
singulis  vicibus,  omnibus  qui  statis  diebus  publicae  Rosarii  reci- 
talioni  interfuerijit,  et  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  oraverint,  et 
his  pariter  qui  legitima  causa  impediti  privatim  haec  egerint. 

^*'  Indulgentia  plenaria  iis,  qui  supradicto  tempore  decies 
saltem,  vel  publice  in  tcmplis,  vel  legitime  iinpediti  privatim  eadem 


18G  PARS    11.    Di:    INDULGENTllS    IN    SPECIK. 

peregerint,  tlummodo  sacramenlali  Confessione  expientur,  et  sacra 
Synaxi  reficianlur. 

;^"  Inihdgentia  plenaria  iis  pariter,  qui  vel  ipso  die  festo  B. 
Virginis  a  Rosario,  vel  quolibet  ex  octo  sequentibus  diebus,  Sacra- 
menla,  ut  supra,  perceperint,  et  in  aliqua  sacra  aede  juxta  mentem 
Sanctilatis  Suae  Deo  ejusque  sanctissimae  Malri  supplicaverint 
(Decr.  S.  R.  C.  '^O  Aug.  1885,  penes  Acta  Ord.  Min.  ann.  IV 
pag.  130). 

Idem  Summus  Pontifex  per  Encycl.  Quamquam  pluries  sub 
die  15  Aug.  1889  decrevit,  ut  Oclohri  toto  in  recitatione  Rosarii, 
oratio  ad  S.  Josepiium  adjungatur ;  idque  singulis  annis  per- 
petuo  servetur.  Christifidelibus  autem  dictam  Orationem  publicae 
Rosarii  recitationi  addentibus,  indulgentiam  septem  annorum  to- 
tidemque  quadragenarum  in  singulas  vices  tribuit.  —  Praefata 
Oratio  cst  adnexa  ipsis  Litteris  Encyclicis  Quamquam  pluries,  et 
per  extensum  habelur  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  VIH,  pag.  132, 
ubi  etiam  invenitur  cltata  Epistola  Apostolica  pag.  129.  Nos  dictam 
Orationem  inferius  afferemus. 

Cum  indulgentiae  non  debeant  intelligi  pro  defunctis  applica- 
biles,  nisi  id  exprimatur,  consequitur,  indulgentias  pro  mense 
Octobri  concessas,  de  quibus  modo  egimus,  pro  vivis  tantummodo 
fuisse  elargitas,  cum  in  documentis  de  animabus  Purgatorii  nulla 
fiat  mentio.  Indulgentiae  vero  concessae  fidelibus,  aliquod  pium 
exercitium  peragenlihus  in  ceteris  mensibus  in  hac  nostra  tracta- 
tione  memoratis,  sunt  onmes  defunctis  applicabiles,  quia  vel  conti- 
nentur  in  Raccolta,  vel  id  expresse  enuntialur  in  apostolicis  do- 
cumentis. 

SS.  D.  N.  Leo  XIII,  per  Decr.  Urbis  et  Orbis  21  Sept.  1889, 

«  Eidem  Orationi  (ad  S.  Josephum)  aliam  Indulgentiam,  de- 
functis  quoque  applicabilem,  adjicere  dignatus  est  dierum  tercen- 
TORUM  semel  in  die  quovis  anni  tempore  lucrandam  ab  universis 
Chrislifidelibus,  qui  corde  saltem  contriti  ac  devote  supramemo- 
ratam  Orationem  etiam  privatim  recitaverint  »  (Acta  Ord.  Min.  ann. 
VIII.  png.  1G9). 

28.  PiuM  exercitium  quindecim  Sadbatorum  in   iionorem   Deiparae 

SUB   TITULO    SANCTISSIMI    ROSARII. 

412.  Pluribus  abhinc  annis  Sodales  Confraternitatum  SS.  Ro- 
sarii  consueverunt  singulare   pietalis   obsequium    B.    Mariae   Vir- 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA   EXERGITIA.  187 

gini  Iribuere  quindeciin  Sabbalis  hautl  interru[)lis,  vel  iinmediate 
ante  festum  ejusdem  B.  Mariae  Virginis  sub  memorato  titulo,  vel 
etiam  quolibet  infra  annum  tempore.  llaec  autem  pia  praxis  jam 
sacris  indulgentiis  a  Summis  Pontificibus  pro  supradictis  tantum- 
modo  Sodalibus  dilata,  in  eo  sita  est,  ut  nempe  singulis  praefatis 
Sabbatis  Sodales  accedant  ad  Sacramenta  Confessionis  et  SS.  Eu- 
charistiae,  simulque  ahquem  devotionis  actum  eliciant  in  honorem 
quindecim  Mysleriorum,  quae  recensentur  in  Marialibus  precibus 
SS.  Rosarii. 

Modo  vero  cum  apud  Christifideles  usus  exhibendi  hujusmodi 
obsequium  B.  Mariae  Virgini  frequentissimus  invaluerit,  Summus 
Pontifex  Leo  XIII  per  Decretum  Urbis  et  Orbis  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  die  21  Septembris  1889,  alia  quacumque  abrogata 
indulgentia,  quae  fortasse  pro  universis  Christifldelibus  eidem 
pio  exercitio  quomodolibet  fuerit  adnexa,  benigne  concessit 

Indulgentiam  plenariam  omnibus  Christifidelibus,  qui  in  sin- 
gulis  haud  interruptis  quindecim  Sabbatis  vel  immediate  praece- 
denlibus  idem  festum  B.  Mariae  Virginis  de  Rosario,  vel  etiam 
quolibet  infra  annum  tempore,  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra 
Communione  refecli,  tertiam  saltem  SS.  Rosarii  partem  devote  re- 
citaverint,  vel  aliler  ejusmodi  SS.  Rosarii  Mysleria  pie  recoluerint, 
semel  tantum  lucrandam  in  uno  ex  dictis  Sabbatis  uniuscujus- 
que  arbitrio  eligendo; 

Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
in  reliquis  quatuordecim  Sabbatis,  sub  iisdem  conditionibus.  Hae 
omnes  indulgentiae  animabus  Purgatorii  applicari  possunt  (Acta  S. 
Sed.  vol.  XXII,  pag.  304).  "^ 

Praefatum  pium  exercitium  peragi  potest  die  Dominica. 
Cum  experientia  compertum  sit,  plerosque  inter  fideles,  ii  potis- 
simum  qui  ad  classem  operariorum  pertinent,  feriatis  diebus  ad- 
modum  difficile  hujusmodi  pium  exercitium  in  honorem  Deiparae 
Virgiriis  praestare  posse,  proindeque  indulgentiis  eidem  adnexis 
omnino  privari,  preces  Summo  Pontifici  admotae  sunt,  ut  quoties 
Ckristifldeles  legitimo  impedimento  detiueantur  quominus  prae- 
fatum  pium  exercitium  die  Sabbati  peragere  valeant,  eisdem  daretur 
absque  indulgentiarum  jactura  illud  explere  die  Dominica. 

Has  porro  preces  Leo  XIII  peramanler  excipiens,  pro  gratia 
annuere  dignatus  est;  aliis  ceteroquin  servatis  conditionibus  in 
supradicto  Decreto  diei  21  Septembris  1889  jam  praescriptis   pro 


188  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

indulgenliis  assequendis  eidem  pio  exercitio  attributis  (Decr.  Urbis 
ct  Orbis,  die  17  Sept.  189:2;  Nouv.  Revue  Theol.  tom.  XXV,  pag.  267). 

29.  Undecim  Novenae  in  honorem  B.  Mariae  Virginis. 

413.  Summus  Pontifex  Pius  IX  omnibus  Cliristifidelibus,  qui  corde 
saltem  contrito  et  devote  peregerint,  quoUbet  anni  tempore,  quamcumque 
ex  sequentibus  Novendialibus  in  lionorem  B.  V.  Mariae,  editis  a  Sacer- 
dote  Josepho  M.  Falcone  Congregationis  Missionis,  concessit 

Indulgentiam  tercentum  dierum  quolibel  die; 

Indulgentiam  plenariam  vel  decursu  cujuslibet  Novenae  aut 
in  uno  ex  oclo  diebus,  qui  eam  immediate  subsequuntur,  dum- 
modo  vere  contriti,  confessi  ac  sacra  Communione  refecti  oraverint 
pro  S.  Ecclesia  et  pro  Summo  Pontifice  (Rescript.  dat.  Cajetae  5 
Jan.  1849,  et  Decr.  S.  C.  EE.  et  RR.  28  Jan.  1850). 

Verum  ex  posteriori  concessione  ejusdem  Pontificis  praefatae 
indulgentiae  lucrari  etiam  possunt  ab  iis,  qui  easdem  Novenas 
fecerint  quacumque  alia  precum  formula,  dummodo  approbata 
a  competenti  auctoritate  ecclesiastica.  Non  est  igitur  necessarium 
uti  formulis  editis  a  P.  Falcone  (Rescript.  26  Nov.  1876). 

Elenchus  Novenarum. 

I.  in  honorem  Immaculatae  Conceptionis  B.  Mariae  Virginis. 
2...  Nativitatis  ejusdem. 

rS...  Praesentationis. 

4...  Annuntiationis. 

5...  Visitationis. 

6...  Sacri  Partus  ejusdem  B.  Virginis  et  Nativitatis  Infantis  Jesu. 

7...  Purificationis. 

8...  Septem  Dolorum. 

9...  Assumptionis. 

10.  In  honorem  S.  Cordis  Mariae  ejusdemque  Patrocinii. 

II.  Pro  festo  SS.  Rosarii  B.  M.  V.  {RaccoUa,  pag.  290). 

30.    HORA   ORATIONIS   INFRA   ANNUM    IN    HONOREM 

B.  Mariae  Virginis  Dolorosae. 

414.  Summus  Pontifex  Clemens  XII  concessit  omnibus  fidelibus 

Indulgentiam.  plenariam,  semel  in  anno,  ea  die  lucrandam,  in 
qua  horani  orationis  in  honorem  B.  Mariae  Virginis  Dolorosae  per- 


CAP.    I.    PRECES    ET    PIA    EXERCITIA.  189 

egerint,  ejns  Dolores  recolendo,  aliasque  preces  hujusmodi  devo- 
tioni  congruenles  recitando,  durninodo  contriti  Confessione  expientur 
et  sacram  Synaxim  suscipiant  (Decr.  4  Febr.  173G;  RaccoUa, 
pag.  209). 

31.    PlUM   EXERCITIUM   IN   HONOREM    SS.    VlRGINIS    PeRDOLENTIS. 

415.  Ad  augendam  in  Cliristifidelibus  devotionem  erga  SS.  Virginem 
Dolorosam,  eosque  excitandos  ad  gratam  Passionis  Filii  sui  Jesu  memoriam, 
Summus  Pontifex  Pius  VII  concessit  iis,  qui  corde  contriti  recitaverint 
septem  Ave  Maria,  et  post  quamlibet  ex  his  stropham  Sancta  Mater 
istucl  agas  —  Cruclfixl  fige  plagas  —  Cordi  meo  valide;  vel  vulgari 
idiomate,  Santa  Madre  questo  fate  —  Che  le  piaghe  del  Signore  — 
Siano  impresse  nel  mio  cuore, 

Indulgentiam  tercentum  diermn  semel  in  die; 

Indidgentiam  plenariam  semel  lucrandam  quolibet  mense,  die 
ad  arbitrium  eligenda,  ab  iis  omnibus,  qui  hoc  pium  exercitium 
per  mensem  peregerint,  dummodo  vere  contriti,  confessi  et  sacra 
Communione  refecti,  oraverint  pro  S.  Ecclesia  etc.  (Breve  1  Decemb. 
1815). 

Praedictae  indulgentiae  confirmatae  sunt  a  Summo  Pontifice  Pio  IX 
(Eescript.  18  Junii  1876;  Uaccolta,  pag.  271). 

32.    PlUM   EXERCITIUM   IN   HONOREM   SS.    VlRGINIS   MaRIAE    DeSOLATAE 
FERIA    VI.    MAJORIS    HEBDOMADAE   ET   IN   ALIIS    SEXTIS   FERIIS. 

416,  A  Summo  Pontifice  Pio  VII  concessa  est 

Indulgentia  plenaria  omnibus  Christifidelibus,  qui  a  lertia 
circiter  hora  post  meridiem  feriae  VI  in  Parasceve  usque  ad  ho- 
ram  undecimam  Sabbati  Sancti,  sive  publice  sive  privalim  per 
iinam  horam  vel  saltem.  per  dimidium  horae  meditationibus  vel 
devoiis  precibus  comites  se  praebuerint  13.  Virgini  Desolatae  post 
mortem  divini  Filii  sui,  ea  die  lucranda,  in  qua  praecepto  paschah 
salisfecerint ; 

Indulgentia  tercentum  dierum  iis  omnibus,  qui  in  qualibet 
anni  hebdomada  ab  hora  circiter  tertia  post  meridiem  {dalle  ore 
21  del  Venerdl  juxta  horologium  italicum)  diei  Veneris  usque  ad 
mane  diei  Dominicac  meditationibus  vel  devotis  precibus  Virginem 


190  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Desoliilam  lionoraverint  ut  siipra  per  unam  horam  aut  sallem  per 
dimidiuni  horae; 

Indalgentia  plenaria  lucranda  in  uno  ex  ultimis  diebus  cujus- 
hbet  mensis  a  fidelibus,  qui  hujusmodi  pium  exercitium  singulis 
hebdomadis  peregerinl,  dummodo  confiteantur  et  communicent. 

Praofatae  iiidulg-entiae  primitus  ad  decennium  elargitae  fuerunt  per 
Kescripta  Secretariae  Memorialium  (25  Febr.  et  21  Martii  1815). 

Deinceps  idem  Pontifex  in  perpetuum  eas  confirmavit  per 
Rescriplum  S.  C.  Indulg.  (18  Junii  1822;  Raccolta,  pag.  258). 

33.  Septem  Dominicae  in  honorem  Immaculatae  Conceptionis. 

417.  Summus  Pontifex  Pius  IX  concessit  fidelibus,  pium  exercitium 
septem  Dominlcarum  in  honorem  Immaculatae  Conceptionis  peragentibus, 

Indulgentiam  plenariam  lucrandam  in  ultima  ex  septem  Do- 
minicis,  ordinariis  conditionibus  adimpletis,  nempe  Confessione, 
Communione,  visilatione  alicujus  ecclesiae  cum  precibus  pro  con- 
suetis  finibus; 

Indulgentiam  septem  annorum  pro  qualibet  Dominica; 

Indulgentiam  tercentum  dierum  pro  visitatione  in  sero,  et 
pro  quolibet  die  Novenae  Immaculatae  Conceptionis,  faciendae  vel 
in  principio  aut  in  fine  praedicti  pii  exercitii  septem  Dominicarum. 

Indulsit  insuper,  pium  hoc  exercitium  cum  Ordinarii  assensu  a  quoli- 
bet  Sacerdote  regulari  vel  saeculari  propagari  posse  ubique  locorum  (Re- 
script.  S.  C.  de  Propag.  Fide,  21  Sept.  1865 ;  Eaccolta,  pag.  309). 

ARTICULUS   III. 

ANGELI  ET  SANCTI. 

§  I. 
1.  Exorcismus  in  Satanam  et  Angelos  apostaticos 

JUSSU   LeONIS   XIII   P.    M.   EDITUS. 

418.  In  nomine  Patris,  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.  Amen. 
Ps.  07.  Exurgat  Deus,  et  dissipentur  inimici  ejus:  et  fu- 

giaiit  qui  oderunt  eum  a  facie  ejus. 


CAP.    I.    PRECES    ET    PIA    EXERCITIA.  191 

Sicut  deficit  fumus,  deficiant  j  sicut  fluit  cera  a  facie  ignis, 
sic  pereant  peccatores  a  facie  Dei. 

Ps.  34,  Judica,  Domine,  nocentes  me;  expugna  impugnan- 
tes  me. 

Confundantur  et  revereantur  quaerentes  animam  meam. 

Avertantur  retrorsum,  et  confundantur  cogitantes  mihi 
mala. 

Fiant  tamquam  pulvis  ante  faciem  venti :  et  angelus  Do- 
mini  coarctans  eos. 

«   Fiat  via  illorum  tenebrae,  et  lubricum :  et  angelus  Domini 
persequens  eos. 

Quoniam  gratis  absconderunt  mihi  interitum  laquei  sui : 
supervacue  exprobraverunt  animam  meam. 

Veniat  illi  laqueus  quem  ignorat ;  et  captio  quam  abscon- 
dit,  apprehendat  eum :  et  in  laqueum  cadat  in  ipsum. 

Anima  autem  mea  exultabit  in  Domino :  et  delectabitur  su- 
per  salutari  suo. 

Gloria  Patri,  et  Filio,  et  Spiritui  sancto. 

Sicut  erat  in  principio,  et  nunc,  et  semper,  et  in  saecula 
saeculorum.  Amen. 

Ad  S.  Michaelem  Archangelum  Precaiio. 

Princeps  gloriosissime  coelestis  militiae,  sancte  Michael 
Archangele,  defende  nos  in  praelio  et  colluctatione,  quae  nobis 
est  adversus  principes  et  potestates,  adversus  mundi  rectores 
tenebrarum  harum,  contra  spirituaha  nequitiae,  in  coelestibus 
(Ephes.  0.).  Veni  in  auxihum  hominum,  quos  Deus  creavit  in- 
exterminabiles,  et  ad  imaginem  simihtudinis  suae  fecit,  et  a 
tyrannide  diaboli  emit  pretio  magno  (Sap.  2;  I.  Cor.  6.).  Prae- 
liare  hodie  cum  beatorum  Angelorum  exercitu  praelia  Domini, 
sicut  pugnasti  oHm  contra  ducem  superbiae  luciferum,  et  an- 
gelos  ejus  apostaticos;  et  non  valuerunt,  neque  locus  inventus 
est  eorum  ampUus  in  coelo.  Scd  projcctus  est  draco  ille  ma- 


19^  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

gnus,  scrpens  antiquus,  qui  vocatur  diabolus  et  satanas,  qui 
setlucit  universum  orbem ;  et  projectus  est  in  terram,  et  angeli 
ejus  cum  illo  missi  sunt  (Apoc.  12.).  En  antiquus  inimicus  et 
homicida  vehementer  erectus  est.  Transfiguratus  in  angelum 
lucis,  cum  tota  malignorum  spirituum  caterva  late  circuit  et 
in vadit  terram,  ut  in  ea  deleat  nomen  Dei  et  Ghristi  ejus,  ani- 
masque  ad  aeternae  gloriae  coronam  destinatas  furetur,  mactet 
ac  perdat  in  sempiternum  interitum.  Virus  nequitiae  suae, 
tamquam  flumen  immundissimum,  draco  maleficus  transfundit 
in  homines  depravatos  et  corruptos  corde;  spiritum  mendacii, 
impietatis  et  blasphemiae ;  halitumque  mortiferum  luxuriae, 
vitiorum  omnium  et  iniquitatum.  —  Ecclesiam,  Agni  immacu- 
lati  sponsam,  vaferrimi  hostes  repleverunt  amaritudinibus,  ine- 
briarunt  absinthio;  ad  omnia  desiderabilia  ejus  impias  mise- 
runt  manus.  Ubi  sedes  beatissimi  Petri  et  Cathedra  veritatis 
ad  lucem  gentium  constituta  est,  ibi  thronum  posuerunt  abomi- 
nationis  impietatis  suae;  ut,  percusso  Pastore,  et  gregem  dis- 
perdere  valeant.  —  Adesto  itaque,  Dux  invictissime,  populo 
Dei  contra  irrumpentes  spiritales  nequitias,  et  fac  victoriam. 
Te  custodem  et  patronum  sancta  veneratur  Ecclesia;  te  gloria- 
tur  defensore  adversus  terrestrium  et  infernorum  nefarias  po- 
testates  ;  tibi  tradidit  Dominus  animas  redemptorum  in  superna 
felicitate  locandas.  Deprecare  Deum  pacis,  ut  conterat  satanam 
sub  pedibus  nostris,  ne  ultra  valeat  captivos  tenere  homines, 
et  Ecclesiae  nocere.  Offer  nostras  preces  in  conspectu  Altissimi, 
ut  cito  anticipent  nos  misericordiae  Domini,  et  apprehendas 
draconem,  serpentem  antiquum,  qui  est  diabolus  et  satanas, 
ac  ligatum  mittas  in  abyssum,  ut  non  seducat  ampHus  gentes 
(Apoc.  20). 

Hinc  tuo  confisi  praesidio  ac  tutela,  sacra  ministerii  nostri 
auctoritate,  ad  infestationes  diaboHcae  fraudis  repellendas  in 
nomine  .Tesu  Ghristi  Dei  et  Domini  nostri  fidentes  et  securi  ag- 
gredimur. 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  193 

f.  Ecce  Crucem  Domini,  fugite  partes  adversae.  i§.  Vicit 
Leo  de  tribu  Juda,  radix  David. 

f,  Fiat  misericordia  tua,  Domine,  super  nos.  i$.  Quemad- 
modum  speravimus  in  te. 

f.  Domine,  exaudi  orationem  meam.  i$.  Et  clamor  meus 
ad  te  veniat. 

i\  Dominus  vobiscum.  r).  Et  cum  spiritu  tuo. 

Oremus.  Deus,  et  Pater  Domini  nostri  Jesu  Ghristi,  invo- 
camus  nomen  sanctum  tuum,  et  clementiam  tuam  supplices 
exposcimus,  ut  per  intercessionem  immaculatae  semper  Virgi- 
nis  Dei  Genitricis  Mariae,  beati  Michaelis  Archangeli,  beati  Jo- 
seph  ejusdem  beatae  Virginis  sponsi,  beatorum  Apostolorum 
Petri  et  PauH  et  omnium  Sanctorum,  adversus  satanam  omnes- 
que  alios  immundos  spiritus,  qui  ad  nocendum  humano  generi 
animasque  perdendas  pervagantur  in  mundo,  nobis  auxihum 
praestare  digneris.  Per  eumdem  Ghristum  Dominum  nostrum. 
Amen. 

Exorcismus. 

Exorcizamus  te,  omnis  immunde  spiritus,  omnis  satanica 
potestas,  omnis  incursio  infernalis  adversarii,  omnis  legio,  omnis 
congregatio  et  secta  diabolica,  in  nomine  et  virtute  Domini 
nostri  Jesu  f  Ghristi,  eradicare  et  effugare  a  Dei  Ecclesia,  ab 
animabus  ad  imaginem  Dei  conditis  ac  pretioso  divini  Agni 
Sanguine  redemptis  f .  Non  ultra  audeas,  serpens  cahidissime, 
decipere  humanum  genus,  Dei  Ecclesiam  persequi,  ac  Dei  electos 
excutere  et  cribrare  sicut  triticum  f .  Imperat  tibi  Deus  altis- 
simus  f,  cui  in  magna  tua  superbia  te  similem  haberi  adhuc 
praesumis ;  qui  omnes  homines  vult  salvos  fieri,  et  ad  agnitio- 
nem  veritatis  venire  (I.  Tim.  2.).  Imperat  tibi  Deus  Pater  f ; 
imperat  tibi  Deus  Filius  f ;  imperat  tibi  Deus  Spiritus  sanctus  f. 
Imperat  tibi  majestas  Ghristi,  aeternum  Dei  Verbum  caro  fa- 
ctum  7,  qui  pro  salute  generis  nostri  tua  invidia  perditi,  hu- 

13 


194  PARS    11.    DR    INDULGENTIIS   IN    SPECIK. 

railiavit  semctipsum  factus  obediens  usque  ad  mortem  (Phil. 
2.);  qui  Ecclesiam  suam  aedificavit  supra  firmam  petram,  et 
portas  inferi  adversus  eam  numquam  esse  praevalituras  edixit, 
cum  ca  ipse  permansurus  omnibus  diebus  usque  ad  consum- 
mationem  saeculi  (Matth.  27,  20.).  Imperat  tibi  sacramentum 
Crucis  f,  omniumque  christianae  fidei  Mysteriorum  virtus  f. 
Imperat  tibi  excelsa  Dei  Genitrix  Virgo  Maria  f,  quae  super- 
bissimum  caput  tuum  a  primo  instanti  immaculatae  suae  con- 
ceptionis  in  sua  humilitate  contrivit.  Imperat  tibi  fides  sanctorum 
Apostolorum  f.  Imperat  tibi  Martyrum  sanguis,  ac  pia  San- 
ctorum  et  Sanctarum  omnium  intercessio  f. 

Ergo,  draco  maledicte  et  omnis  legio  diabolica,  adjuramus 
te  per  Deum  f  vivum,  per  Deum  f  verum,  per  Deum  -j-  san- 
ctum,  per  Deum,  qui  sic  dilexit  mundum,  ut  Filium  suum  uni- 
genitum  daret,  ut  omnis  qui  credit  in  eum  non  pereat,  sed 
habeat  vitam  aeternam  (Joan.  3.):  cessa  decipere  humanas  crea- 
turas,  eisque  aeternae  perditionis  venenum  propinare:  desine 
Ecclesiae  nocere,  et  ejus  libertati  laqueos  injicere.  Vade,  satana, 
inventor  et  magister  omnis  fallaciae,  hostis  humanae  salutis.  Da 
locum  Christo,  in  quo  nihil  invenisti  de  operibus  tuis;  da  locum 
Ecclesiae  uni,  sanctae,  catholicae,  et  apostolicae,  quam  Christus 
ipse  acquisivit  sanguine  suo.  Humiliare  sub  potenti  manu  Dei; 
contremisce  et  effuge,  invocato  a  nobis  sancto  et  terribili  no- 
mine  Jesu,  quem  inferi  tremunt,  cui  Virtutes  coelorum  et  Po- 
tcstates  et  Dominationes  subjectae  sunt;  quem  Cherubim  et 
Seraphim  indefessis  vocibus  laudant,  dicentes :  Sanctus,  Sanctus, 
Sanctus,  Dominus  Deus  Sabaoth. 

y.  Domine,  exaudi  orationem  meam.  i$.  Et  clamor  meus 
ad  tc  veniat. 

y.  Dominus  vobiscum.  i$.  Et  cum  spiritu  tuo. 

Oremus.  Deus  coeli,  Deus  terrae,  Deus  Angelorum,  Deus 
Archangelorum,  Deus  Patriarcharum,  Deus  Prophetarum,  Deus 
Apostolorum,  Deus  Martyrum,  Deus  Confessorum,  Deus  Virgi- 


CAP.    I.    PnECES   ET   PIA    EXERCITIA.  195 

num,  Deus,  qui  potestatem  habes  donare  vitam  post  mortem, 
requiem  post  laborem ;  quia  non  est  Deus  praeter  te,  nec  esse 
potest  nisi  tu,  creator  omnium  visibilium  et  invisibilium,  cujus 
regni  non  erit  finis:  humiliter  majestati  gloriae  tuae  suppli- 
camus,  ut  ab  omni  infernalium  spirituum  potestate,  laqueo, 
deceptione  et  nequitia  nos  potenter  liberare,  et  incolumes  cu- 
stodire  digneris.  Per  Ghristum  Dominum  nostrum.  Amen. 

Ab  insidiis  diaboli;  Libera  nos,  Domine. 

Ut  Ecclesiam  tuam  secura  tibi  facias  libertate  servire;  Te 
rogamus,  audi  nos. 

Ut  inimicos  sanctae  Ecclesiae  humiliare  digneris;  Te  ro- 
gamus,  audi  nos. 

(Et  aspe?^gatur  locus  aqua  benedicia), 

Ex  Audientia  SSmi,  die  18  Maji  1890. 

SSmus  D.  N.  Leo  divina  providentia  PP.  XIH  omnibus  Rmis 
Episcopis,  nec  non  Sacerdolibus  ab  Ordinariis  suis  legilime  ad  id 
auctoritatem  habentibus,  qui  exorcismum  siipra  expressum  devote 
semel  in  die  recitaverint,  parlialem  tercentum  dierum  Indulgentiam 
singulis  diebus  hicrandam :  iisdem  vero  per  tolum  mensem  id  per- 
agentibus,  confessis,  ac  sacra  Eucharistia  refectis,  plenariam  om- 
nium  peccatorum  suorum  Indulgentiam  semel  in  mense,  die  eorum 
arbitrio  designanda,  pariter  lucrandam  impertitus  est:  quam  etiam 
animabus  Christifidehum  in  purgatorio  detentis  apphcari  posse 
declaravit. 

Praesentibus  in  perpetuum  vahturis. 

f  D.  Archiepiscopus  Tyrensis, 
S.  C,  de  Propaganda  Fide  Secretarius. 

2.  Antiphona  seu  Oratio  in  honorem  sancti  MichaElis 

Archangeli. 

419.  A  Summo  Pontifice  Leone  XIII  sub  die  19  Augusti  1893  con- 
cessa  est  omnibus  Christifidelibus,  qui  corde  contrito  atquo  dovote  recita- 
verint  antiphonam: 

Sancte  Michael  Archangele,  defende  nos  in  praeho,  ut  non 
pereamus  in  tremendo  judicio. 


196  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Indulgentia  centum  diermn  semel  in  die  lucranda  (\cta  S.  Se- 
dis,  vol.  XXVI,  pag.  183). 

3.  Oratio  ad  S.  RaphaElem  Archangelum. 

420.  Gloriose  Archangele  S.  Raphael,  coelestis  Curiae  prin- 
ceps  inclyte,  sapientiae  et  gratiae  donis  praeclare,  dux  pere- 
grinantium  terra  marique,  miserorum  solamen  peccatorumque 
refugium,  mihi,  quaeso,  praesto  sis  in  cunctis  vitae  hujus  ne- 
cessitatibus  ac  aerumnis,  sicut  juniori  Tobiae  peregrinanti  asti- 
tisti.  Gum  sis  medicina  Dei,  te  humiHter  exoro,  ut  animae 
meae  infirmitates  ac  mala,  quibus  corpus  meum  premitur,  sa- 
nare  digneris,  si  mihi  id  expedierit.  Angelicam  praesertim  a 
te  peto  puritatem,  qua  Spiritus  sancti  templum  vivum  esse 
merear.  Amen. 

Omnibus  Christifidelibus  corde  saltem  contrito  supradictam  Orationem 
devote  recitantibus  Leo  XIII  per  Eescriptum  S.  C.  I.  diei  21  Junii  1890 
concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam,  et  de- 
functis  quoque  applicabilem  (Acta  Ord.  Min.  ann.  IX,  pag.  99). 

4.  Novenae  in  honorem  SS.  Archangelorum  MichaElis, 
Gabrielis  et  RaphaElis. 

421.  Summus  Pontifex  Pius  IX  omnibus  Christifidelibus,  qui  corde 
saltem  contrito  et  devote  peregerint  qiiolibet  annl  tempore  Novenam  in 
honorem  vel  S.  Michaelis,  vel  S.  Gabrielis,  aut  S.  Eaphaelis,  sequentes  in- 
dulgentias  concessit: 

Indulgentiam  tercentorum  dierum  qnolibet  die  novendialium ; 

Indulgentiam  plenariam  vel  novendialiunn  decursu,  vel  in 
uno  die  inlra  ocliduum,  quod  eamdein  Novenam  immediate  sequi- 
tur,  dummodo  vere  contriti,  confessi,  el  sacra  Synaxi  refecti,  pre- 
ces  efTuderint  pro  S.  Ecclesia  et  pro  Summo  Pontifice. 

Juxta  primaevam  concessionem  praefatae  Novenae  fieri  debebant  juxta 
formulas  a  P.  Josepho  M.  Falcone  Congregationis  Missiouis  editas,  sed  in 
posterura  Pius  PP.  IX  super  hac  praescriptione  dispensavit,  et  ideo  prae- 
dictae  Novenae  peragi  possunt  quacumque  precum  formula,   dummodo    sit 


CAP.   I.    PRKCES   ET   PIA   EXERCITIA.  107 

a  competenti  auctoritate  ecclesiastica  approbata  (Rescript.  26  Nov.  1876. 
Cf.  Raccolta,  pagg.  339,  346,  347). 

0.    NOVENA   IN   HONOREiM   S.    AnGELI   CuSTODIS. 

422.  Etiam  haec  Novena  fieri  potest  quolibet  anni  tempore, 
et  quacumque  precum  formula.  Indulgentiae  tam  parlialis  quam 
plenaria  acquirunlur  eodem  prorsus  modo,  quo  supra  in  Noven- 
dialibus  in  honorem  SS.  Archangelorum.  Discrimen  est  in  indul- 
gentia  partiali  dumtaxat,  quia  in  Novena  S.  Angeh  Custodis  con- 
cessa  est  indulgenlia  centum  dierum  quoHbet  die,  non  vero  ter- 
centum  prout  supra  (Vid.  Raccolta,  pag.  349). 

6.  Oratio  ad  S.  Angelum  Gustodem. 

423.  Angele  Dei,  qui  custos  es  mei,  me  tibi  commissum 
pietate  superna  illumina,  custodi,  rege  et  guberna.  Amen. 

Pius  PP.  VI  Christifidelibus  corde  saltem  contrito  et  devote  recitan- 
tibus  dictam  Orationem  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum  quahbet  vice  lucrandam ; 

Indulgentiam  plenariam  in  festo  SS.  Angelorum  Custodum, 
die  2  Octobris,  iis  omnibus,  qui  mane  et  sero  per  totum  annum 
praefatam  Orationem  recitaverint,  dummodo  ea  die  vere  contriti, 
confessi  et  sacra  Communione  refecti,  ahquam  ecclesiam  vel  publi- 
cuin  oratorium  visilent,  orando  juxta  menlem  Summi  Pontificis 
(Breve  2  Octob.  1795). 

Idem  Pontifex  elargitus  est 

Indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortis  iis,  qui  in  vita 
frequenler  recitaverint  eamdem  precem,  dummodo  sint  digne  dis- 
positi  (Rescr.  S.  C.  I.  11  Junii  179G). 

Pius  PP.  VII  non  solum  confirmavit  descriptas  indulgentias,  sed  in- 
super  concessit 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  omnibus  Christifi- 
dehbus,  qui  quotidie  per  mensem,  ut  supra,  recitaverint,  acquiren- 
dam  in  una  die  ad  arbitrium  eligenda,  in  qua  vere  conlriti,  con- 
fessi  ac  sacra  Communione  refecti,  ahquam  ecclesiam  devole  visi- 
taverint,  orando  ad  inlenlionem  Sanclitatis  Suae  (Rescr.  15  iMaji 
1821 ;  Raccolta,  pag.  348). 


198  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

7.  Oratio  ad  sanctum  Josepii  Sponsum  B.  M.  V. 

424.  Ad  te,  beate  Joseph,  in  tribulatione  nostra  confugi- 
mus,  atque  implorato  Sponsae  tuae  sanctissimae  auxilio,  patro- 
cinium  quoque  tuum  ficlenter  exposcimus.  Per  eam,  quaesu- 
mus,  quae  te  cum  immaculata  Virgine  Dei  Genitrice  conjunxit, 
charitatem,  perque  paternum,  quo  Puerum  Jesum  amplexus  es,. 
amorem,  supplices  deprecamur,  ut  ad  haereditatem,  quam  Jesus 
Ghristus  acquisivit  Sanguine  suo,  benignus  respicias,  ac  neces- 
sitatibus  nostris  tua  virtute  et  ope  succurras.  Tuere,  o  Gustos 
providentissime  divinae  Familiae,  Jesu  Ghristi  sobolem  electam; 
prohibe  a  nobis,  amantissime  Pater,  omnem  errorum  ac  cor- 
ruptelarum  luem ;  propitius  nobis,  sospitator  noster  fortissime, 
in  hoc  cum  potestate  tenebrarum  certamine  e  coelo  adesto;  et 
sicut  olim  Puerum  Jesum  e  summo  eripuisti  vitae  discrimine, 
ita  nunc  Ecclesiam  sanctam  Dei  ab  hostilibus  insidiis  atque  ab 
omni  adversitate  defende:  nosque  singulos  perpetuo  tege  pa- 
trocinio,  ut  ad  tui  exemplar  et  ope  tua  suffulti,  sancte  vivere, 
pie  emori,  sempiternamque  in  coelis  beatitudinem  assequi  pos- 
simus.  Amen. 

Per  Decretum  Urbis  et  Orbis  S.  Congreg-ationis  Indulgentiarum  de 
die  21  Septembris  1889,  Leo  PP.  XIII  motu  proprio  omnibus  Christifi- 
delibus  supradictam  Orationem  corde  saltem  contrito  ac  devote  quovis  anni 
tempore,  etiam  privatim  recitantibus,  concessit 

Jndulgentiam  tercentorum  dierum,  semel  in  die  lucrandam, 
defanctis  quoque  apphcabilem. 

Per  Litteras  Encyclicas  Quamquam  xoluries  diei  15  Augusti  1889 
idem  Pontifex  fidelibus  eamdem  Orationem  publicae  JRosarii  recitationi  per 
mensem  Octobrem  addentibus,  jam  concesserat 

Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
singuhs  vicibus  acquirendam  (Acta  Ord.  Min.  ann.  VIII,  pag.  169). 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  199 

8.  Oratio:  Virginum  Custos. 

425.  Virginum  Custos  et  Pater  sancte  Joseph,  cujus  fldeli 
custodiae  ipsa  Innocentia  Ghristus  Jesus,  et  Virgo  virginum 
Maria  commissa  fuit,  te  per  hoc  utrumque  charissimum  pignus 
Jesum  et  Mariam  obsecro  et  obtestor,  ut  me  ab  omni  immun- 
ditia  praeservatum,  mente  incontaminata,  puro  corde  et  casto 
corpore  Jesu  et  Mariae  semper  facias  castissime  famulari. 
Amen. 

Summus  Pontifex  Pius  IX,  revocata  quacumque  alia  indulgentia  an- 
tea  elargita,  concessit  omnibus  Christifidelibus  corde  saltem  contrito  et  de- 
vote  dictam  Orationem  recitantibus 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  (Rescr.  S.  C.  T., 
4  Febr.  1877;  Raccolta,  pag.  369). 

9.  Oratio  S.  Bernardini  Senensis  ad  S.  Joseph. 

426.  Memento  nostri,  beate  Joseph;  et  tuae  orationis  suf- 
fragio  apud  tuum  putativum  FiHum  intercede;  sed  et  beatis- 
simam  Virginem  Sponsam  tuam  nobis  propitiam  redde,  quae 
Mater  est  ejus,  qui  cum  Patre  et  Spiritu  sancto  vivit  et  re- 
gnat  per  inflnita  saecula  saeculorum.  Amen. 

Ad  preces  Emi  Cardinalis  Cajetani  Aloisi-Masella,  Summus  Pontifex 
Leo  XIII  universis  Christifidelibus  corde  saltem  contrito  et  devote  reci- 
tantibus  supradictam  Orationem  benigne  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum,  defnnclis  quoque  apphcabilera, 
semel  in  die  hacrandam  (Decr.  ex  Secr.  S.  C.  I.  die  14  Docemb. 
1889;  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  IX,  pag.  69). 

10.  Responsorium  in  honorem  S.  Joseph. 

427.  Quicumque  sanus  vivere, 

Gursumque  vitae  claudere 
In  fine  laetus  expetit, 
Opem  Josephi  postulet. 
Hic  Sponsus  almae  Virginis, 
Paterque  Jesu  creditus, 


200  PARS    II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Justiis,  fidelis,  integer, 
Quod  poscit,  orans  impetrat. 
Quicumque  etc. 
Foeno  jacentem  Parvulum 
Adorat,  et  post  exulem 
Solatur;  inde  perditum 
Quaerit  dolens,  et  invenit. 
Quicumque  etc. 
Mundi  supremus  Artifex 
Ejus  labore  pascitur; 
Summi  Parentis  Filius 
Obedit  illi  subditus. 
Quicumque  etc. 
Adesse  morti  proximus 

Cum  Matre  Jesum  conspicit, 
Et  inter  ipsos  jubilans 
Dulci  sopore  solvitur. 
Quicumque  etc. 
Gloria  Patri  et  Filio  et  Spiritui  sancto. 
Quicumque  etc. 

Antiph.  Ecce  fidelis  servus  et  prudens,  quem  constituit 
Dominus  super  familiam  suam. 

y.  Ora  pro  nobis,  beate  Joseph.  i^.  Ut  digni  efficiamur 
promissionibus  Ghristi. 

Oremus.  Deus  qui  ineffabili  providentia  beatum  Joseph 
sanctissimae  Genitricis  tuae  sponsum  eUgere  dignatus  es :  prae- 
sta  quaesumus;  ut  quem  protectorem  veneramur  in  terris,  in- 
terccssorem  habere  mereamur  in  coeHs.  Qui  vivis  et  regnas  etc. 

Per  Eescriptum  Emi  Cardinalis  Vicarii  do  dato  6  Septembris  1804, 
Pius  PP.  VII  concessit  omnibus  Christifidelibus,  quoties  corde  saltem  con- 
trito  et  dovote  recitaverint  dictum  Besponsorium  cum  Antiphona,  Versi- 
culo  ot  Oremus, 

Indulgentiam  unius  anni  {Raccolta,  pag.  350-351). 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA    EXERCITIA.  201 


11.  Invocatio  ad  S.  Joseph. 


428.  Fac  nos  innocuam,  Joseph,  decurrere  vitam,  sitque 
tuo  semper  tuta  patrocinio. 

Universis  Christifidelibus,  corde  saltem  contrito  et  devotc  hanc  Invo- 
cationcm  recitantibus,  concessa  est  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII 

Indulgentia  tercentum  dierum  semel  in  die  (Rescr.  S.  C.  I., 
18  Martil  1882;  Raccolta,  p.  370). 

12.    AlTERA    liWOCATIO    AD    S.    JOSEPII. 

429.  S.  Joseph,  exemplar  et  patrone  amantium  sacratissimi 
Cordis  Jesu,  ora  pro  nobis. 

Summus  Pontifex  Leo  XIII  omnibus  Christifidelibus  praedictam  In- 
vocationem  corde  contrito  et  devote  recitantibus  benigne  concessit 

Indulgentiam  centum  dierum,  animabus  qaoque  Purgatorii 
appHcabilem,  semel  in  die  lucrandam  (Rescr.  S.  C.  L  die  19  De- 
cemb.  1891;  Acta  Ord.   Min.,  ann.  XI,  pag.  53). 

13.  Preces  in  honorem  S.  Josephi  pro  Agonizantibus. 

430.  Aeterne  Pater,  propter  amorem  quo  prosequeris 
S.  Josephum,  inter  omnes  a  te  selectum  ad  tuas  in  terris  im- 
plendas  vices,  miserere  nostri  pauperumque  animam  agentium. 
Pater,  Ave  et  Gloria, 

Aeterne  divine  Fili,  propter  amorem  quo  prosequeris 
S.  Josephum,  tuum  in  terris  fidelissimum  custodem,  miserere 
nostri  pauperumque  animam  agentium.  Pater,  Ave  et  Gloria, 

Aeterne  divine  Spiritus,  propter  amorem  quo  proscqueris 
S.  Josephum,  custodem  studiosissimum  SSmae  Virginis  Mariae, 
tuae  dilectae  Sponsae,  miserere  nostri  pauperumque  animam 
agentium.  Pater,  Ave  et  Gloria. 

Omnibus  Christifidolibus,  qui  supra  rolatas  preces  corde  saltem  con- 
trito  ac  devote  rocitaverint,  Summus  Pontifcx  Leo  XIII,  Rescr.  S.  C.  I. 
die  17  Maji  1884,  bcnigne  conccssit 


202  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

fndulgenliam  iercentum  dierum,  semel  in  die  lucrandam 
{Raccolla,  pag.  371;  Rescr.  auth.  N.  451,  pag.  687). 

14.    NOVENA   IN   HONOREM   S.    JOSEPH   SpONSI   B.    MaRIAE   ViRGINIS. 

431.  Cliristifidelibus  cordo  saltem  contrito  et  devote  peragentibus 
QUOLiBET  ANNi  TEMPORE  Novcnam  ifi  honorem  S.  Joseph  Sponsi  B.  M.  F., 
in  luceiii  editam  a  Sacerdote  Josepho  M.  Falcone,  Congregationis  Missionis, 
elargita  est  a  Summo  Pontifice  Pio  IX 

Indulgentia  tercentum  dierum,  quolibet  die; 

Jndulgeniia  plenaria  vel  infra  Novenam,  vel  in  uno  die  intra 
octidnum,  quod  immediate  Novenam  sequitur,  dummodo  contriti, 
confessi  et  sacra  Communione  refecti  oraverint  pro  S.  Ecciesia  et 
pro  Summo  Ponlifice  (Rescr.  dat.  Cajelae  die  5  Jan.  1849,  etc;  Rac- 
colta,  pag.  366). 

Idem  Pontifex  benigne  concessit,  ut  eaedem  indulgentiae  lu- 
crari  possint  etiam  ab  iis  fidelibus,  qui  Novendiales  peragunt  in 
honorem  S.  Joseph  alia  quacumque  precum  formula,  dummodo 
sit  approbata  a  competenli  auctoritate  ecclesiastica  (Decr.  18  Julii 
1877;  Raccolta,  ioc.  cit.). 

15.  Indulgentiae  pro  mense  Martio. 

482.  Sancto  Joseph  Sponso  purissimo  B.  Mariae  Virginis,  Patri 
putativo  D.  N.  J.  C,  ac  universalis  EcclesiMC  Patrono  potentissimo, 
consecratus  est  mensis  Martius,  idque  ob  occurrentiam  ejus  festi 
principahs  in  eodem  mense. 

Summus  Pontifex  Pius  IX  concessit  omnibus  Christifidelibus  peragen- 
tibus  integro  mense  Martio  pium  exercitium,  quod  in  hbro  Komae  im- 
presso  continetur,  cui  titulus :  Conslderazioni  delte  virtit  del  S.  Patriarca 
Giuseppe  a  dedicargli  il  mese  di  Marzo, 

Jndulgentiam  iercentum  dierum  quohbet  die; 

Jndulgenliam  plenariam  in  uno  dieruiu  mensis  ad  arbitriura 
eligendo,  quo  confessi  et  sacra  Communione  refecti,  juxta  menlem 
Sanclitatis  Suae  oraverint  (Rescr.  Secret.  Brevium,  12  Junii  1855; 
Raccolta,  pag.  366). 

Idem  Pontifex  concessit  easdem  indulgentias  iis  fidehbus,  qui 
mense  Martio  legitime  impediti,  dicabunt  praedicto  modo  quemli- 
bei  alium  mensem  in  honorem  ejusdem  S.  Patriarchae. 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA    EXERCITIA.  203 

Insuper,  ut  erga  tanturn  coeleslem  Patronum  devotio  magis 
magisque  augeatur,  et  illa  precationis  methodus  facilius  ac  latius 
propagetur,  laudatus  Pontifex  indulsit,  ut  easdem  indulgenlias  uni- 
versi  Christifideles  lucrari  possint,  dummodo  piiim  aliquod  pre- 
cum  ac  virtutum  exercitium  per  integrum  mensem  Martium  per- 
egerint,  ad  instar  illarum  quae  mense  Majo  in  honorem  B.  M. 
V.  solent  persolvi  (Decr.  27  Apr.  ISGo^  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  1. 
pag.  46). 

Concessit  tandem,  ut  easdem  indulgentias  consequi  possint 
ii,  qui  hoc  pium  exercitium  ita  peragunt,  ut  Mensis  terminet  ipso 
festo  S.  Joseph,  die  nempe  19  Martii  (Rescr.  S.  C.  I.  J8  Juhi  1877 ; 
Raccolta,  pag.  367). 

16.  Oratio  in  uonorem  S.  Joan^is  Apostoli  et  Evangelistae. 

433.  Inclyte  Apostole,  qui  ob  tuam  virginalem  puritatem 
Jesu  tam  carus  extitisti,  ut  supra  pectus  ejus  reclinares  caput, 
quique  dignus  es  habitus  quem,  loco  sui,  Matri  beatissimae 
uti  filium  relinqueret ;  da  mihi,  supplex  oro,  ut  Jesum  et  Ma- 
riam  flagrantissima  charitate  complectar.  Fac,  quaeso,  tua  ad 
Deum  prece,  ut  ego  quoque,  corde  ab  omni  terrena  affectione 
emundato,  Jesu  fldelis  discipulus,  Mariae  filius  amans,  semper 
adhaeream  in  terris,  ut  eis  in  sempiternum  conjungi  merear 
in  coelis.  Amen. 

Versio  italica. 

0  glorioso  Apostolo,  che  per  la  vostra  verginale  purita 
foste  cotanto  amato  da  Gesu  da  meritarvi  di  posare  il  vostro 
capo  sul  suo  divin  petto,  e  di  essere  lasciato  in  sua  vece  qual 
figHo  alla  sua  santissima  Madre;  io  vi  suppHco  ad  accendermi 
del  piu  vivo  amore  verso  Gesii  e  verso  Maria.  Ottenetemi,  vi 
prego,  dal  Signore  che  ancor  io,  col  cuore  scevro  da  mondani 
aff*etti,  sia  fatto  degno  di  star  sempre  unito  a  Gesu,  qual  fe- 
dele  discepolo,  ed  a  Maria,  qual  figlio  divoto  qui  in  terra  per 
rimanervi  poi  eternamente  nel  cielo.  Gosi  sia. 


204  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Leo  PP.  XIII,  in  Audientia  habita  die  21  Martii  1891  a  Secretario 
S.  Congregationis  Iiidulgentiarum,  benigne  concessit  omnibus  Christifide- 
libus,  corde  saltem  contrito  ac  devote  recitantibus  supradictam  Orationem, 

Indulgenliam  centum  dierum,  defunclis  quoque  applicabilem, 
semel  in  die  lucrandam  (Acla  Ord.  iMin.  ann.  X,  p.  107;  Nouv. 
Rev.  Iheol.  tom.  XXllI,  p.  305). 

17.  [ndulgentiae  pro  Festo  vel  Octava  S.  P.  N.  Francisci,  nec  non 
PRO  novendiali  supplicatione  vel  piis  exerciths  infra  mensem 

OCTOBREM. 

434.  Summus  Pontifex  Leo  XIII  omnibus  Christifidelibus,  vere  poe- 
nitentibus  et  confessis  ac  sacra  Communione  refectis,  qui  quamlibet  ecclesiam 
seu  publicum  oratorium  dle  festo  S.  P.  Francisci,  vel  uno  ex  septem 
diehus  continuis  immediate  siibseqiientibiis,  cuiusque  fidelium  arbitrio  sibi 
eligendo,  singulis  annis  devote  visitaverint,  ibique  pro  consuetis  finibus  et 
pro  peccatorum  conversione  oraverint,  concessit 

Indulgeniiam  plenariam, 

Insuper,  eisdem  Christifidelibus,  corde  saltem  contritis,  quoties  vel 
novendiali  supplicationi,  vel  xjHs  exercitiis  per  mensem  in  honorem  ejusdem 
S.  P.  Francisci  celebraudis,  adfuerint,  elargitus  est 

Indulgentiam  tercentum  dierum  (Breve,  ad  Decennium,  11 
Junii  1883;  Acta  Ord.  Min.  ann.  II,  pag.  111). 

Idem  Summus  Pontifex  per  organum  S.  Indulg.  Congregationis  beni- 
gne  annuit  pro  prorogatione  praefatarum  indulgentiarum  ad  aliud  decen- 
niiim  a  praesenti  data  computandum  (Rescript.  18  Sept.  1893,  apud  Acta 
Ord.  Min.  ann.  XII,  pag.  175). 

18.    PlUM   EXERCrnUM   QUINQUE   DOMINICARUM   IN   HONOREM 

SS.  Stigmatum  S.  P.  N.  Francisci. 

435,  Ad  augendam  devotionem  erga  Seraphicum  Patriarcham,  Chri- 
stifidelibus,  qui  in  quinque  Dominicis  festum  sacrorum  Stigmatum  ejusdem 
Patriarchae  praecedentibus,  vel  per  alias  quinque  anni  Dominicas  conse- 
cutivas,  piis  meditationibus,  aut  vocalibus  orationibus  aliisve  pietatis  ope- 
ribus  in  honorem  sacrorum  Stigmatum  vacaverint,  Summus  Pontifex  Leo 
XIII  concessit 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  anno  lucrandam  in  quali- 
bet  ex  dictis  quinque  Dominicis,  dummodo  vere  contriti,  confessi 


/ 


CAP.    I.    PRECES    ET   PIA    EXERCITIA.  205 

et  sacra  Communione  refecti,  aliquam  ecclesiam  vel  publicum  ora- 
torium  visitaverint,  ibique  per  aliqiiod  lemporis  spatium  oraverint 
ad  mentem  Sanctitatis  Suae  (Kescr.  S.  C.  I.  die  21  Nov.  1885; 
Raccolla,  pag.  397.  —  Acta  Ord.  Min.  ann.  V,  pag.  10). 

19.  Hyimnus  in  iionorem  S.  P.  Francisci  Assisiensis. 

436.  0  divini  amoris  victima, 
Quino  cruenta  vulnere, 
Francisce,  qui  vivam  crucis 
Christi  refers  imaginem. 

Tu  charitatis  fervidis 
Flammis  adustus  sanguinem 
Christo  daturus,  barbara 
Ter  cogitasti  littora. 

Voti  sed  impos  non  sinis, 
Languere  flamma  desidesj 
Et  excitas  coelestia, 
Flagrans  amore,  incendia. 

In  prole  vivens,  efferas 
Pervadis  oras :  algida, 
Gelu  soluto,  ut  ferveant 
Ardore  sancto  pectora. 

Sic  pertimendis  lividum 
Armis  Avernum  conteris, 
Virtutis  et  firmum  latus 
Templo  labanti  subjicis. 

Adsis,  Pater,  precantibus, 
Ignemque,  late  quo  tua 
Exarsit  ingens  charitas, 
Accende  nostris  mentibus. 

Sit  laus  Patri,  sit  Filio, 
Sit  inclyto  Paraclito, 
Qui  nos  Parentis  optimi 
Det  aemulari  spiritum.  Amen. 


20()  PARS    II.    DE    INDULGKNTIIS   IN    SPKCIK. 

S.  Indiilgeiitiarum  Coiigregatio,  iitendo  facultatibus  a  Summo  Pontifice 
Leone  XIII  sibi  specialiter  tributis,  omnibus  Christifidelibus  corde  saltem 
contrito  ac  devote  supra  relatum  liymnum  in  lionorem  S.  Francisci  Assi- 
siensis  recitantibus  concessit 

Indidgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrcandam,  de- 
fiinctis  qnoque  applicabilem  (Rescript.  13  Sept.  1893;  Acla  Ord. 
Min.  ann.  XIII,  pag.  19). 

20.  Responsorium  :  Si  quaeris  miracula  in  honohe.m 
S.  Antonii  Patavini. 

437.  Universis  Christifidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  devote 
recitaverint  in  honorem  S.  Antonii  Patavini  Eesponsorium  Si  quaeris  mi- 
racula  cum  Versu  Ora  pro  nohis  etc.  et  Oratione  Ecclesiam  tuam  etc. 
quod  extat  in  nostris  Breviariis  et  Diurnalibus,  Summus  Pontifex  Pius  IX 
benigne  concessit 

Indiilgentiam  centum  dierum  qualibet  vice; 

Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense,  in  uno  die  ad  ar- 
bitrium  eligendo,  iis  omnibus,  qui  quolidie  per  mensem  dictum 
Responsorium  ut  supra  recitaverinl,  dummodo  vere  contriti,  con- 
fessi  et  sacra  Communione  refecti  ecclesiam  vel  publicum  orato- 
rium  visitaverint,  ibique  aliquo  temporis  spatio  oraverint  juxta  in- 
lenlionem  Sanctitatis  Suae  (Decr.  23  Jan.  1866;  Raccolta,  pag.  417). 

20.  Oratio  ad  S.  Ludovicum  Episcopum  Tolosanum. 

438.  Ad  te  supplices  confugimus,  beate  Ludovice,  lilium 
virginitatis,  stella  fulgens  et  vas  sanctitatis.  Supra  catholicas 
Nationes  quibus  affinitate  conjungeris  et  quarum  a  Deo  Pro- 
tector  es  constitutus,  coelestes  gratias  intercessione  diffunde. 
Deum  ac  Immaculatam  Yirginem  deprecare,  ut  in  christiano 
populo  avorum  fides  rursum  excitetur,  ferveat  charitas,  mo- 
resque  componantur.  Intercede  veram  principibus  ac  civibus 
concordiam,  sanctae  Matri  Ecclesiae  contra  hostes  triumphum, 
Christi  in  terris  Vicario  plenam  in  sacro  animarum  regimine 
libertatem,  nobisque  omnibus  tuum  implorantibus  auxilium 
aeternam  in  coelo  felicitatem.  Amen. 


CAl».    1.    PRECKS    ET    PI A    EXERCITIA.  207 

Versio  italica. 

A  voi  supplichevoli  ricorriamo,  o  beato  Lodovico,  giglio 
di  verginita,  splendida  stella,  esimio  vaso  di  santitk.  Con  la 
vostra  intercessione  difFondete,  ve  ne  preghiamo,  le  grazie  ce- 
lesti  sopra  le  cattoliche  Nazioni,  alle  quali  vi  unisce  regal  pa- 
rentela,  e  delle  quali  Dio  vi  costitui  Protettore.  Intercedete 
presso  Dio  e  presso  1'  Immacolata  Vergine,  afRnche  ritorni  nel 
popolo  cristiano  Favita  fede,  si  riaccenda  la  carita  e  si  rifor- 
mino  i  costumi.  Ottenete  ai  principi  ed  ai  cittadini  tutti  vera 
concordia ;  alla  S.  Madre  Ghiesa  il  trionfo  sui  nemici ;  al  Vi- 
cario  di  Gesii  Cristo  qui  in  terra  piena  liberta  nel  dirigere  e 
guidare  le  anime,  ed  a  noi  tutti  che  invochiamo  il  vostro  soc- 
corso,  ottenete  V  eterna  ricompensa  nel  cielo.  Gosi  sia. 

S.  Congregatio  Indulgentiarum,  die  12  Junii  1894,  utendo  facultati- 
tibus  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  sibi  specialiter  tributis,  universis 
Christifidelibus  corde  saltem  contrito  ac  devote  supra  descriptam  Orationem 
recitantibus  concessit 

Indulgenliam  cenlum  dieymw.,  semel  in  die  lucrandam,  et 
defunctis  quoque  applicabilem  (Acta  Ord.  Min.  ann.  XHI,  pag.  118). 

21.  Oratio  ad  S.  Thomam  Patronum  Scholarum  catholicarum. 

439.  Doctor  angelice  sancte  Thoma,  Theologorum  Princeps 
et  Philosophorum  norma,  praeclarum  christiani  orbis  decus  et 
Ecclesiae  lumen,  scholarum  omnium  catholicarum  coelestis  Pa- 
trone,  qui  sapientiam  sine  fictione  didicisti  et  sine  invidia  com- 
municas,  ipsam  Sapientiam  Filium  Dci  deprecare  pro  nobis,  ut 
veniente  in  nos  Spiritu  Sapientiae,  ea  quae  docuisti  intellectu 
conspiciamus,  et  quae  egisti  imitatione  compleamus;  doctrinae 
et  virtutis,  quibus  in  terris  solis  instar  semper  eluxisti,  parti- 
cipes  efficiamur ;  ac  tandem  earum  suavissimis  fructibus  per- 
enniter  tccum  delectemur  in  coeHs,  divinam  Sapicntiam  col- 
laudantes  per  infinita  saecula  saeculorum.  Amen. 


:208  PARS   H.    DE   INDULf.ENTIIS   IN   SPECIE. 

Leo  PP.  XIII,  per  Eescriptum  S.  C.  I.  diei  3  Julii  1885,  omnibus 
Christifidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  devote  recitaverint  praefatam 
Orationein,  impertitus  est 

fndulgentiam  ducenlorum  dierum,  semel  in  die  (Raccolta, 
pag.  h\S). 

22.  Sex  Dominicae  in  honorem  S.  Thomae  Aquinatis. 

440.  Ad  augendam  Christifidelium,  el  maxime  studiosae  ju- 
ventutis  devotionem  ac  pietatem  erga  divum  Angelicum  Thomam 
Aquinalem  Leo  l*P.  XIH,  suppHcante  Procuratore  Generali  Ordinis 
Praedicatorum,  benigne  indulsit  ut  ii  omnes,  qui  qualibet  ex  sex 
Dominicis  Festum  ejusdem  Angelici  Doctoris  immediate  anteceden- 
libus  vel  infra  anniim  consequentibus,  vere  poenitentes  et  confessi 
ac  S.  Communione  refecti,  supphcationibus,  piis  meditationibus, 
ahisque  rehgiosis  exercitiis  operam  devole  impenderint,  lucrari 
possint  et  valeant 

Jndulgentiam  plenariam,  animabus  quoque  fidehum  defun- 
ctorum  apphcabilem,  ad  instar  earum,  quas  Romani  Pontifices  pro 
diebus  Dominicis  a  S.  Aloysio  Gonzaga  nuncupalas  concesserunt 
(Rescript.  21  Aug.  1886;  apud  iNouv.  Rev.  theol.  tom.  XXI,  pag.  234). 

23.  Festum  S.  Aloysh  Gonzagae. 

441.  Ad  augendam  devotionem  fidehum,  maxime  juventutis,  erga 
angehcum  juvenem  S.  Aloysium  Gonzagam,  per  organum  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  Summi  Pontifices  Benedictus  XIII,  Decreto  22  Nov.  1729, 
Clemens  XH,  Decreto  21  Nov.  1737,  et  Benedictus  XIV,  Decreto  12  Apr. 
1742,  concesserunt 

Indulgentiam  'plenariam  omnibus  Christifidelibus,  qui  vere 
contriti,  confessi  et  sacra  Communione  refecti,  altare  S.  Aioysio 
Gonzagae  dicatum  visitaverint  in  ejus  die  festo,  orando  pro  neces- 
sitatibus  S.  Matris  Ecclesiae  et  juxta  intentionem  Sanclitatis  Suae. 

Hoc  festum,  de  licentia  Ordinarii,  celebrari  potest  quolibet  die 
infra  annum,  in  quocumque  loco  et  in  quocumque  altari,  ut 
deducitur  ex  citatis  Decretis  {Raccolta,  pag.  428). 

24.  Sex  Dominicae  in  honorem  S.  Aloysh  Gonzagae. 

442.  Christifidehbus,  qui  in  sex  Dominicis  festum  S.  Aloysii  Gon- 
zagae  (21  Juniij  immediate  praecedentibus,  vel  per  alias  sex  anni  Domi- 


CAP.    I.   PRECES   ET    PIA    EXEHCITIA.  209 

nicas  consecidivas,  ad  libituni  eligendas,  piis  incditationibus,  aut  vocalibus 
orationibus  aliisve  pietatis  operibus  in  honorem  ejusdem  Sancti  vacaverint, 
Summus  Pontifex  Clemens  XII  concessit 

Indulgentiam  plenariam,  lucrandam  in  singidis  sex  Domi- 
nicis  siipradictis,  dummodo  vere  conlriti,  confessi  el  sacra  Com- 
munione  refecli  fuerint  (Decr.  S.  C.  Indulg.  11  Decemb.  1739,  et 
7  Jan.  1740;  Raccolta,  pag.  428). 

ARTICULUS    IV. 

PRECES  ET  PIA  EXERCITIA  PRO  DEFUNCTIS. 

§  I. 
1.  PsAoius:  De  profundis. 

443.  Ex  concessione  Summi  Pontificis  Clementis  PP.  XU  Chri- 
stifideles  recitantes  flexis  genihus  circa  primam  noctis  horam  ad 
pulsum  campanae  psahnum  De  profundis,  vel  semel  Orationem 
Dominicam  et  Salutationem  Angelicam  cum  versiculo  Requiem 
aeternam,  in  suffragium  animarum  Purgatorii,  quo  die  id  egerint, 
lucrantur  indulgentiam  centum  dierum, 

Qui  autem  per  integrum  annum  praemissa  peregerint,  in 
uno  die  cujuslibet  anni  per  unumquemque  Christifidelem  ad  sui 
libitum  ehgendo,  vere  poenitentes,  confessi,  sacraque  Communione 
refecti,  ac  pro  christianorum  principum  concoroia,  haeresum  extir- 
patione,  ac  S.  Matris  Fxclesiae  exaltatione  pias  ad  Deum  preces 
effuderint,  lucrantur  indulgentiam  plenariam  (Breve  Coelestes  Ec- 
clesiae  Thesauros,  11  Aug.  1736,  apud  Ferraris,  verb.  Indulg. 
arl.  VI.  n.  21 ;  Raccolta,  pag.  456  etc). 

/n  iis  autem  locis  ubi  deest  campanarum  usus,  acquiri 
possunt  praedictae  indulgentiae,  recitando  ut  supra  psalmum  De 
profimdis,  vel  unum  Pater  etc.  circa  horam  primam  noclis,  idque 
ex  concessione  Pii  VI  per  Rescript.  S.  C.  Ind.  die  18  Martii  1781 
{Raccolta  et  Ferraris  loc.  cit.  n.  20). 

Pius  PP.  IX,  Rescripto  S.  C.  Ind.  die  18  Julii  1877,  declara- 
vit  praefatas  indulgentias  lucrifieri  posse,  recitando  ut  supra  psal- 
mum  De  profundis  vel  unum  Pater  etc,  quamvis,  juxta  consue- 
tudinem  alicujus  ecclesiae  et  loci,  campanae  signum  detur  vel  ante 
vel  post  horarn  noctis  (Raccolta). 

14 


210  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Tancleni  Leo  Xlll  oninibus  Christifideliljus,  qui  corde  sallem 
conlrito  ac  devote  recitaverint  praedictum  psalmum  cum  adnexo 
versiculo  Requiem  aeternani  dona  eis,  Dominej  et  lux  peiyetua 
luceat  eis,  in  perpeluum  concessit  indulgentiam,  defunctis  quoque 
applicabilem,  quinquaginta  dierum,  ter  in  die  lucrandam  (Decr. 
3  Febr.  1888,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XX,  p.  477). 

2.  Officium  Defunctorum. 

444.  Summus  Pontifex  S.  Pius  V,  Bulla  Qiiod  a  Nobis  diei 
9  Julii  1568,  omnibus  fidelibus,  qui  ex  ohligatione  devote  reci- 
taverint  Officium  Defunctorum  diebus  a  Rubrica  Breviarii  Ro- 
mani  praescriplis,  concessit  indulgentiam  centum  dierum. 

lllis  autem,  qui  idem  Officium  recitaverint  ex  propria  devo- 
tione,  Bulla  Superni  Omnipotentis  Dei  de  die  5  Aprilis  1571, 
concessit  indulgentiam  quinquaginta  dierum  {Raccolta,  pag.  453). 

3.  PlUiM    EXERCITIUM    IN   SUFFRAGIUM    DeFUNCTORUM. 

445.  Pius  PP.  VII,  Brevi  diei  6  Februarii  1817,  concessit 

Indulgentiam  tercentum  dierum  semel  in  die  omnibus  Chri- 
stifidelibus,  qui  corde  saltem  contrito  et  devote  Passionem  D.  N. 
J.  C.  meditantes,  recitabunt  in  suffragium  fidelium  defunctorum 
quinque  Pater  et  quinque  Ave  cum  versiculo:  Te  ergo,  quae- 
sumus,  tuis  famulis  suhveni,  quos  pretioso  Sanguine  redemisti; 
vel  Jaculatoriam :  Aeterne  Pater,  per  pretiosuin  Sanguinem  Jesu, 
misericordia,  et  Requiem  aeterna^n. 

lis  autem  fidelibus,  qui  quotidie  per  mensem  hoc  pium  exercitium 
peregerint,  idem  Pontifex  elargitus  est 

Indulgentiam  plenariam  die  ad  arbitrium  in  dicto  mense 
lucrandam,  duminodo  conlriti,  confessi  ac  sacra  Communione  re- 
fecli  oraverint  pro  concordia  inter  principes  christianos,  pro  extir- 
patione  haeresum,  pro  exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae,  et  pro  ae- 
terna  requie  Defimctorum  {Raccolta,  pag.  458). 

4.  Preces  pro  Defunctis  feria  V,  VI  et  Sabbato 

Majoris  Uebdomadae. 

446.  Quia  memoratis  tribus  diebus  Hebdomadae  Majoris  a  sacra 
Lilurgia  non  conceditur  Sacerdotibus  ut  Missam  celebrent,  aliquibus 


CAP.    I.    PRECES   ET    PIA    EXERCITIA.  211 

in  locis  inlroduclum  est  pium  exercilium  peragendi  in  quolibet 
ex  praefalis  Iribus  diebus  per  unius  saltem  horae  spatium,  ora- 
tionem  vel  mentalem  aut  vocalem  in  sunVagium  animarum  Pur- 
galorii,  ut  hae,  sufTragiis  ex  Missis  provenientibus  orbatae  illis 
tribus  diebus,  possint  alio  modo  adjuvari.  Ut  haec  pia  praxis  ser- 
varetur,  Bi^nedictus  PP.  XIV,  Decreto  S.  C.  Indulgentiarum  diei  10 
Aprilis  1745  concessit 

Indulgenliam  scpiem  annorum  totidemque  quadragenarum , 
in  praedictis  diebus  acquirendam  ab  omnibus  fidelibus,  qui  corde 
saltem  contrilo  et  devote  memoratam  orationis  horam  expleverint. 

Idem  Pontifex  per  Decretum  praefatae  S.  Congregationis,  die 
3  Aprilis  1751,  extendit  eamdem  indulgentiam  ad  omnes  Christi- 
fideles,  qui  inlerfuerint  sacris  functionibus,  quae  illis  diebus  fieri 
solent  sive  per  ritum  sive  per  consueludinem  in  memoriam  Pas- 
sionis  D.  N.  Jesu  Christi,  dummodo,  ut  supra  dictum  est,  aliquam 
effundant  precem  pro  animabus  fidelium  defunctorum  (Raccolia, 
pag.  457). 

5.  Indulgentiae  pro  mense  Novembri. 

447.  Inter  celera  christianae  pietatis  officia,  illud  etiam  in 
permullis  locis  oblinuit,  mense  integro  Novembri  juvandi  quoti- 
dianis  suffragiis  animas  piacularibus  poenis  excruciatas.  Quo  autem 
ferventior  erga  defunctorum  animas  foveatur  charitas,  SSmus  D. 
N.  Leo  PP.  XIII  omnibus  utriusque  sexus  Christifidelibus,  qui  sive 
publice  sive  privalim  peculiaribus  piis  exercitiis  devotisque  obse- 
quiisanimabus  in  Purgatorio  detentis  sohmen  per  iniegrum  inensem 
Sovembrem  quotidie  afferre  studuerint,  clementer  impertilus   est 

Indulgentiam  septem  annorum  ioiidemque  quadragenarum 
semel  in  singulis  praefati  mensis  diebus  lucrandam; 

Indulgentiam  plenariam  in  una  niemorati  mensis  die,  unius- 
cujusque  arbitrio  eligenda,  qua  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra 
Communione  refecti  fuerint,  et  aliquam  ecclesiam  vel  publicum 
sacellum  adiverint,  ibique  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  pie  orave- 
rint;  quas  indulgentias  eadem  Sanctitas  Sua  defunctis  quoque 
applicabiles  benigne  declaravit  (Decr.  Urbis  et  Orbis,  17  Jan.  1888, 
apud  Acla  Ord.  Min.  ann.  VII,  pag.  G7). 


2h2  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

§  H. 

G.    ACTUS   HEROICUS   CHARITATIS   ERGA    ANIMAS   IN    PURGATORIO 

DETENTAS. 

448.  Actus  heroicus  charitalis  erga  animas  in  Purgalorio  deten- 
tas  in  eo  consislit,  quod  Chrislifidelis,  sive  aliqua  adhihita  for- 
miila,  sive  etiam  tantummodo  mente,  offerat  Deo  0.  M.  pro  ani- 
mabus  Purgatorii  omnia  opera  satisfactoria  quae  ipse,  quoad 
vixerit,  peraget;  nec  non  omnia  suffragia  quae  post  mortem  quo- 
modocumque  ei  obvenire  poterunt.  Multi  Christifideles  B.  Virgini 
Mariae  devotissimi,  auctore  aut  suasore  b.  m.  Gaspare  Ohden  ex 
Ordine  Clericorum  Regularium  Theatinorum,  consueverunt  hu- 
jusmodi  opeia  satisfactoria  et  suCfragia  in  manus  quodammodo 
B.  Virginis  deponere,  ab  eadem  pro  suo  misericordi  beneplacito 
distribuenda  in  favorem  animarum  Purgatorii. 

449.  Hic  actus  heroicus  charitatis  non  semel  ab  Apostohca  Sede 
fuit  approbatus;  immo,  ut  defunctis  evaderet  utilior,  a  Benedicto 
XIII,  Decreto  23  Augusti  1728,  induigentiis  fuit  ditatus,  auctique 
privilegiis  ii,  qui  illum  emiserunt:  quae  omnia  confirmata  fuerunt 
a  Pio  PP.  VI  sub  die  12  Decembris  1788. 

450.  Rursus  Summus  Pontifex  Pius  IX,  instantibus  nonnullis 
ecclesiasticis  viris,  per  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
diei  10  Septembris  18o2,  non  modo  favores  omnes  confirmavit, 
verum  etiam  voluit  eos,  ut  infra,  declarare: 

1.  Quod  Sacerdotes  ipsam  Oblationem  profilentes  indulto  al- 
taris  privilegiati  personalis  g3.\idere  posslni  singulis  anni  diebus. 

2.  Quod  omnes  Christifideles,  qui  idem  Votum  seu  Oblationem 
emitturit,  indulgentiam  plenariam  fidelibus  tantum  defunctis  ap- 
plicabilem  lucrari  queant  quocumque  die  ad  sacram  Communio- 
nem  accesserint,  et  qualihet  anni  feria  secunda  sacrum  Missae 
sacrificium  in  suffragium  eorumdem  defunctorum  fidelium  audi- 
erint,  dummodo  in  ulroque  casu  aliquam  ecclesiam,  seu  publicum 
oratorium  visitaverint,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium  juxta 
mentem  Sanctitatis  Suae  pie  oraverint. 

3.  Quod  ipsis  Christifidelibus  omnes  et  singulas  indulgentias 
quocumque  modo  concessas,  vel  in  posterum  concedendas,  quas 
lucrari  possunt,  animabus  pariter  defunctorum  applicare  liceat. 


CAP.    I.    PRECES   ET   PIA    EXERCITIA.  213 

4.  Quod,  ut  niagis  ac  magis  animabus  piacularibus  flammis 
addictis  perenne  tribuatur  auxilium,  ad  universi  Orbis  Cbristifide- 
les  dictam  Oblationem  exsolventes,  quatenus  opus  sit,  hoc  indultum 
extensum  babealur. 

451.  Praeterea  eadem  Sanctilas  Sua  prae  ocubs  babens  tum 
adolescentes  nondiim  ad  sacram  Communionem  accedenles,  lum 
vero  infirmos,  chronicos,  senes,  villicos,  in  carceribus  detentos, 
ceterosque  fideles,  qui  aut  ad  sacram  Synaxim  accedere,  aul 
in  feria  secunda  sacrum  Missae  sacrificium  audire  nequeunt, 
per  abud  Decretum  Sacrae  Congregationis  Indulgentiarum  die  20 
Novembris  1854  clementer  indulsit,  ut  omnibus  et  singulis  Cbri- 
stifidebbus,  qui  legitimo  impedimento  nequeunt  Sacrum  audire 
feria  secunda,  pro  acquisitione  supraenuntiatae  indulgentiae  in  qua- 
libet  secunda  feria,  ut  supra,  concessae,  sufTragetur  Missa,  quam 
die  Dominico  ex  praecepto  audire  tenentur ;  pro  omnibus  et  sin- 
gubs  vero  fidelibus,  qui  aut  nondum  sacrae  Eucharistiae  sumendae 
capaces,  aut  legitima  alia  ratione  hoc  Sacramentum  sumere  neque- 
unt,  benigne  remisit  facultatem  arbitrio  respectivi  pro  tempore 
Ordinarii  locorum  subdelegandi  Confessarios  ex  approbatis  pro 
opporluna  Communionis  in  alia  pia  opera  commutatione  (Raccolta, 
pag.  453  et  seq. ;  Rescr.  autb.  N.  392,  pag.  304  et  seq.). 

Quamvis  actus  beroicus  charitatis  designelur  aliquando  nomine 
voti,  certum  est  tamen,  ipsum  nullatenus  obligare  sub  peccato 
{Raccolta,  pag.  455). 

452.  De  ejusdem  actus  seu  oblationis  obiecto,  de  essentialibus 
condilionibus,  nec  non  de  indulgentiis  ac  privilegiis  eidem  adnexis, 
identidem  dubia  oborta  sunt.  S.  Indulgentiarum  Congregatio,  cui 
hujusmodi  dubia  proposita  sunt  solvenda,  sequenles  dedit  respon- 
siones,  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  sub  die  19  Decembris  1885 
approbalas: 

1.  Quod  inter  opera  satisfactoria,  quae  in  actu  heroico  chari- 
tatis  oderuntur  pro  animabus  Purgatorii,  comprehenduntur  etiam 
indulgentiae,  quae  declaratae  fuerunt  a  Summis  Pontificibus  apph- 
cabiles  Cbristifidehbus  defunctis. 

2.  Quod  praedicto  actui  seu  oblationi  non  salisfit  ab  iis,  qui 
sibi  reservare  volunt  indulgentias,  quae  pro  vivis  conceduntur ; 
sed  juxta  indullum  a  Summo  Pontifice  concessum  emiltenlibus 
actum  heroicum  charilalis,  hae  quoque  indulgentiae  sunt  defunctis 
apphcandae. 


214  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS  IN   SPECIE. 

3.  Condilio  praescripla  ad  privilegiorum  participationem  est 
quidem,  ut  propriae  satisfactiones  omnes  atque  indulgentiae  pro 
Purgatorii  animabus  offerantur ;  minime  autem  ut  B.  Virgini, 
prout  ipsi  placuerit,  distribuendae  relinquantur.  Quare,  haec  in 
Virginis  manus  veluti  consignatio  non  est  liabenda  ut  pars  integra- 
lis  actus  heroici  charilatis,  sed  dumtaxat  ut  pia  actui  accessoria 
devotio  Christifidehbus  commendanda. 

4.  Quod  plenariae  indulgentiae,  quas  Christifideles  actum  he- 
roicum  charitatis  emittentes  lucranlur  tum  ob  sacram  Communio- 
nem,  tum  ob  Missae  feria  11  auditionem,  necesse  non  est,  ut  ap- 
plicentur  animabus,  quas  B.  V.  Maria  prae  aliis  a  Purgatorio  libe- 
rari  cupit;  sed  possunt  applicari  cuilibet  Purgatorii  animae  (ad 
libitum  cujuscumque  fidelis). 

0.  Indulgentia  plenaria  altaris  privilegiati  personalis  debel  a 
Sacerdote,  qui  actum  heroicum  charitatis  emisit,  applicari  animae, 
pro  qua  Missam  celebrat:  hoc  enim  modo  privilegimn  altaris 
conceditur  a  Sammo  Pontifice  (Vid.  integr.  Decr.  apud  Acta 
S.  Sed.  vol.  XVIII,  pag.  337  et  seq.;  Nouv.  Rev.  Theol.  vol.  XVlll, 
pag.  173  et  seq.). 

453.  Per  actum  heroicum  charitatis  Christifidelis  offert,  ut 
ex  definitione  patet,  omnia  opera  satisfactoria...  quae  ipse  per- 
aget,  nec  non  omnia  suffragia  quae  post  mortem  ei  obve- 
nire  poterunt.  Non  ergo  per  hujusmodi  actum  offertur  fructus  ope- 
rum,  in  quantum  haec  sunt  meritoria:  talis  fructus  alleri  appli- 
cari  nequil,  sed  operanti  remanet,  quem  Deus  in  coelo  superabun- 
danti  compensat  praemio.  Nec  pariler  per  eumdem  aclum  chari- 
tatis  vis  impetratoria  nostrarum  precum  impeditur,  sed  quisque 
liber  est  tum  pro  se,  tum  pro  aliis  orare  ad  aliquem  favorem  obti- 
nendum.  Per  praefatum  actum  igitiir  offertur  animabus  Purgatorii 
fructus  specialis  ac  personalis,  qui  nobis  provenit  ex  nostris  ope- 
ribus,  quatenus  haec  sunt  satisfactoria,  et  ex  suffragiis  quae  no- 
bis  post  mortem  applicantur.  Est  revera  eximiae  charitatis  actus, 
quem  Deus  justus  magno  compensabit  proemio  in  coelis. 


CAPUT  II. 
JUBILAEUM. 


§  1. 

NOTIO  ET  DIVISIO  JUBILAEI. 

454.  Nomen  Jitbilaeum,  jnxta  communiorem  Auctornm  sen- 
tenliam,  derivat  ab  hebraico  verbo  jobel.  Jobel  autem  significat 
tum  quinquagesimum,  quia  apud  Hebraeos  annus  Jubilaei  quoli- 
bet  anno  quinquagesimo  recurrebat;  tum  sonum  tubae,  quia  hoc 
modo  annus  quinquagesimus  indicebatur.  Sunt  ahi  Scriptores,  qui 
vocem  istam  deducunt  a  Jubal  vel  Jobal,  quae  significat  germi- 
nare,  quia  illo  anno  quinquagesimo  terra  non  colebatur,  et  incolae 
Ilebraei  fructibus  sponte  germinantibus  vescebantur.  Annus  ille  erat 
pro  Hebraeis  annus  laetitiae,  jubilationis  et  veniae.  Hinc  etiam  si- 
mili  quidem  sed  altiori  ratione,  institulum  est  Jubilaeum  sive  Ju- 
bilaeus  in  Ecclesia  catholica,  de  quo  modo  loquimur. 

455.  Definitio.  Jnbilaeum  est  indulgentia  plenaria  solemnis 
ciim  privilegiis  adnexis,  a  Summo  Pontifice  concessa  fidehbus  certa 
pia  opera  peragenlibus. 

Ex  hac  definitione  deducitur,  Jubilaeum  quoad  ejfectum  idem 
esse  ac  ceteras  indulgentias  plenarias,  a  quibus  proinde  nonnisi 
accidentaliler  difl^ert,  ratione  scilicet  solemnitatis  et  privilegiorum, 
quae  ipsi  adnectuntur. 

456.  Divisio.  Jubilaeum  multiplex  est: 

a)  Jubilaeum  majus  sive  maximum  seu  ordinarium,  qui 
Annus  sanctus  dicitur,  et  regulariter  occurrit  quolibet  vigesimo 
quinto  anno. 

b)  Jubilaeum  minus  seu  extraordinarium,  quod  extra  An- 
num  sanclum  a  Summis  Pontificibus  concedi  solet  post  uniuscujus- 
que  exaltationem  vel  ob  aliam  gravem  causam. 

c)  Jubilaeum  generale,  quod  conceditur  universo  orbi,  ciijus- 
niodi  est  Jubilaeum  majus,  et  plerumque  etiam  Jubilaeum  minus. 


516  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

d)  Jubilaeum  particulare,  seu  in  foi^ma  Jiihilaei,  quod  con- 
cedilur  alicui  provinciae,  civilati,  communitali  seu  particulari  loco, 
ut  est  illud  concessum  a  Leone  XIII  per  Litteras  Apostolicas  Felix 
Nazarethana  Domus  die  23  Januarii  1894  pro  sexto  centenario 
Translationis  sacrae  Domus  Lauretanae. 

457.  Licet  plerique  Auctores  demonstrent,  ante  tempora  Boni- 
fjicii  VIH  Jubilaeos  fuisse  celebratos,  tamen  certum  est,  ipsum  Bo- 
nifacium  VIII  anno  1300  primum  constituisse,  ut  quolihet  anno 
centesimo  redeunte,  Jubilaeum  seu  Annus  sanctus  celebraretur. 
Clemens  VI  ad  quemlihet  annum  quinquagesimum  reduxit,  et  ideo 
anno  i3oO  aliud  solemne  Jubilaeum  celebratum  fuit.  Deinde  Urba- 
nus  M  creatus  Pontifex  anno  1378  constiluit,  ut  oh  memoriam 
annoram  triginta  trium,  quibus  Dominus  noster  in  terris  vixit, 
Jubilaeum  celebraretur  quovis  anno  trigesimo  tertio.  Tandem,  ut 
omnis  aetas  tanti  pretiosi  thesauri  particeps  efficeretur,  Paulus  11 
anno  1470  statuit,  ut  in  poslerum  Jubilaeum  quolibet  anno  vige- 
simo  qimito  perageretur;  decrevitque  proinde  ut  anno  1475  cele- 
braretur,  quod  quidem  indixit  Sixtus  IV  successor  immediatus 
Pauli  II. 

458.  Periodus  viginti  quinque  annorum  pro  Anno  sancto  ce- 
lebrando  a  Paulo  II  statuta,  ab  omnibus  ejus  successoribus  servata 
fuit  et  usque  ad  praesens  immutata  remansit,  quamvis  non  sem- 
per,  ob  temporum  adjuncta,  celebratio  Jubilaei  maximi  fieri  potue- 
rit,  saltem  in  forma  consueta  et  solemni.  Sic  ea  omissa  fuit  tum 
anno  1800  ob  rebellionem  in  Gallia  et  mortem  Pii  VI  mense  Au- 
guslo  1799,  cui  mense  Martio  subsequentis  anni  successit  in  Summo 
Pontificatu  Pius  VH;  tum  anno  1850  ob  exilium  ab  Urbe  Summi 
Ponlificis  Pii  IX,  seu  propter  luctuosam  temporum  rationem,  Ju- 
hilaei  maximi  solemnitatem  anno  1850  occurrentem,  Nos  omit- 
tere  dehuimus,  ut  ait  ipse  Pontifex  in  Epistola  Encyclica  d.  d.  24 
Decembris  1874,  qua  indixit,  servata  ea  fonna,  quam  temporum 
conditio  sinit,  pro  anno  1875  Jubilaeum  maximum,  quod  est  ul- 
timum  usque  ad  praesens;  cui  proinde  alterum  succedet  anno  1900. 

459.  Gajetanus  Moroni  in  suo  «  Dizionario  di  erudizione  » 
ad  verbum  Anno  santo,  viginli  Juhilaeos  ordinarios  seu  Annos 
sanctos  enumerat,  quibus  si  addatur  Jubilaeum  magnum  anni  1875, 
Urbi  et  Orbi  simul  concessum,  sunt  21  Jubilaei  maximi  hucusque 
celebrati  (Cf.  eliam  Enciclopedia  D'  Avino,  verb.  Giuhileo,  et  Fer- 
raris). 


CAP.    II.    JLBILAEUM.  217 

460.  Die  Ascensionis  Domini  ante  Annum  sanclum,  maximo 
apparatu,  in  Basilica  S.  Petri  recitatur  publice  Pontificis  diploma 
de  proximi  anni  Jubilaeo. 

Annus  sanclus,  saltem  juxta  antiquam  consuetudinem,  incipit 
a  primis  Vesperis  Nativilatis  Domini,  et  durat  usque  ad  primas 
Vesperas  ejusdem  Nativitatis  Domini  anni  sequentis. 

Ante  Vesperas  autem  aperitur  Por^ta  sancta  in  Basilica  S.  Pe- 
tri.  Ipse  Pontifex  aperit,  sive  potiiis  dat  signum  apertionis,  ter 
malleo  argenteo  portam  sanctam  percutiendo.  Deinde  a  fabris  mu- 
rariis  disjicilur  murus  dictae  portae,  cujus  lapides  ac  coementum 
magna  devotione  colligunt  populus  Romanus  ac  peregrini. 

Eodem  die,  eodemque  ritu  a  tribus  Cardinalibus  ad  id  dele- 
gatis  aperinntur  Portae  sanclae  Basilicarum  Lateranensis,  S.  Pauli 
extra  muros,  et  S.  Mariae  Majoris. 

Anno  sequenli,  ipsa  die  vigiliae  Natalis  Domini  post  solemnes 
Vesperas  claudunlur,  magnifico  apparatu,  omnes  Portae  sanctae, 
et  sic  cessat  Annus  sanctus. 

461.  kleo  porta  dicitur  sancta,  quia,  qui  per  eam,  ul  decet, 
ingrediunlur,  pie  creditur  sanctitatem  seu  gratiam  divinam  conse- 
qui.  Verum  ad  injunctam  Basilicarum  visitationem  et  ad  Jubiiaeum 
lucrandum  non  est  opus  in  easdem  Basilicas  per  Portas  sanctas, 
vel  per  barum  aiiquam  ingredi  vel  egredi  (Bened.  XIV,  Bulla  Con- 
vocatis,  §  49). 

462.  Jubilaeum  majus  Romae  soli  per  integrum  annum  con- 
cedi  solet.  Post  absolulum  in  Urbe  Annum  sanctum  solet  Pontifex 
gratiam  Jubilaei  extendere  per  brevius  tempus,  puta  sex  menses, 
ad  universum  orbem.  Morem  bunc  seculi  sunt  Summi  Pontifices 
Benediclus  XIV  anno  1751,  Pius  VI  177G,  Leo  XII  1826.  Verum 
Pius  IX  ob  temporum  adjuncta,  quae  peregrinationem  fidelium  ad 
Urbem  minus  congruam  et  opporiunam  reddebant,  anno  1875  Ju- 
bilaeum  m;ijus  indixit  simul  pro  Urbe  et  Orbe. 

463.  Praeter  Jubilaeum  majus  seu  ordinariitm,  quod  a  Summo 
Pontifice  tempore  a  jure  statuto,  nempe  qnolibet  vigesimo  quinto 
anno,  conceditur,  alios  solent  Bomani  Pontiiices  elargiri  extraor- 
dinarios  et  generales  Jubilaeos,  praesertim,  ul  supra  innuimus, 
post  cujuslibet  ad  Summum  Ponlificatum  exaltationem,  et  non  raro 
aliis  gravibiis  de  causis.  Tales  sunt,  quos  indixit  Pius  IX  anno  1840, 
1851,  1854,  18G4  et  18G9.  Anno  vero  1875  fuit  Jubilaeum  majus. 
Sub  Ponlificatu  Leonis  XIIl  Iria  Jubilaea  celebrata  sunt,  nempe 
anno  1879,  1881  et  188G. 


218  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

464.  Advertendiim  est,  Jubilaeum,  quod  post  clausuram  Anni 
sancli  in  Urbe  extenditur  ad  universum  orbem  catholicum,  posse 
iterum  lucrari  ab  iis  fidelibus,  qui  illud  Romae  jam  adepti  sunt 
(Benedict.  XIV,  Bulla  Benediclus  Deus,  §  2). 

§  II. 
REGULAE  IN  JUBILAEO  SERVANDAE  A  BENEDICTO  XIV  TRADITAE. 

465.  Summus  Pontifex  Benedictus  XIV  quasdam  edidit  Con- 
stitutiones,  in  quibus  traduntur  regulae  in  Jubilaeo  a  se  indicto 
pro  anno  1750  servandae.  Constitutiones  sunt  sequentes: 

Bulla  Peregrinantes  de  dato  5  (in  Bullario  15)  iMaji  1749, 
qua  Jubilaeum  magnum  indicitur; 

Bulla  Cum  Nos  nuper  d.  d.  17  Maji  1749,  qua  indulgentiae 
et  facullates  suspenduntur; 

Bulla  Convocatis  d.  d.  23  Novembris  1749,  qua  Poenitentia- 
riis  Urbis  facultates  conceduntur; 

Bulla  /nter  praeteritos  d.  d.  3  Decembris  1749,  qua  pluri 
mae  de  Jubilaeo  quaestiones  resolvuntur; 

Bulla  Paterna  charitas  d.  d.  17  Decembris  1749,  qua  Moniali- 
bus,  Oblatis,  Tertiariis,  Anachoretis,  Eremitis,  infirmis,  captivis  etc. 
providetur; 

Bulla  Benedictus  Deus  d.  d.  25  Decembris  1750,  qua  Jubi- 
laeum  extenditur  ad  universum  orbem  catholicum; 

Bulla  Celebrationem  d.  d.  1  Januarii  1751,  de  Jubilaei  exten- 
sione,  de  operibus  injunctis,  de  facultatibus  concessis  etc.  (Cf.  Decr. 
auth.  pag.  493  ad  524;  Bullar.  Bened.  XIV;  Ferraris,  verb.  Ji^6^ 
laeum). 

466.  Belale  ad  praedictas  regulas  in  hujusmodi  Conslitutioni- 
bus  contentas,  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  postulatum  est: 

An  in  Juhilaeo  tum  ordinario,  tum  extraordinario,  servan- 
dae  sint  omnes  regulae  a  s.  m.  Benedicto  XIV  traditae,  quibus 
non  adversatur  Bulla  Jabilaei? 

S.  Congregatio  respondit:  Afflrmative;  quam  resolutionem 
approbavit  Summus  Pontifex  Pius  IX  (Decr.  15  Martii  1852;  Decr. 
auth.  N.  353). 

Igitur  regulae  a  Benedicto  XIV  traditae  occasione  Jubilaei  ma- 
gni  pro  anno  1750  a  se  indicti,  adhuc  vigent  et  sunt  servandae 
in  omnibus,  in  quibus  non  opponuntur  Bullis  Jubilaei. 


CAP.    II.    JUIHLAEUM.  219 

Praecipue  ergo  altendendinn  est  semper  ad  tenorem  Bullae 
indictionis ;  siqnidem  regulae  quae  communes  esse  solent  singulis 
Jubilaeis,  nusqnam  praevalere  possunt  Lilteris  Encyclicis,  quibus 
Romanus  Ponlifex  novum  Jubilaeum  indicit,  si  cum  ipsis  non 
cohaereanl,  aul  cum  menle  Pontificis  per  authentica  responsa  for- 
tasse  significata.  Summi  enim  Pontifices  superno  lumine  in  re- 
genda  Ecclesia  Dei  illustrati,  id  unice  in  gratiis  elargiendis  sibi 
proponunt,  quod  ad  augendum  Dei  honorem  magis  confert,  et  chri- 
stiano  populo,  temporum  et  hominum  circumstantiis  inspeciis,  ma- 
gis  accommodatum  et  salutare  esse  judicant.  Nil  mirum  proinde 
si  quoad  facultates  et  privilegia  tempore  Jubilaei  concessa,  nec  non 
quoad  conditiones  pro  eo  lucrando  praescripta,  non  semper  perfe- 
cta  habealur  uniformilas. 

467.  illud  certum  est,  a  materna  S.  Ecclesiae  solliciludine 
neminem  excludi:  non  navigantes  et  iter  agenles,  quibus  benigne 
conceditur,  ut  Jiibilaeum  lucrari  possint,  ubi  ad  certam  stationem 
se  receperint;  non  Moniales,  Oblalae,  carceribus  detenti,  vel  infir- 
mitate  impediti  etc,  pro  quibus  datur  facultas  vel  dispensandi  vel 
commulandi  praescriptas  visitationes  Ecclesiarum;  non  pueri  nondum 
ad  primam  Communionem  admissi,  in  quorum  favorem  conceditur 
Confessariis  potestas  super  eamdem  dispensandi,  vel  eam  in  aliud 
pium  opus  commutandi. 

468.  Quia  regulae  a  Benedicto  XIV  pro  Jubilaeo  traditae,  sunt 
servandae  in  omnibus,  quibus  non  adversatar  Bidla  novi  Juhilaei 
indicti,  consequilur,  illarum  notitiam  Sacerdotibus  omnibus,  sed 
praesertim  curam  animarum  habentibus,  valde  ulilem  esse,  ne 
dicam  necessariam,  ut  pares  sint  populo  sibi  commisso  maturas 
tutasque  inslructiones  tradere.  In  decursu  hujus  tractationis  non 
paucae  ex  dictis  regulis  occurrunt,  quibus  accedunt  nonnullae 
aulhenticae  declarationes  et  responsiones,  quibus  diluunlur  diffi- 
cultales  ac  resolvuntur  dubia,  quae  semper  oriri  solent  occasione 
Jubilaei. 

Si  res  quae  expendunlur  aliquam  praeseferant  varielatem  et 
inter  se  intimo  nexu  colligalae  non  appareant,  id  ipsi  rei  naturae 
tribuendum  est.  Hoc  tamen  non  impedit,  quominus  attentus  lector 
generalem  et  satis  sibi  congruam  notitiam  de  Jubilaeo  assequalur, 
proindeque  mullam  utilitatem  ex  lectione  retrahat. 


220  PARS   11.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

§  IH. 

SUSPENSIO  FACULTATUM  IN  CONFESSARIIS. 

469.  Anno  sancto  in  Urbe  perdurante,  suspenduntur  omnes 
facullates,  quovis  titulo  concessae,  absolvendi  a  casibus  Sedi  Apo- 
stolicae  reservalis,  reiaxandi  censuras,  commutandi  vota,  aut  di- 
spensandi  super  irregularitatibus.  Ilujusrnodi  autem  suspensio  non 
comprehendit  ipsam  Romanam  Urbem,  in  qua  eo  maxime  anno 
praestat  operariorum  copiam  et  auxilia  pro  expediendis  poeniten- 
tibus  non  imminui  (Bened.  XIV,  Bulla  Ciim  nos  nuper,  et  Con- 
vocatis,  §  00  et  o6). 

470.  A  praedicta  suspensione  excipiuntur:  a)  facultates  tribu- 
nalis  Oflicii  Inquisitionis,  ejusque  Officialium;  b)  facultates,  quas 
S.  Sedes,  vel  S.  Congregatio  de  Propaganda  Fide,  vel  S.  Poeniten- 
tiaria  concedunt  Missionariis,  in  locis  Missionum ;  c)  facultales  di- 
spensandi  et  absoivendi  subditos  in  casibus  occultis  Episcopis  con- 
cessae  a  Tridentina  Synodo,  nec  non  illae,  quibus  iidem  Episcopi 
jure  communi  gaudent,  vel  etiam  quae  ab  Apostolica  Sede  per 
speciaie  indultum  pro  certis  personis  et  casibus  elargitae  fuerint; 
d)  facultales  a  Sede  Apostolica  tributae  Superioribus  Ordinum  Re- 
gularium  favore  suorum  subditorum  (BuUa  Cum  Nos  super). 

Notandum  est  etiam  in  suspensione  facultatum  non  compre- 
hendi  indulta  communicandi  induigentias  in  articulo  mortis,  neque 
facultates  applicandi  objectis  piis  indulgentias,  quamvis  istae,  du- 
rante  Anno  sancto,  nequeant  lucrifieri  nisi  pro   defunctis    tantum. 

§  IV. 

SUSPENSIO  INDULGENTIARUM. 

471.  Durante  Jubilaeo  maximo  seu  Anno  sancto  suspenduntur 
omnes  indulgentiae  tam  plenariae  quam  partiales,  quae  concessae 
sunt  pro  vivis,  nisi  expresse  excipiantur.  Indulgentiae  vero  pro 
defunctis  non  solum  non  suspenduntur,  sed  toto  Anno  sancto  per- 
duranle,  defunclis  applicari  possunt  omnes  indulgentiae,  etiam 
illae  quae  alias  ipsis  non  essent  applicabiles:  videlicet,  indulgentiae 
concessae  pro  vivis,  suspensae  remanent  pro   iisdem,    at  acquiri 


CAP.    II.    JUBILAEUM.  221 

possiint  favore  animanim  Purgatorii  (Bened.  XIV,  Bulla  Cum  Nos 
imper,  §  1-2;  et  Inler  praeteritos,  §  24). 

472.  Nonnullae  tamen  indulgentiae  a  suspensione  excipiuntur, 
scilicet: 

1.  Indulgentia  concessa  fidelibus  in  articulo  mortis  con- 
stitutis. 

2.  Indulgentiae  annexae  recitationi  Angelus  Domini. 

3.  Indulgentiae  concessae  pro  visitatione  SS.  Sacramenti  occa- 
sione  Orationis  quadraginta  Horarum. 

4.  Indulgentiae  concessae  iis,  qui  comitantur  SS.  Eucharistiae 
Sacramentum,  cum  ad  infirmos  defertur. 

0.  Indulgentiae  a  S.  R.  E.  Cardinalibus  de  Latere  Legatis,  et 
Aposlolicae  Sedis  Nuntiis  ac  Episcopis  in  usu  seu  exercitio  Ponti- 
ficalium,  aut  impertienda  benedictione  aliave  forma  consueta,  con- 
cedi  soiitae  (Bulla  cit.  Cum  Nos  nuper), 

Indulgentia  tamen  plenaria  adnexa  Benedictioni  Papali,  quam 
Episcopi  impertiri  solent  in  aliquibus  diebus  solemnioribus,  suspensa 
manet  (Decr.  22  Dec.  1824.  N.  255). 

Nec  item  suspenditur,  nisi  aliter  expressum  habeatur  in  con- 
cessione  Jubilaei,  indulgentia  Portiunculae  in  ecclesia  S.  Mariae 
Angelorum  prope  Assisium,  ut  patet  ex  Brevi  Innocentii  XII  de 
die  21  Augusti  1699,  quod  jacet  per  extensum  apud  Ferraris,  verb. 
Indulgentia,  art.  V,  n.  55.  In  aliis  vero  ecclesiis  Ordinis  S.  Fran- 
cisci  indulgentia  Portiunculae  suspenditur  pro  vivis,  non  vero  pro 
defunctis,  nisi  ahter  a  Summo  Pontifice  declaretur. 

473.  Praedicta  indulgentiarum  suspensio  extenditur  quidem 
ad  universum  catholicum  orbem,  sed  perdurante  Anno  sancto 
tantummodo,  durante  scilicet  toto  anno  Jubilaei  magni,  quod  Romae 
dumtaxat  conceditur.  Quare  hnjusmodi  suspensio  incipit  a  primis 
Vesperis  Natalis  Domini  et  durat  usque  ad  primas  Vesperas  inclu- 
sive  ejusdem  Nataiis  Domini  anni  sequentis;  seu  ab  aperlione 
Portae  sanctae  usque  ad  clausuram  ejusdem.  Unde  consequitur, 
indulgenliarum  suspensionem  non  habere  locum  nec  in  Jubilaeo, 
quod  subsequenti  anno  ad  totum  orbem  extenditur,  nec  in  Jubilaeis 
minoribus  seu  extraordinariis. 

474.  Jubilaeum,  quod  post  Annum  sanclum  in  Alma  Urbe  ce- 
lebratum  ad  universum  catholicum  orbem  extenditur,  a  nonnullis 
vocatur  extraordinarium;  sed  videntur  rectius  illi  opinari,  qui 
illud  ad  ordinarium  reducunt;  siquidem  non  secus  ac  Jubilaeum 


^^'^  PARS    II.    DE    INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Aniii  sancli,  jure  quodam  jam  statiUo,  quolibet  anno  vigesimo 
quinlo  recurrente,  celebrari  soleat.  Niliiloniinns,  qiiando  simpliciter 
el  sine  adilito  dicitnr  Jubilaenni  ordinarium  seu  Annus  sanctus, 
communiter  intelligilur  solemne  Jubilaeum  Romanum. 

§  V. 

REQUISITA  GENERALIA  PRO  LUCRANDO  JUBILAEO. 

475.  Ad  iucrandam  Jubilaei  indulgentiam,  sicut  ceteras  indul- 
gentias,  omnino  requiritur  ut  conditiones  appositae  et  opera  prae- 
scripta  integre  adimpleantur  et  quidem  eo  modo  quo  in  Bulla  con- 
cessionis  sive  a  legitima  auctoritate  ordinatur. 

476.  Indulgenlia  Jubilaei  acquiri  nequit  per  opus,  ad  quod 
praeslandum  ex  alio  titulo  quis  obligatur,  nisi  qui  indulgentiam 
concedit,  nominatim  dicat,  quod  per  praedictum  opus  acquiri  possit. 
(Bened.  XIV,  Bulla  Inter  praeteritoSy  %  o3). 

477.  «  Nulla  est  necessitas,  ut  omnia  opera  injuncta  peragantur 
in  una  hebdomada  »  (nisi  lamen  aliter  disponatur  in  Bulla,  prae- 
sertim  quoad  jejunium)  (S.  Poenit.  1865;  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  1, 
pag.  176). 

478.  In  exequendis  operibus  pro  acquirendo  Jubilaeo  non  re- 
quiritur  certus  ordo;  quare  nihil  impedit,  quominus  sacramentali 
Confessioni  praemitlalur,  ex.  gr.  visitatio  ecclesiae  (Bened.  XIV, 
Bulla  Convocatis,  %  4o). 

479.  Ad  lucrandam  Jubilaei  indulgentiam  necessarium  prorsus 
est,  ut  saltem  ultimum  opus  fiat  in  gratia  (Bulla  Convocatis,  §  47; 
Jnter  praeteritos,  §  73-79). 

480.  Declaratum  est,  posse  lucrari  Jubilaeum  eos,  qui  condi- 
tiones  praescriptas  partim  in  una  dioecesi,  partim  in  alia  quacum- 
que  ex  causa  adimplent  aut  perficiunt,  si  observent  ordinationes 
Ordinariorum  locorum  (S.  Poenit.  15  Jan.  1886;  apud  Acta  S. 
Sed.  vol.  Vlll,  p.  486,  et  vol.  XVIll,  pag.  334,  n.  VII). 

Quapropter  cx  expressis  declarationibus  ipsius  S.  Poenitentiariae 
anno  1875  Jubilaeum  lucratur: 

1.  Qui  Confessionem  et  Communionem  peragit  in  aliena 
dioecesi,  ubi  non  habet  domicilium,  dum  cetera  opera  injuncta  in 
propria  dioecesi  adimplevit  aut  adimplere  inlendit  juxta  modum  a 
proprio  Ordinario  praescriptum. 


CAP.    11.    JUBir.AEUM.  223 

2.  Qui  poslquain  parlem  visilationum  peregerit  in  dioecesi 
sui  domicilii,  in  aliam  dioecesim  se  transfert,  ibi  novum  acquisi- 
lurus  domicilium,  si  in  ea  numerum  visitationum  juxta  praescri- 
ptum  Ordinarii  novi  domicilii  complet. 

3.  Generatim:  opcra  incepta  uno  in  loco,  impleri  et  perfici 
possunt  in  alio,  ubi  quis  vitam  degere  debeat  ratione  officii,  ser- 
vilutis  vel  malrimonii  (Vid.  Acta  S.  Sed.  vol.  Vill,  pag.  486). 

481.  Indullum  pro  navigantibus  et  iler  facientibus,  qui  im- 
pediuntur,  quominus  currente  anno  Jubilaei  opera  injuncta  pro 
lucrando  Jubilaeo  exequi  possinl,  exlenditur  etiam  ultra  annum 
(S.  Poenit.  1875;  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  VIII,  pag.  485). 

Verum,  in  Bulla  Quod  auctoiHlate  Apostolica  pro  Jubilaeo 
anni  1886  nulla  fit  mentio  de  prorogatione  Jubilaei.  Quare  S. 
Poenitentiaria  die  30  Januarii  1886  de  re  interrogata,  respondit: 
In  praesenti  Jubilaeo  nifiil  de  prorogatione  proponi  (Nouv.  Rev. 
Theol.  vol.  XVIll,  p.  92  ad  IX"»  et  X-). 

§  VI. 

CONDITIONES  SPECIALES  PRO  LUCRANDO  JUBILAEO. 

Pro  lucrando  Jubilaeo  ordinario  Ires  praescribi  solent  con- 
ditiones,  nempe  Confessio,  Communio  et  visitatio  ecclesiarum  ciim 
precibus.  His  pro  Jubilaeo  extraordinario  adduntur  jejunium  et 
eleemosyna.  '^^ 

1.    CONF-ESSIO   ET   COxMMUNIO. 

482.  Plnries  S.  Poenitenliaria  ex  mandato  Summi  Pontificis 
declaravit:  Una  eademque  Confessione  et  Communione  non  posse 
satisfieri  praecepto  Paschali  ct  simut  accjuiri  Jubilaeum  (25  Jan. 
1875;  26  Febr.  1879;  25  Martii  1881;  15  Jan.  1886;  Vid.  Acta 
S.  Sed.  Yol.  VIII,  pag.  268,  n.  IV;  vol.  XVIII,  p.  333,  n.  III). 

Ergo  ad  lucrandam  Jubilaei  indulgenliam  requirilur  Confessio 
et  Communio  dislincta  a  Confessione  et  Communione  pascbali. 

483.  Altamen  quaesitum  est:  An  possil  unus  et  alter  attingi 
finis  duabus  Communionibus ,  et  unica  Confessione? 

Resp.  Affirmative;  firma  tamen  remanente  obligatione  satis- 
faciendi,  si  nondum  quis  satisfecerit,  praecepto  annuae  Confes- 
sionis  (S.  Poenit.  1875;  Acla  S.  Sed.  vol.  VIII,  pag.  360  ad   VII). 


224  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

484.  Ralio  liiijus  resoliitionis  est  manifesta.  Nam  quivis  fidelis 
lenetur  quidem  unam  Confessionem  peragere  intra  annum,  sed 
non  taxative  inlra  tempus  Paschale,  ajenle  Concilio  Later.  IV,  semel 
saltem  in  anno.  Ergo  per  unicam  Confessionem  factam  in  Paschale 
potest  quis  sibi  praestituere  Jubilaei  acquisitionem,  et  differre,  si 
nondum  praecepto  Ecclesiae  satisfecerit,  ad  aliud  tempus  intra  an- 
num  alteram  Confessionem  pro  adimplemento  praedicti  praecepli 
Ecclesiae. 

485.  Verum,  anno  186o  concessum  est,  ut  Communio  pa- 
scfialis  sufficeret  ad  Jubilaeum  lucrandum  et  simul  ad  satisfacien- 
dum  praecepto  Paschatis.  Interrogata  enim  S.  Poenitentiaria: 

An  Episcopi,  in  quorum  dioecesibus  Jubilaeum  in  tempus  Pa- 
schale  incidit,  fidelibus  declarare  possint,  per  unicam  Communionem, 
nempe  Paschalem,  satisfieri  Communioni  ex  Jubilaeo  injunctae? 
Resp.  Affirmative  (20  Jan.  1865;  Gury-Baller.  vol.  II,  append. 
de  Jubilaeo,  pag.  1060,  edit.  7;  Acta  S.  Sed.  vol.  I,  p.  174  ad  2°*). 

486.  Confessio  hebdomadalis  minime  sufficit  ad  lucrandum 
Jubilaeum;  requiritur  proinde  Confessio  specialis  intra  Jubilaei 
lempus  peragenda  (Decr.  9  Dec.  1768.  N.  231). 

487.  Confessio  etiam  illi  est  necessaria  pro  lucrando  Jubilaeo, 
qui  sola  venialia  habet,  seu  qui  culpae  certae  immemor  est  ex 
ultima  Confessione  (Decr.  6  Maji  1852.  N.  359  ad  4^;  Bened.  XIV, 
Bulla  Convocatis,  §  46). 

488.  Licet  Confessio,  qua  opus  injunctum,  sit  necessaria  pro 
lucrando  Jubilaeo  illis  eliam  fidelibus,  qui  solis  peccatis  venialibus 
tenentur,  tamen  non  idem  dicendum  est  de  absolutione,  quae  an 
Iribui  debeat  vel  non,  arbilrio  prudentis  Confessarii  relinquitur: 
dummodo  tamen  in  Bulla  concessionis  aliud  expresse  non  ha- 
beatur.  Hevera  Pius  IX  in  Bulla  Jabilaei  anni  1851  sacramentalem 
absolutionem  praescripsit  illis  verbis:  oi  (ideles  peccata  sua  confessi 
et  sacramentali  absolutione  expiati » . 

489.  Si  quis  post  Confessionem  peractam,  in  lethale  peccatum 
inciderit  antequam  omnia  omnino  opera  pro  Jubilaeo  lucrando  in- 
juncta  expleverit,  Confessionem  denuo  praemittere  debet,  priusquam 
ultimum  saltem  ex  aliis  injunclis  operibus  expleat,  ut  indulgenliam 
Jubilaei  consequatur  (Bulla  Convocatis,  n.  47;  et  Inter  praeteritos, 
§  '9). 

490.  Benedictus  XIV  in  citata  Cons,[\[.  Inter  praeteritos,  ^'J^, 
commemorat  sententiam  illorum  Theologorum,  qui  ad  repetendam 


CAP.    II.    JUBILAEU.M.  22o 

Confessionem  illuiii  etiain  obligari  putant,  qui  peccati  alicujus  in  Con- 
fessione  prius  facla  per  innoxiam  oblivionem  non  enuntiati,  re- 
niiniscerelur.  Pontifex  de  hac  opinione  nihil  expresse  dicit.  Nobis 
videtur  cerla  senlenlia  P.  Theodori  a  Sp.  S.  qui  exislimat,  hujus- 
modi  fidelem  non  leneri  pro  acquirendo  Jubilaeo  novam  Confes- 
sionem  peragere,  licet  tamen  teneatur  in  proxima  Confessione  illud 
peccatum  manifestare  (De  Jubilaeo,  cap.  9,  §  3,  quaest.  10). 

491.  Qui  Confessarium  adit  duabus  vicibus  in  ordine  ad  uni- 
cam  absoliUionem  non  satisfacit  duplici  praecepto  Confessionis  an- 
nualis  et  Jubilaei  (S.  Poenit.  187o;  Acta  S.  Sed.  vol.  Vflt,  p.  555). 

492.  Quia  omnia  opera  injuncta  fieri  debent  intra  intervallum 
temporis  pro  lucrando  Jubilaeo  praefinitum,  consequilur,  Confessio- 
nem  factam  in  vigilia  primae  diei  Jubilaei,  non  sufficere  ad  in- 
dulgentiam  acquirendam.  Potest  tamen  inchoari  Confessio,  sive  in 
vigilia,  sive  ante,  modo  tempore  Jubilaei  terminetur.  Et  potest  lota 
Confessio  peragi  in  ea  parte  vigiliae,  quae  primas  Vesperas  sub- 
sequitur;  quia  prima  dies,  ecclesiastico  more,  a  primis  Vesperis 
computari  solet;  et  hoc  in  Jubilaeo  ordinario  Urbis  constanter  ser- 
vatur,  ut  patet  ex  Benedicti  XIV  Bulla,  Peregrinantes  5  Maji 
1749,  §  5  (Gury,  U.  n.   1069). 

493-  In  Confessione  pro  lucrando  Jubilaeo  cuique  poenitenti 
salutaris  poeniteniia  imponenda  est  a  Confessario,  ne  mutilum  ma- 
neat  Sacramentum  (Bulla  Convocatis,  n.  26;  Inter  praeteritos, 
§  64,  65). 

2.    VlSITATIO   ECCLESIARUM. 

494.  In  Jubilaeo  ordinario  ecclesiae  visitandae  pro  (Jrbe  de 
more  sunt  Basilicae  SS.  Petri  et  Pauli,  Lateranensis,  et  Liberiana. 
In  Jubilaeo  extraordinario  sunt  eaedem  Basilicae,  excepta  illa  S. 
Pauli.  In  aliis  orbis  catholici  dioecesibus  ecclesiae  visitandae  de- 
signantur  ex  delegatione  apostolica  ab  Episcopis  vel  ab  eorum 
delegatis. 

495.  Ad  lucrandnm  Jubilaeum  extraordinarium  a  Summo  Pon- 
lifice  Leone  XIII  pro  toto  anno  1886  indictum,  visitationes  itafuerunt 
praescriplae: 

l''  Ut  «  quotquot  Bomae  sunt  cives  hospitesve,  Basilicam 
Laleranensem,  item  Vaticanam  et  Liberianam  bis  adeant.  —  Ceteri 
vero  omnes  extra  Urbem  degentes,  Iria  templa  ab  Ordinariis  lo- 

15 


22G  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

corum  designanda,  bis  adeant;  si  duo  templa  tanlum  fuerint,  ter; 
si  unum,  sexies,  dicto  temporis  intervallo  adeant». 

496.  Ad  injunctas  visitationes  exequendas  designari  possunt 
eliam  capellae  et  oratoria,  dummodo  sint  publico  cultui  addicta, 
et  in  iis  soleat  Missa  celebrari  (S.  Poenit.  15  Jan.  1886;  Acta  S. 
Sed.  vol.  XVlll,  pag.  334,  V). 

497.  Ubi  visitatio  plurium  ecclesiarum  fieri  nequit,  quia  in 
loco  unica  tantum  adest  ecclesia,  tribula  est  Ordinariis  facultas 
toties  visitandi  unicam  ecclesiam,  quot  sunt  ecclesiae  pro  acquisi- 
lione  Jubilaei  visitandae  (Decr.  Urbis  et  Orbis  13  Mart.  1852.  N.  353). 

498.  Visitationes  ad  lucrandum  Jubilaeum  indictae,  dummodo 
praescripto  numero  fiant,  institui  possunt  pro  lubito  fidelium  sive 
uno,  sive  diversis  diebus  (S.  Poenit.  1879,  et  15  Jan.  1886;  Acta 
S.  Sed.  vol.  XI,  p.  528,  el  vol.  XVIfl,  p.  334,  VI). 

499.  Verum  occasione  Anni  sancli  seu  Jubilaei  maximi,  vi- 
sitationes  quatuor  ecclesiarum  in  uno  die  fieri  debent.  Dies  autem 
potest  esse  sive  naturalis,  a  media  nocte  ad  mediam  noctem;  sive 
ecclesiasticus,  nimirum  a  primis  Vesperis  unius  diei  usque  ad  in- 
tegrum  ipsius  subsequentis  diei  vespertinum  crepusculum  (Bened. 
XIV,  Inier  praeteritos,  §  8,  11,  13;  S.  Poenit.  25  Jan.  1875,  apud 
Acta  S.  Sed.  vol.  VIll,  pag.  266,  I). 

500.  Religiosi  lucrari  nequeunt  Jubilaeum  peragentes  in  pro- 
pria  ecclesia  visitaliones  ad  id  praescriplas.  Debent  ergo  etiam 
ipsi  visitare  ecclesias  ab  Ordinario  designatas  (S.  Poenit.  1875; 
Acta  S.  Sed.  vol.  Vllt,  pag.  554,  III). 

501.  Nec  Abbates  et  Praelati  regulares,  licet  jurisdictionem 
quasi  episcopalem  in  subditos  intra  septa  sui  respectivi  monasterii 
habentes,  possunt  ecclesiam  seu  oratorium  monasterii  proprii  suis 
subditis  visitandum  designare  ad  lucrandam  Jubilaei  indulgentiam 
(S.  Poenit.  15  Dec.  1886,  apud  Nouv.  Revue  Iheol.  vol.  XIX,  pag.  28). 

502.  Ad  distinguendas  numero  visitationes  necesse  est  ut  fi- 
deles  egrediantur,  et  rursus  in  eamdem  statutam  ecclesiam  in- 
grediantur  (S.  Poenit.  1875,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  VIII,  pag.  267,  II). 

Quando  ergo  quatuor  in  die  visitationes  praescriptae  in  ecclesia 
eadem  peragi  debeant,  non  sufficit,  in  eadem  ecclesia  manendo,  de 
uno  in  alium  locum  transire,  aut  etiam  lantummodo  assurgere, 
uti  pro  Slationibus  S.  Viae  Crucis  vulgo  usuvenit,  sed  necesse  esi 
egredi  ab  ecclesia,  et  iteriim  in  eamdem  ingredi  (Ibid.  pag.  268, 
n.  VIII). 


CAP.   II.   JUBILAEUM.  227 

503.  Per  Lilteras  Encyclicas  Episcopis  dari  solet  potestas,  ut 
Capilulis  et  Congregationibus  tam  saecularium  quam  regularium, 
sodalilatibus,  confraternitatibus,  universitaiibus,  collegiis  quibus- 
cumque,  ecclesias  designatas  processionaliter  visitantibus,  easdem 
visilationes  ad  minorem  numervm  pro  eorum  prudenti  arbitrio 
reducere  possint. 

Eliam  Christifidelihus  cum  Capitulis,  Congregationibus,  Con- 
fralernitatibus,  nec  non  cum  proprio  Parocho  aut  Sacerdote  ab  eo 
deputato,  ecclesias  pro  lucrando  Jubilaeo  processionaliter  visitan- 
tibus,  applicari  potest  ab  Ordinariis  induUum  in  Litteris  Apostolicis 
iisdem  Capitulis,  Congregationibus  etc.  concessum  (S.  Poenit.  25 
MarL  1881;  15  Jan.  1886,  etc.  apud  Acta  S.  Sed.  voL  XIII,  pag. 
423;  v.  XVIII,  p.  333). 

504.  Fideles  in  processionibus  extra  januas  ecclesiae  aut  ora- 
torii  ob  illius  angustiam  remanentes,  et  cum  aliis  orantes,  unum 
€orpus  moraliter  efformant,  ac  proinde  visitationi  pro  lucrando  Ju- 
bilaeo  satisfaciunt  (S.  PoeniL  1875,  in  Act.  S.  Sed.  vol.  VIII,  pag.  554). 

Quaesitum  est:  An  censeri  possint  veluti  prom^zone^  ad  qua- 
tuor  ecclesias  designatas  pro  Jubilaeo  lucrando,  visitationes,  quas 
Ordinarius  peragit  una  cum  Capitulo  et  Seminario  in  vestimentis 
haud  choralihus,  sed  nigris,  psallendo  voce  submissa ;  et  proinde, 
an  sit  in  suo  fOrdinarni  postulantis)  arbitrio  numerum  visitatio- 
num  imminuere,  sicut  est  in  sua  facultate  eas  imminuere  quae 
processionaliter  fiunt?  Resp.  Quatenus  processiones- fieri  nequeant 
more  solito,  affirmative  (S.  Poenit.  1875;  apud  Acta  S.  Sed. 
vol.  VIII,  pag.  554). 

505.  Fideles  illi,  qui  pro  lucrando  Jubilaeo  Anni  sancti  iter 
Romam  versus  susceperunt,  vel  qui  cum  ad  ipsam  pervenerint, 
non  possunt  vel  complere  vel  incipere  visitationem  Basilicarum, 
sive  morte  praeventi,  sive  alia  legitima  causa  impediti,  gaudere 
possunt  fructu  indulgentiae,  dummodo  poenitentes  sint,  Confessio- 
nem  fecerint,  et  sanctam  Eucharistiam  receperint  (Bulla  Inter  p?^ae- 
teritos,  §  14;  Peregrinantes,  §  7;  vid.  etiam  Bullam  Pii  IX  Gra- 
vihus  Ecclesiae  pro  Jubil.  anni  1875. 

3.  Preces. 

506.  Piae  ad  Deum  preces  effundendae  in  praedictis  ecclesia- 
rum  visitationibus  non  sunt  delerminatae,  sed  sunt  ad  uniuscujus- 


228  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

que  fidelis  libitnm.  Earum  tamen  finis  vel  fines  specificari  solent 
his  vel  similibus  formulis  «...  ecclesiam  visilaverint,  ibique per  ali- 
quod  temporis  spatium  pro  catholicae  Ecclesiae  et  hujus  Aposto- 
licae  Sedis  prosperitate  et  exaltatione,  pro  extirpatione  haeresum,. 
omniumque  errantium  conversione,  pro  christianorum  princi- 
pum  concordia,  ac  totius  fidelis  populi  pace  et  unitate,  ac  juxta 
menteni  Nostram.  pias  ad  Deum  preces  effuderint..,  »  (Cf.  Litt.  Apost. 
Leonis  XIII  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XI,  p.  417;  voL  XIH,  p.  385; 
nec  non  Hulla  Peregrinantes  Bened.  XIV,  §  6). 

507.  Injunctae  preces  in  singularum  ecclesiarum  visitatione 
juxta  nientem  Summi  Pontificis  effundendae,  satis  est,  si  vocales 
fuerinL  Qui  sola  mente  pro  expressis  finibus  devote  orare  volue- 
rit,  Laudandus  est;  aliquam  tamen  etiam  vocalem  orationem 
adjungere  dehet  (Bulla  Convocatis,  n.  51 ;  Inter  praeteritos,  §  83)- 

4.  Jejunium. 

508.  Jejunium  pro  lucrando  Jubilaeo  extraordinario  anni  188& 
praescriptum,  «adimpleri  non  potest,  ita  S.  Poenitentiaria,  diebus 
stricti  juris  jejunio  reservatis,  nec  diebus  quatuor  temporum  per 
annum,  et  nisi  adhibeantur  cibi  esuriales,  vetito  usu,  circa  quali- 
tatem  ciborum,  cujuscumque  Indulli  seu  privilegii  etiam  Bullae 
Cruciatae.  In  iis  vero  locis,  ubi  cibis  esurialibus  uti  difficile  sit, 
Ordinarii  possunt  indulgere,  ut  ova  et  lacticinia  adhibeantur,  ser- 
vata  in  ceteris  jejunii  ecclesiastici  forma»  (S.  PoeniL  15  Jan.  1886^ 
in  AcL  S.  Sed.  vol.  XVIIl,  p.  333). 

509.  Licet  Summi  Pontifices  tres  jejunii  dies  praescribere  con- 
sueverint  pro  lucrando  Jubilaeo,  tamen  Leo  XIII  in  suis  Litteris 
Encyclicis  Pontifices  Maximi  diei  15  Febr.  1879,  et  Militans  de 
die  12  Martii  1881,  unum  tantumjejunii  diem  prdiescrli^sii;  duos 
autem  dies  pro  Jubilaeo  anni  1886,  per  Epistolam  Encyclicam 
Quod  auctoritate  diei  23  Nov.  1885  indicto.  lejunium  lamen  de- 
bebat  esse  rigorosum  {stretto  magro) :  Duos  dies  (vel  semel)  csti- 
rialibus  tantum  cibis  utentes,  jejunent,  praeter  dies  in  quadra- 
gesimali  indulto  non  comprehensos,  aut  alias  simili  stricti  juris 
jejunio  ex  praecepto  Ecclesiae  consecratos. 

510.  Generatim  jejunium  ex  alio  titulo  debitum  suffragari  ne- 
quit  pro  jejunio  ad  lucrandum  Jubilaeum  praescripto,  nisi  ex  Bulla 
aliter  constet.  Et  revera  id  non  semel  concessum  est.  Pro  Jubilaeo 


CAP.   II.    JUBILAEUM.  229 

anni  1879  S.  Poenitenliaria  die  2G  Febr.  1879  de  mandato  Summi 
Pontificis  declaravit: 

Jejiinium  pro  hoc  Jubilaeo  consequendo  praescriptum  adim- 
pleri  posse  etiam  tempore  Quadragesimae,  dummodo  fiat  exlra 
dies  in  Lilteris  Apostolicis  exceptos,  et  adhibeantur  cibi  lanlum 
esuriales,  vetito  usu,  quoad  quahtatem  ciborum,  cujuscumque  in- 
dulti  seu  privilegii  etiam  BuUae  Cruciatae  (Acta  S.  Sed.  vol.  XI, 
p.  527;  vol.  XHl,  p.  422). 

511.  Qui  aiit  voto,  aut  praecepto,  uti  sunt  Franciscales, 
aut  quocumque  aho  litulo  lenentur  loto  anni  tempore  jejunare  ah- 
quo  die  ex  diebus  praescriptis  pro  Jubilaeo,  suffragatur  tale  jeju- 
nium  ad  hicrandam  induigentiam  (Decr.  10  Juhi  1869.  N.  425 
ad  3'"). 

512.  Cum  Religiosi  S.  Francisci  teneantur  jejunare  a  secunda 
die  Novembris  usque  ad  Nativitatem  Domini,  quaeritur,  utrum,  hoc 
decurrente  tempore,  ipsi  possint  unico  jejunio  Iribus  praescriptis 
diebus  facto,  salisfacere  duphci  obhgationi  tum  praecepti,  tum  Ju- 
bilaei?  Resp.  Permittitur  ex  speciali  Sanctitatis  Suae  indulto, 
dummodo  esurialibus  tantum  cibis  pro  dictis  tribus  Jubilaei  jeju- 
niis  utantur,  quamvis  fortasse  ab  usu  ciborum  esurialium  dispen- 
sationem  pro  dicta  Quadragesima  obtinuerint  (Decr.  eod.  ad  4""). 

513.  An  idem  dicendum  sit  pro  Quadragesima  Ecclesiae  etiam 
quoad  Chrislifideles  ?  Resp.  Permittitur  ex  speciali  Sanctitatis 
Suae  indulto,  ut  in  superiori  responsione,  et  cum  oadem  condi- 
tione  in  ea  apposita  (Decr.  eod.  ad  5°"). 

514.  Qui  obtinuit  iDdultum  vescendi  carnibus  etiam  pro  jeju- 
niis  Jubilaei,  tenetur  lege  de  non  permiscendis  epulis,  nempe  car- 
nibus  cum  piscibus  (Decr.  eod.  ad  7^). 

515.  Etiam  ii,  qui  ad  statutam  aetatem  pro  jejunii  obligatione 
nondum  pervenerunt,  nec  non  operarii,  aliique,  qui  ob  legitimam 
causam  ad  jejunia  ab  Ecclesia  praecepta  non  tenentur,  debent  je- 
junare,  ut  indulgentiam  Jubilaei  lucrentur.  Quod  si  judicio  Con- 
fessarii  id  praestare  nequiverint,  Confessarius  ipse  poterit  jejunium 
in  alia  pia  opera  commutare  (Decr.  eod.  ad  8'''). 

516.  Licet  jejunium  pro  Jubilaeo  in  una  hebdomada  (feria  IV, 
et  VI  ac  Sabbato)  ordinarie  perfici  debeat,  tamen  in  Jubilaeo  anni 
1869  benignitate  Pii  IX,  singuli  dies  jejunii  in  diversas  hebdoma- 
das  dividi  poterant  (Ibid.  ad  9™).  Item,  occasione  Juhilaei  anni 
1886  quaesitum  est,  an  duo  jejunia  praescripta  fieri  debeant  duo- 


*230  PARS   II.   DE  INDULGENTIIS  IN   SPECIE. 

bus  diebus  unius  ejusdemque  hebdomadae?  Resp.  Negative  (S.  Poe- 
nit.  11  Martii  1886;  in  Act.  S.  Sed.  vol.  XVllI,  pag.  512). 

5.  Eleemosyna. 

517.  In  Jubilaeis  extraordinariis  praescribi  solet,  ut  supra 
innuimus,  etiam  eleemosyna.  Quia  haec  praescribitur  ui  conditio 
ad  indulgentiam  Jubilaei  lucrandam,  consequitur,  etiam  pauperes 
teneri  ad  eam  elargiendam,  si  Jubilaeum  consequi  velint.  Quod  si 
contingat,  aliquem  tantam  penuriam  pati,  ut  sine  gravi  incommodo 
eam  tribuere  nequeat,  eleemosyna  potest  ei  in  aiiud  opus  com- 
mutari. 

518.  Eleemosyna  etiam  per  alium  fieri  potest.  Hinc  pro  Re- 
ligiosis,  filiisfamilias,  uxoribus  et  servis,  sufficit,  si  eleemosyna  ab 
eorum  Superioribus  erogetur.  Oportet  tamen,  ut  ii  omnes  prae- 
moneantur,  ut  sciant  et  efforment  intentionem.  Quod  si  Superior 
eam  erogare  renuat,  consultius  est  commutationem  petere  (Cf.  S. 
Alph.  Lib.  V[,  n.  358,  q.  11). 

519.  Quaeri  solet  a  Theologis,  quaenam  quantitas  eleemosynae 
eroganda  sit?  S.  Alphonsus  loc.  cit.  respondet:  In  hoc  praecipue 
attendenda  sunt  verba  Indulti.  Nam  si  in  eo  dicatur:  Quantum 
p7^o  sua  cuique  facultate  visum  fuerit;  tunc  quantitatem  oportel 
proportionari  cujusque  facultatibus;  unde  sufQciet  pauperi  dare 
obulum,  non  diviti.  Si  vero  dicitur:  Prout  unicuique  suggeret 
devotio,  vel  quantum  quisque  pro  arbitrio  judicaverit,  tunc  Pa- 
squahgus  dicit  eleemosynam  erogandam  juxta  cujusque  facultates. 
Sed  Theodorus  a  Sp.  S.  tenet  sufficere  quamlibet  etiam  modicam 
quantitatem.  Si  tandem  dicatur  simpliciter:  Qui  dederit  eleemo- 
synam;  distinguendum:  si  Papa  eam  postulet  tantum  ad  exer- 
cendam  misericordiam  in  pauperes,  tunc  sufficit  dare  quamlibet 
summam;  secus,  si  eleemosyna  exposcatur  in  subsidium  ahcujus 
operae  piae  » . 

520.  In  Jubilaeo  anni  1879  Leo  PP.  XIII  praescripsit  aliquam 
eleemosynam  in  pauperes  vel  in  pium  aliquod  opus,  prout  uni- 
cuique  devotio  suggeret,  erogandam. 

In  Jubilaeo  anni  1881  statuit  ut  fideles  eleemosynae  nomine 
in  pium  aliquod  opus  quidquam  conferani.  Qua  de  re  comme- 
moravit  et  commendavit  quaedam  sancta  instituta,  nempe,  Propa- 
gationem  Fidei,  sacram  Jesu  Christi  Infantiam  et  Scholas  Orientis. 


CAP.    II.    JUBILAEUiM.  231 

In  Jubilaeo  anni  1886  praescripsit  stipem  aliqiiam  pj^o  siia 
quisque  facultate,  adhihito  in  consilium  Confessario,  in  aliquod 
pium  opus,  quod  ad  propagationem  et  incrementum  Fidei  cat/io- 
licae  pertineat,  conferendam.  Duo  nominatim  designavit  Pontifex, 
nimirum  privatas  puerorum  scholas,  et  Seminaria  Clericorum. 

Juxla  sententiam  S.  Alphonsi  supra  relatam,  in  primo  casu, 
nempe  in  Jubilaeo  anni  1879,  quaelibet  eleemosyna,  etiam  modica, 
suflicit.  In  secundo  casu,  quia  exclusive  in  subsidium  pii  operis 
petitur,  aliquanto  copiosior  danda  foret.  In  tertio  casu,  eleemosyna 
cujuscumque  facultatibus  proportionari  deberet. 

521.  Relate  ad  clausulam  «  adhibito  in  consilium  Confes- 
sario  »  S.  Poenilentiaria  die  30  Januarii  1886  declaravit:  Confes- 
sarii  consilium  adhibendum  esse  ab  iis,  qui  de  quantitate  stipis 
sibi  conveniente  dubitant.  Quantitatem  vero  ipsam  eatenus  debere 
singulorum  facultati  respondere,  quatenus  quae  sufficit  pauperibus, 
non  sufficit  divitibus  (Apud  Nouv.  Rev.  Theol.  vol.  XVHf,  pag.  91 
ad  VIII-). 

§  VIL 

FACULTATES  ET  PRIVILEGIA,  QUAE  TEMPORE  JUBILAEI  CONCEDI  SOLENT. 

Romani  Pontitices  consueverunt  elargiri  occasione  Jubilaei  quae- 
dam  privilegia  seu  facultates,  quae,  tamquam  auxilia,  valde  con- 
ferunt  ad  expediendam  multitudinem  fidelium,  qui  eo  lerapore  ad 
suscipienda  Sacramenta  accedere  solent.  Inter  hujusmodi  facultates 
praecipue  recensentur:  l""  facultas  pro  poenitentibus  eligendi  Con- 
fessarium;  2°  facullas  pro  Confessario  commutandi  opera  injuncta; 
3°  facuUas  commutandi  vota;  U""  facuUas  absolvendi  a  peccatis  et 
censuris  reservatis;  o°  faciiltas  dispensandi  super  irregularitate ; 
6°  facultas  prorogandi  Jubilaeum.  Haec  autem  omnia  cum  cautelis 
et  limitationibus,  quas  pro  singulis  recensitis  facullatibus  modo 
subjicimus. 

1.  Facultas  eligendi  Confessarium. 

522.  Jubilaei  tempore  Christifidelibus  poenitentibus  conceditur 
facultas  eligendi  Confessarium  inter  approbatos  ab  Episcopo  loci, 
ubi  fit  Confessio.  Eadem  facultate  etiam  Regulares  cujusvis  Ordinis 


232  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

et  Inslitnli  absque  Superioruin  suoruin  licentia  uti  possunt  (Bulla 
Inter  praeteritos,  §  35,  36). 

523.  In  Epislola  Encyclica  Quod  auctoritate,  qua  Leo  XIH 
Jubilaeum  indixit  pro  loto  anno  1886,  habetur:  «  Universis  et  sin- 
gulis  Christifidelibus,  tam  laicis  quam  ecclesiasticis,  saecularibus 
ac  regularibus  cujusvis  Ordinis  et  Instituti,  etiam  specialiter  no- 
minandi,  facultalem  concedimus,  ut  sibi  ad  bunc  finem  eligere 
possint  quemcumque  presbyterum  Confessarium  tam  saecularem 
quam  regularem  ex  actu  approbatis  ».  Hinc  postulatum  est: 

Cum  Bulla  indictionis  Jubilaei  concedat  eligi  Confessarium  ex 
actu  approbatis,  nec  addat  ab  Ordinariis  loco?'um,  an  possit 
Regularis  regularem  Sacerdotem  a  solo  Siiperiore  regulari,  et  non 
ab  Ordinario  loci  approbatum  eligere,  atque  ab  eo  privilegiorum 
vel  facultatum  Jubilaei  applicationem  recipere?  S.  Poenilentiaria 
die  30  Januarii  1886,  de  speciali  Apostolica  Auctoritate,  respondit: 
Affirmative  (Nouv.  Rev.  Theol.  vol.  XVIII,  pag.  91  ad  X^. 

524.  Facultate  sibi  eligendi  Confessarium  uti  possunt  etiam 
Moniales,  Novitiae,  aliaeque  mulieres  intra  Claustra  degentes, 
dummodo  Confessarius  approbatus  sit  pro  Moniahbus  (Ita  in  Bulhs 
pro  Jubilaeo,  Pii  IX  et  Leonis  XIII). 

Ehgere  proinde  possunt  quemcumque  Confessarium,  qui  sit 
approbatus  ad  hunc  finem  generatim  vel  pro  aliquo  vel  aliis  mo- 
nasteriis.  Et  haec  regula  valet  pro  quibuscumque  mulieribus  in 
communitate  viventibus. 

2.    COMMUTATIO   OPERUM   INJUNCTORUM. 

525.  Jubilaei  tempore  Confessariis  tribuitur  facultas  commu- 
tandi  opera  praescripta  in  alia  pietatis  opera.  Hujusmodi  autem 
facultas  ex  doctrina  Benedicti  XIV  non  extenditur  ad  Confessionem 
et  Communionem,  nec  etiam  ad  preces,  quae  a  visitatione  eccle- 
siarum  separari  possunt.  Restringitur  ergo  ad  visitationes  eccle- 
siarum  dumtaxat  (Bulia  Inier  praeteritos,  §  52  et  53;  et  Bulla 
Benedictus  Deus,  §  3). 

526.  Exceptio  pro  pueris  quoad  Communionem.  Pueri,  qui 
nondum  ad  primam  Communionem  admissi  sunt,  neque  intra  Ju- 
bilaei  tempus,  parochi  proprii  vel  Confessarii  judicio  admittendi 
videantur,  censentur  ab  isto  injuncto  opere  legitime  impediti; 
Confessariis  proinde  tribuitur  facultas  commutandi  eisdem  Commu- 


CAP.    11.    JUBILAEUM.  233 

nionem  in  aliud  pium  opus  (Bulla  ConvoccUis,  %  48 ;  Intar  prae- 
teritos,  %  80). 

527.  Leo  XIIl  in  tribus  .lubilaeis  a  se  indictis  pro  anno  1879, 
1881,  el  1880,  concessit  facultatem  simpliciter  dispensandi  cum 
pueris,  qui  nondum  ad  primam  Communionem  admissi  fuerint 
(Vid.  Bullas  in  Act.  S.  Sed.  vol.  XI,  p.  417;  vol.  Xlll,  p.  38o; 
vol.  XVIII,  pag.  2j7). 

528.  Benedictus  XIV  in  citatis  locis  loquitur  tantum  de  Ju- 
bilaeo  maximo  seu  ordinario,  cujus  conditiones  seu  opera  injuncta 
tres  esse  solent,  nempe  Confessio,  Communio  et  ecclesiarum  vi- 
sitatio  cum  precibus.  Ast,  praeter  hujusmodi  opera,  in  Jubilaeis 
minoribus  seu  extraordinariis  solent  Summi  Pontifices  alia  duo 
opera  injungere,  scMkeijejunium  et  eleemosynam,  et  ad  haec  etiam 
exlenditur  polestas  facla  Confessariis  commutandi  opera  injuncta. 
Dici  ergo  potest,  facullatem  in  Confessariis  commutandi  opera  'in- 
juncta  sese  extendere,  saltem  ordinarie,  ad  tria,  videlicet  ad  vi- 
sitationem  ecclesiarum,  jejunium  et  eleemosijnam. 

529.  Hic  tandem  adnotare  praestat,  Summos  Pontifices  in  Ju- 
bilaeis  extraordinariis  latiori  formula  usos  fuisse  relate  ad  operum 
injunclorum  commutationem.  Sic  in  Bulla  Jubilaei  anni  1886  Leo 
XIII  his  utitur  verbis: 

«  Regularibus  vero  personis  utriusque  sexus,  etiam  in  claustris 
perpetuo  degentibus,  nec  non  aliis  quibuscumque  tam  laicis,  quam 
ecclesiasticis,  qui  carcere,  infirmitate  corporis,  aut  alia  qualibet 
jusla  causa  impediantur,  quominus  memorata  opera,  vel  eorum 
aliqua  praeslent,  concedimus,  ut  ea  Confessarius  in  alia  pietatis 
opera  commutare  possit,  facta  etiam  potestate  dispensandi  super 
Communionem  cum  pueris  nondum  ad  primam  Communionem 
admissis».  Idem  prorsus  esl  quoad  hanc  facultatem  tenor  Apo- 
stolicarum  Constitutionum  de  Jubilaeo  anni  1879  et  1881. 

530.  Ex  descripta  generalilate  verborum  inferri  posse  videtur, 
eliam  aliquod  opus,  praeter  supra  commemorata,  commutari  posse 
pro  legitime  impeditis;  non  quidem  Confessio,  quae  omnino  re- 
quiritur;  siquidem  ipsa  operum  commutatio  nonnisi  in  foro  con- 
scienliae  seu  intra  actum  Confessionis  sacramentalis  fieri  potest ; 
sed  Communio,  cujus  comnuitatio  in  certis  casibus  merito  conci- 
pilur  necessaria,  puta  pro  in  carcere  detentis,  pro  infirmis  in  lecto, 
praesertim  si  pluries  lucrari  cuperent  Jubilaeum.  Ad  rem  anno  1886 
declaratum  fuit: 


234  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Pro  Jubilaeu  fanni  1886J  valere  eliam  concessionem  diei  18 
Septembris  1862,  ita  ut  pro  aegrotis,  qui  domo  egredi  non  pos- 
sunt,  Confessarius  Communionem  in  alia  pietatis  opera  commutare 
possit  (S.  Poenit.  10  Maji  1886). 

531.  Facultate  commutandi  opera  injuncta  uti  debent  Confes- 
sarii  non  cum  omnibus  indiscriminatim,  sed  cum  iis  tantum  qui 
legltimo  impedimento  seu  justa  causa  impediuntur,  quomimus 
praescripta  opera  praestent.  Non  enim  Confessarii  praedicta  facul- 
tate  abuli  possunt  (Bulla  Inte)^  praeteritos,  §  52  et  54;  Convocatis, 
§  21;  et  Bullae  Jubilaei  anni  1879,  1881,  et  1886). 

532.  Commutatio  fieri  nequit  in  alia  pia  opera,  ad  quae  poe- 
nitens  ex  alio  litulo  obligatur.  Agitur  enim  de  subrogatione  unius 
operis  ioco  alterius.  Sicul  ergo  opus  pro  Jubilaeo  a  Summo  Pon- 
lifice  praescriptura,  est  Hberum  seu  supererogatorium,  ita  opus  ei 
subrogatum  liberum  esse  debet,  seu  non  ex  alio  titulo  obligalo- 
rium  [Inter  praeteritos,  §  53). 

Quod  si  contingat,  ut  ex  concessione  Papae  aliquod  opus  pro 
assequendo  Jubilaeo  injunctum  valeat,  etiamsi  ex  alio  litulo  debi- 
tum,  puta  jejunium;  ratione  oppositi  dici  posse  videlur,  quod  Con- 
fessarius  in  hoc  casu  facere  possit  commulationem  in  opus  aliunde 
debitum:  subrogatum  enim  naturam  sequitur  et  conditionem  il- 
liuspro  quo  subrogatur  (Cf.  Ferraris,  verb.  Jubilaeum,  art.  2,  n.  53). 

533.  Commutatio  fieri  debet  in  opera  moraliter  aequalia, 
quod  non  scrupuiose  aestimandum  est.  Talis  aequalitas  speclanda 
est,  respectu  habilo  non  tam  ad  praestantiam  et  poenaUtatem  ope- 
ris,  quam  ad  mentem  et  fmem  Papae  et  ad  circumstantias  poeni- 
tentis  (Cf.  Ferraris  ibid.  n.  54;  vid.  etiam  S.  Ligor.  lib.  III,  n.  246,  4). 

Facile  intelligitur,  commutari  posse,  justa  de  causa,  non  so- 
lum  integrum  opus  in  aliud,  sed  etiam  partem  operis,  prout  id 
facile  contingere  potest  in  jejunio  et  visitationibus  ecclesiarum. 

534.  Praedicta  commutatio  operum,  etiam  super  Communione 
cum  pueris  fieri  debet  intra  actum  sacramentalis  Confessionis.  Sa- 
cra  enim  Poenitentiaria,  die  30  Januarii  1886,  rogata  a  quosdam  Epi- 
scopo:  Ut  opera  pro  Jubilaeo  injuncta,  vel  eorum  aUqua,  commutare, 
et  super  Communione  cum  pueris  Communionis  nondum  capacibus 
dispensare  valeat  etiam  extra  actum  sacramentalis  Confessionis; 
Resp.  Non  expedire  (Nouv.  Rev.  Theol.  vol.  XVIII,  p.  91,  ad  2""). 

In  Jubilaeo  tamen  anni  1865,  ex  declaratione  facta  a  Summo 
Pontifice  Pio  IX,  commutatio  operum  injunctorum  fieri  poterat 


CAP.    II.    JUBILAEUM.  235 

extra  actum  sacramentalis  Confessionis  (S.  Poenit.  die  16  Mart. 
1865;  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  I,  pag.  176,  ad  IV""). 

535.  Qiiando  Jubilaeum  vi  Bullae  bis  aut  pluries  lucrifieri  pot- 
est,  opera  pro  eo  lucrando  injuncta  potest  Confessarius,  justis  de 
causis,  de  novo  commutare  favore  eorum,  qul  Jubilaeum  iterare 
cupiunt  (S.  Poenit.  18  Martii  1886;apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XVllI, 
p.  512). 

Eamdem  declarationem  jam  dederat  S.  Poenitentiaria  die  30 
Januarii  1886  cuidaui  Episcopo,  qui  supplicabat:  Ut  opera  pro 
Jiibilaeo  injuncta,  vel  eorum  aliqua,  Confessarius  non  semel 
tantum,  sed  pluries,  erga  volentem  Jubilaeum  pluries  lucrari, 
commutare  possit.  —  Cui  responsum  est:  Confessarios  hac  facul- 
tate  non  carere  (Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XVIII,  p.  91,  ad  11°"). 

3.   COMMUTATIO  VOTORUM. 


536.  In  Litteris  Apostolicis  pro  Jubilaeo  solent  Summi  Ponti- 
fices  concedere  Confessariis  facultatem  commutandi  in  alia  pia  et 
salutaria  opera,  vota  simplicia  quaecumque,  etiam  jurata  ac  Sedi 
Apostolicae  reservata.  Excipiuntur:  1*"  votum  castitatis  perpetuae; 
2°  votum  ingrediendi  religionem;  3°  vota  obligationis,  seu  in  fa- 
vorem  terlii,  si  sint  acceptata,  nisi  tertius  juri  suo  renuntiaverit ; 
4°  vota  poenalia  praeservativa  a  peccato,  nisi  commutatio  fiat  in 
aliud  opus,  quod  non  minus  ac  prior  maleria  a  peccato  commit- 
tendo  refraenet  (Bened.  XIV,  Convocatis,  n.  32;  Pius  IX,  Bulla 
Gravibus  Ecclesiae;  et  Leo  XIII  in  supra  citatis  Bullis). 

Praedicta  commutatio  votorum  fieri  nequit  extra  actum  sacra- 
mentalis  Confessionis  (Bened.  XIV,  Convocatis,  n.  25;  Inter  prae- 
teritos,  §  63). 

537.  Sed  probe  advertendum,  commutationem  non  esse  con- 
fundendam  cum  clispejisatione.  Nam  dispensatio  obligationem  voti 
tollit  sine  alia  subrogatione;  at  simplici  commutatione  non  extin- 
gnitur  obligatio  voti,  verum  materia  voti  transfertur  in  aliam 
materiam,  qaae  ipsi  subrogatur  (Inter  praeteritos,  §  45). 

538.  Quando  dicitur:  commutatio  votorum  fiat  dispensando, 
principaliter  attendi  debet  ad  commutationem,  ita  ut  materia  sub- 
rogata  non  sil  exorbitanter  minor;  secus  si  dicatur:  dispensatio 
fiat  commutando  (Ibid.  et  S.  Alph.  lib.  VI,  n.  536,  VIII). 


23G  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Generaliiii  dici  potest  commutationem  fieri  posse  in  opus 
etiam  aliquantulum  minus,  modo  excessus  non  sit  notahilis.  Nam 
si  potestas  commutandi  non  esset  talis,  esset  pluribus  anxietatibus 
obnoxia,  ideo  inutilis,  cum  difTicillimum  sit  aequalitatem  invenire 
in  re  subrogata  (S.  Alphons.  libr.  III,  n.  247). 

539.  Vola  a  Gonfessario  jubilari  commutala  non  reviviscunt, 
etiamsi  non  ponantur  deinde  opera  pro  Jubilaeo  lucrando  injuncla, 
quia  commutatio  est  absolule  facta  (Ferraris,  verb.  Jubilaeum,  art. 
II.  n.  50). 

540.  Pro  praefata  commutatione  votorum  non  requiritm\ 
juxla  S.  Alphonsum  et  Suarez  cum  communi,  specialis  causa,  sed 
sufficit  causa  illa  communis,  ob  quam  Pontifex  motus  est  ad  Ju- 
bilaeum  indicendum  (S.  Alph.  lib.  VI,  n.  537,  quaest.  4-  in  fine). 

541.  Quaeri  hic  potest:  quid  praestat  usus  senteniiae  pro- 
habilis  in  maleria  Jubilaei  sive  indulgentiarum  in  genere? 

Respondetur  l"":  Qui  sequilur  sententiam  probabilem,  quae  la- 
men  sit  contra  formam  concessionis  et  mentem  concedentis,  is  non 
lucratur  Jubilaeum;  nam  indulgentiarum  valor  non  a  resolutione 
nostra  sive  Auctorum,  sed  a  forma  el  niente  concedentis  pendet. 
Hinc  si  opus  pro  lucrando  Jilbilaeo  praescriptum  sit  in  sua  specie 
et  cum  omnibus  circumstantiis,  v.  g.  recitatio  sex  Pater  et  Ave, 
vei  addendo  aliquam  vocalem  orationi  mentali,  sentenlia  utut  pro- 
babilis,  quae  tueretur  sufficere  quinque  Pater  et  Ave  aut  solam 
orationem  mentalem,  nihil  valeret.  —  Si  vero  opus  non  fuerit  in 
specie  et  cum  omnibus  suis  circumstantiis  praescriptum,  sed  tan- 
tum  in  genere,  v.  g.  qui  oraverit  etc,  is  qui  sequitur  senteniiam 
vere  probabilem,  lucrari  potest  indulgentiam  (vid.  n..79):  hoc 
enim  prudenter  praesumi  potest  de  mente  Pontificis. 

Respondetur  2*":  Sequendo  senlentiam  vere  probabilem  obtinere 
quis  polest  Jubilaeum,  quanium  ad  effectum  accessorium,  seu  fa- 
vores  annexos,  ut  sunt  absolutio  a  reservatis,  commutatio  voto- 
rum  etc. ;  quia  sequendo  lalem  sententiam  Ecclesia  suppleret,  si 
opus  esset,  defectum  jurisdiclionis  fCf.  Minderer,  part.  1,  Confe- 
rentia  12,  n.  857,  quaest.  4;  n.  862,  q.  5;  de  Jubil.  Conf.  3, 
q.  IG,  n.  121). 

4.  Facultas  absolvendi  a  censuris  et  peccatis  reservatis. 

542.  Inter  facullates,  quae  occasione  Jubilaei  conferuntur,  ad- 
numeratur  facultas  pro  Confessario  absolvendi  in  foro  dumtaxat 


CAP.    II.   JUBILAEUM.  237 

conscientiae  ab  excommitnicationis,  suspensionis ,  et  aliis  ecclesia- 
slicis  sententiis  et censuris  a  jure  vel  ab  liomine  quavis  de  causa  lalis 
seu  infliclis,  eliam  Ordinariis  locorum  ac  Summo  Ponlifici  seu  Sedi 
Apostolicae,  etiam  m  m526i«^  cuicumque  ac  Summo  Ponlifici  et  Sedi 
Aposlolicae  speciali  licet  moclo  reservalis,  et  qui  alias  in  conces- 
sione  quantumvis  ampla  non  intelligerentur  concessi,  nec  non  ab 
omnibus  peccatis  et  excessibus  quantumcumque  gravibus  et  enor- 
mibus,  etiam  iisdem  Ordinariis  ac  Romano  Pontifici  et  Sedi  Apo- 
stolicae  reservatis  (Ex  Bullis  cit.  Pii  IX  et  Leonis  Xllt). 

543.  Verum  Summi  Pontifices  per  Bullas,  quibus  Jubilacum 
indicitur,  numquam  intendunt  derogare  Constitutioni  cum  appo- 
silis  declaralionibus  a  Benedicto  XIV  editae  sub  die  1  Junii  1741, 
quae  incipit  Sacramentum  Poenitentiae.  Quare  omnes  dispositiones 
in  dicta  Bulla  contentae,  etiam  occasione  Jubilaei,  in  pleno  vigore 
remanent.  Hinc 

a)  Nulli  penitus  Confessario  datur  in  quovis  Jubilaeo  facultas 
absolvendi  complicem  in  peccato  turpL  Si  Confessarius  id  atten- 
taret,  absolutio  ab  eo  data  nulla  atque  invalida  foret,  et  ipse  in 
poenam  excommunicationis  majoris  incideret  Romano  Pontifici 
reservatae. 

b)  Vigore  facultatum  per  Bullam  Jubilaei  concessarum,  num- 
quam  comprehensa  intelligitur  potestas  absolvendi  ab  hujusmodi 
excommunicatione.    . 

c)  Nullus  Sacerdos  sive  Confessarius  absolvere  potest  poeni- 
tentem  qui  impie  calumniando,  innoxios  Sacerdotes  et  Confessa- 
rios  sollicitationis  insimulat. 

d)  Firma  remanet  obligatio  denuntiandi  sollicitantes,  a  qua 
proinde  obhgatione  nullus  Confessarius,  non  obstantibus  amplissi- 
mis  Jubilaei  facultatibus,  eximere  potest  poenitentes  (Cf.  cit.  Bul- 
lam  Sacramentum  Poenitentiae ;  Convocatis,  n.  23;  Inter  prae- 
teritos,  §  56-61). 

e)  Item  excipitur  absolutio  illorum,  qui  a  S.  Sede  vel  aliquo 
Praelato,  seu  Judice  ecclesiastico,  nominatim  excommunicati,  sus- 
pensi,  interdicti,  seu  alias  in  sententias  et  censuras  incidisse  de- 
clarati,  vel  puhlice  denuntiati  fuerint,  nisi  intra  praefinitum 
lempus  satisfecerint,  et  cum  partibus,  ubi  opus  fuerit,  concorda- 
verint  (Ex  cit.  Bullis  Pii  IX  et  Leonis  Xlll). 

544.  Praedicta  privilegia  seu  facultates  non  possunt  a  Confes- 
sariis  exerceri  extra  actum   sacramentalis  Confessionis,  et  semel 


238  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

tantiim  in  quolibet  Jubilaeo  iis  uti  possunt  favore  cujuslibet  fidelis 
(Bened.  XIV,  Convocatis,  n.  2o;  S.  Poenit.  25  Jan.  1875;  apud 
Acta  S.  Sed.  vol.  VIIl,  p.  267). 

545.  Ahsolutio  ab  haeresi.  In  Jubilaeis  a  Pio  IX  et  Leone 
Xlll  indictis  data  est  etiam  facultas  absolvendi  ab  haeresi,  adjura- 
tis  prius  et  i^etractatis  erroribus.  S.  Poenitentiaria  quoad  Jubi- 
laeum  anni  1886  declaravit:  «  Absolvi  possunt  poenitenles  a  cri- 
mine  haeresis,  abjuratis  erroribus  prout  de  jure,  et  injuncta  gravi 
poenitentia  salutari,  cum  frequentia  Sacramentorum  et  obliga- 
tione  se  prudenter  retractandi  apud  personas,  coram  quibus  hae- 
reses  pronuntiaverint,  ac  reparandi  scandala »  (15  Jan.  1886; 
Acta  S.  Sed.  vol.  XVIII,  pag.  334,  1). 

546.  Eidem  S.  Poenitentiariae  propositum  fuit  dubium  sequens : 
An  possint  absolvi  ab  haeresi  exterius  prodita,  et  cesset  obligatio 
denuntiandi  haereticos  eorumque  fautores  ? 

Resp.  :  Ab  haeresi  posse  quidem  absolvi,  haereticos  tamen  ac 
fautores,  aliosque  denuntiandos  esse  prout  de  jure  (S.  Poenil. 
16  Mart.  1865;  Acta  S.  Sed.  vol.  I,  p.  176  ad  Ill^). 

Notandum  vero  est,  haeresim  formalem  externatam,  quamvis 
occultam,  esse  excipiendam  a  supradictis  facultatibus,  nisi  potestas 
ab  ea  absolvendi  expresse  indicetur  in  Bullis,  prout  fecerunt  lau- ' 
dati  Pontifices  Pius  IX  et  Leo  XIII  (Cf.  Bullam  Bened.  XIV,   Con- 
vocatis,  §  53,  et  Inter  praeteritos,  %  85). 

547.  Si  quis  Jubilaei  indulgentiam  jam  fuerit  assecutus,  quin 
tamen  unquam  peccato  reservato  esset  irretitus,  ac  propterea  num- 
quam  jubilari  privilegio  absolutionis  a  reservatis  usus  sit,  si 
postea,  Jubilaeo  adhuc  perdurante,  in  censuram  vel  peccatum  re- 
servatum  incidat,  absolvi  potest  a  quovis  Confessario,  dummodo 
repetat  opera,  quae  ad  Jubilaeum  consequendum  injuncta  sunt 
(S.  Poenit.  1873,  penes  Acta  S.  Sed.  vol.  VII,  pag.  221). 

Qui  vero  vi  Jubilaei  fuerit  a  censuris  et  a  casibus  reservatis 
absolutus,  si  iterum  incidat  in  casus  et  censuras  reservatas,  non 
potest  secunda  vice  absolvi,  peragens  iterum  opera  injuncta  (S.  Poe- 
nit.  1  Junii  1869;  Acta  S.  Sed.  vol.  V,  p.  32  ad  13"^). 

548.  Praefata  declaratio  pluries  a  S.  Poenitentiaria  confirmata 
fuit,  et  non  tantum  quoad  casus  et  censuras  reservatas,  sed  etiam 
quoad  cetera  privilegia  occasione  Jubilaei  concessa. 

In  Instruclionibus  ab  eadem  S.  Poenitentiaria  die  15  Januarii 
1886  datis  ex  mandato  Summi  Pontificis,  dicitur:  Jubilaeum  quoad 


CAP.   II.   JUBILAEUM.  239 

plenariam  indulgentiam  bis  aut  pluries  acquiri  posse,  injuncta 
opera  bis  aut  pluries  ilerando;  semel  vero,  id  esl  prima  lantum 
vice  quoad  ceteros  favores,  nempe  absolutiones  a  censuris  et  a 
casibus  reservatis,  commutationes  aut  dispensationes  (Acta  S. 
Sed.  vol.  XVni,  pag.  333,  IV). 

Celerum  haec  doctrina  seu  regula  reperitur  in  Constitutioni- 
bus  Benedicti  XIV,  Convocatis,  §  o2,  et  Inter  praeteritos,  §  84, 
ubi  Ponlifex  bisce  verbis  rem  declarat: 

Neminem  posse,  nisi  semel,  id  est  prima  tantum  vice,  frui 
seu  potiri  favoribus  (huic)  Jubilaeo  adjunclis:  quare  post  primam 
vicem  nullus  gaudere  amplius  poterit  beneficio  aut  absolutionum 
a  novis  censuris  et  casibus  reservatis  de  novo  fortasse  contra- 
ctis,  aut  commutationum,  aut  dispensationum  in  facultatibus... 

549.  Adverlendum  est,  commulationem  bic  referri  ad  com- 
mutationem  votorum,  non  operum  injunctorum,  ut  constat  ex  ci- 
tata  Bulla  Inter  praeteritos.  Commutatio  enim  operum  pro  lu- 
crando  Jubilaeo  praescriptorum,  juxta  exposita  sub  n.*"  535  pluries 
fieri  potest  favore  eorum,  qui  pluries  (si  BuUa  id  concedat)  Jubi- 
laeum  lucrari  desiderant. 

550.  Confessarii  uti  non  possunt  facultatibus  extraordinariis 
per  Litteras  Aposlolicas  concessis  cum  iis,  qui  pelunt  absolvi  et 
dispensari,  sed  nolunt  adimplere  opera  injuncta  et  lucrari  Jubi- 
laeum.  Favores  enim  hujusmodi  non  conceduntur,  nisi  in  ordine 
ad  hunc  finem,  et  per  modum  praeparationis  ad  effectum  Jubilaei. 
Ergo  qui  non  habet  animum  implendi  et  obtinendi  Jubilaeum,  non 
potest  gaudere  facultatibus  extraordinariis  (Bulla  Inter  praeteritos, 
§  62;  S.  Poenitent.  1  Junii  1869;  15  Jan.  1886;  apud  Acta  S.  Sed. 
Yol.  V,  p.  33  ad  15^;  vol.  XVIH,  p.  334,  VIII). 

Exinde  consequitur,  praedictis  privilegiis  non  posse  gaudere 
ne  illum  quidem,  qui  culpabiliter  et  sacrilege  confessionem  peragit 
(S.  Alph.  lib.  VI,  n.  537,  q.  2). 

551.  Qui  cum  sincero  animo  lucrandi  Jubilaeum  obtinuit  ab- 
solutiones  a  censuris  et  a  peccatis  reservatis,  vel  commutationes 
volorum  et  dispensationes,  et  postea,  mutato  proposito,  Jubilaeum 
non  lucretur,  eo  quod  cetera  opera  praescripta  non  implet,  quam- 
vis  a  culpa  non  eximatur,  absolulus  tamen  remanet  a  reservatis 
et  dispensatus  a  votis:  seu  absolutiones  a  reservatis,  commutatio- 
nes  votorum  ac  dispensationes  in  suo  vigore  permanent,  ac  ideo 
abolitae  minime  inlelliguntur  (Bulla  Convocatis,  §  ^6k\  Inter  prae- 
teritos,  §  86). 


240  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

552.  Qiii  confessiis  est  lernpore  Jnbilaei  et  oblitus  fuit  confi- 
teri  peccata  reservata  vel  censurata,  aut  cum  causa  illa  omisit, 
potest  deinde,  eliam  transacto  Jubilaeo,  a  quocumque  Confessario 
ab  eis  absolvi.  Nam  ex  una  parte  poenilens  vi  Jubilaei  jus  acqui- 
sivit  ad  favorem  Ponlificis,  ila  ut  ex  eo  tempore  a  quolibet  Con- 
fessario  possit  absolvi;  ex  allera  parle  primus  Confessarius  prae- 
suniitur  per  suarn  absolutionem  velle  conferre  suo  poenitenli  omne 
beneficium  quod  potest.  Unde  sicut  indirecle  absolvuntur  peccata 
illa  oblita,  ita  indirecte  tollitur  reservatio  (S.  Alph.  lib.  VI,  n.  537, 
q.  4;  Ferraris,  verb.  Jabilaeum,  arl.  2,  n.  27). 

553.  Bona  fide  confessus  tempore  Jubilaei,  et  ex  invincibili 
defectu  doloris  vel  propositi  invalide  absolutus,  si  cetera  praescri- 
pta  impleverit,  remanet  probabiliter  immunis  a  reservatione  pec- 
calorum  et  censuraram,  ita  ut  posl  Jubilaeum  possit  a  quolibet 
simplici  Confessario  absolvi  (Ferraris,  loc.  cit.  n.  28). 

554.  Favore  enuntiatae  sententiae  tum  a  citato  P.  Ferraris, 
tum  a  S.  Alphonso,  adducitur  auctoritas  plurium  Theologorum,  in- 
ter  quos  Cardinalis  de  Lugo.  At  S.  Alphonso  (loc.  cit.  n.  537,  q.  2) 
■probabilior  videtur  contraria  sententia,  quae  tenet  poenitentem  per 
Confessionem  bona  fide  factam,  sed  nullam  defectu  doloris,  non 
posse  gaudere  privilegiis  Jubilaei.  Hoc  tamen  non  obstante,  prior 
opinio  a  tot  et  quidem  gravibus  Doctoribus  defensa,  censenda  est 
vere  probabilis.  Hinc,  infert  cl.  Beringer,  tom.  I,  p.  497,  peccato- 
rum  reservatio  est  saltem  dubia,  ac  ideo  ea  non  amplius  in  praxi 
existit.  Ratio  praecipua,  qua  sententia  haec  innititur,  est,  quia  poe- 
nitens  habet  verum  animum  lucrandi  Jubilaeum,  bona  fide  Confes- 
sionem  suam  facit,  et  Confessarius,  absolvendo,  voluit  facere  quan- 
tum  potuit.  Resei^vatio  autem  potest  tolli,  non  sublatis  peccatis. 

555.  Si  quis  intra  Jubilaei  tempus  coeperit  Confessionem,  quam 
naaterialiter  imperfectam  oporteat  differri  longius,  potest  tunc  ab- 
solvi  a  reservatis  et  commulari  vota:  postea  vero  exlra  tempus 
Jubilaei  absolvi  ab  omnibus,  eliam  quae  obhtus  est,  reservatis,  ac 
in  oblilis  etiam  dispensari ;  imo  potest  postea  omnia  facere  Confes- 
sarius  finita  Confessione,  quae  ante:  quia  coepta  causa,  manet  po- 
testas  delegati,  donec  finiatur  (S.  Alph.,  loc.  cit.  n.  535,  3''). 

Eamdem  sententiam  S.  Doctor  repetit  n.  537,  q.  4,  ubi  dicit: 
((  Omnes  conveniunt,  quod  si  quis  coeperit  confessionem  intra  Jubi- 
laeum,  possit  deinde  absolvi  ab  omnibus  reservatis...  et  hoc  pro- 
babiliter  extendunt  Sanchez  et  Viva  cum  Bossio  et  communi  etiam 


CAP.    II.    JUBILAEUM.  241 

ad  illa  reservala,  qiiae  poenilens  comniillat  transacto  tempore  Ju- 
bilaei,  quia  pro  eo  perseverat  adhuc  idem  favor  facuilatum  ». 

0.  Facultas  dispensandi  super  irregularitate. 

556.  Occasione  Jubilaei  solent  Summi  Pontifices  in  Litteris 
Aposlolicis  concedere  Confessariis  facultatem  rfispensandi  super  una 
irregularitale  dumtaxat,  nempe  super  irregularitate,  occulta  tamen, 
incursa  ob  violationem  censurae  per  exercitium  Ordinum. 

6.  Prorogatio  Jubilaei. 

557.  In  Jubilaeis  extraordinariis  indulgetur  plerumque  facul- 
las,  ut  Confessarius  possit  prorogare  Jubilaeum  favore  eorum  qui 
aliquo  legitimo  impedimento  detinentur.  In  Jubilaeis  anni  1879  et 
1881  Leo  Xlll  benigne  concessit,  ut  Confessarius  in  alia  pietatis 
opera  commutare  possit  opera  pro  lucrando  Jubilaeo  injuncta,  vel 
in  aliud  proximum  ternpus  prorogare,  et  hoc  in  favorem  eorum, 
qui  carcere,  infirmitate  corporis,  aut  alia  qualibet  justa  causa 
impediantur,  quominus  memorata  opera,  vel  eorum  aliqua  prae- 
stent.  Hujusmodi  ergo  impeditis  duplici  modo  Confessarius  provi- 
dere  potest,  scihcet  vel  per  commutationem  operum  injunctorum, 
vel  per  prorogationem  Jubilaei.  Facultate  prorogandi  uti  poterit 
Confessarius  (ubi  non  praeferat  commutare)  cum  iis  poenitentibus 
qui  temporaneo  impedimento  detinentur.  Ubi  vero  impedimentum 
fuerit  perpetuum  vel  diuturnum,  ad  commutationem  recurrendum 
ei  erit:  siquidem  concessio  hac  formula  exprimi  solet:  in  aliud 
proximum  tempus  prorogare. 

Verum  quoad  praefatam  Jubilaei  prorogationem  inspicienda 
semper  est  Bulla  indictionis;  quia  non  semper  ea  conceditur,  prout 
contigit  in  Jubilaeo  anni  1886. 


16 


CAPUT  III. 
BENEDICTIO  APOSTOLICA 


Quia  agendo  de  Indulgentiis  saepe  occurrit  verbum  benedi- 
cere  sive  benedictio,  utile  est  hujus  vocis  significalionem  breviter 
evolvere,  ut  exinde  pateat  quid  et  quaenam  sit  Benediclio  Apo- 
stolica. 

ARTICULUS    I. 

NOTIO  BENEDICTIONIS,  EJUSQUE  SPECIES. 

558.  Benedicere,  juxla  Angelicum  Doctorem,  est  bonmn  di- 
cere,  et  tripliciter  dici  potest,  scilicet  1°  enuntiative,  quod  fit  lau- 
dando  juxta  illud  Psalmi  83:  Benedicam  Dominum  in  omni  teni- 
pore,  semper  laus  ejus  in  ore  meo;  2°  optative,  quod  fit  aliquod 
bonum  alicui  optando  et  precando  juxta  illud  Psalmi  127:  Et  non 
dixerunt  qui  praeteribant:  Benedictio  Domini  super  vos ;  item: 
Benedicat  tibi  Dominus  ex  Sion;  3°  imperative,  quod  fit  impe- 
rando  et  operando  effectus  intentos,  et  sic  benedicere  per  aucto- 
ritatem  est  proprium  solius  Dei,  qui  vel  per  se  vel  per  suos  mi- 
nistros  benedicit,  simulque  operans  praedictos  effectus. 

559.  Relictis  duobus  prioribus  modis,  qui  certe  non  restrin- 
guntur  ad  solos  ministros  sanctae  Ecclesiae,  de  benedictione  impe- 
rativa  seu  per  aucloritatem  est  observandum,  ipsam,  /arge  sitm- 
ptam,  esse  duplicem :  unam  scilicet  quae  datur  a  puro  homine 
propter  merilum  sanctitatis,  in  quo  Ghristus  per  gratiam  inha- 
bitat,  prouti  est  illa,  quae  a  Sanctis  viris  peti  consuevit;  et  aham 
esse,  quae  confertur  propter  meritum  Christi  aHcui  instrumenta- 
hter  apphcatum,  et  in  hac  danda  requirilur  regulariter  Ordo  sa- 
cer,  non  autem  sanctitas  necessario. 


CAP.    m.    nENEDICTlO   APOSTOLICA.  243 

560.  Ilaec  poslrema  IJenediclio,  qnae  nempe  per  Ecclesiae 
ministros  Iribuiliir  ob  merita  Chrisli  Redemploris,  est  pariler  du- 
plex,  inspecto  duplici  objecto  sive  subjeclo,  super  quod  cadit  IJe- 
nedictio.  Kt  revera  benedicnntur  res,  pula,  Allaria,  Vasa,  Vestes, 
Cerei,  Palmae,  Cineres,  Oleum,  Aqua,  Vinum,  Cruces,  Numismata, 
Coronae  etc.  Hujusmodi  benedictiones,  ralione  objectorum  seu  re- 
nim  quae  benedicuntur,  vocari  possunt  reales.  Benedicuntur  in- 
super  personae,  ut  Abbates,  Virgines,  Sponsi,  populus  etc,  et  lales 
benedictiones,  utpote  cadentes  super  personas,  dici  possunt  per- 
sonales  (1). 

561.  Si  quaeratur,  quinam  sint  fines  ac  effectus  harum  Be- 
nedictionum,  respondemus  plures  esse  et  varios  juxta  exigentiam 
objectorum  vel  personarum,  quae  benedicuntur,  eosque  a  Benedi- 
cente  inlentos  clare  indicari  in  respectivis  formulis,  quae  legi 
possunt  in  Rituali  Romano.  Diversae  quippe  sunt  gratiae  seu  ef- 
fectus,  qui  a  Deo  expostulantur  in  Benedictionibus  ex.  gr.  novae 
domus,  ignis,  viae  ferreae,  aquae,  crucis,  numismatis,  coronae, 
scapularis,  indumentorum  sacerdolahum,  Agnus  Dei  etc.  Idem  di- 
cendum  de  efTectibus  benediclionum  personalium. 

562.  lilud  est  animadvertendum,  per  nonnullas  benedicliones 
(quae  constiiiUivae  dicuntur)  fieri,  ut  quaedam  «  res  seu  perso- 
nae  benedictae  constituantur  in  esse  permanenti  rei  sacrae,  reli- 
giosae  el  sanctae,  adeo  ut  eum  statum  deinceps  non  mutent,  ne- 
que  ad  profanum  usum  redire  possunt.  Quo  in  genere  nonnulla 
ad  significandum  el  repraesentandum  aliquid  sacrum  spectant;  ut 
cereus  paschalis,  cruces,...  rami  in  Dominica  Palmarum.  Quaedam 
vero  ad  cultum  Dei  et  certa  Religionis  nostrae  officia  et  ministeria 
destinantur,  ut  Abbates,  Abbatissae,  ecclesiae,...  sacerdotaha  indu- 
menla.  Quaedam  denique  ad  aliarum  rerum  benedictionem  et  san- 
clificationem  comparata  sunt,  ut  chrisma  et  oleum  catechumeno- 
rum  et  infirmorum,  thus,  aqua  benedicta.  Haec  sane  omnia,  cum 
per  benedictionem  seu  consecrationem  in  jus  Domini  transierint, 
non  possunt  sine  sacrilegio  ad  proprium  hominis  usum  transferri  » 
(Catalanus,  Pontiftcale  Romanum,  apud  cl.  Melata,  Tractatus  de 
Benedictione  papali,  pag.  25). 


(1)  Cfr.  Kiluale  Rom.  Rdilio  prima  post  lypicam,  typ.  Fridcrici  Puslel,  Ra- 
tisbonae  I8S8;  Fcrraris,  verb.  Bcnedicere;  cl.  Melata,  Traclatus  de  Benedictione 
papali;  Moroni,  Dizionario  di  erudizione,  v.  Benedizione. 


244  PARS   II.    DE   INDULGKNTIIS   IN    SPECIE. 

563.  Ilabito  respeclu  ad  minislros,  quibus  ex  ordinalione 
Ecclesiae  competit  potestas  benetlicendi,  Benedictiones  distinguun- 
tur  in  Presbyterales,  Episcopales  et  Papales:  aliae  enim  ex  prae- 
fatis  benedictionibus  fieri  vel  conferri  possunt  a  Sacerdotibus,  aliae 
ab  Episcopis,  et  aliae  sunt  reservatae  Summo  Pontifici.  Hinc  in 
Rituali  Romano  a  De  Benedictionibus  Reg idae  generales  )^  dkiiuv: 
«  Noverit  Sacerdos,  quarum  rerum  benedictiones  ad  ipsum,  et 
quae  ad  Episcopum  suo  jure  pertineant,  ne  majoris  dignitatis 
munera  temere,  aut  imperite  unquam  usurpet  propria  auctori- 
tatey>.  Hinc  est  etiam,  quod  in  eodem  Rituali,  novis  Benedictioni- 
bus  aucto,  accurate  per  opportunas  rubricas  distinguunlur  Bene- 
dictiones  reservatae,  puta  Episcopis  vel  nonnullis  Ordinibus  Re~ 
gularibus,  a  non  reservatis. 

564.  Benedictiones,  quae  sunt  Romano  Pontifici  reservatae, 
Papales  veF  Apostolicae  sive  Pontificiae  nuncupantur.  Ex  his 
aliae  sunt  constitutivae  seu  consecratoriae,  per  quas  res  benedi- 
ctae,  ut  supra  diximus,  constituuntur  in  statu  permanenti  rei  sa- 
crae  et  sanctae,  ut  benedictio  Agnus  Dei,  Rosae  aureae  elc.  Aliae 
sunt  invocativae,  quae  vel  impertiuntur  cum  adnexa  indulgentia 
plenaria,  vel  tribuuntur  sine  hujusmodi  indulgentia,  ut  est  illa 
quam  Papa  manu  elevata  impertitur  mullitudini  in  via  seu  itine- 
rando,  vel  concedit  et  mittit  particularibus  personis,  Benedictio- 
nem  Apostolicam  postulanlibus. 

565.  Relate  ad  Benedictiones  cmn  indalgentia  plenaria  fa- 
cile  intelligitur,  eas  per  se  non  posse,  nisi  a  Summo  Pontifice 
dispensari:  siquidem  indulgentiam  plenariam  Papa  dumtaxat  con- 
cedere  potest;  ergo  et  Benedictionem,  cui  ex  intentione  Papae 
praefata  indulgentia  plenaria  adnectitur. 

Diximus  per  se,  quia  licentia  et  auctoritate  Summi  Pontificis 
tum  Episcopus  tum  simplex  Sacerdos  potest,  ut  patet,  Benedictio- 
nem  cum  indulgentia  plenaria  Chrislifidelibus  impertire,  aut  in- 
dulgentiam  ipsam  per  ritualem  benedictionem  piis  objectis  adne- 
ctere.  Et  sane  Romanus  Pontifex,  sive  per  se  sive  per  organum 
Sacrarum  Congregationum,  tribuere  solet  hujusmodi  facultatem 
non  solum  Episcopis,  sed  etiam  aliis  Sacerdotibus,  qui  proinde 
non  quidem  jure  proprio,  sed  jure  delegato  eamdem  exercent 
facultatem. 

566.  Inter  Benedictiones  personales  cum  adnexa  indulgentia 
plenaria  Romano  Pontifici  reservatas,  quarum  tamen  impertio  de- 


CAP.   III.    BENEDICTIO    APOSTOLICA.  245 

legari  (1)  solet,  recensentur  Benedictio  super  populum  et  Be- 
nedictio  in  articulo  mortis,  et  de  his  modo  in  separatis  articulis 
agendum  est. 

ARTICULUS    II. 

BENEDICTIO  PAPALIS  SUPER  POPULUM. 

Benedictio  papalis  seu  Apostolica  super  populum,  vel  imper- 
titur  ab  ipso  Summo  Pontifice,  vel  ex  Pontificia  delegatione  ab 
Episcopis  aliisque  Praelatis  inferioribus  usum  Pontificalium  baben- 
tibus,  vel  ex  privilegio  a  quibusdam  religiosis  Ordinibus,  vel  ex 
speciali  indulto  a  Sacerdotibus  sive  saecularibus  sive  regularibus. 

§  l. 

BENEDICTIO  PAPALIS  SUPER  POPULUM,  QUAE  IMPERTITUR 
AB  IPSO  SUMMO  PONTIFICE. 

567.  Benedictio  super  populum  quae  datur  ab  ipso  Romano 
Pontifice,  Cbristi  in  lerris  Vicario,  solemnis  est.  Qui  felicioribus 
lemporibus  interfuit  Benedictioni,  quae  in  quibusdam  magnis  so- 
lemnitatibus  a  Pio  PP.  IX  s.  m.  e  superiori  porticu  S.  Petri  vel 
alterius  Urbis  Basibcae  super  frequentissimum  populum  omnium 
nilionum  effundebatur,  probe  noscit,  et  proculdubio  ipse  quoque 
experlus  est  intimum  devotionis  sensum  ac  animi  commotionem, 
quae  in  fidebbus,  magnifico  Pontificali  actui  praesentibus,  sponte 
excitatjatur.  Ilaec  Benedictio,  utpote  quae  a  Persona  ipsa  Summi 
Pontificis  pleno  jure  supremaque  potestate  impertitur,  proprio  ac 
slricto  sensu  Papalis  dicitur  el  est. 

568.  Omnes  Chrislifideles  dictam  Benedictionem  papaiem  re- 
cipientes,  plenariam  indulgenliam  lucrantur,  pro  cujus  lucro  nul- 
lae  in  benedictionis  formula  reperiuntur  conditiones  praescriptae, 
praeter  praesentiam  in  loco  ubi  datur  henedictio. 


(I)  Modus  diversus,  quo  fieii  polest  delcgatio,  ita  explicatur  a  cl.  Bene- 
dicto  Melala,  Tract.  do  Benediclione  papali,  pag.  40:  «  Delegntio  duplici  modo 
peri  potest,  scilicet  vel  ita  ut  delegatus  agat  in  persona  propria,  licet  cx  po- 
testate  sibi  ab  alio  commissa,  vel  ita  ut  quis  non  solum  agat  ex  potestate  ab 
alio  accepta,  sed  etiam  in  persona  et  vice  alterius,  ita  ut  actio  detegati  mora- 
liter  habeatur  ut  actio  delegantis  ». 


246  PARS   II.   DE  INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Sunt  qnidem  Auctores,  qui  asserunt,  ad  acquirendam  prae- 
fatam  indulgentiam  requiri,  lamquam  opera  injuncta,  Confessionem 
et  Communioneni;  at  nobis  cum  cl.  Melata  (loc.  cit.  pag.  207)  vi- 
detur  verius  oppositum.  Nam,  ut  modo  notavimus,  Sacramentorum 
susceptio  non  reperitur  praescripta;  et  tamen  Pontifex,  quando 
eam  pro  indulgentiae  acquisitione  imponere  intendit,  expresse  di- 
cit.  —  Addi  etiam  potest,  quod  sive  considerelur  Persona,  quae 
solemniter  benedicit,  sive  causa  sanctissima  (obsequium  fideliuni 
Sedi  AposlolicaeJ  pro  concessione  indulgentiae,  sive  etiam  perpen- 
datur  magna  difjicultas  ex  parte  saltem  plurimorum,  attenta  po- 
puli  multitudine  ex  fere  omnibus  Orbis  terrae  partibus  in  Urbem 
confluente,  accedendi  ad  Sacramenta,  congruum  videtur,  nisi  ali- 
ter  Summus  Pontifex  decernal,  ut  praeter  statum  graiiae,  quae 
semper  necessario  pro  assequenda  indulgentia  requiritur,  nullae 
sint  conditiones. 


§  II. 


CONCESSIO  FACTA  EPISCOPIS  ET  QUIBUSDAM  ALIIS  PRAELATIS  INFE- 
RIORIBUS,  MITRAE  ET  PONTIFICALIUM  USUM  TERRITORIUMQUE 
SEPARATUM  HABENTIBUS. 


569.  Clemens  PP.  XIH  per  suam  Constitutionem  «  Inexhau- 
stum  Indulgentiarum  thesaurum  »  sub  die  3  Seplembris  1762, 
omnibus  Patriarchis,  Primatibus,  Archiepiscopis  et  Episcopis  con- 
cessit  facultatem  solemniter  impertiendi,  Romani  Pontificis  nomine, 
duabus  anni  solemnitatibus,  nimirum  Paschate  Resurrectionis  Do- 
mini,  ahoque  die  festo  solemni  eorum  respective  arbitrio  desi- 
gnando,  Benedictionem  Apostolicam  populo  in  ecclesia  congregato. 
Eamdem  facultalem  indulsit,  sed  semel  in  anno  tantum  (in  uno 
ex  diebus,  quibus  eorum  singulis  pontificalium  usus  ab  Aposlohca 
Sede  permittitur),  Praelatis  inferioribus,  mitrae  et  pontificalium 
usum,  territoriumque  separatum  cum  vera  quahtale  Nullius  Dioe- 
cesis  habentibus. 

570.  Praedictam  tamen  facultatem  Praelati  omnes  nunc  memo- 
rati  debent  postulare ;  ait  enim  laudatus  Pontifex:  «...  Ipsos  Patriar- 
chas,  Primates,  Archiepiscopos  et  Episcopos  ac  supra  memoratos  Prae- 
latos...  in  Domino  hortamur,  ut  pro  dignitatum  eorum  splendoris 
augmento,  et  fidelium  populorum    ipsis  creditorum  congrua  erga 


CAP.    III.    BENEDICTIO   APOSTOLICA.  247 

divinam  iustitiam  salisfaclione,  a  Nobis  et  successoribus  Noslris 
Romanis  Pontificibus  pro  tempore  existentibus,  facultatem  hujus- 
modi  ultro  ipsis  oblatam  postulent  et  impeirare  non  praeter- 
mittant ». 

Praefata  facultas,  quae  gratis  conceditur,  solemniter  benedi- 
cendi  cum  clargitione  plenariae  indulgentiae,  Episcopis  et  Prae- 
lalis  postulantibus  conceditur,  quamdiu  illi  suis  respective  Eccle- 
siis  praefuerint. 

571.  Ritus  et  formula  ab  Episcopis  adhibenda  pro  impertienda 
Benedictione  papali  una  cum  plenaria  indulgentia  post  Missarum 
solemnia,  reperitur  in  supradicta  Constitutione,  quae  habetur  per 
extensum  tum  in  Append.  ad  Decreta  authentica  S.  C.  Indulg. 
pag.  456-4G1,  tum  apud  Ferraris,  verb.  Benedicere-Benedictio, 
art.  V,  63. 

572.  Quoad  ritum  et  formulam  pro  impertienda  Benedictione 
papali  sequens  dubinm  propositum  fuit : 

Episcopus  Lemovicensis  facultatem  obtinuit  impertiendi  bis  in 
anno  Benedictionem  Apostolicam  cum  indulgentia  plenaria,  sed 
in  ritu  et  formula  Benedictionis  papaiis  praescribitur  inter  cetera, 
ut  legantur  Litterae  Apostohcae  ad  hoc  concessae,  ante  benedictio- 
nem  impertiendam,  atque  etiam  post  benedictionem  impertitam 
pubhcetur  Latino  et  vernaculo  idiomate  concessio  plenariae  indul- 
geniiae.  Mos  autem  in  Ecclesia  Lemovici  a  multis  annis  est,  ut 
lectio  Litterarum  Apostohcarum  supprimatur,  ne  diutius  populus 
in  ecclesia  retineatur;  loco  vero  Litterarum  Apostolicarum  le- 
gilur  lalino  et  vernaculo  idiomate  formula:  Attentis  facultati- 
bus  etc,  ut  de  delegatione  constet  Episcopus  Lemovicensis  modo 
quaerit: 

An  hic  ritus  et  forma  sufficiat  ad  lucrandam  indulgentiam 
plenariam  ? 

S.  C.  Resp. :  Ritum  et  formam,  de  quibus  in  precibus,  at- 
tenta  rationabili  causa  supra  exposita,  revera  sufficere  ad  lu- 
crifaciendam  indulgentiam  Apostolicae  Benedictionis,  dummodo 
per  formulam:  Attentis  facultatibus  etc.  fidelibus  constet,  ex 
Pontificia  delegatione  tantum  impertitam  fuisse  (Decr.  30  Junii 
1840.  N.  282). 

Hoc  responsum  habendum  est  ul  generale,  ita  ut  quotiescum- 
que  adsit  illa  rationabilis  causa,  liceat  Litterarum  Apostolicarum 
lectionem  supprimere,  maxime  si  alias  jam  iterum  iterumque  in- 


248  PARS.    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

tegre  leclae  sint  (Decr.    24   Junii    1885,   apud  iMelata,  Tract.  de 
Benedictione  papali,  pag.  175). 

573.  Ad  lucrandam  indulgentiam  plenariam  adnexam  Benedi- 
ctioni  papali,  quae  datur  ab  Kpiscopo,  requiritur  Confessio  et 
Communio.  Horum  tamen  Sacramentorum  susceptio  non  reperitur 
expresse  praescripta  in  citata  Constitutione  Clementis  XIII,  sed  ut 
conditio  pro  indulgentiae  lucro  addita  est  in  formula,  quae  una 
cum  Brevi  concessionis  ad  Episcopos  mittitur. 

Ut  alias  diximus,  per  Confessionem  et  Communionem  die 
Paschatis  peractam,  et  indulgentia  plenaria  papali  Benedictioni  ad- 
nexa  iucratur,  et  satis  praecepto  Paschatis  fit  (Decr.  aulh.  N.  288; 
296;  327). 

574.  Si  contingat,  Episcopum  Benedictionem  papalem  imper- 
tire  extra  ecclesiam,  puta  in  platea,  ii  fideles,  qui  per  fenestras 
domorum,  eamdem  plateam  respicientium,  dictam  Benedictionem 
accipiunt,  ut  praesentes  habentur,  et  ideo  indulgentiam  assequun- 
tur.  Id  patet  ex  responso  ad  dubium,  quod  hic  ad  litteram  tran- 
scribimus: 

Titius  suum  habet  domicihum  prope  plateam,  ubi  quibusdam 
solemnioribus  anni  diebus  coadunatur  populus  pro  Papah  Bene- 
dictione  accipienda^  quam  Episcopus  dioecesanus  solet  impertiri. 
Idem  Titius  per  fenestras  domus  suae,  quae  plateam  respiciunt, 
accipit  praefalam  Benedictionem  simul  cum  tota  famiha  et  non- 
nullis  extraneis,  qui  hac  de  causa  ad  praedictam  domum  acce- 
dunt.  At  vero,  cum  Moniales  ejusdem  loci  in  Monasterio  non  longe 
distanti  ab  ipsa  platea  degentes,  Apostohcam  dispensationem  im- 
petrarunt  pro  dictae  Papahs  Benedictionis  consecutione,  dubita- 
tur  a  Titio: 

Utrum  ipse  quoque  dispensatione  indigeat,  an  potius  in  pla- 
team  descendere  sit  obligatus  ? 

S.  C.  respondit:  «  Titius  ejusque  familia,  nec  non  et  omnes, 
qui  apud  ipsum  actu  inveniunlur,  habita  ratione  localitatis  ipsius, 
vere  praesentes  considerandi,  et  indulgentiam,  quae  in  Episcopali 
Benedictione  populo  impertitur,  reapse  consequuntur;  minime  vero 
Moniales,  quae  etiamsi  non  longe  distent,  tamen  ut  absentes  ex  ea- 
rum  localitate  merito  sunt  habendae  »  (Decr.  7  Jan.  1839.  N.  266). 

575.  Indulgenlia  plenaria  occasione  Benedictionis  solemnis  ab 
Episcopis  impertiri  solitae  in  aliquibus  diebus  solemnioribus  suspen- 
dilur  in  Jubiiaeo  universah  (Decr.  22  Dec.  1824.  N.  255). 


CAP.    III.    nENEDICTIO   APOSTOLICA.  249 

576.  ladulgenlia  plenaria  Benedictioni  papali  adnexa  acqui- 
ri  etiarn  potest  ab  Episcopo,  qui  eam  elargitur,  ceu  constal  ex 
responsione  ad  hoc  clubium : 

Num  plenariam  indulgenliam  lucrandam  a  Chrislifidelibus  Be- 
nediclionem  nomine  Summi  Ponlificis  recipientibus  a  respectivis 
Episcopis,  lucrari  valeat  et  ipse  Episcopus,  qui  eam  impertit? 

Et  E[ni  Patres  in  Congregatione  GeneraH  habila  die  5  Marlii 
1896  responderunt:  Afjlrmative,  facto  verbo  cum  SSmo. 

Et  SSmus  D.  N.  Leo  PP.  XIll,  in  Audientia  habita  ab  Emo 
Cardinah  Praef.  S.  C.  I.  die  20  Maji  1896,  responsionem  Emorum 
Patrum  benigne  approbavit. 

Per  hanc  decisionem  confirmatur  thesis  a  nobis  sub  n.  89 
propugnata,  quod  scihcet  qui  indulgentias  largitur,  etiain  pro 
se  .lucrari  eas  potest.  Hinc  etiam  qui  Absolutionem  generalem 
impertit,  indulgentiam  plenariam  eidem  adnexam  pro  se  quoque 
lucrari  potest,  dummodo  opern  injuncta  adimpleat,  atque  ad  eam 
jus  habeat. 

§  lll. 

CONCESSIONES  FACTAE  QUIBUSDAM  ORDINIBUS  REGULARIBUS. 

577.  Ad  lectorum  notitiam  et  eruditionem  notare  volumus 
praecipua  capita,  quae  de  proposita  materia  continentur  in  Litteris 
Encychcis  Benedicti  XIV:  Exemplis  Praedecessorum.  Hujusmodi 
Litterae  datae  sunt  ad  Superiores  Generales  Ordinum,  quibus 
praescribitur  ritus  impertiendi  Ponti/iciam  Benedictionem  super 
popidum,  servandus  a  Regidaribus  eorum  Ordinum,  quibus 
facultas  hujusmodi,  statis  diebus,  a  S.  Sede  indalta  fuit,  For- 
mula  et  normae  pro  impertienda  praefata  Benedictione,  prout 
jacent  in  Bituah  Romano,  desumptae  sunt  ex  eisdem  Litteris  En- 
cychcis.  —  Sequentia  igitur  breviter  indicamus : 

1°  Nonnuhis  famihis  Begularium  permissum  est,  ut  Mona- 
slerii  Praeses,  vel  ahus  Sacerdos  a  P.  Provinciah  designandus,  po- 
pulo  congregalo  Summi  Pontificis  nomine  Benedictionem  slatis 
diebus  imperliret. 

2*"  Nuhus  umquam  rilus  ad  hanc  rem  peragendam  prae- 
scriplus  fuiL 


230  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

3''  Ritiis  enim,  qui  Urbani  VIII  aiictoritale  probalus  asseritur, 
ad  eam  Benedictionem,  de  qua  est  sermo,  minime  pertinet,  sed  illam 
complectilur,  quae,  aliqua  urgente  legitima  causa,  populis  et  agris 
tribui  consuevit,  et  pro  qua  certus  Delegatus  apostolicus  semper 
conslituitur  etc. 

4°  Cum  haec  ita  sint,  tamen  Summus  Ponlifex  Benedictus 
XIV  deprehendit,  quemdam  ritum  temere  et  inconsulto  excogita- 
tum  esse  pro  supradicta  Benedictione  Pontificia  invocativa : 

o''  Nam  simplex  Sacerdos  in  medio  altaris  collocatus,  mi- 
nistris  circumadstantibus,  et  sacris  indumentis  ornatis,  trinam  be- 
nedictionem  populo  imperlit,  et  alia  plura  gerit,  quae  enumerare 
hoc  loco  supervacaneum  Pontifex  existimavit. 

6°  Postea  de  Benedictione  swper  populiim  historice  tractat. 

7°  Benediclio  super  populum,  ait,  solemnis  est,  eamque  in 
quacumque  orbis  terrae  parte  Romanus  Ponlifex  elargiri  potest ; 
Episcopus  autem  in  sua  dioecesi  et  iocis  ipsius  etiam  exemptis: 
Archiepiscopus  in  sua  provincia  et  locis  ejus  exemptis  eam- 
dem  exercere  valet  polestatem...  Abbatibus  praefata  facultas  con- 
cedilur  in  ecclesiis,  quae  ipsis  plene  subjiciuntur,  modo  tamen 
Apostolicum  privilegium  ad  id  necessarium  obtinuerint:  quo  sane 
uti  nequeunt,  nisi  postquam  Sacrum  solemne  aut  Vesperas  in 
ecclesia  peregerint.  Nam  populo  in  via  passim  occurrenti  benedi- 
cere  ipsis  non  licet,  nisi  id  clare  in  eodem  privilegio  declaretur. 

8''  Simplex  ergo  Sacerdos  nequit  Benedictionem  super  po- 
puhim  elargiri. 

9"^  Modo  tamen  eidem  Sacerdoti  permittitur,  postquam  di- 
vinum  Sacrificium  ahsolvit. 

W  DJctum  est:  modo  permitti:  si  enim  sacram  antiqui- 
tatem  inquiramus,  neque  id  presbytero  hcitum  ohm  fuisse  cogno- 
scemus...  Etsi  quidem  in  usu  semper  fuerit,  ut,  re  divina  per- 
acta,  populus  ab  ecclesia  Benedictione  dimitteretur;  id  lamen  non 
a  Sacerdote  celebrante,  sed  vel  ab  Episcopo,  si  praesens  aderat, 
vel,  si  aberat,  ab  Archipresbytero  ejus  jussu  praestabatur. 

11''  Ast,  temporum  decursu,  contraria  praevaluil  disciplina, 
quae  Sacerdoti  celebranti  potestatem  fecit  Benedictionem  super  po- 
pulum  in  fine  Missae  effundendi.  Haec  benedictio,  ait  BeUotus,  ad 
iMissae  perfectionem  pertinet  hodie,  sine  qua  fas  non  est  ab  in- 
cepto  Sacro  recedere,  nec  jure  queal  populus  ante  ipsam  Benedi- 
ctionem  ecclesiam  egredi. 


CAP.    111.    nENEDICTIO    APOSTOLICA.  251 

12*^  Ergo  hodie  simplex  Sacerdos  post  ea  verba:  Ile  Missa 
est;  jiire  suo  dimitlit  popiilum,  eique  beiiedicit,  sive  absit,  sive 
intersit  Episcopiis;  ea  tamen  lege,  iit  si  intersit  et  in  sua  sit  dioe- 
cesi,  ad  eum  prius  se  converlat,  ciqiie  caput  inclinet,  veluti  fa- 
cullatem  populo  benedicendi  postulans;  quod  ab  eodem  Sacerdote 
praetermillitur,  si  Episcopus  Missae  intersit,  sed  extra  suam  dioe- 
cesim  versetur. 

13''  Cum  jam  perspectum  sit,  quo  tempore  et  loco  simplex 
Sacerdos  populo  possit  jure  suo  benedicere,  necessario  consequi- 
tur,  nullam  aliam  Benedictionem  super  populum  dih  ipso  impertiri 
licile,  nisi  jure  delegato. 

14°  Hujus  naturae,  nempre  juris  delegati,  est  Benedictio 
Aposlolica  de  qua  agitur,  quae  cum  unice  concedatur  per  dele- 
gationem  Aposlolicam,  «  Nostrum  est  omnino,  sunt  verba  Pontifi- 
cis,  ritum  praescrihere,  quem  inferius  pro  norma  in  posterum 
servanda  subjiciemus,  quo  sane  uti  volumus  ac  decernimus  eos 
Ordines  Regulares,  siue  Mendicantes,  sive  non  Mendicantes,  Mo- 
nasticos  vel  Clericorum  Regula?num,  quibus  Nos  ipsi,  vel  Prae- 
decessores  Nostri,  vel  futuri  Romani  Pontifices  facultatem  tri- 
huendae  populis  benedictionis  permiserint  ». 

15°  Exinde  Pontifex  gradum  facit  ad  normas  slatuendas 
quae  in  imperlienda  Benedictione  Apostolica  observari  debent, 
formulamque  praescribit  omnino  a  Regularibus  usurpandam  in 
hujusmodi  sacra  funclione  peragenda. 

16°  Praecipue  admonendus  est  populus  de  indulgentia  a 
S.  Sede  concessa,  de  praeceptis  operibus  pro  ea  lucrifacienda, 
quae  ordinarie  sunt  Confessio,  Communio  et  preces  pro  S.  Eccle- 
sia,  de  die  quo  visitanda  est  designata  ecclesia,  et  de  hora  qua 
dabitur  Pontificia  Benedictio. 

Coadunato  in  ecclesia  populo,  alta  voce  legantur  Apostolicae 
Lilterae  seu  Decreta,  quibus  indulgentia  conceditur,  una  cum  po- 
testate  Benedictionem  Apostolicam  super  populum  eCfundendi,  ut 
de  delegatione  audientibus  constet;  et  concessio  ex  latino  sermone 
in  vulgarem  conversa  pronuntietur.  Brevi  sermone  excitetur  po- 
pulus  ad  suorum  scelerum  delestationem ;  post  quae  Sacerdos, 
nullis  circumstantibus  ministris,  stola  et  superpellicco  indutus, 
ante  altare  genufloctit,  et  ibi  ea  peragit  quae  in  Rituali  Fiomano 
praescribunlur  juxta  tenorem  memoratae  Bullae  Sunimi  Pontificis 
Benedicli  XIV. 


252  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

17°  Tandem  mandal  Summus  Ponlifex,  ut  Sacerdos  ad  im- 
pertiendam  Pontificiara  Benedictionem  delegatus,  stans  in  cornu 
epistolae,  non  trina,  hoc  est  triplici  signo  Crucis,  sed  una  be- 
nedictione,  uno  videlicet  signo  Crucis,  benedicat,  proferens  alta 
voce  haec  verba: 

Benedicat  vos  omnipotens  Deus,  Pater,  et  Filiiis,  et  Spiri- 
tus  sanctus.  iS.  Amen. 

Trina  siquidem  benedictio  Episcopo  competit,  non  Sacerdoti. 
18*"    Etiam    Abbates    usu    Pontificalium    praediti,    ritu    so- 
lemni  celebrantes,  Irinam  Benedictionem   impertire  possunt;  quod 
iisdem  penitus  interdicitur,  cum  rem  divinam  privatim  conficiunt. 

Haec  sunt  potiora,  quae  continentur  in  memoratis  Litteris 
Encyclicis  i(  Exemptis  Praedecessorum  »  ediidiQ  suh  die  19  Martii 
1748.  Qui  eas  cupit  integre  perlegere,  adeat  Bullarium  vel  Decreta 
auth.  appendix  N.  XVI,  pag.  485. 

578.  Certum  est  ergo,  nonnullis  Ordinibus  Regularibus',  ex 
speciali  privilegio,  concessam  fuisse  facultatem  pro  certis  anni  so- 
lemnitatibus  effundendi  super  populiim,  Romani  Pontificis  nomine, 
Apostolicam  Benedictionem.  Et  Clemens  XRl  in  citata  Buila  In- 
exhaustum,  dum  revocat  orania  particularia  indulta  usque  tunc 
eiargita  Sacerdotibus  sive  saecularibus  sive  regularibus,  iraper- 
tiendi  populo  Pontificiara  Benediclionera,  vult  taraen  salvas  et  il- 
laesas  praeso^vare  hujusmodi  facultates  aliquibus  regularibus 
Ordinibus  jam  concessas, 

579.  Suramus  Pontifex  Leo  XIH,  Brevi  Quo  universi  7  Julii 
1882,  quoad  praedictam  Benedictionem  ita  decrevit:  Benedictio 
noraine  Sumrai  Ponlificis  impertiatur  cum  formula  approbata  in 
Litteris  Encyclicis  ejusdem  s.  ra.  Benedicti  Papae  XIV  Exemplis 
Praedecessorum,  sed  nonnisi  bis  in  anno,  et  sub  conditione,  quod 
haec  Benedictio  nuraquara  detur  eodera  die  et  in  eodem  loco,  ubi 
Episcopus  eam  irapertiat  (Decr.  auth.  pag.  491  et  411  in  fine). 

Item  Benedictio  papalis  irapertiri  nequit  bis  in  die  (S.  R.  C. 
1  Sept.  1790;  apud  Aloysiura  Adone  lib.  I,  n.  1105). 

580.  Regulares,  qui  facultate  gaudent  Benedictionera  populo 
impertiendi  Summi  Pontificis  nomine,  ea  facultate  uti  non  possunt 
sine  Ordinarii  licentia  in  scriplis  raature  vel  saltera  triduo  ante 
ipsam  diem  Benedictionis  impetranda  sub  poena  suspensionis  ab 
orani  ofiicio  et  dignitate  (Clemens  XIII,  Bulia  Decet  Romanos  Pon- 
tiftces,  die  30  Aug.  1753,  penes  Chronolog.  Ord.  Min.  tom.  IV, 
pag.  523). 


CAP.    III.    BENEDICTIO    APOSTOLICA.  253 

581.  Regulares,  facuUale  ipsis  a  S.  Sede  concessa  dandi  Pon- 
tificiam  Benedictionem,  iiti  dumtaxat  possunt  in  ecclesiis  suorum 
Conventuum,  non  autem  in  ecclesiis  Monialium  lam  Ordini  quam 
Ordinario  loci  subjectarum,  neque  in  ecclesiis,  in  quibus  Confrater- 
nitates  Ordinum  suorum  sunt  erectae  (Decr.  4  Febr.  1754.  N.  199). 

§  IV. 

CONCESSIO  FACTA  DIRECTORIBUS  TERTII  ORDINIS  FRANCISCALIS. 

582.  Tertiariis  Franciscalihus  saecularihus  Benedictio  no- 
mine  Summi  Pontificis  dari  debet  his  in  anno,  sic  concedente  Leone 
XIII  P.  M.,  et  quidem  juxta  formulam  Benedicti  XIV;  at  non 
eodem  die,  nec  in  eodem  loco,  ubi  Episcopus  eam  impertiat.  Cum 
igitur  secundum  praedictam  formulam  talis  Benedictio  super  po- 
pulum  effundatur,  ideo  non  singulis  seorsim  Tertiariis,  sed 
adunalae  Congregationi  danda  est  ab  ipso  ejus  Praeside,  cui 
commissa  intelligitur  imperlitio  illius  Benedictionis  (Gaeremoniale 
Tert.  Ord.  S.  Franc.  a  S.  R.  C.  approb.). 

§  V. 

CONCESSIONES  FACTAE  SACERDOTIBUS  PARTICULARIBUS. 

583.  Aliquando  Sacerdotibus  particularibus  tum  saecularibus 
tum  regularibus  supplicantihus,  conceditur  facultas  impertiendi 
populo  Benedictionem  in  fine  quadragesimalis  praedicationis,  vel 
spiritualium  exercitiorum,  aut  Missionum,  adjecta  conditione,  ut 
qui  plenariam  indulgentiam  lucrari  cupiunt,  quemdam  concionum 
numerum  audire  debeant.  Quinam  ritus  tunc  adhibendus  sit,  an 
nempe  solemnis  a  Benedicto  XIV  praescriptus,  de  quo  hucusque 
locuti  sumus,  an  alius,  ex  rescripto  concessionis  dignoscendum 
est.  Idem  dicendum  de  conditionibus  pro  lucranda  indulgentia' 
adimplendis.  Quoad  ritum  plerumque  praescribitur,  ut  Missionarius, 
vel  concionator  aut  director  exercitiorum  Benedictionem  papalem 
impertiat,  unico  Crucis  signo  cum  Crucifixo.  En  pro  norma  et 
in  exemplum  tenor  quarumdam  concessionum: 

A)...  Nos  igilur  piis  hisce  tuis  votis,  quantum  cum  Domino 
possumus,  obsecundare  volentes...  omnibus  et  singulis  ulriusque 
sexus  Christifidelibus  vere  poenilcnlibus  et  confessis   ac    S.  Com- 


2j4  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

mnnione  refectis,  qui  tuis  concionibus  Quadragesimae,  Adventus, 
Missionum  ac  spirilualium  Exercitiorum  saltem  ultra  medieta- 
tem  temporis,  quo  eaedetn  conciones  respeclive  perduraverint,  in- 
lerrneriiU  et  Benedictioni  cum  Cruce  in  poslrema  concionum  hu- 
jusmodi  a  te  impertiendae  adstiterint,  nec  non  ecclesiam  ubi  prae- 
dictae  conciones  habebuntur,  sive  sacellum,  vel  ecclesiam  domo- 
rum  ubi  praefata  spiritualia  Exercitia  peragentur,  devote  visitave- 
rinl,  et  ibi  pro  christianorum  principum  concordia,  haeresum 
exlirpatione,  peccatorum  conversione,  ac  S.  Matris  Ecclesiae  exal- 
tatione  pias  ad  Deum  preces  effuderint,  plenariam  omnium  pec- 
catorum  suorum  indulgentiam  et  remissionem  misericorditer  in 
Domino  concedimus.  —  Quoties  vero  Christifideles  hisce  concio- 
nibus  saltem  contriti  adfuerint,  et  ecclesiam  vel  sacellum  ut  supra 
visitaverint,  ibique  ut  supra  oraverint,  eisdem  biscentum  dies  de 
injunctis  eis  seu  ahas  quomodolibet  debitis  poenitentiis  in  forma 
Ecclesiae  consueta  relaxamus.  In  contrarium  etc. 

BJ  Patres  Missionarii  nostri    Ordinis  in  Belgio  postula- 
runt  et  ohtinuerunt  sequentes  facultates: 

Bme  Pater.  Minister  ProvinciaUs  Minorum  Recollectorum  in 
Belgio  implorat  facultatem  pro  omnibus  religiosae  suae  Provinciae 
Missionariis  concedendi  indulgentiam  plenariam,  apphcabilem  per 
modum  suffragii  animabus  Purgatorii,  omnibus  fidelibus,  qui  con- 
fessi  et  sacra  Communione  refecti  oraverint  juxta  intenlionem  San- 
ctissimi  Patris  et  quinquies  interfuerint  exercitiis  Missionis  vel 
Exercitiorum  spirituahum,  quae  a  Patribus  tradentur. 

Simihter  petit,  ut  iidem  Missionarii  in  fine  Missionum  et  Exer- 
citiorum  spirituahum  omnibus  fidehbus  praesentibus  dare  possint 
Benedictionem  papalem. 

Ex  Audientia  SSmi  habita  die  16  Novembris  1851. 

Sanctissimus  Dominus  Noster  Pius,  divina  Providentia 
Papa  IX,  referente  me  infrascripto  S.  Congregationis  de  Pro- 
•paganda  Fide  Secretario,  benigne  annuit  pro  gratia  in  omni- 
bus  juxta  petita,  contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  aedibus  S.  C.  de  Prop.  Fide  die  et  anno 
quibus  supra. 

Al.  Barnabo,  a  Secretis. 
C)  Ex  recentioribus  dispositionibus  ampliores  gratiae  a 
S.  Sede  obtineri  possunt.  Formula  pelitionis,  juxta  exemplar  au- 
thenticum  nobis  exhibilum,  polest  esse  sequens: 


CAP.    III.    BENKDICTIO   APOSTOLICA.  255 

Bme  Pater,  Sacerdos  (vel  Paroclms)...  dioecesis...  ad  pedes 
Sanclilalis  Veslrae  huinililer  provolutus,  implorat  facultatem  ad 
quinc/iiennium  iinpertiendi  cum  SS.  Crucifixo  Benediclionem  in 
fine  concionum  Quadragesimae,  S.  Adventus,  I^xercitiorum  spiri- 
lualium,  sacrarum  Missionum,  nec  non  in  fine  mensium,  • —  Mar- 
tii  in  honorem  S.  Joseph,  —  Maji  in  honorem  B.  Mariae  Virginis, 
—  Junii  in  honorem  SS.  Cordis  Jesu,  —  Oclobris  in  honorem  B.  Ma- 
riae  Virginis  de  Rosario,  —  et  Novembris  in  suffragium  defuncto- 
rum,  quas  conciones  Orator  dabit,  obtenta  prius  Ordinariorum 
hcentia,  cum  indulgentia  plenaria,  quae  sit  apphcabihs  etiam  per 
modum  suffragii  animabus  Purgatorii,  lucranda  ab  omnibus  Chri- 
stifidehbus,  qui  confessi  et  sacra  Communione  refecti  praedictis 
Oratoris  concionibus,  saltem  ultra  medietatem,  adfuerint,  orando 
pro  felici  statu  S.  Matris  Ecclesiae  juxta  mentem  Sanctitatis 
Vestrae. . 

§  VI. 

ALIAE  PARTICULARES  CONCESSIONES  PRO  IMPERTIENDA 
BENEDICTIONE  PAPALI  SUPER  POPULUM. 

584.  Non  raro  potestas  conferendi  populo  Benedictionem  Apo- 
stolicam  cum  indulgentia  plenaria,  ab  ipso  Summo  Pontifice  beni- 
gne  conceditur  Sacerdotibus,  praesertim  Parochis,  Romam  peregrl- 
nantibus  pro  exhibendo  eidem  Christi  Vicario  obsequium  fidelita- 
lis,  obedientiae,  submissionis,  et  aliquando  etiam  sensa  gratula- 
tionis  pro  ahquo  fehci  eventu.  Testes  sumus  id  contigisse  sub 
Pontificatu  Summorum  Pontificum  Pii  IX  et  Leonis  XIII.  In  hisce 
casibus  quo  rilu  uti  debent  Sacerdotes  in  impertienda  Benedictione 
papali,  casu  quo  Papa  niliil  de  eo  dixerit? 

Respondemus,  praefalos  Sacerdotes  uti  debere  ritu  et  formula 
a  Benedicto  XIV  pro  regularibus  Ordinibus  praescripta.  Ilaec  sen- 
tentia,  quam  ci.  Melata  suam  fecit  (Man.  de  Indulg.  p.  86 ;  Tract. 
de  Bened.  papali,  p.  179)  quamque  alii  negant  vel  dubitanter  su- 
stinent,  nobis  videtur  certa.  Conferantur  inter  se  duo  responsa 
S.  R.  Congregationis  (Decr.  auth.  pag.  410-4H)  ad  dubium  3™,  et 
ad  dubium  6"". 

In  3"  dubio  quaeritur:  An  pro  imperlienda  absolulione  in 
articuto  mortis  Tertiariis  saecularibus  Franciscalibus,  debeat  for- 
mula  Benedictina  adhiberi...  ? 


2oG  PARS   11.   DE   INDULGENTHS   IN   SPECIE. 

Resp.  Formiila  Benedictina  est  praesctibenda  sub  poena 
nullitatis  pro  omnirus  indiscriminatim,  faclo  verbo  ciim  SSmo. 

In  6°  dnbio  petitur:  An  pro  impertienda  Tertiariis  Francisca- 
libus  saecularibus  Benedictione  papali  obligaiio  adsit  formula 
Benedictina  utendi,  vel  sit  eadem  praescribenda  ? 

Resp.  Ut  in  tertio. 

Porro  m  tertio,  ut  vidimus,  formula  Benedictina  praescribitur 
sub  poena  nullitatis  pro  omnibus  indiscriminatim.  Ergo  tam  pro 
impertienda  absolutione  in  articulo  mortis,  quam  pro  impertienda 
Benedictione  papali  populo  coadunato,  exhiberi  debet  respectiva 
formula  Benedictina  ab  omnibus  indiscriminatim,  nisi  pro  Be- 
nedictione  papali  alius  ritus  praescribatur  in  concessione. 

ARTICIJLUS    III. 

INDULGENTIA  PLENARIA  IN  ARTICULO  MORTIS. 

§  I. 

PRAECIPUA  CAPITA  CONSTITUTIONIS  «  PIA  MATER  »  BENEDICTI XIV  SUPER 
BENEDICTIONE  APOSTOLICA  CUM  INDULGENTIA  PLENARIA  IN  ARTI- 
CULO  MORTIS. 

585.  Ut  lectoribus  clarius  pateat  dispositio  Ecclesiae  circa  Apo- 
stolicam  Benedictionem  fidelibus  in  articulo  mortis  constitutis  im- 
pertiendam,  praecipua  puncta  adnotamus,  quae  Pontifex  Benedictus 
XIV  in  sua  celebri  Constitutione  Pia  Mater,  edita  sub  die  9  Aprilis 
1747,  docuit  ac  decr€vit;eo  prorsus  modo,  quo  id  fecimus  de  al- 
lera  ejusdem  Pontificis  Constitutione:   Exemplis   Praedecessorum. 

En  igitur  potiora,  prout  ad  rem  noslram  faciunt. 

l''  Facultas  impertiendi  Benedictionem  cum  indulgentia  ple- 
naria  fidelibus  in  articulo  mortis  constitutis,  ante  Benedictinam 
Constilutionem  Pia  Mater  Episcopis  concedi  consuevit  per  privatas 
Epistolas  Secretarii  Brevium  ad  triennium  proximum;  et  hac 
lege,  ut  quilibet  Episcopus  uteretur  per  se  ipsum  immediate,  vel 
quatenus  Episcopum  sufTraganeum  haberet,  perDominum  suffra- 
ganeuyn  suum;  nec,  nisi  necessitate  urgente,  et  guidem  nocturno 
tempore,  ahum  Sacerdotem  in  singuhs  pecuharibus  casibus  sub- 
delegare  posset.  Quo  vero  ad  Moniales,  ordinarii  earum  Confes- 
sarii  opera  in  eum  finem  uteretur. 


CAP.    III.    RENEDICTIO   APOSTOLICA.  257 

2°  Hanc  porro  facullatem,  prout  in  hujusmodi  Litteris  con- 
cedebatur,  Ecclesiarum  Pastores  jamdudum  judicarunt  angustiis 
nimium  limitibus  cirumscriptam;  non  solum  ob  breve  triennii  spa- 
tium  ipsi  praefinitum,  verum  etiam  quia,  propter  relatas  leges 
circa  illius  usum  praescriptas,  ab  liujusmodi  indulgenliae  plena- 
riae  beneficio  excludi  videbant  plerosque  fideles  sibi  subjectos,  prae- 
sertim  vero  eos,  quos  extra  ipsorum  residentiae  locum,  et  in  re- 
motis  dioecesum  regionibus  infirmari  contingeret. 

3^  Ut  his  incommodis  mederetur,  S.  Congregatio  Indulgen- 
tiarum  non  semel  egit  pro  ampliatione  facullaium  in  memoratis 
Epistolis  contentarum,  idque  dum  ipse  Pontifex  Benedictus  XIV  in 
minoribus  esset  constitutus.  Ob  tamen  specialia  adjuncta,  res  in 
priori  statu  relicta  fuit. 

k''  Cum  autem  doctissimus  Prosper  Lambertini  in  Collegium 
S.  R.  E.  Cardinalium  fuerit  cooplatus,  indeque  ad  regendam  Epi- 
scopalem  Anconitanam  Ecclesiam  se  contulisset,  ex  qua  biennio 
post  ad  Metropolitanam  Bononiensem  fuit  translatus;  ipso  statim 
usu  et  propria  experientia,  in  eas  incidit  difficultates,  quae  a  se, 
dum  esset  pariter  in  minoribus,  propositae  fuerant  S.  Congrega- 
tioni:  animadvertit  scilicet,  ob  interdictam  Episcopis  praefatae  fa- 
cultatis  subdelegationem,  omnes  plerumque-  dioecesis  habitatores 
hoc  tanto  spirituali  beneficio  in  extremo  vitae  momento  orbatos 
manere. 

5°  Ad  summum  Pontificatus  apicem  evectus,  Benedictus  XIV, 
sua  perpetuo  vahtura  Constitutione,  Pia  Mater,  novas  in  hac  ma- 
teria  regulas  praefinire  conslituit.  Decrevit  scilicet: 

a)  Ut  facultates  impertiendi  Benedictionem  cum  indulgentia 
plenaria  fidelibus  in  articulo  mortis  constitutis,  ab  Episcopis  tunc 
existenlibus  jam  obtentae,  sive  ad  triennium  dumtaxat,  sive  ad 
aliud  definitum  tempus,  in  suo  robore  maneant,  quoad  iidem  Anti- 
slites  dioecesum  regimen   obtinebunt. 

b)  Ut  tam  Antistitibus  ad  aliarum  Ecclesiarum  regimen 
translatis,  quam  novis  Episcopis,  qui  catholicis  gregibus  in  posle- 
rum  praeficientur,  dictam  facultateni  postulantibus ,  Apostolicae 
Litterae  in  forma  Brevis  gratis  per  omnia  expedirentur,  eisque 
memorata  facultas  concederetur  non  ad  triennium,  sed  ad  omne 
tempus,  quo  adeptum.  semel  Ecclesiae  regimen  obtinebunt. 

c)  Tam  Episcopis  tunc  propriam  dioecesim  habentibus,  quam 
illis  qui   in  posterum   calhohcis   gregibus  praeficientur,   concessit 


258  PARS    11.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

facullatem  subdelegandi  tam  pro  civitate  qiiam  pro  dioecesi  abs- 
que  distinctione  temporis,  nocturni  vel  diurni,  alios  pios  Sacer- 
dotes  sive  saeculares,  sive  regulares,  prout  necessarium  fore  ju- 
dicassent. 

d)  Easdem  facultates  indulsit  Praelatis  inferioribus  territo- 
rium  separatum  habentibus,  cum  vera  qualitate  Nullius  et  activa 
in  clerum  et  populum  jurisdictione;  dumrnodo  et  ipsi  has  gra- 
tias  postulent,  sacra  Apostolorum  limina  praescriptis  temporibus 
visitent,  reiationem  slatus  Ecciesiarum  sibi  subjectarum  Aposto- 
licae  Sedi  exhibeant  etc. 

e)  Declaravit,  hujusmodi  Indulta  nequaquam  morte  conce- 
dentis  expirare,  cum  jurisdictio  delegata  in  iis,  quae  non  ju- 
stitiam,  sed  gratiam  concernunt,  etiam  post  obitum  delegantis 
manere  debeat. 

f)  Decrevit  etiam,  praefatas  subdelegationes  per  subdele- 
gantis  cessum  aut  decessum,  similiter  non  expirare,  sed  potesta- 
lem  Sacerdotibus  tributam  perseverare  usque  ad  superventum 
novi  Praesulis,  cujus  arbitrio  relinquitur,  eosdem  in  hujusmodi 
officio  confirmare  vel  ab  eo  removere. 

g)  Hinc  1"*  Summo  Pontifice  decedente,  Antistites,  qui  memo- 
ratam  facultatem  jam  obtinuerant,  opus  non  habent  pro  illius 
confirmatione  ad  Apostohcae  Cathedrae  Successorem  recurrere. 

Hinc  2''  cedente  vel  decedente  Episcopo  seu  Praelato,  a  quo 
eadem  facultas  in  sua  dioecesi  aut  territorio  subdelegata  fuerat, 
nova  concessione  opus  non  erit  pro  temporaneo  Vicariorum  Capi- 
tularium  aut  Apostohcorum  regimine;  cum  subdelegatorum  au- 
ctoritas  semper  manere  debeat,  quamdiu  vel  Episcopus  ipse,  aut 
Praelatus,  vel  ilhus  successor  eamdem  ipsis  non  ademerit. 

h)  Deciaratum  tamen  voluit  praelaudatus  Pontifex  Maximus, 
non  id  propositum  sibi  fuisse,  ut  Episcopos  siue  Praelatos  pror- 
sus  eximeret  ab  hoc  paternae  chariiatis  officio,  per  seipsos  ad- 
eundi  miseros  aegrotos,  plenariae  absolutionis  in  extremo  arti- 
culo  adipiscendae  cupidos;  imo  hortatur,  ut  quoties  Praesules 
legitime  impedili  non  fuerint,  exercere  gaudeant  per  semetipsos 
lam  pium  opus,  non  tantum  erga  nobiliores  et  potentes  hujus 
saecuh,  sed  erga  pauperes  quoque  et  abjectae  sortis  homines. 

6°  Postea  Summus  Pontifex  Sacerdotibus,  qui  fideles  in  ex- 
tremo  agone  laborantes  pie  adjuvant,  vel  Ecclesiae  Sacramenta 
ipsis  ministranl,    mandat   ut  in   mentem   ilhs  reducant,  quid  ad 


CAP.    III.    HENEDICTIO   APOSTOMCA.  259 

consequendain  indulgentiam  agere  debeant,  alque  omni  ralione 
studeant  moribundos  fideles  excitare  ad  novos  de  admissis  dolo- 
ins  acliis  eliciendos,  concipiendosqiie  ferventissimae  in  Deum 
charitatis  alfectus ;  praesertim  vero  ad  ipsam  mortem  aequo  ac 
libenti  animo  de  manu  Domini  suscipiendam.  «  lloc  enim  prae- 
cipue  opus  in  hujusmodi  articulo  constitulis  imponimus  et  injun- 
gimus,  verba  sunt  Ponlificis,  quo  se  ad  plenariae  indulgentiae 
fructum  consequendum  se  praeparent  atque  disponant ». 

7°  Oum  autem  pro  impertienda  moribundis  praefata  Hene- 
diclione  applicondaque  ipsis  plenaria  indulgentia,  nulla  certa  for- 
mida  olim  praescripta  fuerit,  et  Benedictus  XIII  anno  1726  pias 
quasdam  preces  et  orationes  ad  hunc  effectum  adhibendas  publi- 
cari  mandaverit,  Benedictus  XIV  aliam  de  novo  formulam  in 
Constitutione,  de  qua  est  sermo,  magis  congruentem  confecit,  quam 
ab  omnibus  in  posterum  usuiyari  praecepit.  Quae  formula  una 
simul  cum  respectiva  rubrica,  cum  reperiatur  in  Rituali  tum  Ro- 
mano  tum  Seraphico,  supervacaneum  ducimus  hic  eam  transcri- 
bere.  Si  quis  integram  constitutionem  perlegere  cupit,  adeat  Bul- 
larium  Romanum,  vel  Decreta  auth.  in  Append.  pag.  471,  n.  XV. 
Quibus  praejactis,  ad  aha  de  eadem  indulgentia  in  articulo 
mortis  exponenda  transeamus. 

§  n. 

INDULGENTIA  IN  ARTICULO  MORTIS  FERENDA  ET  LATA. 

586.  Pro  clariori  intelhgentia  indulgentiae  plenariae  pro  ar- 
ticulo  mortis  concessae,  valde  juvat  noscere  distinclionem  inter 
indulgenliam  ferendam  et  latam.  En  quomodo  explicatur  a  Suarez 
(Disp.  oG,  sect.  1.  n.  2-3): 

«  Adveriendum  est,  duplicem  posse  a  nobis  distingui  formam 
concedendi  indulgentias,  unam  continenlem  indulgentiam  feren- 
dam,  aliam  latam,  ad  eum  modum  quo  in  excommunicalione 
distingui  solet.  Quod  enim  hi  duo  modi  etiam  in  indulgentiain 
inveniantur,  manifestum  est:  nam  aliquando  concedit  Papa,  v.  g. 
alicui,  ut  cum  venerit  ad  articulum  mortis,  possit  a  Confessario 
absolvi,  iion  solum  a  culpa,  sed  etiam  ab  omni  poena;  et  tunc 
ex  vi  illius  concessionis  ipse  immediate  non  absolvit,  sed  conce- 
dit  alteri,  ut  absolvere  possit,  ut  ex  ipsa  forma  concessionis  ma- 
nifestum  est;  ergo  recte  dicitur  talis  indulgentia  ferenda... 


2G0  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

«  Aliquando  vero  concedit  Ponlifex  indulgentiam  plenariam  ali- 
cui  eo  ipso  quod  in  gratia  et  in  omnibus  culpis  remissis  moria- 
tur:  et  haec  est  indulgentia  ipso  jure  seu  facto  lata:  quia  eo 
ipso,  quod  homo  in  eo  statu  moriatur,  ex  vi  ilhus  absolvitur  a 
lota  poena.  In  quo  principahter  differt  haec  concessio  a  praece- 
dente:  nam  in  illa  praeter  primariam  concessionem  Pontificis,  iieces- 
sarius  est  actus  alterius  hominis,  ut  effectus  fiat;  in  hac  vero 
nullam  alterius  actionem  intervenire  oportet,  sed  posita  condi- 
lione,  ipse  Pontifex  immediate  absolvit». 

Unde  brevius:  indulgentia  ferenda  ea  dicitur,  quae,  ut  obti- 
neatur,  alterius  ministerium  expostulat;  lata,  quae  a  Summc^ 
Pontihce  immediate  conceditur,  ita  ut  citra  alterius  ministerium 
hanc  indulgenliam  moriturus  percipiat.  Hinc  induigentia  plenaria 
in  articulo  niortis,  quae  communicatur  a  Sacerdote  per  Benedi- 
ctionem  Apostohcam,  adhibita  formula  Benedicti  XIV,  est  fe- 
renda.  Eadem  indulgentia,  quae  saepe  conceditur  ex  variis  tituhs, 
ordinarie  est  lata,  quae  proinde  sine  Sacerdotis  ministerio,  exple- 
tis  praescriptis  conditionibus,  moribundus  per  seipsum  acquirit. 

587.  Cum  igitur  indulgentia  in  articulo  mortis  duphci  modo, 
juxta  diversitatem  formae  concessionis,  a  moribundis  acquiri  pos- 
sit,  consequitur,  sermonem  nostrum  hic  non  restringi  ad  eam, 
quae  per  Benedictionem  Apostolicam  apphcatur  eisdem  moribun- 
dis,  sed  extendi  etiam  ad  iilam,  quae,  utpote  lata,  sine  Sacer- 
dotis  ministerio,  seu  absqiie  formulae  Benedictinae  usu,  a  morien- 
libus  percipi  potest. 

Verum  tamen  est,  ea   quae  -  sequuntur,   praecipue  respicere 

'indulgentiam  quae  moribundis  communicatur  per    Benedictionem 

Apostolicani,  utpote  quae  communis  est  omnibus  Chrislifidehbus- 

§111. 

CONDITIONES  DE  REGULA  GENERALI  SERVANDAE  TUM  A  SACERDOTE  IN 
APPLICANDA,  TUM  AB  INFIRMO  IN  RECIPIENDA  INDULGENTIA  PLE- 
NARIA  IN  ARTICULO  MORTIS. 

588.  Ad  indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortis  valide 
impertiendam,  duo  requiruntur  ex  parte  Sacerdotis:  1°  ut  sit  ad 
hoc  delegatus;  2°  ut  adhibeat  formulam  a  Benedicto  XIV  prae- 
scriptam. 


CAP.    III.    BENEDICTIO   APOSTOLICA.  261 

Ex  'parte  infirmi  haec  de  regiila  generali  el  juxta  lenorem 
Benediclinae  Conslitulionis  requiruntur: 

a)  Intentio,  saltem  interpretativa,  lucrandi  indulgentiam,  ut 
patet  ex  verbis  rubricae  Ritualis  Romani.  Dicitur  enim  eam  im- 
pertiendam  esse  illis  «  qui  vel  illam  petierint...  seu  verisimiliter 
petiissent,  vel  dederint  signa  contritionis  » . 

b)  Ut  infirmus  sit  confessus  ac  sacra  Communione  refe- 
ctus,  vel  quatenus  id  facere  nequiverit,  saltem  contritus  Nomen 
Jesii  ore  si  potuerit,  sin  minus  corde  devote  invocaverit. 

c)  Actus,  quo  aegrotus  morlem  aequo  ac  libenti  animo  de 
manu  Domini  suscipiat.  —  De  hujusmodi  conditionibus  iterum 
dicetur  infra. 

Notant  Auctores,  rem  prudentiae  esse,  adhortationem  in  Ri- 
tuali  Romano  praescriptam  ita  observare  et  moderari,  ut  aegroti 
perturbatio  vel  adstantium  indignatio  evitetur.  Hujusmodi  adhor- 
tatio  hberius  et  commodius  fieri  potest  praecipue  in  Confessione. 

§  IV. 

NECESSITAS  ADHIBENDI  FORMULAM  BENEDICTINAM 
PRO  INDULGENTIA  FERENDA. 

589.  Pro  impertienda  Benedictione  ApostoUca  in  articulo  raor- 
tis  adhiberi  debet  formula  a  Benedicto  XIV  confecta.  «  Aham  de 
novo  formulam,  ait  laudatus  Pontifex,  magis  congruentem  confe- 
cimus  et  instituimus,  quam  ab  omnibus  in  posterum  usurpain 
praecipimus »   (Constit.  Pia  Mate^^J. 

590.  Formula  a  Benedictio  XIV  praescripta  pro  impertienda 
Benedictione  Apostohca  in  articulo  mortis  omnino  ad  valorem 
requiritur,  ita  ut  si  omiltatur,  eliam  ob  libri  deficientiam,  indul- 
gentia  non  confertur,  et  hoc  ideo,  quia  dicta  formula  non  est 
tantum  directiva,  sed  praeceptiva  (Decr.  5  Febr.  1841.  N.  286  ad 
8«";  22  Martii  1879.  N.  444  ad  3°^;  Raccolta,  pag.  452). 

Praedicta  formula  Benedictina  praescribitur  sub  nullilatis 
poena  pro  omnibus  indiscriminatim  (Decr.  N.  444  ad  3";  Rac- 
colta,  p.  452). 

Quare  Regulares  etiam,  quorum  antiquae  formulae  pro  con- 
ferenda  indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis  usitatae,  abroga- 
tae  et  suppressae   sunt,    praefatam    formulam    Benedictinam  sub 


262  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

nullilatis  poena  adhibere  debent,  addito  tantum  ad  Confiteor  no- 
niine  sancti  proprii  Fundatoris  (Leo  XIII,  Brev.  Quo  universi  7 
Julii  1882;  Decr.  auth.  pag.  491). 

591.  Sed  advertendum,  pro  Regularibus  nullam  esse  neces- 
sitatein  ad  acquirendam  indulgentiam  plenariam  in  articulo  mor- 
tis,  ut  moribundo  Religioso  applicetur  per  formulam.  Nam  Paulus 
V  omnibus  Regularibus  eam  concessit  lucrandam  sine  alterius 
ministerio:  in  Bulla  enim  Romanus  Pontifex  conceditur  indul- 
gentia  plenaria  «  in  cujuslibet  Religiosi  mortis  articulo,  si  vere 
poenitens  et  confessus  ac  sacra  Communione  refectus,  vel  qua- 
tenus  id  facere  nequiverit,  saltem  contritus  nomen  Jesu  ore,  si 
potuerit,  sin  autem  corde,  devoie  invocaverit  ».  Dummodo  ergo 
Religiosus  in  mortis  articulo  constitutus,  praescripta  opera  ad- 
impleat,  indulgentiam  plenariam  lucrabitur,  quin  opus  sit  ut  ei 
applicetur  per  formulam  a  Sacerdote. 

592.  Nec  etiam  pro  fidelibus  Confraternitatibus  adscriptis 
nulla  est  necessilas,  generatim  loquendo,  ut  indulgentia  plenaria 
in  mortis  articulo  applicetur  a  Sacerdote,  adhibita  formula.  «  Quia, 
ait  Theodorus  a  Sp.  S.,  indulgentia  pro  Confratribus  in  articulo 
mortis,  saltem  juxta  modernum  stilum  Apostolicae  Sedis,  non  est 
ferenda,  ac  per  consequens  non  est  commissa  Sacerdotibus  facul- 
tas  eam  impertiendi;  sed  lata,  hoc  est  sine  requisito  applicantis 
ministerio  concessa...  Non  improbamus  tamen,  subjungit,  imo  ma- 
xime  commendamus  (ul  Confratres  in  extremis  laborantes  melius 
ad  hanc  indulgentiam  se  disponant),  morem  vocandi  Sacerdotes, 
qui  eos  solantes,  ad  verum  contritionis  actum  eliciendum,  devo- 
teque  dulcissimum  Jesu  Nomen  invocandum  inducant... »  (De  In- 
dulg.  pars.  II,  pag.  200). 

593.  Confratri  tamen  et  eliam  Religioso  infirmo  rite  disposi- 
to  (susceptis  antea,  si  fieri  potest,  Sacramentis),  potest  Sacerdos 
ad  eum  vocatus,  si  facultatem  habeat,  applicare  per  praescriptam 
formulam  (prout  ceteris  fidelibus),  etsi  hoc  non  sit  necessarium, 
indulgentiam  plenariam,  praesertim  si  moribundus  id  petat. 

594.  Saepe  contingit,  ut  fidelis  petat  et  Summus  Pontifex  con- 
cedat,  sive  rescripto,  sive  vivae  vocis  oraculo,  indulgentiam  ple- 
nariam  in  articulo  mortis  favore  alicuius  familiae  vel  particularis 
personae  in  exiremo  agone  laborantis.  Haec  etiam  indulgentia, 
cum  sil  non  ferenda,  sed  lala,  minime  requirit  Sacerdotis  mini- 
sterium  ut  applicetur  infirmo. 


CAP.    III.    BENEDICTIO    APOSTOLICA.  263 

595.  Cum  in  formula  Benedictina  conlinealur  eliam  Confiteor, 
ideo  in  impertienda  Benedictione  cum  indulgentia  plenaria  in  ar- 
ticuio  mortis,  recitari  illud  debet  juxta  praxim  et  rubricas,  li- 
cet  recitatum  jam  sit  in  praecedenti  Sacramento  Poenitentiae ; 
hoc  tamen  nisi  necessitas  urgecU  (Decr.  5  Febr.  1841.  N.  286 
ad  0^°). 

Item  qnando  administratur  Viaticum,  Extrema  Unctio  ac  in- 
dulgentia  in  mortis  articulo  impertitur,  necesse  est  juxta  praxim 
et  rubricas  tribus  vicibus  recitare  ConfiXeor  (Decr.  eod.  ad  6™). 
Dictum  est  supra:  nisi  necessitas  urgeat:  quia,  «  5z  infirmus  sit 
adeo  morti  proximus,  ut  neque  Confessionis  generalis  faciendae, 
neque  praemissarum  precum  recitandarum  tenipus  suppetat, 
statim  Sacerdos  Benedictionem  ei  impertiatur  (Bened.  XIV,  Const. 
Pia  Mater ;  Rit.  Rom.;  Caeremon.  Tertii  Ord.  S.  Francisci). 

596.  In  Benedictione  Apostolica  cum  indulgentia  plenaria  in 
articulo  mortis  impertienda,  tolerari  potest  praxis,  qua  semel  in 
plurali  numero  et  proprio  genere  admonentur  insimul  plures 
moribundi  de  his,  quae  Benedictus  XIV  (Conslit.  Pia  Mater)  prae- 
mittenda  praescribit,  et  dicuntur  preces  et  orationes  eadem  Con- 
stitutione  designatae;  ipsa  vero  formula,  quae  incipit  a  Dominus 
noster  Jesus  Christus  »  etc.  usque  ad  verba  «  tibi  concedo  in 
nomine  Patris,  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.  Amen»,  singulariler 
singulis  pronuntiatur  (Decr.  iO  Junii  1884;  cf.  Beringer,  tom.  I, 
pag.  51  o). 

§  V. 

FACULTAS  SUBDELEGANDI  CONCESSA  EPISCOPIS. 

597.  Juxta  Constit.  Benedictinam  Pia  Mater,  Episcopus  sub- 
delegare  potest  ad  Benedictionem  papalem  cum  indulgentiae  ple- 
nariae  applicatione  in  articulo  mortis,  suis  dioecesanis  impertien- 
dam,  unum  vel  plures  Sacerdotes  saeculares  aut  regulares,  quot- 
quot  pro  numero  animarum  necessarios  esse  prudenter  judica- 
verit.  Consultius  tamen  est,  si  subdelegatio  fiat  singulis  speciatim 
et  in  scriptis  (Decr.  23  Nov.  1878.  N.  440). 

Potest  Episcopus  subdelegare  omnes  Parochos  speciatim  ruri 
degentes,  non  autem  omnes  suae  dioecesis  ConfessaiHos  (Decr. 
23  Sept.  177o.  N.  237  ad  8™). 


264  PARS   II.   DE   INDULGENTIiS   IN   SPECIE. 

598.  Quoad  Moniales  Episcopus  subdelcgare  debet  earum  Con- 
fessarium  ordinarium.  Palet  ex  Brevi,  quo  ab  Aposlolica  Sede 
concedilur  Episcopis  facultas  subdelegandi  Sacerdoles  ad  imper- 
liendam  fidelibus  in  articulo  mortis  constitutis  praedictam  Bene- 
dictionem.  In  hujusmodi  enim  Brevi  apponitur  haec  clausula  re- 
strictiva:  a  quoad  Moniales  autem,  illarum  Confessario  ordinario 
communicare  valeat». 

Porro  ex  hac  clausula  restrictiva  non  pauca  dubia  exorta 
sunt,  quae  S.  Congregationi  Indulgentiarum  sequenti  modo  propo- 
sita  sunt  solvenda: 

Siatuitne  (praedicta  clausula)  tale  munus  invalide  quoad 
illas  exerceri  a  quolibet  Sacerdote  (etiam  Vicario  Generali)  de- 
putato  ad  hanc  Benedictionem  impertiendam,  sive  omnibus  et 
singulis  fidelibus  in  tota  dioecesi,  sive  Monialibus  tantum,  sive 
specialiter  Moniali  hic  et  nunc  aegrotanti,  nisi  sit  illarum  Con- 
fessarius  ordinarius?  Si  ita  sit,  quisnam  est  ille  Confessarius 
ordinarius?  An  qui  jurisdictione  in  illas  gaudet  ordinaria?  an 
monasterii,  de  quo  agitur,  Confessarius  ordinarius?  Seu  Con- 
fessarii  ordinayni,  si  plures  sint?  An  Monialis  aegrotae  Confes- 
sarius  actualis,  sive  ejus  qui  ante  morbum,  quo  laborat,  Con- 
fessiones  exceperit,  sive  non?  Sive  sit  monastei^ii  Confessarius 
ordinarius,  sive  non? 

S.  Congregalio  ad  omnes  istas  interrogationes  simphciter  re- 
spondit:  Facultas  pro  Confessario  ordinario  tantum  (Decr.  23 
Sept.  1775.  N.  237  ad  9^). 

599.  Praefata  clausula  « pro  Monialibus  vero  Confessariwn 
ordinarium  »  apphcanda  est  etiam  Moniahbus  improprie  dictis, 
cum  votis  nempe  simphcibus  (ut  sunt  hodie  in  Galha  et  ahbi), 
degentibus  nihilominus  in  claustris  sub  clausura  episcopah  tan- 
tuni,  dummodo  tamen  Confessarius  ordinarius  in  domo,  in  qua 
dictae  Sorores  degunt,  habeatur. 

Item  saepedicta  clausula  apphcanda  est  etiam  iis  puellarum 
sive  Sororum  Communitatibus,  quae  vota  emittentes  simplicia  non 
habent  clausuram,  ut  'sunt  permuUa  Instituta  rehgiosa  operibus 
charitatis  vel  educationis  juventutis  dedita:  dummodo  tamen  puel- 
lae  vivant  in  communitate  ad  formam  Monialium,  et  Confessa- 
rium  ordinarium  habeant;  secus,  Negative  (Decr.  2  Dec.  1868; 
Rescr.  auth.  N.  408,  pag.  324). 


CAP.    III.    BKNEDICTIO    APOSTOLICA.  265 

§  VI. 

DISPOSITIONES  IN  MORIBUNDIS  ET  TEMPUS  COMMUNICANDI 
EIS  INDULGENTIAM  PLENARIAM. 

600.  Hubrica  Rilualis  Rornani  dicit:  n  Benedictio  in  ariiculo 
mortis  cum  soleat  impertiri  post  Sacramenta  Poenitentiae,  Eu- 
charistiae,  et  Extremae  Unctionis  »  etc.  His  verbis  indicatur  tum 
lempus  magis  congruum,  tum  praxis  quae  ordinarie  servatur  in 
dicla  Benedictione  moribundis  impertienda,  nisi  tamen  necessitas 
urgeat,  aliudve  expostulet. 

601.  Porro  invocatio  saltem  mentalis  SS.  Nominis  Jesu,  de 
qua  fit  mentio  in  Brevibus  ad  Episcopos  de  hac  Benedictione  mis- 
sis,  praescribitur,  quamdiu  aegrotus  suae  mentis  est  compos,  ut 
conditio  sine  qua  non  pro  omnibus  Christifidelibus  ad  indulgen- 
liam  vi  istius  Benedictionis  lucrandam  (Decr.  23  Sept.  1775. 
N.  237  ad  7°^;  22  Sept.  1892,  apud  Collect.  S.  C.  de  Prop.  Fide, 
N.  2174,  pag.  876). 

Eamdem  indulgentiam  lucrantur  etiam  simpliciter  continti 
(ideo  neque  confessi,  neque  SS.  Communione  refecti),  nisi  Pontifex 
in  sua  concessione  Confessionem,  vel  aliud  simile  requirat  (Decr. 
23  Apr.  1675.  N.  9  ad  3°^). 

Ergo  Confessio  et  Communio,  etsi  ab  infirmo  recipi  debeant 
si  est  ei  possibile,  non  constituunt  tamen  conditionem  necessariam 
ad  validitatem  indulgentiae  in  articulo  mortis.  Et  sane  neque  in 
Bulla  Pia  Mater,  neque  in  Raccolta  Sacramentorum  susceptio 
praescribitur. 

602.  Ad  formam  Bullae  Benedicti  XIV,  Benedictio  in  articulo 
mortis  cum  applicatione  indulgentiae  plenariae  potest,  si  sit  peri- 
culum  in  mora,  concedi  tum  valide,  tum  licite,  iis  qui  etiam  cul- 
pahiliter  non  fuerunt  ab  incepto  morbo  Sacramentis  refecti  vel 
Poenitentiae,  vel  Eucharistiae,  vel  Extremae  Unctionis,  vel  nullo 
horum,  subitoque  vergunt  ad  interilum  (Decr.  23  Sept.  1775. 
N.  237  ad  5"^). 

603.  Moribundus  tamen  paratus  esse  debet  ad  acceptandum 
a  Deo  quidquid  ei  placuerit,  et  mortem  ipsam  patienter  obeun- 
dam  in  satisfaclionem  poenarum,  quas  peccando  promeruit.  « //oc 
enim  praecipue  opus,  ait  Benedictus  XIV  in  Bulla  Pia  Mater,  in 


:2G6  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

hujtismodi  articulo  constitutis  imponimus  et  injungimus,  quo 
se  ad  plenariae  indulgentiae  fructum  consequendum  praeparent 
atquc  disponant ». 

604.  Indiilgentia  plenaria  in  articuln  niortis  accipitur  in  vero 
lantuin  mortis  arliculo,  non  in  praesumpto  (Decr.  23  Apr.  167b. 
N.  9  ad  r). 

Videlicet:  eo  temporis  momento  acquiritur,  quo  mors  realiler 
sequitur,  nempe  quando  anima  a  corpore  separatur.  Quando  igitur 
Sacerdos  Benedictionem  imperlit,  indulgentia  adhuc  suspensa  ma- 
net,  quod  est  singulare  hujus  indulgentiae  dumtaxat,  diim  cete- 
rae  indulgentiae  eo  inslanli  acquiruntur,  quo  omnes  praescriptae 
conditiones  fuerint  adimpletae.  Articulus  vero  praesumptus  habe- 
tur,  ut  dicunl,  quando  medicorum  aliorumque  judicio  infirmus 
putalur  brevi  morituriis,  sed  revera  non  moritur. 

605.  Quia  indulgenlia  in  arliculo  mortis  effecturn  suum  sor- 
titur,  non  cum  Benedictio  Apostolica  accipitur,  sed  in  exitu  vitae, 
consequitur,  quod  si  infirmus  convaluerit,  nihil  obtinet.  Qaae 
modo  dicta  sunt,  referuntur  ad  momentum  acquirendi  indul- 
gentiam,  non  ad  tempus  impertiendi  per  Sacerdotem  Benedictio- 
nem  Apostolicam,  quae  infirmo  jus  tribuit  eam  acquirendi.  Ad 
hanc  Benedictionem  infirmo  conferendam  non  est  expectandum  il- 
lud  tempus,  quo  aegrotus  vix  sui  compos,  impar  evadit  ad  eos 
animi  motus  eliciendos,  quos  Rituale  Romanum  praescribit.  Id  ex 
dicendis  melius  patehit,  et  specialiter  ex  sequenti  declaratione: 

Postulatum  est:  Utrum  Benedictio  Apostolica  cum  indulgentia 
plenaria  in  articulo  mortis  dari  possit  post  collata  extrema  Sacra- 
menta,  cum  periculum  quidem  mortis  adest,  non  tamen  imminens? 

S.  C.  resp. :  A/firmative:  quam  responsionem  ex  rei  "SATVhx 
pro  omnibus  aegrotis  Christifidelibas  in  mortis  periculo  consti- 
tutis  valere  dixerunt  Emi  Patres;  et  Summus  Pontifex  hanc  re- 
sponsionem  approbavit  (Decr.  19  Dec.  1883;  apud  Acta  S.  Sed. 
vol.  XVIII,  pag.  414). 

§  VII. 

QinBUS  DANDA  EST  BENEDICTIO  APOSTOLICA 
CUM  INDULGENTIA  PLENARIA. 

606.  Indulgenlia  plenaria  in  articulo  mortis  cunctis  petenti- 
bus  est  concedenda  (Decr.  23  Apr.  1675.  N.  9  ad  2'°). 


CAP.    III.   BENEDICTIO   APOSTOLICA.  267 

Nempe  concedenda  est  illis  infirmis  in  periculo  morlis  exi- 
stentibiis,  qui  vel  illam  petierint,  dum  sana  mente  et  integris 
sensibus  erant,  seu  verisimiliter  petiissent,  vel  dederint  signa  con- 
trilionis;  impertienda  iisdem  est,  eliam  si  postea  linguae,  cetero- 
rumque  sensuum  usu  sint  destituti,  aut  in  delirium  vel  amen- 
tiam  inciderint.  Item,  si  sit  periculum  in  mora,  concedi  potest  iis, 
qui  etiam  culpahiliter  non  fuerunt  ab  incepto  morbo  Sacramen- 
tis  refecti,  subitoque  vergunt  ad  interitum. 

Kxcommunicatis  vero,  impoenitentibus,  et  qui  in  manifesto 
peccato  mortali  moriuntur,  est  omnino  deneganda    (Ritual.  Rom.). 

607.  Quaesitum  est:  An  Benedictio  cum  indulgentia  plenaria 
juxta  Const.  Benedicti  XIV  Pia  Mater,  impertienda  sit  piceris, 
qui  defeclu  aetatis  primam  Communionem  necdum  instituerunt? 

Resp. :  Affirmative  (S.  Rit.  Congr.  16  Dec.  1826,  apud  Colle- 
ctanea  S.  Congr.  de  Prop.  Fid.  N.  1138). 

At  vero  hujusmodi  responsum  intelligendum  est  de  pueris, 
qui  sint  rationis  capaces,  quique  proinde  peccare  possunt.  Id 
patet  tum  ex  natura  rei,  lum  ex  quodam  responso  a  Secretaria 
S.  C.  I.  dato  sub  die  9  Julii  1832,  quod  refertur  a  P.  Beringer, 
tom.  I,  pag.  511,  nota  1. 

608.  Postulatum  esl  etiam :  Utrum  indulgentia  plenaria  in  ar- 
ticulo  mortis  concedi  possit  damnatis  ad  mortem,  dum  ad  illam 
subeundam  ducuntur,  vel  eadem  die  qua  eam  subituri  sunt? 

Resp.:  Affirmative,  cum  fieri  poterit  (Decr.  10  Aug.  1841; 
Collect.  S.  C.  de  Prop.  Fid.  N.  1141). 

§  VIII. 


INDULGENTIA  PLENARIA  IN  ARTICULO  MORTIS 
VARIIIS  TITULIS  LUCRARI  POTEST. 


609.  Indulgentia  in  articulo  mortis  non  solurn  per  Benedictio- 
nem  Apostolicam  seu  per  ministerium  Sacerdotis  moribundis  con- 
ceditur,  sed  etiam  sine  Sacerdotis  ministerio  ex  atiis  titulis  ea 
potest  ab  ipsis  moribundis  obtineri,  nempe: 

a)  Si  possideant,  secumque  habeant  aliquod  objectum  pium, 
v.  g.  crucem,  crucifixum,  numisma,  coronam,  apostolicis  indulgentiis 
dilatum.  Aegroti  hujusmodi  res  sacras  aut  secum  habere  debent, 


268  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

vel,  ut  ait  S.  Alphonsus  lib.  VI,  n.   534,  prope  lectum,  quamvis 
eas  nec  videant,  nec  langanl. 

b)  Si  gestent  aliquod  scapulare  approbatum,  cui  fuerit  ap- 
plicala  indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis. 

c)  Si  sint  Sodales  alicujus  Ordinis  religiosi  (vid.  n.  591),  ex 
Bulla  Romanus  Ponlifex  Pauli  V,  qui  plenariam  indulgentiam  con- 
cessit  cuilibet  Religioso  (et  Religiosae  Moniali)  in  vero  mortis  ar- 
ticulo  constituto,  si  vere  poenitens  et  confessus  ac  sacra  Commu- 
nione  refectus,  vel  quatenus  id  facere  nequiverit,  saltem  contritus 
Nomen  Jesu  ore,  si  potuerit,  sin  autem  corde,  devote  invocaverit. 

d)  Item  si  sint  Sodales  alicujus  Confraternitatis,  puta  SS. 
Rosarii,  vel  B.  M.  Virginis  de  Monte  Carmelo. 

e)  Si  frequenter  in  vita  elicuerint  actus  virtutum  theolo- 
galium,  nempe  fidei,  spei  el  charitalis  (n.  248),  vel  SS.  Nomen  Jesu 
invocaverint  (n.  264),  vel  in  honorem  S.  Angeli  Custodis  saepe  re- 
citaverint  precem  Angele  Dei  (n.  423)  etc. 

Optima  proinde  et  valde  commendanda  fidelibus  est  praxis, 
qua  quisque  morlis  horam  frequenter  animo  recogitans,  non  solum 
adprecetur  Deum  ut  sit  propitius  in  transitu  ad  aeternitatem,  sed 
propositum  saepe  renovet  recipiendi,  quantum  in  se  est,  in  illo  extre- 
mo  et  terribili  momento,  omnia  sanctae  Religionis  subsidia,  omnes- 
que,  quoad  licet,  indulgentias,  ne  secus  ei  conlingat  quod  Doclor 
Navarrus  pronuntiavit,  ut  scilicet  «  moriatur  plenus  Bullis,  et  va- 
cuus  Indulgentiis  ». 

§  IX. 

BENEDICTIO  APOSTOLICA  IN  EODEM  MORTIS  ARTICULO 
UNA  TANTUM  VICE  IMPERTIRI  POTEST. 

610.  Benedictio  Apostolica  in  articulo  mortis  cum  applicatione 
indulgentiae  semel  tantum,  eadem  permanente  infirmitate  etsi  diu- 
turna,  impertiri  potest.  Potest  autem  pluries  impertiri,  si  infirmi 
convaluerint,  ac  deinde  quacumque  de  causa  in  novum  mortis  pe- 
riculum  redeanl  (Decr.  23  Sept.  1775.  N.  237  ad  6«^;  24  Sepl. 
1838.  N.  263  ad  2°^;  12  Pebr.  1842.  N.  300). 

Item,  non  licet  iterum  applicare  indulgentiam  in  articulo  mor- 
lis,  eo  quod  aegrotus  eam  accepit  in  statu  peccati  mortalis,  vel  re- 
lapsus  est  in  peccatum,  vel  Extremam  Unctionem  aut  absolutionem 
denuo  recepit  (Decr.  20  Junii  1836.  N.  257  ad  7""). 


CAP.    III.    BENEDICTIO    APOSTOLICA.  269 

611.  Non  potest  infirmus,  in  eodem  mortis  arliculo,  pluries 
lucrari  iniliilgentiam  plenariam  in  articulo  morlis  a  pluribus  Sa- 
cerdotibus  facullatem  habentibus  impertiendam  (Decr.  5  Febr.  1841 
in  una  Valentinen.  N.  286  ad  7*"). 

Hac  resolulione  praejacta,  duo  sequentia  dubia  proposita  sunt 
enodanda  Sacrae  Congregationi  Indulgenliarum: 

l''  Utrum  vi  praecedentis  resolutionis  pro/i«6i7irm  ^^X  infirmo, 
in  eodem  mortis  periculo  permanenti,  impertiri  pluries  ab  eodem 
vel  a  pluribus  Sacerdolibus  hanc  facuUatem  habentibus,  indul- 
gentiam  plenariam  in  articulo  mortis,  quae  \u\go  Benedictio  papalis 
dicitur? 

2''  Utrum  vi  ejusdem  resolutionis  item  prohibitum  sit,  im- 
pertiri  pluries  infirmo  in  iisdem  circumstantiis  ac  supra  constituto, 
indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortis  a  pluribus  Sacerdotibus 
hanc  facultatem  ex  diverso  capite  habentibus,  puta,  ratione  ag- 
gregationis  Confraternitati  SS.  Rosarii,  sacri  Scapularis  de  Monte 
Carmelo,  SS.  Trinitatis  elc. 

S.  C.  resp.:  Affirmative  ad  utrumque,  firma  remanente  re- 
solutione  in  una  Valentinen.  sub  die  5  Febr.  1841.  Quam  reso- 
lutionem  Summus  Pontifex  Pius  IX  approbavit  et  confirmavit  (Decr. 
12  iMartii  1855.  N.  362). 

612.  Ex  dictis  patet  ralio  harum  decisionum.  Indulgentia  enira, 
de  qua  agitur,  non  acquirilur  nisi  in  exitu  vitae,  in  ipso  instanti 
mortis,  quando  nempe  anima  separatur  a  corpore.  Ergo  semel 
impertita  per  Benedictionem  Apostolicam,  quaelibet  reiteratio  esset 
prorsus  inulilis.  Pro  acquisitione  hujusmodi  indulgentiae  per  prae- 
dictam  Benedictionem  jam  collatae  a  Sacerdote  legitime  ad  hoc 
deputato,  aliud  non  requiritur  ex  parte  morientis,  nisi  ut  sit  in 
statu  gratiae  dum  exhalat  animam,  et  ut  ceteras  conditiones  praevie 
expleverit. 

Hinc  ante  aetatem  Benedicti  XIV,  formula  qua  utebantur  Sa- 
cerdotes  in  applicanda  moribundis  indulgentia  plenaria,  quaeque 
passim  citatur  ab  Auctoribus  et  etiam  videri  potest  in  antiquis 
Breviariis  Franciscanis,  haec  vel  similis  erat:  Auctoritate  D.  N. 
J.  C...  concedo  tibi  omnem  illam  indulgentiam  peccatorum  tuo- 
rum,  quam  concedere  possum  virtute  privilegiorum  Apostolico- 
rum:  si  tamen  hac  vice  moriaris;  alias  eam  tibi  reservo  pro 
vero  mortis  articulo.  In  nomine  Patris  et  Filii  etc.  (Vid.  Theod. 
a  Spir.  S.  p.  II,  pag.  205). 


270  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Kx  qiia  formula  patet,  quod,  absolute  loquendo,  Benedictio 
hujusruodi  semel  dala  sulTicere  posset  ut  Hdelis,  sanus  deinde 
factus,  indulgentiam  plonariam  lucretur  (dummodo  rite  sit  dispo- 
situs)  cum  in  verum  morlis  articulam  inciderit,  iicet  hic  post 
longum  tempus  eveniat.  At  sancta  Mater  Kcclesia  ad  consolationem 
filiorum  morientium  permittit,  ut  in  tali  casu  reiterelur  formula 
super  eodem  Christifideli. 

613.  Ex  eo  quod  indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis  semel 
tantum  acquiri  potest,  non  est  inferendum,  quod  diversa  pietatis 
opera,  quibus  adnexae  sunt  indulgentiae  pro  articulo  mortis,  inu- 
liha  evadant  moribundis,  ac  ideo  inutiliter  multiphcentur  tituli  ad 
eamdem  indulgentiam  lucrandam.  Nam  preces  sive  pietatis  et  de- 
votionis  opera  maxime  conferunt  ad  excitandos  in  moribundis 
fidei,  spei  et  charitatis  sensus;  eos  disponunt  ad  ipsam  mortem 
aequo  ac  libenti  animo  de  manu  Domini  suscipiendam,  ac  simul 
adjuvant  ad  augendam  fiduciam  in  Christi  et  Sanctorum  merita. 
Ex  quo  fit,  ut  ipsi  mehus  ac  perfectius  se  praeparent  ac  disponant 
ad  consequendam  in  articulo  mortis  indulgentiam  plenariam,  re- 
missionem  nempe  omnium  peccatorum. 

Insuper  contingere  etiam  potest,  ut  fidelis  in  extremo  agone 
laborans  non  lucretur  ex  tali  titulo  indulgentiam  plenariam,  quia 
non  adimplevit  juxta  praescriptum  aliquam  conditionem,  forsan 
in  illo  morbi  statu  nimis  onerosam,  ut  esset  ex.  gr.  recitatio  Credo 
'vel  Salve  Regina;  dum  econtra  acquirere  eam  poterit  ex  alio  titulo 
per  actum  faciliorem,  v.  g.  per  invocationem  SS.  Nominis  Jesu 
corde  saltem  factam  post  susceptionem  Sacramentorum  (Cf.  Beringer, 
lom.  I,  p.  o21). 

Praeterea  evenire  quoque  potest,  ut  Sacerdos,  parum  perilus, 
non  adhibeat  praescriptam  formulam  vel  non  habeat  legitimam 
facuilatem  impertiendi  Benedictionem  in  articulo  mortis;  quibus 
in  casibus  indulgentia  nulla  foret.  At  moribundus  aeque  eam  acqui- 
rere  poterit,  si  ex  alio  tituio  ad  eam,  quae  sit  lata,  jus  habeat. 
Tituli  ergo  diversi  pro  iucranda  induigentia  plenaria  nuliatenus 
dici  possunt  inutiles  ex  eo,  quod  eadem  in  articuio  mortis  semel 
tantum  acquiri  possit. 


CAP.    III.    RKNEDICTIO    APOSTOI.ICA.  271 


§X. 


FINIS  CONCESSIONIS  PRAEFATAE  INDULGENTIAE  ET  AN  SIT 
ANIMABUS  PURGATORII  APPLICABILIS. 

614.  Finis  Suiiiinorum  Ponliricum  hujusmodi  gratiam  conce- 
denlium  est,  ut  decedentibus  nihil  supersit  post  hanc  vitam  mor- 
talem  purgandum ;  ac  per  consequens  Summi  Pontifices  eam  pec- 
catorum  remissionem  impertiunlur,  quae  (quantum  est  ex  se) 
ellicaciam  habeat  perducendi  illos  vere  contritos  de  peccalis  ad 
aeternam  beatitudinem  slatim  possidendam  ^^Theod.  a  Sp.  S.  pars  11, 
pag.  204). 

615.  An  sit  applicabilis  animabus  Purgatorii?  Ex  fme  modo 
enuntiato,  quo  pia  Maler  Ecclesia  movetur  ad  largiendam  filiis 
suis  plenariam  indulgentiam  in  articulo  mortis,  jure  infertur,  eam 
non  defunctis,  sed  morientibus  tantummodo  esse  applicabilem.  Ut 
defunctis  quoque  esset  applicabilis,  oporteret  ut  Summus  Pontifex 
id  concederet.  At  Decreta  supra  allata  et  concessionis  finis,  quem 
indicavimus,  ostendunt  talem  pro  defunctis  concessionem  non  esse 
factam.  Insuper  a  Secretaria  S.  Congregationis  Indulgentiarum  die 
17  Martii  1886  exiit  Epistola,  qua  expresse  declarabatur,  indul- 
gentiam  plenariam  in  articulo  mortis  non  esse  applicabilem  animabus 
Purgatorii,  sed  juxta  mentem  Summorum  Pontificum  eam  esse 
favorem  omnino  personalem,  qui  ipsi  fideli  in  exitu  vitae  ap- 
plicatur.  In  illa  epistola  dicebatur: 

((  Questa  (indulgenlia  in  articulo  mortis)  per  altro,  almeno 
come  plenaria  e  pienamente  non  si  puo  lucrare  cJie  una  sola  volta, 
non  essendo  essa  dpplicabile,  a  modo  di  suffragio,  alle  anime 
sante  del  Purgatorio,  perc/w  personale  al  moribondo  giusta  la 
mente  del  Sommo  Pontefice  cJie  la  conceden.  Hujus  epistolae 
mentionem  etiam  facit  cl.  P.  Beringer,  tom.  I,  pag.  521-522. 

616.  Ab  hac  lamen  generali  dispositione  exceplio  facienda  esse 
videtur  quoad  fideles  illos,  ([ui  actum  Jieroicum  cJiaritatis  emi- 
serunt.  Juxla  enim  naturam  hujus  actus,  fideles  qui  eum  emittunt, 
offerre  Deo  debent  pro  animabus  Purgatorii  omnia  opera  satis- 
factoria,  quae  ipsi,  quoad  vixerint,  peragent;  nec  non  omnia  suf- 
fragia,  quae  post  mortein  quomodocumque  eis  obvenire  poterunt. 
Declaratum  est  autem,  quod  inter  opcra  satisfactoria,  quae  in  actu 


27"2  PARS    11.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 


heroico  cbarilalis  ofTerunlur  pro  animabus  Purgatorii,  comprehen- 
duntxir  etiam  indidgentiae,  quae  eisdem  appbcabiles  declaralae 
sunl,  et  iusuper  quod  praedicto  actui  non  satisfit  ab  iis,  qui  sibi 
reservare  volunt  indulgentias,  quae  'pro  vivis  conceduntur;  nam 
liae  quoque  indulgentiae  sunt  defunctis  applicandae  (vid.  n.  448 

sqq.). 

Verum  haec  exceptio,  auctoritate  Apostolicae  Sedis  facta,  non 
infirmat,  sed  potius  confirmat  regulam  generalem,  quod  scilicet  in- 
dulgentia  plenaria  pro  articulo  mortis  concessa,  ex  mente  Ponti- 
ficum  non  defunctis,  sed  ipsis  tantum  morientibus  sit  applicabilis. 

§  XI. 

CONCESSIONES  ET  DECLARATIONES  PRO  LOCIS  MISSIONUM. 

617.  Ne  Christifidelibus,  in  locis  Missionum  in  qualibet  orbis 
parte  degentibus,  el  in  ultimo  vitae  discrimine  constitutis,  ea  spi- 
ritualia  auxilia  desint,  quae  Calholica  pia  Mater  Ecclesia  filiis  suis 
a  saeculo  recedentibus  solet  misericorditer  impertiri,  Summus  Pon- 
tifex  Clemens  PP.  XIV  omnibus  et  singulis  Pairiarchis,  Archie- 
piscopis,  Episcopis,  Vicariis  apostolicis,  nec  non  Praefectis  seu 
Superioribus  Missionum,  lam  Cleri  saecularis  quam  regularis,  in 
dictis  locis  Missionum  modo  existentibus,  seu  quocumque  tempore 
extituris,  peramanter  concessit  facultatem  impertiendi  Benedictionem 
cum  indulgentia  plenaria  fidelibus  praedictis  ad  extremum  agonem 
redactis,  cum  ea  etiam  extensione,  ut  facuUatem  hujusmodi  Sa- 
cerdotibus  et  respectivis  Missionariis  eorum  jurisdictioni  subjectis, 
pro  locis  tamen  suarum  dioecesum,  vel  pro  Missionum  districtibus 
tantum,  communicare  possint  et  valeant,  dummodo  in  hac  Bene- 
dictione  impertienda  servelur  formula  praescripta  a  s.  m.  Benedicto 
XIV  in  Const.  data  9  Apr.  1747,  quae  incipit  Pia  Mater  (S.  C. 
de  Prop.  Fid.  5  Apr.  1772;  vid.  cl.  Bucceroni,  Enchiridion  mo- 
rale,  pag.  204). 

618.  Quoniam  autem  facile  continget,  ut  aliqui  ex  praedictis 
Christifidelibus  ex  hac  vita  decedant,  quin  Ecclesiae  Sacramentis 
fuerint  muniti,  et  absque  Sacerdotis  cujuslibet  assistentia,  ideo 
Sanctitas  Sua,  ex  ubere  apostolicae  benignitatis  fonte,  etiam  illis 
plenariam  indulgentiam  elargitur,  si  contriti  Nomen  Jesu  corde 
saltem  invocaverint,  et  mortem  de  manu  Domini,    ea  qua  decet 


CAP.    III.    BENEDICTIO   APOSTOLICA.  273 

chrisliana  animi  demissione  et  spiritus  hninilitate,  susceperint,  ani- 
mamque  in  manus  Creatoris  sui  commentlaverint.  Quae  postrema 
Decreti  pars,  ut  Christifidehbus  omnibus  innotescat,  eam  in  suis 
dioecesibus  ac  missionibus  Antislites  et  Superiores  memorati,  iden- 
tidem,  et  praesertim  sanctae  Visitationis  tempore,  pubhcare  curent 
ac  salagant  (Decr.  eod.). 

619.  «  Juxta  Induhum  a  S.  Sede  concessum,  Missionarii  omnes 
habent  per  communicalionem  facultatem  elargiendi  indulgenliam 
plenariam  in  articulo  mortis  constitutis.  Verum  cum  raro  inveniant 
fideles  praecise  in  articulo  mortis  constitutos,  inde  fit  ut  alii  dictam 
indulgentiam  elargiantiir  iibi  tantum  est  mortis  pe^iculum,  licet 
proxime  admodum  non  videatur  imminere;  alii  vero  juxta  vigoron 
verbo7'um  non  applicant,  nisi  quo  tempore  agonia  videtur  pro- 
xima;  et  tunc,  quando  non  observant  tam  proximum  morlis  pe- 
riculum,  sive  ope  medalliorum  quibus,  auctorilate  S.  Sedis,  hujus- 
modi  indulgentiae  adnexae  sunt,  quae  fidelibus  dant,  sive  invoca- 
tione  SS.  Nominis  Jesu,  prout  concessum  est  a  pluribus  Summis 
Pontificibus,  monent  fideles  ut  conditiones  apponant,  quibus  tantum 
beneficium  consequi  mereantur.  Si  S.  C.  determinare  censeat  cui 
pacto  potius  adhaerendum,  omnes  quotquot  sumus  praesto  erimus 
S.  Sedis  judicio  ». 

Resp.  Ad  id  quod  inter  Missionarios  controvertitur  de  tempore 
impertiendae  indulgentiae  plenariae  constitutis  in  mortis  articulo, 
S.  C.  censuit  «  eam  temporis  circumstantiam  satis  esse  ut  rite 
conferatur,  quae  suffcit  Extremae  ipsi  Unctioni  conferendae, 
cum  nempe  infirmus  vi  morbi  cernitur  ad  interitum  vergere.  Neque 
proximius  agoni  tempus  expectandum  esse,  quo  aegrotus  vix  sui 
compos,  ad  eos  plane  animi  motus  edendos  impar  est  quos  Rituale 
Romanum  efllagitat,  ut  tanti  beneficii,  sicut  Extremae  Unctionis, 
fructus  uberius  percipiatur.  Quamobrem  Missionariorum  debito  fore, 
post  adbibitam  infirmo  sacramentalem  Unctionem,  eumdem  excitare 
ad  ea  animo  concipienda,  quae  in  eodem  Rituali  libro  leguntur, 
mox  vero  tam  msigni  beneficio  plenariae  remissionis  eumdem 
communire;  idque  tunc  potissimum  praestare,  cum  haud  rever- 
suros  praevident  y>  (S.  C.  S.  Off.  Jan.  1780,  apud  CoIIectanea  S. 
Sedis,  et  Rucceroni,  Enchiridion  morale,  pag.  205). 


18 


CAPUT  IV. 
JNDULGENTIAE  OBJECTIS  PUS  APPLICATAE. 


Explicanlur  in  lioc  capite  Indulgenliae  illae,  quae  reales  nun- 
cupanlur,  ulpote  quae  objectis  devotionis  portatilibus  sunt  adnexae. 

ARTICULUS    I. 

CORONAE,  ROSARIA,  CRUCES,  CRUCIFIXI,  PARVAE  STATUAE, 
NUMISMATA  IN  GENERE. 

§1. 

NOTITIA  HISTORICA  PIORUM  OBJECTORUM. 

Conjunctim  hic  agimus  de  hujusmodi  objectis  piis,  quia  con- 
junctim  unico  crucis  signo  benedici  possunt  cum  apphcatione  In- 
dulgentiarum  Apostolicarum,  et  etiam  quia  a  Summis  Pontificibus 
promiscue  usurpantur  in  Indulgentiarum  elenchis,  quos  in  princi- 
pio  sui  Ponlificatus  edere  solent. 

620.  Coronae  nomine,  ut  omnes  norunt,  plura  significantur: 
modo  enim  sumilur  pro  ornamento  regis,  corona  regalis;  modo 
pro  signo  victoriae,  corona  triumphalis;  modo  pro  signo  laeti- 
tiae,  ut  quando  die  nuptiarum  sponsorum  capita,  ut  moris  est  in 
aliquibus  iocis,  florum  sertis  decorantur;  modo  pro  honore,  glo- 
ria,  gaudio,  mercede  etc,  ut  quando  dicitur:  Gloria  et  honore 
coronasti  eum;  vel  juxta  illud  Pauli  ad  Philippenses:  Fralres  mei 
charissimi  et  desideratissimi,  gaudium  et  corona  mea. 

Inlerdum  coronae  nomine  intelligitur  etiam  se^Hes  precum, 
id  est  pium  exercitium  cum  opportunis  devotisque  considerationi- 
bus,  quod  haud  exigit  coronam  materialem.  Sic  in  Raccolta  ha- 
bentur  coronae  sive  coroilae  (vulgo  coroncine)  SS.  Cordis  Jesu, 
iramaculatae  Conceptionis,  Immaculati  Cordis  B.  M.  V.  etc. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE    OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  275 

Jamvero  ob  quamdani  similitudinem  vel  analogiam  cum 
descriplis  coronis  sive  objectis,  etiam  grana  seu  globuli,  plerum- 
que  rolundi  vel  ovales,  ex  ligno,  vel  ebore,  aut  coralio,  sive  ex 
plantarum  fruclibus  confecli,  ac  inler  se  filo  vel  catenula  conjun- 
€ti,  coronae  nomen  obtinuerunt. 

Praedicta  corona  etiam  Rosarii  nomine  nuncupari  solet,  quia 
sertum  quoddam  exhibet,  veluti  variis  roseis  flosculis  eleganter 
contextum. 

621.  Quoad  orHginem  talium  coronarum  valde  disputant  in- 
ler  se  eruditi.  Sunt  qui  earum  usum  antiquissimum,  imo  Ecclesiae 
exordio  coaevum  censent,  a  Cbristifidelibus  invectum  pro  compu- 
tandis  150  Pater  noster,  quae  praesertim  ab  Hebraeis  ad  Chri- 
slum  conversis  loco  150  Psabnorum  recitabantur.  —  Fertur 
etiam,  penes  quosdam  Monachos  in  more  fuisse,  ut  in  recitandis 
tercenlis  precibus,  has  computarent  per  lapillos  in  sinu  coliectos, 
ita  ut  prece  una  absohita,  unum  lapillum  in  terram  projicerent, 
et  sic  gradatim  (Cfr.  Theod.  a  Sp.  S.  part.  II,  pag.  217). 

Ahi  autem  Scriptores  putant,  Coronarum  usum  saeculo  XI  vel 
XII  inter  fideles  introductum  fuisse.  Quia  coronis  utebantur  (ne 
memoria  in  supputatione  deficeret)  ad  computandas  praesertim 
Oraliones  Dominicas,  nempe  Pater  noster,  exinde  accidit,  ut  co- 
ronae  passim  vocarentur  Paternostralia,  vel  signa  Paternostra- 
lia;  fabricatores  autem  coronarum,  Paternostrarii  (Cf.  Moroni, 
Dizionario  di  erudizione). 

Videbimus  infra,  coronas  fere  omnes,  de  quibus  in  hac  tra- 
ctatione  agitur,  ab  ahquo  rehgioso  Ordine  in  majori  parte  originem 
habuisse.  Unde  fit,  ut  respectivus  Ordo  privilegio  gaudeat  bene- 
dicendi  proprias  coronas,  eisque  apphcandi  indulgentias,  nec  non 
ahis  Sacerdotibus  extra  proprium  Ordinem  eamdem  facultatem 
concedendi. 

622.  Numismatum  usus  antiquissimus  est,  quem  constat  vi- 
guisse  eliam  apud  Gentiles,  qui  in  iis  sculpere  solebant  efiigiem 
suorum  Imperatorum.  Etiam  Summi  Pontifices  ad  perennandam 
memoriam  alicujus  magni  eventus,  puta,  Anni  sancti,  exaltationis 
ad  Summum  Pontificatum,  Canonizationis  Sanctorum  etc,  solebant 
numismata  cudere. 

Numjsmata,  prout  a  nobis  hic  accipiuntur,  quaeque  etiam  me- 
daliae  nuncupari  solent,  sunt  ea  quae  impressam  habent  imagi- 
ncm  C/iristi  Bedemptoris  seu  ejus  Crucis,  vel  beatae  Mariae 
Virginis,  vel  Sanctorum. 


276  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

De  Crucibus  et  Crucifixis  nihil  est  dicendum  quod  cuilibet 
Christifideli  non  sit  notum.  Christus  est  Redemptor  noster,  salus 
nostra ;  Crux  vero  signum  reparationis  humanae,  vexillum  glo- 
riosum  christiani  nominis. 

623.  Piis  objectis  nunc  memoratis  etiam   parvae  Statuae   no- 
viter  adjectae  fuerunt,  quae   ut   benedictionis   et   indulgentiarum 
sint  capaces,  repraesentare  debent  vel  Dominum  nost7'um  Jesum 
ChiHstum,  vel  B.  Mariam  Virginem,  vel   Sanctos   canonizatos, 
sive  in  martyrologio  Romano  descriptos, 

624.  Usus  ditandi  indulgentiis  praedicta  objecta,  praesertim 
numismata,  coepit  circa  saeculum  XVI.  Theodorus  a  Sp.  S.  ad 
rem  ita  scribit:  «  Quamvis  indulgenliarum  realium,  de  quibus 
agimus,  exordium  S.  Pio  V,  vel  Paulo  !V  sit  antiquius  (quod  in 
praesentiarum  inquirere  nec  possumus,  nec  opus  est);  hoc  unum 
pro  certo  rejcipiendum  ducimus:  Summos  Pontifices  non  consue- 
visse  numismatibus  indulgentias  applicare  ante  saeculum  XVI,  cum 
non  reperiatur  hujusmodi  concessionis  in  sacris  antiquioribus  hi- 
storiis  memoria  »  (Part.  II,  pag.  209). 

625.  Cum  agitur  de  piis  objectis  mox  descriptis,  prae  oculis 
habeantur  Decreta  S.  Sedis  de  Libris  prohibitis,  et  de  rebus  ac 
indulgentiis  item  prohibitis.  Hujusmodi  Decreta  Indici  Librorum 
prohibitorum  inveniuntur  praeposita.  Pro  re  nostra  sequentia  ad- 
notare  sufficiat: 

1.  Indulgentiae  omnes  concessae  coronis,  seu  calculis,  cru- 
cibus,  et  imaginibus  sacris  ante  Decretum  Clementis  VI 11,  anno 
1597  editum  de  forma  indulgentiarum...  revocatae  sunt,  atque 
apocryphae  habendae,  nisi  ab  iisdem  Summis  Pontificibus  aut 
eorum  successoribus  renovatae  ac  confirmatae  fuerint  (Loc.  cit. 
§  III,  n.  9). 

2.  Indulgentiae  concessae  coronis  S.  Birgittae  ab  Alexandro 
VI  declarantur  apocryphae,  et  nullius  roboris  ac  momenti;  sine 
praejudicio  tamen  indulgentiarum  a  Leone  X  dictis  coronis  con- 
cessarum  VI  idus  Julii  1515  (Ibid.  n.  10). 

3.  Indulgentiae  concessae  crucibus  S.  Turibii  ab  Urbano 
VIII  tamquam  falsae  habendae  sunt  (Ib.  n.  11). 

4.  RosayHa  quaecumque  de  novo  inventa  aut  invenien- 
da,  sine  opportuna  S.  Sedis  facultate,  quibus  authenticum  rosa- 
rium  Deo  et  B.  Virgini  sacrum  antiquaretur,  prohibentur  (Ib.  §  IV, 
n.   8). 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  277 

626.  Advertendum  esl,  non  omnia  objecta  quae  benedicuntur 
indulgentiis  quoque  ditari  posse,  etiamsi  a  Summo  Pontifice  be- 
nedicantur.  Multa  enim  sunt,  quae  henedictionis  quidem,  non 
autem  iyidulgentiarum  sunt  capaces.  Sat  est  consulere  Rituale 
Romanum,  ubi  plurimae  inveniuntur  benedictionum  formulae,  ac- 
commodatae  objectis,  quae  indulgentiis  ditari  nequeunt.  Sic  bene- 
dicuntur  personae,  animalia,  vesles,  panis,  vinum,  fructus,  novae 
domus,  naves,  fontes,  ignis  etc.  (vid.  n.  558  sqq.). 

Non  est  nostrum  de  his  Renedictionibus  agere,  sed  tantum  de 
indulgentiis,  quae  applicari  possunt  coronis,  rosariis,  crucibus, 
crucifixis,  numismatibus  et  parvis  statuis.  De  hujusmodi  objectis 
ita  pertractabimus,  ut  prius  normas  generales,  quae  sciUcet  omni- 
bus  praefatis  objectis  apphcantur,  exponamus;  deinde  vero  ea, 
quae  cuilibet  in  particulari  sunt  propria. 

§  n. 

MATERIA  OBJECTORUM  ET  SUBJECTUM  IMAGINUM. 

627.  Materia  objectorum,  generatim,  debet  esse  solida,  non 
fragilis.  «  In  facultate  concessa  benedicendi  coronas,  rosaria,  cru- 
ces,  numismata  etc.  et  iisdem  applicandi  indulgentias,  expresse  di- 
citur,  quod  ab  hujusmodi  benedictione  Sanctitas  Sua  rejicit  ima- 
gines  sive  impressas,  sive  depictas,  nec  non  cruces,  crucifixos, 
parvas  statuas,  numismata,  vulgo  medaglie  nuncupata,  quae 
ex  ferro  (modo  ferrum  non  amplius  excluditur),  stamno,  plumbo, 
velex  fragili  materia  facilisque  consumptionis  conficiuntur  (Decr. 
29  Febr.  1820.  N.  249). 

Unde  deducitur,  a  praedicta  benediclione  cum  applicatione  in- 
dulgentiarum  non  excludi  pia  objecta  ex  ligno,  quod  non  sit  fra- 
gile,  ex  ebore,  coralio,  concha  (madreperla),  ex  succino  flavo 
fambra  giallaj,  alabaslro,  marmore,  similibusque  materiis  solidis 
conflatis.  Imo,  juxta  responsum  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
de  die  1  Aprilis  1887,  possunt  etiam  applicari  indulgentiae  ima- 
ginibus  et  statuis  ex  Carton-Madera  confectis;  siquidem  haec 
materia  praesefert  duritiem  ligno  majorem  (Apud  Nouv.  Rev.  Theol. 
tom.  XX,  p.  27;  cf.  Reringer,  tom.  I,  p.  331). 

628.  Verum  a  praedicta  benedictione  cum  applicatione  indul- 
gentiarum  non  rejiciuntur  coronae   seu  rosaria,  quae  ex  ferro, 


278  PARS   TI.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

stamno,  plurnbo,  vel  ex  fragili  materia  facilisque  consumptionis 
conficiuntur  (Decr.  sup.  cit.  N.  249  ad  1™). 

Fossunt  etiam  applicari  indulgentiae  coi^onis  ex  vitro  seu  cry- 
stallo  confectis,  dummodo  globuli  sint  ex  vitro  solido  atque  com- 
pacto  (Decr.  eod.  ad  2™). 

Item,  indulgentiae  applicari  etiam  possunt  coronis  precaloriis 
ex  chalibe  polito  (acciajo  polimentatoj  factis  (Decr.  22  Martii 
1839.  N.  271  ad  2»"). 

Archiepiscopi  quoque  et  Episcopi,  dum  adnectunt  indulgen- 
tiam  quadraginta  dierum  imaginibits  seu  statuis  ab  ipsis  desi- 
gnandis,  lucrandam  a  visitantibus,  seu  recitantibus  ante  eas  non- 
nullas  praescribendas  orationes,  tenenlur  servare  Apostolicas  ordi- 
nationes  circa  fragilitatem  objectorum,  quibus  non  sunt  adne- 
ctendae  indulgentiae  (Decr.  24  Jan.  1846.  N.  333). 

629.  Subjectum  imaginum.  Imagines  (parvae  statuae  et  numi- 
smata)  repraesentare  debent  Sanctos,  qui  veljam  consueta  forma 
canonizati,  vel  in  martyrologiis  rnte  probatis  descripti  fuerint 
(Summarium  Leonis  Pp.  XIII  penes  Rescr.  auth.  pag.  34o). 

Etiam  Sacra  Rituum  Congregatio  sub  die  16  Junii  1674  sta- 
tuit:  Indulgentias  non  esse  concedendas  in  posterum,  nisi  San- 
ctis  descriptis  in  martyrologio,  et  canonizatis  (GardeUini,  N.  2704). 

Attamen  praedictae  indulgentiae  apphcarl  etiam  possunt  ilhs 
numismatibus,  quae  duphcem  imaginem,  Sancti  videlicet  et  Beati 
praeseferunt  (Decr.  22  Dec.  1710.  N.  32). 

Ad  rem  Theodorus  a  Spiritu  Sancto:  Sicut  numismatibus  ex 
una  parte  Sancti  canonizati  vel  in  martyrologio  descripti  imaginem, 
ex  aha  vero  templum  aut  quid  simile  repraesentantibus  citra  du- 
bium  apphcari  possent  indulgentiae;  ita  possunt,  si  habeant  ex 
una  parte  expressam  imaginem  Beati,  ex  aha  Sancti  canonizati 
(Part.  II,  pag.  233). 

§  in. 

RITUS  SERVANDUS  IN  APJ>LICATIONE  INDULGENTIARUM 
OBJECTIS  PIIS. 

630.  Ad  indulgentias  apphcandas  crucibus,  rosariis  etc.  alius 
ritus  non  est  necessarius,  praeterquam  signum  crucis  a  Sacer- 
dote,  qui  hanc  facultatem  accepit,  factum  (Decr.  11  Apr.  1840. 
N.  281  ad  5°^). 


CAP.    IV.    INDUr.GENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  279 

Excipitur  casus,  quo  aliqua  specialis  formula  fuerit  pro  ali- 
quo  ex  piis  objectis  expresse  praescripta. 

Quando  in  indulto  existit  clausula:  In  forma  Ecclesiae  con- 
sueta,  (etiam  tunc)  sufjleit  signum  crucis  manu  efformare  super 
res  benedicendas  absque  pronuntialione  formulae  benedictionis,  et 
sine  aspersione  aquae  benedictae  (Decr.  7  Jan.  1843.  N.  313  ad  2°"). 

Notum  est,  Summum  Pontificem  descripto  modo  benedicere 
cruces,  coronas,  aliaque  pia  objecta,  quae  ei  pro  benedictione  et 
applicatione  indulgenliarum  exhibentur. 

631.  Recentioribus  temporibus  solet  S.  Sedes  concedere  una 
simul  cum  facultate  applicandi  objectis  piis  indulgentias  aposto- 
licas,  etiam  facultatem  applicandi  coronis  indulgentias,  quae  di- 
cuntur  S.  Birgittae.  Formula  qua  in  praesens  utitur  S.  Congregatio 
Indulgentiarum,  dum  hujusmodi   facultales  elargitur,  est  sequens: 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepo- 
sita,  utendo  facultatibus  a  SSmo  Domino  Nostro  sibi  specialiter 
tributis,  potestatem  facit  Oratori,  dummodo  ad  excipiendas  sacra- 
mentales  Confessiones  sit  approbatus,  benedicendi  privatim  extra 
Urbem  ac  de  consensu  Ordinarii  loci  Coronas,  Rosaria,  Cru- 
ces,  Crucifixos,  parvas  Statuas  ac  Numismata,  eisque  appli- 
candi  Indulgentias  a  Sanctitafe  Sua  concessas,  ut  in  postremo 
Elencho  edito  tijpis  S.  C.  de  Propaganda  Fide  die  23  Februarii 
1878,  nec  non  applicandi  Coronis  precatoriis  Indulgentias  a 
S.  Birgitta  nuncupatas.  Praesenti  ad  quinquennium  valituro  etc. 

Alia  formula  a  descripla  parum  discrepans  habetur  penes  De- 
creta  authentica  N.  271. 

632.  Sacerdos  qui  obtinuit  dictam  facuitatem,  applicandi  sci- 
licet  indulgentias  Apostolicas  et  indulgentias  S.  Birgittae,  potest 
eas  apphcare  unico  eodemque  crucis  signo,  et  hoc  sive  facultas. 
sit  obtenta  uno  tantum  Rescripto,  sive  duobus  distinctis.  Sat  erit 
igitur,  ut  Sacerdos  intendat  binis  facultatibus  uti,  facultate  nempe 
applicandi  indulgentias  Apostolicas  et  facuUate  applicandi  eodem 
tempore,  eodemque  crucis  signo  indulgentias  S.  Birgittae  (Cf.  Nouv.. 
Rev.  Theol.  tom.  XiX,  pag.  679;  tom.  XXVIII,  pag.  172)! 

Advertendum  est,  praefatum  signum  crucis  debere  esse  rei^grw 
tale,  non  motum  quemcumque  manus,  ut  interdum  videre  arci- 
dit,  ne,  ita  faciendo,  periculo  nulhtatis  exponatur  ipsa  benedictio 
cum  amissione  indulgentiarum  (Guerra,  II  Tesoro  delle  Indulgenze, 
m-  89). 


280  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

633.  Infertur  ex  dictis,  quod  in  benedicendis  praedictis  obje- 
ctis,  eisque  applicandis  indulgentiis,  nec  ulla  benedictionis  formula, 
nec  aquae  benedictae  aspersio,  nec  alius  ritus  exigitur  praeler 
signum  crucis.  Verum  ab  hac  regula  dantur  exceptiones.  «  Per 
praefatas  enim  declarationes  non  comprehenditur  nec  benedictio 
coronarum  seu  rosariorum  S.  Dominici,  quae  a  PP.  Ordinis 
Praedicatorum,  nec  henediclio  coronarum  Septem  Dolorum,  quae 
a  PP.  Ordinis  Servorum  Mariae  benedicuntur ».  Unde  S.  Congre- 
gatio  declaravit  ac  statuit: 

Pro  coronis  Rosarii,  et  Septem  Doloruni  servandam  esse  for- 
mulam,  cum  responsa  Sacrae  Congregationis  dierum  11  Aprihs 
1840  et  7  Januarii  1843  (vid.  n.  630)  non  comprehendant  casus, 
de  quibus  agitur  in  proposilo  dubio  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  401). 

Formula  pro  coronis  Rosarii  et  Septem  Dolorum  servanda  est 
ad  valorem,  etiamsi  facultas  eas  benedicendi  et  ditandi  indulgen- 
tiis  obtenta  sit  directe  ab  Apostohca  Sede  (Decr.  eod.). 

Etiam  ad  apphcandas  indulgentias  Crucifixis  Viae  Crucis, 
non  requiritur  ut  adhibeatur  formula  benedictionis,  neque  ut  Cru- 
cifixi  hujusmodi  aspergantur  aqua  benedicta,  nec  ahus  ritus  qui- 
cumque,  sed  sufficit  signum  crucis  factum  a  Sacerdote  facultatem 
habente  praedictos  Crucifixos  benedicendi,  cum  intentione  apph- 
candi  indulgentias  Viae  Crucis.  Id  eruitur  ex  Decretis  supra  citatis 
n.  630  (Cf.  Instruct.  de  Stat.  Viae  Crucis,  n.  51). 

Perpensis  expositis,  statui  potest  tamquam  regula  generalis, 
quod  ad  applicandas  indulgentias  pietatis  objectis,  de  quibus 
agimus,  sufficiat  signum  crucis,  dummodo  specialis  formula 
praescripta  non  fuerit  pro  aliquo  speciali  objecto. 

634.  Qui  obtinuit  facuUalem  benedicendi  cruces,  sacra  numi- 
smata  et  coronas  precatorias  cum  apphcatione  indulgentiarum,  non 
potest  ea  facultate  uti  publice,  v.  g.  in  ecclesia  vel  oralorio  coram 
fidehbus  inibi  congregatis,  et  res  benedicendas  manu  tenentibus, 
si  in  Jndulto  facultatis  sit  clausula  privatim  (Decr.  7  Jan.  1843. 
N.  313  ad  1"^). 

Item  Sacerdos,  qui  habet  facultatem  applicandi  tantum  pri- 
vatim  indulgentias  piis  rebus,  non  potest  in  fine  officii  pubhci 
apphcare  indulgentias  iisdem  rebus  depositis  super  aliquo  altari, 
quod  designavit  (Decr.  6  Maji  1852.  N.  359  ad  2""). 

635.  Coronae  deprecatoriae,  numismata  sacra,  cruces  etc,  an- 
tequam  singulis  personis  distribuantur,  possunt  valide  benedici  in 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  281 

GLOBO  cum  applicatione  indulgentiarum,  ita  ut  indulgentias  adnexas 
possit  quisque  lucrari.  (Decr.  12  Martii  1855.  N.  363). 

§  IV. 

EIDEM  PIO  OBJECTO  APPLICARI  POSSUNT  INDULGENTIAE 

DIVERSAE. 

636.  Uni  et  eidem  rei,  puta,  uni  coronae,  possunt  applicari 
indulgeniiae  diversae,  v.  g.  indulgentiae  dictae  Apostolicae,  et 
indulgentiae  dictae  S.  Birgittae,  dummodo  ad  eas  lucrandas  re- 
noventur  opera  injuncta  iterahilia  (Decr.  Urb.  et  Orb.  29  Febr. 
1820.  N.  249  ad  3^"). 

Dictum  est:  Dummodo  ad  eas  lucrandas  renoventur  opera 
injuncta  iterahilia.  Non  enim  per  unam  eamdemque  coronae  re- 
citationem  acquiri  possunt,  in  exposito  casu,  tum  indulgentiae 
apostolicae,  tum  indulgentiae  S.  Birgittae,  sed  dupiex  ejusdem  co- 
ronae  recitatio  necessaria  est  ad  eas  omnes  lucrandas.  Recitatio 
enim  coronae  est  utique  opus  iterabile,  quod  tale  non  esset  ex. 
gr.  sacra  Communio  in  eadem  die. 

637.  Ut  autem  uni  et  eidem  rei  applicari  possint  indulgentiae 
diversae,  requiritur  ut  objectum  pium  sit  capax  ad  eas  recipien- 
das:  requiritur  nempe,  ut  ohjecta  haheant  eamdem,  vel  similem 
formam.  Exinde  sequentia  inferuntur: 

1.  Uni  et  eidem  Crucifixo  applicari  possunt  tum  indulgen- 
liae  Apostolicae,  tum  indulgentiae  Viae  Crucis,  quin  necesse  sil  pro 
his  et  illis  applicandis  duos  liabere  Crucifixos.  Crucifixi  enim  eam- 
dem  habent  formam  externam. 

2.  Parvae  statuae  S.  Petri  (quae  simihs  sit  magnae  sta- 
tuae  ejusdem  Apostoh  in  Basihca  Vaticana  existenti),  cui  pro  osculo 
pedis  adnexa  fuerit  a  Summo  Pontifice  indulgentia  quinquaginta 
dierum,  applicari  etiam  possunl  indulgentiae  Apostolicae. 

3.  Una  eademque  corona,  puta,  quinque  vel  sex  decadum, 
apta  est  ad  recipiendas  indulgentias  coronae  Apostolicae,  coronae 
Crucigerorum,  Hosarii  S.  Dominici  et  coronae  Birgittinae.  Hujus- 
modi  enim  coronae  habent  similem  vel  quasi  simitem  formam. 

4.  Ob  eamdem  rationem  Coronae  Franciscanae  septem 
decadum  applicari  possunt  indulgentiae  diversae,  quibus  gaudent 
coronae  modo  commemoratae.  At  indulgentia   plenaria,  rccitationi 


282  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

ejusdem  coronae  Franciscanae  adnexa,  nequit  ab  extraneis  Ordini 
Franciscano  acquiri:  ea  enim  est  exclusive  propria  Ordinis  Se- 
raphici. 

0.  Coronae  quae  exterius  habent  formam  propriam  et  ab 
aliis  diversam,  ut  sunt  coronae  Domini,  Qainque  Plagarum,  Se- 
ptem  Dolorum  etc,  minime  possunt  indulgentiis  Rosarii  S.  Do- 
minici,  vel  coronae  S.  Birgittae  ditari.  Cum  enim  illae  non  deca- 
dibus  constent,  sed  partibus  ac  precibus  variis,  ut  suo  loco  vide- 
bimus,  sequitur  eas  non  esse  aptas  ad  recipiendas  indulgentias 
aliarum  coronarum,  quas  modo  nominavimus,  nempe  Rosarii 
S.  Dominici,  et  Coronae  S.  Birgittae.  —  Et  vicissim  hae  ultimae 
incapaces  censentur  ad  recipiendas  indulgentias  coronarum  formae 
diversae,  ut  sunt  illae  superius  cilatae,  videlicet  coronae  Domini, 
Quinque  Plagarum,  et  Septem  Dolorum.  (Cf.  Guerra,  pag.  89; 
Beringer,  tom.  [,  pag.  330). 

6.  Verum,  omnibus  et  singulis  coronis  modo  enuntiatis 
applicari  proculdubio  possunt  indulgentiae  Apostolicae;  siquidem 
hujusmodi  indulgeotiae  acquiruntur  non  solum  per  recitationem 
iinius  ex  praefatis  coronis,  sed  etiam  eas  deferendo  in  propria 
persona,  vel  apud  se,  v.  gr.  in  cubiculo,  retinendo  uti  simplex 
objectum  pium,  adimpletis  tamen  diversis  operibus  injunctis. 

638.  Notandum  est,  Reiigiosos  Ordinis  Praedicatorum  non  be- 
nedicere  rosaria,  nisi  haec  conslent  quinque,  vel  decem,  vel  quin- 
decim  decadibus.  Unde  in  parvo  libello,  quo  Magister  Generalis 
praedicti  Ordinis  concedit  Sacerdotibus  extraneis  facultatem  bene- 
dicendi  rosaria,  expresse  dicitur:  Rosaria  benedicenda  debent  om- 
nino  quinque,  vel  decem,  vel  quindecim  decenariis  coalescere. 

§  V, 

DECLARATIONES  PRO  HABENTIBUS  FACULTATEM 
BENEDICENDI  PIA  OBJECTA. 

639.  In  facultate  a  S.  Sede  concessa  benedicendi  pro  numero 
mille  cruces,  crucifixos,  numismata  elc.  haec  verba  pj^o  numero 
mille  non  sunt  intelligenda  de  mille  crucibus,  mille  crucifixis,  mille 
numismatibus  etc,  sed  de  mille  in  totum  (Decr.  29  Maji  1841. 
N.  291  ad  en 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTiS   PIIS   APPLICATAE.  283 

Porro  facuUas  applicandi  objectis  piis  indulgentias,  olim  con- 
cedi  solebat,  ut  etiam  deduci  potest  ex  enuntiata  declaratione, 
pro  determinato  numero  objectorum;  hodie  vero  concedi  solet 
pro  aliquo  determinato  tempore. 

640.  Qui  nblinuit  facultatem  benedicendi  coronas  precatorias, 
iisdemque  indulgentias  impertiendi,  non  \mhei  absque  speciali  pri- 
vilegio  facultatem  quoque  benedicendi  et  ditandi  indulgentiis  co- 
ronas  Domini,  vulgo  dictas  Camaldulensiiim  (Decr.  29  Maji  1841, 
X.  291  ad  7°^). 

641.  Nequit  Episcopus,  vel  alius  quicumque  Praelatus,  cru- 
cibus,  coronis,  sacris  imaginibus  a  Papa  vel  Sacerdote  legitima 
facultate  munito  benedictis,  novas  adnectere  indulgentias,  nisinovae 
conditiones  adimplendae  praescribantur  (Decr.  12  Jan.  1878.  N. 
438  ad  r). 

Si  ergo  Episcopus  nova  opera  pietatis  seu  novas  conditiones 
adimplendas  praescribat,  utique  potest  novas  adnectere  induigen- 
lias  supramemoratis  objectis  a  Papa  vel  Sacerdote  facultatem  ha- 
■^  bente  benedictis.  Minime  autem  potest  Episcopus  eidem  rei  vel 
eidem  actui  pietatis,  cui  jam  antecessor  indulgentias  adnexuit, 
novas  indulgentias  applicare.  Patet  ex  responso  S.  Congregationis 
ad  dubium  sequens:  Potestne  Episcopus  eidem  rei  vel  eidem  actui 
pietatis,  cui  jam  antecessor  indulgentias  adnexuit,  novas  indul- 
gentias  applicare? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative  (Dec.  eod.  ad  3""). 

642.  Qui  obtinet  facultatem  ab  Apostohca  Sede  benedicendi 
cruces,  numismata  etc.  non  lenetur  eam  exhibere  Ordinario,  nisi 
aliter  disponatur  in  obtenta  concessione.  Ita  decisit  S.  Congregalio 
in  responso  ad  dubium:  Utrum  qui  obtinet  diversas  facuUates  ab 
Apostohca  Sede,  scilicet  altaris  privilegiati  personahs,  erigendi  sta- 
tiones  Viae  Crucis,  benedicendi  cruces,  numismata  etc,  debeat 
exhibere  dictas  facuUates  Ordinario,  etiamsi  nuUa  mentio  facla  sit 
in  concessionum  Bescriptis? 

S.  Congregatio  respondit:  Afjirmative  quoad  Viae  Crucis  ere- 
ctionetn;  Negative  relate  ad  alias  facultates,  nisi  aliter  dispo- 
7iatur  in  obtentis  concessionibus  (Decr.  o  Febr.  1841.  N.  286 
ad  2""). 

Hodie  tamen  solet  Apostolica  Sedes,  ut  patet  ex  formula  quam 
sub  n.  631  retulimus,  exigere  consensum  Ordinarii,  ut  quis  legi- 
time  uti  possit  facuitate  applicandi  indulgentias  objectis  pietatis. 


284  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Advertendum,  etiam  Regulares  indigere  consensu  Ordinarii 
loci  ut  praedicta  pielatis  objecta  benedicere  possint.  Super  re  du- 
bium  sequens  propositum  fuit  S.  Congregationi   Indulgentiarum : 

Bme  Pater.  Frater  Marcolinus  Cicognani  Procurator  generalis 
Ordinis  Praedicatorum.  ad  pedes  Sanctitatis  Tuae  provolutus  expo- 
nit:  in  Litleris  Apostolicis  in  forma  Brevis,  quibus  Regularibus 
concedi  solet  facultas  benedicendi  Coronas,  Rosaria  etc,  haberi 
verba:  de  consensu  Ordinarii  tui;  in  Rescriptis  vero  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae,  quibus  eadem 
facultas  iisdem  Regularibus  conceditur,  legi  tantum  verba:  de  con- 
sensu  Ordinarii. 

Tum  humillimo  Oratori,  tum  nonnullis  ahis  Rehgiosis  Viris, 
verba  Ordinarii  tui,  et  Ordinarii  absque  addito,  dubium  inges- 
serunt,  cujus  solutio  modo  petitur.  Dubium  est: 

Utrum  nomine  Ordirmii,  cujus  in  casu  requiritur  con- 
sensus,  intelligendus  sit  localis  Superior  Ordinis,  ad  quem  per- 
tinet  Regularis,  qui  facultatem  ohtinuit  henedicendi  Coronas, 
Rosaria  etc,  aut  potius  Superior  ecclesiasticus  dioeceseos,  intra 
cujus  limites  idem  Regularis  reperitur? 

Eadem  S.  Congregatio,  die  22  Juhi  1886,  proposito  dubio 
respondit : 

Ad  primam  partem,  Negative;  ad  secundam  pai^tem,  Affw- 
mative  (Analecta  ecclesiast.  ann.  III,  pag.  28). 

Quoties  vero  agatur  de  exercenda  praedicta  facultate  intra 
septa  tantummodo  sui  Conventus  vel  domorum  Residentiahum,  suf- 
ficit  licentia  Superioris  Regularis  vera  jurisdictione  pollentis  in 
suo  Ordine,  uti  sunt  Abbates,  Provinciales,  vel  Generales  Ordinum 
(S.  C.  I.  Decr.  2  Jan.  1888,  penes  loc.  cit.  pag.  29). 

643.  Qui  habet  facuhatem  benedicendi  cruces,  rosaria  etc, 
eisque  apphcandi  indulgentias,  etiam  pro  seipso  cruces  et  rosaria 
benedicere  potest,  hisque  utendo  sibi  quoque  indulgentias  lucrari 
potest  (Decr.  16  Juhi  1887,  apud  Act.  S.  Sedis  vol.  XX,  pag.  63 
ad  VI;  Act.  Ord.  Min.  anno  VI,  pag.  133). 

644.  Rosaria  et  Coronae  promiscue  accipienda  sunt:  unde 
qui  accepit  facultatem  benedicendi  tercentum  coronas  precatorias 
cum  applicatione  indulgentiarum  divae  Birgittae  nuncupatarum,  eo 
ipso  facuUatem  accepit  benedicendi  totidem  rosaria  loco  corona- 
rum  (Decr.  23  Sept.  1775.  N.  237  ad  2«^). 

Praedictae  facultati  benedicendi  totidem  rosaria  loco  corona- 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  285 

rum  niinime  obstat,  quod  rosaria  quindecim  constent  decadibus, 
et  coronae  quinque  tantuni,  ila  ut  tercentum  rosaria  nongentis 
coronis  aequivaleant  (Decr.  eod.  ad  2*"). 

Hic  est  notandum,  quod  stricto  sensu  dicuntur  Rosa^ia  si  ex 
quindecim  decadibus  constent;  Coronae,  si  ex  quinque,  licet  usus 
illa  et  istas  promiscue  usurpet. 

645.  Quando  in  Rescriplo  alicujus  supplicationis  conceditur  fa- 
cultas  pro  benedicendis  coronis,  intelligi  debent  quaecumque  co- 
ronae  et  rosaria  cum  communicatione  indulgentiarum  in  formula 
impressa  dumtaxat  contentarum  (Decr.  21  Jan.  1747.  N.  161  ad  1""). 

Intelligi  nempe  debent  quaecumque  coronae  et  7'osaria  quoad 
formam  externam,  sive  constent  quinque,  sive  quindecim  decadibus, 
sive  aliam  formam  externam  habeant,  cum  communicatione  tamen 
indulgentiarum,  quae  continentur  in  elencho  edito  a  Summo  Pon- 
tifice  dumtaxat:  non  autem  cum  communicatione  indulgenliarum, 
quae  sunt  propriae  coronae  S.  Dominici,  Septem  Dolorum  etc. 
Brevius:  cum  communicatione  indulgentiarum  Apostolicarum 
dumtaxat. 

646.  Quando  in  Rescripto  alicujus  supplicationis  conceditur 
facultas  benedicendi  numismata,  in  hujusmodi  facultate  compre- 
henditur  etiam  facultas  benedicendi  a^uces,  etiamsi  non  expri- 
matur  (Decr.  eod.  N.  161  ad  2""). 

Item,  in  facultate  benedicendi  cricces  seu  numismata  cum 
applicatione  indulgentiae  plenariae  in  articulo  mortis,  etsi  nulk 
de  eo  fiat  mentio,  subauditur  hoc  additum,  cum  applicatione 
omnium  indulgentiarujn  (Apostohcarum)  in  elencho  recensitarum 
(Decr.  23  Sept.  1775.  N.  237  ad  3"^). 

647.  Indulgentia  crucifixis  concessa  cadit  solum  in  Christum 
ex  aere,  ligno,  vel  ex  alia  quacumque  materia  confectum,  ita  ut 
possit  ex  una  cruce  in  aham  transferri  absque  periculo  amit- 
tendi  indulgentiam  ipsi  collatam  (Decr.  11  Apr.  1840.  N.  281 
ad  6™). 

648.  Indulgenlia  coronis  et  rosariis  concessa  apphcatur  non 
filo  aut  catenulae,  sed  granis.  Hinc  si  accidentaliter  vel  ex  indu- 
stria  rumpatur  vel  renovetur  filum  seu  catenula,  indulgentiae  re- 
manent,  quamvis  grana  disjungantur  et  commisceantur  (Decr.  10 
JaD.  1839;  Acla  pro  Societ.  SS.  Ros.  vol.  I,  pag.  45). 

649.  Non  possunt  applicari  indulgentiae  coronis,  seu  annulis 
argenteis,  vel    aureis,  in    quibus  sculpti   sunt  globuli  decem  ad 


28G  TARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

recilandum  Rosarium,  vel  terliam  ejus  partem  (Decr.  20  Junii  1836. 
N.  T67  ad  5"^). 

Quoad  istos  annulos,  Episcopus  Bouvier  ita  scribebat  ad  Sum- 
mum  Pontificem:  Apud  Beigas  et  Gallos  et  apud  alios  forsan  po- 
pulos,  mos  invaluit,  ut  loco  coronarum  precaloria^^um,  seu  ro- 
sariorum  B.  M.  V.,  saepius  utanlur  fideles  quibusdam  aureis 
vel  argenteis  annulis  per  proslranlem  crucem  et  alia  decem  gib- 
bera  seu  prominentias  distinctis,  sicrjue  iisdem  quinquies  aut 
decies  quinquies  volutis,  coronas  vel  rosaria  perficiant.  Insuper 
expetunt  dicti  fideles,  ut  istiusinodi  annuli  benedicantur,  iisque 
applicentur,  sicut  et  ipsis  coronis  et  rosariis,  consuetae  indul- 
gentiae,  etiam  S.  Birgittae  nuncupatae.  Quaerit  igitur  a  Sanctitate 
Vestra  cum  omni  humililate  praedictus  Episcopus  Cenomanensis 
orator,  utrum  praedicti  annuli  aeque  ac  verae  coronae  precatoriae 
aut  rosaria  benedici  possint  cum  applicatione  indulgentiarum  con- 
suetarum,  etiam  S.  Birgitlae  dictarum,  ab  iis  scilicet  Sacerdotibus, 
qui  talem  a  S.  Sede  Apostolica  obtinuerunt,  vel  in  posterum  obti- 
nebunt  facultalem  ? 

Responsum  negativum  datum  fuit  ab  Emo  Cardinali  Praefecto 
S.  Congregationis  Indulgentiarum  sub  die  23  Julii  1836  (Vid.  Be- 
ringer,  toin.  I,  pag.  332). 

§  VI. 

REQUISITA  PRO  ASSEQUENDIS  INDULGENTIIS 
IN  USU  PIORUM  OBJECTORUM. 

650.  Statui  potest  tamquam  regula  generalis,  quod  ille  solus 
indulgentias  piis  objectis  adnexas  lucratur,  qui  ea  rite  possidet  et 
praescriptas  preces  vel  opera  adimplet.  Quoad  vero  recitationem 
coronae  cum  aliis  fidelibus,  generatim  pariter  dici  potest,  quod 
illi  soli  indulgentias  lucrantur,  qui  coronam  benedictam  manu 
tenent  et  in  recitatione  ad/iibent.  Constat  ex  responso  ad  hoc 
dubium: 

An,  quando  possessor  coronae  Domini,  vel  crucis,  cui  appli- 
catae  sunt  indulgentiae  Viae  Crucis,  preces  praescriplas  recitat 
una  cum  aliis,  qui  sibi  non  habent  sive  coronam,  sive  crucem  tali 
privilegio  ditatam,  possint  adstantes  et  simul  recitantes  easdem 
indulgenlias  lucrari,  quas  lucratur  possessor  coronae,  seu  crucis? 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  287 

S.  Congregalio  respondit:  Negative  absque  speciali  faculiaie 
(Decr.  29  Maji  1841.  N.  291  ad  12"^). 

651.  Haec  specialis  facultas  indulta  esl  a  S.  Sede  Apostolica 
pro  recitaiione  coronae  seu  rosarii  Ordinis  Praedicatorum.  Si- 
quidem  Snmmus  Pontifex  Pius  IX  concedere  dignatus  est,  ut  omnes 
utriusque  sexus  Christifideles  rosarium,  vel  terliam  saltem  ejusdem 
partem  in  communi  recitanies  lucreniur  indulgentias,  licet  manu 
non  teneant  rosarium  benedictum,  ac  sufficere,  ut  una  tanium 
persona,  quaecumque  ea  sit  ex  communitate,  illud  manu  ieneat, 
eoque  in  recilatione  de  more  ulatur.  Ilanc  autem  expresse  addidit 
condilionem,  quod  fideles  omnes,  ceteris  curis  semotis,  se  com- 
ponant  pro  oratione  facienda  una  cum  persona,  quae  tenet  co- 
ronam,  ut  rosarii  indulgentias  lucrari  queant  (Decr.  22.  Jan. 
1858.  N.  384). 

652.  Summus  Pontifex  Leo  XIII  praefatum  Indultum  extendere 
dignalus  est  ad  Crucifixos  Viae  Crucis,  ita  ut  omnes  Christifi- 
deles  praescripta  viginti  Pater,  Ave  et  Gloria  in  communi  reci- 
tantes,  lucrari  valeant  induigentias  Viae  Crucis  exercitio  adnexas, 
licet  manu  non  teneant  Crucifixum  benedictum,  ac  sufficiat,  ut 
una  tantum  persona,  quaecumque  ea  sit  ex  communitate,  illum 
manu  teneat,  ceterique  omnes,  ceteris  curis  semotis,  se  compo- 
nant  pro  oratione  facienda  una  cum  persona,  quae  tenet  Cruci- 
fixum  (Rescrip.  19  Jan.  1884,  penes  Rescr.  auth.  pag.  682). 

653.  Ex  eo,  quod  ad  lucrandas  indulgentias  rosarii  S.  Do- 
Uiinici  requiralur,  ut  suo  loco  videbimus,  meditatio  mysteriorum 
vitae,  mortis,  et  resurrectionis  Domini  nostri  Jesu  Christi,  se- 
quentia  dubia  exorta  sunt: 

1"*  Quando  coronis  B.  M.  V.  de  licentia  S.  Sedis  Apostoficae 
applicata  fuit  benedictio  cum  indulgentiis  sanctae  Birgittae  nun- 
cupatis,  fideles  illas  coronas  recitanles  ienenturne  mediiari  quin- 
decim  mysleria  D.  N.  Jesu  Christi,  ut  indulgentias  percipere 
valeant?  S.  Congregatio  resp.:  Negative  (Decr.  1  Jufii  1839.  N.  273 
ad  1""). 

2"  Daturne  eadem  obligatio  mysteria  meditandi,  quando  co- 
ronis  applicata  fuit  benedictio  cum  indulgentiis  ordinariis? 

Resp. :  Negative,  si  benedictio  respiciat  indulgeniias  consueias, 
quae  citaniur  ut  in  e lenc ho  elc.  (scihcet  indulgentias  Apostohcas); 
Affirmative,  si  coronae  benedicantur  cum  indulgentiis  pro  reci- 
tatione  Rosarii  (Decr.  eod.  ad  2'"). 


288  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

654.  Fideles,  qui  non  intendunt  recitwre  coronam  precato- 
riam,  recitant  quasdam  preces  manu  tenentes  coronam  sive  Do- 
mini,  sive  beatae  Virginis,  el  grana  volvunt,  non  lucrantur  pro 
unoquoque  Pater,  vel  Ave,  vel  Credo,  vel  alia  oratione  easdem 
indulgentias,  quas  lucrarentur  pro  iisdem  precibus,  si  recitarent 
coronam  precaloriam  (Decr.  29  Maji  1841.  N.  291  ad  8"). 

655.  Vi  benediclionis  crucifixis,  numismatibus  etc.  impertitae, 
non  intelligitur  privilegio  gaudere  altaria,  ubi  hujusmodi  objecta 
collocata  fuerint,  neque  pariter  Missas,  quas  Sacerdos  eadem  secum 
deferens  celebraverit  (Bened.  XIV,  Decr.  19  Aug.  1752,  et  Leo  XIII 
in  suo  elencho  Indulgentiarum). 

656.  Idem  Summus  Pontifex  Leo  XIII  vetat,  ne  qui  morien- 
tibus  adsistunt,  benedictionem  cum  indulgentia  plenaria  in  arti- 
culo  mortis  iisdem  impertiantur  cum  hujusmodi  Crucifixis,  ahsque 
peculiari  facultate  in  scriptis  ohtenta,  cum  salis  in  id  provisum 
fuerit  a  Summo  Pontifice  Benedicto  XIV,  in  Constitutione  Pia  Mater 
(Loc.  cit.). 

657.  Quamvis  cum  pi^aedictis  Crucifixis  haud  liceat  mori- 
hundis  impertiri  Pontificiam  Benedictionem,  tamen  certum  est, 
inter  indulgentias  Apostolicas  concessas  iis,  qui  aliquod  ex  supra- 
dictis  objectis  retinent  et  pia  opera  ad  eas  assequendas  durante 
viia  impleverint,  adnumeratur  etiam  indulgentia  plenaria  in 
articulo  mortis,  dummodo  fidelis  «  in  mprtis  articulo  constitutus 
animam  suam  devote  Deo  commendaverit,  atque...  paratus  sit  ob- 
sequenli  animo  a  Deo  mortem  oppetiri,  vere  poenitens,  confessus 
et  S.  Communione  refectus,  et  si  id  nequiverit,  saltem  contritus 
invocaverit  corde,  si  labiis  impeditus  fuerit,  SS.  Nomen  Jesu  (Leo 
Xlll,  loc.  cit.). 

§  VII. 

CESSATIO  INDULGENTIARUM  PIIS  OBJECTIS  ADNEXARUM. 

658.  Amittuntur  indulgentiae  adnexae  ohjectis  henedictis, 
quando  haec  suhstantialiler  mutantur,  sive  quoad  materiam,  sive 
quoad  formam.  Hinc  si  numisma  ex.  gr.  ita  consumatur,  ut  efii- 
gies  impressa  seu  sculpta  non  amplius  conspici  possit,  benedictio- 
nem  et  indulgenlias  amittiL  Audiatur  P.  Theodorus  a  Spiritu  Sancto: 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE    OnJECTIS   PIIS   APPJJCATAE.  289 

Qnaeres:  An  per  fractionem  numismatis,  seu  rosarii  per- 
eant  indulgentiae? 

Respondemus  cnm  distinctione:  Si  parva  sit  fractio,  puta 
funiculi,  seu  paucorum  calculorum,  aut  fibulae  numismatis,  7ion 
perire  indulgentias,  quia  adhuc  quoad  formam  moralem  eaedem 
res  mobiles  perseverant.  Secus  vero  si  numisma  notabiliter  fran- 
geretur,  ut  Sancti  imaginem  non  referret,  quia  idein  numisma 
moraliter  minime  remaneret  (Part.  II,  pag.  230). 

659.  Si  rumpatur  cor^onarum  filum,  sive  voluntarie,  ut  catenis 
nectantur,  sive  involuntarie  et  fortuito  id  accidat,  vel  etiam  si 
globuli  quatuor  aut  quinque  deperdantur ;  coronae  indulgentias 
non  amittunt,  quia  eaedem  perseverant  quoad  formam  moralem 
(Decr.  10  Jan.  1839,  apud  Prinzivalli,  n.  482;  vid.  supra  n.  G48). 

Hujusmodi  quatuor  vel  quinque  globulis  deperditis  vel  fractis, 
possunt  alii  substitui,  licet  id  non  sit  necessarium  (Guerra,  pag.  90). 

660.  Juxta  Theodorum  a  Spiritu  Sancto  (loc.  cit.)  si  coronae 
globuh  seu  calculi  successive  frangerentur  vel  perderentur,  et 
statim  fieret  aliorum  substitutio,  indulgentiae  non  amitterentur; 
novi  siquidem  traherentur  ad  unitatem  numericam  ejusdem  coronae 
seu  rosarii,  et  corona  semper  eadem  mo7'aliter  remaneret. 

E  contrario,  indulgentiae  proculdubio  cessarent,  si  insimul 
et  eodem  77i077iento  deperderetur  7iotabilis  nume^^us  calciUo7nt77%, 
ex.  gr.  7nedietas  coro7iae.  Tunc  enim  corona  substantiahter  mu- 
laretur,  nec  amplius  dici  posset  morahter  eadem  ac  antea. 

661.  Alexander  PP.  VII  declarat  et  decernit,  quod  quaecumque 
coronae,  rosaria,  grana,  calcuh,  cruces,  numismata  (^nedaglie  vulgo 
nuncupatae)  et  sacrae  imagines  cum  indulgentiis,  quae  a  Sanctitate 
Sua  concessae  sunt  vel  in  posterum  concedentur,  no7i  tra^iseant 
persona7n  illorum,  quibus  ab  eodem  SSmo  co7icessae  faerint, 
aut  quibus  a  praedictis  de  ordine  ejusde^n  SS77%i  prima  vice 
fuerint  distributae,  ita  ut  a  7iemi7ie  aliis  comi^iodato  vel  pre- 
cario  concedi  possi^it,  alioqui^i  carea7it  indulgentiis  co7icessis.  Ac 
aliqua  re  ex  praemissis,  ut  praefertur,  benedicta,  deperdita, 
altera  pro  ea  subrogari  nullo  modo  possit,  quacumque  conces- 
sione  in  contrarium  non  obstante  elc.  (Decr.  G  Febr.  lGo7,  in  append. 
Decr.  aulli.  pag.  447,  IV). 

Observantia  hujus  Decreti  semper  praecipitur  a  Summis  Pon- 
tificibus  in  Indnlgentiarum  elenchis  a  se  .editis.  In  elencho  Leonis 
XIII  haec  habentur: 

19 


290  PARS    11.    DE    INDULGENTllS    IN    SPECIE. 

Jubet  deinde  idem  Siimmus  Pontifex,  indulgentias  Clnistifide- 
libus  concessas,  qui  retinent  aliquod  ex  praedictis  objectis,  juxta 
Decretum  s.  m.  Alexandri  VII,  editum  die  6  Febr.  1Gd7,  7wn  trans- 
ire  personam  illorum  pro  quibus  benedicta  fuerintj  vel  illorum 
quibus  ab  iis  prima  vice  fuerint  distributa;  et  si  fuerit  omissum 
vel  deperdilum  unum  alterumve  ex  iisdem  objectis,  nequire  ei 
subrogari  aliud  ad  libitum,  minime  obslantibus  quibusvis  privilegiis 
et  concessionibus  in  contrarium ;  nec  posse  pariter  commodari  vel 
precario  aliis  tradi  ad  hoc  ut  indulgentiam  commimicent,  secus 
eamdem  indulgentiam  amittent;  itemque  recensita  objecta  benedicta, 
vix  dum  Pontificiam  benedictionem  receperint,  nequire  venundari, 
juxta  Decretum  S.  Congr.  Indulg.,  editum  die  5  Junii  1721  (Vid. 
Rescr.  aulb.  pag.  348). 

662.  Ad  pleniorem  cognitionem  rei,  de  qua  agimus,  juvat  se- 
quentis  facti  expositionem  cum  respectivo  responso  transcribere : 

Solent  nonnulli  in  iis  Urbis  locis,  in  quae  rustici  plerique 
operam  locaturi  turmatim  conveniunt,  christianae  fidei  rudimenta 
Iradere.  Inter  alia  vero,  quibus  homines  ad  pias  cohortationes  au- 
diendas...  aUiciunt,  sacris  quibusdam  munuscuhs  utuntur;  frequen- 
lissime  vero  numismata  illa  distribuunt,  quibus  SSmus  D.  N. 
Pontificiam  benedictionem  impertitus  est.  Non  raro  autem  accidit, 
ut  rustici,  qui  semel  sacrum  numisma  susceperunt,  concionibus 
deinde  adesse  recusent,  id  in  causam  afiferentes,  quod  datum  sibi 
numisma  sulTiciat,  nec  aha,  quae  sibi  tradenda  essent,  dislribuere 
valeant:  norunt  enim,  quod,  si  praedictum  numisma  ab  aho  ac- 
ceptum  alteri  tradatur,  indulgentia  careat.  Quapropter  iUi,  quibus 
maxime  cordi  est  catechismi  opus  uberrimo  sane  animarum  fructu 
susceptum,  in  dies  magis  magisque  prosequi,  aegre  ferentes,  plures 
ea  de  causa  christianae  doctrinae  pabulo  destitui,  humihter  pe- 
tunt  ab  hac  S.  Congregatione  declarari: 

An  ratione  aliqua  fieri  possit,  quod  rustici,  quibus  ab  ora- 
toribus  numismata  traduntur,  eadem  suis  aut  consanguineis  aut 
amicis  absque  indulgentiae  detrimento  deferre  valeant? 

Verba  formulae,  quibus  statuitur,  ut  numismala  aUis  Iradila 
indulgentiis  careant,  sunt  quae  sequuntur: 

«  In  distribuendis  hujusmodi  coronis,  crucibusque  etc.  eo- 
rumque  usu  SSmus  servari  jubet  Decretum  f.  r.  Alexandri  VII 
editum  sub  die  6  Febr.  1657^  nimirum,  ut  coronae,  cruces,  ro- 
saria,  numismata,  quae   vulgo    «  medaglie  »    nuncupantur,   et 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  !291 

*sanctae  imagines  cum  praefatis  indulgentiis  benedictae,  non 
transeant  perso7iam  illorum,  quibus  a  Sanctitate  Sua  concessae 
sunt,  aut  quibus  ab  his  prima  vice  distribuuntur,  neque  com- 
modari  aut  precario  dari  possunt,  alioquin  careant  indulgentiis 
jam  concessis  » . 

S.  Congregatio,  die  19  Jan.  1711,  proposilo  dubio  respondit: 

Servetur  formula  Decreti  f  r,  Alexandri  PP.   VII. 

Eadeni  re  iterum  proposita,  S.  Congregatio  die  23  Febr.  1711 
respondit:  i^egative  (Decr.  auth.  N.  34). 

663.  Ad  tramitem  praescriptionum  Summorum  Pontificum  S. 
Congregatio  Indulgentiarum  plures  edidit  de  hac  materia  declara- 
tiones,  quarum  nonnullas  hic  subjungimus: 

Coronae,  cruces,  numismata  etc.  in  proprium  usum  ac- 
cepta,  non  possunt  sine  amissione  indulgentiarum  aliis  tradi 
vel  commodari. 

Quando  quis  cruces,  nuraismata,  coronas  etc.  cum  applica- 
tione  indulgenliarum  benediclas  sibi  proprias  fecit  et  iis  usus 
fuit  cum  intentione  lucrandi  indulgentias,  non  potest  eadem  alias 
tradere  (Decr.  12  JuUi  1847.  N.  344  ad  2°^). 

Vi  decreti  de  non  commodandis  coronis,  indulgentiae  conces- 
sae  coronis  S.  Birgittae  nuncupatis  adhuc  durant,  si  dictae  coronae 
commodentur  dumtaxat  ad  enumerandos  calculos,  seu  ad  reci- 
tationem  orationum  (Decr.  13  Febr.  1745.  N.  151). 

Coronae,  si  praestentur  seu  commodentur  ad  coronam  sim- 
pliciter  recitandam,  indulgentias  non  amittunt;  sed  amittunt,  si 
commodenlur  ad  indulgentias  lucrandas.  Ut  enim  pereant  indul- 
gentiae  coronis  aliisque  rebus  mobihbus  aCfixae,  requiritur  finis 
dandi  vel  praestandi  pro  indulgentiarum  communicatione  (Decr. 
10  Jan.  1839,  apud  Prinzivain,  N.  482). 

Unica  igitur  ratio,  ob  quam  amittuntur  indulgentiae,  est  finis 
in  proprietario  piorum  objeclorum  transmittendi  seu  communicandi 
aliis  dictas  indulgentias,  contra  expressam  prohibitionem  Sum- 
morum  Ponlificum,  qui  pluries  decreverunt:  Indulgentias  Christi- 
fidelibus  concessas,  qui  retinent  aliquod  ex  praedictis  objectis, 
non  transire  personam  illorum,  pro  quibus  benedicta  fuerint, 
vel  illorum,  quibus  ab  iis  prima  vice  fuerint  distributa  (Leo 
PP.  XUI  in  elencho  Indulg.). 

Amittunlur  pariter  indulgentiae  etiam  pro  personis  Rehgiosis, 
quae  propriis  Constitutionibus  vel  ex  usu  obstrictae  remanent  sin- 


29^  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

gulis  annis,  nediim  vestes  et  cellulas  atque  alia  hujusmodi  invicem 
comniutare,  sed  etiam  coronas  et  sacra  numismata  (S.  C.  Indulg. 
Decr.  9  Jun.  1721 ;  Acta  pro  Societ.  SS.  Ros.  vol.  I,  pag.  44,  n.  104). 

664.  Si  fuerit  amissum  vel  deperditum  unum  alterumve  ex 
iisdem  objectis,  nequit  ei  suhrogari  aliud  ad  libitum. 

Haec  verba  reperiuntur  inserta  in  catalogo  Indulgentiarum 
Apostolicarum,  ut  suo  loco  videbimus.  Si  quis  proinde  objecto  de- 
perdito  vel  fracto  vel  essentialiter  mutato  aliud  ad  arbitrium 
subrogaret,  hoc  nullatenus  indulgentiis  gauderet.  Ut  hujusmodi 
objectum  ad  hbitum  subrogatum  indulgentiis  ditetur,  requiritur 
ut  ab  habente  facultatem  benedicatur  cum  appHcatione  indulgen- 
tiarum. 

Consequitur,  non  lucrari  indulgentias  eum,  qui  utitur  objecto 
sive  invento,  sive  in  haereditatem  habito,  nisi  eidem  objecto  de 
novo  apphcentur  indulgentiae.  Indulgentiae  enim  objectis  devotio- 
nis  adnexae  non  transeunt  personam  illorum,  pro  quibus  benedi- 
cta  fuerint. 

665.  Verum,  si  quis  ex  haereditate  plura  ex  praedictis  obje- 
ctis  reciperet,  quae  certe  constat  defunctum  non  in  proprium  usum 
habuisse,  sed  ut  ahis  distribueret,  posset  ipse  haeres  ea  distri- 
buere  sine  indulgentiarum  detrimento.  Tunc  enim  haeres  subro- 
garetur  defuncto,  ut  simplex  rerum  distributor  (Guerra,  pag.  87; 
Beringer,  tom.  1.  pag.  334). 

666.  Objecta  pia  indulgentiis  ditata  non  possunt  vendi.  Res 
indulgentiis  dilatae  Iradi  debent  fidehbus  omnino  gratis;  ita  ut 
si  ahquid  quocumque  titulo  sive  pretii,  sive  permutationis,  sive 
muneriSy  sive  eleemosynae  requiratur,  vel  accipiatur,  indulgentiae 
ex  hoc  amittuntur  (Decr.  16  Julii  1887,  apud  Acta  S.  Sed.  voL 
XX,  pag.  63;  Act.  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  133  ad  3^). 

Hinc  ad  dubium:  An  qui  emit  cruces,  numismata  etc.  ut  ea 
distribuat  postquam  benedicta  fuerint  cum  apphcatione  indulgen- 
liarum,  possit  horum  petere  pretium  ab  accipientibus  sine  culpa 
vel  sine  periculo  indulgentias  amittendi :  S.  C.  resp. :  Negative 
(Decr.  12  Juhi  1847.  N.  344). 

Ahter  autem  dicendum  foret  in  casu,  quo  quis  ex  commis- 
sione  vel  mandato  accepto  ab  aha  persona,  puta  ab  amico,  eme- 
ret  praedictas  rcs  benedicendas,  quarum  pretium  reciperet  post 
benedictionem  cum  applicatione  indulgentiarum.  Tunc  enim  nulla 
prorsus  interveniret   venditio   seu   mercimonium.    Amicus  enim^ 


CAP.    IV.    LNDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  293 

qui  objeclorum  emptionem  amico  suo  commiitit,  ipse  est  eorum- 
dem  objectorum  veriis  'proprietarius.  Quare  mandatariiis,  qui 
res,  nomine  alterius  emptas  et  benedictas,  alteri  tradit,  earum  pre- 
tium  percipiendo,  dici  nullatenus  potest  earumdem  rerum  vendi- 
tor  (Cf.  Guerra,  pag.  87). 

667.  Coronae  etiam  Hierosolymorum  indulgentias  amittunt, 
quoties  non  dentur  immediate  vel  mediate  a  persona  facultatem 
habente  eas  distribuendi  (Decr.  10.  Jan.  1839,  apud  Prinzivalii, 
N.  482).  De  his  coronis  inferius  in  particulari  loquemur. 

Hanc  autem  facullatern  coronas  distribuendi  habet  quicumque 
res  benedictas  recepit,  ut  ahis  distribuat,  vel  qui  easdem  in  hunc 
finem  benedicendas  curavit,  quam  distributionem  exequi  potest 
tum  per  se,  tum  per  ahos  (Guerra,  pag.  8G). 

668.  A  S.  Congregatione  Indulgentiarum  postulatum  est:  An 
amittant  indidgentias  cruces,  coronae,  rosaria,  statuae  etc, 
quae  ante  omnem  usum,  ab  una,  deinde  in  aliam,  tertiam  et 
quartam  quoque  manum  transierinf^  Resp.:  Negative  (Decr.  16 
Juhi  1887,  apud  Acta  S.  Sed.,  et  Acta  Ord.  Min.  loc.  cit.  ad  3°^). 

669.  Quae  modo  exposuimus  quoad  distributionem  piorum 
objectorum,  minime  opponuntur  Decreto  Alexandri  Pp.  VII  supra 
n.  6G1  relato,  quo  Pontifex  decernit,  coronas,  cruces,  numismata, 
sacras  imagines  cum  indulgentiis,  non  transire  personam  illorum, 
quibus  a  Pontifice  concessae  fuerint,  aiit  quibus  a  praedictis  de 
ordine  ejusdem  Pontificis  prima  vice  fuerint  distributae.  Nam 
in  postremis  verbis  non  agitur  de  iis,  qui  praefata  objecta  rece- 
perunt,  ut  aliis  distribuant,  nec  de  primis  intermediariis  pro 
hujusmodi  distributione  facienda,  sed  agitur  de  ilhs  primis  fide- 
libus,  qui  eadem  objecta  in  proprietatem  sive  in  propriiim  usum 
acceperunt. 

Nec  pariter  resolutiones  supra  enuntiatae  opponuntur  Decreto 
sub  n.  6G2  a  nobis  ahato,  quo  declaratum  est,  non  posse  absque 
indulgentiarum  detrimento,  aUeri  donari  numismata,  quae  ahqua 
persona  in  praemium  recepit  diebus  Dominicis  ob  suam  assidui- 
tatem  ac  dihgenliam  in  adsistendo  sacris  instructionibus  et  cate- 
chismis.  Siquidem  S.  Congregatio  ad  istiusmodi  resolutionem  eden- 
dam  alia  ratione  mota  est.  Nam  in  exposito  casu,  Parochus  sive 
calechista,  dum  rusticis  diligentioribus  numismata  distribuit,  gene- 
rahter  intendit,  prout  rei  natura  satis  indicat,  donare  objectum 
in  personalem  usum  donatarii,  minime  autem  ut  aliis  distribuat 
(Cf.  Beringer,  tom.  I,  pag.  335). 


294  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

§   VIII. 

BREVIOR  CONSPECTUS  RERUM  EXPOSITARUM  MAJORIS  MOMENTI. 

670.  Quae  ex  relatis  sint  praecipue  retinenda,  sequentibus 
nuDieris  continentur: 

1.  Generatim  materia  objectorum  piorum  debet  esse  solida, 
non  fragilis,  exceptis  coronis  seu  rosariis,  quae  non  tam  rigorose 
soliditalem  expostulanl. 

2.  Imagines,  ut  parvae  statuae  et  numismata,  repraesentare 
debent  Sanctos  canonizatos,  vel  in  martyrologiis  approbatis  de- 
scriptos. 

3.  Pia  objecta  benedicuntur  solo  signo  crucis,  excepto  casu, 
quo  pro  aliquo  ex  eisdem  objectis  praescripta  fuerit  specialis  for- 
mula,  ut  pro  rosario  S.  Dominici  et  corona  Septem  Dolorum,  quo- 
rum  respectivae  formulae  servandae  sunt  ad  validitatem. 

4.  Etiam  ad  applicandas  indulgentias  crucifixis  Viae  Crucis 
sufficit  signum  crucis. 

0.  Qui  obtinuit  facultatem  benedicendi  pia  objecta  privatim, 
non  potest  ea  facultate  uti  piiblice,  v.  gr.  in  ecclesia  vel  oratorio 
coram  fidelibus,  nec  in  fine  officii  publici,  rebus  depositis  super 
aliquo  altari. 

6.  Coronae,  numismata,  cruces  etc.  possunt  benedici  m  globo 
cum  applicatione  indulgenliarum. 

7.  Uni  et  eidem  rei  possunt  applicari  indulgentiae  diversae: 
ex.  gr.  rosario  S.  Dominici  possunt  applicari  indulgentiae  coronae 
S.  Birgittae;  eidem  crucifixo  indulgentiae  Apostolicae  et  indulgen- 
tiae  crucifixi  Viae  Crucis;  dummodo  ad  eas  lucrandas  renoventur 
opera  injnncta  iterabifia. 

8.  Ad  id  autem  requiritur,  ut  objectum  pium  habeat  eam- 
dem,  vel  similem,  vel  quasi  similem  formam.  Unde  v.  gr.  rosario 
S.  Dominici  nequeunt  applicari  indulgentiae  coronae  Domini,  et 
vicissim. 

9.  Coronae  franciscanae  applicari  possunt  indulgentiae  coro- 
nae  Crucigerorum,  Rosarii  et  S.  Birgittae,  sed  indulgentia  plenaria 
coronae  franciscanae  adnexa  nequit  afiis  coronis  pro  ceteris  Christi- 
fidehbus  applicari,  cum  ea  sit  exclusiva  pro  ReUgiosis  Ordinis  Se- 
raphici. 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE    OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  295 

10.  Verum  omnibiis  et  singulis  coronis  cujuscumque  formae 
externae  applicari  possunt  indulgeniiae  Apostolicae. 

11.  Qui  habet  facultatem  benedicendi  cruces,  rosaria  etc, 
eisque  applicandi  indulgentias,  etiam  pro  seipso  ea  benedicere 
potfcsl. 

12.  Qui  accepit  facultatem  benedicendi  tercenlum  coronas,  eo 
ipso  facultatem  accepit  benedicendi  totidem  rosaria  loco  corona- 
rum ;  quia  rosaria  et  coronae  promiscue  accipienda  sunt. 

13.  Indulgentia  crucibus  concessa  cadit  solum  in  Christum; 
coronis  et  rosariis  impertita,  non  filo  neque  catenae  applicatur, 
sed  granis. 

14.  Annulis  argenteis  vel  aureis,  in  quibus  sculpli  sunt  glo- 
buli  decem  ad  recitandam  coronam,  non  conceduntur  indulgentiae. 

15.  Qui  recitant  coronam  cum  aliis,  generatim  illi  soli  indul- 
gentias  lucranlur,  qui  coronam  benedictam  manu  tenent,  excepta 
ex  privilegio  recitatione  Rosarii  vel  ejus  tertiae  partis.  Simile  pri- 
vilegium  indultum  fnit  pro  crucifixo  Viae  Crucis. 

16.  Gum  crucifixis  indulgentiis  Apostolicis  ditatis  non  licet 
impertire  moribundis  indulgentiam  plenariam. 

17.  Amittuntur  indulgentiae  objectis  benedictis  adnexae, 
quando  haec  substantiaHter  mutantur  sive  quoad  materiam  sive 
quoad  formam. 

18.  Si  coronarum  grana  quatuor  vei  quinque  deperdantur, 
coronae  indulgentias  non  amittunt,  quia  eaedem  perseverant  quoad 
formarn  moralem. 

19.  Res  indulgentiis  ditatae  tradi  debent  fidehbus  omnino 
gratis,  ita  ut  si  aliquid  quocumque  litulo  requiratur  vel  accipia- 
tur,  indulgentiae  ex  hoc  amittuntur. 

20.  Non  autem  amiltuntur,  si  ex  praevia  commissione  ac- 
cepta,  quis  emeret  objecta  benedicenda,  eorumdem  pretium  per- 
cipiendo  post  benedictionem  cum  apphcatione  indulgentiarum. 

21.  Res  benedictae,  nempe  coronae,  cruces,  numismata  etc. 
sibi  ad  proprium  usum  concessae,  nequeunt  alteri  tradi  sine 
amissione  indulgentiarum. 

22.  Nec  possunt  ahis  commodari  vel  precario  tradi  ad  hoc 
ut  indulgentiam  communicent,  quin  indulgentiam  ipsam  amittant. 

2-3.  Quod  si  coronae  commodentur  simpliciter  ad  recita- 
tionem  orationum  sive  ad  Rosarium  recitandum,  indulgentias  non 
amitlunt. 


296  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

V\r.  Aliqiio  ex  praedictis  objectis  deperdito,  nequil  ei  subro- 
gari  aliutl  ad  libitum,  sed  novum  objectum  erit  rite  benedicen- 
duin,  ut  indulgentiis  gaudeal. 

2o.  Non  gaudet  indulgentiis,  qui  utitur  objecto  pio  invenio, 
vel  in  Jiaeredilaiem  babito. 

^G.  Hes  benedictae,  quae  anle  omnem  usum  ab  una,  dein 
in  aliam,  tertiam  et  quartam  quoque  manum  transierunt,  non 
amittunt  indulgentias. 

:27.  Revera  enim  licitum  est  alteri  tradere  (gratis  el  ante 
omnem  usum)  res  benedictas,  quas  quis  habet  cum  facuUate  eas 
distribuendi. 

38.  Res  benedictae  nequeunt  vendi  vel  permutari  sine  amis- 
sione  indulgentiarum. 

ARTICULUS    II. 

OBJECTA  PIA  m  SPECIE. 

Hucusque  generice  egimus  de  objectis  devotionis,  deque  in- 
dulgentiis  quibus  ditantur.  Modo  de  eisdem  rebus  speciatim 
sermo  erit. 

§  I. 

INDULGENTIAE  APOSTOLICAE  SEU  PAPALES  APPLICATAE  CRUCIBUS, 
CRUCIFIXIS,  CORONIS,  PARVIS  STATUIS,  AC  NUMISMATIBUS. 

671.  Indulgentiae,  quas  Summus  Pontifex  impertitur  omnibus 
utriusque  sexus  Christifidelibus,  qui  retinent  aiiquam  ex  coronis, 
rosariis,  crucibus,  crucifixis,  parvis  statuis,  ac  numismatibus  ab 
eodeni  Summo  Pontifice  benedictis,  dici  solent  Indulgentiae  Apo- 
stolicae;  et  rosaria,  coronae,  cruces  etc.  dicuntur  item  coronae 
Apostolicae,  cruces  Apostolicae  etc. 

672.  Quilibet  PonLifex  suum  edit  Indulgentiarum  elenchum, 
qui  morte  ejus  cessat,  et  post  novi  Pontificis  electionem  iterum 
confirmatur  vel  renovatur.  Pius  IX  per  organum  Secretariae  S. 
Congr.  Indulg.  sub  die  14  Maji  18o3,  Indulgentiarum  elenchum 
revisum  et  emendatum  pro  majori  fidelium  commodo  imprimi 
fecit,  quique  videri  polest  apud  Acta  S.  Sedis  (vol.  I,  pag.  573). 


n 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  297 

673.  Elenchus  autem  Indulgentiarum  a  Piano  elencho  minime 
discrepans  quoad  substanliam,  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  edi- 
tus  per  organum  praefatae  Secretariae  ejusdem  S.  Congregationis, 
reperitur  insertus  in  volumine  quod  inscribitur  Rescr.  autJi. 
(Summarium  I,  pag.  345),  quem  nos  hic  ad  htteram  transcribimus. 

SUMMARIUM    INDULGENTIARUM    SUMMI   PONTIFICIS 
LEONIS    PP.    XIIL 

Monita.  Ut  quis  valeat  indulgentias  lucrari,  quas  Summus 
Pontifex  Leo  XIII  imperlilur  omnibus  utriusque  sexus  Christifide- 
libus,  qui  retinent  aliquam  ex  coronis,  rosariis,  crucibus,  crucifi- 
xis,  parvis  statuis  ac  numismatibus  ab  eadem  Sanctitate  Sua  be- 
nedictis,  reqniritur: 

1°  Ut  Christifideles  in  propria  deferant  persona  aliquod  ex 
enuntiatis  objectis. 

2*"  Quod  si  id  minime  fial,  requiritur  ut  in  proprio  cubi- 
culo,  vel  alio  decenti  loco  suae  habitationis  retineant,  et  coram 
eo  devote  praescriptas  preces  recitent. 

3°  Excluduntur  ab  Apostohcae  benedictionis  concessione 
imagines  typis  exaratae,  depictae,  itemque  cruces,  crucifixi,  par- 
vae  statuae  et  numismata  ex  stanno,  plumbo,  ahave  ex  materia 
fragih  seu  consumptibili  confecta. 

4°  Imagines  repraesentare  debent  Sanctos,  qui  vel  jam  con- 
sueta  forma  canonizati,  vel  in  martyroiogiis  rite  probatis  descripti 
fuerint. 

Hisce  praehabitis,  indulgentiae,  quae  ex  Summi  Pontificis  con- 
cessione  ab  eo  acquiri  possunt,  qui  aliquod  ex  supradictis  objectis 
relinet,  et  pia  opera  quae  ad  eas  assequendas  impleri  debent,  re- 
censentur. 

Quisquis  saltem  in  hebdomada  semel  recitaverit  coronam  Do- 
minicam,  vel  aliquam  ex  coronis  B.  V.  Mariae  aut  rosarium  ejusve 
tertiam  partem,  aut  divinum  Officium,  vel  Officium  parvum  ejus- 
dem  B.  Virginis,  aut  fidelium  Defunctorum,  aut  seplem  Psahnos 
poenitentiales  aut  graduaies,  vel  consueveril  catechesim  christia- 
nam  tradere,  aut  carceribus  detentos  vel  aegrotos  in  nosocomiis 
misericordiler  invisere  vel  pauperibus  opitulari,  aut  Missae  inter- 
esse,  eamve  peragere  si  fuerit  Sacerdos:  quisquis  haec  feccrit 
vere  contritus  et   peccata  sua  confessus  ad  S.  Synaxim  accedet, 


298  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

quolibet  ex  infnscriptis  diebus,  nempe  Nativitatis  Dominicae,  Epi- 
phaniae,  Resurrectionis,  Ascensionis,  Pentecostes,  itemque  diebus 
festis  SSmae  Trinitatis,  Corporis  Domini,  Purificationis,  Annuntia- 
tionis,  Assumptionis,  Nativilatis  et  Conceptionis  B.  V.  Mariae,  Nati- 
vilalis  S.  Joannis  Haptistae,  S.  Josephi  Sponsi  ejusdem  B.  Mariae 
Virginis,  SS.  Apostolorum  Petri  et  Pauli,  Andreae,  Jacobi,  Joannis, 
Thomae,  Phihppi,  Jacobi,  Barlholomaei,  Matthaei,  Simonis  el  Judae, 
Malhiae,  et  Omnium  Sanctorum:  eodemque  die  devote  Deum  exo- 
raverit  pro  haeresum  et  schismatum  extirpatione,  cathohcae  fidei 
incremento,  pace  et  concordia  inter  principes  christianos,  aliisque 
S.  Ecclesiae  necessitatibus;  quohbet  dictorum  dierum  plenariam 
indulgentiam  lucrabitur. 

Quisquis  vero  haec  omnia  peregerit  in  ahis  festis  Domini  et 
B.  V.  Mariae,  quohbet  dictorum  dierum  indulgentiam  septem  an- 
norum  totidemque  quadragenarum  acquiret;  quavis  Dominica  vel 
aho  anni  festo  indulgentiam  quinque  annorum  totidemque  quadra- 
genarum  lucrabitur:  sin  autem  eadem  aho  quocumque  anni  die 
expleverit,  centum  dierum  indulgentiam  acquiret. 

Praeterea  quisquis  consueverit  semel  saltem  in  hebdomada 
recitare  ahquam  ex  coronis  aut  rosarium,  vel  Officium  parvum 
B.  Mariae  Virginis  vel  fideliura  Defunctorum,  aut  Vesperas,  aut 
Noclurnum  saltem  cum  Laudibus,  aut  septem  Psalmos  poenitentia- 
les  cum  Litaniis  adjectisque  precibus,  quoties  id  peregerit,  centum 
dierum  indulgentiam  consequetur. 

Quisquis  in  mortis  articulo  constitutus  animam  suam  devote 
Deo  commendaverit,  atque  juxla  instructionem  fel.  rec.  Benedicti 
XIV  in  Constitutione  quae  incipit  Pia  Mater  sub  die  5  Aprihs 
1747,  paratus  sit  obsequenti  animo  a  Deo  mortem  opperiri,  vere 
poenilens,  confessus  et  S.  Communione  refectus,  et  si  id  nequi- 
verit,  saltem  contritus  invocaverit  corde,  si  labiis  impeditus  fuerit, 
SSmum  Nomen  Jesu,  plenariam  indulgentiam  assequetur. 

Quisquis  praemiserit  qualemcumque  orationem  praeparationi 
Missae  vel  sanctae  Communionis,  aut  recitationi  divini  Officii,  vel 
Officii  parvi  B.  Mariae  Virginis,  toties  quinquaginta  dierum  indul- 
genliam  acquiret. 

Quisquis  in  carcere  delentos  aut  aegrotantes  in  nosocomiis 
inviserit,  iisque  opitulatus  fuerit,  vel  in  ecclesia  christianam  cate- 
chesim  tradideril,  aut  domi  illam  suos  filios,  propinquos  et  famu- 
los  docuerit,  toties  biscentum  dierum  indulf?enliam  lucrabitur. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS    APPLICATAE.  299 

Qiiisqiiis  ad  aeris  campani  signum,  mane  vel  meridie  aut  ve- 
spere  solilas  preces,  nempe  Angelus  Domini,  aul  eas  ignorans  re- 
citaverit  Pater  noster  et  Ave  Maria,  vel  pariter  sub  primam  no- 
clis  horam  edilo  pro  defunctorum  sulTragio  campanae  signo  dixerit 
psalmum  De  profundis,  aut  illum  nesciens  recitaverit  Pater  no- 
ster  et  Ave  Maria  centum  dierum  indulgentiam  acquiret. 

Eamdem  pariter  consequetur  indulgentiam,  qui  feria  sexta 
devote  cogitaverit  de  passione  ac  morte  Domini  nostri  Jesu  Chri- 
sti,  terque  Orationem  Dominicam  et  Salulationem  AngeHcam  re- 
citaverit. 

Is  qui  suam  examinaverit  conscientiam,  et  quem  sincere  poe- 
nituerit  peccatorum  suorum  cum  proposito  illa  emendandi,  devo- 
teque  ter  recitaverit  Pater  et  Ave  Maria  in  honorem  SSmae  Tri- 
nitatis,  aut  in  memoriam  quinque  Vulnerum  D.  N.  Jesu  Christi 
quinquies  pronuntioverit  Pater  et  Ave  Maria,  centum  dierum 
indulgentiam  acquiret. 

Quisque  devote  pro  fidelibus  oraverit  qui  sunt  in  transitu 
vitae,  vel  saltem  pro  iis  dixerit  Pater  noster  et  Ave  Maria,  quin- 
quaginta  dierum  indulgentiam  consequetur. 

Omnes  indulgentiae  superius  expositae  a  singuhs  Christifide- 
hbus  vel  pro  seipsis  lucrifieri  possunt,  vel  in  animarum  purgato- 
rii  levamen  apphcari. 

Expresse  declarari  voluit  Summus  Pontifex,  supradictarum 
indulgentiarum  concessione  nuUatenus  derogari  indulgentiis  a 
Praedecessoribus  suis  jam  concessis  pro  quibusdam  operibus  piis 
superius  recensitis:  quas  quidem  indulgentias  voluit  omnes  in  suo 
robore  plene  manere. 

Jubet  deinde  idem  Summus  Pontifex  indulgentias  Christifide- 
hbus  concessas,  qui  relinent  ahquod  ex  praedictis  objectis  juxta 
Decretum  sa.  me.  Alexandri  VII  editum  die  6  Februarii  1657  (vid. 
n.  60 1),  non  transire  ab  ilhs  pro  quibus  benedicta  fuerint,  vel  il- 
lis,  quibus  ab  iis  prima  vice  fuerint  distributa:  et  si  fuerit  amis- 
sum  vel  deperditum  unum  alterumve  ex  iisdem  objectis,  nequire 
ei  subrogari  aliud  ad  hbitum,  minime  obstantibus  quibusvis  pri- 
vilegiis  et  concessionibus  in  contrarium :  nec  posse  pariter  com- 
modari  vel  precario  ahis  tradi  ad  hoc  ut  indulgentiam  commu- 
nicent,  secus  eamdem  indulgentiam  amittent:  itemque  recensita 
objecta  benedicta,  vix  dum  pontificiam  benedictionem  receperint, 
nequire  venundari,  juxta  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiis 
Sacrisque  Reiiquiis  tuendis  praepositae  editum  die  5  Junii  1721. 


300  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Praeterea  idem  Summns  Pontifex  confirmal  DecretuQi  sa.  me. 
Benedicli  XIV,  editum  die  19  Augusti  1752,  quo  expresse  decla- 
ratur,  vi  benedictionis  crucifixis,  numismatibus  etc.  uti  supra  im- 
pertitae,  non  iutelligi  privilegio  gaudere  altaria  ubi  hujusmodi 
objecta  collocata  fuerint,  neque  pariter  Missas  quas  Sacerdos  ea- 
dem  secum  deferens  celebraverit. 

insuper  vetat,  ne  qui  morientibus  adsistunt,  benedictionem 
cum  indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis  iisdem  impertiantur 
cum  hujusmodi  crucifixis,  absque  pecuhari  facuUate  in  scriptis 
obtenta,  cum  satis  provisum  fuerit  ab  eodem  Pontifice  Benedicto 
XIV  in  praecitata  Constitutione  Pia  Mater. 

Tandem  Sanctilas  Sua  vult  et  praecipit,  praesentem  elenchum 
Induigentiarum  pro  majori  fidehum  commodo  edi  typis  posse  non 
sohim  latina  lingua  vel  itahca,  sed  aho  quocumque  idiomate,  ita 
tamen  ut  pro  quolibet  elencho,  qui  ubicumque  et  quovis  idiomate 
edatur,  adsit  approbatio  S.  Congregationis  Indulgentiarum. 

Non  obstantibus  quohbet  decreto,  constilutione,  aut  disposi- 
tione  in  conlrarium  etiamsi  speciah  mentione  dignis. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
Sacrisque  Reliquiis  praepositae,  die  23  Februarii  1878. 

A.  Card.  Oreglia  a  S.  Stephano,  Praef. 
A.  Panici,  Secret. 


674.  Ut  lectoribus  statim  pateat,  quaenam  sint  indulgentiae  a 
Summo  Pontifice  in  praefalo  elencho  concessae,  quibus  diebus  fide- 
les  lucrari  eas  possint,  quaenam  opera,  qualesque  conditiones  re- 
quirantur  ad  eas  consequendas,  sequenti  modo  laudatum  elen- 
chum  exponendum  censemus. 

I.  Indulgentia  plenaria  jjro  quolihet  ex  infrascriptis  diehus 
conccssa,  nempe: 

a)  Nalivitatis  Domini,  Epiphaniae,  Resurrectionis,  Ascensio- 
nis,  Pentecostes  itemque  diebus  festis  SSmae  Trinitatis,  et  Corpo- 
ris  Domini. 

b)  Purificationis,  Annuntiationis,  Assumptionis,  Nativitatis, 
et  Conceptionis  B.  V.  -Mariae. 

c)  Nativitatis  S.  Joannis  Baptistae. 

d)  S.  Josephi  Sponsi  B.  M.  V. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE    OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  801 

e)  SS.  Apostolorum  Petri  et  Paiili,  Andreae,  Jacobi,  Joannis, 
Thoinae,  Pliilippi,  Jacobi,  Bartliolomaei,  Malthaei,  Simonis  et  Judae, 
et  Matliiae. 

f)  Omnium  Sanctorum. 

Opera  adimplemla  ad  praedictas  indulgentias  acquirendas. 
Illi  fideles  lucrari  possunt  descriptis  diebus  induigentiam  plena- 
riam,  qui  semel  saltem  in  hebdomada  recitaveiHnt  coronam  Do- 
mini,  —  vel  aliquam  ex  coronis  B.  V.  Mariae  aut  rosarium  ejusve 
tertiam  partem,  —  aut  divinum  Officium,  —  vel  Officium  parvum 
ejusdem  B.  Virginis,  —  aut  Officium  fideiium  Defunctorum,  — 
aut  septem  Psaimos  poenitentiales,  —  aut  Psalmos  graduales,  — 
vel  consueverit  catechesim  christianam  tradere,  —  aut  carceribus 
detentos,  vel  aegrotos  in  nosocomiis  misericorditer  invisere,  —  vel 
pauperibus  opitulari,  —  aut  Missae  interesse,  —  vel  eam  celebrare, 
si  fuerit  Sacerdos. 

Conditiones  sunt  Confessio,  Communio  et  Preces  pro  con- 
suetis  finibus.  Quisquis  haec  fecerit,  ait  Pontifex,  vere  contritus  et 
peccata  sua  confessus  ad  S.  Synaxim  accedet  quolibet  ex  dictis 
diebus,  eodemque  die  devote  Deum  exoraverit  pro  haeresum  et 
schismatum  extirpatione,  cathohcae  fidei  incremento,  pace  et  con- 
cordia  inter  principes  christianos,  ahisque  S.  Ecclesiae  necessita- 
tibus;  quolibet  dictorum  dierum  plenariam  indulgentiani  lucra- 
bilur. 

II.  Indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis,  quoties  fidelis 
animam  suam  devote  Deo  commendaverit,  atque  juxta  instructio- 
nem  Benedicti  XIV  in  Constitutione,  quae  incipit  Pia  Mater  sub 
die  0  Aprihs  1747,  paratus  sit  obsequenti  animo  a  Deo  mortem 
suscipere,  et  vere  poenitens,  confessus,  et  S.  Communione  refectus, 
et  si  id  nequiverit,  saltem  contritus  invocaverit  corde,  si  labiis 
impeditus  fuerit,  SSmum  Nomen  Jesu. 

III.    InDULGENTIAE   PARTIALES: 

1.  Indulgentia  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
in  aliis  festis  Domini  et  D.  V.  Mariae  (vid.  n.  223),  dummodo 
fideies  omnia  opera  supra  memorata  peregerint. 

2.  Indulgentia  quinque  annorum  totidemque  quadragena- 
rum  quavis  Dominica  vel  alio  anni  festo,  iisdem,  ut  supra,  con- 
dilionibus  adimpietis. 

'3.  Indulgentia  centum  dierum,  si  fidcles  eadem  opera  alio 
quocumque  anni  die  expleverinl. 


30:2  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

4.  Indiilgentia  centum  dierum  qualibet  vice  lucranda  ab  iis, 
qui  consueverint  semel  sallem  in  hebdomada  recitare  aliquam  ex 
coronis  aut  rosarium,  vel  Officium  parvum  B.  Mariae  Virginis,  vel 
OfTicium  fideiium  Defunclorum,  aut  Vesperas,  aut  Nocturnum  saltem 
cum  Laudibus,  aut  septem  Psalmos  poenilentiales  cum  Litaniis  adje- 
ctisque  precibus. 

0.  Indulgentia  quinquaginta  dierum  quabbet  vice  lucranda 
ab  iis,  qui  praemiserint  qualemcumqne  orationem  praeparationi 
Missae  vel  sanctae  Communionis,  aut  recitationi  divini  Officii,  vel 
Officii  parvi  B.  V.  Mariae. 

6.  Indiilgentia  hiscentum  dierum  toties  quoties  acquirenda 
ab  eo,  qui  detentos  in  carcere  aut  aegrotantes  in  nosocomiis  vi- 
sitaverit,  iisque  opitulatus  fuerit,  vel  in  ecclesia  christianam  cate- 
chesim  tradiderit,  aut  domi  illam  suos  fihos,  propinquos  et  famulos 
docuerit. 

7.  Indulgentia  centum  dierum  iis  concessa,  qui  ad  pulsum 
campanae,  mane  vel  meridie  aut  vespere  sohtas  preces,  nempe 
Angelus  Domini  etc.  recitaverint,  vel  si  eas  ignoraverint,  semel 
Pater  noster  et  Ave  Maria;  vel  pariter  sub  primam  noctis  horam, 
dato  pro  defunctorum  suffragio  campanae  signo,  dixerint  psalmum 
De  profundis,  aut  si  hunc  nesciverint,  Pater  noster  et  Ave  Maria. 

8.  Indulgentia  centum  dierum  ab  iis  fidehbus  lucranda,  qui 
feria  sexta  devote  cogitaverint  de  passione  ac  morte  Domini  nostri 
Jesu  Christi,  terque  Orationem.  Dominicam  et  Salutationem  An- 
gelicam  recitaverint. 

9.  Indulgentia  centum  dierum  iis  fideUbus  concessa,  qui 
suam  examinaverint  conscientiam,  et  quos  sincere  poenituerit  pec- 
catorum  suorum  cum  proposito  illa  emendandi,  devoteque  ter  re- 
citaverint  Pater  noster  et  Ave  Maria  in  honorem  SSmae  Trini- 
nitatis,  aut  in  memoriam  quinque  Vulnerum  D.  N.  Jesu  Christi 
quinquies  pronuntiaverint  Pater  noster  et  Ave  Maria, 

10.  Indulgentia  quinquaginta  dierum  acquiretur  ab  iis,  qui 
pro  fidehbus  oraverint  qui  sunt  in  transitu  vitae,  vel  saltem  pro 
iis  dixerint  Pater  noster  et  Ave  Maria. 

Omnes  indulgentiae  superius  expositae  vel  pro  seipsis  lucri- 
fieri  possunt,  vel  in  animarum  Pu7'gato)ni  levamen  applica^n. 
Expresse  declaravit  Summus  Pontifex,  supradictarum  indul- 
gentiarum  concessione  nullatenus  derogari  indulgentiis  a  Prae- 
decessoribus  suis  jam  concessis  pro   quibusdam    operibus  piis 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PllS   APPLICATAE.  303 

swpcrius  recensitis :  quas  quidem  indulgenlias   voluit   omncs  in 
suo  robore  manere. 

Insuper  vetat  laudatus  Pontifex,  ne  qui  morientibus  adsistunt, 
benedictionem  cum  indulgentia  in  arliculo  mortis  iisdem  imper- 
lianlur  cum  hujusmodi  crucifixis  absque  speciali  facultate  in 
scriptis  obtenta. 

675.  Ex  eo  quod  «  quisquis  praemiserit  qualemcumque  ora- 
lionem  praeparationi  Missae  vel  sanctae  Communionis,  aut  recita- 
lioni  divini  Officii,  vel  Officii  parvi  B.  V.  Mariae,  toties  quinqua- 
ginta  dieruni  indulgentiam  acquirat»,  licet  inferre  orationem  ApeiH 
Domine  anle  divinum  Officium  vel  Officium  parvum  B.  M.  Vir- 
ginis  recitatam,  sufficere  ad  acquirendam  liujusmodi  indulgentiam. 

676.  Pro  clariori  nolitia  indulgentiarum,  quae  Apostolicae 
nuncupantur,  attendalur  ad  sequentia. 

1°  Indulgentiae  Apostolicae  sunt  communes  et  aeque  adne- 
ctuntur  oranibus  et  singulis  objectis  supra  memoratis,  cum  a 
Summo  Pontifice,  vel  a  Sacerdote  legitima  facultate  munito,  bene- 
dicta  fuerint.  Hoc  palet  ex  verbis  concessionis  earumdem  indul- 
gentiarum,  quae  elargiuntur  iis  fidelibus,  qui  in  propria  deferunt 
persona  aliquod  ex  enuntiatis  objectis,  vel  illud  in  proprio  cu- 
biculo,  vel  alio  decenti  loco  suae  habitationis  retinent,  et  coram  eo 
devote  praescriptas  preces  recltant. 

2**  Ad  effectum  igitur  lucrandi  indulgentias  Apostolicas  idem 
prorsus  est  deferre,  sive  possidere  et  apud  se  habere,  numisma 
aut  coronam,  crucem  vel  parvam  statuam,  unum  vel  plura  ex 
hisce  objectis, 

3°  Cum  inter  pia  objecta  comprehendantur  rosaria  et  coronae, 
sciendum  est,  indulgentias  ApostoUcas  applicari  directe  coronae 
materiali,  non  autem  recilalioni  precum,  eodem  prorsus  modo 
quo  eaedem  indulgentiae  apphcantur  cruci,  parvae  statuae,  numi- 
smati.  Quare  rosaria  et,  coronae  relata  ad  indulgentias  Aposto- 
licas  considerari  debent  simpliciter  ut  objectum  pium,  non  secus 
ac  si  essent  numismata,  sive  parvae  statuae,  sive  cruces. 

4"  Ilinc,  cum  infer  preces  recitandas  pro  consecutione  indul- 
gentiarum  Apostolicarum  adnumcretur  etiam,  ut  constat  ex  citato 
elencho,  recitatio  coronae  Dominicae,  vel  unius  ex  coronis  B.  M. 
V.,  non  est  necessarium,  ut  talis  recitatio  fiat  cum  corona  Aposlo- 
lica,  sed  fieri  potest  cum  alia  corona,  dummodo  peragatur  vel 
secum  deferendo  coronam  Apostolicam  aut  aliud  oi3Jectum  pium 
rite  benedictum,  vei  coram  ea  vel  eo  in  cubiculo. 


304  PARS.    II.    DE   INDUl.GENTIIS   IN    SPECIE. 

0°  Consequitur  eliam  quod  si  coronae  Aposlolicae  applicentur 
etiain  ab  habenle  facultatenn  indulgentiae  alterius  coronae,  puta 
rosarii  S.  Dominici,  tunc  eadem  corona  erit,  sub  diverso  respectii, 
corona  ApostoHca,  et  corona  sive  rosarium  S.  Dominici,  et  lucri- 
fieri  possunt  respectivae  indulgentiae,  dummodo  renoventur  opera  in- 
juncta  iterabilia;  in  casu  nostro,  dummodo  iteretur  recitatio  coronae. 

677.  Ex  dictis  satis  collucet,  alias  esse  indulgentias  coronis 
Apostolicis  adnexas,  alias  coronis  S.  Dominici,  S.  Birgittae,  Camal- 
dulensium;  alia  essa  opera  praescripta  ad  illas  lucrandas,  alia 
ad  istas  consequendas.  Quare  qui  oblinuit  generalem  facultatem 
benedicendi  cruces,  numismata,  coronas  etc,  non  eo  ipso  faculta- 
tem  habet  benedicendi  coronas  S.  Dominici,  coronam  Domini  et 
Septem  Dolorum,  nisi  aliter  disponatur  in  concessionis  Rescripto. 
Unde  si  quis  apud  se  haberet  coronam  a  Papa  benedictam,  haec 
quidem  su/ficeret  ad  lucrandas  indulgentias  Apostolicas,  minime 
vero  indulgentias  SS.  Rosarii,  excepto  casu  quo  Summus  Pontifex 
volunlatem  suam  ahter  declaraverit,  benedicendi  nempe  dictam 
coronam,  etiam  cum  indulgentiis  SS.  Rosarii. 

678.  Infertur,  hoc  loco  agi  tantummodo  de  indulgentiis  com- 
muniter  Papalibus  seu  Apostolicis  nuncupatis,  quae  apphcantur 
crucibus,  crucifixis,  parvis  statuis,  numismatibus  et  coronis  ab 
ipso  Sitmmo  Pontifice  benedictis,  vel  a  Sacerdote  hanc  facultatem 
habente,  quae  ideo  vocantur  coronae  Apostolicae,  cruces  Aposto- 
licae  etc,  prout  supra  innuimus. 

679.  Coronae  cujushbet  formae  externae,  quae  sint  ab  Ec- 
clesia  approbatae,  aptae  sunt  ad  recipiendas  indulgentias  Apo- 
stolicas.  Habere  igitur  possunt  vel  quinque,  vel  sex,  vel  decem, 
vel  quindecim  decades,  aut  diversimode  confectae,  ut  coronae  Do- 
mini,  Septem  Dolorum  etc.  (Decr.  auth.  N.  IGl).  Summus  enim 
Pontifex  indulgentias  impertitur  omnibus  Chrlslifideiibus,  qui  re- 
tinent  aliquam  ex  coronis,  rosariis...  ab  eadem  Sanclitate  Sua  be- 
nedictis,  quin  distinguat  coronas  a  coronis ;  eo  semper  adnotato, 
quod  Papa  adnectere  solet  tantum  indulgentias  Apostolicas,  non 
vero  ilias  quae  sunt  propriae  quarumdam  coronarum,  ut  coronae 
SSmi  Rosarii,  Crucigerorum,  coronae  Domini  et  Septem  Dolorum. 
Ad  apphcandas  dictis  coronis  hujusmodi  indulgentias,  requiritur 
specialis  benedictio  ab  eo  qui  facultatem  habet  impertita. 

680.  Eliam  cruces,  crucifixi,  numismata,  parvae  statuae  aptae 
sunt  ad  recipiendas  indulgentias  Apostohcas,  quamvis  varias  di- 


CAP.    IV.    INDULGENTIAF.   ORJECTIS    PIIS   APPUCATAE.  305 

versasque  formas  habeant,  dnmmodo  tamen  observentnr  praescri- 
ptiones  qiioad  materiam,  ex  qua  confecta  esse  debent,  et  quoad 
imagines,  qnae  Sanctos  canonizalos  etc.  repraesentare  debent. 

Nostris  lemporibns,  nt  snb  n.  G31  diximns,  facnltati  benedi- 
cendi  praefata  objecta  cum  applicatione  indnlgentiarum  Apostoli- 
carum  ordinarie  adjungi  solet  a  S.  Congregatione  etiam  facultas 
benedicendi  coronas  S.  Birgittae,  eisque  applicandi  indulgentias. 
Et  notandum,  bujusmodi  indulgentias  applicari  posse  coronis  quin- 
que,  sex,  decem  vel  quindecim  decadum  (Cf.  Decr.  23  Sept.  1775. 
N.  237  ad  2™). 

681.  Quilibel  Sacerdos,  ad  excipiendasConfessiones  approbatus, 
potest  a  Sede  Apostolica  obtinere  facultatem  applicandi  piis  objectis 
indulgenlias  Apostobcas,  dummodo  petat. 

Ad  eadem  benedicenda  sufficit,  ut  alibi  diximus,  signum  crucis 
cum  intenlione  eisdem  applicandi  indulgentias. 

682.  Ad  consequendas  indulgentias  Aposlolicas  non  sufficit,  ut 
ex  dictis  patet,  in  propria  deferre  persona  aliquod  ex  enuntiatis 
objectis,  vel  illud  m  proprio  cubiculo  vel  alio  decenti  loco  suae 
habitationis  retinere,  sed  requiritur  ulterius  ut  fideliter  adim- 
pleantur  preces  vel  pia  opera,  quae  pro  qualibet  indulgentia 
praescripla  sunt. 

§  H. 

OBJECTA  PIA,  QUAE  LOCA  TERRAE  SANCTAE  SACRASQUE 
RELIQUIAS  IBI  EXISTENTES  TETIGERUNT. 

683.  Rmus  P.  Petrus  Marinus  Sormanus,  Minister  Generalis 
Ordinis  Fralrum  Minorum,  Summo  Pontifici  Innocentio  XI  exposuit, 
varias  exortas  fuisse  dubitationes  super  indulgentiis,  quae  a  plu- 
ribus  Romanis  Pontificibus  asserebantur  concessae  iis,  qui  penes 
se  haberent  cruces,  coronas,  rosaria,  vel  grana  ex  fignis  Terrae 
Sanctae  confecla.  Propterea  idem  Minisler  Generafis,  ut  omnes  in 
posterum  bac  in  re  controversiae  praeciderenlur,  humillimas  preces 
laudalo  Pontifici  porrexit,  ut  in  praemissis  benignitate  Apostolica 
providere  dignaretur. 

Summus  Ponlifex  piis  votis  Ministri  Generalis  clementer  an- 
nuens,  revocatis  antea  et  annullatis  quibuscumque  indulgentiis, 
quae  pro  crucibus,  coronis,  rosariis  et  granis  Terrae  Sanctae  quo- 
modocumfiue  concessae  fuisse  dicebantur,  iiulla  Uaigeniii   de  dio 

20 


30C)  PARS    11.    DE   INDULGENTllS   IN    SPECIE. 

28  Januarii  1G88,  novas  induigentias  elargiri  dignalus  est,  quae 
descriptae  habentur  in  ipsa  Bulla,  quani  quisque  videre  ac  legere 
ex  integro  polest  penes  Rescripta  aulhenlica  pag.  349.  Vide  etiam 
Raccolta,  pag.  448. 

684.  Quia  hujusmodi  indulgentiae  sunt  eaedeni  ac  illae,  quibus 
sunt  ditata  pia  objecta,  nempe  cruces,  coronae,  rosaria  etc. 
Apostolica  nuncupata,  ideo  superfluum  est  earum  elenchum  hic 
de  novo  transcribere:  sufficit  legere  sub  n.  673  vel  G74  Summarium 
indidgentiarum  Apostolicarum.  —  Una  tantummodo  differentia 
existit  inter  indulgentias  Apostolicas  et  illas  crucibus  et  coronis 
Terrae  Sanctae  concessas,  et  est,  quod  pro  objectis  Terrae  Sanctae 
non  connumerantur  festa  Immaculatae  Conceptionis  et  S.  Josephi. 
Haec  duo  fesla,  serius  introducla  in  Summario  Indulgentiarum 
Apostohcarum,  non  fuerunt  simihter  inserta  in  altero  Summario. 

685.  Praefalas  indulgentias  lucrantur  omnes  et  singuh  ulrius- 
que  sexus  Christifideles,  quamdiu  cruces,  coronas  aut  rosaria 
dumtaxat,  quae  loca  Terrae  Sanctae,  sacrasque  Rehquias  ibi  exi- 
stentes  tetigerunt,  'penes  se  habuerint,  et  preces  vel  pia  opera  ad 
eas  assequendas  assignata,  impleverint  (Ex  cil. -Bulla  Unigeniti). 

686.  Innocentius  PP.  XIII  per  Decretum  S.  Congregationis 
Indulg.  sub  die  4  Junii  1721  indulgentias  a  Ven.  Innocentio  XI 
crucibus  et  coronis  Terrae  Sanctae  concessas  confirmavit.  Et  quia 
tunc  temporis  Summarium  quoddam  Germanico  idiomale  conscri- 
ptum  evulgabatur,  quod  super  coronis  et  crucibus  factis  Hiero- 
solymis  et  Bethlehem  nonnullas  indulgentias  falsas,  aut  apocryphas, 
aut  ab  Apostohca  Sede  revocatas  continebat,  ideo  S.  Congregatio 
per  memoratum  Decretum  declaravit  a  gestantes  cruces  et  coronas, 
quae  loca  Terrae  Sanctae  et  sacras  Reliquias  ibi  existentes  te- 
tigere,  illas  dumtaxat  indulgentias  lucrari  posse,  quas  s.  m. 
Innocentius  XI  Litteris  in  forma  Brevis  emanatis  die  28  Janua- 
rii  anni  1G88  praedicta  gestantibus,  et  pia  opera  in  eodem  Brevi 
praescripta   devote  peragentibus  concessit »  (Decr.  auth.  N.  78). 

687.  Vigore  praefatae  Bullae  Innocentii  XI  indulgentiis  ditantur 
non  parvae  statuae,  nec  numismata,  sed  cruces,  coronae  et  ro- 
saria  dumtaxat.  Verum  Summus  Pontifex  Leo  XIII  per  Rescriptum 
S.  Congregationis  Indulgentiarum,  quod  per  extensum  damus,  con- 
cedere  dignatus  est,  ut  etiam  numismata,  parvae  statuae  ahaque 
pia  objecta,  quae  Terrae  Sanctae  loca  tetigerunt,  iisdem  indulgentiis 
sint  ditata.  En  Rescriptum: 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  307 

Fr.  Raphaol  ab  Aureliaco,  Procuralor  Generalis  Ordiiiis  Mino- 
rum,  ad  pedes  Sanctilalis  Tuae  provolutus,  sequentia  exponit: 

Summus  Ponlifex  Innocentius  XI  s.  m.  Constit.  Unigeniti  die 
28  Januorii  1688  plures  indulgenlias  adneclere  dignatus  est  cru- 
cibus,  coronis  aut  rosariis,  quae  loca  Terrae  Sanctae,  sacrasque 
Beliquias  ibi  exislentes  tetigerint.  In  hac  tamen  benigna  concessione 
non  inveniunlur  comprehensa  aliqua  pia  objecta,  ut  numismata, 
statuae  etc.  quorum  usus  apud  Christifideles,  qui  Palaestinam  in- 
colunt,  vel  peregrinationis  gratia  ad  eam  se  conferunt,  frequentis- 
simus  est,  ea  praecipue  de  causa,  quod  ex  tactu  Locorum  Sanctorum, 
ditata  pulent  praefata  objecta  thesauro  indulgentiarum.  Id  prae- 
sertini  accidit  de  simulacris  seu  statuis  Pueri  Jesu,  quae  in  Bethle- 
hem  continuo  afferunlur  vel  mittuntur,  ut  locum  Nativitatis  divini 
Salvatoris  tangant. 

Ut  igilur  fidehum  devotioni  fiat  satis,  neve  in  falsa  persuasione 
quoad  lucrum  indulgentiarum  amplius  sint,  humilis  Orator  Sancti- 
talem  Tuam  exorat,  ut  eaedem  indulgentiae,  quae  coronis,  crucibus, 
crucifixis  jam  concessae  sunt,  concedantur  eliam  numismatibus, 
statuis,  aliisque  piis  objectis,  quae  dicta  Loca  Sancta  tetigerint. 

Quam  gratiam  etc. 

S.  Congr.  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita,  utendo 
facultatibus  a  SSmo  Domino  Nostro  Leone  PP.  XIII  sibi  specia- 
liter  tributis,  benigne  annuit  pro  gratia  juxta  preces,  ita  ut  non 
cruces  tantum,  aut  coronae,  rosaria  prouti  hucusque,  verum 
etiam  numismata,  parvae  statuae  aliaque  pia  devotionis  objecta, 
quae  Terrae  Sanctae  loca  aut  reliquias  ibidem  existentes  teti- 
gerint,  in  posterum  ditata  maneant  indulgentiis  juxta  tenorem 
et  formam  Constitutionis  s.  m.  Innocentii  XI,  quae  incipit  Uni- 
GENiTi  data  sub  die  30  (1)  Januarii  1688.  Praesenti  in  perpetuum 
valituro  absque  ulla  Brevis  expeditione.  Contrariis  quibuscumque 
non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
18  Augusti  1895. 

Card.  BoNAPARTE. 
-^-  A.  Archiep.  Nicopolit.,  Secret. 


(1)  Penes   Rescr.   auth.  pag.   349-3o2,   et  Ferraris,   verb.  Indulg.  arl.  V, 
n.  63,  data  praedictac  Consliiulionis  est  sub  die  28  ejusdcm  mcnsis  cl  anni. 


308  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

AdvertciKluiii  est,  pro  praedictis  objectis  piis  nullam  praescribi 
bcnedictionem:  sufjlcil,  quod  loca  Terrae  Sanclae,  sacrasque 
Rcliquias  ibi  existentes  tetigerint. 

688.  Cruces,  coronae,  numismata  et  parvae  statuae,  postquam 
loca  Terrae  Sanctae,  sacrasque  Reliquias  ibi  existentes  tetigerint,^ 
nequeunt  vendi,  vel  permulari,  vel  aliis  commodari  ad  indul- 
gentias  lucrandas  etc,  ut  supra  dictum  est  de  objectis  piis,  quibus 
applicatae  sunt  indulgentiae  Apostolicae  vel  aliae  quaecumque.  Si 
secus  fieret,  memorata  objecta  illico  indulgentias  amitterent. 

689.  Expedit  super  re  sequentes  authenticas  declarationes  re- 
ferre,  ex  quibus  manifeste  apparet,  quam  severe  S.  Sedes  prohibeat 
quodcumque  mercimonium  vel  simpiicem  venditionem  elc.  quoad 
pia  objecta  indulgentiis  ditata. 

((  Cum  S.  Congregationi  Indulgentiarum  delatum  fuerit,  non- 
nullos  turpis  lucri  cupidos  non  sine  magno  fidehum  scandalo 
praedictas  cruces  et  coronas,  quae  loca  Terrae  Sanctae  et  sacras 
Reliquias  ibi  existentes  tetigere,  pubhce  vendere,  aut  mercibus 
commutare  ausu  temerario  non  erubescere ;  ideo  districte  prohihuit, 
ne  in  posterum  aut  publice,  aut  secreto  vendantur,  vel  quomo- 
documque  commutentur ;  diddiidL  etiam  declaratione,  quod  non  trans- 
eant  personam  ihorum,  quibus  prima  vice  distribuuntur,  et  quod 
neque  commodari,  aut  preca?io  dari  possint,  et  quod,  ahqua  re 
ex  praedictis  deperdita,  pro  ea  subrogari  altera  non  valeat.  Quod 
si  secus  fiat,  saepe  dictae  cruces  et  coronae  careant  indulgentiis 
jam  concessis  »  (Decr.  4  .lunii  1721.  N.  78). 

((  Post  hujusmodi  Decretum  Jacobus  de  Le  Cluse,  civis  Augu- 
stanus,  huic  S.  Congregationi  humiliter  exposuit,  se  quamplurimas 
ex  dictis  coronis  et  crucibus,  quae  sacra  Loca  sacrasque  Rehquias 
tetigere,  ab  Hierosolyma  secum  detulisse,  facultatem  postulans  prae- 
dicta  vendendi,  justo  tamen  pretio,  nec  uUo  habito  respectu  vel  ad 
contactum  rerum  sacrarum,  vel  ad  indulgentias,  quas  praedicta 
gestantibus  s.  m.  Innocentius  XI  concessit.  Prelium  vero  exigere 
contendit  tum  pro  expensis  in  emptione  praedictarum  rerum,  tum 
pro  vectigalibus  pro  earum  asportatione  solutis,  tum  etiam  pro 
summo  labore,  ac  discrimine  vitae,  cui  se  adeo  longa  peregrina- 
tione  exposuit.  Nonnuiia  insuper  documenta  addit,  quibus  Ordi- 
narius  Oratoris  fidem  et  probitatem  commendat. 

Quaeritur  itaque: 

An,  non  obstante  supra  memorato  Decreto,  danda  sit  fa- 
cultas  Oratori  supradictas  cruces  et  coronas  vendendi? 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  309 

S.  Congr.  responclit:  Negative  (Decr.  U  Dec.  1722.  N.  82). 

Ex  dictis  sequitiir,  res  indulgenliis  ditalas  Iradi  debere  fide- 
libus  omnino  gratis.  Sed  de  hac  materia  latius  egimus  supra  n.  601 
et  sequentibus. 

§  m. 

CRUCIFIXUS  BONAE  MORTIS. 

690.  Haud  raro  solet  Summus  Pontifex,  dum  ei  preces  porri- 
guntur,  benedicere  crucifixos  cum  applicatione  indulgentiae  ple- 
nariae,  impertiendae  cum  iisdem  seu  cum  uno  ex  iisdem  crucifixis 
Christifulelibus  in  articulo  mortis  constitutis.  Hujusmodi  crucifixi, 
utpote  qui  favore  mo?ientium  solummodo  ordinati  atque  plenaria 
indulgentia  ditali,  vocari  solent  crucifixi  bonae  mortis. 

691.  Praefali  crucifixi  a  crucifixis  ordinariis  seu  Apostolicis 
in  eo  differunt,  quod 

1°  Crucifixi  ordinarii,non  secus  ac  coronae,  cruces,numismata 
et  parvae  statuae,  benedicuntur  pro  usu  omnium  fidelium,  qua- 
tenus  nempe  quilibet  Christifidelis  potest  habere  suum  crucifixum 
cum  adnexa  indulgentia  plenaria  pro  articulo  mortis.  Crucifixi 
vero,  de  quibus  modo  agimus,  benedicuntur  pro  usu  exctusivo 
Sacerdotum,  ita  ut  Sacerdos  tantum  possit  eum  habere,  et  eo  uti. 

^''Indulgentiae  Apostolicae,  inter  quas  indulgentia  plenaria  in 
articulo  mortis,  crucifixis  ordinariis,  prout  ceteris  objectis  piis, 
applicatae,  ab  iis  tantum  fidelibus  lucrari  possunt,  qui  unum 
ex  praedictis  crucifixis  possident,  seu  ab  illa  tantum  persona, 
quae  est  proprietaria  ejusdem  crucifixi.  —  Indulgentia  vero  ple- 
naria  crucifixis  bonae  mortis  adnexa,  est  in  bonum  omnium  fi- 
delium,  ita  ut  cum  uno  eodemque  crucifixo  possit  Sacerdos,  qui 
eum  legitime  possidet,  plenariam  indulgentiam  impertire  omnibus 
indiscriminatim  moribundis. 

Z""  Ex  his  alia  panditur  differentia,  quod  scilicet  crucifixus 
bonae  mortis  non  amittit  suam  indulgentiam  ex  eo  quod  Sacerdos 
eodem  utatur  successive  pro  pluribus  morientibus,  dum  econtra 
crucifixus  ordinarius  iilico  amitteret,  si  alii  vel  aliis  commoda- 
retur  ad  indulgentiam  lucrandam. 

692.  Sacerdos  tantum,  pro  quo  Summus  Pontifex  praefatum 
crucifixum  benedixit,  uti  eo  potest  in  favorem  morientium. 
Nequit  ergo  eum  alteri  Sacerdoti  commodare,  ut  eo  in  eumdem 


310  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

finem  utalur,  nec  potest  eum  donare  vel  in  haereditatem  relinquere, 
vel  per  gyrum  ad  moribundos  per  interpositas  personas  mitiere. 
Haec  omnia  deducuntur  ex  Summorum  Pontificum  et  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiarum  declarationibus,  quas  superius  n.  661  re- 
lulimus,  quod  scilicet  indulgenliae  non  Iranseunt  personam  illorum, 
pro  quibus  objecta  benedicta  fuerint,  nec  objecta  ipsa  possunt  aliis 
commodari  vel  precario  tradi  elc. 

Quapropter  Sacerdos  ipse,  memorati  cruciftxi  possessor, 
deferre  eum  debet  ad  moribundos,  eis  exhibere  crucifixum  oscu- 
landuFU,  vel  tangendum,  vel  inter  eorumdem  manus  ponendum, 
eos  interim  charitative  adjuvans  in  eUciendis  virtutum  actibus, 
atque  in  expUcanda  magniludine  gratiae,  quam  mediante  crucifixo 
recepturi  sunt  in  communicatione  indulgentiae  plenariae. 

693.  Nunc  exposita  confirmantur  sequentibus  S.  Sedis  docu- 
mentis,  quae,  licet  anle  celeberrimam  Uenedicti  XIV  Constitutionem, 
incipientem  Pia  Mater,  edila  fnerint,  explicant  tamen  modum 
utendi  praefato  privilegio,  qui  si  aliter  non  disponatur  in  conces- 
sionibus,  etiam  nunc  temporis  observari  debet. 

Ex  Audientia  SSmi  die  19  Septembris  1742,  SSmus,  ut  quo- 
tiescumque  Orator  'particularem  Jesu  Christi  D.  N.  cruciftxi 
imaginem,  qiiam  semel  electam  amplius  mutare  nequeat,  ad 
quemcumque  Christiftdelem  intra  limites  suae  paroeciae,  in  ar- 
ticulo  mortis  constitutum,  non  autem  in  praesentia  Episcopi  aut 
ubi  aliquis  Clericorum  Regularium  Ministrantium  infirmis  prae- 
venerit,  pie  deferet,  si  hic  vere  poenitens  et  confessus  ac  sacra 
Communione  i^efectus,  vel,  quatenus  id  facere  nequiverit,  saltem 
contritus  Nomen  Jesu  ore,  si  potuerit,  sin  minus  corde,  devote 
invocaverit,  imaginem  hujusmodi  a  praefato  Oratore,  non  autem 
AB  ALio  porrectam,  osculatus  fuerit,  seu  tetigerit,  plenariam  om- 
nium  peccatorum  suorum  indulgentiam  consequatur,  benigne 
concessit  (Rescr.  auth.  N.  137). 

Per  decretum  vero,  quod  hic  subjungimus,  declaratur  cruci- 
fixum  bonae  mortis  etiam  ipsimet  Parocho  (vel  Sacerdoti)  cui 
concessus  est,  pari  modo  suffragari.  En  verba  Decreti: 

Urbis  et  Orbis.  SSmus  D.  N.  Benedictus  PP.  XIV  die  30  Maji 
1744  benigne  declaravit,  imaginem  crucifixi  D.  N.  J.  C.  quae  Paro- 
chis  pro  impertienda  benedictione  cum  indulgentia  plenaria  in  ar- 
liculo  morlis  conceditur,  etiam  ipsimet  parocho,  cui  concessa  est, 
in  arliculo  mortis  constiluto,  qui  singula  in  Decreto  eidem  expedito 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   ORJECTIS    PllS   APPLICATAE.  311 

injuncla  peregerit,  pari  nfiodo  sufTragari,  eliamsi  ab  alio  ejusmodi 
imago  eidem  porrigatur  (Decr.  auth.  N.   144). 

Haec  postrema  verba  satis  clare  indicant,  regulaui  generalem 
esse,  ut  crucifixus  bonae  mortis  moribundo  porrigatur  ab  ipso 
Sacerdote,  cui  a  Summo  Pontefice  hujusmodi  privilegium  con- 
cessum  esl.  Exceptio  enim  quae  fit  favore  Parochi  seu  Sacerdotis, 
praedictum  crucifixum  possidentis,  et  in  mortis  articulo  constituti, 
regulam  generalem  confirmat. 

694.  Quamvis  Sacerdos  debeat  per  seipsum  deferre  ad  mori- 
bundum  saepedictum  crucifixum,  non  est  tamen  necessarium,  ut 
penes  morientem  permaneat  usque  ad  obitum  ejus:  poterit  potius 
ei  rehnquere  crucifixum,  ut  eum  aspiciat,  vel  osculetur,  vel  inler 
manus  teneat.  Secuta  morte,  vel  recuperata  sanitate,  Sacerdotis 
erit  crucifixum  suum  resumere,  ut  eo  in  bonum  afiorum  fidelium 
animain  agentium  opportune  uti  possit. 

695.  Obiler  notamus,  Summum  Pontificem  Alexandrum  Vll, 
Brevi  Ut  saluti  de  die  2o  Januarii  1656,  concessisse  privilegium 
impertiendi  dictam  indulgentiam  cum  crucifixo  tum  ReUgiosis  pro- 
fessis  Ministrantium  Infirmis,  tum  Rehgiosis  Societatis  Jesu.  Praefatis 
Rehgiosis  «  deferentibus  osculandam  vel  tangendam  imaginem 
Crucifixi  (quam  semel  electam  mutare  non  licet,  nisi  in  eventu 
amissionis)  cuicumque  infirmo  confesso  et  sacra  Communione 
refecto,  vel  saltem  invocanti  nomen  Jesu,  ut  plenariam  imlul- 
gentiam  applicare  possint,  concessit  Alexander  V// (Rescr.  auth. 
pag.  613,  12;  et  635,  1). 

696.  Pro  conferenda  indulgentia  supradicti  crucifixi  nulla  re- 
quiritur  precum  formula,  nec  formula  praescripta  a  Benedicto  XIV. 
Imo,  ut  Sacerdos  formula  Benedicli  XIV  uti  possit,  necesse  est  ut 
sit  legitime,  pula  ab  Episcopo,  delegatus  ad  impertiendam  bene- 
dictionem  Apostolicam  in  articulo  mortis,  ut  constat  ex  Consti- 
tutione  Pia  Mater  laudati  Benedicti  XIV. 

Unde  infertur,  turn  crucifixum,  de  quo  nunc  agitur,  tum  cru- 
cifixum  ordinarium,  etsi  uterque  indulgentia  plenaria  in  articulo 
mortis  sit  ditatus,  nullum  jus  conferre  Sacerdoti  utendi  formuta 
Benedictina. 

697.  Si  Sacerdos,  qui  morienti  adsistit,  facultatem  habeat  a 
suo  Episcopo  impertiendi  benedictionem  Apostolicam  in  articulo 
mortis,  et  simul  crucifixum  possideat  pro  conferenda  indulgentia 
in  eodem  mortis  arliculo,  tibei^um  ei  erit  primo  vel  secundo  modo 
uti  ad  communicandam  indalgentiam. 


o 


l^  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECn<:. 


698.  Si  Sacerdos  deesl,  qui  morienli  adsislat,  poierit  hic,  ut 
alias  dixiinus,  plenariam  indulgentiam  lucrari,  si  secum  vel  apud 
se  habcat  aliquam  ex  coronis,  rosariis,  crucibus,  crucifixis,  parvis 
slaluis,  ac  numismatibus  a  Summo  Pontifice  vel  a  Sacerdote  fa- 
cultatem  habente  benedictis  vel  quae  Loca  sancta  tetigerint,  dum- 
modo  praescripta  opera  vel  preces  adimpleverit. 

699.  Conditiones  pro  dicta  indulgentia  a  moribundo,  mediante 
crucifixo  bonae  morlis,  lucranda,  ad  Summum  Pontificem  pertinet 
determinare,  ac  ideo  slandum  est  terminis  concessionis.  Quod  si 
Pontifex  nihil  in  particulari  praescripserit,  consuetae  conditiones 
pro  moribundis  praescriptae  vigere  censendae  sunt,  quae  sunt  Con- 
fessio  et  Communio,  et  si  id  moribundus  facere  nequiverit,  invo- 
catio  SSmi  Nominis  Jesu  ore,  si  potuerit,  secus  corde.  Insuper 
paratus  esse  debet  obsequenti  animo  a  Deo  mortem  recipere  (De 
Crucifixo  bofiae  mortis  cf.  Beringer,  tom.  f,  pag.  345  et  seqq.). 

§  IV. 

CORONA  DOMINI. 

700.  Auctor  hujus  Coronae  fuit  B.  Michael  monachus  Camal- 
dulensis,  Florentinus,  qui,  ut  scribit  Cajetanus  Moroni  in  suo  Di- 
zionario  di  erudizione  ad  verbum  Corona  vel  Camaldolesi,  habi- 
tum  S.  Romualdi  in  eremo  Camaldoli  induit  anno  1502.  In  sohtu- 
dine  sui  recessus  servus  Dei  continuo  meditabatur  super  septem. 
petitionibus ,  quae  continentur  in  oratione  Dominica,  menteque  vol- 
vebat  quomodo  possent  fideles  salutares  fructus  ex  eis  retrahere. 
Dum  haec  cogitaret,  divina  inspiratione  cognovit  Christifidehbus 
valde  conferre,  si  ad  imitationem  coronae,  quae  in  honorem  B.  Ma- 
riae  Virginis  recitatur,  altera  recitaretur  in  honorem  D.  N.  Jesu 
Chrisli.  Hinc  suis  ipse  manibus  coronam  confecit,  quae  componitur 
38  Pater  noster  in  memoriam  et  venerationem  33  annorum,  quibus 
Dominus  noster  super  terram  vixit. 

Triginta  tribus  Pater  noster  adduntur  quinque  Ave  Maria  in 
memoriam  et  honorem  quinque  Plagarum  D.  N.  Jesu  Christi,  et 
in  fine  in  honorem  SS.  Apostolorum  recitatur  Credo. 

701.  Modus  recitandi  hanc  coronam  est  sequens:  cuilibet  ex 
tribus  decadibus  orationis  Dominicae  praemiltitur  recitatio  unius 
Ave  Maria,  idque  etiam  ante  cetera  tria   Pater  noster,  eodem 


CAP.    IV.    INDLLGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  313 

modo,  quo  \i\  rosario  B.  AI.  V.  cuilibet  decadi  praeinitlilur  recilatio 
unius  Patc)'  nosler.  Expletis  triginta  tribus  Pater  noster  cum 
quatuor  Ave  Maria,  recitatur  quinta  Saliitatio  Angelica  seu  quintum 
Ave  Maria,  et  deinde  Credo,  quo  praefata  corona  terminatur.  — 
Si  corona  recitetur  pro  defunctis,  in  fine  cujusvis  decadis,  et  post 
ultimum  Ave  Maria  dicilur  Requiem  aeternam  etc. 

702.  Melhodus  vere  puichra  et  pia  recitandi  hanc  coronam 
habetur  in  Raccolta,  pag.  42,  videhcet:  praemisso  contritionis  actu 
ante  quamlibet  Sahitalionem  Angelicam  et  ante  quamlihet  Oratio- 
nem  Dominicam,  paucis  verbis  enuntiatur  mysterium  seu  factum 
nativilatis,  vitae,  operum,  mortis,  resurrectionis  etc.  D.  N.  Jesu 
Christi.  Haec  tamen  methodus,  licet  accommodata  capacitati  fidehum, 
eisque  utihssima,  non  necessario  requiritur  ad  lucrandas  indul- 
gentias  recitalioni  dictae  coronae  adnexas:  sufficit  sequi  modum  su- 
pra  descriptum. 

703.  Ad  lucrandas  indulgentias  coronae  Dominicae  adnexas, 
requiritur  juxta  Raccolta,  pag.  48: 

1°  Ut  hnjusmodi  coronae  benedicantur  a  PP.  Eremitis,  nempe 
a  Monachis  Camaldulensibus,  vel  ab  iis  qui  Apostohcam  facultatem 
obtinuerunt:  facultas  enim,  qua  quis  gauderet,  apphcandi  piis 
objectis  indulgentias  Apostolicas,  minime  sufficeret,  ut  dictum  est 
sub  n.  G40  (Decr.  auth.  N.  291,  ad  7). 

2°  Ut  fideles  in  recitatione  coronae  mediiQniuv  juxta  propriam 
cujusque  capacitatem  mysteria  vitae,  mortis  etc.  D.  N.  Jesu  Christi. 

704.  Formula  benedictionis  coronae  Dominicae  invenitur  in 
Append.  Rit.  Rom.,  quae  tamen  formula  non  videtur  requiri  ad 
validitatem,  cum  nullibi  reperiatur  absolute  praescripta.  Ad  eam 
igitur  benedicendam  sufficit  signum  crucis. 

Praefatae  coronae  rite  benedictae  non  possunt  vendi,  nec  aiiis 
commodari  cum  intentione  eis  communicandi  indulgentias.  Ita  jussit 
Clemens  X  in  Brevi  quod  modo  citabimus,  et  etiam  abunde  conslat 
ex  dictis  sub  nn.  6G1-G66. 

705.  Indulgentiae.  Summus  Pontifex  Clemens  X  Brevi  De 
salute  gregis  Dominici,  sub  die  20  Julii  1674,  recitantibus  coro- 
nam  Domini  cum  praescriptis  conditionibus,  sequentes  concessit 
indulgentias: 

1.  Indulgentiam,  200  annorum  qualibet  vice  iis  fidelibus,  qui 
eam  recitaverint  vere  contriti  et  confessi,  vel  saUem  cum  firmo 
proposito  confilendi. 


314  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

2.  Jnilulgentiam  IbO  annorum  iis,  qui  confessi  et  sacra  Com- 
munione  refecli,  secum  deferentes  unam  ex  diclis  coronis,  eam 
recitabunt  feria  secunda,  quarta,  sexta  ac  diebus  festis  de  praecepto. 

3.  Indulgentiam  plenariam  semel  in  anno  iis,  qui  praefatam 
coronam  consueverint  recilare  quater  in  hebdomada,  dummodo 
Confessione  expientur  ac  sacra  Communione  reficiantur  die  ad  li- 
bitum  eligenda. 

4.  Indulgentiam  plenariam  semel  in  mense  iis,  qui  decursu 
ejusdem  mensis  quotidie  coronam  recitaverint,  deinde  vere  contriti, 
confessi,  sacraque  Communione  refecti  oraverint  pro  concordia 
inter  principes  christianos,  extirpatione  haeresum,  et  exaltatione 
S.  Matris  Ecclesiae. 

5.  Indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortis  iis,  qui  con- 
triti  et  confessi  invocabunt  sanctissimum  Nomen  Jesu  corde  saltem, 
si  ore  non  potuerint,  dummodo  cum  intentione  hujusmodi  indul- 
gentiam  acquirendi  recitaverinl  in  sua  infirmitate  praefatam  coro- 
nam.  Qiiod  si  convaluerint,  acquirere  poterunt 

().  Indulgentiam  200  annorum. 

7.  Indidgentiam  20  dierum  iis  fideiibus,  qui  unam  ex  dictis 
coronis  secum  deferentes  el  SS.  Nomen  Jesu  invocantes,  conscientiae 
examine  peracto,  vereque  contriti  recitabunt  ter  Pater  noster  et 
Ave  Marna,  orando  pro  felici  statu  S.  Ecclesiae. 

8.  Indulgentiam  20  annorurn  iis,  qui  post  conscientiae  examen 
et  peccatorum  suorum  Confessionem  Deum  deprecabuntur  pro  di- 
latatione  fidei  cathohcae,  haeresum  extirpatione,  et  S.  Ecclesiae 
exaltatione. 

9.  Indulgentiam  10  annorum  iis,  qui  secum  habentes  dictam 
coronam,  toties  recitaverint  tria  Pater  noster  et  Ave  Maria,  quoties 
opus  quodhbet  sive  spirituale  sive  temporale  peregerint  in  honorem 
D.  N.  .lesu  Christi  aut  B.  M.  V.  sive  alicnjus  Sancli,  vel  etiam  in 
bonum  proximi. 

10.  Jndulgentiam  200  annorum  iis,  qui  memoratam  coronam 
apud  se  habentes,  extra  Romam  existcntes  diebus  Stationum  Urbis, 
confessi  et  sacra  Communione  refecti,  visitabunt  ecclesiam  ad  pro- 
priuni  cujusque  arbitrium,  vel  si  id  quominus  perficiant,  fuerint 
impediti,  recitabunt  coronam  el  septem  Psalmos  poenitentiales  cum 
Litaniis  precibusque  sequentibus.  Eamdem  indulgentiam  assequentur, 
si  Romae  commorantes,  legilime  impediti  quominus  ecclesiam  Statio- 
nis  visitent,  recitaverint  coronam  et  Psalmos  poenitentiales  ut  supra. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS    APPLICATAE.  315 

Benedictus  XIII  aiilem,  Decreto  S.  C.  IiHinlgenliariim  die  6 
Vprilis  17:27,  confirmanilo  supradictas  indulgentias,  aliam  p/e?iarm?n 
addidit,  lucrandam  ab  iis  fidelibus,  qui  confessi  et  sacra  Commu- 
nione  refecti,  praefatam  coronam  recitabnnt  feria  sexta :  qme  ple- 
naria  indulgenlia  acquiri  polest  in  singidis  feriis  sextis  mensis 
Martii  dumtaxat,  adimpletis  operibus  supra  praescriptis,  prout  de- 
claravil  Leo  PP.  XII  per  Decretum  S.  C.  Indulgentiarum,  die  11  Augu- 
sti  18:24  (Kx  Raccolta,  pag.  46  et  seq.  Vide  etiam  Rescr.  aulli.  N.  340). 

706.  In  prompta  Dibliotheca  P.  Lucii  Ferraris  haec  habentur: 
«  Fratres  Minores  et  alii  Regulares  ex  concessione  Julii  II  et  Leonis  X, 
quoties  recitant  coronam  Domini  J.  C.  ex  triginta  tribiis  Pater 
et  totidem  Ave  Maria  in  honorem  annorum,  quibus  inter  mortales 
vixit  Chrislus  Dominus...  lucrantur  indulgentiam  plenariam  pro 
unimabus  Purgatorii.  Et  Leo  X  pariler  pro  hac  corona  concessit 
Minoribus  plenariam  indidgentiam  sibi  ipsis  applicandam,  quam 
lamen  Paulus  V  revocavit.  Sed  Peyrinus,  Rodriguez,  Bordon...  as- 
serunt  illam  Minoribus  ab  eodem  Paulo  V  restitutam  esse »... 
(Ferraris,  verb.  Indulgentia,  art.  V,  n.  11). 

Testimonio  et  auctoritate  praefati  x\uctoris  innixus  Procuralor 
Generalis  Ordinis  Minorum  Capuccinorum,  duo  dubia  anno  1862 
proposuit  S.  Gongregationi  Indulg.  enodanda,  quorum  unum  fuit 
sequens : 

An  ad  lucrandas  indulgentias  a  SS.  Pontificibus  concessas, 
prout  refert  Ferraris,  verb.  Indulg.  art.  5,  n.  10  et  11,  iis  qui 
recitant  coronam  septem  Gaudiorum  B.  M.  V.  etc,  vel  coronam 
D.  N.  J.  C.  ex  33  Pater  noster  et  Ave  Maria,  necesse  sit  ut 
praedictae  coronae  modo  in  Ecclesia  consueto  benedicantur  ? 

Per  alterum  dubium  quaerebatur,  an  omnes  Sacerdotes  Ordinis 
Minorum  facultatem  habeant  benedicendi  praefatas  coronas? 

Sacra  Congregatio,  duobus  auditis  Consultoribus,  dislulit  re- 
solutionem,  rescribens:  Dilata  et  scribant  duo.  Itaque  duo  alii 
auditi  fuerunt  Consultores,  quorum  unus  fuit  Rmus  P.  Angelus 
Savini,  tunc  Procurator  Generalis  Carmel.  Calceat;  alter  A.  R.  P. 
Frigdiahus  a  Luca,  Procural.  Generalis  Ordinis  Minorum.  Quoniam 
in  primo  dubio  supponitur  lU  certa  et  genuina  plenaria  indul- 
gentia  pro  unaquaque  ex  duabus  indicatis  coronis,  Consultores 
examen  instituerunt  etiam  super  ejus  genuinitate,  quaerentes  sci- 
licet,  an  praefata  indulgentia  plenaria  de  facto  constaret  pro 
utraque  corona. 


310  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Rationibus  a  ConsuUoribiis  aliatis  hinc  inde  perpensis  et  dis- 
cussis,  S.  Congregatio  in  Comitiis  babilis  die  29  Aug.  18G4  jussit 
refonnanda  esse  dubia  sequenli  modo: 

1.  An  corona  septeni  Gaudiorum  B.  M.  V.  in  Ordine  Se- 
raphico  ditata  sit  indulgentia  plenaria? 

2.  An  ad  effectuni  lucrandi  dictani  indulgentiam  necesse 
sit  ut  praefatae  coronae  benedicantur? 

S.  Congregatio  resp.:  Ad  1™  Affirmative;  ad  2™:  Negative(\)QQ.v. 
autb.  N.  412). 

707.  Ut  vides,  in  dubiis  a  S.  Congregatione  reformatis  nuilum 
fit  verbum  de  corona  Domini.  Haec  enim  corona,  observabatur, 
vel  spectat  ad  Ordinem  Camaldulensium,  et  tunc  benedicenda  est..., 
vel  potius  (ut  ex  Jubo  II  et  Leone  X  colligitur,  apud  Rodericum 
collect.  Privileg.  t.  /,  pag.  273,  n.  [k\pag.  291-92)  eadem  corona 
Minorum  Ordini  adscribitur,  cui  restitutam  esse  post  revocationem 
ostendit  Ferraris  loc.  cit.,  et  tunc  ob  easdem  supra  dictas  rationes 
(concernentes  coronam  septem  Gaudiorum,  de  qua  postea)  non  erit 
benedicenda.  Ex  iis  colliges,  S.  Congregationem  ex  adductis  con- 
slare  censuisse  de  existentia  indulgentiae  pro  corona  septem  Gau- 
diorum;  e  converso,  ex  adductis  non  constare  censuisse  de  re- 
novata  concessione  indulgentiae  pro  corona  D.  N.  J.  C,  quae 
propria  Franciscalis  Ordinis  sit  (Cf.  Disceptatio  Synoptica  apud 
Acta  S.  Sedis  vol.  I,  pag.  ooO  et  seqq.). 

CORONA  QUINQUE  PLAGARUM. 

708.  Coniponitur  baec  corona  quinque  partibus  fcinque  poste), 
in  quarum  qualibet  in  memoriam  quinque  Piagarum  D.  N.  Jesu 
Christi  recitari  devote  debent  quinque  Gloria  Patri,  et  in  fine 
cujuslibet  partis  addi  Ave  Maria  in  honorem  B.  Mariae  Virginis 
Dolorosae. 

709.  Ad  acquirendas  indulgentias  hnjusmodi  coronae  adnexas, 
necesse  est  ut  corona  benedicatur  a  Rmo  P.  GeneraU  Congregationis 
Clericorum  Excalceatorum  Passionis  Domini  nostri  Jesu  Christi, 
vuigo  Passionisti,  vel  ab  aiio  Sacerdote  a  praefato  P.  Generah  ad 
id  deputato.  Pro  benedictione  sufficit  signum  crucis. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAK   OBJECTIS    IMIS    APPLICATAE.  317 

710.  Indulgentiae  concessae  recitantibus  praedictam  coronain 
sunt  sequentes  ex  'concessione  Leonis  XII  per  Decretum  S.  C. 
[ndulg.  de  die  20  Decemb.  1823: 

Indidgenlia  unius  anni  semel  in  die  lucranda  ab  omnibus 
Christifidelibus  corde  §altem  contrilo  et  devote  dictam  coronam 
recitantibus. 

Indulgentia  plenaria  in  una  ex  sextis  feriis  Martii,  nec  non 
in  festis  Inventionis  et  Exaltationis  S.  Crucis,  vel  in  una  die  inter 
respectivas  Octavas  harum  solemnitalum  ab  iis  lucranda,  qui  ut 
supra  recitabunt  dictam  coronam  saltem  decies  quolibet  mense ; 
dummodo  indicatis  diebus  vere  contrili,  confessi  et  sacra  Commu- 
nione  refecti,  devote  orent  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  in- 
tentionem  Sanctitatis  Suae. 

Indulgentia  plenaria  concessa  iis  fidelibus,  qui  memoratam 
coronam  recitabunt  a  Dominica  Passionis  usque  ad  Sabbatum  San- 
ctum  inclusive,  lucranda  ea  die,  qua  vere  contriti  et  confessi, 
praeceptum  Paschale  adimplebunt. 

Indidgentia  septem  anno7itm  totidemque  quadragenarum 
omnibus  aliis  diebus,  lucranda  a  fidelibus  eamdem  coronam  reci- 
tantibus  corde  saltem  contrito  et  devote. 

Summus  Pontifex  Pius  IX,  Decreto  S.  C.  Indulg.  die  11  Augusti 
1851,  nedum  omnes  et  singulas  descriptas  indulgentias  confirmavit, 
sed  ulterius  concessit 

Indulgentiam  plenariam  in  festis  Nativitatis,  Circumcisionis, 
Epiphaniae,  SS.  Nominis  Jesu,  Paschae  Resurrectionis,  Ascensionis, 
Corporis  Domini,  et  Transfigurationis  D.  N.  J.  C,  vel  in  una  die 
ad  libitum  respectivarum  Octavarum,  omnibus  Christifidelibus,  qui 
saepedictam  coronam  devote  recitabunt  saltem  decies  in  quolibet 
mense,  dummodo  vere  conlriti,  confessi  et  sacra  Communione  re- 
fecti  visitaverint  aliquam  ecclesiam  vel  publicum  oratorium,  ac 
inibi  per  aliquod  temporis  spatium  oraverint  juxta  mentem  Sari- 
ctitatis  Suae  (Ex  Raccolta,  pag.  137  et  seq.). 

§  VI. 

CORONA  FRANCISCANA,  SIVE  CORONA  SEPTEM  GAUDIORUM 
B.  MARIAE  VIRGINIS  (PRO  ORDINE  SERAPHICO). 

711.  P.  Lucas  Waddingus,  Annalista  clarissimus  Ordinis  Mi- 
norum,  sequentia  narrat  dc  origine  coronae  Franciscanae. 


318  PAF^S    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Amio  Chrisli  1422  associalus  est  Minoribus  adolescens  quidam, 
B.  Mariae  Virgini  reverenler  addicUis,  qiii  contexta  ex  floribus 
corolla,  simulacrum  ejnsdem  decorabat.  Cum  legendis  floribus,  et 
huic  proseqnendae  pietati  non  adeo  liceret  in  lyrocinio  intendere, 
juvenili  levilate  conslituit  ad  saeculum  redire.  Discessurus  Virginem 
sahitavit,  et  patrocinium  ejus  poposcit.  Cui  illa  apparens  ait: 

« Noh  conlrislari  ob  dimissum  vel  impeditnm,  quod  mihi 
praeslabas,  florum  obsequium ;  docebo  te,  quomodo  illud  in  ahud 
praeclarius  convertas,  et  coronam  mihi  compingas  serto  illo  rosarum 
valde  pulchriorem.  Singulis  diebus  coronam  mihi  contexe,  non  ex 
floribus,  qui  cito  marcescunt,  neque  semper  haberi  possunt,  sed 
ex  piis  precibus,  quas  tu  poles,  et  Angelus  docuit  recitare.  Profer 
decies  Salutationem  Angelicam,  et  semel  Oralionem  Dominicam,  in 
honorem  gaudii,  quo  ego  exultavi  de  concepto  Verbo  aeterno.  — 
Secundo,  eadem  repete  propter  illud,  quo  surrexi  cum  festinatione 
in  montana  Judaeae  cognatam  Elisabetham  invisura.  —  Tertio, 
propter  summam  laetitiam,  qua  Christurn  Dominum  absque  dolore, 
inlegro  pudore  sum  enixa.  —  Quarto,  propter  eam,  qua  Magos 
Infantulum  adoraturos  excepi.  —  Quinto,  ob  repertum  in  templo 
Fiiium,  quem  prius  deflebam  amissum.  —  Sexto,  ob  gloriosam 
ejus  resurrectionem.  —  Septimo,  ob  meam  in  coelos  assumptionem. 
Haec  si  singulis  diebus  dixeris,  certo  scias,  sertum  mihi  gratum, 
et  tibi  meritorium  te  compacturum  ». 

Obsecutus  adolescens,  qua  potuit  devotione,  recitare  coepit 
praescriptam  precum  formulam,  et  accedens  caute  lyronum  ma- 
gister,  ut  exploraret  quid  in  cubiculo  ageret,  vidit  Angelum  rosas 
filo  paulatim  inserentem,  et  singulis  denis  aureum  lilium  conne- 
ctentem,  mox  coronam  ex  omnibus  composuisse,  et  tyronis  genuflexi 
capiti  imposuisse. 

Paulo  post  praeceplor  imperavit,  ut  quae  tunc  faciebat,  enar- 
raret,  dixilque  eo  se  modo  preces  illas  obtulisse,  quo  a  beata  Vir- 
gine  instructus  fuerat,  unde  visionis  arcanum  magisler  percepit. 

Hinc  invaluit  mos  in  Ordine  Minorum,  iransivitque  ad  alios, 
coronam  beatae  Virginis  recitandi,  quam  Oratione  Dominica 
septies,  et  Salutatione  Angelica  septuagies  et  bis,  repetita,  in  ho- 
norem  annorum  sepluaginta  duorum,  quibus  sacratissima  Virgo, 
juxla  probabiliorem  sententiam,  vixit,  et  Gaudiorum  septem  ab 
ipsa  expressorum  complendam  pii  viri  asseverant  (Annal.  Ord. 
Min.  tom.  X,  ad  ann.  U22,  n.  8). 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  319 

712.  Non  solum  ex  liinc  invaluit  nios  in  Ordine  Minorum 
recilandi  praedictam  coronam,  sed  etiam  usus  generalis  incepit, 
eam,  ex  granis  confectam,  deferendi  Fratrum  cingulo  appensam, 
ut  sic  Fratres  eamdem  semper  haberent  pro  recitatione  paratam, 
et  indulgentias  eidem  adnexas  lucrari  posseiit.  Unde  hodie  dici 
posset,  hujusmodi  coronam  tamquam  tesseram  Filiorum  Seraphici 
P.  S.  Francisci  factam  fuisse  et  habendam  esse. 

713.  Modo  demonslrari  oportet,  coronam  seplem  Gaudiorum 
13.  Mariae  Virginis  indulgenlia  plenaria  esse  ditatam.  Res  stalim 
defmiri  posset,  aulhenticam  decisionem  S.  Congregationis  hidul- 
gentiarum  referendo  (vid.  n.  70G),  sed  pro  historica  notitia  non 
inulile  censemus,  veritatem  ahis  auctoritatibus  illustrare. 

Corona  Franciscana  ditata  est  indulgentia  plenaria.  Id  constat 
l''  ^x  testimonio  Scriptorum  Ordinis  nostri.  Ferraris  haec 
habet:  a  Fratres  et  Sorores  de  Ordine  Minorum,  et  consequenter 
Tertiarii  et  Chordigeri,  recitando  coronam  B.  M.  V.  ex  72  Ave 
Maria  el  7  Pater  noster,  cum  adhuc  uno  Pater  et  Ave  pro 
Summo  Pontifice,  lucrantur  indulgentiarn  plenariam  sibi  in  primis 
concessam  a  Leone  X,  quam  Pauhis  V,  post  generalem  induigen- 
tiarum  Regularibus  concessarum  revocationem,  de  novo  concessit 
8  Junii  1608,  ad  inslantiam  P.  Ludovici  a  S.  Joanne  Evangeiista, 
Commissarii  generalis  Ultramonlanae  familiae  Minorum  de  Obser- 
vantia,  ut  referunt  Lantusca,  Kazenberger,  Portell.,  Peregrin.,  Ro- 
driguez,  Rordon...  et  alii  passim,  et  demum  confirmavit  Innocentius 
XI ))  (Verb.  Indulg.  art.  V,  n.  10). 

P.  Angelus  a  Lantusca  a  P.  Lucio  Ferraris  citalus  scribit: 
«  Paulus  V  Fratribus  Minoribus,  et  per  participationem  Fratribus 
etSororibus  Tertii  Ordinis  et  Chordigerorum  concessit  indulgentiam 
plenariam,  quoties  (ogni  volta)  quis  eorum  recitaverit  coronam 
B.  M.  V.  ex  septem  Pater  noster,  et  septuaginta  duobus  Ave  Maria, 
cum  adhuc  uno  Pater  et  Ave  pro  Sanctitate  Sua,  prout  fieri  con- 
sueverat  pro  sa.  me.  Leone  X,  qui  eamdem  elargitus  erat  indul- 
gentiam,  revocatam  anno  1606  ab  ipso  Paulo  V,  et  postea  anno 
1608  die  8  Junii  de  novo  ab  eodem  Pontifice  concessam  (Thea- 
trum  Regularium,  verb.  Indulg.  n.  3). 

Laurentius  a  Portellis  enarrat  se  vidisse  litleras  tcstimonia- 
les  impressas,  in  quibus,  non  obstante  generali  revocatione,  l^aulus 
V  hanc  indulgentiarn  plenariam  denuo  concesserat  (Dubia  Regu- 
laria,  pag.  262;  Acla  S.  Sed.  vol.  I,  pag.  5:)2). 


320  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

2"  Conslat  ex  Rubricis  particularibus  nostri  antiqui  Brevia- 
rii  iTanciscani,  confirmatis  ab  Innocentio  XII,  in  quibus  n.  90  haec 
reperiuntur:  n  Sabbalo  praeserlim,  et  singulis  aliis  hebdomadae 
dicbus  recitanda  est  a  nostratibus  ex  clevotione  Corona  B.  M.  V. 
Dominae  nostrae,  approbata  a  sa.  me.  Leone  X  in  Brevi  Exponi 
nobis,  die  14  Septembris  1517  concesso,  et  per  aliud  ejusdem 
Pontificis  Breve,  quod  incipit:  Dum  praeexcelsa,  die  19  Junii  1515 
ea  indulgentia  decorata,  quam  Paulus  V  post  generalem  indulgen- 
tiarum  revocationem  benigne  innovavit,  et  recol.  mem.  Innocen- 
tius  XI  per  suas  etiam  in  forma  Brevis  Litteras  similiter  incipien- 
tes:  Exponi  Nobis,  die  15  Maji  1G88,  firmam  esse  voluit  atque 
sancivit  ». 

3°  Patet  ex  Summario  Indulgentiarum  Ordinis  Seraphici, 
uti  aiUhentico  recognito  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum.  Ibi 
enim  legitur:  «  Fratres  et  Moniales  Ordinis  Minorum,  recitando  co- 
ronam  B.  M.  V.  vulgo  dictam  Ordinis,  quae  constat  70  Ave  Ma- 
ria  et  septem  Pater  noster,  et  insuper  uno  Pater  noster  et  uno 
Ave  Maria  pro  Summo  Pontifice,  lucrantur  indulgentiam  plena- 
riam  concessam  a  Leone  X  et  Paulo  V  »  (Rescr.  auth.  pag.  394  etc). 

Similia  leguntur  in  elencho  aiUhentico  Indulgentiarum  Con- 
fraternitatis  Devotoriim  Jesu  Christi  ad  Calvarium,  vulgo  Sac- 
coni  rossi,  quae  Confraternitas  anno  1776  aggregata  et  affiliata 
fuit  Seraphico  Ordini  Minorum  a  Rmo  P.  Paschali  a  Varisio  xMini- 
stro  Generali.  Ibi  enim  haec  habentur:  «  Recitando  coronam  B.  M. 
V.,  vulgo  dictam  Ordinis,  quae  constat  septuaginta  Ave  Maria  et 
septera  Pater  noster,  addito  uno  Pater  et  Ave  pro  Summo  Pon- 
tifice,  acquiritur  indulgentia  plenaria,  cum  dispositionibus  debitis, 
ut  in  principio  dictum  est  »  (Rescr.  auth.  pag.  503,  n.  34). 

4"  Patet  tandem,  et  res  extra  omnem  dubitationem  posita- 
est,  per  expressam  declaralionem  S.  Congregationis  Indulgentia- 
rum,  quae  proposito  dubio: 

Utrum  corona  septem  Gaudiorum  B.  M.  V.  in  Ordine  Se- 
raphico  ditata  sit  indidgentia.  plenaria"^ 

Resp.:  Affirmative  (Decr.  29  Augusti  18G4.  N.  412). 

714.  Rmus  P.  Bernardinus  a  Portu  Romatino  Minister  Gene- 
ralis  Ordinis  Minorum  sequens  dubium  solvendum  proposuit  S.  Con- 
gregationi  Indulgentiarum: 

An  ad  lucrandas  indulgentias  Rosarii  B.  M.  Virginis,  sive 
Coronae  Fronciscanae,  vel  parvae  Coronae  Immaculatae  Conceptio- 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE    OBJECTIS    IMIS    APPLICATAE.  321 

nis  B.  M.  Virginis  {vulgo  Coroncina  della  [mmacolata),  vel  S.  Bir- 
gillae  etc,  necessarium  sit  habere  Rosarium  materiale  ad  hoc  be- 
nedictum,  vel  simplex  recitatio  sufficiat? 

Auctores  hac  super  re  non  eamdem  tenent  sententiam;  qua- 
propter  Orator  Sanctitatis  Tuae  judicium  exquirit,  ut  dubium 
tollatur. 

S.  Congregatio  respondit:  Standum  esso,  lerminis  concessio- 
num  imiulgenliarum  adnexarum  singulis  precatoriis  coronis, 
de  quibus  in  proposito  dubio  (Decr.  7  Aug.  1889,  apud  Nouv. 
Rev.  Theol.  tom.  XXVI,  pag.  264). 

Qua  decisione  praemissa,  nos  affirmamns,  quod  relate  ad  ef- 
fectum  lucrandi  indulgentiam  plenariam  coronae  Franciscanae  ad- 
nexam  haud  necesse  sit  eam  benedicere.  Sane  indulgentia  hujus- 
modi  non  realis,  sed  personalis  est,  scilicet  non  adnexa  coronae 
materiali,  sed  recitationi  precum.  Ex  historia  enim,  quam  de 
corona  Franciscana  supra  dedimus  verbis  relebris  P.  Waddingi, 
constat  beatissimam  Virginem  non  aliud  Fratri  Novitio,  cui  apparuit, 
commendasse,  quam  recitationem  70  Ave  Maria  cum  7  Pater, 
quibus  melius  quam  floribus  coronam  Virgini  acceptissimam 
efformasset;  de  corona  autem  ex  granis  confecta  ne  verbum 
quidem. 

Accedit,  et  hoc  est  praecipuum,  quod  Summi  Pontifices,  qui 
praefatam  indulgentiam  vel  concesserunt,  vel  restituerunt  vel  con- 
firmarunt,  ut  Leo  X,  Paulus  V,  et  Innocentius  XI,  nullam  menlio- 
nem  faciunt  de  materiali  corona,  nec  de  necessitate  eam  bene- 
dicendi. 

Res  confirmatur  ex  more  in  Ordine  Seraphico  semper  habito 
et  servato  non  benedicendi  materialem  coronam  (Cf.  Acta  S.  Sed. 
vol.  I,  pag.  553). 

Tandem  veritas  extra  omne  dubium  ponitur  per  sequentem 
aulhenticam  decisionem: 

An  ad  ejfectum  lucrandi  dictam  indulgentiam  necesse  sit, 
ut  praefatae  coronae  benedicantur  ? 

S.  Congregalio  resp.:  Negative  (Decr.  cit.  29  Aug.  1864.  N.  412). 

715.  Ex  dictis  sequentia  corollaria  deducuntur. 

I.  Ex  eo  quod  corona  septem  Gaudiorum  B.  M.  V.  ditata  sit 
indulgentia  plenaria  in  Of{dine  Serapiiico,  consequitur  ipsam  esse 
exctusive  propriam  Ordinis  Minorum.  Et  revera  Surnmi  Pontifices 
hujusmodi  indulgentiam    non    omaibus    CJiristifidclibus  concesse- 

21 


32:2  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

7'unly  sed  Fratribus  et  Sororibus   de    Ordine   Minorum,  et  per 
participalionem   Tertiariis  et  Chordigeris. 

Tertiarii  saeculares  aulem  post  Constitntionem  Misericors  Dei 
Filius  Siimrni  Pontificis  Leonis  XIll  nec  non  declarationes  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum  in  Decreto  31  Januarii  1893  ad  X  et 
XVIll  dubium,  jus  ad  praedictam  indulgentiam  amiserunt. 

Yerum  benignitate  ejusdem  gloriosi  Pontificis,  per  Breve  diei  7  Julii 
1896,  praedicti  Tortiarii  admissi  sunt  per  quinqiiennium  ad  participatio- 
nem  iudulgentiarum  ac  piorum  operum,  quibus  primus  et  secundus  Ordo 
Franciscalis  pollet.  Quocirca  Tertiarii  quoque  lucrari  possunt  per  tempus 
memorato  Brevi  praefinitum  indulgentiam  plenariam  recitationi  coronae 
Franciscanae  adnexam  (Vid.  Breve  circa  finem  Tractatus  de  Tertio  Ordine). 

Sodales  etiam  Archiconfraternitatis  Devotorum  Jesu  Christi 
ad  Calvarium,  vulgo  Sacconi  rossi,  gaudent  indulgentia  coronae 
Serapliicae  adnexa  (Vid.  Rescr.  auth.  pag.  503,  n.  30). 

2.  Ex  eo  quod  pro  lucranda  dicta  indulgentia  necesse  non  sit, 
ut  praefatae  coronae  benedicantur,  legitime  infertur,  coronam  Fran- 
ciscanam  non  indigere  benedictione,  tum  in  casu  quo  Loca  Sancta 
tetigeiHt,  tum  in  casu  quo  ea  non  tetigerit,  sed  aliunde  habeatur. 

3.  Ex  eo  quod  ad  consequendam  praedictam  indulgentiam 
plenariam  non  sit  necessarium  coronam  materialem  adhibere, 
jure  deducitur,  quod  si  quis  ex  Fratribus  vel  Monialibus  Ordinis 
Minorum  recitaret  praescriptas  72  Salulationes  Angelicas  cum  7 
Oralionibus  Dominicis,  cum  adhuc  uno  Pater  et  Ave  pro  Summo 
Pontifice,  quin  utatur  materiali  corona,  vel  quia  eam  non  pos- 
sidet,  vel  secum  non  defert,  vel  uti  ea  non  vult,  lucrari  aeque 
potest  indulgentiam  plenariam. 

716.  Quia  de  coronis  quae  Loca  Sancta  tetigerunt,  mentio 
nunc  facta  est,  probe  notandum,  liujusmodi  coronas,  quae  etiam 
Hierosolymitanae  dicuntur,  quibusque  passi m  Fratres  Minores  pro 
recitatione  coronae  septem  Gaudiorum  utuntur,  indulgentias 
plurimas  adnexas  habere,  ut  jam  diximus  n.  684,  quae  tamen 
nullatenus  confundi  debent  cum  plenaria  de  qua  loquimur.  Haec 
enim  distinguitur  ab  illis  etiam  ex  eo,  quod  hanc  lucrari  pos- 
sunt  tantum  Fratres  et  Sorores  Ordinis  Minorum,  dum  econtra 
illas  consequi  possunt,  dummodo  opera  praescripta  compleverint, 
omnes  et  singuli  Christifideles  (vid.  n.  685),  juxta  Constitutionem 
Innocentii  XI  Unigeniti  die  28  Jan.  1688  (Cf.  Acta  S.  Sedis,  vol.  I, 
pag.  553). 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  323 

717.  Si  allente  considerentiir  dociimenta,  quibus  evincitur, 
coronam  septem  Gaudiornm  B.  M.  V.  in  Ordine  Serapliico  esse 
ditatam  indulgentia  plenaria,  videbilur  profecto,  eamdem  indul- 
gentiam  toties  acquiri  posse,  quoties  praefata  corona  recitatur. 
Concessa  est  enim  recitantibus  70  vel  72  Salulaliones  Angelicas 
et  seplem  Oraliones  Dominicas,  absqne  determinalione  temporis  et 
quin  deflniantu}'  vices,  quasi  proinde  diceretur,  indulgentiam  ple- 
nariam  adnexam  esse  cuilibet  i-ecitationi  praedictae  coronae.  P.  An- 
gelus  a  Lantusca  autem,  qui  vidit  concessionis  foiium  impressum 
anno  1609  in  lypographia  Camerali,  expresse  dicit,  indulgentiani, 
de  qua  agimus,  toties  acquiri,  quoties  corona  Franciscana  recitatur 
(Theatr.  Reg.  loc.  cit.). 

In  hbro,  cnjus  titulus  «  Codex  redactus  Legum  Fratrum 
Minorum  in  Synopsimn,  pag.  578,  n.  23  ita  legitur:  Sorores 
S.  Clarae  et  Tertii  Ordinis  sub  Fratrum  cura  lucrentur  plena- 
riam  indulgentiam,  quoties  dixerint   coronam  l^.  Virginis  Mariae. 

Sed  res  quam  defendimus,  extra  omnem  dubitationem  poni 
videtur  auctoritale  Summarii  Indulgentiarum  Archiconfraterni' 
tatis  Chordigerorum,  uti  authentici  declarati  die  1  Junii  1866  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum.  Ibi  sub  nnmero  XII  haec  leguntur: 

((  Confratribus  igitur  et  Consororibus,  ex  praedictis  Summo- 
rum  Pontificum  concessionibus...  communicantur,  praeter  ahas 
multas  nostratibus.assignatas,  indulgentiae  p?'o  recitatione  coronae 
septem  Gaudiorum  B,  M.  Virginis,  pro  Stalione  SS.  Sacramenti, 
et  pro  exercitio  Viae  Crucis:  quae  praecipuae  habenlur  ac  pre- 
tiosissimae,  et  a  Tertiariis  etiam  et  Chordigeris  omnibus  in  gratia 
existentibus,  toties  quoties  lucrari  possunl,  et  Purgatorii  ani- 
mabus  applicari »  (Rescr.  auth.  pag.  434-435). 

718.  Quoad  nobis  constat,  nuUi  ex  aUis  coronis  concessa  est 
indulgentia  plenaria  per  solam  recitationem  precum  acquirenda, 
sed  semper  ad  eam  lucrandam  alia  pia  opera,  praeter  coronae  re- 
citationem,  praescribuntur,  ut  ex.  gr.  Confessio,  Communio,  preces 
ad  intentionem  Summi  Pontificis  etc. ;  dum  econtra  ad  assequen- 
dam  indulgentiam  plenariam  coronae  Franciscanae  annexam,  prae- 
ter  ejusdem  recitationem,  nihil  aliud.  habetur  praescriptum, 

719.  Praedicta  indulgentia  applicari  potest  tam  vivis  quam 
defunctis.  Licet  enim  ex  primaeva  concessione  pro  vivis  tantum 
videatur  concessa,  dum  clausula  pro  defunctis  applicabilis  in 
documentis  non  reperiatur,  cerlum  est  tamen,  eamdem  posse  ipsis 


354  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

clefunctis  applicari,  proiU  patet  tum  ex  Summario  Indulgenliarum 
Chordigerorum  in  textu  modo  relato,  tum  ex  generali  concessione 
Gregorii  XV,  Brevi  10  Novembris  1G22:  indulsit  enim  Pontifex, 
iit  «  Rcligiosi  Minores,  Clarissae,  et  Terliarii  possint  per  mo- 
duni  suffragii  applicare  animabus  Purgatorii  omnes  indidgen- 
tias  et  bona  opera  ab  ipsis  facienda »  (Rescr.  auth.  Summ. 
pag.  395,  3j^). 

720.  In  testimoniis,  quae  de  hac  corona  supra  attulimus, 
modo  70,  modo  72  Ave  Ma^ia  recensentur.  De  hac  varietate  non 
miretur  lector.  Sunt  revera  70  Ave  Maria  cum  septem  Pater,  si 
inspiciatur  origo  coronae,  prout  ipsa  beatissima  Virgo,  juxta  Sera- 
phicam  traditionem,  eam  docuit  Fratrem  Novitium.  Sunt  autem 
72  Ave  Maria  (prout  in  praesens  componitur  et  recitatur),  quia 
duo  aha  Ave  Maria  adjecla  fuerunt  ad  complendum  numerum 
annorum,  quibus  beatissima  Virgo,  juxta  sententiam  quam  Wad- 
dingus  probabiliorem  vocat,  in  terris  vixit.  Orationi  autem  Domi- 
nicae  septies  repetitae  in  memoriam  et  honorem  septem  Gaudio- 
rum  ejusdem  Virginis  Matris,  additum  est  aliud  Pater  noster  pro 
Summo  Pontifice. 

721.  Cum  igitur  corona  Franciscana  tam  pretioso  thesauro 
sit  locupletata,  eam  conlinuo  non  deferre  et  quidem  cingulo  ap- 
pensam,  uti  fert  antiquus  usus  in  universo  Ordine  Seraphico,  eam 
saepius,  imo  quotidie,  prout  Constitutiones  generales  Ordinis  hor- 
tantur,  non  recitare  in  pium  obsequium  dulcissimae  Matris  no- 
strae  Mariae,  evidens  signum  foret  modicae  pietatis. 

Insuper  jam  diximus,  coronam  Seraphicam  septem  Gaudio- 
rum,  si  Loca  Sancta  tetigerit,  indulgentias  plurimas  adnexas  ha- 
bere,  praeter  plenariam,  de  qua  hucusque  locuti  sumus.  Porro 
ut  hae  quoque  acquiri  possint,  necesse  est,  ut  praeter  adimplemen- 
tum  operum  praescriptorum,  coronam  secum  quis  deferat  vel  saltem 
penes  se  habeat. 

Quod  si  quis  coronam  Hierosolymilanam  habere  nequit,  curet 
ut  ea  quam  possidet  el  secum  defert,  a  Sacerdote  legitima  facul- 
tate  praedito  benedicatur  cum  applieatione  indulgentiarum  Apo- 
stolicarum,  quae  sunt  eaedem  ac  illae  concessae  coronis  Terrae 
Sanctae.  Ut  vides,  hujusmodi  benedictio  non  impertiretur  co- 
ronae  Seraphicae,  qua  tali:  corona  siquidem  Franciscana,  ut  su- 
pra  exposuimus,  non  indiget  benedictione,  ut  indulgentia  plena- 
ria  fruatur ;  sed  ideo  benediceretur,    ut   ei  adnectantur  etiam 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  325 

indulgenliae,  quae  dicuntur  Apostolicae,  ad  quas  habendas  omnino 
requiritur  benedictio  a  Sacerdote  facultatem  babente  rite  collala. 

722.  Indicantur  septem  Gaudia  B.  Mariae  Virginis. 

1.  Quando  ab  Angelo  salutata  concepit  in  purissimo  utero  de 
Spiritu  sancto. 

2.  Quando  in  visitatione  ad  S.  Elisabeth,  ab  ea  primum  se 
vocari  audivit  Matrem  Dei. 

3.  Quando  sine  ullo  virginalis  suae  puritatis  detrimento  in 
lucem  edidit  Kilium  Dei  pro  amore  nostro  hominem  factum. 

4.  Quando  vidit  Filium  suum  Jesum  a  Magis  adoratum. 

5.  Quando  amissum  Filium  suum  invenit  post  triduum  in 
templo  interrogantem  et  docentem  Doctores. 

6.  Quando  vidit  Filium  suum  gloriose  a  morte  resuscitalum. 

7.  Quando  assumpta  est  in  coelum,  exaltata  super  choros 
.\ngelorum  (vid.  n.  711  ex  Waddingo). 

723.  Brevior  conspectus  rerum  notabilium  ac  majoris  mo- 
menti  coronae  Franciscanae  septem  Gaudiorum  B.  Mariae 
Virginis. 

1.  Corona  Franciscana  originem  habet,  juxta  traditionem  in  Or- 
dine  Seraphico  servatam,  ab  ipsa  gloriosa  Virgine  Maria,  Matre  Dei. 

2.  Componitur  ex  septuaginta  duobus  Ave  Maria  et  septem 
Pater  noster,  addito  uno  Pater  et  Ave  pro  Summo  Ponlifice,  et 
recitatur  in  memoriam  et  honorem  septem  Gaudiorum  Virginis 
Deiparae,  nec  non  septuaginta  duorum  annorum,  quibus  ipsa  sa- 
cratissima  Virgo,  juxta  probabiliorem  sententiam,  in  terra  vixit. 

3.  Ab  ipsa  origine  invaluit  mos  in  Ordine  Minorum  dictam 
coronam  recitandi,  ac  deinceps,  ex  granis  confectam,  eam  defe- 
rendi  cingulo  appensam. 

4.  A  Sacra  Indulgentiarum  Congregatione  declaratum  est:  Co- 
ronam  septem  Gaudiorum  B.  Mariae  Virginis  in  Ordine  Sera- 
phico  ditatam  esse  indulgentia  plenaria. 

0.  Ad  effectum  lucrandi  dictam  indulgentiam  minime  necesse 
est,  ut  praefatae  coronae  benedicantur.  Hujusmodi  enim  in- 
dulgentia  est  tantum  personalis,  non  realis,  id  est  immediate 
adnexa  recitationi  precum,  minime  vero  coronae  materiali. 

6.  Quare  si  cuipiam  Heligioso  Franciscano  deesset  corona  ma- 
terialis,  praedictam  indulgentiam  acquirere  aeque  posset,  memo- 
riler  recitando  praescriptas  preces. 

7.  Corona  Franciscana,  si  Loca  Sancta  tetigerit,  plurimas 
alias  indulgentias  adnexas   habet;   si    loca   Terrae   Sanctae  non 


32G  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

tetigeril,  appiicari  ei  possuiit  a  Sacerdole  facuUatem  hahente 
indulgentiae  Apostolicae,  quae  siint  eaedem  ac  illae  adnexae  co- 
ronis  Terrae  Sanclae.  Ad  lucrandas  hujusniodi  indulgentias  requi- 
ritnr  ut  corona  in  propria  deferatur  persona,  vel  penes  se  in  cu- 
biculo,  vel  alio  decenti  loco  suae  habitationis  retineatur,  et  coram 
ea  devote  praescriptae  preces  recitentur. 

8.  Inde  coUigitur,  quot  et  quaha  bona  spiritualia  Religiosis 
et  Monialibus  etc.  Ordinis  Minorum,  coronam  septem  Gaudiorum 
B.  M.  V.  secum  deferentibus,  provenire  possunl  ex  eadem  corona, 
et  quot  bonis  spiritualibus  se  privant  ii,  qui  parum  devoti  et  con- 
tra  consuetudinem  Ordinis  eam  non  deferunt. 

9.  Corona  septem  Gaudiorum  B.  M.  V.  est  exclusive  propria 
Ordinis  Minorum;  unde  S.  Congregatio  decisit,  praefatam  coronam 
ditatam  esse  indulgentia  plenaria  in  ordine  Seraphico,  Quare  in- 
dulgentia  plenaria  eidem  coronae  adnexa  acquiri  tantum  potest  a 
Fratribus,  Sororibus  Ordinis  Minorum,  et  ab  iis,  qui  cum  eis  com- 
municant  in  privilegiis  et  indulgentiis. 

10.  Indulgentia  plenaria  coronae  Franciscanae  adnexa  acquiri 
potest  toties,  quoties  eadem  corona  recitatur. 

11.  Praedicta  indulgentia  plenaria  est  apphcabihs  tam  vivis 
quam  defunctis. 

12.  Indicantur  septem  Gaudia  B.  Mariae  Virginis. 

§  VIL 

ROSARIUM  A  CRUCIGERIS  BENEDICTUM. 

724.  In  Bibliotheca  Seminarii  Leodiensis  asservatur  apogra- 
phum  Liiterarum  Summi  Pontificis  Leonis  X,  ex  quibus  constat, 
ab  hoc  Pontifice  traditam  fuisse  Generali  Canonicorum  Regula- 
riu7n{\)  S.  Augustini  Ordinis  S.  Crucis  in  Hollandia,  qui  Cru- 
cigeri  vel  Cruciferi  nuncupantur,  facultatem  benedicendi  Rosaria 
cum  apphcatione  indulgentiae  500  dierum,  quoties  Oratio  Domi- 
nica,  vei  Salutatio  Angelica  in  iis  devote  a  fidehbus  dicalur 
(Apud  Acta  S.  Sedis,  voL  XVI,  pag.  404  el  seq.  Compend.  facti). 


(1)  Obiter  notamus,  cx  Ordinibus  Canonicorum  Regularium  nunc  superesse 
Lateranenses,  Praemonstratenses,  et  Crucigeros.  Ordo  Crucigerorum  in  prae- 
sens  qualuor  continetur  domibus  (Acta  S.  Sed.  loc.  cit.). 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  827 

Etiam  in  Raccolta  habelur:  «  Per  Breve  Rcgtdarem  vilam 
diei  20  Augusti  1516  Suminus  Ponlifex:  Leo  X  concessit  ridelibus, 
qui  cum  corona  B.  Mariae  Virginis,  benedicta  a  Magistro  Generali 
pro  tempore  Canonicorum  Regnlarium  S.  Augustini  Ordinis  S.  Cru- 
cis  (communiter  Crucigeri  nuncupati),  devoto  recitabunt  Oratio- 
nem  Dominicam  vel  salutationem  Angelicam,  indulgentiam  quin- 
GENTORUM  DiERUM  (jiialihet  vicc  ». 

725.  Per  Rescripta  S.  Congregationis  de  Propaganda  Fide  diei 
13  Julii  184o  et  9  Januarii  1848  Summi  Pontifices  Gregorius  XVI 
et  Pius  IX  praedicto  Magistro  Generali  Ordinis  S.  Crucis  indulse- 
runt,  ut  aliis  Canonicis  ejusdem  Ordinis  delegare  possit  faculta- 
lem  benedicendi  cum  appiicatione  praefatae  indulgentiae  rosaria 
beatae  Virginis  {Raccolta,  pag.  192;  Acta  S.  Sed.  loc.  cil.). 

726.  Cum  circa  hujusmodi  facultatem  recentiori  tempore  exorta 
fuerint  dubia,  quae  deinde  proposita  sunt  resolvenda  S.  Congre- 
galioni  Indulgenliarum,  S.  Congregatio  per  Decretum  15  (vel  14 
ut  habet  Raccolta)  Martii  1884,  a  Summo  Pontifice  Leone  Xlll 
approbatum,  praefatam  facultatem  definitive  recognovit  in  sohs 
Canonicis  Crucigeris  nuncupatis  {Raccolta  pag.  193). 

727.  Ut  lectores  habeant  de  re  pleniorem  nolitiam,  memora- 
tum  Decretum  hic  transcribere  censemus  (Apud  Acta  S.  Sed.  loc.  cit.). 

Ohdinis  Sanctae  Crucis.  Cum  innumera  propemodum  (juae- 
stiones  et  dubia  Sacrae  Congregationi  Indulgentiis  Sacrisque  Heli- 
quiis  praepositae  exhibita  fuerint,  nomine  etiam  Archiepiscoporum 
et  Episcoporum,  de  authenticitate  indulgentiae  dierum  quingen- 
torum  a  Leone  Papa  X,  Litteris  in  forma  Brevis  datis  die  20  Au- 
gusti  1516  concessae  et  quodammodo  confirmatae  a  Summis  Pon- 
tificibus  Gregorio  XVI  et  Pio  IX,  rescriptis  Sacrae  Congregationis 
de  Propaganda  Fide  dierum  13  Julii  1845  et  9  Januarii  1848, 
quam  lucrari  dicuntur  Christifideles,  quoties  in  rosariis  beatae 
Mariae  nuncupatis  et  benedictis  a  Magistro  GeneraH  Ordinis  San- 
clae  Crucis  vel  a  Sodalibus  ejusdem  Ordinis,  a  Magistro  GeneraU 
ad  id  specialiter  deputatis,  Orationem  Dominicam  vel  Salutatio- 
nem  Angeticam  devote  recitaverint,  Sacra  eadem  Congregatio,  ut 
Christifidelium  tranquillitati  prospiceret,  rem  mature  perpendere 
et  absolvere  constiluit.  Qua  oblata  opportunitate,  quaesitum  eliam 
est  de  necessitate  recitandi  tertiam  saltem  partem  Rosarii  D.  V. 
Mariae,  ut  indulgentia  illa  acquiri  possit,  quemadmodum  forlasse 
innuere  videbantur  verba,  quibus  Bomani  Pontifices    praefatas  in- 


328  PARS   II.    m   1NDUF.GENT11S   IN    SPECIE. 

dulgenlias  adamussim  adnexas  rosariis  a  Magistro  Generali  dicli 
Ordinis  benedictis  concesserunl. 

Insuper  cum  plures  Sacerdotes  lum  a  Sanclissimo  Domino 
Nostro  Papa,  tum  a  Sacra  ipsa  Congregatione  privilegium  expostu- 
laverint  rosaria  benedicendi  cum  applicatione  indulgentiae,  quam 
ipsis  sodales  Grucigeri  adnectunt,  quaesitum  quoque  est  de  hujus- 
modi  precibus  exaudiendis  vel  respuendis. 

Quae  omnia  sequentibus  dubiis  proposilis  complexa  sunt: 

I.  Utrum  indulgenlia  quingentorum  dierum  quoties  in  ro- 
saynis  per  Crucigeros  benedictis  Oratio  Dominica  vel  Salutatio 
Angelica  devote  dicatur,  revocanda  sit, 

a)  vel  uti  apoci^ypha,  seu  ratione  dubiae  authenticitatis, 

b)  vel  uti  indiscreta,  seu  ratione  indiscretae  concessionis, 

c)  vel  ob  alias  extrinsecas  rationes? 

Et  quatenus  negative  ad  omnes  l.  dubii  partes, 

II.  Uti^um  eadem  indulgentia  rata  habenda  sit  et  confirmanda, 
vel  potius  dicenda  sit  ratihabitione  et  confirmatione  non  indigere? 

III.  Ut7^um  pro  acquirenda  eadem  indulgentia  necesse  sit  in- 
tegrum  rosarium  devote  recitare? 

IV.  Utrum  expediat  aliis  etiam  Sacerdotibus  concedi  pri- 
vilegium  benedicendi  rosaria  cum  applicatione  indulgentiae,  quo 
gaudent  Sodales  Crucigeri? 

Et  Patres  Eminentissimi  in  Congregatione  Generali  habita  die 
11  Martii  1884  in  Aedibus  Apostolicis  Vaticanis  rescripserunt: 

Ad  I.  Negative  in  omnibus, 

Ad  II.  Non  indigere. 

Ad  III.  et  IV.  Negative, 

Die  vero  lo  ejusdem  mensis  et  anni,  facta  ab  infrascrHpto 
Sacrae  Congregationis  Secretario  relatione,  Sanctissimus  Domi- 
nus  Noster  Leo  Papa  Xlll  Pati^um  Cardinalium  responsiones 
benigne  approbavit. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  Sacrae  Congregationis  Indulgen- 
liis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae,  die  15  Martii  1884. 

Al.  Card.  Oreglia  a  S.  Stephano,  Praef. 
Franciscus  Della  Volpe,  Secret. 

728.  Ex  relato  Decrelo  sequentia  habemus,  quae  specialiter 
adnotare  interest: 


v^' 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  329 

1.  Cerla  est  indulgentia  quingentorum  dierum,  quolies  in 
rosariis  pcr  Crucigeros  benedictis  Oratio  Dominica  vel  Salutatio 
Angelica  devole  dicitur. 

2.  Pro  acquirenda  eadem  indulgentia  necesse  non  est  inte- 
grum  rosarium  vel  coronam  recitare.  Unde  si  quis  cum  praedi- 
cto  rosario  seu  corona  unam  lantum  decadem,  vel  eliam  unum 
tantunnnodo  Pater  noster,  aut  unum  Ave  Maria  devote  reci- 
taret,  aeque  lucraretur  indulgentiam  quingentorum  dierum  tum 
pro  recitatione  unius,  tum  pro  recitatione  alterius.  Siquidem  Leo  X, 
quoad  hoc  rosarium  per  Crucigeros  benedictum,  indulgentiam  quin- 
gentorum  diernm  largitus  est  non  quidem  recitantibus  rosarium, 
sed  simpliciler  in  rosario  Orationem  Dominicam  vel  Salutationem 
Angelicam  devote  dicentibus  (Cf.  Votum  Consult.  Acta  S.  Sed. 
loc.  cit.  pag.  411). 

3.  Praefata  indulgentia  non  est  personalis,  sed  realis,  qua- 
lenus  nempe  non  simplici  recifationi  Orationis  Dominicae  vel 
Salutationis  Angelicae  est  adnexa,  sed  est  specialis  pro  iis  fide- 
libus,  qui  ad  hoc  utuntur  rosariis  seu  coronis  a  Magistro  Or- 
dinis  S.  Crucis,  vel  ab  eo  delegatis,  benedictis.  Qui  ergo  hujus- 
modi  coronam  non  possidet,  praedictam  indulgentiam  assequi  nequit. 

4.  Corona  Crucigerorum  non  habet  specialem  formam;  suf- 
ficit,  ut  eruitur  ex  dictis,  ut  sit  corona  B.  Mariae  Virginis. 

5.  Indulgenliae  saepedictae  coronae  sunt  applicabiles  etiam 
defunctis.  Omnes  enim  indulgenliae  precibus  piisque  operibus  ad- 
nexae,  quae  continentur  in  Raccolta,  sunt  applicabiles  per  modum 
suffragii   animabus  fidelium  defunctorum  {Raccolta,  pag.  XXVllI). 

6.  Privilegium  benedicendi  dictas  coronas  est  exclusive  pro- 
prium  Ordinis  S.  Crucis  seu  Crucigerorum,  et  non  licet  nec  Soda- 
libus  nec  ipsi  Magistro  praedicti  Ordinis  alios  Sacerdotes,  qui  non 
sint  ejusdem  Ordinis,  ad  id  delegare. 

729.  Ob  singularitatem  memoratae  indulgentiae  et  facilitatem 
eam  acquirendi  contingit,  ut  hujusmodi  rosaria  a  Crucigeris  bene- 
dicta  jamque  ex  Hollaiidia  non  modo  in  Bclgium,  Galliam,  Germa- 
niam,  atque  Italiam,  sed  in  dissitas  etiam  regiones  atque  in  omnes 
orbis  partes  diffundanlur,  vol  undecumque  in  llollandiam  bene- 
icenda  mittantur  (1). 


(1)  Si  quis  (Jcsidcriit  cognosceie  direclionem  \h\  Patrcs  Crucijj^cros,  hic  cann 
damus,  proul  a  cl.  P.  IJcringer  exhibctur    in    suo   opcrc    Les   Indulgences   ctc. 


330  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN   SPECIE. 

730.  Hic  nieiiiinisse  javat,  uni  eidemque  rei,  ex.  gr.  coronae, 
adnecti  posse  Indulgeniias  diversas,  quae  tanien  haiid  acquiruntur 
unica  coronae  recilalione,  sed  pro  singulis"  indulgentiis  diversis 
requiritur  respectivae  coronae  recitatio  (Decr.  29  Febr.  1820. 
N.  249). 

Exinde  consequitur,  etiam  coronis  Crucigerorum  applicari 
posse  indulgentias  diversas:  et  revera  saepe  accidit,  ut  fideles  Cru- 
cigeris  benedicenda  deferant  rosaria  jam  consuetis  indulgentiis 
SS.  Rosarii  vel  etiam  S.  Birgittae  ditata,  quae  indulgentiae,  ut  per 
se  intelligitur,  adnecti  quoque  possunt  posl  applicalionem  indul- 
gentiarum  quae  coronae  Crucigerorum  sunt  propriae. 

731.  Ut  quis  indulgentias  quingentorum  dierum  pro  quolibet 
Pater  noster  et  pro  qualibet  Ave  Maria  assequi  possit,  requiritur 
ut  non  aliunde  tenealur  ex  praecepto  sive  ex  conscientia  ad  eas- 
dem  preces  ^ecitnndas.  Exempli  gratia,  per  recitationem  Orationis 
Dominicae  et  Salutationis  Angelicae,  quae  ante  Horas  canonicas 
a  Sacerdotibus  recitandas  praescripla  est,  vel  a  Confessario  pro 
sacramentali  poenitentia  imposita.  acquiri  nequeunt  praedictae  in- 
dulgentiae. 

732.  Ex  eo  quod  facilius  acquiruntur  indulgentiae  in  rosariis 
Crucigerorum  timendum  non  est,  quod  devotio  erga  ceteras  coro- 
nas,  puta  rosaria  S.  Dominici,  minuatur;  nam  rosaria  S.  Dominici, 
prout  etiam  S.  Birgillae  etc.  annexas  habent  plures  indulgentias 
partiales  et  plenarias,  ac  privilegia;  quoad  vero  Franciscanos, 
simplici  recitationi  coronae  seplem  Gaudiorum  adnexa  est  indul- 
gentia  plenaria.  Ceterum,  ut  ait  Consultor  in  suo  voto  super  hac 
materia,  expedit,  ut  adsit  modus  facilior  lucrandi  indulgentias 
pro  illis,  qui  quinque  decades  cum  mysteriorum  memoria  (ut 
in  rosario  S.  Dominici)  recitare  quacumque  ex  causa  nolint  aut 
nequeant. 

Licet  autem,  prosequitur  citatus  Consultor,  per  se  ad  Cruci- 
gerorum  indulgentiam  lucrandam  non  requiratur  coronae  totius  re- 
citatio,  quemadmodum  probabiliter  neque   in   corona   S.   Birgittae 


tom.  I.  pag.  368  in  notn.  Voici  leur  adresse:  Au  T.  R.  Pere  Mailre  general  des 
PP.  Croisiers,  u  Uden  (Ilollande);  ou:  Au  R.  P.  Prieur  des  PP.  Croisiers,  au 
couvent  do  Sainte-Agalhe  pies  Cuyk  (Hollande). 

Les  PP.  Croisiers  ont  aussi  des   maisons  en    Bdgique:  a  Diest   (Brabant), 
et  a  Maeseyk  (Limbourg  belge). 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  331 

reqniritur,  tamen  eo  ipso  qiiod  rosariuiii  benedicitur  et  indulgen- 
tia  impertitur  fidelibus  Pater  vel  Ave  in  rosario  recitantibus,  satis 
suaderi  videtur  integra  recitatio.  Experimento  quidem  compertum 
est,  indulgentiae  Crucigerorum  propagationem  non  ad  minuendam, 
sed  ad  augendom  rosarii  recitationem  profuisse :  et  ideo  coronae 
illae  plerumque  expetuntur,  non  quidem  ut  loco  rosarii  multae 
indulgentiae  paucis  Pater  et  Ave  devote  recitatis  acquirantur,  sed 
potius  ut  eae  indulgentiae  stimulo  sint  acriori,  ut  rosarium  inte- 
grum  vel  tertia  ejus  pars  recitetur  (Acta  S.  Sed.  loc.  cit.). 

Praedictae  coronae,  postquam  benedictae  fuerint,  non  possunt 
vendi  nec  commodari  etc.  sine  amissione  indulgentiarum. 

§  Vlll. 

ROSARIUM  S.  DOMINICI. 

733.  S.  Dominicus  Ordinis  Praedicatorum  fundator,  ut  Albi 
gensium  haeresi,  quae  eo  tempore  serpebat,  maxime  in  Gallia,  re- 
medium  efficax  opponeret,  revelatione  habita  a  SS.  Virgine,  ad 
quam  in  hunc  finem  confugerat,  circa  annum  1206  instituit  ac 
mirifice  propagavit  devotionem  SS.  Rosarii  (1),  a  qua  saeculo- 
rum  decursu  mirabiles  efTectus  promanarunt  in  Christianam  socie- 
latem  (Raccolta,  pag.  203). 

Haec  devotio  (Psalterium  Marianum  etiam  nuncupalum)  con- 
sistit  in  recitatione  moraliter  non  interrupta   centum   quinqua- 


(I)  Conlemporanea  nlln  fondazione  clell'  Ordine  de'  Padri  Predicatori,  scri- 
bit  Emiis  Cardinalis  Morichini,  e  la  devozione  del  salterio  deila  Madonna,  vol- 
garmcnte  detlo  Rosario,  quasi  corona  di  rose  che  s'  intessono  alla  Virgine,  im- 
maginato  da  S.  Domenico,  perche  la  gente  pin  rozza  avesse  un  facil  modo  di 
onorarla  con  una  comuiie  preghiera,  e  mcditare  al  tempo  stesso  i  piu  gravi 
misleri  della  Religione.  Credesi  che  i  primi  rosari  si  dicessero  aila  chiesa  di  S. 
Sisto  presso  la  via  Appia,  dove  appunto  ebbe  cuna  1'  inclilo  Ordine  domenicano. 
S.  Domenico  facea  predicare  il  rosario  come  posscnte  arma  spirituale,  quando 
Innocenzo  III  bandiva  la  crociata  contro  gli  cretici  Albigesi,  e  il  conte  di  Mon- 
forle  guerreggiando  ne  rompeva  1'  esercito,  e  spegnevasi  I'  eresia. 

I  laici  devoti  del  rosario  si  formarono  in  confraternita,  che  fu  confermata 
da  Sislo  IV  il  U8I.  Pio  V  torno  a  confermare  le  confraternile  erelte  sotlo  il 
litolo  del  rosario,  conccdctte  indulgenza  a  chi  lo  recilasse.  Altrettanto  fece  Inno- 
cenzo  XI.  Simili  soci<'ta  sono  congiunle  all'  Ordine  de'  Predicatori  in  modo,  che 
ov'  e  un  loro  monastero,  evvi  altresi  la  compagnia  del  rosario  (Degli  Islituli  di 
pubbiica  carita  in  Iloma,  vol.  I,  cap.  XXIII). 


332  PARS   II.    DR   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

ginla  Ave  Maria  (tot  nempe  quot  Psalmi),  in  quindecim  decades 
distiFictoruni,  quarain  quaelibet  incipit  cum  Pater  nosler ;  et  in 
simuUanea  mediiatione  mysleriorum  principalium  vitae,  mortis  et 
resurreclionis  D.  N.  Jesu  Christi  (Raccolta).    - 

734.  Indulgentiae  adnexae  recitationi  SS.  Rosarii  sunt  se- 
quentes: 

1°  Indulgenlia  centum  dierum  pro  quolibet  Pater  et  pro 
quolibet  Ave,  sive  integrum  rosarium,  nempe  quindecim  decadum, 
recitetur,  sive  lerlia  pars,  nempe  quinque  decadum  (Breve  Sa^i- 
ctissimus,  13  Apr.  1726  Benedicti  XIH). 

^°  Indulgentia  plenaria  semel  in  anno  pro  iis  omnibus, 
qui  singulis  diebus  spatio  unius  anni  vel  integrum  rosarium  vel 
ejus  tertiam  partem  recitaverint,  lucranda  in  die  ad  libitum  eli- 
genda;  Confessione  et  Communione  praemissa  ac  precibus  pro  con- 
suetis  finibus  peractis  (Idem  Pontifex). 

3°  Indulgentia  item  plenaria  concessa  omnibus  fidelibus  de- 
vole  recitantibus  rosarium  hora  ipsis  assignata  (1),  semel  in  anno 
lucranda  in  die  ad  libitum  eligenda,  adimpletis,  ut  supra,  piis 
operibus  (Pius  VII,  Brevi  16  Febr.  1808). 

4°  Indulgentiae  decem  annorum  totidemque  quadragena- 
rum  concessa  iis  Christifidelibus,  qiii  saltem  contrito  corde  lertiam 
rosarii  partem  devoie  recitaverint  una  cum  aliis,  vel  domi,  aut 
in  ecclesia,  seu  oratorio  publico  vel  privato,  acquirenda  semel 
in  die  (Pius  IX,  Decr.  S.  C.  I.  12  Maji  1851;  Rescr.  auth. 
pag.  288). 

5°  Indulgentia  p/enana  qualibet  postrema  die  Dominica  unius- 
cujusque  mensis,  lucranda  ab  iis  Chrislifidelibus,  qui  in  more  ha- 
bebunt  recilandi  tertiam  rosarii  partem  una  cum  aliis  saltem  ter 
per  hebdomadam;  si  tamen  vere  contriti,  ac  Confessione  et  Com- 
munione  suscepla  visitabunt  ecclesiam  quamcumque,  aut  publicum 
oratorium,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium  ad  mentem  Sum- 
mi  Ponlificis  orabunt  (Pius  IX,  loc.  cit.  —  Vide  Raccolta,  pag. 
204  et  seq.,  Rescr.  auth.  pag.  423  etc). 

735.  Praeter  memoratas  indulgentias,  communes  omnibus 
Chrislifidelihus  rosarium  ut  supra  recitantibus,  aliae  quoque  sunt, 


(Ij  Ilaec  indulgcDtia,  ul  rcctc  advertit  P.  Beringer,  non  respicit  nisi  mem- 
bra  Rosarii  perpelui,  quia,  extra  hanc  associationem,  non  datur  ceteris  flde- 
libus  hora  assignata  pro  recitatione  coronae. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  333 

qiiae  acquiri  po^sunt  dumtaxat  a  SodalUms  Confraternitati  SS.  Ro- 
sarii  adscriptis.  Has  videsis  in  Sumniario  penes  Rescr.aulh.  pag.  422. 

736.  Ad  consequendas  praediclas  indulgenlias  omnibus  Cfiri- 
slifidelibus  rosarium  recitantibus  communes,  plura  requirunlur: 
1°  Quod  coronae  sint  benedictae  a  Religioso  Ordinis  Prae- 
dicatorum,  vel  ab  alio  Sacerdote  legitimam  facultatem  liabente. 

2°  Quod  in  recitatione  rosarii  vel  tertiae  ejusdem  partis 
manu  teneatur  et,  juxta  morem,  adhibeatur  corona  ut  supra  be- 
nedicta.  Quod  si  rosarium  a  duabus  vel  pluribus  personis  recite- 
tur  in  communi,  benignilate  Summi  Pontificis  Pii  IX  sufficit  (vid. 
n.  651)  ut  una  tantum  persona,  quaecumque  ea  sit  ex  communi- 
tale,  illud  manu  leneat,  eoque  in  recitatione  de  more  utatur ; 
addita  tamen  expressa  conditione,  quod  fideles  omnes,  ceteris  cu- 
ris  semotis,  se  componant  pro  oratione  facienda  una  cum  persona, 
quae  tenet  coronam,  ut  rosarii  indulgentias  lucrari  queant  (Decr. 
22  Jan.  1858.  N.  384). 

^*"  Quod  dum  quis  rosarium  recitat,  meditari  debeat  my- 
steria  nativilatis,  passionis,  morlis,  resurrectionis  etc.  D.  N.  Jesu 
Chrisli,  juxta  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  12 
Augusti  1726,  a  Benedicto  Xlll  approbatum  (Raccolta,  pag.  205). 

Hujusmodi  Decretum  est  resolutio  sequentis  dubii  a  P.  Procu- 
ratore  Generali  Ordinis  Praedicatorum  propositi: 

An  qui  SS.  Rosarium  B.  M.  V.  recitant,  omissa  consueta  me- 
ditatione  mysteriorum  humanae  reparationis,  et  iliorum  vice  mor- 
tem  aut  cetera  novissima,  vel  alia  pia  ac  7^eligiosa  meditantur, 
indulgentias  a  Summis  Pontificibus  concessas  pro  recitatione  rosa- 
rii  iucrentur? 

S.  Congregatio  respondit:  Non  lucrari  (Decr.  13  Aug.  1726. 
N.  92). 

Atlamen  laudatus  Pontifex  Benedictus  Xlll  in  sua  Constitutione 
Pretiosus  diei  26  iMaji  1727,  §  4.  deciaravit,  pro  personis  idiotis 
minus  idoneis  mysteriis  meditandis,  satis  esse  ad  iucrandas  indul- 
gentias  rosarium  devote  recitare,  iicet  voluntas  ejus  esset,  ut  etiam 
diclae  personae  assuefiant,  jiixta  rosarii  institutum,  ad  sanctissima 
nostrae  reparationis  mysteria  meditanda  (Raccolta). 

137,  Quando  pro  acquirendis  indulgentiis  requiritur  meditatio 
niysteriorum,  prout  in  recitatione  rosarii,  sufficit  meditatio  men- 
tatis  eodem  tempore,  quo  recitantur  Oralio  Dominicalis  et  Angeli- 
cae  Salutaliones.  Non  est  igitur  necessarium,  ul  enuntiatio  specia- 


334  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

lis  niyslerioriiin  rosarii  fiat  antequam  singulae  decacles  recilentur 
(Decr!   1  Julii   1839.  N.  273  ad  3"^  et  4"^). 

738.  Meditari  tanien  licet,  vel  immediate  ante,  vel  immediate 
post  decadis  recitationem,  dummodo  quidem  islae  duae  conditio- 
nes  omnino  serventur,  scilicet  ut  primo  pro  unaquaque  decade  sit 
uniuscujusque  mysterii  meditatio:  ut  secundo  mentalis  mysterii  me- 
ditalio  et  vocalis  precum  recilatio  ad  invicem  sibi  immediate  suc- 
cedani  el  moraliter  uniantur  (Acta  S.  Sed...  pro  Socielate  SS.  Ro- 
sarii,  vol.  l,  pag.  56,  n.  135). 

739.  Libera  quidem  est  electio  mysteriorum,  quae  recoli  de- 
bent  in  recitandis  coronis  B.  M.  V.,  sed  invaluit  consuetudo,  ut 
per  gyrum  cujuslibel  bebdomadae  singula  mysteria  ita  recolantur: 
nempe  gaudiosa  in  secunda  et  quinta  feria;  dolorosa  in  tertia 
et  sexia;  gloriosa  tandem  in  Dominica,  quarta  feria  et  sabbato 
(Decr.  eod.  ad  5°"). 

Unde  si  quis  in  rosarii  recilatione  alia  mysleria  recoleret, 
quam  quae  pro  illa  die  consuetudo  meditanda  introduxit,  non  ideo 
indulgentias  amitteret.  Siquidem  istiusmodi  consuetudo  recitandi 
per  gyrum  cujuslibet  hebdomadae  mysteria  determinata,  etsi  eam 
observare  expediat,  minime  tamen  obligat  sub  poena  non  conse- 
quendi  indulgentias. 

740.  Quamvis  tres  integri  rosarii  partes  recitari  debeant  eo 
ordine,  primo  scilicet  pars  Gaudiosa,  dein  pars  Dolorosa,  deni- 
que  pars  Gloriosa,  possunt  tamen  altero  ordine  recitari,  si  adsit 
specialis  ratio,  ut  v.  gr.  recitandi  causa  cum  aliis. 

Mysteria  SS.  Rosarii,  usu  S.  Matris  Ecclesiae  acceptata  et  Chri- 
stifidelium  devotione  consueta,  ea  sunt  quae  sequuntur: 

PRO   PRIMA   QUINQUAGENA    SEU   PARTE   GAUDIOSA. 

1.  Domini  Jesu  Christi  incarnatio,  Angelo  B.  Mariae  Virgini 
nuntiante. 

2.  Domini  Jesu  Christi  gestatio  ad  beatam  Elisabeth. 

3.  Domini  Jesu  Christi  nativitas. 

4.  Domini  Jesu  Christi  praesentalio  in  templo. 

5.  Domini  Jesu  Christi  duodennis  inventio  in  medio  doctorum. 

PRO   SECUNDA   QUINQUAGENA   SEU   PARTE   DOLOROSA. 

1.  Domini  Jesu  Christi  sudor  sanguineus  in  horto. 

2.  Domini  Jesu  Chrisli  flagellatio. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE    OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  33o 

3.  Domiui  Jesn  Chrisli  spinea  coronalio. 

4.  Domini  Jesu  Clirisli  dolores  deferenlis  crucem  ad  Calvariae 
monlem. 

0.  Domini  Jesu  Christi  in  cruce  suspensi',»  et  mors. 

PRO   TEI{TIA    QUINQUAGENA    SEU    PARTE    GLORIOSA. 

1.  Domini  Jesu  Chrisli  a  mortuis  resurrectio. 

2.  Domini  Jesn  Christi  in  coelum  ascensio. 

3.  Dominus  Jesns  Christus  a  Palre  omnipolente  mittens  Spi- 
ritum  sanctum  in  Apostolos. 

4.  Domini  Jesu  Christi  Matris,  B.  Mariae  Virginis  assumptio 
in  coelum. 

0.  Domini  Jesu  Christi  Matris,  B.  Mariae  Virginis  in  coehs 
coronatio. 

Quam  determinationem  mysteriorum  SS.  Rosarii,  jam  ab  an- 
tiqno  Ecclesiae  usu  consecratam,  nuperrime  confirmavit  S.  Sedes 
approbatione  Officii  festivitatis  (Decr.  S.  C.  Rituum  sub  die  5  Aug. 
1888),  in  quo  praedicta  quindecim  mysteria  singuhs  antiphonis 
strophisque  hymnorum  recoluntur  (Vid.  Acta...  pro  Societ.  SS.  Ro- 
sarii,  pag.  o4). 

741.  Diximus  supra  n.  736,  2°,  Summum  Pontificem  Pium  IX 
benigne  indulsisse,  ut  fideles  rosarium  S.  Dominici  vel  tertiam  ejus 
partem  in  communi  recitantes,  lucrari  possint  indulgentias  a  Be- 
nedicto  XIll  concessas,  hcet  manu  non  teneant  rosarium  benedi- 
ctum,  ac  sufficere  ut  una  tantum  persona,  quaecumque  ea  sit  ex 
communitate,  iUud  in  manu  teneat,  eoque  in  recitalione  de  more 
ulatur;  addita  tamen  expressa  condilione,  quod  fideles  omnes,  ce- 
teris  curis  semotis,  se  componaiit  pro  oratione  facienda  una  cum 
persona  quae  tenet  coronam,  ut  rosarii  indulgentias  hicrari  queant. 

Jamvero  non  una  est  sententia  de  sensu  illorum  verborum 
ii  ceteris  curis  semotis  se  componantn:  alii  enim  ita  verba  illa 
interpretantur,  ut  qui  rosarium  recitant,  a  quacumque  etiam  ex- 
lerna  occupatione  se  abstinere  teneantur;  alii  vero  ita  intelligunt, 
ut  fideles  se  tantum  ab  iis  occupalionibus  abstineant,  quae  actua- 
lem  attentionem  circa  mysteria  medilanda  impediunt. 

Ilinc  quaesitum  est,  quid  sit  in  casu  sentiendum  ? 

5.  Congregatio  Indulgentiaruu],  re  mature  perpensa,  respon- 
dendum  censuit: 


33G  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Fidelibus  ab  iis-  tantum  occupationibus  exterioribus  esse  absti- 
nendum,  quae  internam  aiteniionem  impediunt  ad  devoiam  ro- 
sarii  reciiaiionem  pro  lucrandis  indulgentiis  praescriptam  (1)  (Decr. 
13  Nov.  1893,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XXVI,  pag.  310). 

742.  Nec  pro  lubitit  nec  pro  commodo  diuidi  poiest  rosa- 
rium  B.  M.  Virginis,  sed  pro  acquirendis  indulgentiis  recitatio 
fieri  debet  uno  iraciu  (nempe  sine  morali  inierrupiione).  Palet 
ex  responsione  ad  hoc  dubium:  An  pro  lubiiu  vel  commodo  di- 
vidi  possit  rosarium  B.  M.  V.,  iia  ut  acquiraniur  tum  indul- 
geniiae  generales  adnexae  reciiaiioni  quoiidianae  unius  coronae, 
dummodo  inira  diei  spaiium,  licei  non  uno  iraciu,  sed  diversis 
temporibus  reciientur  quinque  denaria,  tum  indulgentiae  specia- 
les  Sodalitatis  SS.  Rosarii,  dummodo  inlra  hebdomadam  quin- 
decim  denaria  recilentur,  licet  in  plures  quam  Ires  partes  divi- 
danlur  ? 

S.  Congregatio  respondil:  Negative;  exceptis  confratribus,  quod 
attinet  ad  indulgentias  ipsis  concessas  pro  recitatione  integri  rosa- 
rii  infra  hebdomadam  (Decr.  22  Jan.  1858.  N.  385). 

743.  Quaesitum  etiam  fuit:  Possuntne  applicari  indulgentiae 
coronis,  seu  annulis  argenteis,  vel  aureis,  in  quibus  sculpii  sunt 
globuli  decem  ad  recitandum  rosarium  vel  tertiam  ejus  partem  ? 

S.  Congregatio  resp.  Negaiive  pro  indulgentiis  rosarii  recita- 
tioni  concessis  (Decr.  20  Junii  1836.  N.  257  ad  5"^). 

744.  Quamvis  uni  eidemque  coronae,  quae  similem  vel  quasi 
similem  formam  habet,  applicari  possint  indulgentiae  diversae,  la- 
men  Religiosi  Ordinis  Praedicatorum  numquam  benedicunt  coronas 
sex  decadum,  sed  tantum  quinque,  decem  vel  quindecim  decadum. 
Etiam  in  libello  concessionis  Rmi  P.  Magistri  Generalis  praedicti 
Ordinis  expresse  dicitur  in  apposita  adnotatione:  Rosaria  benedi- 
cenda  debent  omnino  quinque,  vel  decem,  vel  quindecim  decenna- 
riis  coalescere. 

745.  Coronae  sive  Rosaria  S.  Dominici  adhibenda  pro  lucran- 
dis  indulgenliis  benedici  debent  juxia  formulam  Pairibus  Ordi- 
nis  Praedicaiorum  propriam  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  401).  Hujus- 


(1)  Rclala  S.  Congr.  declaratio  opplicalur  etiam,  ut  facile  quisque  intelligit, 
ad  cruci/ixos  Viae  Crucis,  iia  ut  fidclibus  ab  iis  tantum  occupalionibus  sit  absti- 
nendum,  quae  inlernara  atlenlionem  impediunt  ad  dovotam  recitutionem  viginti 
Pater,  Ave  et  Gloria  pro  lucrandis  indulgentiis  praescriptam. 


CAP.    IV.    INDULGRNTFAK    OBIECTIS   PIIS    APPLICATAE.  337 

modi  formula  ad  validitatem  adhibenda  invenilur  inserla  in  Ap- 
pend.  Rilualis  Romani. 

746.  Non  immoramur  in  exponendis  laudibus,  quas  tum  San- 
cti,  tum  Summi  Ponlifices  devotioni  sanclissimi  Rosarii  tribuerunt: 
longa  enim  res  esset,  et  ad  nostram  tractationem  minus  pertinens. 
Meminisse  sulHcial  Litteras  Encyclicas  Leonis  PP.  XIII  Supremi  Apo- 
stotatus,  1  Sept.  1883;  Superiore  anno,  30  Augusti  1884;  Octo- 
bri  mense,  22  Sept.  1891  ;  Magnae  Dei  Matris  amorem,  8  Sept. 
1892.  In  hujusmodi  Apostolicis  documentis  Rosarium  B.  Virginis 
non  solum  summis  laudibus  extollitur,  quasi  bellicum  instrumen' 
tum  ad  hostes  fidei  debellandos  praevalidum,  sed  ejus  frequens 
recitatio  gravibns  verbis  commendatur  Christifidelibus.  Imo,  quoad- 
usque  rerum  Ecclesiae  rerumque  pubhcarum  tristissima  haec  per- 
durent  adjuncta,  ac  de  restituta  Pontifici  Maximo  plena  libertate, 
Deo  referre  gratias  Ecclesiae  datum  non  sit,  laudatus  Pontifex 
Leo  XIII  decernit  et  mandat,  ut  quolibet  anno  a  die  1  Octobris 
ad  secundam  sequentis  Novemb?is  in  omnibus  cathohci  Orbis  pa- 
rochiahbus  tempUs,  et  in  cunctis  pubhcis  oratoriis  Deiparae  dica- 
tis,  aut  in  ahis  etiam  arbitrio  Ordinarii  ehgendis,  quinque  saltem 
Mariani  Rosarii  decades  citm  Litaniis  Lauretanis  quotidie  re- 
citenlur. 

747.  Omnibus  aulem  Christifidelibus,  qui  statis  diebus  publi- 
cae  rosarii  recitationi  interfuerint,  et  ad  mentem  Sanctitatis  Suae 
oraverint,  et  his  pariter  qui  legitima  causa  impediti  privatim  haec 
egerint,  septem  annorum  ac  septem  quadragenarum  apud  Deum 
indulgentiam  singulis  vicibus  concedit. 

Eis  autem  qui  supradicto  tempore  decies  saltem  vel  publice 
in  templis,  vel,  legitime  impediti.  privatim  eadem  peregerint,  sa- 
cramentah  Confessione  expiatis  et  sacra  Synaxi  refectis,  plenariam 
admissorum  indidgentiam  de  Ecclesiae  thesauro  impertit. 

Plenissimam  hanc  culparum  veniam  et  poenarum  remissionem 
his  omnibus  pariter  largilur,  qui  vel  ipso  die  festo  beatae  Vir- 
qinis  a  Rosario,  vet  quotibet  ex  octo  iiisequentibus  diebus,  Sacra- 
menta,  ut  supra,  perceperint,  et  in  aliqua  sacra  aede  juxta  Suam 
montom  Deo  ejusque  sanclissimae  Matri  supplicaverint. 

748.  Qua  de  re  et  illis  corisulens  ridelibus,  qui  ruri  viventes 
agri  cullione  praecipue  Oclobri  mensc  detinentur,  Sanctitas  Sua 
concedit  iit  singula  superius  disposita,  cum  sacris  etiam  indulgen- 
liis,  eorum  in  locis,  ad  insequentes  vel  Novembris  vcl  Decembris 

22 


338  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

menses  pradenti  Ordinariorum  arbitrio  differri  valeant  (Vid.  De- 
cretuin  Urbis  et  Orbis  S.  R.  C.  de  die  20  Aug.  1885,  in  quo  reas- 
sunniiitur  praescriptiones  et  indulgentiarum  concessiones  in  Litte- 
ris  Encyclicis  contentae,  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  IV.  pag.    129). 

749.  Ergo  rosarium  B.  Mariae  Virginis,  in  quo  apte  utiliter- 
que  liabentur  conjuncta  et  eximia  precationis  formula  et  idoneum 
fidei  conservandae  instrumentum  et  insigne  specimen  perfectae  vir- 
tutis,  digniim  plane  est  quod  veri  nominis  Christianis  sit  fre- 
quenter  in  manibus,  piaque  recitatione  et  medilatione  colatur 
(Leo  XIII,  EncycL  Magnae  Dei  Matris  amorem;  Acta  Ord.  Min. 
ann.  XI,  pag.  177). 

§  IX. 

OORONA  SEPTEM  DOLORUM  B.  MARIAE  VIRGINIS. 

750.  Haec  corona  originem  habet  ab  Ordine  Servorum  B.  Ma- 
riae  Virginis,  et  instituta  est  ad  recolendos  septem  Dolores  ejusdem 
B.  M.  Virginis.  Seplem  partibus  constat,  quarum  quaelibet  compo- 
nitur  uno  Pater  et  septem  Ave  Maria;  quibus  in  fine  adduntur 
tria  alia  Ave  Maria  in  obsequium  lacrymarum,  quas  beatissima 
Virgo  in  suis  doloribus  sparsit,  ad  impetrandam  veram  peccato- 
rura  contritionem  et  ad  consequendas  indulgentias. 

751.  In  RaccoUa,  pag.  197  et  seqq.  exhibetur  motZw^  dictam 
coronam  recitandi.  Praemisso  contritionis  actu,  quaelibet  ex  septem 
partibus,  quas  corona  comprehendit,  praeviam  habet  meditationem 
unius  doloris  B.  M.  Virginis,  eo  quidem  modo,  quo  in  recitatione 
rosarii  Ordinis  Praedicatorum  recoiuntur  mysteria  vitae  D.  N.  Jesu 
Christi.  Dolores  beatae  Virginis  sunt : 

I.  Quando  B.  Virgo  Mater  Dei,  praesentato  unigenito  Filio  suo 
Jesu  in  templo  in  sancti  senis  Simeonis  ulnis,  audivit  ab  eo:  Tuam 
ipsius  animam  pertransibit  gladius;  quibus  verbis  significabatur 
passio  ac  mors  Filii  sui  Jesu. 

IL  Quando  B.  Virgo,  ad  vitandam  crudelis  Herodis  persecutio- 
nem,  qui  impie  dilectum  Fihum  suum  interficere  volebat,  in  Ae- 
gyptum  fugit. 

HI.  Quando  in  Hierusalem  tempore  Paschatis,  dum  rediret  in 
domum  suam,  amisit  dilectum  Fihum  suum,  quem  per  tres  dies 
anxie  quaesiviL 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE   ORJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  339 

IV.  Quando  B.  Virgo  vidit  dilectissimum  Filium  siium  Je- 
^iim,  ponderosam  crucem  super  humeros  deferentem,  ad  monlem 
Calvariae  euntem,  ut  ibi  pro  nostra  salule  crucifigeretur. 

V.  Quando  vidit  Fiiium  suum  Jesum  supra  duram  crucem 
«levatum,  ex  qualibet  sui  sacratissimi  corporis  parle  sanguinem  ef- 
fundere  et   post   tres  agoniae  horas  emiltere  spiritum. 

VI.  Quando  dilectum  Fihum  suum  Jesum,  lancea  in  pectore 
transfixum  et  de  cruce  depositum,  in  purissimum  sinum  suum 
recepit.  \ 

VII.  Septimus  et  ultimus  dolor  B.  Mariae  Virginis  Dominae  et 
speciahs  Advocatae  servorum  suorum  ac  infehcium  peccatorum, 
fuit,  quando  sanctissimum  corpus  Filii  sui  Jesu  sepultum  vidit. 

752.  Indulgentiae.  Summi  Ponlifices  Benedictus  XIII,  Brevi 
Redemptoris  Domini,  de  dato  26  Septembris  1724;  Clemens  XII, 
Brevi  Unigeniti  Filii  Dei,  12  Decembris  1734;  et  Pius  IX,  Be- 
scriplo  S.  Congregationis  Indulgenliarum,  18  Julii  1877,  concesse- 
runt  vel  confirmarunt  indulgentias,  quas  hic  ex  Rescript.  auth. 
pag.  6oO  et  seqq.  et  ex  Raccolta,  pag.  201  et  seqq.  transcribi- 
mus ;  et  sunt  sequentes : 

1°  Indulgentia  ducentorum  dierum  pro  quahbet  Oratione 
Dominica,  et  totidem  pro  qualibet  Salutatione  Angelica  omnibus 
Christifidelibus,  qui  vere  poenitentes  et  confessi,  aut  saltem  cura 
vero  proposito  Confessionis  peragendae,  recitabunt  hujusmodi  co- 
ronam  in  ecclesiis  Ordinis  Servorum  Mariae  (Benedictus  XIII,  Brev. 
Redemptoris  Domini,  26  Sept.  1724.). 

,2°  Item  Indulgentia  ducentorum  dierum  ilhs,  qui  hujusmodi 
devotionem  exequentur  in  quocumque  loco,  in  omnibus  feriis  sextis, 
in  Quadragesima,  ac  in  festivitate  et  tota  octava  Septem  Dolorura 
B.  M.  V.  (Idem  Pontifex,  loc.  cit.). 

3°  Indulgentia  centum  dierum  in  reliquis  totius  anni  diebus. 

4**  Indulgentia  septem  annorum  et  totidem  quadragenarum, 
quando  recilabitur  integra  corona,  aut  per  se,  aut  cum  socio  (Ibid.). 

0°  Indnlgentia  centum  annorum  Christifidehbus,  qui  recepe- 
rint  immediale  ab  aliquo  Behgioso  Ordinis  Servorum  Mariae  dictam 
coronam,  quoties  vere  poenitentes  et  confessi,  aut  firmum  propo- 
situm  confilendi  habentes,  illam  devote  recitaverint  (Clemens  XII, 
Breve  Unigeniti  Filii  Dei,  12  Decemb.  1734). 

6°  Indulgentia  centum  quinquaginta  annorum  iham  devote 
recitanlibus  in  feriis  secunda,  quarta  et  sexta,  ac  in  diebus  feslivis 


340  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

de  praecepto,  dummodo  vere  poenitentes  et  confessi,  coronam, 
ut  supra,  receperint,  eamque  secum  deferant  (Idem  PontifeXj, 
loc.   cit.). 

7°  Indulgentia  ducentorum  annorum  omnibus  Christifideli- 
bus,  qui  suae  conscientiae  examine  rite  peracto,  vere  poenitentes 
et  confessi  devote  recitabunt  eamdem  coronam,  et  preces  effundent 
pro  exaltatione  sanctae  Matris  Ecclesiae,  pro  haeresum  extirpa- 
tione,  et  pro  augmento  cathoHcae  rehgionis  (Loc.  cit.). 

8°  Indulgentia  decem  annorum  illis,  qui  retinentes  apud  se- 
aliquam  ex  dictis  coronis,  eamque  frequenter  recitantes,  vere  poe- 
nitentes,  confessi  et  sacra  Gommunione  refecti  assistent  Missae  sa- 
crificio,  aut  cum  debita  attentione  sacris  Concionibus  interfuerint^ 
aut  comitati  faerint  SS.  Sacramentum,  quando  ad  infirmos  defer- 
tur,  aut  inimicos  reconcihaverint,  aut  peccatores  ad  poenitentiam 
reduxerint,  aut  devote  recitaverint  septies  Orationem  Dominicam 
et  toties  Salutationem  Angelicam,  aut  ahquod  misericordiae  opus 
sive  spirituale  sive  temporale  egerint  in  honorem  D.  N.  Jesu  Chri- 
sti,  aut  B.  Mariae  Virginis,  aut  ahcujus  Sancti  eorum  Patroni  (Loc- 
ciL). 

9°  Indulgentia  plena^ia  semel  in  anno  omnibus,  qui  piam 
consuetudinem  habentes  recilandi  eamdem  coronam  quater  in  una- 
quaque  hebdomada,  ea  die  ad  arbitrium  ehgenda,  qua  vere  poe- 
nitentes,  confessi,  ac  sacra  Communione  refecti  eam  devote  recita- 
verint  (Loc.  cit.). 

10°  Indulgentia  plenayna  semel  in  mense  iUis,  qui  eam  re- 
citaverint  quohbet  die  per  integrum  mensem,  dummodo  vere  poe- 
nitentes,  confessi,  ac  sacra  Communione  refecti,  preces  effundant 
pro  exaltatione  sanctae  Malris  Ecclesiae,  pro  pace  et  concordia  in- 
ter  principes  christianos,  et  pro  haeresum  extirpatione  (Idem  Cle- 
mens,  loc.  cit.). 

753.  Ad  lucrandas  indulgentias  coronae  septem  Dolorum  ad- 
nexas,  praeter  recitationem  praescriptorum  Pater  et  Ave,  de  qui- 
bus  diximus,  requiritur  ulterius  enuntiatio  et  consideratio  prin- 
cipalium  Dolorum,  quos  beatissima  Virgo  passa  est  in  vita  et  in 
morte  divini  Filii  sui. 

Verum,  quia  inter  fideles  multi  inveniuntur  non  solum  idiotae, 
sed  etiam  instructi,  qui  nesciunt  meditari,  Summus  Pontifex  Leo 
PP.  XIII,  Rescripto  S.  Congregationis  Indulgentiarum  de  dato  15 
Maji  1886,  benigne  indulsit,  ut  indulgentiae,  de  quibus  nn.  1,  % 


J 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS  APPLICATAE.  341 

3,  4,  0,  8  et  10,  acqiiiri  possint  etiam  ab  iis  fidelibus,  qui  qua- 
cumque  i^atione  in  recilatione  coronae  septem  Dolorum  non  sese 
applicant  neque  lectioni,  neque  meditationi  eorumdem  Dolorum, 
dummodo  ceteras  praescriptas  conditiones  adimpleant  (Raccolla, 
pag.  203). 

Demum  oporlet,  ut  coronae  henedicantur  a  Superioribus  Or- 
dinis  Servorum  Mariae,  aut  ab  aliis  ejusdem  Ordinis  deputatis 
ab  ipsis  Superioribus.  Coronae  vero  hujusmodi  non  poterunt  am- 
plius  neque  venumdari,  neque  commodari  ad  indulgentias  aliis 
communicandas,  alioquin  statim  indulgentiae  cessabunt,  juxta  dis- 
positionem  citati  Brevis  Benedicti  Xlll  [Raccolta,  loc.  cit.;  Bescr. 
auth.  pag.  652). 

754.  Summus  Pontifex  Leo  XIII  die  19  Januarii  1884  sanavit, 
quatenus  opus  fuerit,  facullates  benedicendi  coronas  concessas  a 
Rmo  Priore  Generali  quoad  praeteritum,  eidemque  benigne  indul- 
sit,  ut  in  posterum  valeat  Sacerdotibus  quibuscumque  etiam  sae- 
cularibus  demandare  benedictionem  coronae  septem  Dolorum  B. 
Mariae  Virginis  ad  effectum  consequendi  supradictas  indulgentias 
(Rescr.  auth.  loc.  cit.). 

755.  Qui  facultatem  obtinuit,  sive  a  Superiore  GeneraU  Ordi- 
Dis  Servitarum  sive  a  S.  Sede,  praefatas  coronas  benedicendi,  eisque 
applicandi  indulgentias,  adhibere  debet  ad  valorem  specialem  be- 
nedictionis  formulam  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  401).  Quae  for- 
mula  reperilur  tum  in  Append.  Rit.  Bom.,  tum  in  hbello,  qui  a 
laudato  Superiore  Generah  exhiberi  solet  Sacerdotibus,  quibus  con- 
ceditur  facultas  dictas  coronas  benedicendi. 

§  X. 

CORONA  S.  BIRGITTAE. 

756.  Brigidas  sive,  ut  ajunt,  Birgittas  duas  veneratur  Ecclesia 
Dei,  quae  interdum,  hcet  perperam,  confundunlur;  aUera,  quae  in 
Hibernia,  S.  Patricio  auspice  ac  duce,  Canonissarum  Begularium 
institutum  et  secuta  est  et  mirifice  propagavit ;  aUera  Svedensis, 
de  qua  agimus,  cujus  praeclara  sunt  rehgionis  exempla  et  incita- 
menta,  Revelationes  nempe  iUae,  quas  Ecclesia  magno  semper  in 
honore  habuit ;  Ordo  SSmi  Salvatoris,  quem   in  Vastanensi  mo- 


Jk 


342  PARS   11.    DE   INDULGENTIIS  IN   SPECIE. 

naslerio  inslituit  sub  regula  S.  Augustini  tam  pro  viris  quam  pro 
mulieribus,  ita  ut  eidem  eeclesiae  distinctis  horis  ac  locis  Deo  Sal- 
vatori  inservirent  Fratres  et  Sanctimoniales ;  et  inter  cetera,  insti- 
lutio  Coronae  in  memoriam  annorum  03  (1),  quos  in  terris  B.  Virgo 
Dei  Genitrix  transegisse  fertur  (Rescr.  auth.  pag.  352  et  353  in 
nota;  Raccolta,  pag.  190). 

757.  Corona  haec  igitur  sex  decadibiis  conslat  (vulgo  sei  po- 
ste),  et  in  quahbet  decade  recitatur  unum  Pater  noster,  decem 
Ave  Maria,  et  unum  Credo,  et  post  sex  decades  additur  ahud 
Pater  noster  ad  complendum  numerum  7  in  memoriam  septem 
Dolorum  et  Gaudiorum  B.  Virginis  cum  tribus  Ave  Maria  ad  ex- 
plendum  numerum  63  annorum  (Ibid.). 

758.  Virlutem,  quam  Deus  huic  coronae  contuht,  fideles  vel 
ab  ipsa  institutione  experti  sunt,  et  celebre  factum  est  quod  enar- 
rat  Surius  (die  23  Juhi)  de  aegrota  quadam,  cujus  salus  omnino 
conclamata  erat,  quam  sancta  Birgitta  admovens  coronam  suam 
ihico  integrae  valetudini  Romae  restituit. 

Hinc  cum  in  dies  excrescerent  coronae  ipsius  usus  et  cuUus, 
pecuharibus  eam  indulgentiis  donarunt  Roraani  Pontifices,  Leo  X 
praesertim,  Clemens  XI,  et  Benedictus  XIV,  ut  ex  elencho,  quem 
afferemus,  apparebit,  ea  autem  lege,  ut  benedicenda  esset  nonnisi 
a  Patribus  Ordinis  SS.  Salvatoris,  quos  Sancta  ipsa  instituerat. 

Porro,  cumMn  finem  elapsi  saecuii  Ordo  S.  Birgittae  plane  se- 
nesceret  usque  ad  extinctionem,  facuUas  benedicendi  coronas  cum 
apphcatione  indulgentiarum  S.  Birgittae  transiit  sensim  in  Ordi- 
nem  Canonicorum  Regularium  SS.  Salvatoris  Lateranensium, 
ea  fortasse  de  causa,  quod  hic  Ordo  cuni  Ordine  S.  Birgittae  so- 
cietatem  nominis,  regulae  et  institutorum  ahquam  habeat  (Rescr. 
aulh.  loc.  cit.). 

759.  Cum  vero  authentica  hujusce  facuUatis  monumenia  mi- 
nime  reperirentur,  Abbas  Generahs  Canonicorum  Regularium  SS.  Sal- 
vatoris  Lateranensium,  qui  Romae  residet  apud  S.  Petrum  in  Vin- 
cuhs,  ut  omnis  incertitudo  ac  dubitatio  submoverentur,  rerurn 
omnium  serie  exposita,  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  humiliter  petiit, 
ut  de  Apostolica  benignitate  consulere  dignaretur.  Annuit  vohs  Pon- 
tifex,  et  per  Litteras  in  forma  Brevis,  Exponendum  Nobis  nuper, 


(1)  Tradilio  in  Ordine  Seraphico  est  quod  B.  Virgo  72  annos  in  terra  vi- 
xerit  (Vidc  supra  n.  711). 


CAP.    IV.    INDLLGENTIAR   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  343 

die  0  Aprilis  18G4,  et,  nt  ibiclem  legitur,  ad  memorati  Ordinis, 
qui  viris  bene  de  re  catholica  meritis  scniper  eluxit,  decus  au- 
gendum  animarumque  salutem  procurandam,  haec  confirmavit, 
et,  qnalenns  opus  sit,  de  novo  tribuit  alqne  concessit: 

l"*  Ut  Snperior  Generalis  et  Superiores  locales  Ordinis  fa- 
cultale  gandeant  benedicendi  coronas  precalorias  ad  qnemcumque 
numerum  cum  applicatione  indnlgentiarum  S.  Birgittae  nnncnpa- 
tarum. 

2°  Ut  eamdem  facultatem  impertiri  valeant  Sacerdotibus  sui 
Ordinis. 

3°  Ut  Abbas  Generalis  pro  tempore  subdelegare  in  perpe- 
tnum  possit  Sacerdotes  saecnlares  et  regnlares  cujuscumque  Ordi- 
nis  atque  Instituti  ad  benedicendas  coronas,  ut  snpra,  usque  ad 
numerum  300,  extra  Urbem,  de  consensn  Ordinariorum  (Loc.  cit.). 

760.  Ut  beneficinm  indulgentiarum  coronae  S.  Birgitlae  con- 
cessarnm  etiam  lalius  propagaretnr,  et  majori  fidelium  commodo 
provideretnr,  Apostolica  Sedes  easdem  indulgenlias  concessit  deinde 
coronis  communibus  B.  M.  Virginis,  seu  rosariis  vel  quinqne  vel 
quindecim  decadnm  (Ibid.;  cf.  etiam  Guerra,  pag.  93). 

Ast  «  coronae  precaloriae  quinque  et  non  sex  decadum  ne- 
queunt  donari  indulgentiis  S.  Birgittae  dictis,  nisi  habeantur  pe- 
culiares  facultates  «  (Decr.  20  Junii  1836.  N.  257  ad  6°^). 

761.  Indulgentias  S.  Birgittae  coronis  quinque  vel  quindecim 
decadum  adnectere  potest  is,  qui  obtinuit  Rescriptnm  sequentis  vel 
similis  tenoris:  Sanctissimus  etc,  Oratori  est  elargitus  faculta- 
lem  benedicendi  cruces,  cruciflxos,  sacra  numismata,  et  coronas 
precatorias,  eisdemque  applicandi  omnes  et  singulas  indulgen' 
tias  a  Sanctitate  Sua  concessas,  ut  in  elencho  typographiae  Rev. 
Cam.  Apost.  edito  anno...,  ac  etiam  indulgentias  S.  Birgittae 
nuncupatas  (Decr.  22  Martii  1839.  N.  271). 

762.  Quando  coronis  B.  M.  V.  de  licentia  S.  Sedis  Apostoiicae 
applicata  fuit  benedictio  cum  indulgentiis  divae  Birgiltae  nuncupa- 
tis,  fideles  illas  coronas  recitantes  non  tenentur  meditari  quinde- 
cim  mysteria  D.  N.  J.  C,  ut  indnlgentias  percipere  valeant  (Decr. 
1  Julii  1839.  N.  273  ad  1«^). 

Tenentur  autem  in  fine  cujusque  decadis  addere  Credo.  Hoc 
patet  ex  responsione,  qnam  S.  Congregatio  Indulgentiarum  dedit 
Episcopo  Labacensi,  sequens  dubium  proponenti  (Beringer,  tom.  I, 
pag.  3G2): 


^. 


344  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Bealissinie  Pater.  Jacobiis  Episcopus  Labacensis  ad  Sanctitalis 
Tuae  pedes  provolutus  sequens  dubium  humiliter  proponit: 

Ex  libro,  cui  titulus  «  Raccolla  di  orazioni  e  pie  opere  per 
le  fjiiali  sono  state  concesse  dai  Sommi  Ponlefici  le  SS.  Indul- 
genze  ))  Romae  ultimo  edito  anno  1877  constat  (pag.  loO),  indul- 
gentias  illis  concessas,  qui  coronam  S.  Birgittae  nuncupatam  (quae 
sex  decadibus  constat)  recitant,  lucrari  cliam  posse,  si  quinque 
lantum  decades  dicantur.  Praeterea  ex  Gollectione  «  Decreta  au- 
thentica  S.  Congregationis  Indulgentiarum  (praesertim  nn.  257 
ad  6,  —  264  ad  3,  —  et  268  ad  2)  et  ex  usu  S.  Sedis  notum 
est,  vi  specialium  facultatum  ab  eadem  Apostolica  Sede  tributa- 
rum,  illas  S.  Birgittae  indulgentias  adnecti  posse  simplicibus  etiam 
coronis  seu  rosariis  quinque  vel  quindecim  decadum. 

Jam  vero,  collatis  inter  se  locis  supramemoratis,  dubium  exur- 
git  et  ita  proponitur: 

Utrum  l^  ad  lucrandas  S.  Birgittae  Indulgentias  cum  simplici 
quinque  decadum  rosario  (speciatim  ut  supra  benediclo)  necesse 
etiam  sit  in  fine  cujusque  decadis  addere  Credo,  et  post  quinque 
decades  praeterea  adjicere  unum  Pater  et  tria  Ave  Ma^ia? 

An  vero  2°  sufficiat  simpliciter  dicere  quinque  decades,  in 
unaquaque  scilicet  unum  Pater  et  decem  Ave  Maria,  etiam  sine 
meditatione  mysteriorum  vitae  D.  N.  J.  C.  et  B.  V.  Mariae  (quae 
meditatio  in  Decret.  n.  273  ad  1  jam  declaratur  non  esse  neces- 
saria)  ? 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita 
respondit  juxta  declarationem  editam  a  SSmo  D.  N.  Leone  Papa  XIII, 
in  Audientia  habita  die  15  Maji  1886  ab  infrascripto  Secretario 
ejusdem  S.  Congregationis : 

Ad  primam  propositi  dubii  partem  Affirmative,  quod  attinet 
ad  recitationem  Symboli  Apostolici ;  Negative,  quod  attinet  ad 
recitationem  Orationis  Dominicae  et  trium  Angelicarum  Salu- 
tationum. 

Ad  secund^m  partem,  provisum  in  responsione  ad  primam. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
20  Maji  1886. 

J.  B.  Card.  Franzelin,  Praefectus. 
F.  Della  Volpe,  Secretarius. 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  345 

763.  Tria  ergo  conlinentur  decisa  in  allato  Decreto,  videlicet : 
(ij  pro  acquirendis  indulgentiis  S.  Birgitlae  cum  simplici  quirujue 
decadum  rosario  ad  id  benedicto,  necesse  est  in  fine  cujusque  de- 
cadis  addere  Credo ;  bj  minime  autem  requirilur  post  quinque  de- 
cades  adjicere  unum  Paler  et  tria  Ave  Maria ;  cj  nec  item  re- 
quirilur  meditalio  mysteriorum  prout  nec  requiritur  in  vera  corona 
ejusdem  S.  Birgillae. 

764.  Snmmarium  indulgentiarum  coronae  S.  Birgiltae(l)  a 
Summis  Pontificibus  concessarum  habetur  tum  in  volumine  Rescri- 
pfa  aulhentica  pag.  352  et  sqq.,  tum  in  Raccolta,  pag.  190  etc. 
Nos  illud  transcribimus  prout  in  liac  ultima,  anno  1886  edita, 
exponitur,  lum  quia  inagis  clare  et  distincte  indulgentias  connotat, 
et  incertitudines  ac  dubia,  quae  super  bis  adhuc  oriri  poterant,  dis- 
sipat;  tum  quia  Raccolla  est  maximae  auctoritatis.  Summus  enim 
Pontifex  Leo  Pp.  XIII  haiic  Colleclionem  Apostolica  Sua  Auctoritate 
approbauit,  quae  ut  genuina  et  authentica  Indulgentiarum  hacte- 
nus  concessarum  Sylloge  ab  omnibus  habenda  sit.  Hinc  etiam  ad 
decidenda  dubia,  quae  forte  de  sensu  concessionis  aut  de  conditio- 
nibus  lucrandarum  indulgentiarum  oriantur,  eamdem  hanc  Syl- 
logen  normae  instar  esse  debere  Sanctitas  Sua  mandavit  (Ita  De- 
cretum  de  die  24  Maji  1886  novae  editioni  praedictae  Collectionis 
[Raccolta]  praefixum). 

AJ  Indulgentiae  concessae  iis  fidehbus,  qui  recitant  vey^am 
coronam  S.  Birgittae,  sex  decadibus  coalescentem  : 

1.  Indulgentia  septem  annorum  totidemque  quadragenarum 
iis  omnibus,  qui  sive  soli  sive  cum  aliis  dictam  coronam  devote 
recitaverinl ;  et  insuper 

2.  Indulgentia  centum  dierum  pro  quolibet  Pater  noster, 
pro  qualibet  Ave  MatHa,  et  pro  quolibet  Credo  (Leo  X,  Bulla  10 
Julii  1515). 


(I)  Pius  PP.  VII,  die  10  Dccembiis  1806,  Cuslodibus  nlmae  Domus  Lau- 
relanae  concessit  ffjcullatem  benedicendi  crucifixos  et  numismata  peregrinomm 
el  exlerorum  pro  articulo  mortis,  nec  non  applicandi  coronis  indulgentias  S.  Bir- 
gillap,  per  taclum  objectorum  cum  sacra  scutella  B,  .\L  Virginis.  Vid.  Rclazione 
storica...  dclla  S.  Casa  di  Loreto,  Tipogr.  Brancondi  1890.  Textus  italicus  est  se- 
quens:  Pio  VII  concesse  ai  Custodi  della  S.  Casa  di  Loreto  in  data  10  Dicem- 
bre  1806  di  benedire  ai  pellegrini  e  forastieri  i  crocifissi  e  le  medaglie  in  arli- 
ctiln  rnortis  e  di  applicare  nelle  corone  le  indulgenze  di  S.  Brigida  toccandole 
nclla  sacra  Scodella. 


MG  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

3.  Imlulgenlia  plenaria  in  articulo  mohtis  iis  fidelibus,  qiii 
cum  consueverint  semel  saltem  in  hebdomaiia  recitare  praedictam 
coronam,  devote  animam  suam  Deo  commendabunt.  praemissa  pec- 
catorum  suorum  confessione,  sumptaque  sanctissima  Eucharistia, 
vel  saUem  corde  conlrito  sanctissimum  Jesu  nomen  invocabunt,  si 
ore  non  potuerint  (Benedictus  XIV,  Breve  diei  15  Januarii  1743, 
qui  insuper  memoratas  Leonis  X  indulgentias  confirmavil). 

4.  fndulgentia  plenaria  illis  omnibiis,  qui  cum  eamdem  co- 
ronam  per  mensem  conlinuum  quotidie  recitare  consueverint,  con- 
fessi  ac  sacra  Communione  refecli  die  intra  ejusmodi  mensem  per 
unumquemque  ehgenda  aliquam  ecclesiam  devote  visitabunt,  ibique 
pro  concordia  inter  principes  christianos,  pro  haeresum  extirpatione 
ac  sanctae  Matris  Ecclesiae  exaltatione  orabunt  (Id.  Pont.  loc.  cit.). 

0.  Indulgentia  quadraginta  dierum  iis  fidelibus,  qui  praefa- 
tam  coronanl  penes  se  deferentes,  ad  signum  campanae  flexis  ge- 
nibus  oraverint  pro  Chrislifidelibus  in  agone  constitutis  (Ibid.). 

6.  Indulgentia  viginti  dierum.  ihis,  qui  apud  se  dictam  co- 
ronam  habentes,  vere  peccatorum  suorum  poenitentes  conscientiam 
examinaverint,  ac  ter  Pater  noster  et  ter  Ave  Maria  recitave- 
rint  (Ibid.). 

7.  Indulgentia  centum  dierum  iis,  qui  diclam  coronam  secum 
retinentes,  sacrosancto  Missae  sacrificio  quocumque  feriato  vel  fe- 
stivo  die,  aut  verbi  Dei  praedicalioni  devote  inlerfuerint,  aut  SS. 
Viaticum,  dum  ad  aliquem  infirmum  defertur,  associaverint ;  aut 
devium  aliquem  ad  viam  salutis  reduxerint ;  vel  in  honorem  D. 
N.  Jesu  Christi  aut  B.  Mariae  Virginis,  vel  S.  Birgittae  aliquod 
aliud  pium  opus  peregerint,  et  ter  Pater  noster  terque  Ave  Ma- 
ria  recitaverint  (Ibid.). 

B)  Indulgentiae  concessae  iis  fidelibus,  qui  sine  interruptione 
recitant  saltem  quinque  decades  coronae  S.  Birgittae. 

1.  Indulgentia  plenaria  iis  fidelibus  concessa,  qui  quotidie 
per  intogrum  annum  recitaverint  absque  interruptione  saltem  quin- 
que  decades  (cinque  postej  coronae  S.  Birgittae,  quarum  quaelibet 
constat  uno  Pater  noster,  decem  Ave  Maria  el  imo  Credo,  dum- 
modo  die  ad  arbitrium  eligenda  vere  poenitentes,  confessi,  ac  S. 
Commiinione  refecti,  oraverint,  ul  supra,  pro  consuetis  finibus 
(Clemens  XI,  Bulla  De  salute  gregis,  de  die  22  Sept.  1714). 

2.  Indulgentia  ptenaria  iis,  qui  semel  in  hebdomada  coro- 
nam  S.  Birgittae  quinque  saltem  decadum  uno  tractu  recitare  con- 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  347 

sueverint,  et  in  festo  ejusdenn  S.  Birgittae  confessi  et  sacra  Com- 
munione  refecti  propriam  cujusque  parochialem  ecclesiam  devote 
visitaverint,  et  inibi,  ut  supra,  oraverint  (Benedictus  XIV,  Brevi 
sup.  cit.). 

Quilibet  omnes  et  singulas  praefatas  indulgenlias  aut  sibi,  aut 
per  modum  suffragii  animabus  fidelium  defunctorum  applicare  po- 
terit  (Id.  Pontifex  loc.  cit.  penes  Rescr.  auth.  pag.  355). 

765.  Ad  lucrifaciendas  praedictas  indulgentias  requiritur,  ut 
coronae  maleriales  tam  sex  decadum,  quam  ordinariae  benedi- 
canlur  a  Superioribus  Monasteriorum  seu  ab  aliis  Sacerdotibus  Or- 
dinis  SS.  Salvatoris  sive  S.  Birgittae  ad  id  deputalis,  vel  ab  aliis 
Sacerdotibus  debita  facultate  munitis.  Et  postquam  benedictae  fue- 
rint,  nec  vendi,  nec  alteri  cum  intentione  communicandi  indulgen- 
tias  commodari  aut  precario  dari  possunt,  ut  praescribitur  in  me- 
morata  Bulla  Clementis  XI,  nec  non  in  generalibus  Decretis  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum  (Raccolta,  pag.  190  et  sqq.  —  Rescr. 
aulh.  pag.  353  et  sqq.). 

766.  Ex  relato  hidulgentiarum  Summario  et  ex  aliis  docu- 
menlis  superius  expositis  clare  constat,  recitationem  coronae  S.  Bir- 
gittae  duplici  modo  perfici  posse,  scilicet:  1''  modo  proprio  et  lon- 
giori  juxla  institutionem  ipsius  S.  Birgittae,  recitando  nempe  sex 
decades,  quarum  quaelibet  comprehendit,  ut  supi-a  diximus,  unum 
Paler,  decem  Ave  Maria  et  unum  Credo,  adjectis  in  fine  alio 
Paler  noster  et  tribus  aliis  Ave  Maria ;  —  2''  modo  breviori  ex 
speciali  indulto  Summi  Pontificis,  recitando  scilicet  quinque  deca- 
des,  quarum  quaelibet  constat  uno  Pater,  decem  Ave  Maria  et 
uno  Credo. 

1^1,  At  vero  indulgentiae  concessae  recitationi  unius  vel  al- 
terius  coronae  non  sunt  eaedem.  Nam  per  recitationem  verae  co- 
ronae  S.  Birgittae  acquiri  possunt  omnes  indulgentiae  tum  sub 
lillera  A),  tum  sub  littera  B)  in  Summario  enuntiatae.  Per  reci- 
tationem  vero  coronae  hrevioris,  nempe  quinque  decadum,  acquiri 
possunt  dumtaxat  indulgentiae  sub  liltera  B)  adnotatae.  Quod  as- 
serimus,  facile  colligitur  ex  laudala  Raccolta.  Ilaec  enim,  post 
exhibitam  verae  coronae  S.  Birgiltae  notionem  ex  sex  decadibus, 
declarat,  indulgentias,  quas  deinde  enuntiat,  quasque  nos  sub  lit- 
tera  A)  collocavimus,  acquiri  a  fidelibus  dictam  coronam  recitan- 
libus.  iJuin  aiitem  loquitur  de  indulgentiis  quas  nos  sub  littera  B 
posuimus,  affirmat,   illas  concessas   fuisse  fidelibus,  qui  (juimjue 


348  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

SALTEM  decades  recitant.  Diim  dicit  saltem,  salis  clare  indicat,  ut 
nobis  videliir,  easdem  indnlgentias  acquiri  etiam  posse  ab  iis,  qui 
sex,  vel  decem,  vel  quindecim  decades  recilant  non  vero  exclu- 
sive  a  recitantibus  quinque  decades,  ut  opinari  videtur  quidam 
auctor  modernus,  utique  clarissimus,  eo  vel  magis  quod  in  reci- 
tatione  sex,  vel  decem  aut  quindecim  decadum,  jam  continetur 
recitatio  quinque  decadum. 

Unde  consequitur,  documenta  quae  hac  de  re  non  omnimoda 
claritate  fulgent,  vel  aliter  affirmare  videnlur,  quasi  scilicet  eae- 
dem  indulgentiae  acquiri  aeque  possint,  tam  per  recitationem  ve- 
rae  coronae  S.  Birgittae  ex  sex  decadibus,  quam  per  recitationem 
coronae  hrevioris  ex  quinque  decadibus,  ad  normam  novae  Col- 
lectionis,  id  est  Raccolta,  esse  explicanda. 

Ut  attendenti  patet,  indulgentiae  in  supra  descripto  Summario 
sub  nn.  5,  6,  7  in  A)  relalae,  acquiruntur  absque  recitatione  co- 
ronae,  dummodo  Christifideles  hanc  secum  deferant  et  praescripta 
opera  adimpleant. 

768.  Ad  hicrandas  indulgentias  recitationi  rosarii  S.  Dominici 
adnexas,  inter  cetera  requiritur  recitatio  continuata,  seu  morahter 
non  interrupta  quinque  saltem  decadum.  Nonnulh  dubitant  (inter 
quos  quidam  consuUor  (vid.  n.  732)  S.  Congr.  Indulg.  apud  Acta  S. 
Sed.  vol.  XVI,  pag.  413),  an  idem  requiratur  in  recitatione  verae  co- 
ronae  S.  Birgittae,  sive  rosarii  communis  indulgentiis  S.  Birgittae 
ditati.  Quaestio  versatur  praesertim  circa  lucrum  induigentiae  cen- 
tum  dierum  pro  quohbet  Pater,  pro  quahbet  Ave  Maria,  et  pro 
quohbet  Credo,  num  scihcet  ad  consequendas  hujusmodi  indul- 
gentias  necesse  sit  recitare,  vel  saUem  habere  intentionem  recitandi 
integram  coronam  S.  Birgittae.  Raccolta,  dum  de  indulgentiis 
agit,  quae  concessae  sunt  fidehbus  quinque  saltem  decades  reci- 
lantibus,  docet,  tales  indulgentias  fuisse  largitas  iis,  qui  sine  in- 
terruptione  seu  continuate  eas  recitant :  «  Indulgenza  plenaria  a 
coloro  che  reciteranno  di  seguito  almeno  cinque  poste  deha  co- 
rona  di  S.  Brigida  »  etc.  Dum  vero  agit  de  indulgentiis  concessis 
fidehbus,  veram  et  propriam  coronam  divae  Birgitlae  recitanti- 
bus,  praedicta  clausuia  sine  inteiTuptione  (di  seguito)  minime  uti- 
tur.  Id  autem  favere  videretur  opinioni  illorum,  qui  putant  pro 
conseculione  indulgentiae  centum  dierum  pro  quolibet  Pater,  pro 
quahbet  Ave  Maria  etc.  in  vera  corona  S.  Birgittae,  non  esse  ne- 
cessarium  integram  coronam  recitare. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  349 

V^eruni,  sententia  contraria  qaae  lenet,  etiam  in  corona  S.  Bir- 
gittae  ad  lucrandam  indulgentiam  centum  dicrum  pro  quolibet  Pa- 
ter,  pro  qualibet  Avc,  et  pro  quolibet  Crcdo,  requiri  inlentionem 
integram  coronam  recilandi,  est  probabilior  et  conforinior  Decreto, 
quod  hic  subjicimus :  An  fideles,  qui  non  intendunt  rccitarc  coro- 
nam  prccatoriam,  recitanl  quasdam  preces  manu  tenentes  coronam 
sive  Domini,  sive  beatae  Virginis,  et  grana  volvunl,  lucrantur  pro 
unoquoque  Pater,  vel  Avc,  vel  Credo,  vel  alia  oratione  easdem  in- 
dulgenlias,  quas  ipsi  lucrarentur  pro  iisdem  precibus,  si  recitarent 
coronam  preeatoriam  ? 

S.  Indulgentiarum  Congregatio  resp. :  Negative  (Decr.  29  Maji 
1841.  N.  291  ad  8™). 

769.  Ex  jam  expositis  quisque  inlelligil,  ad  acquirendas  indul- 
gentias  S.  Birgittae  opus  esse  uti  corona  in  hunc  effectum  spccia- 
litcr  bcncdicta,  quae,  materialiter  inspecta,  nil  refert  an  sex,  vel 
quinque,  vel  quindecim  decadibus  constet.  Quod  enim  atlinet  ad 
coronam  materialem,  sive  haec  sex,  sive  quinque,  vel  quindecim 
decades  contineat,  dummodo  rite  sit  benedicta  cum  apphcatione 
indulgentiarum  S.  Birgittae,  aeque  acquiri  cum  ea  possunt  tam  pri- 
mae  indulgenliae  sub  littera  A),  quam  secundae  sub  Uttera  B). 
Harum  siquidem  indulgentiarum  differentia  haud  pendet  a  differen- 
tia  coronae  materialis,  sed  a  divcrsa  ratione  eam  7'ecitandi  (Cf. 
Beringer,  tom.  I,  pag.  3G4). 

770.  Pro  obtinenda  facultate  benedicendi  coronas  cum  appli- 
catione  indulgentiarum  S.  Birgittae,  vel  ad  S.  Sedem  recurrendum 
est  per  organum  ex.  gr.  S.  Congregationis  Indulgentiarum,  vel  ad 
Abbalem  Generalem  Canonicorum  Regularium  Lateranensium,  cujus 
residentia  est  apud  S.  Petrum  in  Vinculis  de  Urbe. 

Hodie  S.  Sedes  solet,  una  simul  cura  potestate  benedicendi  pia 
objecta  cum  applicatione  indulgentiarum  Apostolicarum,  conce- 
dere  etiam  facultatem  applicandi  coronis  indulgentias  S.  Birgittae. 
De  hac  re  vide  formulam,  qtiam  sub  n.  631  transcripsimus. 

771.  Qui  hanc  facultatem  obtinuit  sive  a  S.  Sede,  sive  a  prae- 
dicto  Abbale  Generali,  potest  indifferenter  indulgenlias  S.  Birgitlae 
applicare  coronis  sive  quinquc,  sivc  sex,  sivc  decem  aut  quindc- 
cim  decadum.  Nam  indultum  quod  a  S.  Sede  conceditur,  faculta- 
lem  Iribuit  benedicendi  gcneratim  coronas  ct  rosaria:  pagella " 
vero  Ablxitis  Generalis  expresse  continet  potestatem  benedicendi 
coronas  terccntum  vcl  quinquc  vcl  quindecim  dccadum,  itcmque 


350  PARS    11.    DE   INDULGKNTIIS   IN    SPECIE. 

coronas  sex  decadum  a  S.  Birgiita  insiitiUas,  easque  omnes  cum 
applicaiione  indulfjeniiarum  omnium  S.  Birgiliae  nuncupaiarum. 

772.  Ad  applicandas  indulgentias  coronae  S.  Birgittae  su/pcit 
signum  crucis,  et  hoc  sive  facultas  obtenta  fuerit  ab  Apostolica 
Sede,  sive  a  praefato  Abbate  Generali  Ganonicorum  Regulariuni  La- 
teranensium.  Licet  enim  in  novissimo  Kituali  Romano  approbata 
adsil  specialis  formula  pro  benedicenda  saepedicla  corona,  usus 
tamen  ejus  minime  requiritur  ad  valorem.  (Cf.  Melata,  Manuale  de 
Indulgentiis,  pag.  lo3). 

773.  Et  hic  meminisse  juvat,  quod  jam  alibi,  praesertim  sub 
n.  636  et  sqq.  dictum  est,  unam  eamdemque  coronam  et  ideo 
etiam  coronam  S.  Birgittae  recipere  posse  indulgentias  diversas, 
ex  gr.  indulgentias  Apostolicas,  coronae  Crucigerorum,  et  rosarii 
S.  Dominici,  dummodo  a  Sacerdote  vel  Sacerdotibus  legitima  fa- 
cultale  munitis  benedicatur  cum  applicatione  respectivarum  indul- 
genliarum.  Ad  bas  tamen  acquirendas  non  sufficit  una  tantum  re- 
citatio,  sed  tot,  quot  sunt  indulgentiae  diversae,  quae  cujuslibet 
coronae  sunl  propriae. 

774.  Omnes  coronae  recitari  utique  possunt  alternatim  cum 
aliis,  sed  ad  assequendas  indulgentias  oportet,  ut  quilibet  coronam 
manu  ieneat  et  in  reciiatione  adhibeat.  Excipitur  corona  seu  ro- 
sarium  S.  Dominici,  pro  quo  concessum  est  (vid.  n.  651)  ut  indul- 
gentiae  acquiri  etiam  possint,  licet  una  tantum  persona  rosarium 
manu  teneat,  eoque  in  recitatione  de  more  utatur. 

775.  Brevis  conspectus  rerum  notabibum  coronae  S.  Birgittae. 

1.  Haec  corona  sex  decadibus  constat,  quarum  quaelibet 
componitur  uno  Pater,  decem  Ave  Maria  et  uno  Credo;  in  fine 
additur  aliud  Paier  cum  tribus  Ave  Maria. 

2.  Eliam  coronae  quinque  decadum  ditari  possunt  indul- 
gentiis,  quae  concessae  sunt  verae  coronae  S.  Birgitlae,  dummodo 
habeantur  peculiares  facultates.  In  ejusdem  recitatione  praescribi- 
lur  Credo  in  fine  cujusque  decadis,  non  autem  Paier  cum  tribus 
Ave  Maria  post  quinque  decades,  nec  meditatio  mysteriorum  vi- 
tae  D.  N.  J.  C. 

3.  Non  eaedem  ac  numero  pares  concessae  sunt  indulgen- 
tiae  vera.e  coronae  S.  Birgittae  et  coronae  quinque  decadum.  Prio- 
rem  coronam  recitantes  acquirere  possunt  omnes  indulgentias  in 
Summario  descriptas;  alteram  recitantes  lucrari  possunt  binas  ple- 
narias  lantummodo,  quae  in  fine  dicti  Summarii  notantur. 


CAP.    IV.    INDULGKNTIAK    OBJECTIS    PIIS    AFPLICATAE.  351 

4.  Potestas  benedicendi  hiijnsmodi  coronas  lam  sex  deca- 
dum,  quam  ordiiiarias,  esl  penes  Ordinem  Canonicorum  Regula- 
rium  Lateranensium. 

o.  Etiam  in  coiona  S.  Hirgittae  ad  lucrandas  indulgentias 
centum  dierum  pro  unoquoque  Pater,  vel  Ave  vel  Crcdo  requi- 
ritur  intentio  recilandi  integram  coronam,  quamvis  non  desit  qui 
aliter  senliat,  eam  quoad  modum  acquirendi  hanc  pecuharem  in- 
dulgentiam  aequiparans  coronae  Crucigerorum. 

6.  Corona  Birgillina  malerialiter  inspecta  constare  potest 
vel  sex,  vel  quinque,  vel  quindecim  decadibus.  Supradicta  enim 
indulgentiarum  differentia  non  pendet  a  differentia  coronae  mate- 
rialis,  sed  a  modo  diverso  eam  recitandi. 

7.  Ad  apphcandas  praediclae  coronae  indulgenlias  sufficit 
signiun  crucis. 

%  XI. 

PARVA  CORONA  IMMACULATAE  CONCEPTIONIS  B.  M.  V. 

776.  Corona  haec  a  P.  Bonaventura  a  Ferraria  Ordinis  Capuc- 
cinorum  circa  annum  1845  promulgata,  quindecim  constal  granis 
in  tres  partes  divisis :  Iria  grana  ahquantulum  a  ceteris  separata 
designant  Pater  noster,  aha  duodecim  grana  Ave  Maria.  Coronae 
hujusmodi  adnecti  solet  numisma  Immaculatae  Conceptionis.  — 
Modus  praedictam  coronam  recitandi  docelur  a  RaccoUa,  ut  se- 
quitur : 

In  nomine  Patris,  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.  Amen. 

Prima  pars.  Benedicta  sit  sancta  et  Immaculata  Conceptio 
beatissimae  Virginis  Mariae. 

Postea  recitalur  unum  Pater  noster,  quatuor  Ave  Maria  et 
unum  Gloria  Patri. 

Secunda  pars.  Benedicta  sit  sancta  etc.  Unum  Pater  etc. 
omnia  ut  supra. 

Tertia  pars.  Benedicta  sit  sancta  etc.  omnia  ut  supra. 

777.  Indulcentiae.  Sumnms  Pontifex  Pius  IX,  Brevi  22  [Junii 
1855,  omnibus  Christifidehbus,  qui  quotidie  per  mensem  dictam 
coronam  corde  saltem  contrito  el  devote  recitaverint,  concessit 

Indulgentiam  plenariam  ea  die  lucrandam,  in  qua  confessi 
sacram  Communionem  sumpserint. 


3o2  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Imlulgentiam  trecenlorum  ilierum  toties  quoties  corde  saltem 
contrito  et  devote  recitabitur  (Raccolta,  pag.  300). 

778.  Ad  lucrandas  descriplas  indulgentias  minime  requiritur 
ut  quis  corona  materiali  utatur  in  hunc  effectum  benedicta.  Rac- 
colta  enim,  quae  norma  esse  debet  ad  decidenda  dubia,  quae 
forte  oriuntur  de  conditionUms  lucrandarum  indulgentiarum, 
prorsus  silet  de  corona  materiali  benedicenda.  Tales  ergo  indul- 
gentiae  non  sunt  reales,  nempe  adnexae  coronae  materiali,  sed 
sunt  personales,  adnexae  scilicet  simplici  recitationi  precum  prae- 
scriptarum: 

§  X[l. 

CORONA  B.  JOANNAE  VALESIAE  (I). 

779.  Joanna  de  Valois,  filia  Ludovici  XI  regis  Francorum,  nata 
est  die  23  Aprilis  1464,  et  omnigenis  virtutibus  ac  meritis  piena 
obdormivit  in  Domino  die  4  Februarii  1504.  Ob  singularem  de- 
votionem  ardentissimumque  amorem,  quo  erga  beatam  Virginem 
Mariam  flagrabat,  Ordinem  Monialium  instituit,  qui  de  Beata  Ma- 
ria  Virgine,  vel  de  Annuntiatione,  sive  etiam  Ordo  Decem  Vir- 
tutum  seu  Decem  Beneplacitorum  ipsius  B.  M.  Virginis  nuncupatur. 

Pro  novi  Instituti  fundatione  Deus  dedit  huic  piissimae  famu- 
lae  suae  coadjutorem  fidelem  vereque  prudentem,  P.  Gabinelem 
Mariam,  Sacerdotem  Ordinis  Minorum  de  Observantia,  in  Provin- 
cia  Alverniae,  loco  Hiom,  nobihbus  parentibus  ortum  anno  1463. 
Antea  vocabatur  Gilbertus  Nicolas,  sed  cum  Romam  se  contulis- 
set,  atque  Leoni  PP.  X  se  praesentasset,  Summus  Pontifex  doctri- 
nae  et  sanctitatis  tanti  viri  probe  conscius,  primaevum  nomen  in 
Gabrielem  Mariam,  adstantibus  ahquot  Cardinalibus,  commutavit. 
Hic  pius  servus  Dei,  qui  in  Gallia  etiam  hodie  titulo  Beati  passim 
insignitur,  fuit  Pater,  Generahs  et  Visitator  praedicti  Ordinis  An- 
nuntiationis :  ipse  regulam  composuit  juxta  modum  a  B.  Virgine 
indicatum,  ejusque  approbationem  ab  Alexandro  VI  anno  loOl  et 


(I)  Cf.  Chalippo,  Vitn  di  S.  Frnnccsco,  pag.  174-175;  Regle  des  Religieuses 
de  rOrdre  de  rAnnonciade,  edit.  Agen  1867;  Ilebrard,  Sainte  Jeanne  de  Valois  elc. 
Paris  1878,  sed  praecipue  Wadding.  tom.  XV,  pag.  240;  lonn.  XVI,  pag.  61  ctc. 
ad  ann.  1.oOI-l.'jl7. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  353 

confirmationem  a  Leone  X  anno  lol7  obtiniiit.  Ipse  tandem  euin- 
dem  Ordinem  Iriginta  annornm  spatio  singulari  sollicitudine  et  prii- 
dentia  gubernavit. 

Merito  igitur  dici  potest,  P.  (labrielejn  Mariam  fuisse,,  una  si- 
mul  cum  B.  Joanna,  Institutorem  Ordinis  Annuntiationis.  De  isto 
celebri  et  sanctae  vitae  Religioso,  qui  ilerato  fuit  Vicarius  Genera- 
lis  familiae  Ultramontanae,  contra  haereticam  pravitatem  Inquisitor, 
et  Studii  ac  Gonventus  Parisiensis  Gommissarius,  hoc  elogium  Mo- 
niales  Annuntiationis  quotannis,  ipso  migrationis  die,  legebant  (Wad- 
ding.  tom.  XVI,  pag.  334): 

«  Obiit  Rmus  PcUer,  quondam  Generalis  Commissarius 
Cismontanae  (Ultramontanae  relate  ad  Italiam  etc.)  familiae,  mi- 
randis  virtulibus  ornatiis,  frater  Gabriel  Maria,  qui  pro  suis 
ingenuis  naturae  dotibus  et  meritis,  semper  apud  Heroes  Imperii 
et  regii  sanguinis  fuit  apprime  existimatus,  praesertim  ob  summam 
ad  Dei  Genilricem  devotionem.  Hic  fuit  sacratissimi  Ordinis  decem 
beneplacitorum  Virginis  Mariae  Legislator  primm,  corrector 
sincerus,  amator  et  protector  praecipuus,  qui  post  celebria  in  Or- 
dine  acta  ad  Dei  laudem,  Ecclesiae  et  Ordinis  aedificationem,  post 
Gonventuum  in  partibus  diversis  constructionem  et  Ordinis  propaga- 
tionem,  ipse  plenus  bonis  diebus,  vocante  Domino,  Ruthenae  inpace 
quievit  anno  Domini  1332,  die  27  Augusti »  (Gf.  Annal.  Wadd.  qui 
tom.  XV  et  XVI  pluribus  in  locis  de  B.  Joanna  et  P.  Gabriele  loquitur). 

780.  Ex  dictis  patet,  Ordinem  Annuntiationis  esse  institutio- 
nem  Franciscanam.  Unde  ipsa  B.  Joanna  expresse  voluit,  ut  idem 
Ordo  a  Patribus  Ordinis  S.  Francisci  de  Observantia  regeretur  et 
gubernaretur :  Praelati  et  Fratres  Ordinis  Minorum,  ita  habetur 
in  Regula  cap.  V,  per  Sedem  Apostolicam  habent  regere  Sorores 
hujus  Religionis  y) .  Et  ita  factum  esse,  liquido  constal  ex  historia 
Ordinis  Minorum. 

Notandnm  tamen  est  Ordinem  Monialium  de  Annunliata,  nec 
Regulam  S.  Glarae,  nec  illam  Tertii  Ordinis  sequi,  sed  unam  spe- 
cialem  profiteri. 

781.  Regula  praefati  Instituti  tota  innitilur  decem  Virtutibus 
boatae  Mariae  Virginis,  de  quibus  explicitc  vel  implicite  fit  mentio 
in  sacro  Evangelio,  quns  virtutes  inferius  cilandas,  Sorores  dictl 
Ordinis  debent  pro  viribus  imitari. 

Praeter  Ordinem  Virginum  specialiter  ad  honorandam  Ma- 
trem  Dei  institutum,  R.  Joanna  Valesia  etiam  secundum  et  tertium 

23 


3o4  PAHS   II.    DE   INDULGENTllS   IN    SPECIE. 

Ordinem  fundavil.  Hic  Tertius  Ordo  vocatur  Ordo  Pacis  (Cf.  He- 
brard  cap.  Vlll,  p.  291  et  sqq.). 

782.  Ilis  praemissis,  nolio  coronae  B.  Joannae  de  Valois  faci- 
lior  redditur. 

llaec  Corona  componitur  undecvm  granis  albis,  sex  granis 
riLbris,  et  tredecim  granis  nigris,  ita  tamen  ut  quaelibet  ex  his 
tribus  partibus,  quibus  Corona  constat,  habeat  unum  granum  ce- 
teris  crassius,  super  quo  recitatur  unum  Pater  pro  Summo  Pon- 
tifice  et  pace  S.  Matris  Ecclesiae.  Quare 

1°  Praemissa  recitatione  unius  Pater  noster  super  globulo 
seu  grano  albo  grandiori,  prout  fit  in  rosariis  communibus,  reci- 
tantur  deinde  decem  Ave  Maria  super  decem  parvis  granis  pariter 
albis  in  honorem  decem  Virtutum  B.  Mariae  Virginis,  quae  sunt: 
puritas  seu  virginitas,  prudentia,  patientia,  humilitas,  fides,  de- 
votio  seu  virtus  orationis,  obedientia,  paupertas,  charitas,  dolor 
seu  compassio.  Haec  corona  per  se  solam,  dicitur  corona  decem 
Virtutum,  quae  tamen  conjungitur  cum  duabus  quae  sequuntur. 

2''  Recilato,  ut  supra,  Pater  noster  pro  Summo  Pontifice  et 
pro  pace  S.  Ecclesiae  super  crassiori  grano  rubro,  in  ceteris  glo- 
bulis  dicuntur  quinque  Pater  et  quinque  Ave  Maria  in  honorem 
quinque  Piagarum  Domini  nostri  Jesu  Christi  et  quinque  principa- 
lium  Dolorum  B.  iMariae  Virginis. 

3"  Recitato  pariter  Pater  noster,  ut  supra,  in  globulo  gran- 
diori  nigro,  super  ceteris  duodecim  granis  nigris  dicuntur  duode- 
cim  Ave  Maria  in  honorem  duodecim  praecipuorum  SS.  Sacra- 
menti  Altaris  fructuum,  qui  sunt :  charitas,  gaudium  spirituale, 
pax,  patientia,  benignitas,  bonitas,  longanimitas,  dulcedo,  fides, 
modestia,  continentia,  castitas. 

Descripla  corona  sive  coronae,  nuncupatur  triplex  corona  seu 
triplicatum  rosarium  B.  Joannae  de  Valois,  certe  fidelibus  parum 
nota,  de  qua,  utpote  ab  Ecclesia  approbata  et  induigentiis  ditala, 
non  erat  in  hoc  opere  nostro  silendum. 

783.  Quoad  praefatae  coronae  recitationem  sciendum  est,  bea- 
tae  Joannae  mentem  fuisse,  ut  Christifideles  ad  Virginis  famulatum 
magis  allicerentur,  et  tres  peculiares  ejusdem  B.  Mariae  Virginis 
devotiones  honorarent,  nempe: 

a)  Ut  fideles  intelligere  possint  verba  divini  Fiiii  sui. 

b)  Ut  quinque  ejusdem  Filii  sui  plagas  saepe  mente  reco- 
gitent  et  medilenlur. 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  35S 

c)  Ut  sanctissimum  luicharistiae  Sacramenlum  speciali  modo 
venerenlur. 

Hinc  est,  quod  triplicatum  rosarium  vocari  eliam  soleal  corona 
Irium  devotionum  B.  M.   Virginis. 

784.  Anno  1877  Teschenii  in  Silesia  prodiil  hbellus  Germanico 
idiomate  conscriptus,  cui  titulus  latine  redditus  ita  sonat :  «  Ordo 
Pacis,  sive  ejusdem  tres  devotiones  in  honorem  B,  M.   V.  ». 

Jam  vero  S.  Congregalio  die  28  Aug.  1879  (Decr.  auth.  N.  448) 
in  examen  revocavit  hujusmodi  hbellum,  et  ilhco  deprehendit,  in 
60  contineri  indulgenlias  jamdiu  revocatas  a  Benedicto  XIV  per 
Decrelum  diei  6  Martii  1756.  Ex  lioc  Decreto,  a  S.  C.  Indutg.  anno 
1879  allegato,  cuique  apparebit,  quot  et  quaenam  sint  Indulgentiae 
triplici  coronae  B.  Joannae  Valesiae  adnexae.  En  Decretum  : 

SSmus  D.  N.  Benedictus  XIV  omnibus  et  singuhs  utriusque 
sexus  Christifidelibus,  qui  quotidie  per  integrum  mensem  Coronam 
B.  Joannae  Valesiae,  triplicatum  Bosarium  nuncupatum,  devote 
recitaverint,  semel  intra  eumdem  mensem,  die  nempe  ab  unoquo- 
que  ad  sui  hbitum  ehgenda,  in  qua  vere  poenitentes,  confessi  ac 
sacra  Communione  refecti  pro  christianorum  Principum  concordia, 
haeresum  exstirpatione,  ac  sanctae  Matris  Ecclesiae  exaltatione  pias 
ad  Deum  preces  effuderint,  plenariam  omnium  peccatorum  suo 
rum  indulgentiam  consequi  valeant. 

lis  vero,  qui  in  singuhs  feriis  sextis  Quadragesimae  singulisque 
septem  B.  M.  V.  festivitatibus,  ut  supra,  dictam  coronam  recitave- 
rint,  septem  annorum  totidemque  quadragenarum,  ac  tandein  pro 
qualibet  ejusdem  coronae  devota  recitatione,  indulgentiam  centum 
dierum  in  perpetuum  benigne  concessit.  Revocatis  omnibus  et  sin- 
gulis  aliis  indulgentiis,  quae  pro  ejusdem  coronae  recitatione 
asserebantur  concessae. 

Declaravit  insuper  Sanctitas  Sua,  ul  quis  consequi  possit  prae- 
fatas  indulgentias,  requiri,  ut  corona  sit  de  more  benedicta  a  Su- 
perioribus  Ordinis  Annuntiationis  B.  M.  V.  sub  regula  S.  Francisci 
a  Sede  Apostohca  approbati,  vel  a  quohbet  Confessario  ordinario 
Moniahum  ejusdem  Ordinis,  et  propterea  eisdem  Superioribus  Or- 
dinis  et  Confessariis  dictas  Coronas  benedicendi  facultatem  tribuit 
et  impertitus  est. 

Deinde  Summus  Pontifex  prohibet,  ne  hujusmodi  coronae 
utpote  benedictae  vendantur,  aut  alteri  commodentur  etc. 

Dat.  Bomae,  die  6  Martii  175G  etc. 


ik.. 


3.36  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

785.  Cum  igitur  anno  1879  a  S.  Congregatione  Indulgentia- 
rum  declaratum  fuerit  «  nullis  aliis  indulgentiis  frui  posse  co- 
7'onam  B.  Joannae  Valesiae  recitantes,  nisi  illis,  quae  hahentur 
in  supra  relato  Decreto  »  consequitur  nullam  fidem  esse  adhiben- 
dam  illis  scriptoribus,  qui  de  eadem  corona  agenles,  asserunt  il- 
lam  vel  partem  ejus  recilantes  lucrari  indulgentias  mille  anno- 
rum  et  mille  dierum,  vel  decem  mille  annorum  et  decem  mille 
dierum  etc. 

786.  Anno  1858  Episcopus  Aginnensis  (Agen)  per  suum  Vica- 
rium  Generalem,  qui  Superior  erat  Monasterii  Annuntiationis  loci 
Villaenovae  ad  Oldum  (de  Villeneuve-sur-Lot),  petiit  a  Summo 
Ponlifice  Pio  PP.  IX,  ut  inter  alia  declarare  dignaretur: 

1.  Quod  Religiosae  Annuntiationis  de  Villeneuve-sur-Lot  ma- 
neant  in  posterum  jurisdictioni  ordinariae  Episcopi  dioecesani  pe- 
nitus  subjectae.  Quod  si  contingat,  dictas  Religiosas  erigere  sive  in 
dioecesi  Aginnensi,  sive  alibi,  alias  Domus,  hae  pariter  respectivis 
Episcopis  subjiciantur. 

2.  Quod,  hoc  non  obstante,  dictae  Religiosae  gaudeant  gratiis 
et  privilegiis,  quae  a  Summis  Pontificibus  fuerunt  ipsis  concessa, 
dummodo  tamen  ab  Apostolica  Sede  non  fuerint  revocata. 

3.  Leo  PP.  X  approbavit  triplicem  coronam  B.  Joannae  de 
Valois.  Hujusmodi  corona  componitur  undecim  granis  albis,  sex 
granis  rubeis  et  tredecim  granis  nigris.  Benedictus  XIV,  per  decre- 
tum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  6  iMartii  1746  (1756?) 
concessit  indulgentias  fidelibus  praedictam  coronam  recitantibus, 
dummodo  a  Superioribus  Ordinis  Annuntiationis  vel  ab  ordinariis 
et  extraordinariis  Confessariis  Religiosarum  fuerit  benedicta. 

Infrascriptus  Sanctitati  Vestrae  supplicat  ut  declaret,  praedictas 
indulgentias  lucrari  posse  a  fidelibus,  quamvis  coronae  benedictae 
fuerint  a  Presbyteris  saecularibus  Superioribus  aut  Confessariis  An- 
nuntiationis. 

Circa  initium  anni  1860  descriptis  petitionibus  responsum 
fuit,  ut  sequitur : 

Ex  Audientia  SSmi...  sub  die  13  Januarii  1860,  Sanctitas  Sua, 
attenta  relatione  Episcopi  Aginn.,  ea  quae  sequuntur  declaravit,  sta- 
tuit  atque  decrevit : 

1°  Sorores  ab  Annuntiatione  nuncupatae  praefatae  Domus  loci 
Villanova  ad  Oldum  in  dicla  dioecesi  Aginn.  existentis,  quae  in 
praesens  vola  simplicia  tantum  emittunt,  subjaceant  dumtaxat  ju- 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS  PIIS   APPLICATAE.  357 

risdictioni  ordinariae  Episcopi  in  omnibus  ad  praescriplum  Ca- 
nonum.  Quod  vero  spectat  ad  Domus  in  posterum  erigendas  et  ad 
eas  quae  in  aliis  Dioecesibus  exislunt,  recurrendum  erit  in  casibus 
particularibus  respectivis  Episcopis. 

^^^'  Gaudeant  gratiis  spiritualibus  et  indulgentiis,  quibus  legi- 
lime  fruebantur  Sanctimoniales  praefali  Instituti,  quatenus  gratiae 
et  indulgentiae  non  fuerint  revocatae. 

3°  Confessarius  ordinarius  praefatae  Domus,  licel  presbyter  e 
Clero  saeculari,  poterit  benedicere  Triplicem  Coronam  juxta  in- 
dultum  Benedicti  XIV  diei  6  Martii  1746,  typis  Rev.  Camerae  Apo- 
stolicae  editum,  servata  in  reliquis  omnibus  illius  forma  et  tenore. 
—  Contrariis  quibuscumque  etc.  —  Romae. 

G.  Card.  Della  Genga,  Praef. 

A.  Archiep.  Philippen.,  Secret. 

Concordat  cum  originali. 

JoANNES  Episc.  Aginnensis. 

787.  Vigore  Indulti  diei  24  Augusti  1860,  cujus  originale  in 
Archivio  Episcopi  Aginnensis  asservatur,  Summus  Pontifex  Pius  IX 
concessit  in  perpetuum  presbytero  saeculari,  qui  erit  Superior 
Monialium  Annuntiationis  loci  Villanova  dioecesis  Aginn., /acw^- 
tatem  benedicendi  triplicem  coronam  beatae  Joannae  cum  appli- 
calione  indulgentiarum  a  Benedicto  XIV  indulto  6  Marlii  1746 
concessarum.  Praedictus  tamen  Superior  uti  non  poterit  hujusmodi 
facultale,  nisi  accedat  consensus  Episcopi  (Vid.  Regle  cit.  in  prin- 
cipio). 

788.  CoUige  ex  dictis : 

a)  Quemadmodum  Moniales  omnes  in  GaUia  et  aliis  regio- 
nibus  non  amphus  hodie  subjacent  respectivis  Ordinibus  Regula- 
ribus,  ita  Moniales  Annuntiationis  non  amphus  hodie  subdunlur 
Ordini  Minorum. 

b)  Cum  Praelati  Ordinis  nostri  cessaverint  esse  Superiores 
Ordinis  Annuntialionis,  nequeunt  ipsi  sine  speciah  facultate  triph- 
cem  coronam  benedicere.  Vi  enim  Decreti  supra  relati  Benedicti 
XIV,  corona  benedici  debet  a  Superioribus  Ordinis  Annuntiatio- 
nis  B.  M.  V.  vfcl  a  Confessario  etc.  Superiores  autem  hodie  sunl 
Episcopi,  a  quibus  Moniales  dependent. 

cj  Indulgentiae  a  Benedicto  XIV  triphci  coronae  adnexae, 
sunt  communes  omnibus  Christifidehbus  eamdem  coronam  devote 


3o8  PARS    II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

recitanlibiis,  duni  ab  initio  indulgentiae  tunc  temporis  eidem  co- 
ronae  adnexae,  acquiri  tantum  poterant  ab  iis,  qui  ad  Ordinem 
Annuntiationis  pertinebant,  et  speciatim  a  Sodalibus  Tertii  Ordinis, 
seu  Ordinis  Pacis,  pro  quibus  quotidiana  recitatio  triplicatae  co- 
ronae  constituebat  sacrum  Officium  (Cf.  Hebrard,  pag.  301). 

§  xni. 

NUMISMA  IMMACULATAE  VIRGINIS  MARIAE  CONCEPTIONIS, 
vulgo  MEDAGLIA  MIRACOLOSA  (I). 

789.  Notitia  historica.  Anno  Christi  1830,  quod  legitima  te- 
stantur  monumenta,  Beatissima  Dei  Mater  sanclimoniali  cuidam 
foeminae,  Catherinae  Laboure  nuncupatae,  e  famiha  Puellarum  cha- 
ritatis  S.  Vincentii  a  Paulo,  sese  videndam  exhibuit;  eamdemque 
jussit  curare,  ut  Numisma  in  honorem  Immaculatae  Conceptionis 
suae  cuderetur. 

Cudendi  autem  ea  lex  erat  ex  visu,  ut  in  adversa  fronte  Dei- 
parae  prostaret  effigies,  virgineo  quidem  pede  serpentis  proterens 
caput,  manibus  vero  patuUs  subjectum  terrae  orbem  radiis  illu- 
strans ;  inscripta  circum  circa  ea  prece :  0  Maria  concepta  sine 
peccato,  ores  pro  nobis,  qui  ad  te  confugimus.  Inesse  autem  in 
fronte  aversa  sacrosanctum  Mariae  nomen  debebat,  eminente  su- 
pra  crucis  signo,  binis  inferius  adjectis  cordibus,  altero  obsito  spi- 
nis,  altero  ense  transfosso. 

Jubenti  Virgini  paruit  puella ;  remque  divinitus  acceptam  even- 
tus  comprobavit.  Vix  enim  novum  Numisma  in  vulgus  prodiit,  il- 
lico  a  Christifidehbus,  uti  rehgio  Matri  sanctissimae  pergrata,  coH 
certatim  ac  gestari  coeptum ;  in  Galha  primum,  mox,  probantibus 
Episcopis,  ubique  terrarum.  Cujus  augescentis  in  dies  reverentiae 
ac  fiduciae  id  causae  fuit,  quod  a  Virgine  respiciente  plurima  pa- 
trabantur  mira  seu  corporis  aerumnis  levandis,  seu  animis  e  vi- 
tiorum  coeno  eruendis. 

Tantae  pientissimae  Matris  per  sacrum  Numisma  potentiae  ac 
hberahtatis  ut  memoria  recoleretur,  simulque  christianorum  gen- 
tium   erga  Immaculatam  ejusdem    Virginis   Conceptionem    rehgio 


(I)  Vid.  documenta  et  Lectiones  Officii  liturgici  apud  iNouv.  Rev.  Tiieolog. 
lom.  XXVIi,  pag.  152  et  sqq. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  3^)9 

ampliores  haberet  auctiis,  censnit  Apostolica  Sedes,  quod  dudum 
ab  ea  pro  sacratissimo  Rosario  et  carmelilico  Scapulari  concessum 
fuerat,  Manifeslationcin  hanc  sanctissimae  Dei  parentis  et  sacrum 
ipsius  Numisma  pecuhari  festo  quotannis  commemoranda. 

Qnamobrem  tota  factorum  serie  a  Sacra  Rituum  Congregatione 
recognita  malureque  perpensa,  ex  ejusdem  Congregationis  consulto, 
Leo  XIH  Pontifex  Maximus  Societati  Presbyterorum  S.  Vincentii  a 
Paulo,  quibus  ex  sancti  Auctoris  lege  solemne  semper  fuit  illabem 
Mariae  originem  profiteri  et  colere,  Manifestalionis  ejusdem  Rea- 
tae  Virginis  officium  et  Missam  celebrare  concessit,  idemque  indul- 
tum  ad  singulos  Episcopos  ac  Religiosorum  familias  petentes  extendit. 

Praejacla  de  re  notitia  historica  ex  lectionibus  IV  et  VI  Officii 
liturgici  desumpta,  modo  in  compendium  resumuntur  amplae  con- 
cessiones  ab  Apostohca  Sede  factae  in  mernoriam  et  honorem  B.  Ma- 
riae  Virginis  Immaculatae  a  Sacro  Numismate,  vulgo  della  Meda- 
glia  miracolosa. 

790.  Officium,  Missa  et  Festum,  Leo  PP.  XIII,  die  23  Julii 
1894,  Officium  et  Missam  in  honorem  B.  M.  Virginis  Immaculatae 
a  Sacro  Niimismate  approbavit,  simulque  festum  sub  tilulo  Mar 
nifestationis  Immaculatae  Virginis  Mariae  a  Sacro  Numismate 
quolannis,  die  27  Novembris,  ab  Alumnis  Congregationis  Missionis 
sub  ritu  dnplici  secundae  classis,  et  ab  expetentibus  locorum  Or- 
dinariis  Religiosorumque  Familiis  sub  ritu  duplici  majori  celebran- 
dum  indulsit. 

791.  Indulgentia  plcnaria  pro  visitatione  ecclesiae.  Per  Breve 
Ad  augendam  diei  24  Augusti  1894,  laudatus  Pontifex  omnibus 
Christifidelibus  vere  poenilentibus  et  confessis  ac  sacra  Commu- 
nione  refectis,  qui  die  festo  Manifeslationis  Immaculatae  Mariae 
Virginis  a  Sacro  Numismate,  videlicet  die  27  Novembris,  quamli- 
bet  ecclesiam  sive  oratorium  piis  domibus  adnexum  Prcslrijtero- 
rum  Congregationis  Missionis,  sive  Fitiarum  Charitatis,  ubique 
terrarum  existentibu^,  a  primis  vesperis  usque  ad  occasum  solis 
diei  hujusmodi  singulis  annis  devole  visitaverint,  et  ibi  pro  con- 
suetis  finibus  pias  ad  Deum  preces  effuderint,  plenariam  indul- 
gentiam,  defunctis  quoque  applicabilem  benigne  concessit  fad  se- 
plenniumj. 

792.  Festum  penes  Fitias  a  CharHtate.  Rmus  D.  Antonius 
Fiat  Superior  Generalis  Congregationis  Missionis  et  Filiarum  a  Cha- 
ritate  S.  Vincentii  a  Paulo,  a  SSmo  D.   N.   Leone  XIII  efilagilavit, 


o(iU  PARS   II.   DE   INDULGENTUS  IN   SPECIE. 

ut  in  omnibus  ecclesiis  sive  oratoriis  earunidem  Filiarum  a  Clia- 
rilate,  quotannis  die  ^7  Novembris,  a  quovis  Sacerdote  in  eis  Sa- 
crum  facturo  celebrari  valeal  Missa  nuper  ab  Apostolica  Sede  ap- 
probata  et  Alumnis  suae  Gongregationis  concessa  pro  festo  Mani- 
festalionis  Immaculatae  Virginis  Mariae  a  Sacro  Numismate,  vulgo 
della  Medaglia  miracolosa. 

Sacra  porro  Hituum  Congregatio,  utendo  facultatibus  sibi  spe- 
cialiter  a  Summo  Pontifice  tributis,  annuit  juxta  preces,  dummodo 
lamen  in  respectivis  Kalendariis  Dioecesium,  in  quibus  praefatae 
Filiae  a  Charitate  degunt,  non  occurrat  quoad  Missam  solemnem 
duplex  primae  classis,  et  quoad  lectas  duplex  etiam  secundae  clas- 
sis :  quo  in  casu  Sacra  eadem  Congregatio  idem  privilegium  ad 
aliam  subsequentem  diem  liberam  amandari  concessit :  servatis  ru- 
bricis.  —  Die  7  Septembris  1894. 

793.  Provisio  in  casu  quo  Lazaristae  et  Filiae  a  Charitate 
non  habeant  vel  parvam  haheant  ecclesiam.  Si  contingat,  ut  ali- 
cubi  Alumni  vel  Filiae  a  Charitate  ecclesiam  suae  domui  contiguam 
non  habeant  satis  ampiam,  vel  ea  careant  omnino,  eadem  Sacra 
Rituum  Congregatio,  porrectis  precibus  praelaudati  Rmi  Dni  Anto- 
nii  Fiat  annuens,  concessit  ut  ab  iisdem  enuntiatum  festum  in 
aliena  ecclesia,  de  consensu  respectivi  f^arochi  vel  Rectoris,  recoh 
valeat ;  facta  scihcet  potestate  singulis  Sacerdotibus,  inibi  Sacrum 
facluris,  Missam  propriam  celebrandi  nuper  Alumnis  dictae  Con- 
gregationis  Missionariorum  concessam.  —  Die  12  Novembris  1894. 

794.  Facultas  transferendi  festum.  Supplicante  eodem  Rmo 
Dno  Antonio  Fiat,  Moderatore  Generah  Congregationis  Missionis, 
praefata  Sacra  Riluum  Congregatio,  utendo  facultatibus  a  Summo 
Pontifice  sibi  specialiter  tributis,  benigne  indulsit  ut  extrinseca  so- 
lemnitas  ejusdem  Manifeslationis  tum  ab  Alumnis  ipsiusmet  Con- 
gregationis,  tum  a  Filiabus  Charitatis,  in  ecclesiis,  sive  pubhcis, 
sive  propriis,  sive  aliorum,  de  Rmi  Ordinarii  consensu,  oratoriis, 
ubi  opportunius  videbitur  pro  locorum  adjunctis,  institui  valeat 
aliqua  die  vigesimam  septimam  Novembris  subsequente,  facta  po- 
testate  Missas  omnes  celebrandi  proprias  de  eodem  festo.  Id  aa- 
tem  sub  his  restrictionibus,  id  est :  Dummodo  non  occurrat  du- 
plex  primae  classis,  vel  Dominica  privilegiata  primae  classis,  aut 
aliquod  festum  Deiparae  quoad  Missam  solemnem,  et  duplex  etiam 
aut  Dominica  privilegiata  secundae  classis  quoad  Missas  lectas, 
Missa  quoque  Conventuah  vel  Parochiah    OfQcio   diei  respondente 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  361 

non  omissa,  ubi  eam  celebrandi  onus  adsit ;  servalis  Rubricis.  — 
Die  l^  iNovembris  1894. 

795.  Indulgcntiae  d/iristifidelibits  rite  rccipientibus  Numisma 
Immaculalac  Conceptionis  conccssac.  Christifidelibus  Numisma  mi- 
rificum,  vnlgo  la  Medaglia  miracolosa,  juxta  approbatum  ritum 
recipientibus,  concessa  est  a  Summo  Pontifice  Leone  Xll[  die  12  No- 
vembris  1895,  indulgentia  plena?^ia,  expletis  conditionibus  prae- 
scriplis : 

ajdie  receptionis ;  b)  die  Pascbatis ;  cj  die  Immaculatae  Gon- 
ceptionis  beatae  Mariae  Virginis  fEx  pagclla  dclegationis  Rmi  Su-. 
per.  Gcn.  Congr.  Missionis). 

Insuper  eidem  Numismati  adnecti  possunt  a  Sacerdote  legitima 
facultate  praedito,  Indulgcntiae  Apostolicae,  quas  jus  est  lucrandi 
omnibus  fidelibus  iUud  deferentibus. 

796.  Ad  obtinendam  facultatem  benedicendi  et  imponendi  fide- 
bbus  praedictum  Numisma  cum  ritu  approbato,  cui  adnexae  sunt 
indulgenliae  speciales,  ad  Superiorem  Generalem  Missionariorum  a 
S.  Vincentio  a  V^u\o  fLazzaristiJ  recurrendum  est,  Hue  de  Se- 
vres,  9o,  Paris  (S.  C.  H.  18  Nov.  1895). 

797.  RlTUS  BENEDICTIONIS  ET  IMPOSITIONIS  SACRI  NUMISMATIS  I.  M.  V. 

vidgo  Medaglia  miracolosa  (S.  R.  C.  18  April.  1895). 

Sacerdos  benedicturus  saci^um  Nimisma  Inimaculatae  Vir- 
ginis  Mariae  Conceptionis ,  superpclliceo  et  stola  indiUus  abso- 
lute  incipit : 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
R\  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
^.  Dominus  vobiscum. 
^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

Oremus. 

Omnipotens  et  misericors  Deus,  qui  per  multiplices  Immacu- 
latae  Mariae  Virginis  appariliones  in  terris  mirabilia  jugiter  pro 
animarum  saluto  operari  digiiatus  es :  super  boc  numismatis  si- 
gnum  tuam  benedictionem  benignus  infundc  ;  ut  pie  boc  recolen- 
tes  ac  devote  gestantes,  et  illius  patrocinium  sentiant  et  tuam  mi- 
sericordiam  consequanlur.  Per  Cbristum  Dominum  nostrum.  Amen. 


302  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN   SPECIE. 

Deinde  Numisma  aspergit  aqua  benedicta,  et  ipsum  postea 
imponens  dicit : 

Accipe  sanctum  Numisma,  gesla  rideliler,  et  digna  veneratione 
prosequere :  ut  piissima  et  Immaculata  coelorum  Domina  te  pro- 
tegat  atque  defendat ;  et  pietatis  suae  prodigia  renovans,  quae  a 
Deo  snppliciter  postulaveris  tibi  misericorditer  impetret,  ut  vivens 
et  moriens  in  materno  ejus  amplexu  feliciter  requiescas.  Amen. 

Vel  si  sint  plures :  Accipite  sanctum  Numisina,  gestate  fide- 
liter,  et  digna  veneratione  prosequimini :  ut  piissima  et  Immacu- 
lata  coelorum  Domina  vos  protegat  atque  defendat ;  et  pietatis  suae 
prodigia  renovans,  quae  a  Deo  suppliciter  postulaveritis  vobis  mi- 
sericorditer  impetret,  ut  vivenles  ac  morientes  in  materno  ejus 
amplexu  feliciter  requiescatis.  Amen. 

Jnde  prosequitur :  Kyrie,  eleison.  Christe,  eleison.  Kyrie,  elei- 
son.  Pater  Nosler. 

^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

:^.  Regina  sine  labe  originali  concepta. 

^.  Ora  pro  nobis. 

^.  Domine,  exaudi  orationem  meam. 

i^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

^.  Dominus  vobiscum. 

i^.  Et  cum  spirilii  tuo. 

Oremus. 

Domine  Jesu  Christe,  qui  beatissimam  Virginem  Mariam  ma- 
trem  tuam  ab  origine  immaculatam  innumeris  miracuHs  clarescere 
voluisti :  concede,  ut  ejusdem  patrocinium  semper  implorantes, 
gaudia  consequamur  aeterna.  Qui  vivis  et  regnas  in  saecula  sae- 
cuiorum.  Amon. 

§  XIV. 

NUMISMA  S.  BENEDICTI  ABBATIS. 

798.  In  parvo  libello,  qui  Romae  a  Rmo  P.  Abbate  S.  Pauli 
tradi  solet  Sacerdotibus,  qui  ab  eo  facultatem  obtinent  benedicendi 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS    APPLICATAE.  363 

nuniismata  S.  Benedicti,  haec  legnntnr:  «  Etsi  SS.  P.  Benedictus, 
dum  in  vivis  ageret,  pio  et  devoto  cullu  veneraretur  Crucera,  in 
qua  fuit  salus,  vita  et  redemptio  nostra,  illiusque  signo  usum 
fuisse  ad  quaelibet  magna  perpetranda  apertissime  conjici  possit 
ex  Libro  II  Dialogorum  S.  Gregorii  Papae :  tamen  an  el  quando 
a  nostro  Patriarcha  traditum  fuerit  numisma  S.  Grucis  vel 
orationes  illae  praedicalae,  incertum  est.  —  Videtur  potius  abs- 
que  ulla  ambage  affirmandum,  lioc  numisma  originem  ab  insigni 
miraculo  sumpsisse  sub  initio  saeculi  undecimi>y.  Ilujusmodi  mi- 
raculum  in  eo  consistil,  quod  adolescens  Bruno,  filius  Ilugonis  co- 
raitis  Egisheimensis  (Egisheim  in  Alsatia),  qui  postea  Summus  Pon- 
lifex  fuit  sub  nomine  Leonis  IX,  inter  Sanctos  deinde  relalus,  dum 
in  extremo  vitae  agone  esset  constilutus,  «  vidit  scalam  e  cubili  suo 
in  coelum  ascendenlem,  splendoreque  circumfusam,  et  descenden- 
tem  per  eam  senem  (S.  Benediclum)  venerabili  aspectu  monastica 
indutum  veste,  qui  Crucem  quamdam  ori  ejus  superimponens 
pristina  donavit  sanitate  ». 

799.  Anno  1647  in  monasterio  Mettensi  (Melten  in  Bavaria) 
repertus  fuit  Codex  membranaceus,  in  quo  descripta  erat  Crux 
sive  numisma  S.  P.  Benedicti;  ad  cujus  normam  praesens  cusum 
est  et  Christifidelibus  traditum  (Ibid.). 

Praedictum  numisrna  in  una  parle  repraesentat  imaginem  S. 
Benedicti,  in  altera  Crucem,  his  lilteris  signatam  in  linea  perpen- 
diculari: 

C.  S.  S.  M.  L.,  idest: 

Crux  sancta  sit  mihi  lux. 

In  linea  transversali:  N.  D.  S.  M.  D.,  scilicet: 

Non  draco  sit  mihi  dux. 

In  zona  aulem  numismatis  orbiculari  adnotantur  litterae: 

V.  R.  S.  N.  S.  M.  V. 

S.  M.  Q.  L.  I.  V.  B.,  nempe: 

Vade  retro,  Satana;  nunquam  suade  mihi  vana: 

Sunt  mala  quae  libas ;  ipse  venena  bibas. 

In  quatuor  partibus  triangularibus,  quae  per  Crucis  angulos 
efformantur,  extant  lilterae 

C.  S.  P.  B.,  idest: 

Crux  Sancti  Patris  Benedicti. 

Saepe  in  superiori  Crucis  parte  habetur  monogramma  SS.  No- 
minis  Jesu,  consuetis  iitteris  expressum  I  II  S,  vel  etiam  verbum 


3G4  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Pax  (Cf.  Rescr.  aulh.  N.  199;  lib.  cit. ;  La  Medaille  ou  Croix  de 
Saint  Benoit,  surtout  dans  les  Missions,  Lille  et  Bruges,  Desclee, 
De  Brouwer). 

800.  (iratiae  innumerae  enarrantur  derivatae  fidelibus  ex  pio 
usu  descripti  numisnialis  cum  invocalione  S.  Benedicti,  quae  legi 
possunt  in  supra  citatis  bbellis.  Numisma  siquidem  seu  Crux  inclyti 
Patriarchae  S.  Benedicti  eflicax  est  adversus  maleficia,  ahasque 
quashbet  operationes  diabolicas;  ad  animaha  vel  peste  vel  epide- 
mia  laborantia,  vei  maleficio  detenta,  curanda  et  sananda;ad  ten- 
tationes  repellendas;  ad  conversionem  obtinendam  ahcujus  pecca- 
toris;  ad  praegnantes  mulieres  divino  auxiho  opitulandas,  ne  ab- 
ortum  faciant,  sed  prospere  fihos  enitantur;  ad  homines  a  fulmi- 
nibus  salvos  et  incolumes  servandos  etc. 

Ut  quis  his  favoribus  perfrui  possit,  sufficit  unam  ex  prae- 
dictis  medalliis  venerari,  vel  eam  devote  secum  deferre.  Eam  insu- 
per  parietibus  et  januis  potest  affigi,  cum  fundamentis  instruitur, 
in  vas  injicitur,  in  quo  aquam  animalia  bibunt  ad  eorum  incre- 
mentum  et  incohimitatem. 

801.  Quamvis  ad  participandum  enuntiatos  favores  nuUae 
praescribantur  preces,  sed  usus  devotus  satis  sit,  consulitur  la- 
men  quahbet  saltem  feria  tertia,  quae  dies  est  sanclo  Benedicto 
speciafiter  consecrala  in  universo  Ordine  monastico,  recitare  quin- 
que  Gloria  Patri  in  memoriam  Passionis  D.  N.  J.  C,  tres  Ave 
Maria  in  honorem  beatissimae  semper  Virginis  hnmaculatae  Ma- 
riae,  et  tres  Gloria  Patri  ad  intercessionem  S.  P.  Benedicti  in- 
vocandam.  Quod  et  simihter  una  cum  precibus  supradictis  repeti 
potest,  quoties  aliqua  pecuharis  gratia  ab  omnipotenti  Deo,  per  me- 
rita  S.  P.  Benedicti,  imploratur  (Libel.  cit.  Rmi  P.  Abb.  S.  Pauli). 

802.  Indulgentiae.  Summus  Pontifex  Benedictus  XIV  sub  die 
28  Decembris  1741  praedictis  numismatibus  rite  benedictis  indul- 
gentias  concessit  ac  per  suum  Breve  diei  12  Martii  1742  confir- 
mavit,  simul  approbans  specialem  formulam  eadem  benedicendi. 

Cum  valde  numerosae  sint  indulgentiae  tam  plenariae  quam 
partiales,  omnes  defunctis  etiam  applicabiles,  concessae  iis  fide- 
libus,  qui  aliquod  ex  dictis  numismatibus  secum  deferunt,  longum 
profecto  esset  integrum  earum  elenchum  transcribere.  Si  cui  pla- 
ceat  eum  legere,  adeat  Bescripta  authentica  N.  199,  pag.  139  et 
seqq.,  vel  Decr.  auth.  edit.  Prinzivalli,  append.  N.  111,  pag.  8; 
vel  cit.  hbellum). 


CAP.    IV.    INDUI.GENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  863 

Nos  sequentes  tantnm  indulgentias  pli^narias  indlcabimus: 

Igitur  laudatus  Pontifex  Henedictus  XIV  omnibus  et  singulis 
Christifidelibus  praefata  numismata  rite  benedicta  devote  geslan- 
tibus,  nec  non  cum  vel  corarn  aliquo  eoritm  orantibus,  ac  in- 
simul  pia  opera,  prout  infra  suis  cuique  locis  respeclive  injungi- 
tur  peragentibus,  indulgentias  modo  et  forma,  quae  praescribitur, 
clementer  indulsit,  videbcet: 

Qui  sallem  semel  in  hebdomada  Coronam  Domini,  vel  beatis- 
simae  Virginis  Mariae,  vel  Rosarium  ejusve  tertiam  partem,  aut 
Officium  vel  divinum,  vel  parvum  ejusdem  B.  Virginis  Mariae, 
vel  Defunctorum,  aut  septem  Psalmos  Poenitentiales  vel  Graduales 
recilare,  aut  rudimenta  fidei  docere;  aut  detentos  in  carcere  vel 
ahcujus  Domus  hospitahs  aegrolos  visitare,  aut  pauperibus  sub- 
venire,  aut  Missam  vel  audire,  vel,  si  est  sacerdos,  celebrare  con- 
sueverit;  si  vere  poenitens  et  sacerdoti  per  Ordinarium  approbato 
confessus  sanctissimum  Eucharistiae  Sacraraentum  sumpserit  in 
quolibet  ex  diebus  infrascriptis,  nimirum  die  festo 

Nativitatis  D.  N.  Jesu  Christi,  Epiphaniae,  Resurrectionis,  Ascen- 
sionis,  Pentecostes,  SS.  Trinitatis,  et  Corporis  Christi; 

Item  die  Conceptionis,  Nativitatis,  Annuntiationis,  Purificatio- 
nis  et  Assumptionis  B.  Virginis  Mariae;  nec  non  primo  die  Novern- 
bris  festo  Omnium  Sanctorum,  ac  die  festo  S.  Benedicti,  et  pro 
haeresum  extirpatione,  fidei  catholicae  exaltatione  ac  propagatione, 
pace  et  christianorum  Principum  concordia,  ceterisque  Romanae 
Ecclesiae  necessitatibus  pias  ad  Deum  preces  effuderit,  plenariam 
omnium  peccatorum  suoritm  remissionem  et  Indulgentiam  con- 
sequatur, 

Qui  vere  poenitens,  confessus,  sacraque  Communione  refectus 
in  P'eria  quinta  Coenae  Domini,  et  in  die  Paschatis  Resurrectionis, 
pro  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione,  Summique  Pontificis  conserva- 
tione  pias  ad  Deum  preces  effuderit,  easmet  acquiret  Imlulgen- 
lias,  quas  iisdem  diebits  Sanctitas  Sua  popitlo  benedicens  pu- 
blice  elargitur. 

Qui  in  arliculo  mortis  constitutus  animam  suam  Deo  pie 
commendans,  praemissa  peccatorum  suorum  Confessione,  sumpta- 
que  SSma  Eucharistia  si  potuerit,  sin  minus  elicita  cordis  contri- 
tione,  Jesu  et  Mariae  nomina  ore  si  poterit,  alioquin  corde  saitem 
invocaverit,  plenariam  omniitm  peccatomtm  suorum  remissionem 
et  Indulgenliam  consequatur. 


366  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

803.  Ad  liicrandas  descriptas  indulgenlias  atque  alias  quae 
in  proprio  elenclio  recensentur,  Ires  requiruntur  conditiones,  nempe: 

1.  Ut  Medalliae  sint  ex  auro,  argento,  aere,  auricalco,  vel  ex 
alio  solido  metallo  confectae. 

2.  Ut  praescinpta  fonnula  sint  benedictae  a  Patribus  Bene- 
dictinis  vel  ab  alio  Sacerdote  iegitima  facuUate  munito.  Formula 
invenitur  tum  in  Append.  Ritualis  Romani,  tum  in  libello  saepius 
citato  etc. 

3.  Ut  fideles  dicta  Numismata  secum  devole  gestent,  et  pre- 
ces  vel  pia  opera  pro  qualibet  indulgentia  praescripta  fideliter 
adimpleant. 

Praefata  Numismata  cum  dictis  indulgentiis  benedicta  nequeunt 
vendi,  aut  commodari  sive  aliis  precario  dari;  alioquin  carent  in- 
dulgentiis  jam  concessis  juxta  expressam  declarationem  praelau- 
dati  Pontificis  Benedicti  XIV. 

804.  Pro  obtinenda  facuitate  benedicendi  hujusmodi  Numis- 
mata  porriguntur  preces  Rmo  P.  Abbati  Monasterii  S.  Pauli  extra 
muros  Urbis  Romae,  qui  est  Procurator  Generalis  Benedictinorum 
Congregationis  Cassinensis.  Generatim  recurri  etiam  potest  ad  Supe- 
riores  cujuscumque  Monasterii  seu  Abbatiae  Ordinis  S.  Benedicti. 

§  XV. 

PARVA  STATUA  S.  PETRI. 

805.  Ex  benigna  concessione  Summi  Pontificis  Pii  IX  per  Re- 
scriptum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  4  Febr.  1877,  et 
ex  dispositione  SS.  D.  N.  Leonis  PP.  XIII,  manifestata  in  Audientia 
diei  27  Aprilis  1880  Emo  Card.  Secretario  Brevium,  omnes  Chri- 
stifideles,  qui  apud  se  retinent  parvam  statuam  funa  statuettaj 
S.  Petri,  similem  illi,  quae  in  Basilica  Vaticana  prope  Confessio- 
nem  colitur,  necnon  singula  familiae  membra,  quae  cum  eis  com- 
morantur,  lucrari  possunt: 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum  semel  in  die„  dummodo 
corde  saitem  contrito  et  devote  osculentur  pedem  parvae  statuae, 
quae  tamen  a  Summo  Pontifice  fuerit  benedicta  (Raccolta  pag. 
386;  Vide  Acta  Ord.  Min.  ann.  II,  pag.  194). 

Eidem  parvae  staluae  adnecti  quoque  possunt,  ut  constat  ex 
dictis  (vid.  n.  623,  631),  indulgentiae  apostolicae. 


\ 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJEGTIS    PIIS   APPUGATAE.  367 

§  XVI. 

AGNUS  DEI. 

806.  Numismala  sacra  ex  cera  confecta,  propter  Agni  iign- 
rani  in  symbolum  Christi  patientis,  solent  vocari  Agnus  Dei  (Ma- 
cri,  tlierolexicon,  verb.  Agnus  Dei). 

Eorum  origo,  saltem  quoad  substantiam,  est  proculdubio 
antiquissima,  iicet  auctores  discrepent  in  ea  assignanda,  cum  alii 
eara  repetant  a  quarto  Ecclesiae  saeculo,  alii  a  quinto  et  alii  se- 
rius  vei  malurius.  Diximus  quoad  substantiam,  quia  in  quantum 
ad  accidentalia  abquas  mutationes  subierunt:  varie  enim  in  va- 
riis  temporibus  consecrabantur  et  non  semper  eadem  forma  con- 
ficiebantur.  Aliquando  enim  quadri,  aliquando  rotundi,  vel  ovales 
vel  instar  stellae   vel   agnorum  praeparabantur. 

807.  Nonnulii  Scriptores  non  absque  fundamento  affirmant, 
praefatos  Agnus  sive  Agnos  Dei  habendos  esse  tamquam  memo- 
riale  cujusdam  usus  priorum  Ecclesiae  temporum,  in  quibus  die 
Sabbati  Sancti  cereus  paschalis  praecedentis  anni  frangebatur,  ac 
ejus  frustula  fidelibus  distribuebantur  tamquam  signum  vel  sym- 
bolum  divini  Redemptoris  redivivi,  ut  ex  eorum  combustione  et 
suffumigatione,  virtule  meritorum  Christi,  arcerentur  daemones  ab 
ipsorum  fideUum  habitationibus  et  tempestates  ab  eorum  agris. 

808.  Conficiuntur  Agnus  Dei  ex  cera  alba,  pura,  virginea, 
qua  humana  denotatur  natura  a  Christo,  virtute  divina,  sine  ulia 
mixtione  aut  contagione  culpae,  in  purissimo  Mariae  Virginis  utero 
assumpta.  Agni  imago  in  illis  imprimitur,  Agni  illius  immaculati 
symbolum,  qui  pro  humana  reparatione  in  ara  crucis  immola- 
lus  est. 

809.  Cura  praeparandi  et  effingendi  Agnus  Dei  olim  ad  Sa- 
cristam  Pontificum  speclabat,  sed  postea  indulto  Clementis  VIII 
monachis  Cisterciensibus  Congregationis  Fuliensis  in  Urbe  deman- 
data  fuit,  quodque  privilegium  praeter  Leonem  XI  ipsis  confirma- 
vit  Paulus  V. 

810.  Agnus  Dei  benedicendi  potestatem  jam  a  saeculis  sibi 
reservarunt  Summi  Pontifices.  Quilibet  Pontifex  solet  eos  bene- 
dicere  primo  anno  sui  Pontificatus,  ac  deinde  in  quolibet  septennio 
infra  octavam  Paschae,  modo  sequenti : 


368  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Summus  Pontifex  indulus  amictu,  alba,  cingulo,  stola  el  mi- 
tra,  aquam  benedicit,  infundens  balsamum  et  chrisma,  dicitque  aii- 
quas  preces  in  Caeremoniali  praescriptas ;  deinde  linteo  praecin- 
ctus,  cum  Cardinalibus  assistentibus,  immergit  formascereas,  nempe 
Agnus  Dei,  in  aqua  benedicta,  ac  exlractae  extenduntur  supra 
munda  mantilia,  ut  exsiccentur,  ibique  Papa  eas  denuo  benedicit. 
Postea  in  capsis  reponuntur  et  conservantur  usque  ab  Sabbatum 
in  Albis,  quo  die,  dicto  in  Missa  Agnus  Dei,  et  peracta  Commu- 
nione,  Subdiaconus  accedit  ad  ferendum  pollubrum  seu  vas  his 
numismatibus  cereis  refertum,  praecedente  cruce,  el  ad  portam 
SaceUi  Pontificii  perveniens,  alta  voce  haec  verba  intonat:  Pater 
Sancte,  isti  sunt  Agni  novelli,  qui  annuntiaverunt  vohis,  Alle- 
luja ;  modo  veniunt  ad  fontes,  repleti  sunt  claritate,  Alleluja. 
Eadem  verba  rephcat  in  medio  Sacelh,  et  tertio  tapdem  ante  so- 
hum  Pontificis.  Postea  Summus  Pontifex  Agnus  Dei  Cardinahbus 
primo  distribuit,  qui  intra  eorurn  mitras  eos  recipiunt,  deinde 
Episcopis  et  Abbatibus,  qui  simiiiter  in  mitras  recipiunt,  ac  suc- 
cessive  Praeiatis  ac  etiam  Poenilentiariis  S.  Petri  aibis  casulis  in- 
dutis,  qui  in  birretis  accipiunt  (Cf.  Macri,  loc.  cit.  et  Moroni  Di- 
zion.  di  erudiz.  verb.  Agnus  Dei,  qui  minutim  modum  describit, 
quem  tenuit  Gregorius  XVI). 

811.  Primitus  in  Agnis  Dei  aiiud  non  imprimebatur  nisi  solus 
Agnus  cum  cruce,  sed  posterioribus  saecuiis  imprimere  coeptum 
est  ex  aitera  parte  imaginem  B.  M.  V.  vel  SS.  Apostolorum,  vel 
aliorum  Sanctorum  (Cf.  Moroni,  ioc.  cit.). 

812.  Quo  cultu,  qua  reverentia  digni  sint  praefati  Agnus 
Dei,  quinam  et  quot  sint  miri  eorum  effectus,  late  exposuit  Sum- 
mus  Pontifex  Sixlus  V  in  Litteris  Apostoiicis  in  forma  Brevis  scri- 
ptis  anno  1586  Paschaii  Ciconiae  Duci  Venetiarum,  ad  quem  de 
more  sacras  cereas  Formas  a  se  benedictas  miltebat: 

«  At,  quam  eximio  cultu,  ajebat  Pontifex,  quantaque  venera- 
tione  digna  sit  haec  sacra  res,  quicumque  illius  materiam,  formam, 
consecrationis  modum,  preces,  ac  mysleria,  quae  in  ea  continen- 
tur,  noverit  et  attente  consideraverit,  faciie  inteliiget.  liii  enim 
Agnus  Dei  ex  cera  aiba,  pura,  virginea  conficiuntur  ad  denotan- 
dam  Christi  humanitatem  ex  sanctissimo  Virginis  utero  absque 
ulia  contagione,  et  sola  Dei  virtute  sumptam.  Imago  Agni,  quae  in 
illis  est,  Agnum  illum  immacuiatum  repraesentat,  qui  pro  humani 
generis  reparatione  in  iigno  Crucis  est  immolatus. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  369 

« Adhibetur  aqua  benedicta,  cujns  substantia  ad  maxima 
quaeque  Sacramenta  in  veleri  et  novo  Testamento  usus  est  Deus. 

«  Aquae  miscetur  halsamiim,  unguentorum  omnium  praestan- 
tissimum,  ad  designandam  famam  optimam,  quam  Christianus  ve- 
luti  suavissimi  odoris  fragrantiam  in  sua  conversatione  debet  re- 
dolere. 

«  Postremo  superinfunditur  Chrisma,  quo  charitas  virtutura 
omnium  maxima  figuratur,  et  quo  eadem  templa,  altaria,  vasa,  et 
ipsi  homines  Dei  cultui  praeparantur  et  consecrantur. 

« In  hac  vero  aqua  benedicta,  balsamo  et  chrismate  mixta, 
hi  Agnus  Dei  ab  ipsomet  Pontifice  merguntur  et  baptizantur,  et 
lam  ante,  quarn  post  mersionem  sanctissimis  precibus  et  orationi- 
bus  idem  Pontifex  Deum  obsecrat,  ut  easdem  illas  formas  ce- 
reas  imagine  Agni  impressas,  benedicere,  sanctificare,  conse- 
crare,  eisque  virtutem  caelestem  infundere  dignetur,  ita  ut  qui 
iUas  pie  et  devote,  et  cum  fide  habuerint  et  detulerint,  eorum 
crimina  deleantur,  maculae  peccatorum  abstergantur,  veniae 
impetrentur,  gratiae  conferantur ;  praeterea,  ut  fragor  grandi- 
num,  procella  turbinum,  impetus  tempestatum,  ventorum  rabies, 
et  infesta  tonitrua  temperentur ;  fugiant  et  contremiscant  mali- 
gni  spiritus,  nulla  hic  adversitas  dominetur,  nulla  aeris  co7TU- 
ptio,  nullus  morbus  caducus,  nulla  maris  tempestas,  nullum  in- 
eendium,  nullave  iniquitas  noceat ;  parturientes  cum  partu  in- 
columes  conserventur ;  omnes  denique  ab  aquarum  inundatione, 
a  morte  subitanea,  et  a  cunctis  adversis  liberentur. 

«  Haec  sane  propitiationis  et  gratiarum  dona  a  Deo  miseri- 
cordiarum  Patre  et  bonorum  omnium  largilore  vere  tribui  atque 
concedi  his  cereis  Formuhs  sic  benedictis  et  baptizatis,  praesertim 
summo  Sacerdote  ipsius  Christi  in  terris  Vicario  tam  pie  orante 
ac  supphcante,  firmiter  credendum  est,  sicuti  idipsum  saepissime 
irtagnis  et  variis  miraculis,  quae  diversis  tem.poribus  divina  boni- 
las  per  haec  sacra  operari  dignata  est,  fuit  saepius  comprobatum. 
Nec  mirum  esse  debet,  si  non  semper  iidem  contingant  effectus, 
quoniam  id  ex  infirma  utenlis  fide,  vel  ex  aha  occulta  causa,  non 
ex  defectu  virtutis  rei  sacrae,  accidere  cerlum  est...  »  (Vid.  Bene- 
dictum  XIV,  De  Servorum  Dei  Beatificatione,  tom.  IV,  part.  I,  cap. 
V,  n.  I^i;  part.  11,  cap.  XXI,  n.  12). 

813.  Virtutes  Agnorum  Dei  in  bonum  et  utililatem  fidelium 
optime  indicantur  in  illis  etiam  sanctissimis  precibus,  quas  Summus 

24 


370  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Pontifex  lam  anle  quam  post  mersionem  recitat.  Exorat  enim  Deum, 
ut  eas  formas  cereas  benedicere,  sanctificare  et  consecrare  digne- 
tur,  iisque  tantam  virtutem  impertiat,  ut  quicumque  recta  fide  ac 
vera  pietate  iisdem  usus  fuerit,  haec  bona  ac  beneficia  consequatur : 

i^  Ut  aspectu  vel  contactu  Agni  in  cereis  illis  formis  im- 
pressi  excitentur  fideles  ad  memoranda  sub  eo  symbolo  Redem- 
ptionis  nostrae  mysteria,  conceptisque  grati  animi  sensibus  di- 
vinam  in  nos  bonitatem  benedicant,  venerentur  ac  diligant:  fiden- 
tes  fore  ut  per  eam  peccatorum  veniam  obtineant,  et  maculas 
omnes  abstergant. 

2**  Ut  ad  vivificae  Crucis  signum  in  iisdem  cereis  impres- 
sum,  maligni  spiritus  contremiscant  et  fugiant,  facessant  gran- 
dines,  subsideant  venti,  dissipentur  tonitrua,  abigantur  turbines, 
fulgura  et  tempestates. 

3°  Ut  rlivinae  benedictionis  virtute  non  praevaleant  diabo- 
licae  fraudes,  insidiae  et  tentationes. 

kp  Ut  parturientes  cum  fetu  incolumes  serventur,  eumque 
feliciter  in  lucem  emittant. 

5°  Ut  Christifideli  eisdem  devote  utenti  nulla  dominetur  ad- 
versitas,  nulla  noceat  pestilentia  aerisque  corruptio,  nullus  co- 
mitialis  morbus  eum  cor^Hpiat,  nulla  maris  tempestas,  nullum 
incendium,  nulla  inundatio,  nulla  adversus  eum  praevaleat  ma- 
lignitas. 

6°  Ut  in  prosperis  adversisque  casibus  divina  protectione 
muniatur,  ab  humanis  vel  diabolicis  insidiis,  a  subitanea  et 
improvisa  morte,  a  cunctis  denique  malis  et  periculis  liberetur 
per  vitae  et  passionis  Jesu  Christi  mysteria  (Vid.  Ferraris,  verb. 
Agnus  Dei,  vel  pagellam,  quae  a  distributoribus  Agnorum  Dei 
tradi  solet  pro  fidelium  instructione). 

814.  Virtus  et  efficacia  Agnorum  Dei  exprimuntur  sequenti- 
bus  versibus,  quos,  juxta  Quaranta  verb.  Agrius  Dei,  Urbanus  V 
misit  insimul  cum  tribus  Agnus  Dei  ad  Graecorum  Imperatorem: 

Balsamus  et  munda  cera  cum  chrismatis  unda 
Conficiunt  Agnum,  quod  munus  do  tibi  magnum, 
Fonte  velut  natum  per  mystica  sanctificatum. 
Fulgura  desursum  pellit,  ct  omne  malignum. 
Peccatum  frangit,  ut  Christi  Sanguis,  et  angit. 
Praegnans  servatur,  simul  et  partus  Hberatur. 
Munera  fert  dignis,  virtutem  destruit  ignis. 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  371 

Portatus  munde  de  fluctibus  eripit  undae. 

Morte  repentina  servat,  Satanaeque  ruina. 

Si  quis  honorat  eum,  relinet  super  liostc  tropliaeum. 

Parsque  minor  tantum,  tota  valet  integra  quantum. 

Agnus  Dei,  miserere  mei, 

Qui  crimina  tollis,  miserere  nobis. 

Non  minori  clarilate  mirabiles  Agnorum  Dei  virtules  com- 
prehenduntur  sequenti  carmine : 

Pellitur  lioc  signo  tentatio  daemonis  atri, 

Et  pietas  animo  surgit,  abitque  tepor. 
Hoc  aconita  fugat,  subitaeque  pericula  mortis, 

Uoc  et  ab  insidiis  vindice,  tutus  eris. 
Fulmina  ne  feriant,  ne  saeva  tonitrua  laedant, 

iNe  mala  tempestas  obruat,  istud  habe. 
Undarum  discrimen  idem  propulsat,  et  ignis, 

Ullaque  ne  noceat  vis  inimica  valet. 
Hoc  facilem  partum  tribuente,  puerpera  foetum 

Incolumem  mundo  proferet,  atque  Deo. 
Unde,  rogas,  uni  tam  magna  potenlia  signo  ? 

Ex  Agni  meritis,  haud  aliunde  fluit. 

Descripti  versus  reperiuntur  penes  omnes  fere  Auctores,  qui 
agunt  de  praefatis  Formis  cereis  (Vid.  Bened.  XIV,  loc.  cit.,  Fer- 
raris,  Lezana  etc). 

815.  Ut  debita  reverentia  habeatur  erga  Agnus  Dei,  Grego- 
rius  XIII  in  sua  Constitutione  edita  anno  1572,  quae  incipit  Omni, 
haec  habet :  «  Statuimus  et  ordinamus,  ac  sub  excommunicationis 
poena  ipso  facto  incurrenda  prohibemus  et  interdicimus,  ne  quis- 
quam  sive  vir,  sive  mulier,  saecularis  aut  ecclesiastici,  etiam  re- 
gularis  Ordinis...  Agnus  Dei  per  Romanum  Pontificem  benedictos, 
depingerej  inficere,  minio  notare,  vel  aurum,  aut  colorem  ali- 
quem  illis  imponere,  aut  quidquam  aliud  super  inducere,  neque 
depingi  aut  miniari  facere,  nec  illos  venales  proponere,  seu  te- 
nere,  quovis  praetextu,  qualibetve  de  causa  audeat.  Verum  eos 
albos  et  mundos  Agnum  illura  purum  et  innocentem  repraesen- 
tantes,  qui  occisus  pretiosissimo  Sanguine  suo  nos  redemit,  decen- 
ter  ac  reverenter  haberi,  deferri,  et  custodiri  praecipimus...  »  (Vid. 
Lezana,  verb.  Agnus  DeiJ. 

Hic  tamen  sequentia  notanda  sunt: 
a)  Per  diclam  Constitutionem  non  videtur  prohibilum  lales 
Agnos  Dei  thecis  aureis,   argenteis,  sericis,  crystallinis  aut  vitreis 


372  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

in  gyrum  circumornare  aut  coronare,  uti  de  facto  in  dies  fieri  vi- 
demus  a  probis  viris  tum  Religiosis  tum  saecularibus. 

b)  Interdicitur  omnibus  eos  venales  proponere  aiU  tenere, 
sed  hoc  est  intelligendum  de  venditione  simoniaca,  qualis  esset 
si  ratione  benedictionis  venderentur,  aut  charius  ratione  iUius; 
secus  dicendum,  si  ratione  sohus  materiae,  cerae  scihcet,  ex  qua 
conficiunlur.  Constat  enim  caHces  et  patenas  consecrata  eodem 
modo  vendi  posse  (Lezana,  Ferraris  etc). 

c)  Excommunicatio  per  praefatam  Constitutionem  inflicta 
nulli  erat  reservata,'  et  post  Constitutionem  Apostolicae  Sedis 
Summi  Pontificis  Pii  IX  sublata  remansit. 

d)  Non  est  hcitum  cereos  Agnos  Dei  liquefacere  una  cum 
alia  cera,  ut  possint  sic  multipUcari.  Hujusmodi  enim  liquefactio 
esset  profana  nimis  actio,  repugnans  menti  Pontificum,  tam  rigide 
el  constanter  sibi  reservantium  potestatem  benedicendi  seu  sacrandi 
Agnos  Dei,  p?^aeparandos  a  Monachis  S.  Mariae  Fuliensis. 

e)  Tangere  seu  conlrectare  Agnus  Dei  per  se  et  absolute  non 
liceret  nisi  Clericis  dumtaxat  in  Sacris  constitutis,  cum  Agni  Dei 
non  solum  sint  sacri  et  benedicti,  sed  etiam  oleo  sacro  et  chris- 
mate  consecrati.  Modo  vero  usus  obtinuit,  ut  etiam  laicis  et  fe- 
minis  eos  liceat  attingere,  maxime  si  hoc  fiat  ex  pietate  et  de- 
votione,  vel  ut  imponantur  in  aliqua  capsula,  aut  thecis  aureis  et 
argenteis  vel  similibus  ligentur  et  ornentur,  ut  decentius  custo- 
diantur  (Cf.  Ferraris  et  Lezana). 

f)  Constat  ex  expositis,  praedictos  Agnus  Dei  nulla  pro- 
prie  dicta  Indulgentia  fuisse  ditatos,  sed  quidem  multa  beneficia 
et  gratiarum  dona  afferre  fidehbus,  qui  fide  ac  pietate  apud  se 
reverenter  tenent. 

ARTICIJLUS    III. 

DE  SCAPULARIBUS  IN  GENERE. 

NOTIO  SCAPULARIS,  EJUSQUE  PRIMITIVA  ORIGO. 

816.  Scapulare  seu  scapularium,  si  nomen  spectes,  a  scapula 
(humero)  derivat,  et  vestem  denotat  quae  humeros   tegiL  Fertur^ 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  373 

antiquos  Monachos  liujusmodi  vesle  usos  fuisse  dum  laboribus  ope- 
ribusque  manualibus  vacabant,  praesertim  vero  cum  super  hume- 
ros  ponderosa  objecta  portabant,  idque  ne  offenderentur  humeri, 
neve  dilaceraretur  tunica  (Cf.  Moroni,  Dizionario  di  erudizione ; 
DWvino,  Enciclopedia). 

Successu  temporis  Scapulare  a  quibusdam  Ordinibus  Regula- 
ribus  ut  pars  proprii  habilus  assumptum  est,  ac  ita  confectum  ut 
una  pars  pectus,  altera  scapulas  contegeret.  Gum  autem  istiusmodi 
Rehgiosi  Ordines  adjungere  sibi  ceperunt  laicorum  Congregatio- 
nes,  tunc  vel  particulam  habitus  vel  signum  aliquod  ex  eorum 
veste  respective  depromptum,  ipsis  concesserunt.  Sic  Ordo  Mino- 
rum  chordam  dedit,  Augustiniani  cincturam,  Trinitarii,  Carmeh- 
tani,  Servitae,  Mercedarii  Scapulare,  quod  pro  majori  fidehum 
commoditate  ad  parvam  formam  redactum  est.  Unde  S.  Indulg. 
Congregatio  docet,  quod  «  Parva  Scapularia,  quae  fideles  gestare 
solent,  in  sua  origine  et  institutione  aliud  non  sunt,  quam  Sca- 
pularia  variis  Ordinibus  religiosis  propria,  pro  majori  fidelium 
commoditate  ad  parvam  fojinam  redacta  »  (Decr.  18  Aug.  1868. 
N.  423). 

817.  Ex  variis  scapularibus  inter  antiquiora  recensentur  sca- 
pularia  SS.  Trinitatis,  —  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  —  Septem  Do- 
lorum  B.  M.  V.,  —  B.  Mariae  Virginis  de  Mercede.  —  Inter  re- 
centiora  connumerantur  scapularia  —  Passionis  D.  N.  J.  C,  — 
Crucis  et  Passionis  Domini  Passionistarum,  —  Immaculatae  Con- 
ceptionis  B.  M.  V. 

Novissimis  temporibus  fidelium  pietas  aha  duo  scapularia  in- 
vexit,  scilicet  B.  M.  V.  de  Bono  Consilio  et  —  S.  Josephi  Spo7isi 
B.  Mariae  Virginis.  Quibus  omnibus  addi  potest  scapulare  SS.  Cor- 
dis  Jesu,  etsi  lato  sensu,  ut  suo  loco  videbimus,  dicatur  scapulare. 

818.  Quatuor  vel  quinque  ex  memoratis  scapularibus  recen- 
tiori  aetate  saepe  fuerunt  inter  se  unita  ac  simul  fidehbus  impo- 
sita,  et  sunt 

Scapulare  (album)  SS.  Trinitatis,  quod  est  proprium  Ordinis 
SS.  Trinitatis  Redemptionis  Captivorum. 

Scapulare  (tanneum)  proprium  Ordinis  Carmehtarum. 

Scapulare  (nigrum)  Septem  Dolorum  B.  M.  V.,  proprium  Or- 
dinis  Servitarum. 

Scapulare  caeruleum  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  V.,  pro- 
prium  Congregationis  Theatinorum. 


374  PARS   II.   DE  INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Scapulare  rubrum  Passionis  D.  N.  J.  C,  propriuQi  Congrega- 
tionis  Missionum  S.  Vincentii  de  Paulo. 

819.  Ex  dictis  collige,  scapularia  fere  omnia  et  certe  celebriora 
a  religiosis  Ordinibus  vel  Congregationibus  originem  traxisse,  atque 
ab  iisdem  fuisse  praecipue  propagata.  Ex  quo  factum  est,  ut  eadem 
scapularia  tamquam  propria  respectivorum  Ordinum  vel  Congre- 
gationum  habita  semper  fuerint  et  adhuc  habeantur.  Exinde  etiam 
provenit,  ut  ApostoHcae  Sedis  benignitate  Superioribus  praefato- 
rum  Ordinum  sive  Congregationum  jus  fuerit  reservatum  be- 
nedicendi  et  imponendi  fidelibus  respectiva  scapularia,  cum  fa- 
cultate  ad  id  delegandi  alios  Sacerdotes,  etiam  Ordini  extraneos. 

820.  Scapularia  ad  quatuor  classes  reduci  possunt : 

1.  Scapulare  quod  est  signum  seu  insigne  essentiale  alicu- 
jus  Confraternitatis,  ita  ut  ChristifideHs  nequeat  ingredi  in  Con- 
fraternilateni  sine  induitione  hujusmodi  scapularis,  et  simul  nequeat 
rite  induere  dictum  Scapulare,  quin  eodem  tempore  inscribatur 
et  ingrediatur  in  Confraternitatem.  Taha  sunt  scapularia  supra 
enuntiata  SS.  Trinitatis,  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  et  Septem  Do- 
lorum,  quibus  addendum  est  scapulare  album  B.  Mariae  Virginis 
de  Mercede. 

2.  Scapulare  quod  est  signum  quidem  alicujus  Sodalitatis, 
non  tamen  essentiale,  ut  est  illud  quod  confratres  et  consorores 
piae  Unionis  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  V.  in  Ecclesia  Ara- 
coehtana  de  Urbe  erectae,  induere  possunt,  quin  lamen  teneantur 
pro  fruitione  indulgentiarum  (Vid.  Rescr.  auth.  Summar.  pag.  580 
circa  finem). 

3.  Scapulare  quod  non  est  signum  alicujus  Confraternita- 
tis,  sed  cujus  induitio  rite  peracta  ejusque  delatio  jus  tribuit  chri- 
stifideh  lucrandi  certas  speciales  indulgentias,  ut  sunt  scapulare 
caeruleum  B.  M.  V.,  et  scapulare  rubrum  Passionis  D.  N.  J.  C.  et 
SS.  Cordis  Jesu. 

4.  Scapulare  quod  non.est  nec  signum  alicujus  Confrater- 
nitatis,  nec  jus  tribuit  ad  lucrum  indulgentiarum.  Taies  sunt 
ilh  parvi  habitus  (vulgo  abitini),  qui  devotis  fidehbus  distribui 
solent  vel  a  saecularibus  vel  a  Sacerdotibus  sine  uUa  riluali  be- 
nedictione  et  impositione,  et  deferri  solent  tantummodo  pro  devo- 
tione  erga  Dominum  Nostrum,  vel  B.  Mariam  Virginem,  vel  ah- 
quem  Sanctum. 


CAP.  IV.  indulgp:ntiae  objectis  piis  applicatae.  375 

§  II. 

MATERIA  SCAPULARIUM. 


821.  Materia  scapiilarium  clare  deterininatur  a  S.  Sede  re- 
sponsionibus  ad  quaesitus,  quos  hic  subnectimus : 

l^  Utrum  ad  scapularia  conficienda  necessario  et  exclusive 
adhibenda  sit  materia  ex  lana,  vel  iitrum  sumi  etiam  possit 
c^llinum  (cotone)  aliave  similis  materia  ? 

Et  quatenus  Affirmative  ad  primam  partem,  et  Negative  ad 
secundam, 

2°  Utrum  vox  pannus,  panniculus,  ah  auctoribus  commu- 
niter  usurpata,  sumi  debeat  in  sensu  stricto,  idest  de  sola  lanea 
textura  proprie  dicta  (vulgo  tessuto,  tissu),  vel  utrum  etiam 
inlelligi  possit  de  lanea  textura  reticulata  (vulgo  lavoro  di  ma- 
glia,  thicotage)  et  de  quocumque  laneo  opere  acu  picto  (nicAMO, 
broderie),  adhibito  tamen  semper  colore  praescripto? 

3^  Utriim  validum  sit  scaputare  ex  panno  laneo  coloris 
praescripti,  quod  intexta  vel  acu  picta  habet  ornamenta  pariter 
ex  lana,  sed  diversi  coloris  ? 

4''  Utrum  validum  sit  scapulare  ex  panno  laneo  coloris 
praescripti,  quod  intexta  vel  acu  picta  habet  ornamenta  ex  ma- 
teria  non  lanea  v.  gr.  ex  serico,  argento,  auro  etc.  ? 

Emi  Patres...  rescribendum  esse  duxerunl : 

Ad  1™  Afjirmative  ad  primam  partem ;  Negative  ad  se- 
cundam. 

Ad  2"^  Afjirmative  ad  primam  partem ;  Negative  ad  se- 
cundam. 

Ad  3"  Affij^mative ;  dummodo  ornamenta  talia  sint,  ut  co- 
lor  praescriptus  praevaleat. 

Ad  4™  Ut  in  praecedenti. 

Summus  Ponlifex  Pius  IX  resolutionem  Sacrae  Congregationis 
ratam  habuit  (Decr.  18  Aug.  1808.  N.  423). 

822.  Novissime  S.  Congregatio  Indulgenliarum  ad  dubiuni  sibi 
propositum  :  An  Scapularia  confecta  non  ex  lana  contexta,  sed 
subcoacta  (feulre,  feltro),  Christifidelibus  imponi  possint,  quin 
ipsi  amittant  indulgentias  gestantibus  Scapularia  concessas? 


Ot 


76  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Resp.  Negative,  juxta  Decretum  in  una  Urbis  d.  d.  \S  Au- 
gusli  1808  ad  dubium  2°^  quod  in  originali   textu  ita  legitur  : 

Utrum  vox  pannus,  panniculus  ab  auctoribus  communiter 
usurpata  sumi  debeat  in  sensu  stricto,  id  est  de  soia  lanea  textura 
proprie  dicta  (tessuto),  vel  utrum  etiam  intelligi  possit  de  lanea 
textura  reticulata  (lavoro  di  maglia,  tricotage),  et  de  quocumque 
laneo  opere  acu  picto  (ricanio,  broderie),  adhibito  tamen  semper 
colore  praescripto  ?  —  Resp.  Afjlrmative  ad  primam  partem ; 
Negative  ad  secundam  (Decr.  6  Maji  1895  ;  Acta  S.  Sed.  vol.  XXVIl, 
pag.  692). 

823.  Adverte,  in  relata  responsione  duo  contineri :  1°  decla- 
rationem  de  invaliditate  scapularium,  quae  sint  confecta  non  ex 
lana  contexta,  sed  ex  lana  subcoacta  (feltro) ;  2''  emendationem 
textus  ab  erronea  expositione  in  libro  «  Decreta  authentica  »,  ubi, 
ob  omissionem  nonnuUarum  vocum,  mutatur  sensus  decisionis, 
quasi  nempe  panniculus  sumi  debeat  de  sola  lanea  textura  reti- 
culata,  et  non  potius  de  sola  lanea  textura  proprie  dicta  (tessuto). 

Ratio  harum  decisionum  manifeste  apparetex  dictissub  n.  816. 
Parva  enim  scapularia,  in  sua  origine  et  institutione,  ahud  non 
sunt,  quam  scapularia  majora  variis  Ordinibus  rehgiosis  propria 
ad  parvam,  formam  redacta.  Et  quemadmodum  iUa  ex  lanea  te- 
xtura  proprie  dicta,  non  vero  reticulata  aut  subcoacia  conficiun- 
tur,  ita  et  haec,  nempe  parva  scapularia,  simih  modo  confici 
debent. 

824.  Quoad  igitur  materiam  scapularium  sequentia  habemus 
authentice  definita : 

a)  Ea  necessario  et  exclusive  debet  esse  ex  lana;  non  ex 
sericd,  vel  cyhno  (cotone),  vei  ex  charta,  vel  metallo,  vel  ex  qua- 
libet  aha  materia. 

b)  Debet  esse  de  sola  lanea  textura,  seu  texili  (tessuto), 
ita  ut  in  sensu  stricto  dici  possit  joa72?ii^<9  velpfmn^cu/w-9^  exclusa 
proinde  textura  reticulata  (magha),  et  etiam  lana  subcoacta  (feltro). 

c)  Scapulare  tamen  habere  potest  ornamenta  intexta  vel 
acu  picta  tum  ex  lana,  sed  diversi  coloris,  tum  ex  materia  non 
lanea,  v.  gr.  ex  serico,  argento,  aureo  etc.  dummodo  ornamenta 
talia  sint,  ut  color  praescriptus  praevaleat. 

Super  materia  scapularium  ita  scribebat  ConsuUor  ad  Votum 
faciendum  deputatus:  Non  videri  obstare  ornamenta,  inquiebat,  si 
haec  sint  accessoria  et  scapularia  per  ea   non  immutentur.  Opor- 


CAP.    IV.    INDULGKNTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  377 

tet  tamen  ornamenla  esse  exigua,  ita  ut  prima  fronte  cognoscl 
possit  quale  scapulare  sit.  Si  enim  istis  ornamentis  magna  scapu- 
laris  pars  obtegeretur,  cum  non  amplius  scapulare  dignoscatur,  de 
ipsa  validitate  esset  dubitandum  (Acta  S.  Sed.  vol.  IV.  pag.  102). 

825.  Kx  dictis  facile  eruitur,  licere  in  scapularibus  imaginem 
vel  sanctae  Crucis,  vel  alicujus  sancti,  praesertim  B.  M.  V.  vel  acu 
pingere  vel  texere,  ut  usu  quotidiano  comprobari  videmus.  Unde 
in  fine  parvi  libelli,  qui  tribui  solet  Sacerdotibus  facuUatem  pe- 
tentibus  benedicendi  scapularia  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  ex- 
presse  dicitur:  a  Imago  B.  V.  quae  ponitur  ordinarie  swper 
unius  oris  partem  non  est  necessaria,  sed  est  tantum  pius  et 
laudabilis  usus».  Sunt  tamen  excipienda  scapularia  ^'♦S.  Trinita- 
tis  et  Passionis,  quae,  ut  inferius  videbimus,  habere  debent  ima- 
gines  seu  sacra  signa  exclusive  determinata. 

%  III. 

FORMA  SCAPULARIUM. 

826.  Scapularia  debent  esse  formae  oblongae  vel  quadratae, 
seu  rectangularis.  —  S.  Congregationi  Indulg.  propositum  fuit  sol- 
vendum  dubium  ita  expressum: 

Hucusque  generalis  viguit  usus  conficiendi  scapularia  formae 
oblongae,  vel  saltem  quadratae.  Nunc  autem  quibusdam  in  re- 
gionibus  introducitur  usus  conficiendi  scapuiaria  formae  rotun- 
dae  vel  ovalis,  imo  et  multangulae.  Quaeritur  itaque,  utrum  alia 
forma  praeter  oblongam  et  quadratam  obstet  validitati  sca- 
pularis?  Resp.  Nihit  esse  innovandum  (Decr.  18  Aug.  1868.  N. 
423  ad  5°^). 

827.  Scapularia  diiabus  partibus,  seu  duobus  panniculis 
conslare  debent,  vinculis  inter  se  conjunctis,  quorum  unus  ab  hu- 
meris,  alter  a  pectore  pendere  debet.  Ilujusmodi  binae  partes  ita 
sunt  necessariae,  ut  earum  nulla  subrogari  possit  sive  per  numi- 
sma  sive  per  imaginem  quamcumque. 

828.  Ckordae  seu  vincula,  quibus  binae  partes  sacri  scapu- 
laris  conjunguntur,  ininime  necesse  est  ut  sint  ex  lana  vel  deler- 
minati  coloris:  vincula  enim  non  constituunt  scapulare.  Confici 
proinde  possunt  ex  lino,  serico,  cylino  fcotonej  etc.  cujuslibet  co- 
loris.  Excipitur  tantum    scapulare    rubrum  Passionis  D.  N.  J.  C, 


378  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

ciijus  funiculi  esse  debent  lanei  rubrique  coloris.  Quare  si  cum 
hoc  scapulari  alia  scapularia  conjungi  velint,  haec  possunt  his  fu- 
niculis  laneis  et  rubris  colligari,  imo  dcberent  ita  conjungi  quo- 
lies,  non  conservalis  cujusHbet  scapularis  respectivis  vinculis, 
uniri  vellent  cum  duabus  lantum  chordis. 

829.  Quamvis  autem  funicuh  ad  scapularium  essentiam  non 
perlineant,  fiunt  tamen  necessarii  tum  ad  conjungendos  duos  pan- 
niculos  ejusdem  scapularis,  tum  ad  idem  scapulare  deferendum 
juxta  'praescriptum.  Binae  enim  partes,  quibus  dictum  scapulare 
componitur,  non  possunt  deferri  assulae  in  ipsa  veste  sine  amis- 
sione  indulgentiarum.  Unde  S.  Congregatio  ad  dubium: 

An  ad  lucrandas  indulgentias  S.  scapularis  necesse  sit,  ut 
una  pars  ab  humeris,  altera  a  pectore  dependeat;  an  vero  sit 
sufficiens  ipsum  deferre  absque  distinctione  circa  modum? 

Resp.  Afftrmative  quoad  primam  partem;  Negative  quoad 
secundam  (Decr.  12  Febr.  1840.  N.  277.  Vid.  etiam  Rescr.  auth. 
N.  29). 

Cum  dicitur  absque  distinctione  circa  modum,  intelhgendum 
est  non  sufficere  iUud  deferre  quomodocumque,  puta  in  saccuhs, 
pera,  vei  assutum  super  vestes  etc,  sed  ad  lucrandas  indulgen- 
tias  necessario  deferri  debere  modo  praescripto,  videlicet  ut  una 
pars  ab  humeris,  altera  a  pectore  pendeat. 

830.  Quod  attinet  ad  colorem,  quodlibet  scapulare  suum  ha- 
bet  proprium,  omnino  ad  validitatem  servandum,  ut  suo  loco  in 
particulari  dicemus.  Generatim  affirmari  potest,  parva  scapularia, 
quibus  fideles  utuntur,  cum  non  aliud  sint,  loquendo  speciatim  de 
antiquioribus,  nisi  ipsa  scapularia  majora  variorum  Ordinum  pro- 
pria,  pro  fidelium  commoditate  ad  parvam  formam  redacta,  con- 
cordare  debere  cum  dictis  scapularibus  majoribus  Ordinum,  sal- 
lem  in  substantialibus,  id  est  in  materia,  foi^ma  et  colore. 

Unde  si  ex  antiquioribus  scapularibus  scapularia  minora  ni- 
hil  cum  majoribus  commune  haberent,  aut  ita  ab  istis  recede- 
rent,  ut  sive  in  colore,  sive  in  materia,  sive  in  textura  haec  non! 
imitentur,  invalida  essent  censenda;  scilicet  ea  non  essent  signa 
piae  aggregationis,  cui  collatae  sunt  indulgentiae  (Cfr.  Acta  S. 
Sed.  vol.  IV.  pag.  101  etc). 


CAP.    IV.    INDUf.GENTIAE   OBJECTIS   PIIS    APPLICATAE.  379 

§  IV. 

BENEDICTIO  ET  IMPOSITIO  SCAPULARIUM. 

831.  Nulliis  Sacerdos  benedicere  et  imponere  potest  fidelibas 
scapularia,  nisi  a  Superioribus  Generalibus  Ordinum  seu  Congre- 
gationum,  quibus  respective  dicta  scapularia  sunt  propria,  vel  im- 
mediate  a  S.  Sede  obtinuerit  facultatem  (Decr.  12  Sept.  1883  apud 
Rescr.  auth.  pag.  679.  N.  444). 

832.  Qui  dictam  facultatem  impetraverit,  stare  tenetur  termi- 
nis  concessionis  quoad  tempus,  quoad  loca,  quoad  alias,  si  quae 
sint,  circumstantias.  Excipiimtiir  ordiyiarie  loca,  ubi  existit  Con- 
ventus  Ordinis  respective  (Cf.  Decr.  10  Maji  1844.  N.  326). 

Monasteria  vero  Monialium  ejusdem  Ordinis  respective,  mi- 
nime  obslant  praedictae  facultatis  exercitio  (Decr.  22  Aug.  1842. 
N.  309;  et  3  Mart.  1843.  N.  316). 

In  indulto  benedicendi  et  imponendi  scapularia  ordinarie  con- 
tinelur  eliam  facultas  irnpertiendi  fidelibus  adscriptis  indulgen- 
tiam  plenariam  in  articulo  mortis,  ut  videre  est  in  pagellis  vel 
libellis,  qui  traduntur  Sacerdotibus  ad  benedicenda  scapularia  de- 
putatis. 

833.  Sacerdos  qui  facultatem  obtinuit  benedicendi  et  impo- 
nendi  scapularia,  nequit  alium  presbyterum  sibi  subrogare,  nisi 
ei  facta  fuerit  in  concessione  facultas  subdelegandi  (Decr.  22 
Aug.  1842.  N.  306;  et  24  Apr.  1843.  N.  319). 

834.  Quia  fideles  suscipientes  et  gestantes  scapulare  SS.  Tn- 
nitatis,  de  Monte  Carmelo,  et  septem  Dolorum  constituunt  Con- 
fralernitatem,  necesse  est  ut  Sacerdos  qui  illud  benedicit  et  im- 
ponit,  aggreget  etiam  eodem  tempore  fideles  respectivae  Confrater- 
nitati,  eorumque  nomina  in  apposito  regeslo  inscribat.  Et  revera 
ad  dubium: 

835.  An  Sacerdos,  qui  a  S.  Sede  obtinuerit  facultatem  bene- 
dicendi  scapularia,  liabeat  eo  ipso  facultatem  ea  imponendi  Chri- 
stifidelibus,  et  eosdem  adscribendi  Confraternitatibus  a  S.  Sede 
approbatis? 

Resp.  Affirmative,  ita  tamen,  ut  sacerdotes,  qui  praedictum 
indultum  benedicendi  scapularia  ab  Apostolica  Sede  legitime 
obtinuerint,  penes  se    habeant  privatum  regestum,  et  quampiH- 


380  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPEGIE. 

miim  commode  possunt,  transmitiere  teneantur  ad  Superiores 
respectivae  Sodalitatis  vicinioris  canonice  erectae  nomina  rece- 
ptorum,  ui  in  Album  ipsius  Sodalitatis  referantur  (Decr.  26 
Jan.  1871.  N.  428  ad  1").  Sed  de  istiusmodi  norninum  inscriptione 
in  libro  Confraternitatis,  infra  in  particulari  dicetur. 

836.  Qninimo  idem,  qui  benedicit,  debet  imponere  scapula- 
ria.  Ex  dicendis  res  fit  manifesta: 

Occasione  missionum  sive  exercitiorum,  urgente  temporis  an- 
gustia,  sic  se  gesserunt  duo  sacerdotes  missionarii,  ambo  debita 
facultate  pollentes  qiioad  benedictionem  et  impositionem  scapula- 
rium:  Alter  ex  praefatis  Missionariis  scapularia  e  suggestu  be- 
nedixit;  tum  ibidem  consistens  impositionis  verba  proferebai, 
dum  alter  Missionarius  sacrum  scapulare  singulis  fidelibus  im- 
ponebat.  —  Exorto  dubio  super  validitate  hujusmodi  impositionis, 
Summo  Pontifici  supplicarunt  pro  relativa  declaratione,  et  oppor- 
luna  provisione. 

Pius  PP.  IX  in  Audientia  diei  16  Junii  1872  impositiones  sca- 
pularium,  prout  in  precibus,  quoad  praeteritum  peractas,  dum- 
modo  eorumdem  scapuiarium  benedictio  rite  facta  fuerit,  benigne 
sanavit.  Ceterum  in  impositionibus  in  futurum  peragendis,  ab  eo- 
dem  sacerdote  scapularia  imponantur,  a  quo  ipsa  scapularia 
benedicuntur  (Decr.  auth.  N.  430). 

837.  Infertur:  l""  Fidehs  admissus,  qui  nempe  prima  vice 
scapulare  benedictum  suscipit,  non  potest  sine  dispendio  indulgen- 
liarum  illud  propriis  manibus  sibi  imponere. 

2°  A  forliori,  scapularia  benedicta  nequeunt  prima  vice 
sine  omissione  juris  ad  indulgentias  lucrandas  transmitti,  ut  per 
aliam  personam  distribuantur  fidehbus.  Super  re  ad  S.  Congrega- 
lionem  Indulg.  delatum  est  dubium  hisce  verbis  enunciatum: 

Erectam  reperi  Confraternitatem  Nostrae  Dominae  de  Monte 
Carmelo.  Sacerdos  habens  auctoritatem  benedicit  juxta  normam 
praescriptam  scapularia,  quae  in  toio  territorio  per  virum  sae- 
cularem  distribuuntur.  Lucrarine  possunt  hoc  modo  indul- 
gentiae  ? 

Resp.  Negative  juxta  voium  ConsuUoris.  —  Votum  aulem 
Consultoris  his  verbis  est  expressum  « Negative  quoad  devotos, 
qui  pro  ingressu  in  Socieiaiem  habitum  benedictum  de  manu 
Sacerdotis  auctoritaiem  habentis  non  receperunt »  (Decr.  18  Sept. 
1862.  N.  397;  Cf.  etiam  Decr.  N.  394  ad  1"^). 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  381 

3''  Si  quis  proiiide  noverit,  se  non  rite  suscepisse  scapulare 
ac  proinde  non  posse  proprias  scapularis  indulgentias  lucrari,  no- 
vam  admissionem  a  Sacerdote  facultatem  habente  petere  ac  reci- 
pere  debet  (Cf.  Decr.  18  Sept.  18G2.  N.  394). 

838.  Sacerdos,  qui  obtinet  facultatem  benedicendi  ac  impo- 
nendi  scapularia,  non  habet  eo  ipso  facultatem  commiUandi  obli- 
gationes  commiitabiles  confratrum,  nisi  expresse  eriuntietur  in 
Rescripto  concessionis  pro  benedictione  et  impositione  scapula- 
rium  (Decr.  22  Junii  1842.  N.  303).  Hodie  tamen  haec  facultas 
concedi  solet. 

839.  Quando  dicitur  esse  necessarium  ad  lucrandas  indulgen- 
tias,  ut  scapulare  benedicatur  et  imponatur  circa  coUum  a  Sacer- 
dote  debila  facultate  munito,  id  intelhgendum  est  de  prima  sca- 
piilaris  receptione  dumtaxat.  Rite  enim  primo  scapulari  suscepto, 
et  in  Confraternitatem,  si  haec  locum  habeat,  admissione  peracta, 
potest  fidehs  sic  adscriptus  sibi  imponere  scapulare  non  benedi- 
ctum,  si  primum  fuerit  deperditum  vel  attritum.  Unde  in  parvo  li- 
bello  Carmehtarum  «  Ritus  servandus  »  dicitur :  Si  fuerit  attri- 
tum  (scapulare),  aliiid  sive  benedictum,  sive  non  benedictum,  abs- 
que  alia  noua  coeremonia  assumendum  est, 

Excipiebatur  ab  hac  regula  scapularium  SS.  Trinitatis.  «  Quando 
enim  scapularium  (hujusmodi)  sit  ita  laceratum,  ut  formam 
amittat,  benedictionem  etiam  amittit,  et  si  renovetur,  debet  ite- 
rum  benedici;  sijniliter  si  aliud  non  benedictum  assumatur  (Re- 
scr.  auth.  pag.  476  in  nota ;  item  sub  n.  29,  pag.  19). 

Huic  tamen  legi,  quae  scapularis  tantum  SS.  Trinitatis  pro- 
pria  erat,  supphcante  Rmo  P.  Stephano  a  S.  Corde  Mariae  Ord. 
SS.  Trinitatis  Congregationis  Hispanicae  Commissario  Apostolico, 
derogavit  Summus  Pontifex  Leo  XHt  per  Rescriptum  S.  C.  Indul- 
gentiarum  diei  24  Augusti  1895.  Quare  in  posterum  quihbet  So- 
dahs,  attrito  vel  consumpto  primo  scapulari  benedicto,  aliud  etiam 
non  benedictum  sibi  imponere  potest  absque  amissione  indulgen- 
liarum,  et  sic  quoad  etiam  Scapulare  SS.  Trinitalis  inducitur  uni- 
formitas,  pro  ahis,  et  in  primis  pro  Carmehtico,  existens,  quae  non- 
nisi  prima  vice  benedicuntur,  idest  quando  primitus  Christifideh- 
bus  imponuntur  (Apud  Acla  S.  Sed.  vol.  XXVIH,  pag.  256). 

Sed  advertendum,  scapularia  renovata,  si  non  necessario,  li- 
cite  tamen  deferri  possunt  benedicta.  Ideo  devotus  fidelis  vel  ipsa 
die  receplionis  vel  etiam  alio  tempore  Sacerdotem  facultatem  ha- 


38*2  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

benlem  rogare  poiest,  ut  plura  pro  semelipso  benedicat  scapula- 
ria,  ut  ila,  quando  occurrerit  mutatio,  scapulare  benediclum  sem- 
per  in  promplu  babeat. 

840.  Qui  babet  facultatem  imponendi  scapularia,  sibimet  illa 
imponere  polest,  qualenus  haec  facultas  habeatur  indiscriminatim, 
minime  vero  taxative,  ex.  gr.  pro  abqua  Moniabum  communitate 
tantum  etc.  (Decr.  7  Mart.  1840.  N.  280,  et  16  Julii  1887). 

841.  Receptio  in  confratrem  non  valet  si  fiat  simplici  inten- 
tione  concepla  animo,  ac  verbis  nuUis  adhibitis,  nec  ad  validita- 
teni  benedictionis  sufjicit  signwn  Crucis  manu  efformatum  super 
scapulare  absque  ulla  verborum  pronuntiatione  et  aquae  benedi- 
ctae  aspersione,  sed  henedictio  danda  est  juxta  formulam  prae- 
scriptam  ad  normam  Decreti  18  Aug.  1868  (Decr.  27  Apr.  1887, 
apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  538  ad  1°^  et  2°^). 

842.  Norma  citati  Decreti  18  Aug.  1868  in  eo  consistit,  ut  in 
actu  impositionis  scapularium  ac  adscriptionis  Confraternitati  pro- 

FERANTUR   VERBA,   QUAE   SUNT     SUBSTANTIALIA,     ad    fOJlUam     decretl 

hujus  Sacrae  Congregationis  diei  24  Aug.  1844^  quod  sic  se 
habet : 

An  rata  sit  fidelium  adscriptio  Confraternitati  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo,  quae  fit  a  Sacerdotibus  quidem  facultatem  haben- 
tibus,  non  servata  tamen  forma  in  Rituali  et  Breviario  Ord.  Car- 
melitarum  descripta  ? 

S.  C.  respondit :  Affumative,  durnmodo  Sacerdoies  faculta- 
tem  habentes  non  deficiant  in  substantialibus ,  nempe  in  benedi- 
ctione,  et  impositione  habitus,  ac  in  receptione  ad  Confraterni- 
tatem  (Decr.  auth.  N.  329  ad  3°^  et  N.  421  ad  2"^). 

Declaratio  autem  S.  Congregalionis  de  servandis  substantia- 
libus  in  adscriptione  fideUum  Confraternitati  B.  M.  V.  de  Monte 
Carmelo,  debet  etiam,  atque  eodem  sensu,  intelligi  quoad  cetera 
scapularia  (Decr.  27  Apr.  1887;  Acta  S.  Sed.  loc.  cit.  ad  3°^). 

843.  Non  omnia  ergo,  quae  in  diversis  scapularium  formuUs 
continentur,  sunt  ad  validitatem  necessario  proferenda,  sed  illa 
quidem  quae  sunt  substantialia,  illa  verba  nempe  quae  expri- 
munt  benedictionem  et  impositionem  habitus,  ac  receptionem  in 
Confraternitatem,  si  haec  locum  habeat.  Attamen  ad  cavendura 
errorem  vel  ne  oriantur  dubia  super  formulae  pronunliationem, 
consultius  est  (si  necessitas  non  urgeat)  uti  semper  integris  for- 
muHs,  quac  sunt  a  S.  Sede  approbatae,  et  quae  inveniuntur  tum 


CAP.    IV.   INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  383 

in  appendice  Rit.  Roniani,  luni  in  parvis  libellis,  qui  a  Superio- 
ribus  respectivorum  Ordinum  distribui  solent  Sacerdotibus  faculta- 
tem  benedicendi  et  imponendi  scapularia  pelentibus. 

844.  Ex  dictis  sponte  sua  ^\\\[,  ad  recipimdum 'primum  sca- 
pulare  requiri  ex  parte  fidelium  praesentiam  personalem.  Decla- 
ratum  est  enim,  ut  supra  retulimus,  n.  8r37,  devotos,  qui  pro  in- 
gressu  in  Societatem  habitum  benedictum  de  manu  sacerdotis  au- 
ctoritatem  habentis  non  receperunt,  minime  indulgentias  hicrari 
posse  (Decr.  auth.  N.  397). 

Non  est  tainen  inde  inferendum,  etiam  scapularium  benedi- 
ctionem  fieri  necessario  debere  in  fidehum  recipientium  praesentia. 
Si  die  ex.  gr.  statuta  pro  devotorum  admissione  in  ahquam  So- 
cietatem  sacri  scapularis,  puta,  in  Confralernitatem  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo,  Sacerdos  plura  scapularia  benedixerit  devotos  prae- 
sentes  excedentia,  poterit  absque  nova  benedictione  hujusmodi  sca- 
pularia  jam  benedicta,  quae  supersunt,  imponere  ilhs  fidehbus,  qui 
postea  in  ecclesiam  sive  looum  conveniunt.  Item  in  morbo,  in  vi- 
lae  periculo,  ahove  urgenti  casu  poterit  quis  in  ahquam  Sodalita- 
lem  recipi,  ei  scapulare /a??i  benedictum  imponendo,  brevioremque 
admissionis  formulam  proferendo.  Fidelium  enim  adscriplio  rala 
habenda  est,  ut  supra  exposuimus,  dummodo  sacerdotes  faculta- 
tem  habentes,  non  deficiant  in  substantialibus,  nempe  in  bene- 
dictione,  et  impositione  liabitus  ac  in  receptione  ad  Confrater- 
nitatem :  firma  tamen  manente  lege,  ut  ab  eodem  Sacerdote  sca- 
pularia  imponantur,  a  quo  ipsa  scapularia  benedicuntur. 

845.  Sciendum  est  etiam  scapularium  impositionem  ubique 
fieri  posse,  id  est  non  tantum  in  ecclesiis  sive  oratoriis,  sed  etiam 
in  privatis  domibus.  Unde  infirmi  valide  et  hcite  scapularia  reci- 
pere  possunt  ac  Sodalitatibus  adscribi,  commorantes  in  cubicuhs 
et  eliam  decumbentes  in  lecto.  Ita  etiam  declaravit  Rmus  P.  Ge- 
nerahs  Carmehtarum  Excalceatorum  sub  die  10  Martii  1856  (Cf. 
Beringer,  tom.  I,  pag.  397). 

846.  Minime  requiritur  ad  validitatem  ut  impositio  scapula- 
rium  fiat  circa  collum,  sed  sufficit  si  ea  fiat  uni  tantum  humero. 
Id  patet  ex  responso  S.  Congregationis  Indulg.  ad  sequens  dubium: 

Plures  Sacerdotes,  qui  benedicendi  imponendique  scapularia 
facultate  gaudent,  ea  uni  tantum  humero  et  non  circa  collum 
fidelium  imponunt.  Ilic  modus  imponendi  S[)cciatim  cum  mulie- 
ribus  et  monialibus,  quibus  ob  capilis  tegumentum  difficuller  circa 


384  PARS   TI.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

collum  scapularia  imponi  possunt,  adhibetur.  Et  fieri  omnino  ne- 
quit  ut  mulieres  et  moniales,  praesertim  cum  magna  populi  mul- 
litudo  in  ecclesiis  adest,  capitis  tegumentum  deponant.  Unde  quae- 
ritur:  Utrum  uni  tantum  humero  et  non  circa  collum  Scapula- 
7is  impositio  valida  sit  necne? 

Resp.  Affirmative  (Decr.  26  Sept.  1892,  apud  Acta  Ord.  Min. 
ann.  XII,  pag.  82,  83). 

847.  At  vero,  pro  valida  admissione  ad  Confralernitates  sca- 
pularium  et  pro  indulgentiis  lucrandis  non  sufficit,  reliquis  serva- 
tis,  impositio  habitus  duobus  quidem  pannis  confecti,  sed  in  una 
eademque  extremitate  funiculorum  positis,  etsi  postea  ipsemet 
admissus  sibi  imponat  habitum  rite  confectum;  sed  ita  imponi 
debel,  ut  una  pars  ab  humeris  vel  ab  humero,  altera  a  pectore 
dependeat  (Cf.  Decr.  18  Sept.  1862.  N.  394,  ad  1™). 

848.  ParvuHs  rationis  usum  nondum  adeptis  sacrum  scapu- 
lare  consueto  ritu  vahde  imponi  potest,  et  isthaec  impositio  est 
sufficiens,  ut  cum  ipsi  ad  rationis  usum  pervenerint,  indulgentiis, 
ahisque  privilegiis  illud  gestantibus  concessis  frui  possint  et  va- 
leant  (Decr.  22  Aug.  1864.  N.  410). 

849.  Idem  scapulare  benedictum  potest  pluribus  per  vicem 
imponi,  repetita  super  singulis  impositionis  formula.  Patet  ex 
responso  S.  Congregationis  ad  sequens  dubium: 

Nonnumquam  accidit,  praesertim  sacrarum  Missionum  tempore, 
ut,  cum  Sacerdos  ad  id  legitime  deputatus  scapulare  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo  ahudve  fidehbus  imponit,  deficiant  scapulaiHa  prius- 
quam  omnium  fidelium  votis  satisfieri  potuerit:  hinc  quaesitum  est: 

Utrum  unum  idemque  scapulare  semel  benedictum  vaHde 
possil  pluribus  per  vicem  imponi,  repelita  solummodo  super  sin- 
guhs  receptionis,  sive  impositionis  formula? 

Resp.  Affirmative,  ita  tamen  ut  primum  scapulare,  quod 
deinceps  adscriptus  induere  debet,  sit  benedictum  (Decr.  18  Aug. 
1868.  N.  421  ad  1°^). 

850.  Rite  semel  adscripti  Sodahtati  scapularis  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo,  si  postea  habitum  sacrum  Sodahtatis  dimiserint, 
non  tenentur  ad  novam  sacri  habitus  receptionem,  sed  sufficit 
ut  habitum  sacrum  ipsi  denuo  resumant  simphciter  (Decr.  27 
Maji  18;i7.  N.  379). 

851.  At  vero  nova  impositio  et,  ubi  occurrit,  nova  admissio 
in  Confraternitatem  tum    quidem    rcquiri    videretur,  quando  quis 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE    OBJECTIS    IMIS    APPLICATAE.  885 

scapulare  deposnisset  el  Confraternilalein  desernisset  ex  malo  ani- 
mo,  ex  contenipln  vel  impielate,  aul  cnm  implicita  vel  explicita 
intentione  primum  et  alteram  derelinquendi. 

§  V. 
INSCRIPTIO  NOMINUM  IN  REGESTO  CONFRATERNITATIS. 

852.  Cnm  benedictio  et  impositio  scapularium  $S.  Trinilatis 
B.  Mariae  Virginis  de  Monte  Carmelo,  et  septem  Dolorum  (idem 
dicendum  de  scapulari  Fi.  M.  V.  de  Mercede)  numquam  separen- 
tur  a  receptione  in  Confraternitatem,  consequitur,  Confralrum 
nomina,  juxta  praescriptionem  S.  Sedis,  inscribi  debere  in  libro 
respeclivae  Confraternitatis,  secus  dicti  Confralres  indulgentias  non 
lucrantur  (Decr.  16  Julii  1887  ad  IV  et  V,  apud  Acta  Ord.  Min. 
ann.  VI,  pag.  132). 

E  conlra,  quia  benedictio  et  imposilio  scapulariiim,  caerulei 
B.  M.  V.  Immaculatae,  et  rubri  Passionis  D.  N.  J.  C,  non  indu- 
cunt  ingressum  in  Confraternitatem,  inscriptio  nominuin  in  aliquo 
regesto,  non  est  necessaria  ad  lucrandas  indulgenlias.  Et  quod  re- 
vera  benedictio  et  impositio  horum  duoriim  scapularium  non  indu- 
cant  ingressum  in  Confraternitates,  decisum  est  a  S.  Congregatione 
Indulgenliarum  per  Decretum  diei  27  Aprilis  1887  in  responsione 
ad  hoc  dubium: 

An  suscipientes  et  gestantes  scapulare  caeruleum  B.  M.  V. 
Jmmaculatae,  aut  rubrum  Passionis  D.  N.  J.  C.  Confraternita- 
tes  constituant? 

Resp.  Negatiue  (Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  558  ad  5™). 

853.  Obligatio  inscribendi  fidelium  nomina  in  albo  Confrater- 
nitatis  nuperrime,  die  nempe  17  Julii  1891,  confirmata  est  a  S. 
Congregalione  Indulgenliarum,  citatis  pluribus  decretis  super  re 
jam  editis,  quae  videri  possunt  apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XXIV,  pag. 
126).  Hic  sufliciat  duo  responsa  ad  sequenlia  dubia  subneclere: 

I.  An  non  opportuna  foret  inscriptionis  dispensatio  pro  locis 
vel  dioecesibus ,  in  quibus  nulla  habentur  Monasteria  SS.  Tri- 
nilatis,  vel  Servorum  B.  M.   Virginis,  vel  Carmelitarum? 

Resp.  Negative;  et  potius  omnis  cura  impendatur  ut  Con- 
fraternitates  crigantur  SS.  Trinitatis,  B.  M.  Virginis  de  Monte 
Carmelo,  et  septem  Dolorum  in  iina  vel  altera  ecclesia  praeser- 

2o 


380  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

tim  parochiali,  ad  quam  nomina  inscriplorum  sodalium  deferri 
polerunt, 

II.  An  non  opporluna  etiam  foret  sanatio  et  convaiidatio  re- 
ceptionum  hucusque  peractarum,  omissa  licet  inscriptione,  ne 
fideles  indulgentiis  et  gratiis  spiritualibus  defraudati  remaneant 
et  scandalum  percipiant? 

Resp.  Affirmative,  et  petitionem  sanalionum  faciendam  esse 
ab  Ordinario  loci. 

Notandum,  qiiod  ex  indulto  s.  m.  Gregorii  XVI  sub  die  30 
Aprilis  1838  necessarium  amplius  non  erat  ad  indulgentias  acqui- 
rendas,  ut  nomina  fidelium,  qui  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo 
scapularia  recipiebant,  inscriberentur  in  Confraternilatis  libro; 
quod  quidem  indultum  minime  applicari  poterat  aliis  scapularium 
Confraternitalibus  (Cf.  Decr.  18  Aug.  1868.  N.  421  ad  3"^). 

Ast  Summus  Poniifex  Leo  Xlll,  die  27  Aprilis  1887  praedi- 
ctum  Gregorianum  Indultum  revocavit;  ac  ideo  in  posterum 
Sacerdoles  debila  facultate  praediti  recipiendi  Chrislilideles  in 
praefatam  Confraternitalem  non  amplius  eximunfur  ab  onere  in- 
scribendi  nomina  fidelium  in  libro  Confralernitatis»  (Vide  Acta 
Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  114;  Act.  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  556). 

854.  Porro  hujusmodi  revocatio  iadulta  specialia  circa  di- 
ctam  exemptionem  ab  onere  inscribendi  nomina  in  catalogo  Con- 
fraternitatis  n(m  altingit;  ideo  in  suo  vigore  perdurant.  Rem  ita  esse 
constal  ex  S.  Congregationis  responso,  quod  modo  afferemus,  paucis 
antea  praemissis,  quae  ad  intelligentiam  casus  videntur  necessaria. 

Anno  1887  sub  die  27  Aprilis  ex  S.  Congregatione  Indulgen- 
tiarum  duo  decreta  prodierunt  a  Summo  Ponlifice  Leone  XIII  ap- 
probata,  quorum  uno  decernitur,  ut  indultum  induendi  christifi- 
deles  Scapulari  carmelitico  commixtim  cum  aliis  scapularibus  in 
posterum  non  ampUus  concedatur,  ac  ilh  omnes,  etiam  Regulares 
Ordines  et  Congregationes,  quibus  indultum  ipsum,  quocumque 
nomine  vel  forma  ab  Apostolica  Sede  est  concessum,  eo  tan- 
tummodo  ad  decennium  perfruantur  ab  bac  die  computandum. 
Altero  aulem  decreto  Indultum  Gregorianum,  seu  exemptio  ab 
onere  fideles  catalogo  Confraternitatis  B.  V.  a  Monte  Carmelo 
inscribendi  revocatur. 

Jam  vero,  Patres  Societatis  Jesu  Neerlandiae  die  20  Nov.  1862 
a  s.  m.  Pio  IX,  mediante  S.  C.  de  Propaganda  Fide,  et  Patres 
ejusdem  Societatis  Belgii,  die  26  SepL   1877,  a  S.  C.  Indulgenlia- 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  387 

nim  privilegium  obtinuere  benedicendi  et  imponendi  quinque  sca- 
pularia  SS.  Trinitalis,  B.  V.  a  Monte  Carmelo,  septem  Dolo- 
rum,  Immaculatae  Conceptionis  B.  V.,  ct  Pretiosissimi  Sangui- 
nis,  fidelesque  in  praefatas  Confralernitates  recipiendi  etc.  absque 
eo  quod  nomina  receptorum  in  catalogo  inscribantur.  Exorto 
dubio  circa  durationem  Iiujus  ultimi  privilegii,  nempe  exem- 
ptionis  inscribendi  nomina  receptorum  in  catalogo,  dubium  ipsum 
propositum  fuit  solvendum  S.  Congregationi  Indulgenliarum  se- 
quenti  modo: 

Utrum  decretum  revocans  Indultum  Gregorianum,  supra- 
dictos  Patres  Societatis  Jesu  aeque  obliget  ac  primum,  quod 
benedictionem  simultaneam  scapularis  Caimelitani  revocat? 

S.  Congregatio  resp.  Negative;  admonentur  tamen  Patres 
Societatis  Jesu,  ut  nomina  receptorum  in  albo  alicujus  Sodali- 
tatis  vicinioris  sive  Monasterii  Religiosorum  respective  inscribere 
non  omittant,  ne  in  eorum  obitu  suffragiis  priventur,  juxta 
responsionem  in  una  Versaliensi  d.  d.  17  Sept.  1845  (Decr.  26 
Sept.  1892  ad  2°^;  apud  Act.  Ord.  Min.  ann.  Xll,  pag.  83). 

855.  Quamvis  autem  lum  in  dubio  tum  in  responsione,  de 
supra  commemoratis  Palribus  Societatis  Jesu  dumtaxat  sermo  sit, 
tamen  certum  est,  responsionem  S.  Congregationis,  utpote  quae 
revocationis  decreti  Gregoriani  sensum  interpretatur,  pro  ceteris 
eliam  Sacerdolibus,  si  qui  sint  qui  simile  speciale  indultum  a 
S.  Sede  obtinuerint,  valere. 

Insuper  notandum  est,  quod  licet  decretum  revocans  Indul- 
tum  Gregorianum,  juxta  praefatum  responsum  non  aeque  obliget 
ac  aliud  decretum,  quod  benedictionem  simultaneam  scapularis 
Carmelitici  cum  aliis  scapularibus  revocat,  attamen  S.  Congregatio 
desiderat  et  ideo  admonet  praedictos  Patres,  ut  in  facto  nomina 
receptorum  in  albo  aUcujus  Sodalitatis...  inscribere  non  omittant. 

856.  Tandem  adverte,  Christifideles  scapulari  jam  indutos, 
quorum  nomina  inscripta  sunl  in  privato  regesto  Sacerdotis  au- 
cloritate  pollentis  benedicendi  et  imponendi  Scapularia,  incipere 
frui  indulgenliis,  respectivis  Sodalitatibus  concessis,  ipsa  die  re- 
ceptionis  et  susceptionis  SS.  Scapularium  et  inscriptionis  in 
diclo  privato  regesto,  firma  tamen  in  eodem  Sacerdote  manente 
obligalione  transmittendi  nomina  ad  respectivam  viciniorem  Con- 
fraternitatem,  cui  fideles  fuerunt  adscripti  (Decr.  12  Dec.  1892, 
el  13  Nov.  1893). 


388  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

§  VI. 

MODUS  ADHIBENDI  FORMULAM  IN  BENEDICTIONE 
ET  IMPOSITIONE  SCAPULARIUM. 

857.  Quando  plures  fideles  adsint  qui  sacrum  scapulare  reci- 
pere  cupiunt,  formula  benedictionis  una  tantum  vice  in  pluralt 
numero  super  omnia  scapularia  pronuntiatur.  Id  expresse  enun- 
tiatur  in  libello  «  Ritus  servandus  »  Carmelitarum  hisce  verbis : 
Si  plures  sint  hahitii  induendi,  preces  praedictae  dicantur  suis 
locis  in  plurali.  —  Postea  adjungit,  praeter :  Accite  vir  de- 
voTE  etc.  quod  unicuique  seorsim  dicendum  est  ad  habitus  im- 
positionem*  Verum,  haec  etiam  formulae  pars  potest  tum  valide, 
tum  licite  adhiberi  in  plurali,  ut  manifeste  apparet  ex  modo 
dicendis : 

Quidam  presbyter  dioecesis  Pictaviensis  S.  Congregationi  In« 
dulg.  sequentia  exposuit : 

Aliquando  impositio  scapularium  ab  Ecclesia  approbatorum  ita 
pro  frequentia  popuH  protrahitur,  ut  fiat  cum  assistentium  taedio 
et  Sacerdotis  defatigatione,  praesertim  post  primam  puerorum  Com- 
munionem  vel  exercilia  Missionum,  quia  tunc  permulli  accedunt 
ad  hos  sacros  habitus  suscipiendos ;  quae  praecaverentur  incom- 
moda,  si  sacerdoti  liceret  una  tantum  vice  dicere  formulam  nu- 
mero  plurali,  imponendo  successive,  sed  nulla  interposita  mora, 
scapulare  fidelibus  praesenlibus ;  quod  quidem  iicitum  videtur, 
cum  adsit  unio  moraiis  inter  formulae  prolationem  et  impositio- 
nem  scapularium,  et  sic  efficeretur  unicus  et  completus  actus.  Unde 
supradictus  presbyter  sequens  dubium  dirimendum  proposuit: 

Utrum  liceat  Sacerdoti  in  impositione  scapularium  ab  Ec- 
clesia  approbatorum,  omnibus  rite  peractis,  dicere  semel  numero 
plurali  formulam  :  accipite  fratres  vel  sorores  etc,  imponendo 
successive  et  sine  interruptione  scapulare  omnibus  praesentibus ; 
vel  potius  formula  numero  singulari pro  singulis  sit  repetenda? 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita 
exhibilo  dubio  respondit:  Affumalive  quoad  primam  partem; 
Negative  quoad  secundam,  uti  decretum  est  in  una  Valentinensi 
die  0  Februarii  1841  ad  dubium  IV  (Decr.  18  Apr.  1891,  apud 
Acta  Ord.  Min.  ann.  X,  pag.  124). 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  389 

Decrelum  in  iina  Valentinensi  cliei  b  Febr.  1841  ad  dubiuni  IV 
€St  tenoris  sequentis  :  Utriim  in  adscrihendis  fidelibus  Sodalitati 
sacri  scapidaris  liceat  uti  in  plarali  parva  formula :  Accipe 
vir  devote  elc.  ? 

Resp.  Affirmative  juxta  praepositam  rubricam  in  precibus 
benedictionis  sacri  scapidaris  (Decr.  auth.  N.  28()). 

858.  Cum  igitur  res  de  qua  agimus  clarissime  definita  sit  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum,  non  est  amplius  attendendum, 
si  quid  in  contrarium  reperiatur  assertum  in  foliis,  libellis,  vel  li- 
bris.  Verum  tamen  est,  quod,  ubi  fideles  induendi  non  sint  valde 
oumerosi  et  tempus  aliaque  adjuncta  sinant,  expedit  et  ad  devo- 
tionem  certo  confert  proferre  vestitionis  formulam  super  quemli- 
bet  fdelem,  dum  sacrum  scapulare  ei  imponitur.  Notetur  etiam,  do- 
ctrinam  nunc  expositam  sese  extendere  ad  actum  impositionis 
omnium  scapularium  ab  Ecclesia  approbatorum. 

§  VII. 

MODUS  DEFERENDI  SCAPULARE  PRO  LUCRANDIS 
INDULGENTIIS. 

859.  Benedictio  et  impositio  scapularis  peractae  a  Sacerdote 
debita  facultate  praedito,  ac  etiam  inscriptio  nominum  fidelium  in 
libro  respectivae  Confraternitatis,  minime  sufficiunt  ad  lucrandas 
indulgentias  (Decr.  22  Febr.  1847.  N.  337  ad  r^). 

Conditiones  pro  acquirendis  induigentiis  cujuslibet  scapularis 
in  sequenli  Decreto  indicantur: 

Christifdeles,  qui  in  Confraternitatem  sacri  scapularis  in- 
grediuntur  et  legilime  parvuyn  habilum  recipiunt,  eumque  sem- 
per  deferunt  e  collo  pendentem,  unaque  sui  parte  pectus,  altera 
scapulas  contegentem,  frui  possunt  omnibus  indulgentiis  a  Sum- 
mis  Ponlificibus  concessis  praedictae  Confraternitati,  dummodo 
tamen  pia  peragant  opera  injuncta  in  concessione  earumdem 
(Decr.  12  Febr.  1840.  N.  279). 

Elsi  hoc  Decretum  directe  respiciat  scapulare  B.  M.  V.  de 
Monle  Carmelo,  tamen  cerlum  est  doctrinam  in  eo  expositam  ap- 
plicari  debere  illis  quoque  scapularibus,  quorum  devoti  eadem  ge- 
slantcs  non  constituunt  Confraternitatem. 


o 


90  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 


860.  Ut  igitur  fidelis,  qui  legitime  quemlibet  parvum  habitum 
recepit,  lucrari  possit  respectivas  indulgentias,  requiritur : 

a)  Ut  semper,  clie  noctuque  e  collo  pendentem  deferat,  quin 
uUum  motivum,  etiam  infirmitatis,  ab  hac  conditione  servanda  eum 
dispenset.  Si  quis  ex.  gr.  per  integrum  diem  scapulare  non  defer- 
ret,  indulgentias  illa  die  consequi  non  posset.  Ahter  dicendum  si 
necessitate  adstrictus,  per  breve  tempus,  scapulare  dimitteret,  puta,. 
ad  bahiea  facienda  etc. 

b)  Secunda  conditio  est,  ut  compleat  pia  opera  injuncta  in 
concessione  earumdem  indulgentiarum. 

c)  Ut  e  duabus  partibus,  quibus  scapulare  componitur,  una 
a  pectore,  aUera  ab  humeris  pendeat.  Si  una  pars  deficeret,  vel 
utraque  pars  a  pectore.  tanlum  vel  ab  humeris  penderet,  indul- 
gentiae  non  acquirerentur. 

861.  Scapularia  non  sunt  necessario  immediate  super  corpus 
deferenda,  ita  ut  iUud  physice  tangant,  sed  possiuit  retineri  su- 
per  vestes  (Decr.  12  iMart.  ISoo.  N.  367  ad  2"*). 

862.  Qui  scapularia  Montis  Carmeh  et  Immaculatae  Conce- 
ptionis  accepit,  utrumque  gestare  debet  (Decr.  22  Aug.  1842. 
N.  307). 

Item,  qui  piae  Confraternitati  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  no- 
men  dedit,  atque  eodem  tempore  inter  sodales  Tertii  Ord.  Saecul. 
S.  Francisci  cooptatus  sit,  tenetur  e  collo  pendentia  gestat^e,  ut 
sacras  indulgentias  lucretur,  ambo  scapularia,  nec  sufTiceret 
unum  tantummodo  gestare,  quamvis  utrumque  ejusdem  coloris- 
sit  et  panni  (Decr.  10  Jun.  1886,  apud  Act.  S.  Sed.  voi.  XIX, 
pag.  44  ad  l'^,  et  Act.  Ord.  ann.  V,  pag.  183). 

863.  Ex  dictis  eruitur,  hcere  Christifideiibus  jc^/itm  ^zmw/ ^ca- 
pularia  differentia  deferre,  et  lucrari  indulgentias,  quae  cuiribet 
sunt  propriae.  —  Simihter  potest  idem  vir  aggregari  multis  So- 
dalitatibus,  et  lucrari  indulgentias  unicuique  concessas,  dummodo 
conditiones  praesonptas  impleat  (Decr.  29  Maij  1841.  N.  291 
ad  10""). 

Ex  quo  factum  est,  ut  usus  apud  fideles  invaluerit,  ut  moda 
mehus  videbimus,  eodem  tempore  recipiendi  et  insimul  duobus 
funicuhs  uniendi  differentia  scapularia. 


CAP.   IV.    INDILGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  391 

§  VIII. 

PLURIUM  SCAPULARIUM  SIMULTANEA  TRADITIO. 

864.  Ab  inilio  liujus  saeculi  in  usu  esse  coepit  quatuor  sca- 
pulariinn  simultanea  et  compendiosa  traditio,  nempe  SS.  Tri- 
nitatis,  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  Immaculatae  Conceptionis, 
septem  Dolorum,  quibus  nuperrime  additum  est  quintum,  scilicet 
scapulare  rubrum  Passionis  D.  N.  J.  C.  Haec  facultas  benedicendi 
imponendique  sim-ul  praedicta  scapularia,  collata  primitus  alicui 
religioso  Instituto,  lempore  praesertim  ss.  Missionum,  breviori  ad- 
hibila  formula  a  S.  R.  C.  approbata,  deinde  Sacerdolibus  quoque 
saecularibus  indulta  est,  qua  eliam  extra  tempus  ss.  iMissionum 
peragendarum  ipsi  utuntur  (Decr.  ^7  Apr.  1887  in  exordio,  apud 
Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  ^354). 

865.  L't  probe  cognoscatur  quomodo  uniri  debeant  praedicta 
scapularia,  sequentia  dubia  S.  Congregalioni  Indulgentiarum  pro- 
posita  transcribimus  una  simul  cum  responsis  ipsius  S.  Congrega- 
tionis : 

a)  Permultis  in  regionibus  laudabilis  viget  usus  a  S.  Sede 
approbatus  gestandi  per  modum  unius  plura  simul  inter  se  di- 
versa  scapularia,  quo  in  casu  variorum  scapuiarium  pannicuii  alii 
aliis  superpositi  duobus  tantum  funiculis  assuuntur,  ita  tainen, 
ut  singulorum  scapularium  pannicuii  dependeant  tam  a  pectore, 
quam  ab  bumeris. 

No[i  raro  autem  haec  scapularia  unita  sic  conficiuntur,  ut  loco 
plurium  panniculorum  diversi  coloris,  unicus  tantum  in  utraque 
funicuiorum  extremitate  panniculus  habeatur,  in  quo  conspicitur 
ornamentum  intextum  vei  acu  pictum  ex  diversis  coloribus  ad 
significanda  plura  diversa  scapularia. 

Quaerilur,  utrum  haec  scapularia  sint  valida  ? 

S.  Congregatio  respondit :  Negative  (Decr.  18  Apr.  1868. 
N.  423  a  6"^). 

Ut  iegenti  patet,  in  prima  dubii  parte  exponitur  modus  legi- 
timus  uniendi  et  deferendi  piura  diversa  scapularia.  In  allera  du- 
bii  parte  modus  illegitimus  eadem  conficiendi  et  conjungendi  de- 
scribilur.  Ideo  a  S.  Congregatione  scapularia  tali  modo  confecta, 
invalida  deciarantur.  Revera  scapuiaria  hujusraodi  non  sunt  piura 


302  PARS   II.    DE   INDULGENTllS   IN   SPECIE. 

scapularia  inte?'  se  distincfa,  sed  est  unum  scapulare  per  diversos 
colores  plura  scapularia  repraesentans, 

h)  Presbyter  quidam  facultatem  habens,  scnpulare  B.  M.  V. 
de  Monte  Carmelo  et  scapulare  caeruleum  Conceptionis  Immacu- 
latae  compluribus  dedit  personis.  Talia  scapularia,  eadem  chorda 
conjuncta,  ita  per  errorem  confecta  fuerunt,  ut  nullum  constitue- 
rent  determinatiim  scapulare;  binae  enim  partes  ejusdem  coloris 
ita  componebantur,  ut  pars  pectoralis  nonnisi  caerulea  esset,  et 
pars  quae  ad  tergum  descendebat,  nonnisi  coloris  tanei,  vel  vi- 
ceversa.  Quare  postulatum  est: 

An  scapulare  dictae  formae  pro  utroque  scapulari  valeat^ 

Resp.  Xegative  et  ad  mentem :  mens  est,  valere,  dummodo 
partes  uniusccjusque  scapidaris  ita  disponantur,  ut  una  ab 
humeris,  altera  a  pectore  dependeat,  licet  omnes  uno  funiculo 
connectantur  (Decr.  26  Sept.  1864.  N.  408). 

c)  Cum  nonnullae  exorlae  fuerint  quaestiones  circa  mo- 
dwn  exercendi  facultatem  in  henedictione  et  impositione  quin- 
que  scapularium  sacrae  Congregationi  Indulg.  sequens  dubium  pro- 
positum  fuit  exsolvendum : 

An  pro  induendo  fideles  quinque  scapularibus  totidem  etiam 
benedictiones,  imposiliones  ac  receptiones  requirantur,  vel  unica 
tantum,  et  quae  sufficiat? 

Resp.  Affirmative  ad  1°"  partem ;  Negative  ad  2°",  nisi  ex 
speciali  Indulto  S.  Sedis,  et  ea  formula,  quae  in  eodem  conce- 
ditur,  et  ad  mentem.  Mens  est,  ut  qui  Sacerdotes  utuntur  Indulto 
Apostolico  induendi  Christifideles  quinque  scapularibus,  non  be- 
nedicant  scapidaria  nisi  ea  sint  distincta,  id  est  vere  quinque 
scapularia,  sive  totidem.,  sive  duobus  tantum  funiculis  unita, 
et  ita  ut  cujuslibet  scapularis  pars  una  ab  humeris,  alia  vero 
a  pectore  pendeat,  non  vero  unum  tantum  scapulare,  in  quo 
assuantur  diversi  coloris  panniculi,  prout  ab  hac  S.  Congre- 
gatione  cautum  est  (Decr.  27  Apr.  1887.  Acta  Ord.  Min.  ann.  VI, 
pag.  97,  et  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  558  etc.  ad  4°^). 

866.  Ex  allatis  declarationibus,  sed  praesertim  ex  ultima  collige : 

1.  Scapularia  unita  debenl  esse  distincla,  id  est  vere  qua- 
luor  sive  quinque  scapularia. 

2.  Prorsus  invalidum  est  scapulare,  quod  loco  plurium  pan- 
niculoriim  diversi  coloris,  ita  conficiatur,  ut  ipsum  solum  per  di- 
versos  colores  quibus  ornatur,  cetera  scapularia  repraesentet. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  393 

3.  Ex  eo,  quod,  juxla  S.  Congregationem,  Sacerdotes  benedi- 
cere  non  debeanl  scapularia,  nisi  ea  sint  dislincla,  deducilur  sca- 
pularia  diversa  non  ila  conjungi  debere,  ut  fere  unum  tantum 
scapulare  componere  vidcantur.  Id  eveniret,  ut  nobis  videtur,  si 
in  quatuor  extrcmitatibus  assuerentur. 

4.  Inferlur  pariter,  praefatam  nnionem  minime  esse  legitimam, 
si  ita  fiat,  ut  parvi  panniculi  diversae  latitudinis  coUocentur  et 
assuanlur  gradatim  super  cetera  scapularia  seu  panniculos,  ita  ut 
extremitates  dumtaxat  cujuslibet  sint  visibiles. 

0.  Scapuiaria  diversa  conjungi  simul  possunt  vel  per  tot  fu- 
mculos  quot  sunt  scapulaiHa,  quo  in  casu  cuilibet  scapulari  pro- 
pria  chorda  conservarelur;  vel  per  unum  funiculum  dumtaxat, 
assuendo  etiam  inter  se,  si  placuerit,  superiores  extremitates  sin- 
gulorum  scapu larium. 

6.  Scapularia  tali  modo  unita,  ut  majorem  conjunclionem  ba- 
beant,  quin  tamen  cessent  esse  inter  se  distincta,  possunt  etiam 
assui  in  medio,  ita  tamen  ut  Ires  aliae  extremilates  separatae 
seu  non  assutae  remaneant. 

7.  Si  inter  scapularia  unienda  illud  Passionis  reperiatur,  et 
in  conjunctione  non  conserventur  respectivi  funiculi,  sed  una  tan- 
tum  chorda  adhibeatur,  necesse  est,  ut  haec  chorda  sit  ex  lana 
rubri  coloris. 

8.  In  scapularium  unione  attendatur,  ut  illud  SS.  Trinitatis 
et  illud  Passionis  ponantur  unum  in  primo,  et  alterum  in  ultimo 
loco,  ut  sic  propriae  imagines,  quae  pro  ipsis  sunt  praescriptae,  a 
ceteris  scapularibus  non  obtegantur  (Cf.  Beringer,  tom.  I,  pag.  402). 

867.  Die  27  Aprilis  1887  aliud  Decretum  prodiit  ex  S.  In- 
dulg.  Congregatione  «  De  scapulari  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo 
a  simullanea  plurium  scapularium  traditione  excipiendo  ».  Porro 
scapulare  Carmelitarum,  ita  loquitur  memoratum  Decrelum,  quod 
nobilitas  ipsa  originis,  veneranda  antiquitas,  latissima  ejusdem  in 
christiano  populo  pluribus  abhinc  saeculis  propagatio,  necnon  sa- 
lutares  per  illud  habiti  pietatis  elTectus,  et  insignia  quae  perhi- 
bentur  [)alrata  miracula  mirabiliter  commendant,  omnino  postu- 
lare  videtur  distinctionem  honoris  in  ipso  receptionis  actu,  ut 
non  qnidem  cum  aliis  commixtim,  quasi  unum  ex  pluribus, 
sed  prouli  in  sua  primitiva  institutione  illud  B.  Virgo  uti  tesse- 
ram  propriam  sui  Ordinis  tradidisse  fertur  B.  Simoni  Stokio,  fide- 
iibus  quoque  distinctim  tradatur,  nec   cum    aliis  simul  scapu- 


ib. 


394  PARS   11.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

laribus  connumeretur...  Ilinc  S.  Congregationi  Indulg.  sequens  du- 
biuin  discutiendum  propositum  fuit: 

Utrum  conveniens  sit  scapiilare  B.  V.  M.  de  Monte  Car- 
melo,  lionoris  et  deootionis  causa,  separatim  potius  et  distincte, 
quam  cumulative  et  commixtim  cum  aliis  quatuor  vel  pluribus 
Scapularibus  benedicere  et  imponere? 

Em\  Patres  die  26  Martii  1887,  re  mature  perpensa,  rescri- 
pserunt:  AffJrmative;  el  consulendum  SSmo,  ut  Indultum  hu- 
cusqne  in  perpetuum  concessum,  etiam  Regularibus  Ordinibus  et 
Congregationibus  induendi  christifideles  scapulari  Carmelitico 
commixtim  cum  aliis  scapiilaribus  revocetur,  et  ad  determi- 
natum  tempus  coarctetur,  neque  in  posterum  amplius  conce- 
datur, 

SS.  D.  N.  Leo  Papa  Xlll  sub  die  17  Aprilis  1887  Patrum  Car- 
dinalium  responsionem  approbavit,  decrevitque  ut  praefatum  In- 
dultuyn  in  posterum  non  amplius  concedatur,  ac  illi  omnes, 
etiam  regulares  Ordines  vel  Congregationes,  quibus  Indultum 
ipsum,  quocumque  nomine  vel  forma.  ab  Apostolica  Sede  est 
concessum,  eo  tantummodo  ad  decennium  perfruantur  ab  hac 
die  computandum  (Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  554;  Acta  Ord. 
Min.  ann.  VI,  pag.  113). 

868.  Nolandum  est,  allatum  Decretum  referri  tantum  ad  ri- 
tum  separatim  benedicendi  ac  imponendi  scapulare,  non  autem 
per  ipsum  prohiberi,  quominus  dictum  scapulare  gestetur  postea 
cum  aliis  unitum.  Generatim  dici  potest,  licere  fidelibus  absque 
licentia  speciali,  deferre  inter  se  conjuncta  scapularia  diversa, 
idque  ob  rationem  modo  adductam,  quod  scilicet  praescriptiones 
de  hac  re  respiciunt  ritualem  benedictionem  et  impositionem  sca- 
pularium. 

869.  Sacerdos  legilima  facultate  praeditus  benedicendi  et 
imponendi  scapularia  diversa,  nequit  sine  speciali  indulto  eadem 
commixtim  benedicere  et  imponere,  utendo  breviori  formula  pro 
Redemptoristis  approbata. 

Altamen  qui  phira  scapularia  benedicendi  imponendique  fa- 
cultatem  obtinuit  a  respectivi  Ordinis  Superiore,  valide  quidem, 
sed  non  licite  uti  posset  breviori  formula  a  SS.  Rituum  Congre- 
gatione  approbata,  non  obtenta  ad  hoc  a  S.  Sede  facultate  spe- 
ciali  (Decr.  12  Sept.  1883  apud  Rescr.  anth.  N.  444,  pag.  680 
ad  3"^). 


CAP.    IV.    TNDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS   APPLICATAE.  395 

870.  Praefaia  faciiUas  qnatiior  vel  quinqiie  scapnlaria  uno 
opere  conjuncta  benedicendi  et  imponendi  suh  iinica  formula 
oblineri  polest  tum  a  Secretaria  Brevium  vel  Memorialinm,  tum 
a  SS.  Piituum  Congregatione  et  a  Congregatione  de  Propaganda 
P'ide;  sed  adverlendum  est,  quod  hujusmodi  Goncessio  obtenta, 
sola  minime  sufQcit  ad  validam  memoratorum  scapidarium  he- 
nedictionem  et  impositionem ,  sed  insuper  necessarium  est,  ut  ha- 
beatur  vel  obtineatur  facultas  dicta  scapularia  benedicendi  et  im- 
ponendi  a  respectivi  Ordinis  Superiore,  et  hoc  etiamsi  in  con- 
cessionis  indulto  nulla  facta  fuerit  restrictio  (Decr.  eod.  ad  1™). 

871.  Krgo  facultas  quae  obtinetur  a  S.  Sede  henedicendi  et 
imponendi  suh  unica,  formula  quatuor  vel  quinque  scapulaiHa 
uno  opere  conjuncta,  supponit  aliam  facultatem  vel  obtentam 
vel  obtinendam  a  respectivis  Superiorihus,  benedicendi  et  impo- 
nendi  singillatim  eadem  scapularia.  Et  nota  discrimen  inter  utram- 
que  facultalem:  Qui  a  respectivis  Superiorihus  obtinuit  faculta- 
tem  benedicendi  el  imponendi  quatuor  scapularia,  si  ahsque  spe- 
ciali  indulto  uteretur  breviori  formula  approbata,  valide  benedi- 
ceret  et  imponeret,  quamvis  non  licite.  Qui  e  contrario  obtinuit 
a  S.  Sede  indultum  benedicendi  et  imponendi  cumulative  suh 
unica  formula  dicta  scapularia,  si  benediceret  et  imponeret,  non 
ohtenta  prius  a  respectivis  Superiorihus  facultatem  eadem  bene- 
dicendi  et  imponendi,  nec  licite  nec  valide  ageret.  Benedictio  et 
impositio  essent  validae  in  primo  casu,  quia  omnia  substantialia 
concurrunt:  essent  autem  illicitae,  quia  ex  S.  Sedis  praescriptione 
formulae  ordinariae  adhiberi  dehent  in  benedictione  et  imposi- 
tione  scapularium,  nisi  ad  aliter  faciendum  obtenta  fuerit  a  S.  Sede 
specialis  facultas.  —  Benedictio  et  impositio  essent  invalidae  in 
secundo  casu,  quia  deest  conditio  essentialis  a  S.  Sede  ad  validi 
talem  requisita  el  supposita,  nempe  facultas  a  respectivis  Supe- 
riorihus  ohtenta  benedicendi  et  imponendi   singillatim  scapularia. 

872.  A  nunc  expositis  excipiendus  est  casus  (ut  per  se  facile 
intelligitur)  in  quo  tum  facultas  benedicendi  et  imponendi  scapu- 
laria,  lum  facultas  utendi  unica  et  breviori  formula,  expressis 
verbis  tributae  forent  in  ipso  rescripto  concessionis. 

873.  Per  Decretum  S.  R.  C.  sub  die  29  Julii  1886  approbata 
fnit  a  Formula  henedicendi  quinque  (praedicta)  scapularia,  SS. 
Trinitatis,  Passionis  D.  N.  J.  C,  B.  M.   V.  de  Monte  Carmelo, 

Jmmaculatae  Conceptionis,  et  septem  Dolorum».  Ilujusmodi  for- 


396  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

inuhi  videri  potest  apiui  Acta  Ord.  Min.,  anno  VI,  pag.  33.  Cum 
autem,  ut  supra  diclum  est,  non  amplius  liceat  scapulare  de  Monte 
Carmelo  commixtim  seu  cum.ulative  cum  aliis  scapularibus  bene- 
dicere  et  imponere,  in  Append.  Ritualis  Romani  habetur  eadem 
formula,  iis  suppressis  quae  scapulare  de  Monte  Carmelo  respi- 
ciunt,  eaque  utuntur  ex  privilegio  Apostolico  Sacerdotes  Congrega- 
lionis  SS.  Redemptoris  dumlaxat(l).  Ceteri  enim  Sacerdotes  legi- 
timam  facultatem  habentes  benedicendi  et  imponendi  praedicta 
scapularia,  speciali  indiiUo  indigent,  ut  eadem  unica  formula  li- 
cite  uli  possint. 

874.  Sciendum  est  etiam  Summum  Ponlificem  Leonem  PP.  Xlll 
per  rescriptum  S.  C.  de  Propaganda  Fide  die  20  Juhi  1884  sa- 
nasse  omnes  receptiones  invalidas  ad  Sodahtatem  vel  ad  scapu- 
laria  quaecumque,  bona  fide  antea  peractas.  Proinde  omnes  ad- 
scripti  cum  ahquo  defectu,  ab  hinc  (nempe  anle   praedictam  da- 


(1)  Sacerdotes  Congregationis  SS.  Redemploris  speciales  habent  facultates 
quoad  benedictiones  et  impositiones  scapularium.  Praecipuas  innuimus,  desum- 
ptas  tum  ex  Decr.  Auth.  N.  350.  tum  ex  parvo  libello,  cui  titulus  «  Le  Petit 
Tresor  spirituet  etc.  dixieme  edit.  R.  P.  Jacques  Redemptoristae,  Tornaci  ann. 
1878  edito;  Vid.  etiam  Nouv.  Revue  Theol.  tom.  XIX,  pag.  385  et  seqq. 

1.  Patres  Redemptoristae  a  Supeiioribus  Generalibus  respectivorum  Ordi- 
num  oblinuerunt  in  perpetuum  facultatem  benedicendi  et  imponondi  quatuor  prin- 
cipaliora  scapularia,  et  aggregandi  fideles  Confralernitatibus  eorumdem  scapula- 
rium. 

2.  Hujusmodi  facultates  extensae  sunt  a  S.  Sede  etiam  ad  illa  toca,  ubi 
Conventus  eorumdem  Ordinum  exislunt. 

3.  Redemptoristae  facultate  gaudent  in  perpetuum  recipiendi  fideles  in  Con- 
fraternitales,  utendo  unica  formuta  et  unica  impositione,  ex  quo  fit  ut  ipsi  sem- 
per  benedicant  scapularia  inter  se  unita.  (Hodie  tamen  excipiendum  est  scapu- 
lare  de  Monte  Carmelo). 

4.  Licet  eis,  occasione  sacrarum  Missionum  vel  magni  concursus  populi, 
praedicta  scapularia  benedicere  et  fldelibus  distribuere,  quin  Sacerdotes  propriis 
manibus  imponant,  id  relinquendo  ipsis  fidelibus.  Tali  modo  devoti  valide  ingre- 
diuniur  Confraternitates,  et  indulgentias  participant. 

5.  Praefati  Sacerdotes  a  lege  inscribendi  nomina  fldelium  in  albo  Confra- 
ternitaiis  sunt  exempti. 

6.  Item  eximuntur  a  praescriptione  benedicendi  scapulare  SS.  Trinitatis 
toties  quoties  renovatur  (Hujusmodi  praescriptio  sublata  est:  vid.  n.  839). 

7.  Redemptoristae  confessarii  potestatem  habent  commutandi  opera  prae- 
scripta  pro  privitegio  sabbatino. 

8.  Facultatem  habent  imperliendi  absolutionem  generalem  cum  indulgentia 
plenaria  in  articuto  mortis. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  397 

tani)    indiilgentias    singulis  scapularibus    proprias    lucrari    valent 
(Acta  S.  Sed.  vol.  XVII,  pag.  ^242). 

§  LX. 

CONSPECTU  RERUM  NOTABILIUM. 

875.  1.  Notio  scapularis  ejusque  primitiva  origo. 

2.  Scapularia  antiquiora  et  recentiora,  eorumque  variae  species. 

3.  Relate  ad  materiam  scapularia  debent  esse  ex  lana,  id 
esl  ex  lanea  textura  seu  textili  (tessuio);  non  ex  textura  reticu- 
lala  (magliaj,  nec  etiam  ex  lana  subcoacta  (feltro). 

4.  Quoad  formam  scapularia  esse  debent  formae  oblongae 
vel  quadratae,  seu  rectangularis. 

0.  Binae  partes,  quibus  constant  scapularia,  conjunguntur 
chordis  seu  vinculis. 

G.  Quodlibet  scapulare  proprium  colorem^  habet  ad  validita- 
tem  servandam. 

7.  Sine  legitima  facultate  nullus  Sacerdos  potest  benedicere 
et  imponere  scapularia. 

8.  Idem  qui  benedicit,  debet  imponere  scapularia. 

9.  Benedictio  danda  est  juxta  formulam  praescriptam,  ideo 
signum  Crucis  miniine  sufficit. 

10.  Ad  validitatem  non  est  necesse,  ut  impositio  scapularium 
flal  circa  colliim:  sufficit  si  ea  fiat  iini  tantum  Immero. 

11.  Idem  scapulare  benedictum  potest  pluribus  per  vicem 
imponi,  repetita  super  singulis  impositionis  formula,  ita  tamen  ut 
prirnum  scapulare,  quod  deinceps  adscriptus  induere  debet,  sit 
benedictum. 

12.  Nomina  Confratrum  inscribenda  sunt  in  libro  Confrater- 
nitatis  respectivae,  et  hoc  ad  vaiiditatem,  si  sermo  sit  de  Confra- 
lernitatibus  proprie  dictis. 

13.  Ut  Confrater  iucrari  possit  indulgentias  Confraternitati  con- 
cessas,  requiritur  ut  scapulare  die  noctuque  deferat  e  collo  pendens. 

14.  Christifldeles  possunt  plura  simul  scapularia  differentia 
deferre,  et  lucrari  indulgentias,  quae  cuilibet  sunt  propriae,  dum- 
modo  praescriptas  conditiones  adimpleant. 

lo.  Conceditur  a  S.  Sede  facultas  benedicendi  et  imponendi 
siynul  plura  scapularia,  breviori   adhibita   formula.    Excipiendum 


398  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

est  lainen   scapulare  B    M.  V.    de    Monte    Carmelo,    quod    nequit 
amplius  commixlim  cum  aliis  benedici  et  imponi. 

16.  Facullas  a  S.  Sede  obtenla  benedicendi  el  imponendi  sub 
unica  formula  quatuor  vel  quinque  scapularia  uno  opere  conjun- 
cla,  supponit  aliam  facultatem  vei  obtentam  vel  obtinendam  a  re- 
spectivis  Superioribus. 

17.  Leo  PP.  XIII  anno  1884  sanavit  omnes  receptiones  inva- 
lidas  ad  Sodalilates  vel  ad  scapularia  quaecumque. 

ARTICULUS    III. 

DE  SCAPULARIBUS  IN  SPECIE(l). 

Hucusque  de  scapularibus  in  genere  egimus,  praecipuas  ge- 
neralesque  notiones  de  eisdem  exhibendo.  Modo  aliqua  addimus 
de  nonnullis  scapularibus  in  particulari,  de  illis  nempe,  quoriim 
induitio  non  secum  fert  ingressum  in  aliquam  Confraternitatem, 
et  ideo  fideles  gestantes  talia  scapularia  non  constituunt  Confrater- 
nitatem.  De  scapularibus  vero,  quorum  induitio  includit  ingressum 
in  Confraternitatem  ejusdem  nominis,  a  qua  proinde  scapularia 
praedicta  sunt  inseparabilia,  loquemur  post  tractalum  de  Confra- 
ternitatibus  in  genere.  Ibi  igitur  sermo  erit  de  Confraternitate  sca- 
pularis  (albi)  SS.  Trinitatis :  scapularis  ftanneij  B.  M.  V.  de  Monte 
Carmelo ;  scapularis  (nigri)  B.  M.  V.  septem  Dolorum ;  et  scapu- 
laris  (albi)  B.  Mariae  Virginis  de  Mercede. 

§1. 

SCAPULARE  RUBRUM  PASSIONIS  ET  SACRATISSIMI  CORDIS  D.  N.  J.  C. 
NEC  NON  ET  CORDIS  AMANTISSIMI  ET  COMPATIENTIS  B.  M.  V. 
IMMACULATAE. 

876.  Scapulare  rubrum  Passionis  originem  trahit  ab  appari- 
tione,  qua,  ut  fertur,  recreata  fuit  quaedam  Soror  Congregationis 
Filiarum  a  Charitate,  a  S.  Vincentio  de  Paulo  institutae.  Anno  1846, 


(I)  Cf.  Maurel :  Le  Chreiicn  cclaire  sur  la  nature...  des  indulgences ;  P.  Jules 
Jacques;  Le  Petit  Tresor  Spiriluel ;  Beringer,  (om.  I,  pag.  405;  Can.  Labis:  No- 
tices...  sur  les  scapulaires. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  399 

(lie  octava  hiijns  Sancti  in  sero,  praefatae  Sorori  apparuit  Dominus 
Jesns  iii  manibns  tenens  scapulare  rubrnm,  (Inobns  fimiculis  ejus- 
dem  coloris  nnilum  et  suspensnm.  In  una  scapularis  parle  reprae- 
senlabalnr  Jesns  crucifixus,  et  sub  cruce  inslrumenta  Passionis 
reperiebanlur  cnm  his  verbis  per  gyrum  crucis :  Passio  Domini 
nostri  Jesu  Chrisli  salva  nos.  In  altera  parle  inspiciebantur  im- 
pressae  imagines  sacrornm  Corciium  Jesu  et  Mariae  cum  hac  in- 
scriplione  :  Sacra  Corda  Jesu  et  Mariae  protegite  nos. 

lliijusmodi  apparilio  plnries  repelita  fuit:  et  die  Exaltalionis 
S.  Crncis  ejusdem  anni  religiosa  Soror  audivit  Salvatorem  haec 
verba  proferentem :  Magnuni  augmentum  fidei,  spei  et  charitatis 
oninibus  sextis  feriis  reservatur  iis  fidelibus,  qui  hoc  scapulare 
deferent. 

%11.  Snperior  Generalis  Congregationis  Missionum  ab  eodem 
S.  Vincentio  a  Paulo  fnndatae  cum  essel  Romae  mense  Junio  1847, 
de  istinsmodi  apparilionibus  conferre  voluil  cum  Summo  Pontifice 
Pio  IX.  Ponlifex  non  solum  benigne  eum  auscultavit,  sed  per  Re- 
scriptum  diei  25  Junii  1847  concessil,  ut  Sacerdotes  dictae  Con- 
gregationis  Missionis  (Lazaristae  eliam  vocati)  sanctum.  scapu- 
lare  rubrum  Passionis  D.  N.  J.  C.  benedicere  et  imponere  possint. 

Per  ahnd  Rescriptum  de  dato  21  Marlii  1848  idem  Ponlifex 
Snperiori  Generali  praefalae  Congregationis  Missionis  et  Filiarnm  a 
Charitale  facultatem  concessit  alios  presbyteros  saeculares  vel 
regulares  delegandi,  nt  sanctum  scapulare  cum  indnlgentiarum 
eidem  adnexarum  applicatione  benedicere  et  imponere  possint  et 
valeant. 

878.  Praedictum  scapulare  cum  funicidis  confici  debet  ex 
lana  rubri  coloris.  Ex  superius  dictis  apparet  quibusnam  imagi- 
nihus  utraque  pars  scapularis  ornari  debeat :  videlicet  una  pars 
habere  debet  imaginem  Jesu  Christi  crucifixi ;  altera  imagines 
SS.  Cordium  Jesu  et  Mariae. 

879.  Si  hoc  scapulare  commixtim  cum  aliis  scapularibus  de- 
feralur,  convenit  ut  collocetnr  a  parle  externa,  ne  imagines,  quae 
in  eo  videntur  essentiales,  sint  ab  aliis  coopertae.  Item,  si  insimul 
cum  aliis  scapuiaribus  illud  deferatur  cum  duobus  vincidis  tan- 
lummodo,  haec  vincula  debent  esse  ex  lana  rubri  coloris. 

880.  Fideles  hoc  scapulare  gestantes  non  conslituunt  Confra- 
ternitatem  :  uiide  nominum  inscriplio  minimc  est  necessaria.  Ipsi 
nulla   alia   obligalione   tenentur,   iiisi    nl  illnd  constanler  legitimo 


400  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    8PECIE. 

modo  (JeferanL  et  condiliones  ad  lucrandas  indulgenlias  adimpleant. 
—  Regulae,  quas  pro  scapularibns  in  genere  exposuimus,  etiam 
scapulari  rubro  Passionis  applicari  debent. 

881.  Quod  attinet  ad  formulam  illud  benedicendi  el  ad  in- 
dulgentias  etc.  vide  folium  quod  Superior  Generalis  Congrega- 
tionis  Missionis  dare  solet  Sacerdotibus,  qui  ab  eo  petunt  facul- 
tatem  benedicendi  et  imponendi  dictum  scapulare.  Formula  repe- 
ritur  etiam  in  Append.  Ritualis  Romani,  et  summarium  indulgen- 
liarum  (non  completum)  penes  Rescr.  auth.  N.  369,  pag.  285. 

§  n. 

PAAVUM  SCAPULARE  SS.  CORDIS  JESU. 

882.  Hujus  scapularis  origo  Iribuitur  B.  Margaritae  Mariae 
Alacoque,  quae  cum  sciret  Domini  Jesu  desiderium  esse,  ut  fideles 
imaginem  sacratissimi  Cordis  sui  in  propria  deferrent  persona,  plu- 
res  ex  bis  imaginibus  tum  suis  ipsa  manibus  confecit,  tum  ab  aliis 
confici  curavit.  Ejus  propagalio  inler  fideles  conligit  potissimum 
anno  1720,  dum  dira  pestis  per  Massiliae  civitatem  grassaretur. 
Novissimis  temporibus  devotio  in  dictum  signum,  ejusque  propa- 
gatio  magis  crevit,  dum  serperet  in  Europae  regionibus  asiaticus 
morbus  et  dum  populus  contra  populum  bella  gererel.  Fideles  enim 
parvum  scapulare  SS.  Cordis  Jesu  super  se  deferentes,  miros  sa- 
lutaresque  effectus  experti  sunt;  ideo  pium  illud  signum,  tamquam 
praesidium  et  propugnaculum  contra  flagella,  quibus  humanitas 
affligitur,  habetur. 

883.  Fidelibus  dictum  scapulare  deferentibus  nulla  indulgen- 
tia  concessa  erat.  Sed  Suramus  Pontifex  Pius  IX,  ad  preces  Emi 
Cardinalis  Cullen,  indulgentiani  centum  dierimi,  semel  in  die  lu- 
crandam,  benigne  concessit.  Ex  supplicatione,  quam  adjicimus,  co- 
gnoscilur  modus  illud  conficiendi  et  deferendi. 

Bealissime  Pater !  Paulus  Cardinalis  Cullen,  Archiepiscopus 
Dublinensis,  Beatitudini  Vestrae  eo,  quo  par  est,  obsequio  exponit, 
fideles  in  Hibernia,  Anglia  alioque  ab  aliquibus  annis  solere  ge- 
stare  parvam  imaginem  sacri  Cordis  Jesu  lana  alba  acu  pictam, 
vel  alias  eidem  lanae  afftxam  e  collo  svpra  pectus  pendentem, 
modo  fere  parvi  scapularis,  et  cum  hisce  verbis  in  lingua  verna- 
cula  impressis:  Cessa!  Cor  Jesu  nobiscum  est.  Orator  ad  magis 


CAP.    IV.    INDULGENTIAK    OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  401 

augendam  fulelium  devolionem  ac  fiduciam  erga  sacratissimum  Cor 
Jesu,  Veslram  Beatiludinem  enixe  rogat,  ut  benigne  concedere  di- 
gnelur  aliquam  indidgentiam  iis  fidelibus,  qui  praedictam  ima- 
ginem,  ut  supra,  devote  gestaverint. 

Rescriptum  manu  ssmi  exaratum.  —  Die  28  Octobris  1872. 

Indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam  heni- 
gne  concedimus  CJiristifidelibus  deferentibus  signum  supradictum, 
recitando  aliquam  piam  precem,  videlicet  Pater,  Ave,  Gloria 
(Rescr.  auth.  N.  427,  pag.  663.  Acta  S.  Sed.  vol.  VII,  pag.  156). 

884.  Praeter  hoc  Rescriptum,  duae  editae  sunt  Litterae  Apo- 
stolicae  in  forma  Brevis,  quae  ad  hoc  SS.  Cordis  scapulare  refe- 
runlur.  In  primo  Brevi  de  dato  28  Martii  1873  idem  Pius  Pp.  IX, 
ut  piis  etiam  supplicationibus ,  quas  Episcopus  Ratisbonensis  ipsi 
porrexerat,  faveret,  supra  memoratum  Rescriptum  omnino  confir- 
mavil  (pro  omnibus  Christifidelibus),  simul  declarans  praefatam 
indulgentiam  centum  dierum  apphcari  posse  per  modum  suffragii 
animabus  Purgatorii. 

In  allero  Brevi  de  die  20  Junii  1873  duo  declarantur: 

1.  Scapulare  illud  a  S.  Corde  Jesu  nuncupatum,  non  tamquam 
scapulare  proprie  dictum  et  in  stricto  sensu  esse  habendum,  sed 
lantummodo  ut  signum  quoddam,  prout  Summus  Pontifex  in  al- 
lato  Rescripto  illud  designavit.  Hinc  illa,  quae  de  parvis  scapula- 
ribus  proprie  dictis  statuta  sunt,  huic  signo  applicari  non  debent. 
Quare  neque  ejusdem  benediclio,  neque  impositio,  neque  aliqua  in- 
scriptio  requiritur;  sed  sufTicit,  ut  hoc  signum  laneum  albi  coloris, 
imaginem  SS.  Cordis  Jesu  in  medio  referens,  e  collo  supra  pe- 
ctus  pendens  deferatur. 

2.  Inscriptionem  praefalo  scapulari  appositam,  nempe:  Cessa: 
Cor  Jesu  nobiscum  est,  non  esse  necessariain ;  ita  ut  ejusmodi  inscri- 
ptio  sive  retineri  sive  omittit  possit  (Rescr.  auth.  loc.  cil.  in  nota). 

§  HI. 

SCAPULARE  CAERULEUM  IMMACULATAE  CONCEPTIONIS 
B.  MARIAE  VIRGINIS. 

885.  Scapularis  caerulei  usum  instituit  primo  ac  mirifice  pro- 
pagavit  ven^irabilis  Dei  famula  Ursula  Benincasa  Oblatarum  et  Ere- 
milarum  a  Congregalione  Theatina  (Neapoli)  fnndalrix,  cujus  qui- 

20 


402  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

deni  praestabilis  sanctimonia  ab  sancto  Philippo  Nerio  meritis  lau- 
dibus  exornata  est,  ac  ejus  virtutes  heroico  gradu  peractas  Pius 
Pp.  VI  decreto  diei  7  Augusti  1793  apertissime  declaravit.  Ursula 
ardenlissima  Dei  charitate,  ejusque  gloria,  ac  hominum  salute  ve- 
hementer  incensa,  frequentissimis  rapiebatur  extasibus;  quo  factum 
est  ut  die  Purificationis  beatissimae  Virginis  videre  promerita  sit 
Deiparam  ipsam  albo  contcctam  indumento,  cui  allerum  caeruleum 
erat  superpositum.  Unigenitum  hifantem  beatissima  Virgo  in  suis 
uhiis  habebat,  el  virginum  choro  eadem  vestimentorum  forma  in- 
dutarum  erat  comitata,  quae  Ursulam  hisce  verbis  affata  est:  Eja 
age  Ursula,  ut  flere  desinas  tandem,  suspiria  cum  purissimo 
cordis  gaudio  commutes,  et  quae  meus  tuusque  Jesus,  quem  gre- 
mio  complector,  dicturus  est,  attentissime  audias. 

Haec  dulcissima  Deiparae  dicta  divinus  subsecutus  est  Fihus, 
qui  Ursulae  dixit,  se  velle  ut  sacra  extrueretur  eremus,  in  qua 
eremitarum  more  sub  Immaculatae  Conceptionis  Mariae  titulo 
tres  et  triginta  degerent  virgines  habitum  induentes  ejusdem  for- 
mae  et  coloris,  quo  indutam  vidit  ipsam  Deiparam,  speciales  gra- 
tias  ac  spirituaha  bona  quamplurima  se  daturum  spondens  hoc  vi- 
tae  genus  ineuntibus,  eaque  omnia  sedulo  implentibus,  quae  in 
eremo  sibi  deinceps  praescriberentur. 

Tunc  venerabihs  Ursula  Deum  precata  est,  ut  eadem  benefi- 
cia  iis  etiam  largiri  dignaretur,  qui  in  saeculo  morantes,  obsequia 
B,  Virgini  Immaculatae  sincero  devotoque  animo  profiterentur, 
castam  vitam,  juxta  cujusque  status  obiigationes,  ducerent,  et  j9ar- 
vum  scapidare  caerulei  coloris  gestarent.  Votum  Ursulae  exaudi- 
vit  Dominus,  qui,  ut  certam  de  eo  redderet,  concessit  ut,  extasi 
perdurante,  nonnullos  intueretur  Angelos  isliusmodi  scapularia  ma- 
gno  numero  in  manibus  tenentes,  et  super  terram  huc  illuc  dif- 
fundentes. 

Post  hanc  descriptam  visionem  coepit  Ursula  suis  ipsa  mani- 
bus  parva  scapularia  efformare,  eaque  Christifideiibus  distribuere, 
quae  a  pio  quodam  Sacerdote  benedicta,  magna  reverentia  et  ob- 
sequio  ferebantur.  Quo  vero  magis  in  dies  hujusmodi  devota  pra- 
xis  propagabalur  inter  fideles,  eo  vel  maxime  multiplicabantur 
pietatis  ac  sanctitatis  fruclus ;  et  Ursula  digna  facta  est,  quae  ante 
obitum  suum  videre  posset  cultum  hunc  universe  receptum  ac 
plane  constitutum  (Ex  opusc.  Parvi  caerulei  scapularis...  brevis 
notio  etc.  Theatinorum). 


CAP.    IV.    INDULGENTIAU:   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  403 

886.  Summus  Ponlifex  Clemens  X,  Brevi  30  Januarii  1671, 
Clericis  Kegularibus  Thealinis,  quibus  jus  commissum  fuit  eremum 
ab  Ursula  Benincasa  fundatam  moderandi,  concessit  facultatem 
scapidaria  parva  caerulei  coloris  benedicendi,  illaque  Christifi- 
delibus  distribuendi. 

Clemens  XI,  Brevi  12  Maji  1710,  supramemoratum  scapulare 
deferentibus  aliquas  indulgentias  impertivit  (Rescr.  Auth.  N.  32), 
quibus  deinceps  aliae  concessiones  adjectae  sunt. 

Pius  Pp.  IX,  per  Breve  diei  19  Septembris  1851,  Praeposito 
Generali  Clericorum  Regidarium  Congregationis  Theatinorum 
facultatem  fecit,  cujus  vi  quemlibet  Sacerdotem  saecularem  vel 
regularem  delegare  valeat  ad  effectum  benedicendi  et  distribuendi 
sacra  scapularia  B.  M.  V.  a  Conceptione  Immaculata,  prout 
Sacerdotes  dictae  Congregationis  benedicere  ac  distribuere  solent 
(Rescr.  aulh.  pag.  574,  et  opusc.  cit.). 

887.  Ex  decreto  S.  Congr.  Indulgentiarum  de  die  22  Aug.  1842, 
color  caeruleus  est  color  necessarius  in  scapulari  Beatae  et  fm- 
macidatae  Mariae  Virginis  (Decr.  auth.  N.  307  ad  1™). 

888.  Mariae  Virginis  imago,  quae  panno  vel  sagulo  conjungi 
solet,  ornamenti  loco  habenda  est,  ut  Christifidelium  pietas  magis 
magisque  excitetur. 

Scapulare  semper  diu  noctuque  super  humeros  gestetur  opor- 
tet,  ita  ut  anterior  pars  ex  humeris  ad  pectus,  posterior  ad  ter- 
gum  descendat,  quemadmodum  ipsa  scapularis  vox  significat. 

Obsolelo  scapulari  benedicto,  novo,  quo  quemque  uti  necesse 
est,  nova  non  indiget  benedictione.  Ceterum  quae  exposuimus  de 
scapularibus  in  genere,  etiam  scapulari  caeruleo  applicari  debent. 

889.  Fideles  gestantes  scapulare  caeruleum  Immac.  Concept. 
B.  M.  V.  non  conslituunt  Confraternitatem  proprie  dictam.  Non  est 
ergo  necessarium,  ut  eorum  nomina  in  aliquo  regesto  inscriban- 
tur.  Altamen  PP.  Theatini  transcriptionem  nominum  et  ad  eos  trans- 
missionem  consulunt,  si  facile  et  quando  fieri  poterit.  IIoc  autem 
pro  eorum  nolitia  petunt,  ut  scilicet  ipsis  diffusio  scapularis  et 
multiplicatio  devotorum  aliquo  modo  innotescat. 

890.  Cum  hujus  scapularis  benedictio  et  impositio  sit  propria 
Clericorum  Regularium  Theatinorum,  ad  eorum  Praeposilum  Ge- 
neralem  recurrendum  est  pro  hujusmodi  facultale  oblinenda. 

Formula  seu  ritus  idem  scapulare  benedicendi  et  imponendi 
habetur  lum  in  Append.  Ritualis  Romani,  tum  in  supra  cilato  libello. 


404  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

891.  Praecipui  fines  eorum  qui  caeruleum  scapuiare  suscipiunt 
sunt  duo : 

1''  Peculiarem  devolionem  profiteri  erga  Virginem  Matrem 
sub  titulo  Immaculatae  Conceptionis,  speciali  modo  hoc  Deiparae 
privilegium  honorando. 

2"  Deum  exorare  pro  conversione  peccatorum. 

892.  Ad  id  aulem  peragendum  nullae  preces  nullumque  opus 
praescribuntur,  sed  vel  fideUum  pietati,  vel  prudenti  Confessario 
rehnquitur,  quodnam  precum  seu  afflictationum  genus  magis  aptum 
et  opportunum  sit  divinae  placationi  obtinendae. 

Quod  si  quis  brevem  et  cuique  aptam  methodum  exquirat, 
ea  esset,  ut  scilicet  quotidie  Angelicam  Salutationem  duodecies 
in  pecuharem  duodecim  privilegiorum  beatissimae  Virginis  hono- 
rem,  ac  te.r  Pater  noster,  terque  Gloria  Patri  in  honorem  SS. 
Trinitatis  humiUime  recitet,  sicuti  S.  Andreae  AveUino  moris  erat, 
omnibusque  id  agere  soierter  insinuabat  (Lib.  cit.). 

893.  «  Summarium  indulgentiarum,  quibus  fruuntur  Chrisli- 
fideles  parvum  caeruleum  scapulare  gestantes  in  honorem  Imma- 
culatae  Conceptionis  B.  M.  V.  »  reperitur  penes  Rescripta  authen- 
tica,  N.  o7,  pag.  o74,  necnon  apud  cit.  opusculum.  —  Indul 
gentiae  tum  plenariae,  tum  partiales  praedictis  Sodalibus  conces- 
sae,  sunt  revera  numerosissimae. 

894.  Ex  tot  favoribus  sequentes  commemoramus : 

1''  Sodales  scapularis  caerulei  Immac.  Conceptionis  recitando 
sex  Pater,  Ave  et  Gloria  in  honorem  SS.  Trinitatis  et  Deiparae 
Virginis  Immac,  orando  pro  haeresum  extirpatione,  exaltatione 
S.  Matris  Ecclesiae  atque  christianorum  Principum  pace  et  concor- 
dia,  omnes  lucrifaciunt  indulgentias,  animabus  quoque  Purgatorii 
apphcabiles,  septem  Basilicarum  Romae,  Portiunculae,  Jerusa- 
lem,  et  S.  Jacobi  de  Compostella,  et  quidem  toties  quoties,  et  in 
quocumque  loco  preces  ipsas  effuderint,  servato  tamen  decreto 
diei  7  Martii  1678,  cujus  initium,  Delatae  saepius ;  nec  est  ne- 
cesse  ahas  addere  preces,  aut  suscipere  Sacramenla  Poenitentiae  et 
Eucharistiae  (Decr.  14  Apr.  18o6,  N.  374);  nec  pariter  necesse 
est  dictas  preces  recitare  flexis  genibus  (Decr.  18  Sept.  1862. 
N.  398). 

2^  Pius  Pp.  IX  sub  die  3  Decembris  1847  praedictum  sca- 
pulare  gestantibus  concessit,  ut  iis  in  locis,  in  quibus  deest  eccle- 
sia  Clericorum  Reguiarium,  quam  ad  lucrandas  quasdam  ex  su- 


CAP.   IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  405 

pradictis  indulgenliis  adire,  ibiqiie  orare  deberenl,  aliam  eccle- 
siam,  in  qua  tamen  aliquod  adsit  altare  B.  Mariae  Virginis, 
substituere  valeant. 

3''  Quoties  Missae  sacrificium  celebratur  pro  aliquo  defun- 
cto,  qui  sacrum  scapulare  caeruleum  gestaverit,  altare,  in  quo  il- 
lud  Deo  offertur,  tamquara  'privilegiatmn  habetur  (Rescr.  auth. 
Summar.  pag.  o79). 

§  IV. 

SCAPULARE  BEATAE  MARIAE  VIRGINIS  DE  BONO  CONSILIO. 

895.  Inter  innumeros  honoris  titulos,  quibus  beatissima  Virgo 
Maria  ab  Ecclesia  sakitatur,  ille  singulari  modo  piis  fidefium  au- 
ribus  dulciter  insonat,  quo  Deipara  nuncupatur  Mater  Boni  Con- 
silii.  Et  quamvis  Coeh  Regina  tah  titulo  a  fidehbus  christianis  jam 
ab  antiquis  temporibus  donata  sit,  tamen  mos  hujusmodi  beatam 
Dei  Genitricem  appellandi  ac  venerandi  Genestani  (Genazzano, 
oppidum  non  longe  ab  urbe  Roma  distans)  potissimum  invaluit  ex 
eo  tempore,  cum  quatuor  abhinc  saecuhs,  sedente  Paulo  II  Summo 
Pontifice,  speciosa  imago  beatissimae  Matris  ibidem  mirabihter  ap- 
paruit.  Quin  et  pia  Unio  sub  tali  vocabulo  a  Moderatoribus  eccle- 
siae  Ordinis  Eremitarum  sancti  Augustini  inibi  existentis,  de  Prio- 
ris  Generahs  Ordinis  ipsius  consensu,  instituta  est,  quam  Benedi- 
ctus  XIV  approbavit  et  confirmavit,  atque  inviolabili  Apostolicae 
firmitatis  patrocinio  munivit,  ipseque  ac  alii  Summi  Pontifices  in- 
duigentiis  ditaverunt. 

896.  His  autem  temporibus  nostris,  populorum  christianorum 
necessitatibus  urgentibus,  mirum  quantum  hujusmodi  cultus  cepe- 
rit  incrementi.  Unde  factum  est,  ut  Christifideles  desiderium  pate- 
fecerint  signum  ahquod  seu  scapulare  gestandi  a  beata  Virgine 
de  Bono  Consilio  nuncupatum,  quo  sibi  uberius  ipsam  Bonorum 
Consiliorum  Matrem  demereri  valeant.  Quocirca  Rmus  P.  Fr.  Au- 
relius  Martinehi,  Moderator  Generalis  praefatae  piae  Unionis,  ab 
Apostohca  Sede  humihbus  precibus  efflagitavil,  ut  singulis  pro 
tempore  directoribus  uniuscujusque  sedis,  tam  nempe  Priori  Ge- 
nerah  Ordinis  Auguslinianorum,  quam  Moderatori  pro  tempore  piae 
Unionis  Genestanae,  tribueretur  facultas  benedicendi  atque  utrius- 
que  sexus  fidelibus  imponendi  Scapulare  in  honorem  almae  Dei 


406  PARS   II.    DE   INDULGKNTIIS   IN    SPEGIE. 

Parenlis  sub  enunliato  titulo  de  Bono  Consilio.  Quibus  precibus 
Sacra  Rituum  Congregatio  rescribendum  censuit :  Supplicandum 
Sanctissimo  pro  concessione  scapularis  juxta  schema  a  sacra 
Congregatione  approbandum  et  penes  eam  adservandum  favore 
Ordinis  Eremitarum  S.  Augustini ;  ciim  facultate  subdelegandi 
et  cum  indulgentiis  ab  eodem  Sanctissimo  Domino  Nostro  im- 
petrandis :  quoad  formulam  vero  benedictionis  et  impositionis 
ejusdem  scapularis,  ad  Emum  Ponentem  cum  Promotore  Fidei. 
Die  19  Decembris  anni  1893. 

897.  Summus  Ponlifex  Leo  XIll  in  tot  tantisque  rerum  ac 
temporum  perturbationibus  auxilium  enixe  implorans  a  sanctissima 
Dei  Genitrice,  exhibitum  scapulare  ejusque  formulam,  ab  eodem 
Emo  Ponente  (Card.  Vincentio  Vannutelii),  una  cum  praedicto  San- 
ctae  Fidei  Promotore  (Rmo  Augustino  Caprara)  revisam  et  emen- 
datam,  approbavit  juxta  mentem  sacrae  ipsius  Congregationis, 
simulque  facultatem  illud  benedicendi  atque  imponendi  Patribus 
Ordinis  Eremitarum  S.  Augustini  cum  expetilis  Indulgentiis,  et 
cum  facultate  subdelegandi  benlgne  concessit.  Die  21  Decembris 
1893  (Vid.  integrum  Decret.  apud  x\cta  S.  Sedis,  vol.  XXVI,  pag. 
503;  et  apud  Anal.  Ecclesiast.  ann.  II,  p.  114). 

898.  Collige:  l^  Scapulare  B.  M.  V.  de  Bono  Consilio  appro- 
batum  est  a  S.  Sede. 

2°  Facultas  illud  benedicendi  et  fidelibus  imponendi  Ordini 
Eremitarum  S.  Augustini  concessa  est,  cum  poteslate  alios  Sacer- 
dotes  subdelegandi. 

3"^  Sacerdotes  proinde,  qui  hujusmodi  facultatem  habere  de- 
siderant,  ad  Priorem  Generalem  laudati  Ordinis  recurrere  debent. 

4°  Formula  benedictionis  inferius  posila  a  Summo  Pontifice 
approbata  est. 

o"  Indulgentiae  pariter,  prout  in  sequenti  elencho,  fidelibus 
praefatum  scapulare  geslantibus  elargitae  sunt. 

6°  Fideles  gestantes  scapulare  B.  M.  V.  de  Bono  Consilio 
non  constituunt  Confraternitatem.  Nullibi  enim  nec  in  formula  be- 
nedictionis,  nec  in  aliis  actis  fit  mentio  de  ingressu  in  Confrater- 
nitatem.  Unde  inscriptio  nominum  in  aliquo  Regesto  non  est  per 
se  necessaria. 

899.  Scapulare  istud  conficiatur  ex  binis  de  more  partibus 
laneis  albi  coloris  simul  conjunclis  per  duplicem  chordulam  seu 
vittam.  Altera  pars   habeat   superimpositam  imaginem  impressam 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  407 

iii  serica  vel  simili  materie  Imaginem  B.  Mariae,  quae  colitur  in 
Sanctuario  Genestani  cum  verbis  inscriptis :  McUe?'  Boni  Consilii. 
Pars  vero  altera  referat  applicitum  stemma  pontificale,  videlicet 
trinam  coronam  cum  clavibus  ct  verba  inscripta  latine  seu  ver- 
nacule*.  Fili,  acquiesce  consiliis  ejus  (Leo  XIII). 

900.  Indulgentiae  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  concessae 
Christifidelibus  scapulare  B.  M.  V.  Boni  Consilii  Matris  gestantibus, 
sunt  sequentes: 

Plenariae.  Plenariam  omnium  admissorum  indulgentiam  utri- 
usque  sexus  Christifideles  lucrari  queunt,  animabus  quoque  in 
Purgalorii  igne  detentis  applicabilem,  in  sequentibus  diebus,  dum- 
modo  rite  confessi  et  ad  sacram  Synaxim  accesserint: 

1.  Die,  qua  B.  M.  V.  Boni  Consilii  Matris  scapulare  suscipiant, 
vel  Dominica,  aut  in  aliquo  festo  eam  immediate  sequenti. 

2.  Die  2G  Aprilis,  vel  aliqua  infra  Octavam  festi  B.  M.  V. 
Boni  Consilii  Matris. 

3.  In  articulo  mortis,  dummodo  rite  confessi  et  sanctissima 
Eucharistia  refecti,  corde  saltem,  si  nequeant  ore,  SSmum  lesu 
Nomen  invocaverint. 

L  In  festis  Immaculatae  Conceptionis,  —  Nativitatis,  —  An- 
nuntiationis,  —  Purificationis,  —  et  Assumptionis  B.  M.  V.,  item- 
que  in  festo  S.  Augustini  Episcopi  Confessoris  Ecclesiaeque  Doctoris. 

Partiales.  1.  Indulgentiam  septem  annoriim  ac  totidem  qua- 
dragenarum,  pari  modo  animabus  piaculari  igne  cruciatis  appli- 
cabilem,  consequi  possunt  fideles  utriusque  sexus  in  festis  Prae- 
sentationis  et  Visilalionis  B.  M.  V.,  dummodo  corde  contrito  ec- 
clesiam  vel  publicum  oratorium  inviserint,  ibique  aliquod  tempo- 
ris  spalium  juxta  mentem  Summi  Pontificis  pias  ad  Deum  preces 
fuderint. 

2.  Centum  dierum  indulgentiam,  quoties  corde  vel  ore  Dei- 
parae  Virginis  Consilium  invocaverint. 

3.  Item  indulgentiam  centum  dierum,  quoties  corde  contrito, 
et  pro  conversione  peccatorum  bonum  aliquod  opus  exegerint. 

901.  Formula  benedicendi  atque  imponendi  scapulare  B.  M. 
V.  a  Bono  Consilio. 

Suscepturus  scapulare  genuflectit,  ac  Sacerdos  stola  alha 
indutus,  dicit : 

t.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini.  ^.  Qui  fecit  coe- 
lum  et  terram. 


408  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

t.  Ostende  nobis^  Doinine,  misericordiam  tuam.  i^.  Et  salu- 
tare  tuurn  da  nobis. 

f.  Domine,  exaudi  orationem  meam.  ^,  Et  clamor  meus  ad 
le  veniat. 

f.  Dominus  vobiscum.  ^.  Et  cum  spiritu  luo. 

Oremus. 

Domine  Jesu  Chrisle,  qui  magni  Consilii  Angelus  et  admirabilis 
Consiliarius  per  Incarnationem  tuam  adfuisti:  hoc  scapulare  bea- 
tae  Mariae,  Matris  tuae  a  Bono  Consiho  bene  ^  dicere  digneris; 
ut  haec  insignia  gestantes  per  gratiam  tuam  recta  consilia  secuti, 
bonis  perfrui  mereantur  aeternis:  Qui  vivis  et  regnas  in  saecula 
saecnlorum.  i^.  Amen. 

Postea  aspergit  scapulare  aqua  benedicta,  atque  illud  im- 
ponens,  dicit: 

Accipe,  frater  {vel  soror),  haec  insignia  beatae  Mariae  Virgi- 
nis,  Matris  Boni  Consihi;  ut,  ea  inspirante,  quae  Deo  placita  sunl 
digne  semper  perficias,  et  cum  electis  suis  consociari  merearis. 
Per  Christum  Dominum  nostrum.  i^.  Amen. 

Tunc  prosequitur: 

t.  Ora  pro  nobis,  Mater  Boni  Consihi.  i^.  Ut  digni  efficiamur 
promissionibus  Christi. 

Oremus. 

Deus,  qui  Genitricem  dilecti  fihi  tui  Malrem  nobis  dedisti, 
ejusque  speciosam  imaginem  mira  apparitione  clarificare  dignatus 
es:  concede,  quaesumus;  ut,  ejusdem  monitis  jugiter  inhaerentes, 
secundum  cor  tuum  vivere,  et  ad  coelestem  patriam  feliciter  perve- 
nire  valeamus.  Per  eumdem  Christum  Dominum  nostrum.  ^.  Amen. 

§  V. 

SCAPULARE  S.  JOSEPH,  SPONSI  B.  MARIAE  VIRGINIS  ET  ECCLESIAE 
UNIVERSALIS  PATRONI. 

902.  Paucis  abhinc  annis,  zelo  praesertim  Monialium  Tertii 
Ordinis   Franciscahs  ab   Immaculata   Conceptione  nuncupatarum. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAK   OBJECTIS   PIIS   APPLICATAE.  409 

civilalis  Ledonis-Salinarii  (Lons-le-Saulnier)  dioecesis  S.  Claudii,  sub 
directione  Fralrum  Minorum  Capuccinorum,  ortum  habuit  ac  pau- 
latim  hinc  inde  propagatus  fuit  pius  usus  scapulare  S.  Joseph  Eccle- 
siae  universahs  Patroni  ad  modum  aliorum  scapularium  deferendi. 
903.  Hujusmodi  pium  signum  quamvis  aptum  et  peropportu- 
num  ad  cultum  erga  S.  Josephum  propagandum  et  augendum  a 
quamphirimis  GaUiarum,  Helvetiorum,  Belgarumque  Episcopis  re- 
cognitum  fuerit,  nondum  tamcn  Apostohcae  Sedis  approbalionem 
obtinuerat.  Instante  vero  Rmo  P.  Brunone  a  Vintia  Procuralore 
Generah  Ordinis  Minorum  Capuccinorum,  scapulare  S.  Joseph  anno 
1893  a  S.  Sede  approbatum  fuit,  commissa  Ministro  Generali  ejus- 
dem  Ordinis  potestate  dictum  scapulare  benedicendi,  cum  facultate 
Sacerdotes  sive  saeculares  sive  regulares  ad  hanc  benedictionem 
et  impositionem  delegandi.  Rescriptum  Sacrae  Riluum  Congrega- 
tionis,  quo  praefatum  scapulare  approbatur,  est  tenoris  sequentis: 

ORDINIS    MINORUM   S.    FRANCISCI   CAPUCCINORUM. 

Ex  quo  cultus  fidelium  erga  sanctum  Joseph  Deiparae  Spon- 
sum  et  catholicae  Ecclesiae  Patronum  in  sacra  Liturgia  auctus  fuit, 
pius  usus  benedicendi  ac  deferendi  scapulare  in  ejus  honorem, 
annuentibus  et  opitulantibus  sacrorum  Antistitibus,  invaluit  prae- 
sertim  in  Galliis  atque  Helvetiorum  et  Belgarum  regionibus.  Cum 
vero  ad  illius  propagalionem  Alumni  Ordinis  Minorum  sancti  Fran- 
cisci  Capulatorum  in  memoratis  regionibus  jugi  studio  adlabora- 
verint;  hinc  Rmus  P.  Fr.  Bruno  a  Vintia,  Procurator  ac  Definitor 
totius  Ordinis,  ab  Apostolica  Sede  humillimis  datis  precibus  efflagi- 
tavit,  ut  Rmo  P.  Ministro  Generali  pro  tempore  Ordinis  ipsius 
tribueretur  facultas  benedicendi  alque  utriusque  sexus  fidelibus 
imponendi  praediclum  scapulare,  cum  potestate  ad  hujusmodi  sca- 
pularis  benedictionem  et  impositionem  Sacerdotes  sive  Saeculares 
sive  Regulares  delegandi. 

Quibus  ab  Emo  et  Rmo  Domino  Cardinali  Raphaele  Monaco 
La  Valletta  Episcopo  Osliensi  et  Veliternensi,  Causae  Ponenle,  in 
ordinario  Sacrorum  Rituum  Congregationis  Coetu  subsignata  die 
ad  Vaticarmm  coadunato  relatis,  Emi  et  Rmi  Patres  sacris  tuendis 
Ritibus  praeposili,  omnibus  maluro  examine  perpensis,  ac  audito 
voce  et  scripto  R.  P.  D.  Augustino  Caprara  Sanctae  Fidei  Promo- 
tore,  rescribendum  censuerunt: 


410  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIR. 

Pro  gratia,  si  Sanctissimo  placuerit;  verum  sub  conditione, 
ut  color  et  forma  praefati  scapularis  sit  eadem  ac  illa,  quae 
jam  obtineat  in  dioecesi  Veronensi,  et  pro  benedictione  et  impo- 
sitione  ejusdem  scapularis  adhibeatur  formula  liuic  Decreto 
praevia.  —  Die  io  Aprilis   1893. 

Facta  postiiiotluin  de  his  per  me  infrascriptum  Gardinalem 
Sacrae  Riluum  Congregationi  Praefectum  SSmo  Domino  Nostro 
Leoni  Papae  Xlll  relalione,  Sanctitas  Sua  rescriptum  Sacrae  ipsius 
Congregationis  ratum  liabuit  et  confirmavit,  die  18  iisdem  mense 
et  anno. 

Caj.  Card.  Aloisi-Masella,  S.  C.  R.  Praef. 

VlNCENTIUS   NUSSI,    ScCT. 

904.  Scapulare  igitur  S.  Josepli  Deiparae  Sponsi  approbatum 
ab  Ecclesia  est,  sub  conditione  tamen: 

Ut  color  et  foi^ma  sit  eadem  ac  illa,  quae  jam  obtinet  in 
dioecesi  Veronensi.  Sciendum  est  enim  jam  ab  anno  1865  in  ec- 
clesia  S.  Nicolai  civitatis  Veronensis,  approbante  Rmo  Ordinario 
dioecesano,  erectam  fuisse  piam  Unionem  sub  patrocinio  S.  Josephi 
Sponsi  B.  Mariae  Virginis,  postea  titulo  Archiconfraternitatis  deco- 
ratam.  Ejusmodi  autem  Archiconfraternitatis  Sociis,  tamquam  ipsius 
tessera  tradebatur  et  traditur  quoddam  scapulare,  a  quo  Sodalitas 
nomen  mutuata  est.  Praefatum  scapulare  deinde  reformatum 
et  juxta  novum  typum  ad  mentem  sacrae  Rituum  Congregatio- 
nis  redactum,  ab  eadem  S.  Congregatione  approbatum  fuit  die 
8  Julii  1880. 

905.  Quapropter  scapulare  album  Ledonis-Salinarii,  licet  valde 
propagatum  per  regiones  Galliarum,  Helvetiorum  et  Belgarum,  re- 
ducendum  est  ad  colorem  et  forinam  scapularis  Veronensis,  utpote 
jam  anlea  a  sacra  Rituum  Congregatione  approbatum.  Non  enim  ex- 
pediret,  ut  duo  extent  in  honorem  S.  Joseph  et  sub  eodem  titulo 
scapularia  inter  se  diversa. 

906.  Praedicti  scapularis  approbatio  ad  universam  sese  ex- 
tendit  Ecclesiam,  dum  approbatio  scapularis  Veronensis  pro  sola 
Veronensi  dioecesi  vim  suam  et  virtutem  explicat.  Nam  Archicon- 
fraternitali  in  illa  civitate  existenti  facultas  aggregandi  fideles  alia- 
rum  dioecesium  non  est  concessa. 

907.  Scapulare  S.  Joseph  ab  Ecclesia  approbatum  duabus 
partibus  albo  funiculo  conjunctis,  sicut  cetera  scapularia,  constat. 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS    PIIS    APPLICATAE.  411 

A  ceteris  scapularibus  in  colore  praecipue  differt:  color  enim  pan- 
niculi  utriusque  partis  est  flavus,  ita  tamen  ut  panniculus  flavus 
utriusque  partis  sit  superpositus  panniculo  coloris  violacei,  el  cum 
eo  assulus.  Duae  imagines  sacrum  scapulare  decorant,  nempe  in 
una  parte  imago  S.  Josephi  cum  divino  Infante  in  ulnis  et  cum 
hac  invocatione  inferius  posita:  S.  Joseph,  p?^otector  Ecclesiae,  ora 
pro  nobis;  in  altera  parte  imago  stemmatis  Summi  Pontificis  cum 
hac  inscriptione:  Spiritus  Domini  ductor  ejus. 

908.  Ordo  Capuccinorum,  juxta  clausulam  in  supra  allato 
Decreto  expressam,  nempe  «  sub  conditione,  ut  color  et  forma 
praefati  scapularis  sit  eadem  ac  illa,  quae  jam  obtinet  in  Dioe- 
cesi  Veronensi,  formam  et  colorem  scapularis  Veronensis,  omissa 
forma  primaeva  scapularis  albi  S.  Joseph,  iUico  adoptavit,  videli- 
cet :  panniculum  ex  lana  violaceam,  supra  quo,  lamquam  supra 
principaliori,  assuitur  ahus  panniculus  flavus  ex  quadam  texlura, 
ut  videtur,  lanae  et  gossypii,  imagini  S.  Joseph  imprimendae  sat 
idonea,  utrumque  petiolum,  nempe  ex  parte  pectoris  et  ex  parte 
humerorum,  consueto  more  colligat  fascia  alba.  Porro  inter  varia 
scapularis  Veronensis  exemplaria  hic  inde  sparsa,  quaedam  appa- 
ret  discrepantia,  eo  quod  pars  violacea  videtur  ex  gossypio  cum 
quadam  mixtura  intextus ;  pars  vero  flava,  in  qua  depingitur  imago 
S.  Joseph,  similis  apparet  lanae  laminatae  aut  hujusmodi :  non 
enim  possibile  est  imaginem  imprimere  supra  lana  reticulata. 

Jam  vero  quum  haec  inter  utrumque  scapulare  discrepantia 
disceptationes  ingenerare  queat,  hinc  Rmus  P.  Minister  Generalis 
Ordinis  Capuccinorum  Sacram  Congregationem  Indulgentiarum  sup- 
plex  adivit,  ut  benigne  declarare  dignaretur,  scapulare  prouti  su- 
pra  descriptum  et  nunc  apud  PP.  Capuccinos  in  usu  est  receptum, 
quum  revera  formam  et  colorem  retineat  illius  Veronensis  juxta 
id  quod  S.  Rituum  Congregatio  praescripsit,  haberi  posse  uti  le- 
gitimum,  ila  ut  qui  fideles  praedictum  scapulare  induerint,  gau- 
deant  indulgentiis  aliisque  spiritualibus  gratiis  illud  geslantibus 
concessis. 

Porro  S.  Congregatio,  omnibus  perpensis,  declaravit :  Prae- 
fati  scapularis  usum  uti  legitimum  retineri  posse,  ideoque  fide- 
ies  illud  gestantes  gaudere  omnibus  indulgentiis  eidem  adnexis 
(Decr.  f)  Maji  1895;  Nouv.  Rev.  Theolog.  tom.  XXVH,  pag.  369). 

909.  Notum  est,  colores  S.  Joseph,  juxta  iconographiae  chri- 
stianae  traditionem,  esse  flavum,  violaceum  et  album.  Flavus  sive 


412  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

aurum,  justitiam  ejus  et  sanctitatem  indicat ;  violaceus,  symbolum 
est  suae  humilitatis  et  modestiae;  a/6u5^  perfectissimam  puritatem 
ejus  significat. 

910.  Finis  scapulains  quinam  sit,  satis  indicatur  tura  ab  in- 
scriptionibus,  tum  a  coloribus.  Accedamus  ad  Joseph,  ut  ipso  pro- 
tegente,  virtutes  ejus  imitemur,  praesertim  humihtatem,  puritatera 
et  sanctitatem.  Accedamus  ad  Joseph,  eumque  enixe  preceraur,  ut 
Ecclesiara  sanctara,  cujus  ipse  potentissiraus  Protector  est,  prote- 
gat  alque  ab  infensis  hostibiis  defendat.  Accedaraus  ad  Joseph, 
euraque  cura  fiducia  rogeraus,  ut  ad  extreraura  vitae  nostrae  va- 
lidissiraura  patrociniura  suum  nobis  praestet,  animamque  agamus 
in  socielate  Jesu,  Mariae  et  Joseph. 

911.  Comlitiones  ad  lucrandas  indulgentias  scapulari  S.  Jo- 
seph  a  Sumrao  Pontifice  concessas,  sunt :  a)  Deferre  die  noctuque 
praediclura  scapulare ;  b)  Implere  opera  injuncta  pro  quaUbet  in- 
dulgentia  acquirenda  praescripta. 

Sufficit  ut  primura  scapulare  sit  benedictura :  cetera  quae  in 
posterura  assurauntur,  non  sunt  necessario  benedicenda.  Inscriptio 
nominis  in  aliquo  Registro  non  requiritur.  Scapulare  S.  Joseph  eo- 
dera  modo  gestatur,  quo  cetera  scapularia,  ita  nempe,  ut  una  pars 
ab  humeris,  aitera  a  pectore  dependeat  (Super  hoc  scapulari  con- 
sule  Analecta  Ecclesiastica  ann.  I,  1893,  pag.  213  et  sqq.). 

912.  Indulgentiae.  Sacra  Congregatio  Indulgenliarum,  utendo 
facultatibus  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  sibi  specialiter  tributis, 
omnibus  utriusque  sexus  Christifidehbus,  qui  scapulare  S.  Josephi 
Sponsi  B.  M.  V.  juxta  formam  a  S.  Rituum  Congregatione  reco- 
gnitam  et  approbatam  confectum  et  rite  benedictura  a  Sacerdote 
debita  facultate  praedito  susceperint,  illudque  devote  gestaverint, 
indulgentias  uti  sequitur  benigne  concessit,  nempe : 

Plenariam. 

1.  Eadem  die  qua  praefatum  scapulare  induerinl; 

2.  In  solemnitatibus  D.  N.  J.  C,  id  est :  Nativitatis,  —  Cir- 
cumcisionis,  —  Epiphaniae,  —  Paschatis  Resurrectionis,  —  Ascen- 
sionis ; 

3.  Pariterque  diebus  festis  B.  M.  V.,  videlicet:  Conceptionis, 
—  Nativitatis,  —  Annuntiationis,  —  Purificationis,  —  Assumptionis; 

4.  Tandem  in  festivitatibus:  S.  Josephi  (die  19  Martii),  —  et 
Dorainica  III  post  Pascha,  qua  recolitur  festura  Patrocinii  ejusdem 
S.  Josephi ; 


CAP.    IV.    INDULGENTIAE   OBJECTIS   PllS   APPLICATAE.  413 

Dummodo  singulis  praefatis  diebus  vere  poenitenles,  confessi 
ac  sacra  Synaxi  refecti,  respectivam  Parochialem  aut  aliam  quam- 
cumque  Ecclesiam  vel  publicum  Oratorium  a  primis  vesperis  usque 
ad  occasum  solis  dierum  hujusmodi  devote  visitaverint,  et  inibi 
ad  mentem  S.  Sedis  per  ahquod  temporis  spatium  pie  oraverint. 

0.  Tandem  in  mortis  articulo,  si  uti  supra  dispositi  vel  sal- 
tem  contriti,  SSmum  Jesu  Nomen  corde,  si  ore  nequiverint,  devote 
invocaverint. 

Item  S.  Congregatio  iisdem  Christifidehbus,  qui  supradictam 
Ecclesiam  vel  Oratorium  corde  saltem  contrito  ac  devote  visitave- 
rint  diebiis  Slationum  in  Missali  Romano  descriptis,  ibique  ut 
supra  oraverint,  easdem  indulgentias  Stationura  Urbis  in  Decreto 
ejusdem  S.  Gongregationis  die  9  Junii  1777  enuntiatas,  clementer 
elargita  est ; 

Necnon  indulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam 
eisdem  rite  dispositis  recitantibus  orationem  Dominicam  et  Ange- 
hcam  salulationem  cum  Gloria  Patri  etc,  addita  devota  invoca- 
lione :  S.  Joseph,  ora  pro  nobis. 

Cum  facuUate  omnes  superius  recensitas  indulgentias  apph- 
candi  in  suffragium  defunctorum  (Decr.  8  Junii  1893;  Acta  Ord. 
Min.  ann.  XII,  p.  142). 

913.  Ritus  benedicendi  ac  imponendi  scapulare  in  honorem 
S.  Joseph  Sponsi  B.  V.  M.  Protectoris  Ecclesiae  universahs,  a  Sacra 
Rituum  Congregatione  praescriptus,  est  sequens : 

Suscepturus  scapulare  genuflectat,  et  Sacerdos,  stola  alba 
indutus,  capite  detecto,  dicat: 

f.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
f.  Dominus  vobiscum. 
R\  Et  cum  spiritu  tuo. 

Oremus. 

Domine  Jesu  Christe,  qui  custodiae  Sancli  Joseph,  Sponsi  Im- 
maculatae  Genitricis  tuae  Mariae,  committi  voluisti,  hoc  vestimenti 
genus  ad  Ecclesiae  tuae  fidelium  lutamen  institutum,  benedicere 
digncris;  ut  hic  famulus  luus  (vel  famula  tua)  sub  ejusdem  San- 
cli  Joseph  protectione  pie  et  lute  tibi  servire  valeat :  Qui  vivis. 


414  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Postea  Sacerdos  scapulare  aspergit  aqua  benedicta,  illud- 
que  deinde  imponit  dicens : 

Accipe  frater  fvel  soror)  scapulare  S.  Joseph,  Sponsi  Beatae 
Mariae  Virginis,  ut  eo  protectore  et  custode,  contra  diaboli  nequi- 
lias  defensus  fvel  defensa)  ad  vitam  pervenias  sempiternam.  Per 
Christum  Dominum  nostrum. 

Deinde  flexis  genibus,  trina  vice  una  cum  adscripto,  dicat 
vernaculo  idiomate : 

Sancte  Joseph,  protector  noster,  ora  pro  nobis. 


CAPUT  V. 

INDULGENTIAE  LOCALES,  QUAE  NEMPE  ECCLESUS, 
LOCIS  PIIS  AUT  OBJECTIS  IMMOBILIBUS  AD- 
NECTUNTUR. 


Plura  in  hoc  capite  expendunlur,  quae  Sacerdotibus  sunt 
scilu  perutilia.  Sernao  habetur  de  indulgentiis,  quae  locales  dici 
solent,  quia  quodammodo  inhaerent  locis  in  ordine  ad  personas: 
siquidem  concessae  sunt  Christifidenbus  in  talibus  locis  orantibiis 
vel  aliucl  pium  opus  ibi  exercentibus.  Totum  caput  in  varios  arti- 
culos  dispertitur  juxta  diversitatem  locorum  vel  objectorum  im- 
mobihum,  excepta  Via  Crucis,  quae  speciale  caput  obtinet. 

ARTICULUS    I. 

EGCLESIAE  ET  ORATORIA  PUBLICA. 
§  I. 

CONCESSIO  INDULGENTIARUM  PRO  FESTIS. 

914.  Solent  Summi  Pontifices  in  festis  seu  festivitatibus  ah- 
cujus  mysterii  vel  Sanctorum  elargiri  indulgentias  ecclesiis,  ubi 
hujusmodi  festa  celebrantur.  Istae  indulgentiae  sunt  praecipuae  in- 
ter  locales,  quae  per  Clavium  potestatem  ad  poenae  temporahs 
relaxationem  a  Romanis  Pontificibus  ex  Ecclesiae  thesauro  dis- 
pensantur. 

915,  Festum  seu  festivitas.  Quamvis  verbum  festum  vulgo 
sumatur  pro  festivitate  de  praecepto,  duphcem  habente  adnexam 
obhgationem,  nempe  audiendi  Sacrum  et  abstinendi  ab  operibus 
servihbus,  sensu  tamen  ecclesiastico  et  prout  in  praesenti  accipi- 
tur,    per    nomen   festum   inlenigilur    dies   quilibet,    sivc    habeat 


41 G  PARS    11.    DK   INDULGENTllS   IN   SPECIE. 

diclas  obligationes  sive  non,  in  quo  sancla  Mater  Ecclesia  memo- 
riam  recolit  mysteriorum  vitae  et  passionis  D.  N.  Jesu  Christi  et 
B.  Mariae  Virginis,  aut  celebrat  commemorationem  Sanctorum  et 
Angelorum  vel  aliquem  nostrae  sanctae  Religionis  eventum,  ex. 
gr.  inventionem  et  exaltationem  S.  Crucis,  anniversarium  Dedi- 
cationis  ecclesiae  etc.  —  Quare  Dominicae,  vigiliae,  quatuor  tem- 
pora,  dies  Cinerum  non  habentur  ui  festa.  Idem  dicendum  de 
tribus  ultimis  Hebdomadae  Sanctae  diebus,  quia  licet  Ecclesia  his 
diebus  passionem  D.  N.  Jesu  Christi  commemoret,  non  lamen  so- 
lemni  modo,  sed  potius  cum  moestitia  ac  dolore  id  perficit.  Hac 
ratione  sancta  Ecclesia  praedictos  dies  e  festorum  niimero  exchisit 
(Cf.  Decr.  auth.  N.  392  in  exordio;  Beringer,  p.  71,  in  nota). 

916.  FiNis  ab  Ecclesia  intentus  in  institutione  hujusmodi  fe- 
stivitatum  est,  ut  Christifideles  mysteria  Redemptionis  nostrae  re- 
colant,  et  honorificent  Deum  in  Sanctis  suis.  Ut  autem  facihus  ac 
devotius  confluerent  iidem  fideles  ad  ecclesias,  Rehgionis  nostrae 
mysteria  ac  Sanctorum  memoriam  in  eorum  festivis  diebus  vene- 
raturi,  necnon  ad  promovendam  eorum  utilitatem,  Romani  Pontifi- 
ces  plures  indulgentias  concessere  non  tantum  pro  festivilatibus, 
quae  celebrantur  ab  universa  Ecclesia,  sed  etiam  pro  iis  quae 
in  uno  vel  altero  loco  sunt  institutae  (Vid.  Decr.  cit.). 

917.  Loquendo  in  parliculari  de  festivitatibus  Sanclorum,  cer- 
tum  est,  scribit  Bellarminus,  Martyres  coepisse  publice  invocari  et 
eorum  nominibus  dies  festos  coli  et  Basilicas  erigi  ab  initio  plane 
Ecclesiae;  Confessores  autem  multo  serius  hunc  honorem  in  Eccle- 
sia  meruisse  (Tom.  3  Controversiar.  hb.  6,  de  Sacramento  Euchar.). 

918.  Nedum  pro  Sanctorum,  verum  etiam  pro  Beatorum  fe- 
stivitatibus  reperiuntur  antiquae  concessiones  indulgentiarum,  ut 
refert  Theodorus  a  Spiritu  Sancto,  part.  2,  pag.  9.  Juxta  vero  re- 
centiorem  Ecclesiae  disclplinam  indulgentiae  non  conceduntur  nisi 
Sanctis  descriptis  in  Martyrologio  Romano  et  canonizatis.  Hinc  S. 
Congregatio  Indulgentiarum  libellos  supplices  pro  obtinendis  indul- 
gentiis  in  Beatorum,  vel  Sanctorum  festivitatibus,  quorum  nomina 
in  Martyrologio  Romano  descripta  non  sunt,  vel  rejicit,  vel  si  pe- 
cuhares  circumstantiae  concessionem  indulgentiarum  suadeant, 
eisdem  rescribit:  Pro  graiia,  citra  tamen  expressionem  Beati 
vel  Sancii  in  Liiteris  Apostolicis  (Vid.  Theod.  loc.  cit  pag.    12). 

919.  Ab  hac  tamen  lege  excipienda  est  ipsa  solemnitas  Bea- 
tificaiionis :  \n  edi  anm  non  solum  visitanlibus  Basilicam  Principis 


CAP,   V.    INDULGENTIAE   LOCALES  ETC.  417 

Apostoloruin  in  luijnsmodi  solemniis  Beatificationis  indulgentia  ple- 
naria  conceditur,  sed  etiam  pro  aliis  ecclesiis,  ubi  deinde  Beatifi- 
cationis  festivilates  peraguntur.  Excipitur  eliam,  si  ex  Sedis  Apo- 
stolicae  indulto  pro  aliquorum  Sanctorum  (qui  non  fuerint  so- 
lemniter  canonizati)  festivitatibus  factae  fuissent  similes  concessiones. 
Sic  circa  concessam  indulgentiam  pro  feslo  S.  Rochi  S.  Congrega- 
tio  Indulgentiarum  respondit:  Nihil  innovandum.  Scilicet  possc 
concedi  indulgentiam  plenariam,  ex  quo  ea  concedi  consueverit  in 
festo  S.  Rochi  anno  1077  die  0  Juhi  (Vid.  Theod.  loc.  cit.  pag.  13; 
Minderer.  parl.  II,  n.  173). 

920.  Cum  citatis  Auctoribus  notamus,  non  esse  de  stylo  Curiae 
Romanae  neque  expedire  indulgentias  concedere  in  festivitatibus 
Sanctorum  veteris  Testamenti  cum  expressione  nominum  eorum- 
dem  (Vid.  Theod.  p.  26). 

921.  Ecclesiae  et  Oratoria  publica  a  S.  Sede  aequiparari 
solent  quoad  visitationem  pro  indulgentiarum  hicro  praescriptam. 
Satis  est  ad  id  probandum  indulta  Apostohca  in  concessione  in- 
dulgentiae,  praesertim  plenariae,  inspicere,  quorum  plurima  in 
authentica  Raccolta  raemorantur.  Leo  PP.  XIII,  ex.  gr.  die  11 
Junii  1883  omnibus  Christifidelibus,  qui  ceteris  operibus  injunctis 
adimpletis,  quamlibet  ecclesiam  seu  publicum  sacellum  die  festo 
S.  Francisci  visitaverint...  plenariam  indulgentiam  concessit.  Idem 
Pontifex  pro  die  16  Maji  1892  indulgentiam  plenariam  toties  quo- 
ties  acquirendam  concessit  fidelibus,  qui  quamlibet  ex  ecclesiis  vel 
quodlibet  ex  publicis  Oratoriis  Ordinis  Carmehtarum  visitaverint. 

His  praenotatis,  nonnullas  adjicimus  authenticas  declarationes, 
quae  respiciunt  ecclesias  in  ordine  ad  indulgentias,  et  vicissim. 

§11. 

DECLARATIONES  QUOAD  INDULGENTIAS  ECCLESIIS  CONGESSAS. 

922.  Ecclesiae,  capellae  et  oratoria  publica  nondum  benedicta 
nec  consecrata,  necnon  et  capellae  et  oratoria  privata  tam  cum 
privilegio  more  Episcoporum,  quam  sine  hujusmodi  privilegio,  m- 
pacia  sunt  indidgentiarum,  sed  de  stylo  eis  non  conceduntur 
(Decr.  20  Martii  1747.  N.  162). 

923.  Per  profanationem  ecclesiae,  quae  cultui  restituta  fue- 
rit  non  amittuntur  indulgentiae,  jam  antea  eidem  concessae.  Nam 
S.  Congregatio  inlerrogata: 

27 


418  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Ulnim  per  profanalionem  ecclesiae,  quae  tempore  exclaustra- 
tionis  locum  habuit,  jus  ad  indulgentias  penitus  amissuin  fuerit? 
Resp.  Negative  (Decr.  18  Sept.  1862.  N.  396). 

Quare  post  restaurationem  Conventus  et  Ecclesiae  reconcilia- 
tionem,  omnes  indulgentiae  et  privilegia,  quae  ad  aliquam  Con- 
fraternitatem  ibi  jam  antea  erectam  spectabant,  ut  primitus  per- 
severant  (Decr.  eod.). 

924.  Diruta  ecclesia  in  honorem  ahcujus  Sancti  extructa,  in- 
dulgentiae  eidem  concessae  non  transferuntur  ad  aliam  ecclesiam 
etiamsi  in  eadem  excitetur  capella  in  honorem  ejusdem  Sancti 
(Decr.  17  Martii  1738.  N.  122). 

926.  Indulgentia  jam  ahcui  ecclesiae  concessa  non  cessat,  si 
feadeni  diruta)  nova  aedificetur  ecclesia  fere  in  loco,  ubi  vetus 
existebat,  dummodo  sub  eodem  titulo  aedificetur.  Cessat  vero,  si 
nova  ecclesia  aedificetur  in  coemeterio,  vel  in  aho  loco,  non  au- 
tem  in  loco  veleris  ecclesiae  (Decr.  9  Aug.  1843.  N.  323). 

926.  Exorto  dubio  circa  praecisum  sensum  verborum  fere 
in  loco,  quaesitum  est: 

An  verba  fere  in  loco  ita  accipienda  sint,  ut  inteUigantur  de 
parva  distantia  a  loco,  puta  quantum  est  jactus  lapidis  vel  spa- 
tium  20  sive  30  passuum:  aut  contra,  an  accipienda  sint  lato 
sensu,  ut  adverbium  fere  dicatur  pro  muris  civitatis,  vel  confinio 
oppidi,  paroeciae  etc.  ? 

S.  Congregatio  Indulg.  respondit :  Affirmative  ad  primam  par- 
tem:  Negative  ad  secundam  (Decr.  29  Martii  1886,  apud  Act.  S. 
Sed.  vol.  XIX,  pag.  93). 

927.  Indulgentiae  ecclesiae  Regularium,  quae  non  administra- 
tur  ab  Ordine  religioso,  quamvis  adhuc  sit  sub  ejus  regimine  et 
auctoritale,  non  amphus  subsistunt  (Decr.  24  Maji  1819.  N.  246). 

In  una  Anconitana,  ad  S.  Congregationem  Indulgenliarum  de- 
latum  fuit  quaesitum :  An  Ecclesia  olim  FF.  Minorum  gaudeat 
Indulgentiis  Ordini  praefato  concessis,  cum  idem  Ordo  non 
amplius  extiterit?  Hinc  sequenti  modo  proposita  sunt  dubia: 

1°  Utrum  Ecclesia  Ordinis  Minorum,  nunc  devoluta  Ordi- 
nario  propler  circumstantias,  in  qua  Sacra  faciunt  Sacerdotes  sae- 
culares,  fruatur  iisdem  indulgentiis,  ut  primum,  praecipue  illa  de 
Portiuncula? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative,  quoad  indulgentias  con- 
cessas  generaliter  vel  speciahter  omnibus  Christifidelibus  visitan- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  419 

tibus  Ecdesias  Ordinis  Minorum,  et  ideo  eliam   quoad  illani  de 
Portiuncula. 

^*'  Utrum  ecclesia  Ordinis  Minorum  utique  vendita,  sed 
sacerdoli  Orilinis  xMinorum  sine  habitu  Heligionis  tradita,  ut  in 
ipsa  Sacra  faciat,  gaudeat  pariter  indulgentiis  supradictis? 

Resp.  Negative. 
3°  Utrum  ecclesia  Ordinis  Minorum   pariter  vendita,  sed 
in  qua  ab  acquirente  curatur,  ut  Sacra  aliquando  fiant  a  presby- 
tero  saeculari,  supradictis  fruatur  indulgentiis? 

Resp.  Negative  (Decr.  10  Febr.  1818.  N.  243). 

In  tribus  expositis  casibus  agitur  quidem  de  ecclesia  Ordi- 
nis  Minorum,  sed  quae  tamen  ad  eumdem  Ordinem  non  amplius 
pertinet,  vel  quia  devoluta  Ordinario,  vel  quia  vendita,  praeter- 
quam  quod  eadem  ecclesia  in  primo  et  tertio  casu  praesertim, 
non  administratur  ab  Ordine  religioso.  Jure  ergo  S.  Congregatio 
declarat  hujusmodi  ecclesiam  non  amplius  gaudere  indulgentiis, 
quae  concessae  sunt  omnibus  Christiridelibus  ecclesias  Ordinis 
Minorum  visitantibus.  Si  qua  vero  induigentia  concessa  fuerit  non 
intuilu  Religionis,  sed  ob  specialem  causam,  puta  ratione  alicujus 
insignis  imaginis,  quae  ibidem  magna  veneratione  colitur,  istius- 
modi  indulgentia,  etiam  discedentibus  Religiosis,  adhuc  perseverat; 
et  sic  clarius  palet  responsum  S.  Congregationis  ad  1°^  dubium. 

928.  Ob  civilem  Ordinum  Regularium  suppressionem,  eorum 
ecclesiae,  dummodo  legitime  administrentur  respective  ab  Ordine 
religioso,  indulgenlias  eisdem  affixas  non  amittunt.  Id  patet  lum  ex 
Decreto  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  26  Aug.  1840  (Decr. 
auth.  N.  285),  tum  ex  declaratione  S.  Poenitentiariae  diei  18  ApriUs 
1867  n.  V,  decernentis  «  ut  memoratae  indulgentiae  in  ipsius 
Ordinis  ecclesiis,  quibus  affixae  et  assignatae  fuerunt,  quamdiu 
iisdem  ecclesiis  aliquis  Sacerdos  ejusdem  Ordinis  legitima  au- 
ctoritate  praepositus  fuerit,  perdurare  ut  antea,  omnino  cen- 
seantur  ». 

In  una  Placentina,  Fratres  Ordinis  Minor.  Reformatorum  civi- 
talis  Placentinae  poslularunt  a  S.  Congregatione: 

Utrum  in  Ecclesiis  Seraphici  Ordinis,  quae  iempore  Gallicae 
suppressionis  ablatae  fuey^unt  a  praefati  Ordinis  subjectione, 
quaeque  sub  cura  modo  tenentur  a  presbyteris  saecularibus, 
quin  Rcgulares  ullo  modo  suis  juribus  renuntiassent,  indulgentiae 
vulgo  PoRTiuNcuLAE,  atquc  aliae  supramemorato  Ordini  conccssae, 


450  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

acl/tuc  a   fulclibus  lucrari  possint,  eo  magis .  quod   a/firmatur^ 
s.  m.  Pium  PP.   VJI  hac  super  re  aliquid  declarasse? 

S.  Congregatio  respondit:  Non  constare  de  Summi  Pontificis 
Pii  VII  s.  m.  declaratione,  ac  proinde,  Negative.  Pro  iis  vero 
locis,  ubi  aflirmaliva  sententia  lenetur,  ne  scandalam  in  fideles 
oriatur,  recurrendum  erit  ad  Sanctam  et  Apostolicam  Sedem  pro 
ipsius  indulgentiae  vulgo  Portiunculae  concessione,  exposita  tamen 
causa  in  allato  dubio  citata  (Decr.  29  Maji  1841.  N.  290). 

929.  Ex  dictis  colligitur:  l''  Indulgentias  quae  adnectuntur 
ecclesiis  intuitu  existentium  Regidarium,  quorum  propriae  sunt, 
eosdem  Regulares  sequi,  quorum  causa  sunt  concessae. 

2°  Quare,  Regularibus  ex  aliquo  facto  expulsis,  easdem  ec- 
clesias  dictas  indulgentias  amittere;  iisdem  redeuntibus,  easdem 
indulgentias  ipso  facto  reviviscere. 

3°  Neque  esse  necessarium,  ut  modo  videbimus,  juridicum 
proprietatis  tilulum,  ut  regularis  familia  sua  praesentia  induigentias 
communicet,  sed  satis  esse  plenam  et  duraturam  legitiniam  pos- 
sessionem,  qua  ecclesiae  a  christiano  populo  merito  censeantur 
eorumdem  Reguiarium  (Vid.  Acta  S.  Sed.  vol.  IV,  p.  328). 

§  III. 

DECLARATIONES  QUOAD  INDULGENTIAS  ECCLESIIS  SIVE    ORATORIIS 
PUBLICIS  HOSPITIORUM  AUT  RESIDENTIARUM  CONCESSAS. 

930.  Ecclesiae  et  Oratoria  publica  residentiarum  Missionum 
FF.  Capuccinorum,  si  sunt  fixa,  et  si  ad  ea  confluunt  fideles  ad 
Sacrum  audiendum,  et  ad  recipienda  Ecclesiae  Sacramenta,  gau- 
dent  induigentiis  generafiter  concessis  omnibus  ecclesiis  Conven- 
tuum  ejusdem  Ordinis  (Decr.  11  Jun.  1732.  N.  102). 

931.  Dubitatum  est,  an  hospitia  Fratrum  Ordinis  Minorum 
Recollectorum  in  regione  Germano-Belgica  fruantur  Indulgentiis  Or- 
dinis.  En  expositio  casus: 

Complures  domos  sive  parvos  Conventus,  quos  Hospitia  vo- 
cant,  habet  Ordo  S.  Francisci  Recollectorum  in  regione  Germano- 
Belgica,  in  quibus  tres  vel  ad  summum  sex  degunt  Religiosi  sub 
jurisdictione  tamen  Episcoporum  et  dominio  dominorum  saecu- 
larium,  a  quibus  praefatas  domos  pro  habitatione  obtinuerunt. 
Cum  autem  in  eis  sint  ecclesiae,  sive  potius  publicae  capellae,  et 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  421 

PP.  Recollecti  eas  gaudere  pulent  Ordinis  indulgentiis,  et  praesertim 
altaris  privilegio,  multique  contra  id  negent,  ab  hac  Sacra  Con- 
gregatione  declaratio  super  hujusmodi  dubio  petitur^  ne  Christifi- 
deles,  quando  revera  capellae  praefatae  indulgentiis  Ordinis  haud 
fruantur,  ulterius  decipiantur.  Quaeritur  igitur: 

An  capellae  piiblicae  PP.  Recollectormn  Ordinis  S.  Franci- 
sci  gaudeant  privilegio  ecclesiarum  in  casu? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative  (Decr.  20  Sept.  1745. 
N.  155). 

Verum,  anno  sequenti,  praevio  recessu  ab  hujusmodi  deci- 
sione,  S.  Congregatio  declaravit : 

Omnes  et  singulas  capellas  publicas  praefatorum  FF.  Re- 
coUectorum  in  regione  Germano-Belgica  existentes  gaudere,  donec 
residentiam  inibi  duxerint,  omnibus  et  singulis  indulgentiis  et 
privilegiiSj  ceteris  ecclesiis  ejusdem  Ordinis  generaliter  concessis, 
dummodo  ad  illas  Christifideles  ad  Sacrum  audiendum,  et  ad 
percipienda  Ecclesiae  Sacramenta  confluant  (Decr.  4  Febr.  1746. 
N.  157). 

Eadem  declaralio  renovata  fuit  die  11  Januarii  1752  hisce 
verbis  (Rescr.  auth.  N.  183,  p.  147): 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Rehquiis  praeposita 
die  11  Januarii  1752  censuit,  declarandum  esse,  omnes  et  singulas 
capellas  publicas  praefatorum  Fratrum  Ordinis  S.  Francisci  de  Obser- 
vantia  Reformatorum  nuncupatorum  in  Germania,  Polonia,  Hungaria, 
Rohemia,  Transyivania,  Prussia,  Russia,  aliisque  conterminis  pro- 
vinciis  existentes  gaudere,  donec  residentiam  inibi  praefati  Fra- 
tres  duxerint,  omnibus  et  singulis  indulgentiis  et  privilegiis, 
ceteris  ecclesiis  ejusdem  Ordinis  generaliter  concessis,  dummodo 
ad  illas  capellas  Christifideles  ad  Sacrum  audiendum  et  ad  perci- 
pienda  Ecclesiae  Sacramenta  confluant.  De  quibus  facta  per  me 
infrascriptum  ipsius  Sacrae  Congregationis  Secretarium  Sanclissimo 
Domino  relatione  die  15  ejusdem  mensis,  Sanctitas  Sua  votum 
Sacrae  Congregationis  benigne  approbavit. 

Fr.  I.  Card.  Portocarrero,  Praef. 
A.   M.    Erba,   Prot.   Apostohcus   Secret. 

De  iisdem  ac  simihbus  decisionibus  fit  mentio  in  decreto  S. 
Congregationis  Indulg.  de  die  18  Augusti  18G8  (Decr.  auth.  N.  424). 


Aifc 


42:2  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

His  decisis  «  nonnulli  in  dubium  revocare  coeperunt,  utrum 
nomine  ecclesiarum  pro  indulgentiis  praefatis  acquirendis  veniant, 
necne,  capellae  et  oratoria  earumdem  Missionum,  ubi  pitblicae  ec- 
clesiae  non  habentur,  nec  haberi  permittuntur  » .  Hinc  quaesitum 
est:  An  sub  nomine  ecclesiarum  veniant  etiam  capellae  et  oratoria 
PP.  Recollectorum  Ordinis  S.  Francisci  Missionum  nationis  Ger- 
mano-Belgicae,  ita  ut  illa  gaudere  valeant  indulgentiis  a  SSmo  D. 
N.  ecclesiis  dictarum  Missionum  concessis  in  casu? 

S.  Congregatio  respondit:  Afjirmative,  dummodo  ibi  pera- 
gantur  sacrae  functiones  consuetae;  quae  resolutio  a  Summo 
Pontifice  fuit  approbata  (Decr.  9  Apr.  175o.  N.  204). 

932.  De  oratoriis  sive  capellis,  praedictis  hospitiis  seu  resi- 
dentiis  adnexis,  non  laedeat  aliud  exemplum  audire,  quod  legitur, 
apud  Rescripta  authentica  n.  176,  pag.  17o.  Id  juvat  ad  melius 
cognoscendum  an  et  quando  oratorium  hospitio  adnexum  indul- 
gentiis  gaudeat  respectivi  Ordinis  Regularis. 

Nonnullis  in  dubium  revocantibus  utrum  ecclesia  cujusdam 
Hospitii  oppidi  Canillas  de  Aeytuno  Malacen.  Dioecesis,  in  quo  sex 
tantum  alumni  Tertii  Ordinis  (Regularis)  de  Poenitenlia  S.  Fran- 
cisci  commorantur,  revera  gaudeat  privilegiis  et  maxime  indul- 
gentiis  eorum  Ordini  concessis,  ad  removendum  obortum  dubium 
dictorum  Alumnorum  nomine  declaratio  petitur,  et  quatenus  opus 
sit,  pro  illarum  nova  concessione  huic  S.  Congregationi  suppli- 
catur. 

Tota  dubitandi  ratio  in  eo  potissime  versatur,  ecclesiam  de 
qua  sermo  est,  veri  Conventus  ecclesiam  haud  esse,  sed  tantum 
simplicis  Hospitii,  ita  ut  potius  oratorium  dici  posse  videatur, 
quam  ecclesia... 

Verumtamen  Oratorum  templum  verae  ecclesiae,  quam  ora- 
torii  nomen  promereri  videtur;  in  eo  etenim  SS.  Eucharistiae 
Sacramentum  jugiter  asservatur,  veneratur  imago  Deiparae  sat 
miraculis  clara,  verbum  Dei  annuntiatur,  et  Sacramenta  tum 
Poenitentiae  tum  Eucharistiae  administrantur  Fidelibus...  Quibus 
in  terminis  non  raro  S.  Congregatio  declaravit,  hujusmodi  ecclesias 
sive  oratoria  rehquarum  Ordinis  ecclesiarum  generalibus  indul- 
gentiis  gaudere...  Quaeritur  ergo: 

An  ecclesia  hospitii  oppidi  Canillas  gaudere  valeat  indul- 
gentiis  Tertio  Ordini  de  Poenitentia  S.  Francisci  concessis? 
S.  Congregatio  die  30  Martii  1751  respondit:  Affirmative,  et  Sum- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  423 

mus  Pontifex  Benedictus  XJV  die  3  Aprilis  ejusdem  anni  hujus- 
modi  resolutionem  approbauit. 

Ex  expositis  statui  potest  hoc  generale  principium:  llospitiorum 
Ordinum  regularium  oratoria  puhlica,  in  quibus  administrantur 
Sacramenta,  aliaque  divina  Ofiicia  liabentur,  gaudere  indulgentiis, 
quibus  gaudent  ecclesiae  Conventuum  respectivi  Ordinis. 

933.  Ut  autem  ecclesiae  et  oratoria  publica  Indulgentiis  Ordinis 
gaudeant,  omnino  requiritur  ul  Conventus  et  Hospitia,  quibus  ec- 
clesiae  ipsae  et  oratoria  sunt  adnexa,  sinl  canonice  erecta,  nempe 
ciim  licentia  Episcopi  et  beneplacito  Apostolicae  Sedis.  Non  enim 
est  praesumendum,  S.  Sedem  favoribus  cumulare  illos,  qui  contra 
legem  a  se  latam  agunt.  Porro  Romani  Pontifices  et  Sacrae  Congrega- 
tiones  pluries  prohibuerunt  ne  Regulares  sine  expressa  hcentia  Epi- 
scopi  monasteria,  domos,  collegia,  conventus  et  aha  loca  regulariaquo- 
vis  nomine  nuncupata  erigant  (Vid.  Const.  Urbani  V^III  Romanus  Pon- 
tifex  et  cf.  cl.  P.  Piat,  Praelect.  Juris  Regularium,  tom.  %  pag.  459). 

Porro  Innocentius  XII  Consih.  Instaurandae,  idibus  Octob.  lGo2, 
ita  slatuit  «  Hoc  perpetuo  prohibemus  edicto,  ne  deinceps  aliquis 
Regularium...  in  ahqua  civitate,  castro,  villa,  seu  loco  ad  habitan- 
dum  domos  de  novo  recipere,  seu  monasteria  vel  collegia  incipere 
vel  fundare  praesumat  absque  Sedis  Apostolicae  licentia  speciali^-). 
Si  secus  fiat,  et  poenae  et  nullitas  erectionis  diserte  sancitur  (Vid. 
Bizzarri,  CoUectanea,  pag.  83).  Et  quamvis  inter  Canonistas  dispu- 
tatum  fuerit,  an  citata  Constitutio  obliget  etiam  extra  Italiam, 
omnem  tamen  dubitationem  sustulit  Summus  Pontifex  Leo  Xlll 
per  suam  Constitutionem  Romanos  Pontifices  ad  Episcopos  et  Mis- 
sionarios  Regulares  Angiiae  et  Scotiae  datam  octavo  idus  Maji  1881. 
Allatis  enim  super  re  Praedecessorum  suorum  ac  SS.  Congregatio- 
num  decisionibus,  ex  quibus  eruitur,  non  licere  Regularibus  tam 
intra  quam  extra  Italiam,  nova  Monasteria  aut  Conventus  sive 
Collegia  fundare,  sola  Episcopi,  aut  Vicarii  Apostolici  venia  irnpe- 
trata,  sed  indultam  quoque  a  Sede  Apostolica  facultatem  requiri, 
laudatus  Pontifex  declarat  et  definit  «  Sodalibus  Religiosis  novas 
sibi  sedes  constituere,  erigendo  novas  Ecclesias,  aperiendove  Coe- 
nobia,  Collegia,  scJiolas,  nisi  obtenta  p^Hus  expressa  licentia  Or- 
dinarii  loci  et  Sedis  Apostolicae,  non  licere  »  (Vid.  Const.  apud 
Acta  Ord.  Min.  lom.  I,  pag.  49). 

934,  Dictum  est,  Ilospitia  quoque  (oratoria  publica  habentia) 
esse  debere  canonice  erecta,  ut  indulgentiis  gaudeant.    Revera   si 


424  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

id  requirilur  pro  fundatione  Conventus,  a  fortiori  id  est  affirman- 
dum  pro  fundatione  Hospitii,  quod  annexam  habeat  ecclesiam 
sive  oratorium  publicum ;  secus  enirn  potioris  esset  condilionis 
llospitium  quam  Conventus.  Accedit,  quod  Hospitia  hujusmodi,  quae 
nempe  adnexam  habent  ecclesiam  vel  publicum  oratorium,  in  qui- 
bus  pulsantur  campanae,  atque  administrantur  Sacramenta,  sunt 
loca  vere  religiosa  et  parum  differunt  a  Conventibus,  imo,  juxta 
S.  Rotam  apud  Ferraris,  discrepantia  eorumdem  locorum  a  cete- 
ris  monasteriis  consistit  dumtaxat  in  palliato  nomine  Hospitii ; 
et  proplerea  si  erigi  possent  absque  debitis  requisitis,  Apostohcae 
Conslitutiones  certam  edicentes  formam  in  constructione  monaste- 
riorum  servandam,  remanerent  ehisoriae  (Cf.  Ferraris,  verb.  Ho- 
spitium  et  eliam  verb.  Conventus), 

935.  Erectione  novi  Conventus  sive  Hospitii  canonice  peracta, 
ecclesia  sive  oratorium  publicum  eidem  adnexum,  statim  ac  fuerit 
benedictum  vei  consecratum,  particeps  fit  indulgentiarum,  quae 
celeris  ecclesiis  Ordinis  concessae  sunt.  Sane  Romani  Pontifices  in 
Bullis  vel  Brevibus,  quibus  elargiuntur  indulgentias  omnibus  Chri- 
stifidelibus  ecclesias  Ordinis  Minorum  statuta  die  visitantibus,  non 
solent-  coarctare  gratiam  ad  ecclesias  erectas  tantum,  sed  etiam 
ad  ecclesias  in  posterum  erigendas,  idque  vel  implicite  aut  expli- 
cite.  Benedictus  Xlll,  ex.  gr.,  in  concessione  indulgentiae  plenariae 
pro  festo  SS.  Martyrum  Gorcomiensium  die  9  JuHi,  et  Clemens  XII 
pro  festo  SS.  Stigmatum  S.  P.  Francisci  die  17  Septembris,  his 
utuntur  verbis  «  ...  omnibus  et  singulis  ulriusque  sexus  Christifi- 
delibus...  qui  aliquam  ex  ecclesiis  tam  Fratrum  quam  Moniahum 
Ordinis  Minorum,  ubicumque  existentium...  singulis  annis  devote 
visitaverint...  plenariam  omnium  peccatorum  suorum  indulgen- 
tiam...  concedimus  (Vid.  Brevia  apud  Chronol.  Ord.  P.  Perusini, 
tom.  II,  pag.  108  et  loo). 

Idem  Benedictus  XIII  pro  festo  S.  Jacobi  Piceni  die  28  No- 
vembris  et  idem  Clemens  XII  pro  festo  BB.  (nunc  SS.)  Martyrum 
Japonensium  die  5  Februarii,  plenariam  indulgentiam  concesserunt 
omnibus  Christifidelibus,  qui  aliquam  ex  ecclesiis  quorumcumque 
Conventuum  (vel  Domorum)  et  Monasieriorum  hactenus  erectis  et 
imposterum  quomodocumque  erigendis,  et  ubicumque  locorum 
existentibus...  visitaverint  (Vid.  Brevia  loc.  cit.  pag.  99  et  222). 

Similiter  Benedictus  XIV  in  Brevi  Redemptoris  die  23  Aug. 
1746,  pro  festo  S.  Petri  Regalati,  die  13  Maji,  concessit  indulgen- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  42o 

tiam  plenariam  omnibus  Christifidelibus  «  qui  aliquam  ex  ecclesiis 
quoritmciimque  Conventimm,  MonasteiHorum  et  Domorum  Re- 
gularium  tam  Fratrum  quam  Monialium  praedicti  Ordinis  (Mi- 
norum)...  hactenus  ereetis  et  imposterum  quandocumque  etigen- 
dis,  et  ubique  locorum  existentibus..,  visitaverint  (Vid.  Breve  loc. 
cit.  pag.  371). 

Praelaudatis  Romanis  Pontificibus  jam  praeiverat  in  enunciato 
concessionis  modo,  praeter  alios,  Sixtus  V,  qui  plenariam  indul- 
genliam  concessit,  tam  omnibus  et  singulis  dicti  Ordinis  Minorum 
Conventualium,  Capuccinorum,  et  de  Observanlia  nuncupatorum 
Fratribus  et  Monialibus,  quam  ceteris  utriusque  sexus  Christifide- 
libus,  qui  vere  poenitentes  et  confessi,  ac  sanctissima  Communione 
refecti,  diebus  festis  Sanctorum  Francisci,  Antonii  de  Padua,  Bo- 
naventurae,  Ludovici  Episcopi  et  confessoris,  ac  Bernardini  prae- 
dictorum  eorumdem  Fratrum  Minorum  Conventuahum,  Capuccino- 
rum  et  de  Ob^ervantia;  nec  non  die  festivitatis  S.  Clarae  Monia- 
liura  dicti  Ordinis  Monasteriorum  ubihbet  constitutorum  ecclesias, 
tam  erectas,  quam  erigendas,  vel  earum  ahquam,  a  primis  ve- 
speris  usque  ad  occasum  sohs  eorumdem  dierum,  singuhs  annis 
devote  visitaverint,  et  ibi  pro  Christianorum  Principum  concordia... 
pias  ad  Deum  preces  effuderint »  (Vid.  Breve  penes  Lantuscam 
verb.  Indulg.). 

Brevia  Apostohca  nunc  relata  et  aha  quae  omittuntur,  evin- 
cunt,  indulgentias  Ecclesiis  Ordinis  Minorum  concessas,  ihico  abs- 
que  nova  concessione  intehigi  extensas  ad  novas  ecclesias  vel  pu- 
bhca  oratoria,  quae  novis  Conventibus  et  etiam  Hospitiis  reperiun- 
tur  adnexa,  dummodo  rite  et  canonice  erecta  fuerint,  cum  licentia 
nempe  Episcopi  et  beneplacito  Apostolicae  Sedis. 

Non  est  dubitandum,  quin  hucusque  exposita  circa  indulgen- 
tias  concessas  ecclesiis  vel  oratoriis  pubhcis  Ordinis  Minorum,  ap- 
phcari  quoque  debeant  ecclesiis  vel  oratoriis  pubhcis  afiorum  Or- 
dinum  Regularium. 

936.  Advertendum  est,  Hospitia  de  quibus  hucusque  locuti 
sumus,  improprie  dici  Hospitia,  cum  potius  haberi  debeant  ut  parvi 
Conventus.  Hospilium  proprie  dictum  iUud  est,  quod  deservit  tan- 
tummodo  pro  recipiendis  Religiosis  itinerantibus,  et  in  quo  pro- 
pterea  nuha  servatur  forma  regularis,  non  erigitur  ecclesia  seu 
oratorium  formaie  cum  janua  in  via  pubhca,  sed  tantum  orato- 
rium  internum  ad  efleclum  inibi  Missas  et  orationes  privatas  cele- 


4*20  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

brandi.  Hiijusmodi  Hospitia  nullis  ex  se  frui  privilegiis  et  indul- 
gentiis  manifestum  est.  Quaenam  conditiones  sint  observandae  in 
aperitione  talium  llospitiorum,  ex  sequenli  Decrelo  S.  Congrega- 
tionis  Episc.  et  Regul.  clare  patet. 

In  Calaguritana  de  Bilbao  statulum  fuit:  «  Patres  Carmelitas 
Discalceatos  posse  continuare  in  Hospitio,  vel  potius  ipsum  reducere 
ad  Hospitium  saeculare  cum  babitatione,  quae  tantummodo  deser- 
viat  pro  recipiendis  Religiosis  itineranlibus,  quod  in  illo  nuUa 
servetur  forma  regularis ;  nec  erigatur  Ecclesia,  seu  oratorium 
formale  cum  janua  in  publica  via,  sed  tantum  oratorium  inter- 
num  ad  ejfectum  inibi  Missas  et  orationes  privatas  pro  eorum 
spirituali  usu  celebrandi  tantum.  Quod  in  illo  Sacramenta  non 
administrentur,  nec  fiant  publicae  conciones,  nec  divina  officia,  abae- 
que  functiones  peraganlur,  non  tumulentur  cadavera,  nec  retineatur 
campana,  nec  aliquod  signum,  quod  vero  Conventui  adaptetur,  et 
transcendat  naturam  et  conditionem  meri  et  simplicis  Hospitii 
saecularis,  addila  probibitione  quaestuandi,  nec  non  quod  Regula- 
res  ad  illud  se  transferentes,  non  assumant  titulum  Praesidentis, 
vel  alterius  officialitatis,  subjiciendo  ulterius  in  casu  contraven- 
tionis  ipso  facto  poenis  conlra  Religiosos  degentes  extra  Claustra, 
non  obstante  quacumque  exemptione,  aliisque  arbitrio  S.  Congrega- 
tionis.  Et  quod  super  observantia  praemissorum  Provincialis  et  De- 
finitorium  valide  se  obligent  coram  Episcopo,  qui  inslrumentum  di- 
ctae  obligationis  ad  eamdem  S.  C.  transmittat  (Decr.  15  Sept.  1690, 
apud  Rizzarri  pag.  680,  et  Ferraris  verb.  Conventus,  art.  1,  n.  9). 

Praefatum  Decretum  S.  Congregatio  servari  mandavit  in  aliis 
causis,  et  ideo  est,  quod  a  canonistis  afferri  solet,  tamquam  norma 
in  fundatione  hujusmodi  Hospitiorum. 

937.  EccLESiAE  MoNiALiuM  Hsdem  gaudent  indulgentiis,  qui- 
bus  fruuntur  ecclesiae  suorum  respective  Ordinum,  et  hoc  etiamsi 
earum  monasteria  non  amplius  subsint  gubernio  Fralrum  suorum 
Ordinum,  sed  sub  immediatam  Episcoporum  jurisdictionem  trans- 
lata  fuerint.  Praedictae  indulgentiae  generaliter  concessae  ecclesiis 
Fratrum  pariter  et  Monialium,  cunctae  et  singulae  aeque  lucrari 
possunt  a  Christifidelibus  visitantibus  ecclesias  Monialium  (Decr. 
26  Aug.  1747.  N.  166). 

Verum,  praeter  indulgentias  Ordinis  pro  omnibus  utriusque 
sexus  Cliristifidelibus  concessas,  celerae  indulgentiae,  quas  conti- 
gerit  ecclesiis  Monialium  concedi,  regulariter   nonnisi  a  solis  Mo- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE    LOCALES   ETC.  427 

nialibus  lucrari  possunt  (Cf.  Rescr.  auih.    n.  80,  83;  Decr.  aulh. 
N.  220). 

§  IV. 

DECLARATIONES  QUOAD  INDULGENTIAS  IN  ECCLESIIS  REGULARIUM 

NON  PROPRIIS. 

938.  Regulares  non  gaudent  gratiis  et  privilegiis  sui  Ordinis 
iN  ECCLESiis  NON  PROPRiis,  ctsi  iu  iisdeui  ex  concessione  Episcopi 
sacras  functiones  obeant  et  Sacramenta  fidehbus  administrent. 
Hinc,  ex.  gr.  ecclesia  Hos-pilaUs,  cui  Regulares  deserviunt,  non 
gaudet  indulgentiis,  quae  ecclesiis  Ordinis  ipsorum  Regularium 
concessae  sunt  (Decr.  9   Jan.  1713;  18  Sept.  1862;  N.  47  et  395). 

939.  Ut  praefatae  ecclesiae,  quae  Ordinis  propriae  non  sunt, 
gaudere  possint  indulgentiis  Ordinis  respectivi,  requiritur  speciale 
indiiUum  S.  Sedis,  prout  confratres  nostri  Capuccini  obtinuerunt 
pro  ilhs  ecclesiis  intra  Italiam,  quibus  ipsi  deserviunt.  Sane,  Cle- 
mens  PP.  XIV  ad  preces  Procuratoris  Generahs  laudati  Ordinis 
Capuccinorum,  per  Rescriptum  S.  Congregationis  Indulgenliarum 
die  6  Martii  1770  concessit  omnibus  Christifidelibus,  qui  vere  poe- 
nitentes,  confessi  et  sacra  Communione  refecti  aliquam  ex  eccle- 
siis  Provinciarum  llaliae,  in  quihus  per  fratres  ejusdem  Or- 
dinis  divina  Ofpcia  seu  ecclesiastica  Sacramenta  administran' 
tur,  devote  visitaverint,  et  ibi  per  ahquod  temporis  spatium  juxta 
mentem  Sanctitatis  Suae  preces  effuderint,  ut  eas  omnes  et  sin- 
gulas  indulgentias...  consequantur,  quas  consequerentur,  si  ali- 
quam  ex  propriis  ecclesiis  Ordinis  Capuccinorum  personaliter  ac 
devote  visitaverint.  Voluitque  Sanctitas  Sua,  hanc  gratiam  suffra- 
gari,  quousque  in  administratione  praefatarum  ecclesiarum  fratres 
praedicti  permanebunt  (Rescr.  auth.  N.  295). 

940.  Ast  quoad  ecclesias  non  proprias  distinguendae  sunt 
ecclesiae,  quae  saltem  quoad  usum  propriae  Ordinis  regularis  dicl 
possunt,  ab  ecclesiis  in  quibus  Religiosi  divina  Officia  et  Sacra- 
menta  tantum  administrant,  quin  ullo  modo  propriae  Ordinis 
dici  possint,  prout  sunt  ecclesiae  arcium,  stationum  militum  et 
aliae  hujusmodi,  quibus  aliqui  Religiosi  in  spiritualibus  inserviunt. 
Nam  priores  ecclesiae  indulgentiis  utique  gaudent;  non  vero  se- 
cundae,  nisi  speciale  Apostolicum  indultum  obtentum  fuerit  (Cf. 
Decr.  18  Aug.  1868.  N.  424,  p.  377). 


A28  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

941.  Quoad  ecclesias  igitur  non  proprias  cujuslibet  Ordinis 
regularis,  quae  nempe  ad  Ordinem  numquam  proprie  pertinue- 
runt,  quarum  proprielas  proinde  est  penes  Episcopos  locorum, 
usus  vero  Ordini  concessus,  sequentia  prae  oculis  habeantur:  Si 
Regulares  penes  hujusmodi  ecclesias  resideant,  ministeria  propria 
inibi  obeant,  concessio  usus  earumdem  ecclesiarum  sit  legitima, 
usus  constans  ac  plenus,  et  ecclesiae  publicae,  tunc  gaudent  prae- 
fatae  ecclesiae  iisdem  privilegiis  et  indulgentiis,  quae  ecclesiis  Or- 
dinis  praedictorum  Regularium  concessae  sunt.  Ecclesiae  enim  sic 
concreditae  Regularibus,  censeri  possunt,  quoad  usum,  propinae 
ipsorum  Regularium  (Cf.  Decr.  cit.). 

Sciendum  est,  decretum  modo  citatum  ad  petitionein  Societa- 
lis  Jesu  fuisse  confectum.  Verum,  ut  clare  patet  ex  contextu  to- 
tius  decreti  et  ex  casibus  ibi  in  exemplum  adductis,  doctrina  in  eo 
decreto  tradita  generalis  est,  quae  proinde  ad  similes  ecclesias 
aliorum  Ordinum  regularium  extenditur.  Si  lectori  placeat,  adeat 
Decreta  authentica,  ubi  sub  N.  206  aliud  exemplum  inveniet, 
quo  doctrina  modo  exposita  manifeste  confirmatur. 

ARTICULUS    II. 

STATIONES  URBIS. 

943.  Quamvis  eruditi  non  omnino  conveniant  in  explicanda 
origine  verbi  Stationis,  tamen  plus  minusve  huc  recidunt  eorum 
sententiae,  ut  scilicet  dicantur  Stationes  vel  a  stando,  eo  quod 
Christifideles  coadunati  in  ecclesia  ad  audiendum  verbum  Dei  et 
ad  preces  fundendas,  erant,  praesertim  a  Pascha  usque  ad  Pente- 
costen,  stantes  juxta  illud  Psalmi  121:  «  Stantes  erant  pedes  no- 
stri  in  atriis  tuis,  Jerusalem»;  vel  a  statis  sive  statutis  diebus, 
in  quibus  Christiani  pro  faciendis  supplicationibus  congregabantur 
in  determinatis  ecclesiis,  ibique  per  assignatum  temporis  spatium 
stabant,  id  est  7nanebant  sive  in  pedes,  sive  genuflexi;  vel  a  si- 
militudine  disciplinae  militaris.  Milites  enim  habent  suas  statio- 
nes  in  diversis  locis,  ubi  faciunt  excubias,  seu  vigilias,  et  milites 
stationarii  dicuntur  (Cfr.  Moroni,  Dizionario  di  erudizione;  D'Avi- 
no,  Enciclopedia). 

943.  Quia  hujusmodi  christiani  populi  congregaliones  fiebant 
jejuniorum  diebus,  inde  contigit,  ut  etiam  jejunia  vocarentur  sta- 


CAP.   V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  429 

tiones.  Quare  S.  Ambrosius  serm.  36  scribit:  «  Stationes  vocantiir 
jejunia,  quod  stantes  et  commorantes  in  eis,  inimicorum  insidias 
repellimus  (Cf.  Ferraris  verb.  Slatio). 

Statio  sumitur  etiam,  juxta  Mabillonium  aliosque  auctores, 
pro  concursii  popuU  ad  locum  indictum,  id  est  ad  ecclesiam  sup- 
plicationis  causa,  ubi  sacra  fiunt,  aliaque  divina  officia. 

944.  Vetustus  quidem  in  Urbe  fuit,  imo  ab  ipsis  christianae 
Religionis  incunabulis  ritus  ac  pia  praxis  incepit  visitandi  loca, 
quae  magis  veneranda  habebantur  ob  Sanctorum,  praesertim  mar- 
tyrum,  memoriam.  Persecutionis  tempore  praefati  fidehum  conven- 
tus  sive  stationes  celebrabantur  in  cryptis,  coemeteriis,  catacum- 
bis,  sive  sepulchris  martyrum ;  terapore  pacis  in  ecclesiis  pubhcis. 
Hujusmodi  loca  sive  ecclesiae  dicebantur  stationales. 

945.  In  quibusdam  anni  diebus  populus,  clerus  ac  ipse  Summus 
Pontifex  processionaliter  se  conferebant  in  praedictas  ecclesias  sta- 
tionales  ad  preces  in  communi  effundendas.  Has  solemnes  processio- 
nes  praecedebat  coUecta,  id  est  coadunatio  popuh  et  cleri  in  una 
ecclesia,  ut  ex  ea,  quasi  agmine  facto,  in  locum  stationis  proce- 
deretur. 

Collecta  dicta  est,  quia  in  eo  loco  clerus  cum  populo  colli- 
gebatur  pro  peragenda  processione  solemni.  Et  quia  ibidem  ante 
processionem  oratio  fundebatur  super  populum  ita  coUectum,  inde 
faclum  est^  ut  hujusmodi  orationes  etiam  Collectae  vocarentur  (Cf. 
Raccolta,  pag.  46o;  Ferraris,  verb.  Statio;  Moroni,  Dizionario  di 
erudizione). 

946.  S.  Gregorius  tam  pia  constantique  devotione  permotus, 
stationes  antea  vagas  vel  certis  ecclesiis  scripto  non  addictas,  con- 
stituit  ac  ordinavit,  assignando  ecclesias  visitandas,  non  tantum 
pro  tempore  Quadragesimae,  sed  etiam  pro  aliquibus  ahis  tempo- 
ribus  ac  diebus  inlra  annum.  Voluit  insuper  S.  Doctor,  ut  refert 
in  ejus  vita  Joannes  Diaconus,  ut  hujusmodi  ecclesiae  stationa- 
les  in  Missah  Romano  describerentur  (Cf.  Raccolta  et  Ferraris, 
loc.  cit.). 

947.  Ut  Fideles  magis  excitarentur  ad  visitandas  ecclesias  iis 
diebus,  in  quibus  statio  occurrebat,  ibidemque  orandum  juxta  men- 
lem  Summi  Pontificis,  idem  S.  Gregorius  et  ahqui  ex  ejus  Successo- 
ribus,  diversas  concesserunt  indulgentias,  quae  in  perpetuum  con- 
firmatae  sunt  a  Summo  Pontifice  Pio  VI,  Decr.  S.  Congr.  Indulg. 
sub  die  0  Juhi   1777  (Raccolta). 


480  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Ex  his  caelestium  thesaurorum  concessionibus  provenit,  ut 
hodie  Slationum  nomine  inlelhgantur  etiam  ipsae  indulgenliae, 
quae  a  Christifidehbus  acquiri  possunt  in  ecclesiis,  ubi  est  Statio. 

948.  S.  Congregatio  Indulgentiarum  usque  ab  anno  1676  de- 
crevei^at,  imlidgentias  stationales  simpliciter  emmtiandas  esse, 
non  addendo  plenariae  illae  sint  an  partiales.  Verum  nonnulh 
ecclesiastici  viri,  atque  ecclesiarum  rectores,  allato  decreto  minime 
acquiescentes,  diversimode  interpretabantur  indulgentias  stationales, 
quarum  elenchi  typis  editi,  mire  inter  se  discrepantes,  in  vulgus 
prodieranl.  Hinc  dissidia  inter  fideles,  abusus  et  scandala.  Ad  ista 
removenda,  et  ut  Chrislifideles  scire  possint,  quid  sibi  indulgentia- 
rum  in  hujusmodi  Stationibus  obeundis  concessum  sit,  Sacra  eadein 
Congregatio  fuit  in  voto  benigne  approbato  a  Summo  Pontifice,  ut, 
praevia  revocalione  aharum  indulgentiarum,  concederentur  indul- 
gentiae  plenariae  in  aliquibus  festis  soleimibus ;  partiales  vero  in 
rehquis,  sequenti  modo. 

949,  Indulgentiae  Stationum  Urbis. 

In  Quadragesima:  In  feria  IV  Cinerum,  et  Dominica  IV  in- 
dulgentia  15  annorum  totidemque  quadragenarum. 

Dominica  Palmarum  25  annorum  totidemque  quadragenarum. 

Feria  V  in  Coena  Domini,  plenaria, 

Feria  VI  in  Parasceve  et  Sabbato  Sancto  30  annorum  toti- 
demque  quadragenarum.  ^ 

In  rehquis  tam  Dominicis  quam  feriis,  10  annorum  totidemque 
quadragenarum. 

In  Paschate  Resurrectionis  D.  N.  J.  C:  In  Dominica  indul- 
gentia  plenaria. 

In  duobus  ahis  festis  diebus  immediate  sequentibus  et  per 
totam  octavam  usque  ad  Dominicam  in  Albis  inclusive,  quotidie 
30  annorum  totidemque  quadragenarum. 

Die  Ascensionis:  Indulgentia  plenaria. 

In  Pentecoste:  In  Sabbato  ante  Dominicam  10  annorum  toti- 
demque  quadragenarum. 

In  Dominica  el  aliis  infra  octavam  diebus  usque  ad  sabbatura 
inclusive,  quotidie  indulgentia  30  annorum  totidemque  quadrage- 
narum. 

In  Dominicis  Adventus:  In  Dominica  I,  II  et  IV  indulgentia 
10  annorum  totidemque  quadragenarum. 

In  Dominica  III  15  annorum  totidemque  quadragenarum. 


CAP.    V.    IXDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  431 

In  Nalivitate  D.  N.  J.  C:  in  Vigilia,  Nocle,  ac  Missa  Aurorae 
indulgenlia  K)  annorum  tolidemque  quadragenarum. 

In  die  indulgentia  plenaria. 

In  subsequentibus  tribus  diebus  festis,  et  in  Circumcisione  ac 
Epiphania  Domini,  necnon  in  Dominicis  Septuagesimae,  Sexagesimae 
et  Quinquagesimae  indulgentia  30  annorum  totidemque  quadrage- 
narum. 

In  tribus  feriis  Qaatuor  temporim,  10  annorum  totidemque 
quadragenarum. 

In  festo  S.  Marci  Evangelistae  ac  tribus  feriis  Rogationum  in- 
dulgentia  30  annorum  totidemque  quadragenarum  (Decr.  9  Julii 
1777.  Rescr.  auth.  N.  313;  Raccolta,  pag.  466...). 

950.  Hae  sunt  indulgentiae  stationales  nuncupatae,  quae  ohm 
Romae  dumtaxat  lucrari  poterant,  designatas  ecclesias  visitando. 
Nunc  vero  ahbi  etiam  extra  Urbem  acquiri  possunt,  visitando  aliquas 
determinatas  ecclesias  vel  oratoria,  quae  ex  benigna  Summoruni 
Pontificum  concessione  hujusmodi  speciali p?^ivilegio  gaudeant  (1). 
CRaccolta). 

951.  Regulares  indulgentias  Stationum  Urhis  lucrari  pos- 
sunt,  visitando  propriam  ecclesiam.  Nam  Paulus  V  per  suam  Const. 
Romanus  Pontifex  concessit,  ut  «  Rehgiosi  intra  claustra  viventes, 
qui  suam  ecclesiam  devote  visitaverint,  et,  ut  praefertur,  oraverint, 
consequantur  easdem  indulgentias,  quas  visitantes  ecclesias  Urhis, 
et  extra  eam  diehus  Stationum  conseqiountur,  in  omnibus  diebus, 
perinde  ac  si  ipsas  Urbis  ecclesias  personahter  visitarent »  (Vid. 
Const.  apud  Decr.  auth.,  pag.  443). 

952.  Praefatae  tamen  indulgentiae,  ut  satis  constat  ex  citata 
Constitutione,  acquiri  possunt  diehus  tantum  Stationum  in  Mis- 
sali  Romano  descriptis.  «  Indulgentias  Stationum  Urbis,  ita  S. 
Congregatio,  quae  a  Romanis  Pontificibus  singulari  quodam  beneficio 
vel  communicatae  sunt,  vel  communicabuntur  interdum  ahquibus 


(I)  Commemorare  placet  singulnre  privilegium,  quo  gaudent  ecclesiae  Con- 
ventuum  Provinciae  Tyrolensis  Oidinis  Capuccinorum.  Ad  preces  enim  illius  Mi- 
nisiri  Provincialis,  Pius  PP.  VI  omnibus  et  singulis  Chrislifidelibus,  qui  ccclesias 
praefatae  Provinciae,  singulis  Quadragesimae,  aliisque  anni  diebus  in  Missaii  Ro- 
mano  dcscriptis,  dcvote  visitaverint,  ibique  pro  consuctis  finibus  oraverint,  con- 
ccssil  in  perpetuum,  ut  easdem  indulgcntias  conscquantur,  quas  consequercntur, 
si  eisdem  diebus  ecclesias  Urbis  visitarent  (Rescr.  7  Jun.  1773;  Ilescr.  auth. 
N.  303). 


432  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

locis,  Ordinibus,  aut  personis,  diebiis  tantum  Statiomm  in  Missali 
Romano  descriptis  suffragari posse  declarat »  (Decr.  7  Martii  1678. 
N.  18). 

953.  Advertendnm  est,  prout  notat  ipsa  Raccolta,  praeter  ec- 
clesias  in  Missali  Ronaano  descriptas  pro  Stationibus,  alias  extare, 
quae  in  certis  diebus  indulgentiis  stationalibus  gaudent.  Ut  unum 
alleruinve  exemplum  afferamus,  feria  IV  Cinerum  in  Missali  Ro- 
mano  describitur  Statio  ad  S.  Sahinam;  ast,  eadem  die  privilegio 
eodem  gaudent  tum  ecclesia  S.  Alexii,  tum  S.  Mariae  in  Cosmedin, 
vulgo  la  Bocca  della  Veritd.  —  Dominica  II  Quadragesimae  no- 
tatur  Statio  ad  Sanctam  MarHam  in  Domnica,  sed  indulgentiae 
stationales  acquiri  etiam  possunl  in  Ecclesia  S.  Gregorii  in  Monte 
Coelio. 

954.  CoNDiTiONEs  AD  LUCRANDAS  iNDULGENTiAs.  Pro  acquireudis 
indulgentiis  stationalibus,  praeter  consuetas  conditiones  Confessionis 
et  Communionis  si  indulgenliae  sint  plenariae,  vel  corde  saltem 
contrito,  si  partiales,  sufficit  devota  visitatio  ecclesiae  ubi  est  vel 
supponitur  esse  Statio  {Raccolta,  pag.  472). 

955.  In  laudata  Raccolta,  pag.  473,  fit  mentio  de  aliis  indul- 
gentiis  a  Leone  PP.  XIII  concessis  fidelibus,  qui  tempore  Quadra- 
gesimae  tantum,  corde  contrito  et  devote  visilant,  modo  prae- 
scripto  in  quodam  libello  ad  hoc  edito,  ecclesias  Urbis,  ubi  est 
Statio. 

ARTICULUS   III. 

SEPTEM  ECCLESIAE  URBIS  ET  SEPTEM  ALTARIA. 

956.  Septem  ecclesiae.  Pia  fidelium  praxis  septem  ecclesias 
Urbis  visitandi  antiquissima  est.  Hujusmodi  ecclesiae,  utique  inter 
principaliores  Urbis  Romae,  sunt:  1°  S.  Petri  in  Vaticano;  T  S. 
Paidi  extra  muros;  3°  S.  Sebastiani  extra  muros;  4°  S.  loannis 
in  Laterano;  5°  S.  Crucis  in  Jerusalem;  6°  S.  Laurentii  extra 
muros;  7°  S.  Mariae  Majoris. 

957.  Ilaec  devotio  pietate  majorum  introducta,  et,  ut  docet 
Sixtus  V  in  Bulla  Egregia  Populi  Romani  pietas  de  die  13  Fe- 
bruarii  1580,  Summorum  Ponlificum  auJloritate  approbata,  culta 
maxime  fuit  a  Sanctis  viris,  praesertim  a  S.  Josepho  Calasanctio, 
qui  fere  quotidie,  et  a  S.  Philippo  Nerio.  qui  frequenter,  eas  visi- 


CAP.    V.    INDULGENTIAK    LOCALES    ETC.  433 

tabant,  et  eliani  nostra  aetate  colilur  ac  fovetnr  ab  omni  perso- 
narum  coetu  tum  Urbis  tum  exterarum  regionum,  ad  eas  confluen- 
tium  venerandi  gratia  memorias  SS.  Apostolorum  Sanctorumque 
Marlyrum  {Raccolta,  pag.  474). 

958.  Qnoad  indulgentias:  Quicumque  confessus  et  sacra  Gom- 
munione  refeclus  praedictas  septem  ecclesias  devote  visitaverit, 
ibique  juxta  inlentionem  Sunuui  Pontificis  oraveril,  consequi  poterit 
permultas  indulgenti;is,  (le  moltissime  indulgenze),  quibus  eaedem 
septem  ecclesiae  ditatae  existunt,  ut  manifeste  apparet  ex  apposilis 
Bullis  et  Brevibus  Bomanorum  Pontificum  {Raccolta,  pag.  475). 

959.  Praefalae  numerosissimae  induigenliae  ex  benigna  Sum- 
morum  Ponlificum  concessione  lucrari  quandoque  possunt  etiam 
extra  Urbem  ab  aliquo  peculiari  personarum  coetu,  visitando  cum 
debitis  dispositionibus  septem  capellas  seu  altaria  iinius  desi- 
gnatae  ecclesiae  (Ibid.). 

In  Summario  indulgentiarum  et"  privilegiorum  a  Summis  Pon- 
tificibus  concessorum  ecclesiae  et  monaslerio  perpetuarum  Ado- 
ratricum  SS.  Sacramenti  Romae,  habetur  quod  lucrari  possint: 
indulgentiae  septem  ecclesiarum  semel  in  mense,  die  assignanda 
ab  Ordinario,  pro  solis  Monialibus  et  commensalibus,  visitando 
septem  Altaria  propriae  ecclesiae,  aut  capellas  internas  mona- 
sterii  si  habeantur,  alias  repetendo  visitationes  ad  eadem  altaria, 
quae  existunt  (Bescript.  auth.  pag.  589,  n.  16). 

Befert  Moroni  in  suo  DizionaiHo  di  erudizione  ad  verbum 
Sette  Chiese  di  Roma,  Gregorium  XIII,  ad  preces  S.  CaroH  Borro- 
maei,  indulsisse  praefatum  privilegium  primariis  septem  ecclesiis 
urbis  Mediolanensis. 

960.  Porro  ad  nostram  usque  aetatem  nulla  specialis  indul- 
gentia  concessa  fuerat  pro  visitatione  septem  ecclesiarum  in  Urbe. 
Ex  eo  permotus  Pius  PP.  IX,  benigne  indulsit  omnibns  Christifi- 
delibus,  qui  vere  contriti,  confessi  ac  sacra  Communione  refecli 
praedictam  visitationem  devote  peregerint,  orando  pro  concordia 
inler  principes  christianos,  haeresum  extirpatione  ac  S.  Matris  Ec- 
clesiae  exallatione,  indulgentiam  plenariam,  lucrandam  a  primis 
vesperis  usque  ad  occasum  solis  in  die,  quo  hujusmodi  pium  exer- 
citium  perngilur  (Brevediei  26  Jnnuarii  1866.  Raccolia,  pag.  475). 

961.  In  visilatione  septem  ecclesiarum  nullus  ordo  est  slalulus. 
Potest  quilibet  incipere,  ubi  magis  ei  commodum  fuerit.  Soleiit 
fideles  salis  communiter  visitare  in   primis  vesperis   Basilicam   S. 

2H 


434  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Pelri,  celeras  visitaliones  remiltendo  ad  diem  sequentem,  el  lioc  ne 
nimis  ob  distantias  fatigentur.  ()i"do  non  quidem  necessarius.  sed 
qui  comnuinius  observari  solet  in  earumdem  ecclesiarum  visila- 
tione,  est  ille  quo  nos  easdem  ecclesias  supra  notavimus  n.  936 
(Cf.  Moroni,  Selle  Chiese). 

962.  Septem  altaria.  In  qualibel  ex  supra  memoralis  septem 
Ecclesiis  Urbis  existunt  septem  altaria  specialibus  favoribus  coe- 
lestibns  dilata.  Pia  fidelium  praxis  lalia  altaria  visitandi  est  pariter 
antiquissima,  praesertim  quoad  septem  altaria  'privilegiata  Ba- 
silicae  Vaticanae,  prout  eruitur  ex  documentis,  quae  in  Archivio 
ejusdem  Basilicae  asservantur,  quae  quidem  hanc  praxim  comme- 
morant  ad  aetatem  usque  Innocentii  PP.  II  anno  1130  {Raccolta 
pag.  475). 

Praedicta  septem  altaria  in  ecclesia  S.  Petri  sunt:  1°  Beatae 
Mariae  Virginis  dictae  la  Gregoriana;  2*'  S5.  Processi  et  Mar- 
tiniani;  3^  S.  Michaelis  Archangeli;  4^  S.  Petronillae  Virginis; 
0°  Beatae  Mariae  Virginis  dictae  della  Colonna;  G''  SS.  Aposto- 
lorum  Simonis  et  Judae;  7°  S.  Gregorii  Magni. 

963.  Quisquis  rite  dispositus  visitaverit  praedicta  septem  al- 
taria,  consequi  poteril  multas  indulgentias  a  pluribus  Summis 
Pontificibus  concessas,  confirmatasque  a  S.  Pio  V,  Sixto  V,  Paulo  V, 
Clemente  VIII  el  Urbano  VIII  {Raccolta,  loc.  cit.). 

Pro  consequendis  ergo  indulgentiis  septem  allarium  non  re- 
quiritur,  prout  coiligilur  ex  Raccolta,  nec  Confessio  nec  Communio, 
sed  tantum  ut  Fidelis  sit  rite  dispositus  et  devote  dicla  allaria 
visitet:  Ogni  Fedele  che  colle  debite  dispozioni  divotamente  visi- 
tera  i  detti  sette  altari  potrd  conseguire  molte  indulgenze  etc. 
Ex  hujusmodi  dispositionibus  praecipua  et  necessaria  est,  ul  fidelis 
sit  in  statu  gratiae,  nempe  corde  saltem  contrito. 

964.  Urbanus  VIII,  ut  habet  ipsa  Raccolta,  multa  Brevia 
expedivit  favore  ecclesiarum  extra  Urbem,  quarum  septem  desi- 
gnafis  altaribus  easdem  adnexit  indulgentias ,  quibus  septem 
altaria  S.  Petri  in  Vaticano  sunt  ditata.  Manifestum  est  ergo, 
Apostolicam  Sedem  aliis  quoque  ecclesiis  extra  Romam  similepri- 
vilegium  concessisse  et  concedere.  Unde  S.  Congregatio  Indulgen- 
tiarum  ita  declaravit:  Solet  Apostolica  Sedes  aliis  quoque  eccle- 
siis,  in  quibus  is  altarium  numerus  adsit,  simile  privilegiim 
communicarc ;  quinimo  et  stylus  est,  illud  etiam  intra  Monialium 
claustra  elargiri  elc.  (Decr.  1  Sept.  1732.  N.  103). 


CAP.    V.   INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  435 

AKTICULUS   lY. 

A)  VISITATIO  SEPULCHRI  S,  PETRI  IN  BASILICA 

VATICANA. 

965.  Universis  Christifidelibus,  qui  corde  sallem  contrito  et 
devote  recitant  tria  Pater,  tria  Ave  et  tria  Gloria  ante  Sepul- 
dirum  S.  Petri  Principis  Apostolorum  in  liasilica  Vaticana  in  gra- 
tiarum  actionem  Deo  pro  privilegiis  huic  sancto  Apostolo  elargi- 
tis,  Pius  PP.  IX  s.  m.  concessit 

Indulgentiam  septem  annorum  totidemque  quadragenarmn 
Breve  15  iMaji  1857.  (Raccolta,  pag.  385). 

B)  ACTUS  OBSEQUII  STATUAE  S.  PETRI  IN  BASILICA 

VATICANA. 

966.  Ex  concessione  Summi  Pontificis  Pii  IX  Christifideles  corde 
saltem  contrito  et  devote  osculantes  pedem  statuae  aeneae  S.  Petri 
Apostoh  (1)  in  Basilica  Vaticana  prope  Confessionem  existentis,  si- 
mul  orantes  pro  concordia  inter  Principes  christianos,  pro  extirpa- 
tione  haeresum  et  pro  exaUatione  S.  Matris  Ecclesiae,  lucrantur 

Indulgentiam  quinquaginta  dierum  quahbet  vice  (Breve  15 
Maji  1857.  Raccolta,  pag.  385). 

ARTICULUS    Y. 

VISITATIO  SCALAE  SANCTAE. 

967.  Inter  monumenta,  quae  a  Christifidehbus  celebriora  ac 
venerabiliora  habentur,  Passionis  D.  N.  Jesu  Christi,  adnumeratur 
proculdubio  Scala  Sancta.  Haec  est  ipsa  scala  palatii  Pontii  Pilati, 
per  quam  Redemplor  noster  in  sua  sacratissima  Passione  pluries 
ascendit  et  descendit,  eamque  suo  pretiosissimo   Sanguine  irriga- 


(I)  Indulgeniiam  concessam  Christifidelibus  parvam  staluam  S.  Petri  a  Summo 
Ponliflce  benedictam  penes  se  retinentibus,  cjusque  pedem  devote  osculantibus, 
videas  sub  n.  80o. 


A3G  PARS   11.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

vit.  Digna  proinde  est,  quae  onini  religionis  ac  devotionis  actu  a 
fidelibus  colatur  fRaccolta,  pag.  120). 

Translata  ab  Hierusalem  Roniam  opera  S.  Ilelenae  Imperatri- 
cis  circa  annum  326,  et  penes  Patriarchalem  Basilicam  Lateranen- 
sem  collocata,  fuit  deinceps  a  Sixto  V  anno  1589  magnifice  repo- 
sita  ante  Cappellam  ubique  terrarum  celebrem,  Sancta  Sanctoriim 
nuncupatam. 

iMaxima  semper  fuit  et  esse  pergit  pietas  erga  eam  Cbrislifi- 
delium  cujuslibet  coetus  et  conditionis,  qui  eam  genuflexi  devote 
ascendunt. 

968.  Ut  autem  fideles  magis  ae  magis  ad  tam  pium  utileque 
exercitium  excitarentur,  Pius  VII,  confirmalis  concessionibus  a 
Summis  Pontificibus  Leone  IV  et  Paschale  II  jam  factis,  de  nova 
quatenus  opus  sit,  concessit  in  perpetuum  omnibus  iis  fidelibus, 
qui  corde  saltem  contrito  orantes  vel  meditantes  Passionem  D.  N. 
J.  C,  Scalam  Sanctam  genuflexi  conscenderint, 

Indulgentiam  novem  annorum  pro  quohbet  gradu  (Decr.  2 
Sept.  1817.  Raccolta,  pag.  120). 

969.  Cum  autem  in  quibusdam  anni  temporibus,  praesertim 
in  Quadragesima,  magnus  sit  fidelium  concursus,  ita  ut  nequeant 
omnes  fideles  suam  devotionem  explere,  Summus  Pontifex  Pius  IX 
indulgentiae  Scalae  Sanctae  adnexas  extendit  ad  duas  alias  scalas- 
ad  dexteram  et  sinistram  Scalae  Sanctae  positas. 

Quoad  hanc  postremam  concessionem  sequentia  notari  debent: 

l''  Ad  lucrandas    indulgentias  in  praedictis  duabus  scalis 

fideles  debent  esse  contriti,  confessi  ac  sacra  Communione  refecti. 

2°  Debent  genuflexi,  ut  in  Scala  Sancta,  conscendere  unam 

ex  illis,  devote  orantes  aut  meditantes  Passionem  D.  N.  J.  C. 

3°  Haec  concessio  limitatur  a  festo  omnium  Sanctorum 
usque  ad  integram  Octavam  Commemorationis  fideiium  defuncto- 
rum ;  a  die  Natalis  Domini  usque  ad  diem  Epiphaniae  inclusive ; 
necnon  toto  tempore  Quadragesimae.  Indulgentia  acquiritur  toties 
quoties  fideles  pium  exercitium  peregerint  (Raccolta  ibid.). 

970.  Cupientes  Christifideles  ab  Urbe  remoti  hoc  insigne  Pas- 
sionis  Dominicae  monumenlum,  ea  qua  possunt  ratione  venerari,  in 
pluribus  regionibus,  praesertim  elapso  saeculo,  hac  illac  scalas  ef- 
formarunt,  speciem  illius,  quae  in  Urbe  invisitur,  adamussim  referen- 
tes.  Pro  hujusmodi  Scalis  videri  possunt  indulgentiarum  concessio- 
nes  penes  Rescripta  authentica,  nn.  11, 14, 16,  78,  necnon  pag.  408, 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  437 

D.  8.  Concessiones  erant  temporaneae,  piita,  ad  decenniunci,  ut  in 
ecclesia  Canonicorum  Hegularium  S.  Augustini  in  nova  civitate  Pra- 
gensi ;  vel  ad  seplennium,  ut  illa  facta  pro  Scala  in  Oratorio 
S.  Donati  civitatis  laderensis  posita,  necnon  pro  altera  Scala  apud 
Theatinos  in  civitate  Salisburgensi  extructa.  Indulgentia  erat  ple- 
naria  ter  vel  quater  in  anno  lucranda,  et  partialis  pro  qualibet 
vice  (Vid.  loc.  cit.)  (1). 

ARTICULUS    YI. 

INDULGENTIA  PORTIUNCULAE. 

NOTITIA  HISTORICA. 

971.  Seraphicus  Pater  S.  Franciscus,  reparatis  ecclesiis  S.  Da- 
miani  et  beati  Petri  Apostoh  in  civitate  Assisii,  pervenit  ad  locuin 
qui  Portiuncula  dicitur,  in  quo  ecclesia  beatissimae  Virginis  Geni- 
tricis  Dei  antiquitus  fabricata  extiterat,  sed  deserta  tunc  a  nemine 
curabatur.  Quam  cum  vir  Dei  sic  derelictam  conspiceret,  ob  de- 
votionem  fervenlem,  quam  habebat  ad  Dominam  mundi,  coepit 
illic  assidue  pro  ipsius  reparatione  morari  (S.  Bonav.  Vita  S.  Franc. 
cap.  11). 

Sentiens  autem  juxta  nomen  ipsius  ecclesiae,  quo  ab  antiquo 
S.  Mariae  de  Angelis  vocabatur,  Angelicarum  ibi  visitationum  fre- 
quentiam,  pedem  fixit  ibidem  propter  reverentiam  Angelorum  amo- 
remque  praecipuum  Matris  Christi. 

Hunc  locum  vir  Sanctus  amavit  prae  ceteris  mundi  locis, 
Hic  etenim  humiliter  coepit,  hic  virtuose  profecit,  hic  feliciler 
consummavit,  hunc  in  morte  F^ratribus,  tamquam  Virgini  cha- 
rissimum  commendavit  »  (Ibid.) 

(I)  Inter  indulgentias  locales  recenscri  eliam  potest  indulgentia  centum  die- 
rum,  quam  Pius  VI,  per  edictum  Emi  sui  in  Urbe  Vicarii  sub  die  28  Februa- 
rii  17"78,  clargitus  est  omnibus  Chrislifidclibus,  qui  ad  publica  xenodochia  se 
conferunl  ad  charitatis  actus  erga  infirmos  exercendos.  —  Exorto  dubio,  utrum 
haec  indulgcniia  pro  Urbe  tantum  fuerit  elargila  vel  pro  Orbc  universo,  Pius  IX 
dic  23  Augusli  1861  dcclaravit,  hanc  concessionem  non  ad  Urbem  tantum,  sed 
ad  omnos  lotius  cailiolici  Orbis  Chrislifideles  extendi  (Rescr.  auth.  N.  403, 
pag.  316). 


438  PARS   II.    DE  INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Votis  Seraphici  Patris  fuit  plenissime  satisfactum.  Portiuncula 
enim,  Mater  et  Caput  pusilli  gregis  Fralrum  Minorum,  charis- 
sima  revera  est  omnibus  Filiis  suis,  et  per  totum  orbem  celeber- 
rima  facla  est  ob  singularem  Indulgentiam  de  Portiuncula  nun- 
cupatam. 

972.  Indulgentia  de  Portiuiicida,  quae  vulgo  dicitur  etiam 
del  Perdono  d'  Assisi,  vel  etiam  del  Sacro  Perdono,  est  imme- 
diate  a  Christo  Domino  concessa^  Hujus  propositionis  veritas  pa- 
tet  tum  ex  generali  et  constanti  traditione  in  Ordine  Seraphico, 
tum  ex  testimonio  Scriptorum  tam  Ordinis  quam  exterorum,  quos 
videsis  allegatos  in  Vita  Seraphici  P.  S.  Francisci  a  P.  Candido 
Chalippe  Franciscano  Recoll.  exaratam  (Declarationes  supra  In- 
dulgentia  Portiunculae). 

De  indulgentia  Portiunculae  Doctor  Suarez,  post  relatas  plu- 
rimas  indulgentias  antiquioribus  temporibus  a  Summis  Pontificibus 
concessas,  dicit :  inter  quas  celehris  est  illa,  quam  Honorius  JIT 
concessit  B.  Francisco,  qui  eam  prius  a  Christo  Domino  impe- 
travit  (Tom.  IV.  Disp.  49.  de  Indulg.  sect.  2.  n.  12). 

Unde  in  authentica  Raccolta  sequentia  leguntur :  «  S.  Fran- 
ciscus  instanter  petiit  a  D.  N.  Jesu  Christo  plenariam  indul- 
gentiam  pro  omnibus  iis  Christifidelihus,  qui  contriti  et  confessi 
dictam  parvam  ecclesiam  devote  visitaverint.  Exaudivit  Dominus, 
ob  intercessionem  etiam  beatissimae  Virginis  Mariae,  preces  Servi 
sui,  et  benigne  concessit  imploratam  indulgentiam.  Voluit  tamen 
ut  Franciscus  se  conferret  ad  Summum  Pontificem,  tunc  Hono- 
rium  III,  tamquam  ad  suum  Vicarium,  pro  ejusdem  confirmatione 
obtinenda :  et  Pontifex,  divina  voluntate  cognita,  anno  1223  con- 
firmavit  in  perpetuum  praedictam  indulgenliam  plenariam  pro 
secunda  die  Augusti,  incipiendo  a  primis  Vesperis,  quae  est  anni- 
versaria  dies  consecrationis  memoratae  Ecclesiae  (S.  Mariae  Ange- 
lorum),  quae  postea  magnificentius  constructa  et  ampliata,  hono- 
rifico  titulo  basujcae  fuit  decorata  (Raccolta,  pag.  476). 

Ilaec  eadem  indulgentia  solemniter  pubhcata  fuit  die  1  Au- 
gusti  1223  apud  Sanctam  Mariam  Angelorum  a  septem  Episcopis, 
nempe  Assisiensi,  Perusino,  Eugubino,  Nucerino,  Fulginatensi,  Tu- 
dertino  et  Spoletano.  Cum  indulgentiae  Portiunculae  veritas  com- 
muni  consensione  Historicorum  omnium  antiquorum  et  Scriptorum 
subsequentium  lemporum  clare  pateat,  cum  insuper  Romani  Pon- 
lifices  illam  exlenderint  ad  universas  ecclesias  Ordinis  S.  Franci- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  439 

sci,  esset  profecto,  ait  Benediclus  XIV,  magnae  temeritatis  eam- 
(lem  in  dubium  revocare  ex  eo,  quod  nullum  afferatur  priniilivae 
concessionis  aulhenticuni  nionumentum  (1)  (De  Synodo  Dioeces. 
Lib.  XIll,  cap.  XVllI,  n.  IV  et  V). 

973.  Pulchre  Cardinahs  Beharminus,  praedictam  indulgenliam, 
uti  (livinitus  concessam  ad  preces  S.  P.  N.  Francisci,  coiltra  hae- 
reticnm  Chemnilium  defendens,  scribil : 

«  Non  sine  causa  Chemnitius  hanc  historiam,  falsam  et  fabu- 
losam  haberi  cupit,  quoniam  per  eam  hisloriam  tria  catholica  do- 
gmata  confirmantur  :  unum  de  indulgentiis,  alterum  de  Ponti- 
fice  Maximo,  tertiam  de  Confessione.  Siquidem  ad  preces  S.  Fran- 
cisci  Christus  ipse  plenariam  indulgentiam  dedit,  sed  nonnisi  per 
ministerium  Vicarii  sui  Pontificis  Maximi  dedit,  nec  nisi  per  con- 
tritionem  et  confessionem  a  culpa  expiatis,  et  eam  ecclesiam  vi- 
sitantibus  dedit »   (Lib.  II,  cap.  XX,  De  Indulg.). 

§  H. 

EXTENSIO  INDULGENTIAE  PORTIUNCULAE  AD  OMNES  ECCLESIAS 
ORDINIS  S.  FRANCISCI. 

974.  Indulgentia  plenaria  concessa  primitus  pro  sola  ecclesia 
Portiunculae  a  primis  Vesperis  kalendarum  Augusli  usque  ad  Ve- 
speras  sequentis  diei  extenditur  in  perpetuum  ad  omnes  ecclesias 
Ordinis  S.  Francisci  de  Observantia  et  Reformatorum  ubique  exi- 
stenles  pro  secunda  die  Augusti  a  primis  Vesperis  usque  ad  oc- 
casum  sohs  diei  hujusmodi,  dummodo  hicraturi  fuerint  confessi, 
sacra  Communione  refecti,  aliquam  ex  praedictis  ecclesiis  visitave- 
rint,  ibique  pro  consuetis  finibus  oraverint  (Greg.  XV,  Bulla  Splen- 
dor  paternae  gloriae,  die  4  Juhi  162"2;  Raccolta,  pag.  476;  vid. 
Buiiam  apud  Lantuscam  et  Ferraris  verb.  Indulg.J. 


fl)  De  Indulgentia  Portiunculae  scripsit  anno  circitcr  1279  celebris  Petrus 
Joannes  Olivi  Ordinis  Minorum,  discipulus  S.  Bonaventunie.  Preliosum  codicem 
anlea  ignotum  invenit  P.  Fidelis  a  Fanna  b.  m.  in  bibliotheca  Romana  Principis 
Borghese,  el  solerles  Patrcs  nostri  Collegii  S.  Bonaventurac  in  Quaracchi  prope 
Florcnliam  prinii  publicarunl.  Non  solum  utile,  sed  deleclabile  quoque  ost  hu- 
jusmodi  tractalum  pcrlegere,  quem  Lcclores  invcnient  cliam  editum  in  periodico 
«  Acta  Ordinis  Minorum  »  ann.  XIV,  pag.  139  et  sqq. 


4'^0  PARS   II.    DE   INDULGKNTIIS   IN   SPECIE. 

Indiilgentia  Portiunculae  pro  omnibus  Chrislifidelibus  a  prae- 
laudato  Pontifice  concessa  quoque  fuit  sub  die  12  Octobris  ejusdem 
anni  1622  omnibus  ecclesiis  Ordinis  Minorum  Capuccinorum  ;  ab 
Urbano  VIII  per  Bullam  Cvm  nuper  die  13  Januarii  1643  eccle- 
siis  Tertii  Ordinis  regularis  Franciscalis;  a  Clemente  X  die  3  Oclo- 
bris  1670  omnibus  ecclesiis  Minorum  Conventualium,  et  ab  aliis  Sum- 
mis  Pontificibus  ad  omnes  ecclesias  Monialium  Secundi  et  Tertii 
Ordinis  extensa  fuit  (Cf.  Raccolta,  Minderer,  part.  %  n.  258  et 
313;  Ferraris  et  Lantusca  verb.  Jndulgentia). 

975.  Innocentius  XI,  BuUa  Alias  22  Januarii  1687  (vel  1689 
ut  habet  Raccolta),  perpetuo  indulsit  ut  praedicta  indulgenlia  de 
Portiuncula  in  omnibus  ecclesiis  Ordinis  S.  Francisci  de  Observanlia 
et  Beformatorum  applicari  possit  per  modum  suffragii  etiam  fide- 
libus  defunctis.  Idem  dicendum,  ex  concessione  S.  Sedis,  de  ec- 
clesiis  ceterorum  Ordinum  Franciscahum,  etiam  Monialium  Secundi 
et  Tertii  Ordinis  regularis  (Cf.  Raccolta  et  auctores  cit.  Chahppe, 
Vita  di  S.  Francesco,  dichiarazioni  sopra  rindulg.  della  Porziun- 
cola;  vid.  Bullam  penes  Chronol.  Ord.  Min.  Perusini  tom.  I,  pag.  261 ; 
Ferraris  verb.  Indulg.  n.  ol). 

Belate  ad  ecclesias  Monialium  Clarissarum  indulgentia  Por- 
tiunculae  speciali  niodo  confirmata  est  a  Summo  Pontifice  Bene- 
dicto  XIV  die  23  Septembris  1741  (Decr.  auth.  N.  132;  Bescr. 
aulh.  N.  122). 

976.  Quae  de  Portiuncula  ejusque  indulgentia  hucusque  ex- 
posuimus,  continentur  in  sequenti  elogio  Martyrologii  Franciscani 
die  2  Augusti :  Apud  Assisium  in  Umbria,  dedicatio  ecclesiae 
S.  Mariae  Angelorum,  quae  etiam  de  Portiuncula  nuncupatur, 
a  Seraphico  Patre  nostro  Francisco  summo  in  honore  habitae, 
quam  et  Caput  sui  Ordinis  instituit;  et  in  ea  indulgentiam  ple- 
nariam  a  Christo  Domino,  SS.  Deiparae  Virginis  interventu, 
obtinuit  pro  cunctis  Fidelibus,  quam  Honorius  Tertius  Pontifex 
Maximus,  ut  Christi  Vicarius,  de  ejusdem  Christi  mandato  con- 
firmavit,  el  Gregorius  XV  ad  alias  ecclesias  nostri  Seraphici 
Ordinis  extendil,  Jnnocentius  vei^o  XJ  sancivit  etiam  pro  defun- 
ctis  suffragari, 

^ll,  Singulare  indulgentiae  Portiunculae  illud  praecipue  est, 
quod  eam  Christifideles  lucrari  possint  toties  quoties  in  ecclesias 
Franciscales  ingrediuntur,  et  parumper  ibi  orant,  id  est  pluries 
in  eadem  die  {Raccolta,  pag.  kl^-kll ;  Decr.  auth.  N.  344), 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  441 

§  HI. 

CONDITIONES  PRO  LUCRANDA  INDULGENTIA  PORTIUNCULAE. 

978.  Ut  Chrislifideles  consequi  possinl  indiilgenliam  a  Porliun- 
cula  nuncupatam,  praescriplas  conditiones  servare  omnino  debent, 
quas  modo  indicamus  et  explicamus. 

a)  In  ipsa  ecclesia  Portiunculae  conditiones  sunt :  sacra- 
mcntalis  peccatorum  confessio,  et  devota  ejusdem  ecclesiae  visi- 
tatio  juxta  pelitionem  a  Seraphico  P.  S.  Francisco  Domino  nostro 
Jesu  Chrislo  factam.  Communio  igilur  pro  fidehbus  qui  in  ipsa 
parva  ecclesia  Portiuncxdae  visitationes  peragunt,  non  est  conditio 
necessaria  ad  plenariam  indulgentiam  assequendam:  siquidem  Chri- 
stus  Dominus  eam  concessit  et  Honorius  III  confirmavit  juxta  di- 
ctam  petitionem  S.  P.  Francisci  sine  exigentia  Communionis  fa- 
ctam.  Sed  aniinadvertendum  est,  quod  ut  praedicta  indulgentia  lu- 
crari  possit,  requiritur  ut  ipsa  sacra  Cappella  seu  parva  ecclesia 
de  Portiuncula  nuncupata  visitetur.  Nam  S.  Franciscus  pro  ea 
ipsam  obtinuit,  et  insuper  quia  temporo  concessionis  ipsa  tantum- 
modo  sub  appellatione  S.  Mariae  Angelorum  sive  Portiunculae  ve- 
niebat  (Cf.  Minderer,  part.  2,  n.  309,  310). 

Quare  Christifideiibus,  qui  die  2  Augusti,  incipiendo  a  primis 
vesperis  usque  ad  occasum  solis  diei  hujusmodi,  plenariam  indul- 
gentiam  del  Perdono  in  ipsa  ecclesia  Portiunculae  assequi  volunt, 
salis  est  ut  sint  contriti,  confessi  et  devotas  visitationes  peragant, 
ingrediendo  Portiunculam  et  ab  ea  egrediendo,  quin  ad  valorem 
necessariae  sint  Communio  et  preces.  In  praxi  tamen,  etiam  in 
ipsa  ecclesia  Portiunculae,  solent  fideles  valde  laudabiiiter  sacra 
Communione  refici  et  preces  effundere,  quamvis  quoad  preces  ob 
ingentem  populorum  frequentiam  in  cerlis  diei  horis,  nequeant  in 
ipsa  sacra  Capella  sistere  pro  oratione  peragenda. 

b)  In  ceteris  ecclesiis  Franciscani  Ordinis,  conditiones  ad 
lucrandam  indulgentiam  Portiunculae  sunt :  Confessio,  Communio 
et  Visitatio  ecclesiae  cum  precibus  juxta  mentem  Summi  Pontificis 
seu  pro  consuelis  finibus,  qui  sunt :  pro  christianorum  Principum 
conc(<rdia,  liaeresum  extirpatione  ac  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione. 

979.  Pro  acquisitione  ejusdem  plenariae  indulgentiae  omnino 
requiritur,  ut    in    Ecclesiis  Ordinis  Minorum,  vel  in   illis  quae 


/+4:2  PARS    II.    Dt:   INDULGENTIIS   IN    SPECIK. 

privilegio  Portiiuiculae  gaudenl,  peragatur  visitatio  et  ibidem 
praescriplae  preces  persolvantur.  Qnoad  Confessionem  cerlum 
est,  eam  ubilibet  fieri  posse ;  et  quoad  Communionem  a  Grego- 
rio  XV  praescriptam  pro  lucranda  indulgeutia  Portiunculae,  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum  expresse  declaratum  est,  non  esse 
necessarium  ut  ea  fiat  in  ecclesiis  Ordinis  S.  Francisci  (Decr.  12  Ju- 
lii  1847.  N.  344  ad  4"). 

980.  NoTANDA.  Relale  ad  praefalas  conditiones  pro  lucranda 
indulgentia  Porliunculae  praescriplas,  ea  quae  sequuntur,  adno- 
tanda  veniunt : 

a)  Juxta  generale  Decretum  diei  0  Octobris  1870  tum  Con- 
fessio  tum  Communio  peragi  possunt  in  pervigilio  festivitatis, 
nempe  die  qui  immediate  praecedit  sequentem,  pro  quo  concessa 
est  indulgenlia  quaelibet :  in  casu  nostro  fieri  possunt  die  prima 
Augusti  (Decr.  autb.  N.  426). 

b)  Imo  juxta  novissimam  concessionem  a  Leone  XIII  factam, 
Confessio  sacramentalis  peracta  etiam  die  30  Julii,  nimirum  die 
immediate  praecedenti  pervigilium  diei,  quo  a  primis  vesperis  da- 
tur  perfrui  indulgentia  de  Portiuncula,  valet  ad  memoratam  in- 
dulgentiam  acquirendam  pro  universis  Chrislifidelibus,  servata 
tamen  in  adimplendis  aliis  piis  operibus  regula  generali  circa  mo- 
dum  et  tempus  in  concessione  praedictae  indulgentiae  praescri- 
ptum  (Decr.  14  Julii  1894,  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  XIll,  pag. 
130). 

c)  Pro  lucranda  indulgentia  Portiunculae  valet  et  sufficit 
Confessio  hebdomadalis ,  pro  iis  scilicet  Christifidelibus,  qui  semel 
saltem  in  hebdomada  ad  Sacramentum  Poenitentiae  accedere  so- 
lent,  dummodo  post  ultimam  Confessionem  nullius  lethalis  culpae 
sint  conscii  (Decr.  12  Martii  18oo.  N.  364  ad  1°^). 

d)  Verum,  hujusmodi  privilegium  non  suffragatur  illis,  qui 
non  assolent  confiteri  semel  saltem  in  hebdomada,  sed  rarius ; 
quamvis  confessi  sint  intra  hebdomadam  ante  festivitatem,  cui  est 
adnexa  indulgentia  (Decr.  eod.  ad  2"')- 

e)  Licet  Confessio  et  Communio  pro  acquirenda  indulgentia 
Portiunculae  praescriptae,  peragi  possint  in  pervigilio  festivitatis, 
nempe  1  Augusti  ante  meridiem,  et  quoad  Confessionem  etiam  die 
30  Julii,  tamen  indulgentia  tunc  acquiri  nequit.  Nam  indulgentia 
Portiunculae  ac  ideo  tempus  ad  eam  lucrandam  incipit  a  primis 
vesperis  diei  2  Augusti  usque  ad  occasum  solis  ejusdem  diei. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  443 

f)  Quare  praescripta  visilatio  eccleslae,  privilegio  de  Por- 
liuncula  decoralae,  intra  hoc  temporis  spatium  peragi  debet;  si 
extra  illud  fiat,  non  valet  ad  plenariam  indulgenliam  lucrandam. 

g)  Toties  repeli  debet  visitalio  cum  precibus,  ecclesiam  in- 
grediendo  et  ab  ea  egrediendo,  quolies  Christifidelis  lucrari  cupit 
indulgentiam. 

h)  CoUige  :  Qui  mane  die  1  Augusti  ad  Sacramenta  Confes- 
sionis  et  Communionis  accesserit,  et  post  meridiem  ejusdem  diei, 
hora  qua  in  Choro  recitari  solent  vesperae  ac  deinceps,  visitaiiones 
peregerit;  indulgentias  jam  lucratus  est,  et  polest  die  sequenti 
(:2  Augusti)  alias  plenarias  indulgentias  lucrari,  iterando  visilatio- 
nes  cum  precibus. 

i)  Potest  etiam  quis  die  1  Augusti  hora  vesperarum  eccle- 
siae  visiialiones  peragere,  et  die  sequenti  Sacramenta  Confessionis 
et  Communionis  suscipere  (vid.  n.  134). 

§  IV. 

INDULGENTIA  PORTIUNCULAE  PLURIES  ACQUIRI  POTEST  ETIAM 

PRO  SEMETIPSO. 

981.  Communis  fere  opinio  fuit,  quod  plenaria  indulgentia 
Porliunculae  semel  tantum  sibimetipsi  applicari  possit,  et  quoad 
ceteras  quae  acquiruntur,  animabus  tantum  Purgatorii  forent  ap- 
plicabiles.  Sacra  Congregatio  Indulgentiarum  super  re  interrogata, 
respondit  et  declaravit,  Christifideles  posse  etiam  sibi  pluries  in- 
dulgentiam  Portiunculae  applicare.  Dubium  praelaudatae  S.  Con- 
gregationi  propositum  sequens  est : 

ViGEVANEN.  Hodiernus  Parochus  Ecclesiae  S.  Mariae  Majoris 
in  oppido  vulgo  dicto  Laumelli,  Dioecesis  Viglevanensis  (Vigevano), 
humiliter  adit  hanc  S.  Congregationem  Indulgentiarum,  enixe  im- 
plorans  solulionem  sequentis  dubii : 

Juxla  resolutionem  memoratae  Sacrae  Congregalionis  die  22 
Februarii  1847  declaralum  fuit,  visitantes  Ecclesias  Ordinis  S.  Fran- 
cisci  die  secunda  Augusti  lucrari  posse  indulgentiam  plenariam, 
applicabilem  quoque  animabus  Purgatorii,  toties  quoties  in  eas  in- 
grediunlur  et  parumper  ibi  orant.  —  Modo  quaeritur : 

An  Christifideles  applicare  sibimetipsis  queant  praefatam 
Indulgentiam  Ptenariam  toties  quoties   visitant  sive  praedictas 


444  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Ecclesias  Ordinis  S.  Francisci,  sive  alias  quibus  a  S.  Sede  con- 
cessum  fuerit  privilegium  ejusdem  indulgentiae  a  Portiuncula 
nuncupatae,  vel  an  lucrari  valeant  Indulgentiam  Plenariam  se- 
mel  tantum  pro  seipsis,  et  aliis  vicibus  pro  animabus  Purga- 
torii  ? 

Et  S.  Coiigregatio  proposito  clubio  respondendum  censuit : 

Ad  1""  partena  :  Afflrmative ; 

Ad  2"''  partem  :  Negative. 

Datum  Romae  e  Secretaria  S.  Congregationis  Indulg.  Sacrisque 
Reliquiis  praepositae  die  17  Augusti  1892. 

982.  Ad  rectam  intelligentiam  hujus  Decreti  sequentia  notanda 
sunt : 

1.  Indulgentia  Portiunculae  primitus  et  directe,  non  defunctis, 
sed  vivis  fuit  concessa. 

2.  Certum  est,  fidelem  viventem  non  posse  eodem  tempore 
lucrari  pro  semetipso  plures  indulgentias  plenarias:  Hoc  enim  pu- 
gnat  cum  ipsa  indulgentiae  plenariae  notione,  quae  consistit  in  re- 
missione  totius  poenae  temporalis,  peccatis  quoad  culpam  remissis 
debitae.  Acquisita  ergo  una  indulgentia  plenaria,  ac  ideo-  qualii)et 
poena  temporali  remissa,  acquisitio  alterius  indulgentiae  plenariae 
pro  se  ipso  locum  habere  non  potest,  cum  desit  poena  remittenda. 

3.  Sed  homo,  praeter  quam  quod  nequeat  esse  absolute  certus 
de  lucro  indulgentiae  sibi  applicatae,  potest  eodem  die  plaries  in 
peccata  labi  et  ideo  sibi  demereri  novas  poenas  temporales.  En 
igitur  casus,  in  quo  Fidelis  potest  pluries  in  die,  si  concessio  facta 
est  prout  in  casu  nostro,  sii3i  lucrari  indulgentias  plenarias. 

§  V. 

PRAEROGATIVAE  INDULGENTIAE  PORTIUNCULAE. 

983.  Cum  indulgentia  Portiunculae  sit  in  toto  Orbe  catholico 
famosissima,  quaeri  potest,  an  differat  ab  alia  quacumque  indul- 
gentia  plenaria?  Cui  respondetur,  eam  non  differre  ab  intrinseco; 
siquidem  quaelibet  indulgentia  plenaria,  etiam  illa  Jubilaei  (vid. 
n.  62),  est  relaxatio  poenarum  omnium  temporalium  ex  peccatis 
quoad  culpam  remissis  remanentium.  Differt  vero  ab  alia  indul- 
gentia  plenaria  ab  extinnseco  et  ab  adjunctis: 


CAP.    V.    INDULGENTIAE    LOCALES    ETC.  44o 

l*"  Qnia  indulgentia  Poitiunculae  est  immediate  a  Christo 
Domino  concessa,  et  cognita  volunlate  Chrisli  ab  Honorio  II[  ap- 
probata  et  confirmata  (Vid.  n.  97:2). 

2°  Quia  est  facilHma  ad  ejus  lucrum,  cum  in  ecclesia  ipsa 
Portiunculae  sola  requiratur  rehgiosa  visilalio  et  peccatorum  suo- 
rum  sacramentahs  Confessio,  quibus  in  aliis  ecclesiis  adjungitur 
tantum  Communio  et  preces;  quae  pia  opera,  i^espectu  priorum 
temporum,  levissima  dici  debent  pro  lucro  tanti  thesauri,  qualis 
est  indulgentia  plenaria. 

3°  Est  Kcclesiae  Dei  ulilissima,  quia  per  indulgenliam  Por- 
tiunculae,  ut  docet  Ven.  Cardinalis  Bellarminus  supra  laudatus,  tri- 
plex  dogma  fidei  confirmatur,  scilicet  mdulgentiarum  existentia, 
Romani  Pontificis  in  iis  concedendis  auctoritas,  et  confessionis 
auricularis  necessitas. 

4*^  Est  salutaribus  fructibus  foecundissima,  eo  quod  Deus 
illa  die  (qui  dici  solet  dies  condonationis  seu  reconciliationis, 
vulgo  giorno  del  Perdono)  uberrime  videatur  dispensare  gratias 
suas  actuales  impellentes  etiam  gravissimos  peccatores  ad  veram 
cordis  conversionem.  Unde  saepe  contingit,  ut  etiam  homines  per- 
ditae  vitae  et  praecepti  ecclesiastici  de  annua  confessione  et  de 
Communione  in  Paschate  neglectores,  diem  hunc  del  sacro  Per- 
dono  praeterire  nolint,  tanto  lucro  negleclo. 

5°  Est  copiosissima  et  singidaris,  cum  pluries  seu  toties 
acquiri  possit,  quoties  fideles  in  ecclesias  Franciscales  ingrediun- 
tur,  et  parumper  ibi  orant. 

6°  Est  incommunicahilis ,  videlicet  in  generaU  communica- 
tione  indulgentiarum  inter  Ordines,  etiam  Mendicantes,  indulgen- 
lia  Portiunculae  non  comprehenditur:  haec  enim  indulgentia  est 
singularis  et  specialissima,  quam  exoptavit  et  obtinuit  Seraphi- 
cus  Pater  S.  Franciscus,  ut  capella  Portiunculae,  futura  Mater  Or- 
dinis  Minorum  ac  coelestibus  apparitionibus  decorata,  in  pecuhari 
devotione  haberetur.  Hinc  est  quod  Summi  Pontifices,  eamdem 
indulgentiam  ad  ceteras  ecclesias  Franciscales  extenderunt  per 
speciales  Litteras  Apostolicas,  quibus  praefata  indulgentia  non 
confirmabatur  pro  ceteris  ecclesiis  Ordinis,  quatenus  opus  fue- 
ril,  sed  simphciter  concedehatur  (Cf.  Minderer  part.  H,  n.  313, 
pag.  285). 

7"^  Dici  etiam  potest  typica,  cum  in  similitudinem  indul- 
gentiae  Portiunculae,  ahae  concessae  sint  a  Homanis  Ponlificibus. 


44G  PARS   TI.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Sic  indulgenlia  ad  instar  Portiunculae,  tolies  quoties  lucranda, 
concessa  est  pro  solemnitale  B.  M.  Virginis  de  Rosario,  Dominica 
prima  Octobris,  omnibus  ecclesiis,  in  quibus  confralernitas  SS.  Ro- 
sarii  reperitur  erecta;  —  pro  Dominica  tertia  Seplembris,  id  est 
in  festo  septem  Dolorum  B.  Mariae  Virginis,  ecclesiis  Ordinis  Ser- 
vilarum  etiam  Monialium,  necnon  ecciesiis  eorum  Tertiariorum 
vel  in  quibus  erecta  est  Confraternilas  ejusdem  B.  M.  Virginis 
Septem  Dolorum;  —  pro  die  10  Julii,  festo  B.  M.  Virginis  de 
Monte  Carmelo,  omnibus  ecclesiis  ejusdem  Ordinis;  quibus  addi 
polest  similis  indulgentia  a  Gregorio  XIII  jam  concessa  omnibus 
ecclesiis  Ordinis  Minimorum  pro  festo  S.  Francisci  de  Paula,  de  qua 
vide  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVI,  p.  438. 

Insuper  habetur  quod  Sodales  Cincturati,  expletis  conditioni- 
bus  praescriptis,  in  die  Nativitatis  B.  M.  Virginis  ex  indulto  Gre- 
gorii  XIII  eamdem  consequantur  indulgentiam,  ac  visitantes  primo 
et  secundo  die  Augusti  ecclesiam  B.  M.  Virginis  in  Portiun- 
cula,  dictam  de  Angelis  extra  muros  Assisii.  —  Habetur  etiam, 
quod  iisdem  Confratribus  sacrae  Cincturae,  in  Dominica  sequente 
feslum  S.  Nicolai  de  Tolenlino...  visitantibus  a  primis  vesperis  ad 
totam  Dominicam  capellam  S.  Nicolai  et  altare  Confraternitatis 
conceditur  indulgentia  Portiunculae,  lucranda  proinde  toties  quo- 
ties  (Decr.  aulh.  N.  446). 

984.  Si  attendalur  ad  integrum  Decretum  mox  citatum  quoad 
Confratres  Cincturatos,  videbitur  profecto,  quod  cum  conceditur 
indulgentia  Portiunculae,  quin  in  documento  addatur  clausula 
toties  quoties  vel  aequivalens,  hujusmodi  clausula,  licet  non  ex- 
pressa,  jam  per  se  supponitur.  Sane,  indulgentia  Portiunculae 
juxta  mentem  S.  Sedis  in  suis  Brevibus,  sive  Decretis,  vel  Rescri- 
ptis  panditam,  et  etiam  juxta  Christifidehum  persuasionem,  non 
est  simplex  et  ordinaria  indulgentia,  sed  privilegiata  et  extraor- 
dinaria,  talis  nempe,  quae  repetitis  intra  unius  diei  ecclesiastici 
spatium  operibus  injunctis,  toties  acquiri  possit  Indulgentia.  Si  ita 
non  esset,  nulla  ratio  appareret,  cur  in  documentis  S.  Sedis  non- 
iiullae  indulgentiae  concedantur  cum  appellatione  de  Portiuncula. 
In  memorato  Decreto  pro  Confratribus  Cincturatis  edito,  fit  mentio 
in  parte  expositiva  de  duobus  diebus,  in  quibus  praedicti  Con- 
fratres  acquirere  possunt  indulgentiam  Portiunculae.  At  in  respe- 
ctivis  documentis  non  dicitur,  an  in  hujusmodi  diebus  praefata 
indulgentia  acquiri  possit  toties   quoties.   Dubium  hoc  S.  Congre- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  447 

gatioiii  Indiilgenliarum  proposilum  fuit  solvendum,  quae  respon- 
dit  a/firnmlice,  videlicet,  quod  indulgenlia  Portiunculae  concessa 
Confraternitali  Cincturalorum,  lucrari  possit  ab  ipsis  toties  quoties, 
quamvis  in  documentis  S.  Sedis  hujusmodi  clausula  desit. 

Ilinc  est  quod  Summus  Pontifex  Leo  XIII,  dum  in  Sua  Con- 
stitutione  Misericors  Dei  Filius  Tertiariis  Franciscalibus  saecula- 
ribus  indulgentiam  plenariam  elargitur  pro  die  2  Augusti,  haud  no- 
niinat  indulgentiam  Portiunculae,  quam  non  intendebat  concedere 
ecclesiis  sive  oratoriis,  ubi  sedes  est  Sodalitii,  sed  dicit,  quod  prae- 
dictis  Tertiariis  jus  sit  indulgentiam  plenariam  consequendi  «  die 
2  Augusti,  festo  Mariae  Angelorum  reginae  ob  Basilicam  ejus 
dedicatam  ». 

Et  veritas  confirmatur  ex  Raccolta  (pag.  477)  quae  docet, 
indulgentiam  Pontiunculae  illud,  ut  singulare,  habere,  quod  ea  lu- 
crari  possit  toties  quoties:  Quello  poi,  che  ha  m  singolare  que- 
sta  Indulgenza,  si  e,  che  pud  lucrarsi  toties  quoties. 

Quare  S.  Congregatio  Indulgentiarum  in  concessionibus  indul- 
gentiae  Porliunculae  apponere  solet  clausulam  reslrictivam  quoad 
distantiam,  quae  debet  esse  saltem  mille  passuum  ab  alia  ecclesia 
vel  oratorio  publico,  cui  similis  indulgentia  concessa  sit;  de  quo 
hanc  reddit  rationem:  Attenta  speciali  praerogativa  indulgentiae 
Portiunculae,  expedit  elc.  Ergo  specialis  et  propria  praerogaliva 
indulgentiae  Porliunculae  est,  ut  ea  toties  quoties  acquiri  possit, 
licet  hae  duae  voces  non  reperiantur  expressae  in  documento  con- 
cessionis  indulgentiae  Portiunculae. 

985.  Hinc  resolvitur  dubium,  quod  exoriri  potest  in  interpre- 
tatione  formulae  restrictivae,  qua  Clemens  Xlll  usus  est  in  Re- 
scripto,  quod  modo  dabimus.  Antea  sciendum  est,  P.  Aloysium  Lau- 
terman,  Agentem  in  Urbe  pro  nostris  Franciscanis  Nationis  Ger- 
mano  Belgicae  instante  Provinciae  Germaniae  Inferioris  Ex  Ministro 
ac  Missionum  Praefecto,  petiisse  a  S.  Sede  pro  ecclesiis  Missio- 
niun  FF.  Recollectorum  ejusdem  Nationis  Germano-Belgicae  exten- 
sionem  indulgentine  Portiunculae,  etiam  ad  alios  dies,  et  haec  pe- 
titio  facta  est  ob  defectum  Sacerdotum  Confessariorum  in  illis 
Missionibus,  ita  ut  populus  non  posset  in  uno  die  Sacramentis 
necessariis  repci.  Summus  Pontifex  porrectis  precibus  benigne 
annuit,  ut  in  sequenli  Rescripto. 

Ex  Audientia  SS.  die  29  Martii  1703.  SSmus  D.  N.  Cle- 
niens  PP.  XIII,  ex  speciali  gratia,  attentis  specialibus  circumslanliis, 


448  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

inilulgenticam  plenariam  in  perpetnum  concessam  omnibus  eccle- 
siis  Ordinis  Minorum  S.  Francisci  die  2  Augusti,  Portiunculae 
nuncupatam,  extendit  in  omnibus  et  singulis  ecclesiis  FF.  Recol- 
lectorum  praefati  Ordinis  S.  Francisci  ad  tolam  Octavam,  ita  ta- 
men,  ut  semel  spatio  octidui  ab  unoquoque  Christifideli  lucrari 
valeat.  Voluitque  Sanctitas  Sua  hanc  gratiam  sulTragari  futuris  per- 
petuis  temporibus  absque  ulla  Brevis  expeditione. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
die  et  anno  praefatae  Audientiae. 

JoANNES  DE  CoMiTiBus,  S.  Congr.  Secretavius. 

Adverte  !•'  quod  dum  dicitur:  in  omnibus  et  singulis  eccle- 
siis  FF.  Recollectorum,  id  intelligendum  est  de  ecclesiis  Missio- 
num,  prout  fert  petitio  P.  Agentis,  et  verba  Apostolici  Rescripti 
«  attentis  peculiaribus  circumstantiis  »  satis  indicant. 

Adverte  2^  Summum  Ponlificem  extendere  ad  praedictas 
ecclesias  non  indulgentiam  quamcumque  plenariam,  sed  indul- 
gentiam  plenariam  Portiunculae  nuncupatam. 

Adverte  3"  (et  hoc  est  dubium  quod  supra  innuiraus),  verba 
Rescripti  «  semel  spatio  octidui »  non  referri  directe  ad  indul- 
gentiam,  quasi  scilicet  indulgentia  Portiunculae  una  tanlum  vice 
acquiri  possit,  (quo  in  casu  non  esset  amplius  indulgentia  Portiun- 
culae)  sed  referri  ad  tempus,  quo  eadem  indulgentia  lucrari  pos- 
sit,  ita  ut  sensus  sit;  quod  indulgentia  Portiunculae  non  in  omni- 
bus  Octidui  diebus,  sed  in  una  tantum  Octidui  die  ecclesiastica 
a  singulis  Christifidelibus  acquiri  possit  toties  quoties  (Cf.  Chrono- 
log.  Ord.  Min.  tom.  4,  pag.  oOO  et  seq.). 

E  contra,  jure  dubitari  potest,  an  Sororibus  Tertiariis  Franci- 
scalibus  concessa  sit  indulgentia  Portiunculae  in  sequenti  Rescripto: 

Beatissime  Pater  !  In  tota  provincia  Tyrolensi  in  quamplu- 
rimis  locis  adsunt  aliquae  moniales  et  sorores  Tertii  Ordinis  S. 
Francisci  simplicia  quidem  vota  habentes,  et  claustraliter  in  qui- 
busdam  domibus  viventes,  et  ecclesiis  publicis  carentes,  ideo  sup- 
plicant  S.  V.  ut  dignetur  eisdem  concedere,  ut  visitantes  capellas, 
seu  oratoria  intra  supradictas  domos  in  die  secunda  Augusti 
lucrari  possint  indulgentiam  Portiunculae,  qua  gaudent  omnes 
ecclesiae  tam  Monialium,  quam  Religiosorum  Ordinis  S.  Francisci, 
eo  quod  cum  decentia  et  modestia  religiosa  accedere  nequeant  ad 


I 


:jiA 


CAP.    V.    INDULGKNTIAE    LOCALES   ETC.  440 

ecclesias  Onlinis  in  die  praedicla:  snpplicanl  pariler,  nt  eandem 
indnlgenliam  Incrari  possint  omnes  domeslici,  et  degentes  in  prae- 
diclis  domibus.  Ciijns  Deus  etc. 

Ek  Audienlia  Sanctissimi  die  5  Oct.  \7C)± 

Sanctissimns  Dominus  Noster  Clemens  PP.  XIll,  omnibns  monia- 
libns  et  sororibus  tertii  Ordinis  S.  Francisci  nec  non  caeleris  in 
earum  monasteriis  degentibns  provinciae  Tyrolensis  concessit,  ut 
vere  poenitentes,  confessae,  ac  sacra  communione  refectae  indul- 
gentiam  plenariam  pro  die  secunda  Aui^nisti  incipiendo  a  primis 
vesperis  usque  ad  occasum  solis  ejnsmodi  diei  consequi  valeant, 
devote  visitantes  oratorium  aut  capellas  sitas  intra  claustra,  dum- 
modo  ecclesia  pnblica  et  exterior  in  earum  monasteriis  constructa 
non  reperiatur:  voluitque  Sanctitas  Sua  hanc  gratiam  eisdem  suffra- 
gari  fnturis  perpetuis  temporibus  absque  ulla  Brevis  expeditione. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  Sacrae  Congregationis  Indulgen- 
gentiarum,  die  et  anno  praefatae  Audientiae. 

J.  DE  CoMiTiBUS,  Sacrae  Congreg. 
Indulg.  Secrelarius. 

Cum  in  precibns  tanlum,  non  vero  in  concessione  fiat  mentio 
de  indulgentia  Portiunculae,  dubium  revera  exorilnr,  an  illa  in- 
dulgentia  plenaria  a  landato  Summo  Pontifice  Sororibus  concessa, 
inlelligenda  sit  toties  quoties  ab  eisdem  lucranda.  Dubium  tamen 
modo  sublalum  est,  cum  currenti  anno  1896  praedictae  Sorores 
Franciscales  Provinciae  Tyrolensis  petierint  et  obtinuerint  ab  Apo- 
stolica  Sede  novum  Indultum,  quo  suis  votis  fuit  plene  satisfactum. 

986.  Memorata  indulgentia  non  solet  a  Summis  Pontificibus 
suspendi  per  Annum  Sanctum  in  ipsa  ecclesia  S.  Mariae  Ange- 
lorum  seu  Portiunculae :  Nos  cupientes,  ita  declaravit  Innocen- 
tius  XM,  ut  ecclesia  S.  Mariae  Angelorum,  domus  Ordinis  Fratrum 
Minorum  S.  Francisci  de  Observantia,  prope  et  extra  muros  civi- 
latis  Assisien.  congruis  frequentetur  honorihus,  ad  eamqne  Chri- 
stifideles  lubenlius  accedant,  quo  exinde  spiritualibus  gratiis  se 
uberius  refectos  conspexerint,  tenore  praesentium  declaramns  men- 
lis  et  intentionis  nostrae  minime  fuisse  nec  esse  sub  praefata  in- 
dulgenliarum  suspensione,  indulgentiam  utriusque  sexus  Cbristifi- 
delibus,  praedictam  ecclesiam  die  secunda  mensis  Augusti,  a  pri- 
mis  vesperis  usque  ad  occasum  solis  diei  buiusmodi,  visitantibus, 

29 


430  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

et  reqnisila  pro  eadem  iiululgentia  conseqnenda  peragentibiis, 
concessam  comprehendere,  prout  minime  comprehendimus,  nec 
comprehensam  esse  in  verbo  Romani  Pontificis,  attestamur.  In  con- 
trarium  facienlibus  non  obstantibns  quibuscumque  (Breve  Cum  ob 
sacri  Jubilaei  celebrationem  die21  Aug.  1G99,  relalum  a  Lantusca, 
Matthaeucci  Ofllcialis  Curiae,  Kazenberger,  Minderer,  Ferraris). 

Similem  declarationem  jam  fecerant  alii  Pontifices,  et  signan- 
ter  Clemens  VIII,  Urbanus  VIII,  Innocentius  X,  Clemens  X,  et  de- 
inceps  Benedictus  XIII.  Imo  postremus  hic  Pontifex  eodem  privi- 
legio  pro  anno  Jubilaei  1725  decoravit  ecclesiam  S.  Mariae  de  Ara- 
coeli  per  monitum  Emi  Cardinalis  Paolucci  Urbis  Vicarii  die  28 
Julii  1725,  nec  non  alias  ecclesias  Ordinis  in  variis  nationibus. 

987.  At  vero  Benedictus  XIV  anno  Jubilaei  1750  ardentissimo 
flagrans  desiderio,  ut  uiiiversum  populum  chrislianum,  si  fierl 
potuisset,  Romam,  communem  palriam,  mundi  reginam  et  sanctae 
universalis  Ecclesiae  Matrem  ac  Dominam  deduceret,  postquam 
omnibus  Sanctuariis  Orbis  negasset  quamcumque  plenariam  pro 
vivis  indnlgenliam  applicari,  peculiari  quoque  providentia  motus, 
indulsit  pro  feslo  Porliunculae,  ejusdem  indulgentiam  applicari 
dumlaxat  posse  in  suflragium  animarum  in  Purgatorio  degentium 
(Carolus  Perusiiii,  in  Chronol.  Ord.  tom.  I,  p.  410 ;  cf.  Minderer, 
parl.  2,  n.  254). 

988.  In  aliis  vero  ecclesiis  Ordinis  Minorum  praefata  indul- 
genlia  suspendilur  Anno  Sancto  pro  vivis,  non  vero  pro  defun- 
ctis,  nisi  aliter  declarelur  ab  Apostolica  Sede.  Indulgentiae  enim 
pro  defunctis,  Jubilaeo  anni  1750  perdurante,  non  solum  a  Summo 
Pontifice  Benedicto  XIV  non  fuerunt  suspensae,  sed  ex  concessione 
ejusdem  Ponlificis  defunctis  applicari  poterant  illae  eliam,  quae  alias 
ipsis  non  essent  applicabiles,  utpole  pro  vivis  tantum  concessae  (Cf. 
Bulla  Cum  Nos  nuper  17  Maji  1749,  apud  Decr.  auth.  pag.  494). 

§  VI. 

INDULGENTIA  PLENARIA,  QUOTIDIANA,  PERPETUA  IN  ECCLESIA 
S.  MARIAE  ANGELORUM. 

989.  Innocentius  XII  concessit  in  perpetuum  indulgentiam  ple- 
naiiam  in  ccclesia  S.  Mariae  Angelorum  prope  Assisium  pro 
omnibus  Christindelibus,  qui  illam  vere  poenitentes  et  confessi,  ac 
sacra  Conimuriione  refecli,  in  quocumque  anni  die  visitaverint,  et 


CAP.    V.   INDULGENTIAE   LOCALES   ETCc  4ol 

ibi  pro  chrislianorum  principiim  concordia,  haeresum  extirpatione, 
ac  S.  Malris  Ixclesiae  exallatione  pias  ad  Deum  preces  efTuderinl 
(Bulla  Redemptoris  18  Augusti  1G95). 

Praedicta  indulgentia  plenaria,  quotidiana  et  perpetua  con- 
cessa  fuit  a  laudato  Pontifice  non  solum  ad  preces  Religiosorum, 
sed  etiam  postulantibus  Romanorum  Imperatore,  Regibus  et  Prin- 
cipibus,  quorum  episiolae  ad  Innocentium  PP.  XII,  et  responsa 
ipsius  Ponlificis  iegi  possunt  in  Chronologia  Ordinis  tom.  III,  part.  I, 
pag.  406  et  sqq. 

990.  Haec  autem  indulgentia  non  est  confundenda  cum  illa 
de  Portiuncula.  Indulgentia  Portiunculae,  jam  declaravit  S.  Con- 
gregatio,  est  praecise  affixa  diei  2  Augusti,  et  incipit  a  primis 
vesperis  usque  ad  occasum  solis  ejusdem  diei.  Indulgentia  vero 
quotidiana  concessa  a  s.  m.  Innocentio  XII  visitantibus  ecclesiam 
S.  Mariae  Angelorum  non  est  eadem  cum  praefata  Portiunculae 
(Decr.  25  Febr.  1739.  N.  128). 

Pro  lucranda  indulgentia  plenaria  quotidiana  requiruntur,  ut 
dictum  est,  consueta  opera,  nempe  Confessio,  Communio,  visitatio 
el  preces.  Quoad  visitationem,  sufficit  visitare  illa^n  praegrandem 
Basilicam,  quae  notissima  est  sub  titulo  S.  Mariae  Angelorum,  cui 
est  indulgentia  concessa,  ut  declaravit  Clemens  XI  anno  1706  (Cf. 
Minderer,  part.  2.  n.  289  et  310). 

991.  Non  est  silenlio  praelereundum,  quod  tam  in  Decretis 
S.  Sedis,  quam  in  authenticis  Summariis  Indulgenliarum  piis  So- 
dalilatibus  concessarum,  passim  concessae  reperiuntur  indulgentiae 
Basilicarum  Urbis,  Portiunculae,  Hierosolymae  et  S.  Jacobi  Com- 
postellae.  Jam  vero  haec  indulta  apostolica  supponunt  proculdu- 
bio,  ecclesiam  Portiunculae  singularibus  favoribus  ac  indulgentiis 
esse  dilatam. 

992.  Eamdem  indulgentiam  plenariam,  perpetuam  et  quoti- 
dianam  concessit  visitantibus  ecclesiam  S.  P.  N.  Francisci  Minorum 
Convenlualium  civitatis  Assisii  idem  Innocentius  XII  sub  praefata 
die  18  Augusli  1695,  Constit.  incip.  Commissae  Nobis  (Cf.  Ferra- 
ris,  verb.  Indulg.  art.  V.  n.  54). 

993.  Quo  sensu,  generatim  loquendo,  intelligenda  sit  indul- 
genlia  plenaria  quotidiana  perpetua  vet  ad  tempus  concessa  vi- 
sitantibus  aliquam  ecclesiam  seu  publicum  oratorium,  habetur  de- 
claratum  sub  n.  221 :  videlicet  Summus  Ponlifex  Pius  IX  volum 
Consulloris   approbavit,  quod    ita  sonat:   indulgentiam    plenariam 


452  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

quolidianam  perpetuam  vel  ad  lempns  concessam  visilantibus  ali- 
quam  ecclesiam,  seu  publicum  oratorium,  ita  semper  intelligendam 
esse  mandavit,  ut  semel  in  anno  tantim  ab  unoquoque  fideli 
acquiri  possit:  excepto  solummodo  casu,  quo  in  Decreto,  Rescripto^ 
Brevi  etc.  concessionis  favore  alicujus  ecclesiae,  seu  publici  oratorii, 
clare  et  explicite  expressum  sit,  indulgentiam  plenariam  reapse 
quotidie  ab  unoquoque  Chrislifideli  rite  disposito  acquiri  possa 
(Decr.  15  Martii  1852.  N.  356,  in  una  Maceraten.). 

§  VII. 

LOCA  QUAE  EX  PRIVILEGIO  S.  SEDIS  GAUDENT  INDULGENTIA 

PORTIUNCULAE, 

994.  Gaudent  privilegio  indulgentiae  de  Portiuncula,  ut  colli- 
gitur  ex  relatis  sub  n.  974,  omnes  ecclesiae  et  oratoria  publica  Or- 
dinis  S.  Francisci  Assisiensis,  nempe: 

a)  Ecclesiae  et  oratoria  publica  Fratrum  Minorum  Obser- 
vantium,  Reformatorum,  Discalceatorum  et  Recollectorum. 

b)  Minorum  Conventualium,  Capuccinorum  et  Tertii  Ordinis- 
Regularis. 

c)  Monialium  S.  Clarae  et  Tertii  Ordinis  cum  votis  so- 
lemnibus. 

d)  Ecclesiae  Monasteriorum  seu  Communitatum  mulierum, 
quae  vel  subjectae  sunt  obedientiae  et  directioni  Fratrum  Ordinis 
Minorum,  vel  saltem  primitus  fuerunt,  sed  postea  ab  eorumdem 
cura  et  gubernio  sub  immediatam  jurisdictionem  Episcoporum 
translatae  sunt  (Decr.  auth.  N.  391). 

e)  Ecclesiae  (juxta  nostram  sententiam,  de  qua  suo  loco) 
Congregationum  Sororum  Tertiariarum  franciscalium  cum  votis 
simplicibus. 

Ante  Constitutionem  Misericors  Dei  Filius  Summi  Pontificis 
Leonis  XIII,  etiam  in  ecclesiis  vel  capellis,  in  quibus  erectae  re- 
periebantur  Congregationes  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P.  Francisci, 
acquiri  poterat  indulgentia  de  Portiuncula,  non  solum  a  Tertiariis, 
sed  etiam  ab  omnibus  Christifidelibus.  Id  constat  ex  Rescriplo 
autographo  Summi  Pontificis  Pii  IX  de  die  16  Octobris  1865,  cu- 
jus  apographum  in  Archivo  Ordinis  nostri  asservatur.  At  post 
memoratam  Constitutionem,  hujusmodi  privilegium  non  amplius 
pro  Tertiariis  saecularibus  subsistit,  ut  suo  loco  videbimus. 


CAP.    V.   INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  4j3 

Ex  speciali  indulto  S.  Sedis,  quod  ad  septennium  conccdi 
solel,  aliae  etiam  ecclesiae  indulgentia  de  Portiuncula  gaudent. 

995.  Non  solum  ecclesiae  Conventuum,  sed  etiam  ecclesiae 
sive  oraloria  Hospitiorum  seu  Residentiarum,  dummodo  sint  pu- 
blica  et  ad  Fratres  pertineant,  fruuntur  indulgentia  Portiuncu- 
iae.  Quoad  hoc  perlegantur  quae  supra  diximus  de  Ilospitiis  n. 
931  et  sqq.  Verumtamen  non  abs  re  erit,  clarilatis  et  certitudinis 
gratia,  aliquid  addere  ex  libro  Decreta  authentica  depromptum. 

996.  Hospitio  FF.  Observantiae  Provinciae  Algarviae  Ulyssipo- 
nae  constituto,  unita  reperitur  publica  ecclesia  sub  titulo  SS.  No- 
minis  Jesu,  cui  octo  circiter  FF.  ibi  degentes  inserviunt.  Dubium 
emersit,  an  eam  visitantes  fruantur  ibi  indulgentia  Portiunculae, 
quae  concessa  fuit  ecclesiis  Conuentuum  Franciscani  Ordinis,  sub 
quorum  nomine  non  comprehendi  Hospitia  formidant.  Attenta  vero 
Constitutione  Aposlolica  Gregorii  XV  declarante,  hac  indulgentia 
frui  omnes  et  singulas  ecclesias  Ordinis...  arguunt,  non  obstare 
qualitatem  et  nomen  Hospitii,  quin  tum  personae,  tum  earum  do- 
mus  comprehendantur  in  concessione,  multoque  magis,  quia  ec- 
clesia,  de  qua  agitur,  licet  hospitio  addicta,  non  videtur  conside- 
randa  privato  nomine  oratorii,  sed  publicae  ecclesiae.  Quaeri- 
lur  ergo: 

An  ecclesia  dicti  Hospitii  comprehendatur  in  concessione 
indulgentiae  de  Portiuncula  ? 

S.  Congregatio  resp.  Affirmative  (Decr.  25  Maji  1736.  N.  H7). 

997.  Econlra,  S.  Congregatio  declaravit:  Ecclesias  parochia- 
les  Provinciae  de  Bardes,  Archid.  Goanae,  a  PP.  Mip.  Obs.  Ord. 
S.  Francisci  administratas,  non  gaudere  indulgentia  Portiunculae. 
Et  hoc  ideo,  quia  hujusmodi  ecclesiae  parochiales,  licet  a  Franci- 
scanis  administratae,  haud  tamen  inter  ecclesias  Ordinis  poterant 
cnmputari  (Decr.  21  Jan.  1749.  N.  177). 

998.  In  civitate  Laureti  una  tantum  ecclesia  publica  existit, 
€t  omnes  sciunt  eam  esse  celeberrimam  ecclesiam,  quae  conlinet 
domum,  in  qua  Verbum  caro  factum  est.  Regulares  in  civitate 
commoranles,  habent  in  suis  Conventibus  sive  Hospitiis  oratorium 
internum  intra  clausuram.  Jam  vero  S.  Congregationi  Indulg.  pro- 
positum  fuit  sequens  dubium: 

An  sacellum  Hospitii,  sive  Conventus  Minorum  Obs.  sub  li- 
tulo  S.  Benigni  Ep.  et  Conf.,  in  civitate  Lauretana  exislentis  indul- 
gentia  de  Porliuncula  nuncupata,  die  videlicet  2   Augusti  recur- 


4o4  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

rente,  aeque  gadueat,  ac  si  forel  ecclesia  ejusdem  Ordinis,  ex- 
clusive  tamen  quoad  mulieres,  ob  ralionem  clausurae? 

Resp.  Negative.  Atlamen  ex  speciali  Indulto  indulgentia  Por- 
tiunculae  fuit  concessa,  lucranda  ab  omnibus  Christifidelibus,  ex- 
ceptis  tamen  mulieribus  (Decr.  15  Junii  1819.  N.  247). 

Ecclesiae  igitur  sive  oratoria  Hospitiis  vel  Residentiis  annexae, 
ut  indulgentia  de  Portiuncula  gaudeant,  debent  esse  publicae  et 
propriae  Ordlnis. 

Ex  defectu  primae  conditionis  non  fruuntur  indulgentiis  Or- 
dinis,  ac  ideo  nec  illa  de  Portiuncula,  oratoria  sive  capellae 
internae  Conventuum,  Residentiarum,  Hospitiorum  etc. 

Ex  defectu  secundae  conditionis  non  gaudent  indulgentiis  Or- 
dinis  nec  proinde  illa  de  Portiuncula,  oratoria  hospitalium,  con- 
servatoriorum  etc.  quibus  Fratres  inserviunt,  nec  ecclesiae  paro- 
chiales  a  Religiosis  administratae,  si  hae  non  sint  nec  dici  possint 
ecclesiae  Ordini.s  juxta  dicta  sub  n.  938  et  sqq. 

999.  Ex  concessione  Clementis  PP.  XIV  ecclesiae,  in  quibus 
per  Fratres  Ordinis  Capuccinorum  Provinciarum  Jtaliae  (vid. 
n.  939)  divina  officia  seu  ecclesiastica  Sacramenta  administrantur, 
iisdem  fruuntur  indulgenliis,  ac  ideo  etiam  illa  de  Portiuncula, 
pro  omnibus  Christifidelibus,  sicut  propriae  ecclesiae  Ordinis 
(Decr.  6  Martii  1770,  penes  Rescript.  auth.  N.  295). 

§  VIII. 

INDULGENTIA  PORTIUNCULAE  IN  ECCLESIIS  OLIM  SUB  REGIMINE 
ORDINIS  MINORUM  IN  GALLIA. 

1000.  Quamvis  compertum  sit,  et  a  S.  Congregatione  declara- 
tum,  ecclesias  omnes,  quae  siih  regimine  olim  erant  FF.  Ordinis 
Seraphici,  indulgentias  amisisse  ejusdem  Ordinis  proprias,  attamen 
ad  enixas  preces  R.  P.  Hadriani  Josephi  Humbert  ex  Ordine  Con- 
Yentualium,  Pius  PP.  VII  per  Breve  sub  die  20  Junii  1817  confir- 
mavit  et,  quatenus  opus  esset,  de  novo  concessit  indulgentias 
omnes,  vulgo  de  Portiuncula  nuncupatas,  in  ecclesiis  existentibus 
171  Galliarum  regnis,  quaeque  a  FF.  dicti  Ordinis  primitus  rege- 
bantur  (Dec.  29  Aug.  1864.  N.  406). 

1001.  Imo  ad  majorem  Christifidelium  utilitatem  idem  Pontifex 
per  aliud  Breve  Alias  Nos  sub  die  4  Maji  1819   praedictam  in- 


CAP.    V.    INDUr.GENTIAE   LOCALES    ETC.  455 

diilgentiani  de  Portiuncula  in  iisdeni  ecclesiis  ad  Dominicam  im- 
mediatc  sequentcm  diem  2  Augusti,  nisi  liaec  dies  in  Dominicani 
incidat,  transtulit  (1)  (Decr.  eod.). 

1002.  Cuni  auteni  liodie  nonnullae  ecclesiae  in  Gallia  sub  re- 
gimine  FF.  Ordinis  S.  Francisci  iterum  exislant,  cjuaeque  ideo  po- 
liuntur  hac  indulgentia  die  2  Augusti,  sequentia  enata  sunt  dubia: 

1°  Utrum  Brevia  Exponi  Nobis  {'-2)  diei  20  Junii  1817  et  Alias 
Nos  4  Maji  1819,  si  sinl  authentica,  adhuc  vigeant  pro  Gallia, 
quamvis  in  quibusdam  locis  nunc  exstent  Conventuales  Francisca- 
norum  ecclesiae,  in  quibus  fideles  die  2  Augusti  indulgentias  de 
Portiuncula  nuncupatas  consequi  possunt?  Resp.  Af/i.rmative. 

2°  Utrum,  firmo  remanente  Brevi  Alias  Nos  de  translatione  in- 
dulgenliarum  de  Portiuncula  ad  Dominicam,  vetus  Franciscana  ec- 
clesia,  nunc  parochialis,  indulto  speciali  indigeat,  ut  in  ea  fideles 
indulgentias  die  2  Augusti  lucrentur  ?  Resp.  Indigere  (Decr.  eod.). 

Juxta  tenorem  responsi  ad  1°"  dubium,  Leo  Pl\  Xlll  declaravit, 
quod  ecclesia  parochialis  S.  Nicolai  in  civitate  Bruxellensi,  quae 
numquam  fuit  sub  regimine  FF.  Ordinis  Seraphici,  et  tamen  gau- 
debat  indulgentia  Porfiunculae  antequam  Franciscani  post  Gallicam 
perturbationem  in  eamdem  civitatem  redirent,  noyi  amittit  hoc 
privilegium  si  deinde  adveniant  vel  jam  advenerint  dicti  Patres 
Franciscani  (Decr.  23  Maji  1880.  N.  449). 

1003.  Generatim  aflirmari  potest,  ecclesiam  quamlibet  privi- 
legio  indulgentiae  Portiunculae  sive  in  perpetuum  sive  ad  lempus 
dilatam,  non  amittere  hoc  privilegium  ex  posteriori  in  eumdem 
locum  adventu  Fratrum  Franciscanorum ;  .excepto  casu  quo  privi- 
legium  ipsum  expresse  revocetur. 

1004.  Ex  expositione  historica  facti,  et  ex  responsione  ad 
praefata  dubia,  haec  summatim  habentur  decisa: 


(1)  Non  solum  in  Gallia,  sed  in  aliis  etiam  regionibus,  uti  ex.  gr.  in  impe- 
rio  Austriaco,  vi  privilegii  a  S.  Sede  concessi,  indulgentia  de  Portiuncula  lucra- 
tur  a  fidelibus  populis  prima  Dominica  post  diem  secundnm  Augusti.  Leo  PP.  XIII 
pcr  Ilescriptum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  20  Julii  1896  indulgere 
dignalus  est,  ut  iis  in  locis  ubi  indulgenlia  de  Portiuncula  transfertur  ad  inse- 
quenlem  Dominicam,  praescripta  Confessio  anticipari  ac  peragi  possit  etiam  fe- 
ria  'i*  ante  i)raefatam  Dominicam  ad  tramitem  Dccreti  ejusdem  S.  Congregatio- 
nis  d.  d.  II  .lulii   1804,  (juod  supra  (n.  980)  relullmus. 

(2)  Brevia  Pii  VII  Exponi  Nobis  et  Alias  Nos  superius  commemorata  videri 
possunl  in  volumlne  Decr.  auth.  pag.  462,  463. 


456  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

a)  Ecclesiae  olim  Franciscales  in  Gallia  gaudenl  indulgen- 
lia  Portiunculae  ex  concessione  Pii  PP.  VII. 

b)  Hnjusmodi  indulgentia  transiata  fuit  in  praefatis  eccle- 
siis  olim  Franciscanorum,  ad  Dominicam,  quae  immediate  se- 
quitur  diem  2  Augusti,  nisi  haec  dies  in  Dominicam  incidat. 

c)  Dictae  ecclesiae,  quae  non  amplius  sunt  sub  regimine 
Franciscanorum,  indulto  speciali  indigent,  ut  in  eis  fideles  indul- 
gentiam  de  Portiuncula  nuncupatam,  die  2  Augusti  lucrari  possinl. 

d)  Indulgentia  Portiunculae  concessa  Galliae  ecclesiis,  quae 
primitus  a  FF.  Ordinis  Seraphici  regebantur,  adhuc  viget,  quam- 
vis  in  quibusdam  locis  extent  conventuales  Franciscanorum  eccle- 
siae,  in  quibus  fideles  die  2  Augusti  dictam  indulgentiam  lucrari 
possunt. 

e)  Praedictae  ecclesiae  gaudent  tantum  indulgentia  Portiun- 
culae,  non  autem  ceteris  indulgentiis,  quibus  gaudent  ecclesiae  a 
FF.  Ordinis  Minorum  administratae. 

1005.  Adverlendum  est,  in  iis  locis,  in  quibus  indulgentia 
Portiunculae  ad  Dominicam  immediate  sequentem  diem  2  Augusti 
translata  est,  liberum  quidera  esse  fidelibus  eamdem  indulgentiam 
lucrari  vel  die  2  Augusti  in  ecclesiis  Franciscalibus,  vel  sequenti 
Dominica  in  alia  ecclesia  eodem  privilegio  gaudenti  pro  tah  die, 
sed  non  in  utraque  ecclesia  et  utraque  die.  Qui  proinde  die  2  Au- 
gusti  lucratus  est  indulgentiam  in  ecclesia  Franciscana,  nequit 
sequenti  Dominica  eamdem  indulgentiam  iterum  lucrari  in  aha 
ecclesia  (Cf.  Decr.  auth.  N.  407  et  43S). 

1006.  In  concessionibus  indulgentiae  dictae  de  Portiuncula 
pro  ecclesiis  quae  non  reguntur  a  Fratribus  Ordinis  Minorum, 
apponi  solet  haec  clausula:  dummodo  nulla  exlet  eo  loci,  vel 
unius  sallem  tnilliarii  spatio  distet  Franciscalis  Ordinis  eccle- 
sia.  Quo  praemisso  postulatum  est: 

An,  si  nulla  extet  ecclesia  actu  ad  PP.  Franciscales  pertinens, 
plures  ecclesiae  in  eadem  civitate,  imo  in  eadem  paroecia,  mil- 
harii  spatio  minime  inter  se  distantes,  frui  possint  privilegio  vulgo 
della  Porziuncola? 

S.  Congregatio  respondit:  Affmnative.  Attenta  tamen  speciali 
praerogativa  indulgentiae  Portiunculae,  expedire,  ut  in  novis 
concessionibus  clausula  quoad  distantiam,  quae  apponi  solet  fa- 
vore  ecclesiarum  Ordinis  S.  Francisci,  extendatur  ad  alias  omnes 
ecclesias  hoc  privilegio  ditatas  (Decr.  23  Nov.  1878.  N.  441). 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  457 

1007.  I^orro  juxta  hodiernum  styliim  sive  praxim  S.  Sedis, 
id  fit  et  observatur  in  concessionibns  indulgentiae  Portiunculae, 
ita  ut  in  hujusmodi  hidultis  clausula  quoad  distantiam,  quae  ap- 
poni  solet  in  favorem  ecclesiarum  Ordinis  S.  Francisci,  extendi 
etiam  soleat  ad  ahas  omnes  ecclesias  hoc  privilegio  dilatas,  utendo 
sequenti  formula  restrictiva:  n  diimmodo  nulla  extel  ea  iii  civitate 
vel  saltem  mille  passimm  spatio  distet\  Franciscalis  Ordinis  aut 
alia  quaelibet  ecclesia  sive  etiam  oratorium  publicum,  cui  si- 
milis  indulgentia  concessa  sit  ». 


§  IX. 

EPILOaUS. 

1008.  Resumuntur  breviter  praecipua  capita  de  indulgen- 
tia  Portiunculae. 

1.  Indulgentia  Portiunculae  fuit  divinitus  concessa:  ex  volun- 
late  tamen  Christi  Domini  a  Summo  Pontifice  Honorio  III,  ejus  Vi- 
cario  in  terris,  confirmata. 

2.  Juxta  petitionem  S.  P.  Francisci  concessa  fuit  pro  ipsa 
parva  ecclesia  Portiunculae  dumtaxat,  et  incipit  a  primis  ve- 
speris  kalendarum  Augusti  usque  ad  occasum  solis  sequentis  diei. 

3.  Satis  est  ad  eam  lucrandam,  ut  fideles  sint  contriti  et 
confessi  ac  Portiunculam  devote  visitent. 

4.  Praefata  indulgentia  plenaria  a  Summis  Pontificibus  ex- 
tensa  fuit  in  perpetuum  ad  omnes  ecclesias  Ordinis  S.  Fran- 
cisci  pro  secunda  die  Augusti  a  primis  vesperis  usque  ad  occa- 
sum  solis  diei  hujusmodi,  et  Gregorius  XV  sacram  Communionem 
praescripsit  nec  non  preces  pro  consuetis  finibus. 

0.  Innocentius  XI  dictam  indulgentiam  declaravit  applicabi- 
km  etiam  defunctis. 

C).  Apostolica  Sedes  pluries  declaravit,  indulgentiam  Portiun- 
culae  ab  omnibus  Christifidelibus  acquiri  posse  toties  quoties. 

7.  Eadem  indulgentia  pluries  acquiri  potest  non  solum  pro 
defunctis,  sed  etiam,  ubi  opus  fuerit,  pro  semetipso. 

8.  Nedum  ecclesiae  Conventuum,  sed  etiam  Hospitiorum, 
dummodo  sint  publicae  et  propriae  Fratrum,  gaudent  privilegio 
Portiunculae. 


458  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

0.  Tali  aiUem  privilegio  minime  gaudent  oratoria  interna 
sive  Convenliium  sive  Ilospiliorum,  absque  speciali  indulto.  Ideni 
dicendum  de  ecclesiis  parochialibus  a  Fratribus  nostris  admini- 
stratis,  quoties  inter  ecclesias  Ordinis  nequeant  computari. 

10.  Confessio  et  Communio  fieri  possunt  etiam  in  pervigilio; 
imo  Confessio  facta  die  30  Julii  valet  pro  lucranda  indulgentia 
Portiunculae,  prout  etiam  Confessio  hebdomadalis. 

11.  Indulgentia  autem  incipit  a  primis  vesperis  kalendarum 
Augusti  usque  ad  occasum  solis  diei  sequenlis,  et  inlra  hoc  tem- 
pus  fieri  debent  ecciesiae  visitationes. 

12.  Specialis  et  propria  praerogativa  indulgentiae  Portiuncu- 
lae  est,  ut  ea  toties  quoties  acquiri  possit. 

13.  Quare  si  in  indulto,  quo  conceditur  indulgentia  Portiun- 
culae  vel  ad  instar  Portiunculae,  desit  clausula  toties  quoties, 
haec  subintelligitur. 

14.  Si  in  aliquo  loco  indulgentia  Portiunculae  per  indultum 
S.  Sedis  transferatur  in  Dominicam  proxime  sequentem,  liberum 
est  fidelibus  eamdem  indulgentiam  lucrari  vel  die  2  Augusti  in 
ecclesia  franciscali,  si  ibidem  extat,  vel  die  Dominica  in  illa  ec- 
clesia,  quae  vi  praedicti  indulti  privilegio  Portiunculae  gaudet, 
non  tamen  in  utraque  ecclesia  et  utroque  die. 

ARTICULUS    YII. 

ALTARE  PRIVILEGIATUM. 
§  I. 

NOTIO,  QUALITAS  ET  CESSATIO  ALTARIS  PRIVILEGIATI. 

1009.  Altare,  si  nominis  etymologiam  spectes,  ita  dictum  pu- 
tant  eruditi,  quasi  alta  ara  seu  a^^ea  vel  etiam  i^es.  Penes  An- 
tiquos  hoc  erat  discrimen  inler  altare  ab  altitudine  derivatum 
et  aram,  quod  illud  in  superficie  erat  sacratum,  haec  vero  per 
omnia  latera  (Cf.  Macri  Hierotexicon,  verb.  Altare). 

1010.  Altare  privilegiatum  dicitur  illud,  quod  annexum  ha- 
bet  privilegium  Apostolica  auctoritale  concessum,  ut  agente  ibi 
Sacerdote  incruentum  iMissae  sacrificium  pro  aliquo  defuncto,  ipsius 
anima,  quae  Deo  in  charitate  conjuncta  ex  hac  luce   migraverit, 


CAP.    V.    INDULGENTIAE    LOCALES   ETC.  459 

indulgentiae  plenariae  sulfragio  acljuvetnr  (Theodorus  a  Spir.  S., 
part.  II,  pag.  53). 

1011.    DeSCRIPTIO     AUTIIENTICA     INDULGENTIAE     ALTARIS    PRIVILE- 

GiATL  Sacra  Congregalio  Intlulgenliarum  cleclaravil:  Per  indul- 
gentiam  altari  privilegiato  adnexam,  si  spectetur  mens  conce- 
dentis  et  itsus  Clavium  potestatis,  intelligendam  esse  indulgen- 
tiam  plejiariam,  quae  animam  statim  liberet  ab  omnilms  Pur- 
gatorii  poenis;  si  vero  spectetur  applicationis  ejfectus,  intelligen- 
dam  esse  indulgentiam,  ciijus  mensura  divinae  misericordiae 
beneplacito  et  acceptationi  respondet  (Decr.  28  Julii  1840.  N.  283). 

1012.  Privilegium  altaris  vel  ipsi  a//arz  adneclitur,  et  dicitur 
locale;  vel  ipsi  Sacerdoti,  ubicumque  celebret,  conceditur,  et  tunc 
dicitur  personale. 

1013.  Altare  locale.  Ut  altaris  privilegiati  indultum  obtineri 
possit,  requiritur  ut  altare  sit  ftxum.  Indulgentiae  enim  allaris  pri- 
vilegiati  adnecti  nequeunt  altaribus  portatilibus  (Decr.  27  Nov. 
1764.  N.  234). 

Quapropter  si  a  S.  Sede  indultum  locale  altaris  privilegiati 
conceditur,  neque  ulla  facta  sit  menlio  nec  in  supplici  libello,  nec 
in  Rescripto  de  qualitate  allaris,  sitne  fixum  vel  portatile,  altare 
minime  censeri  potest  privilegiatwn,  si  sit  portatile  (Decr.  15 
Decemb.  1841.  N.  295  ad  3°^,  et  334  in  exord.). 

Constat  aulem  de  privilegio,  etiamsi  mentio  de  altaris  porta- 
tilitate  in  supplici  tantum  libello  sit  expressa,  minime  vero  in 
concessionis  Rescripto  (Decr.  31  Jan.  1843.  N.  315). 

1014.  Ab  hac  lege  excipitur  casus  indulti  altaris  privilegiati 
personalis,  quo  frui  potest  Sacerdos  in  quocumque  altari,  sive  lo- 
cali  sive  portatili  celebraturus  (Decr.  20  Martii  1846.  N.  334,  in 
compendio  facti). 

1015.  Altare  fixum  ex  mente  S.  Congregationis  Indulgentiarum 
est  illud,  quod  a  loco  dimoveri  non  potest,  sed  non  tamen  cujus 
superior  pars  sive  mensa  sit  ex  integro  lapide,  vel  adeo  calce 
conjuncta,  ut  lapis  consecratus  amoveri  non  possit  (Decr.  eod. 
ad  2°). 

1016.  Xe  aulem  dubium  circa  qualitatem  altaris  fixi  exoria- 
tur,  I^ius  PP.  IX  edixit  et  declaravit,  sufficere  ad  constituendam 
qualitatem  altaris  fixi,  ut  in  medio  altaris  stabilis  et  inamovibi- 
lis,  licet  non  consecrati,  lapis  consecratus,  etiam  amovibilis,  po- 
nalur  (Decr.  26  Martii  1867,  apud  Rescr.  auth.  N.  405). 


460  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

1017.  Kx  bis  patel  allaria  fixa  duplicis  esse  generis;  alia 
qnae  slructuram  habent  stabilem  et  immobilem,  in  cujus  medio  est 
lapis  consecratus  amovibilis;  alia  quae  insuper  habent  mensam 
cum  ipso  lapide  conjunctam,  ita  ut  et  altare  et  lapis  sint  quid 
unum  (Scavini,  edit.  XII,  tom.  lll,  n.  272). 

1018.  Indulgentia  seu  privilegium  aitaris  a  S.  Sede  non  est 
concessum  lapidi  consecrato,  pierumque  portatili  in  quacumque 
ecclesia,  et  cuicumque  allari  fixo  imposito,  sed  alla^H  determinato, 
et  in  honorem  alicujus  Sancti  specialiter  dicato  (Decr.  27  Sept. 
1843.  N.  324). 

1019.  Cum  privilegium  altari,  non  lapidi  concedatur,  conse- 
quilur  quod  si  ab  allari  fixo  privilegiato  rationabili  de  causa  la- 
pis  consecratus  amoveatur  et  alius  substituatur,  altare  privilegia- 
tum  remanet.  Cui  consonat  responsum  Cardinalis  Fransonii  Praefecti 
Congregationis  de  Propag.  Fide,  quod  sic  se  habel :  Privilegium 
altari  conceditur,  non  lapidi,  qui  unus  alteri  pro  necessitate  vel 
opportunitate  suffici  poterit  (Decr.  27  Sept.  1843.  N.  324,  et  cf. 
etiam  N.  334). 

1020.  Declaratum  est,  privilegium  altari  alicujus  Sancti  con- 
cessum  valere,  etiamsi  altare  alii  vel  aliis  Sanctis  deinceps  dedi- 
cetur,  vel  etiam  diversimode  nuncupetur  (Decr.  3  Octobr.  1744. 
N.  148). 

1021.  AUare,  de  cujus  privilegio  non  extat  documentum  au- 
thenticum,  con/irmatione  vel  nova  concessione  indiget  (Decr.  18 
Decemb.  1714.  N.  54). 

1022.  Altare  portatile  sive  viaticum  ex  mente  S.  Congrega- 
tionis  Indulgentiarum  est  iliud,  quod  constat  lantum  ex  unico 
lapide  integro  tantae  magnitudinis,  ut  calicis  pedem  cum  patena, 
saltem  quoad  majorem  parlem  capere  possit,  vel  quod  de  uno  in 
alium  locum  transferlur  (Decr.  20  Martii  1846.  N.  334  ad  2°^). 

1023.  Ex  eo  quod  privilegium  altaris  non  est  concessum  lapidi 
consecrato,  sed  altari  determinato,  non  sequitur  quod  altare  de- 
beat  esse  consecratum.  Necessarium  est  tantum,  ut  in  medio  alta- 
ris,  in  quo  Sacrum  peragendum  est,  reponatur  lapis  consecratus 
cum  capsula  SS.  Reliquiarum  (Decr.  30  Jan.  1760.  N.  219  ad  2°^). 

Quare  altare  quod  suam  consecrationem.  amittit,  non  ideo 
privitegium  quoque  amittit.  Hoc  tantum  suspenditur,  quousque 
altare  de  novo  consecretur,  vel  in  medio  ejus  lapis  consecratus 
reponatur. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  401 

1024.  Ciim  ailaris  privileginm  sit  excliisive  adnexiim  altari 
designalo,  consequitur  illiiLl  non  posse  sine  speciali  facultate  trans- 
ferri  ad  aliud  altare,  licet  fixum.  Quocirca  cum  in  casu  reapta- 
tionis  altaris  privilegiati  soleat  peti  translatio  privilegii  ad  aliud 
altare,  conceditur  dicta  translatio  durante  tantum  tempore  fabri- 
cae;  ex  quo  colligitur,  prioilegium  in  eodem  altari  stabile  per- 
manere  (Decr.  27  Nov.  1764;  et  27  Sept.  1843.  N.  234  ad  l'" 
et  324). 

1025.  Diruto  altari  et  in  aliam  maleriam,  puta  in  marmorem, 
commulato,  dummodo  sit  iterum  sub  eodeni  titulo  constructum, 
non  amisit  privilegium  ab  Apostolica  Sede  concessum  (Decr.  24 
Apr.  1843.  N.  317). 

1026.  Item  privilegium  manet,  non  obstante  quod  aitare  sitb 
eadem  invocatione  de  novo  aedificatum  fuerit  in  aiio  quidem  ioco, 
sed  in  eadem  ecclesia,  vel  in  ecclesia  destrucla,  sed  in  eodem  loco 
reaedificata  (Decr.  16  Sept.  1723.  N.  84). 

Amittitur  vero  aitaris  privilegium,  si  ecciesia  destructa  sub 
alio  titulo  reaedificetur  (Decr.  18  Juiii  1712.  N.  43). 

Hinc  etiam  privilegium  aitaris  iilico  amitteretur,  ut  fluit  ex 
dictis,  si  ipsim  altare  fixum,  cui  privilegium  est  adnexum,  in 
aiiam  ecclesiam  Iransferretur. 

1027.  Si  altaris  privilegium,  scribit  Theodorus  a  Spiritu  San- 
cto,  concessum  fuisset  intuitu  insignis  imaginis  Deiparae  aut  Sancti 
alicujus,  aut  speciaiis  consecrationis;  cum  haec  altari  combusto  de- 
ficerent,  iicet  alicubi  sub  eadem  invocatione  denuo  construeretur, 
non  perseveraret  privilegium :  cessaret  enim  lum  physice  lum  mo- 
raliter  causa  concessionis,  si  imago  illa  una  cum  altari  fuisset  de- 
structa;  secus  autem  si  imago  illa  adhuc  subsisteret  integra  vel  in 
majori  parte  (Part.  II,  pag.  73). 

1028.  Breviter  dici  potest,  quod,  altari  privilegiato  aut  anti- 
quitate  collapso,  aut  injuria  temporum  destructo,  aut  immutato, 
et  in  eodem  vel  diverso  situ,  in  eadem  tamen  ecclesia  et  sub  eo- 
dem  Sancti  titulo  reaedificato,  privilegium  non  amittitur.  Ratio 
est,  quia  novum  aitare  idem  moraiiter  cum  antiquo  censetur,  ea- 
demque  moraliter  causa  concessionis  perseverat,  sicque  et  voiuntas 
concedentis  (Cf.  Minderer,  part.  II,  pag.  223,  n.  7o). 

1029.  Pro  aitaris  privilegio  non  est  necessarium,  ut  ecclesiae, 
capeilae  et  oratoria  publica  sint  consecrata,  sed  sufficit  ut  sint  be- 
nedicta  (Decr.  22  Apr.  1752.  N.  193). 


462  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

1030.  Inlultu  cujusvis  allaris  privilegiati,  in  nulla  ecclesia 
licet  exponere  tabellam  supei*  januam  ipsius  ecclesiae  cum  inscri- 
plione :  Jndulgenza  per  li  morti,  sed  lantum  super  ipso  altari 
privilegialo,  consuetis  verbis:  Allare  privilegialum  pro  defunclis 
(Decr.  S.  R.  C.  13  Aug.  1G67;  Gardellini  N.  2421). 

Praefala  inscriptio,  quae  liodie  plerumque  exprimi  solet  sim- 
pliciter  his  verbis :  Allare  privilegiatuni,  minime  est  necessaria 
ad  validitalem  indulgentiae.  Ea  apponitur  tantummodo  pro  indi- 
cando  hujusmodi  altari. 

1031.  Cuihbet  parocho  vel  rectori  ecclesiae  cura  esse  debet 
invigilandi  super  cessatione  et  renovatione  privilegii  altaris.  Con- 
lingere  enim  facile  potest,  ut  supradicta  inscriptio  indicet  quidem 
altare  privilegiatum,  etsi  privilegium  jam  cessaveril.  In  hujus- 
modi  casu,  ne  Sacerdotes  fallantur,  inscriptio  removeri  deberet, 
quoadusque  privilegium  non  fuerit  renovatum. 

1032.  Altare  personale.  Quando  privilegium  aUaris  concedi- 
lur  immediate  Sacerdoti  ratione  sui,  tunc  tale  privilegium  fit  per- 
sonale,  et  qui  illud  obtinuit,  dicitur  a  se  gaudere  altari  privile- 
giato  personali».  Hujusmodi  igitur  privilegium  non  altari  determi- 
nato  est  adnexum,  sed  personae,  id  est  Sacerdoti,  ita  ut  in  quocum- 
que  altari  Missam  celebraverit  sive  fixo  sive  'portatili,  eamdem 
indulgentiam  pro  defunclis  consequetur,  ac  si  eam  celebraverit  in 
aitari  privilegiato  proprie  dicto  (Decr.  13  Martii  1852.  N.  351). 

Concedi  solet  hoc  privilegium,  ut  inferius  videbimus,  pro 
duabus,  vel  tribus  aut  etiam  quatuor  vicibus  in  quahb^t  hebdo- 
mada,  et  id  vel  in  perpetuum,  vel  ad  tempus  determinatum.  No- 
lum  est,  Sacerdotes  actum  heroicum  charitatis  emittentes,  gau- 
dere  privilegio  altaris  quotidie  ac  vita  durante  (vid.  n.  450). 

1033.  Ahquando  altare  personale  limitatur  vei  ad  personas, 
vel  ad  ecclesias,  vel  ad  altaria  deterininatae  ecclesiae.  Ex.  gr. 
si  termini  concessionis  ita  vel  simili  modo  se  haberent:  omnes 
Missae  a  Sacerdote,  tali  Confraternitati  adscripto,  celebratae  in 
quocumque  altari  pro  defunctis  ejusdem  Confraternitatis,  sunt  pri- 
vilegiatae.  Hoc  in  casu,  ut  vides,  privilegium  limitatur  ad  Con- 
fratres  Sacerdotes  et  ad  Confratres  defunctos.  Si  autem  in  In- 
dulto  dicerelur:  omnes  Missae  ceiebratae  in  tali  ecclesia,  in  tali 
allari  pro  defunctis  talis  Congregationis  sive  Sodalitatis,  sunl  pri- 
vilegiatae;  privilegium  limitatur  tum  quoad  locum,  tum  quoad 
defunctos. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOGALES   ETG.  463 

CONCESSIONES  ALTARIS  PRIVILEGIATI. 

1034.  Benedictus  Xlll  concessit  omnibus  ecclesiis  patriarcha- 
libuSy  metropolitanis  et  cathedralibus  totius  orbis  catholici  (in  qui- 
bus  forsan  non  reperitur  concessuin)  altare  privilegiatum  quoti- 
dianum  perpetuum,  designandum  a  respeclivis  Episcopis,  pro  omni- 
bus  defunctis  in  cunctis  Missis  celebrandis  a  quocumque  Sacerdote 
saeculari  vel  regulari  (Breve  20  Julii  1724.  Cf.  Decr.  14  Nov.  1766. 
N.  230  in  exordio  ;  Ferraris,  verb.  Altare  privil.  n.  11). 

1035.  Clemens  XHl  omnibus  ecclesiis  parochialibus,  coUe- 
giatis  et  Abbatialibus  Nullius  gratiam  altaris  privilegiati  quoti- 
diani  ad  septennium  concessit,  revocatis  hujusmodi  privilegiis  in- 
tuitu  paroeciae  sive  in  perpetuum,  sive  ad  tempus  jam  concessis; 
ea  tamen  adjecta  lege,  ut  quilibet  Episcopus  de  hujusmodi  gratia 
supplicet  pro  sua  respectiva  dioecesi...  Expirato  septennio,  Sede 
plena,  Sanctitas  Sua  mandat,  ut  ipsimet  Episcopi  et  Abbates,  Sede 
autem  vacante,  Vicarii  Capitulares,  sive  in  spiritualibus  Abbatia- 
rum  administratores  pro  renovatione  ejusmodi  privilegii  suppli- 
cent  (Decr.  19  Maji  1759.  N.  215). 

1036.  Ecclesiae  cathedrales,  quamvis  sint  etiam  parochiales, 
uno  tantum  gaudent  altari  privilegiato  (Decr.  18  Sept.  1776. 
N.  238;  et  10  Sept.  1781.  N.  241). 

1037.  Ecclesiae,  quae  neque  parochiales  siint,  neque  collegia- 
tae,  etsi  dignitate  et  antiquitate  pollentes,  non  gaudent  conces- 
sione  privilegiati  altaris  quotidiani  ad  septennium,  atque  eo  tan- 
tummodo  gaudent  ecclesiae  parochiales,  et  per  communicationem 
collegiatae  (Decr.  30  Jan.  1760.  N.  218  ad  1"^). 

1038.  Privilegium  altaris  pro  collegiatis  poterit  extendi  etiam 
ad  illas  ecclesias,  quae,  etsi  collegiatae  non  denominentur,  habent 
residentias  ad  instar  collegiatarum,  et  in  quibus  ad  instar  colle- 
giatarum  choro  assidue  inservitur  (Decr.  eod.  ad  ^*"). 

1039.  Episcopus  Wladislaviensis  sequens  dubium  dcclarari 
expostulavit :  Cum  in  sua  dioecesi  ob  tenuitatem  beneficiorum  p/e- 
raeque  parochiales  unitae  sint,  an  idem  privilegium  intelligatur 
concessum  omnibus  et  singulis,  vel  iis  tantum,  in  quibus  aliqua 
parocliialia  munia  aliquando  fiant  per  annum,  licet  cum  cetcris 
majoribus  sint  unitae? 


464  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Responsiim  est :  Sanclitas  Sua  (Clemens  Xlll)  declaravit,  pri- 
vilegium  altaris  quotidiani  ad  seplennium  illis  tantummodo  ecclesiis 
per  extensionem  concedendum  esse,  quae  parocliiali  unitae,  seu 
ejusdem  subsidiariae,  plerasque  parochiales  funcliones  (quae  pro- 
prie  parochiales  sint)  infra  annum  exercent  (Decr.  27  Nov.  1764. 
N.  234  ad  2™). 

Quaenam  censendae  sint  funcliones  vere  parochiales,  patet  ex 
sequenti  declaralione : 

Poterit  extendi  privilegium  (altaris)  ad  eas  dumtaxat  filiales 
ecclesias,  in  quibus  parochus  funcliones  vere  parochiales  exercet, 
uti  sepelire  mortuos,  haptizare,  SS.  Euc/mistiae  Sacramentum 
ministrare  in  Paschate,  et  simiha  (Decr.  30  Jan.  1760.  N.219  ad  3™). 

1040.  Ad  dubium  :  An  per  designationem  novi  altaris  ad  se- 
ptennium  juxta  Breve  intelhgantur  suppressa  non  solum  privilegia 
antea  concessa  intuitu  paroeciae,  verum  etiam  quaedaro  alia  ? 

Summus  Pontifex  Clemens  XIII  respondendum  esse  decrevit : 
Nova  designatione  altaris  privilegiati  quotidiani  ad  septennium  re- 
vocanda  esse  anteriora  privilegia  unice  intuitu  paroeciae  concessa, 
non  aha  de  causa  ex.  gr.  Confraternitatis,  capellae  seu  altaris  juris- 
patronatus  alicujus  familiae,  sive  ralione  publici  coemeterii,  aut 
praefixi  numeri  Missarum  in  ecclesia  seu  particulari  altari  satis- 
faciendi  (Dec.  30  Jan.  1760.  N.  218  ad  4"^  et  24  Maji  1843.  N. 
322  ad  2°^). 

1041.  Jam  antea  declaratum  fuerat,  quod  exislentia  altaris 
privilegiali  certo  personarum  coetui  concessi,  non  obest  conces- 
sioni  allerius  similis  privilegii  indefinite  pro  omnibus  in  eadem 
ecclesia,  ratione  clausulae  in  posteriori  privilegio  exaratae  :  in  qua 
aliud  allare  privilegiatum  non  reperiatur  concessum  (Decr.  18 
Junii  1742.  N.  134). 

1042.  Si  quis  Parochus  vel  Rector  alicujus  ecclesiae  ob  gra- 
vem  rationem  impetrare  vellet  a  S.  Sede  plura  altaria  privilegiata, 
vel  unum  ad  longius  tempus,  deberet  vel  per  se  vel  per  suum  Epi- 
scopum  ad  S.  Sedem  recurrere,  nempe  vel  ad  Secretariam  Bre- 
viu7n,  vel  ad  Secretai^iam  Memorialium,  aut  ad  S.  Congre- 
gationem  Indulgentiarum.  In  supplici  libello  sunt  declaranda: 
l""  nomen  paroeciae  et  dioecesis;  2''  motiva  ob  quae  hujusmodi 
specialis  gratia  petitur ;  3°  numerus  annorum,  per  quos  privile- 
gium  vult  obtineri ;  ^*'  Patronus  vel  titulus  ecclesiae;  5°  qualitas 
ecclesiae,  an  sit  parochialis,  succursalis,  conventualis  etc;  6°ti- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  465 

lulus  altaris.  Nulla  autem  est  necessilas,  ut  Pius  IX  declaravit.  in- 
dicanili  materiam  qua  conflatur  altare,  an  sit  ex  marmore,  vel  ex 
aere,  aut  ex  ligno  etc.  (Vid.  Beringer,  tom.  I,  pag.  446). 

1043.  Ne  Parochi  expensis  graventur,  Summus  Pontifex  Cle- 
mens  XIII  voluit,  niliil  omnino  exigi  posse,  sub  poena  nidlitatis 
privilegiij  ab  Officialibus  tum  Episcoporum,  cum  Abbatum  in  cer- 
liorandis  Parochis,  sive  in  expediendis  litleris  pro  designatione  al- 
taris  privilegiati  in  unaquaque  parochiali  ecclesia  dioecesis  (Decr. 
19  Maji   1759.  N.  215). 

1044.  Praefatum  privilegium  ad  septennium  oblinet  pro  sin- 
gulis  diebus  totius  anni  (et  pro  omnibus  Missis),  quandocumque 
Sacerdos  approbatus  in  designato  altari  Missam  appHcaverit  pro 
certo  defuncto  (Decr.  30  Jan.  1760.  N.  219  ad  in 

1045.  Durante  Jubilaeo  Anni  Sancti  privilegia  altarium  non 
suspenduntur ,  neque  indulgentiae  pro  defunctis  concessae  (Decr. 
16  Dec.  1749.  N.  182). 

1046.  In  septennio,  vel  alio  breviori  vel  longiori  tempore  in 
Brevibus  Indulgenliarum  praescribi  solito,  computatur  etiam  annus 
universalis  Jubilaei  (Decr.  6  Sept.  1749.  N.  181). 

1047.  Facultas  designandi  altare  privilegiatum  in  quahbet  ex 
parochialibus  et  collegiatis  ecclesiis  est  potestas  personalis,  quam 
Episcopus  exercere  debet  per  seipsum,  non  autem  per  suos  Vi- 
carios  Generales  aut  alios  Ordinarios.  Excipiendus  est  casus,  quo 
Episcopus  petierit  et  obtinuerit  a  S.  Sede  specialem  facultatem 
(Decr.  25  Sept.  1841  ;  24  Maji  1843.  N.  292  et  321). 

1048.  «  Haec  facultas  quoad  Episcopum  incipit  a  die  da- 
tae  Brevis ;  ac  proinde  absoluto  septennio  pro  altaribus  desi- 
gnandis,  etiamsi  nondum  in  omnibus  ea  declaraverit,  ipsi  re- 
currendum  erit  ad  Sedem  Apostolicam  pro  prorogatione  talis 
facultatis.  Quoad  vero  altare  illo  privilegio  decoratum  ad  se- 
ptennium,  illud  tempus  incipit  a  die  respectivae  designationis 
uniuscujusfiue  altar is  (Dqcv.  25  Sept.  1841.  N.  292). 

Tempus  in  Brevibus  Apostolicis  positum  pro  confirmatione  pri- 
vilegii  altaris  in  regionibus  remotis,  non  a  die  datae,  sed  a  die 
praesentationis  Brevis  Ordinario  est  computandum  (Decr.  4  Febr. 
1736.  N.  116). 

1049.  Clemens  PP.  XIII,  Decreto  Urbis  et  Orbis,  incipiente 
«  Cum  ex  veteri  more  )^,  benigne  concessit,  ut  Missa  die  Comme- 
morationis  Defunctorum  (secunda  Novembris)  a  quocumque  Sa- 

30 


46G  PARS    II.    DE    IXDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

cerdole  celebranda,  gaudeat  privilegio,  ac  si  esset  in  allari  pri- 
vilcgialo  celebraia,  decernendo  lamen,  ut  nonnisi  consuetam  elee- 
mosynam  unusquisque  Sacerdos  pro  dicta  Missa,  licet  privilegiata, 
accipiat,  et  in  ea  tantum  quantitate,  quae  a  synodalibus  Constitu- 
tionibus,  seu  a  loci  consuetudine  regulariter  praefinita  fuerit  (Decr. 
19  Maji  17G1.  N.  ^^^IS). 

In  laudato  Decreto  nominatur  dies  2  Novembris,  quia  Gom- 
memoratio  omnium  Defunctorum  regulariter  ea  die  celebratur.  At 
dubitari  nuliatenus  potest,  quin  idem  privilegium  locum  habeat, 
quando  occurrente  impedimento  in  die  !2  Novembris,  agatur  Com- 
memoratio  eadem  in  sequenti  die  proxime  non  impedita.  Hanc  diem 
siquidem,  tamquam  propriam  sedem,  Commemoratio  omnium  De- 
functorum  stalim  occupat;  adeoque  cum  privilegiis  omnibus,  qui- 
bus  in  i^ropria  die  donatur. 

1050.  Pius  PP.  VII,  die  10  Maji  1807,  per  Emum  Cardinalem 
Vicarium  Urbis  declaravit  in  perpetuum  p?ivilegiata  omnia  alta- 
ria  illarum  ecclesiarura,  in  quibus  fit  Oratio  quadraginta  Hora- 
rum  ante  SS.  Sacramentum  publicae  venerationi  exposituraj  du- 
rante  dicta  Expositione  (Raccolta,  pag.  87). 

1051.  Hujusmodi  taraen  concessio  intelligenda  est  de  Oratione 
quadraginta  Horarum  proprie  dicta,  instituta  nempe  juxta  Instrur 
ctionem  Clementis  XI  de  die  21  Jan.  1703,  et  secundum  Constitu- 
tionem  Accepimus  Benedicti  XIV,  de  die  16  Apr.  1746.  Excipitur 
casus,  quo  hujusmodi  privilegium,  occasione  Expositionis  non  per 
40  lioras  conlinuas,  obtineatur  per  speciale  Indulturn. 

1052.  Pluries  S.  Congregatio  Indulgentiarum  declaravit  «  Pri- 
vilegium  altaris  non  esse  communicabile  ».  Quare,  etiam  in  ge- 
nerali  communicatione  indulgentiarum  et  gratiai^um,  quibus 
gaudet  ahqua  ecclesia,  Basiiica,  Archiconfraternitas,  Ordo  religiosus 
etc.  nusquam  communicatur  privilegium  altaris:  excepto  casu 
quo  per  specialem  et  individuam  mentionem  id  reperiatur  con- 
cessum  in  ipso  Brevi  ApostoUco  (Decr.  27  Nov.  1764.  N.  233  ad  1°"; 
Vid.  etiam  N.  88  ad  l^;  et  171  ad  3°^). 

1053.  Altaris  privilegiati  concessiones,  benignitale  Sumraorurn 
Pontificura,  factae  suntetiam  Ordinibus  reiigiosis  pro  eorum  ec- 
clesiis. 

Brevia,  sic  declaravit  S.  Congregatio  Indulgentiarum,  tara  altaris 
privilegiati,  quara  indulgentiarura,  pro  omnibus  ecclesiis  ahcujus 
Ordinis,  vei  Congregationis,  aut  Instituti  regularis,  generaliter  ob- 


j 


CAP.    V.   INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  hC)7 

tenta,  respectivas  ecclesias  tantummodo  Monasterioruni  et  Conven- 
luiim  talis  Ordinis,  Congregationis,  vel  instituti  compreliendunt,  mi- 
nime  vero  alias  quascumque  tam  parochiaies,  quam  non  parociiia- 
les  ab  iiujusmodi  Ordine  etc,  sive  a  Monaciiis,  aut  Fratribus  vel 
Religiosis  dependentes,  vel  respective  administrari  soiitas  (Decr. 
3  Aug.  1748.  N.  174). 

1054.  Attainen  deciaratum  est  (vid.  n.  931),  omnes  et  singu- 
las  capellas  publicas  Ordinis  S.  Francisci  Hecoiiectorum  in  regione 
Germano-Beigica  exislenles  gaudere,  donec  residentiam  inibi  Fratres 
duxerint,  omnibus  et  singuiis  indulgentiis  et  privilegiis,  a//anp?'z- 
vilegiato  compre/ienso. 

1055.  «  Ut  pecuiiarem  suam  benevolentiam  erga  nonnulios 
Ordines  Regulares  ostendat,  Apostoiica  Sedes,  inter  ceteras  gratias 
ac  praerogativas,  priviiegio  quotidiano  perpetuo  decorare  solet  aitare 
in  honorem  SS.  Fundatorum  erectum,  sive  erigendum  in  singulis 
eorumdem  Ordinum  ecciesiis.  Porro  cum  nonnunquam  contingat 
hujusmodi  altare  in  quibusdam  ecciesiis  deesse,  nec  ob  peculiares 
circumstanlias  spem  affuigere  iilud  erigendi,  apud  nonnuiios  Ordines 
mos  invaiuit  coiiocandi  prope  crucem  arae  aiterius  Sancti  effigiem 
S.  Fundatoris  in  parva  tabula  depictam,  ut  hoc  pacto,  meliori  quo 
polest  modo,  dici  possit  altare  S.  Fundatoris  in  ecclesia  reperiri. 
Ut  autem  sciri  possit,  utrum  dictae  parvae  tabulae  appositio  sufficiat 
ad  iioc,  ut  praefatae  ecciesiae  gaudeant  priviiegio  altaris  generaiiter 
onmibus  Ordinis  ecclesiis  concesso,  quaeritur: 

1''  «  An  in  ecciesiis  aiicujus  Ordinis,  in  quibus  non  reperitur 
altare  S.  Fundatoris,  cui  concessum  est  privilegium  quotidianum 
perpetuum,  sufQciat  parvam  tahulam,  S.  Fundatorem  repraesen- 
tantem,  in  aiterius  Sancti  ara  coiiocare,  ut  priviiegio  antedicto  possint 
gaudere  ? 

Et  quatenus  Negative, 

2"  Quomodo  providendum  in  casu? 

Sacra  Congregatio  die  24  Juhi  1756  respondit: 

Ad  1™:  Negative; 

Ad  2™:  Recurrant  in  casibus  particularibus  (Decr.  auth. 
V  207). 

Non  solum  Ordinibus  Reguiaribus,  sed  etiam  Congregationibus, 
Confraternitatibus,  piis  Operibus  factae  sunt  concessiones  aitaris 
privilegiati,  prout  in  suis  respective  locis  videbimus. 


4C)8  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

§   III. 

ANTIQUUS  ECCLESIAE  STYLUS  QUOAD  ALTARE  PRIVILEGIATUM. 

1056.  Disciplina  Ecclesiae  quoad  altare  privilegiatum  aliquantO' 
varia  fuit.  In  saeculo  XVI,  tempore  potissimum  Gregorii  XIII  (1572- 
1o8d),  passim  concedebatur  altare  privilegiatum,  nulla  adhibita 
conditione  taxativa  Missarum.  Successu  vero  lemporis  disciplina 
haec  accuratius  discussa  fuil,  praesertim  sub  Paulo  V,  qui  Pontifex 
renuntiatus  fuit  anno  1605,  quique  Coramissionem  trium  Gardi- 
nalium  constituit,  qui  studio  materiae  serio  vacarent. 

Commissio  trium  Gardinalium  a  Paulo  V  constituta,  ita  sta- 
tuendum  existimavit:  Retinendum  quidem  esse  usum  concedendi 
altaria  hujusmodi  privilegiata  pro  defunctis,  ex  quo  jam  in  Ecclesia 
est  auctoriiate  Summorum  Pontificum  inductus ;  verum  non  passim 
esse  concedenda,  sed  magna  tantum  ex  causa,  eaque  perpetua, 
si  privilegium  perpetuum  detur;  et  mmm  in  locis  insig7iio7nbus, 
quibus  hactenus  concessa  non  fuerunt. 

1057.  Stylus  autem,  qui  ante  primam  medietatem  elapsi  saeculi 
servabatur,  erat,  ut  altare  privilegiatum  quotidianum  perpetuum 
concederetur  dumlaxat  ecclesiis,  ubi  quotidie  celebrabantur  quadra- 
ginta  Missae;  hae  siquidem  inter  insigniores  merito  repulabantur. 

Ubi  vero  minor  Missarum  numerus  quotidie  explebatur,  pro 
uno  aut  pluribus  diebus  in  qualibet  hebdomada  hujusmodi  privi- 
legium  obtinebatur.  Sic  v.  gr.  Secretaria  Brevium  altare  privile- 
giatum  indulgebat  p?'o  una  die  in  hebdomada,  si  in  ecclesia  septem 
Missae  quotidie  celebrabantur ;  pro  duabus  diebus,  si  quatuorde- 
cim  Missae. 

Si  supplex  libellus  porrigebatur  S.  Gongregationi  Indulgen- 
tiarum,  haec  privilegium  altaris  concedebat  pro  una  die,  si  in 
ecclesia  singuhs  hebdomadis  quotidie  quinque  Missae  celehrdihsiniur ; 
pro  duabus  diebus,  si  decem  Missae  (Gf.  Theod.  a  Sp.  S.  part.  II, 
pag.  63). 

1058.  Etiam  Benedictus  XIII  pluribus  ecclesiis  Ordinis  nostri 
altare  privilegiatum  quotidianum  perpeluum  concessit,  sed  propor- 
tionate  ad  Missarum  numerum,  quae  in  eis  celebrabantur,  videli- 
cet:  Pro  quinque  feriis  in  hebdomada,  iis  ecclesiis,  in  quibus  viginti 
quinque  Missae  quotidie  celebrabanlur.    —    Pro  quatuor   feriis. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  469 

illis  ecclesiis,  in  quibus  viginti  Missae.  —  Pro  tribus  feriis,   iis 
in  quibus  qitindecim,  et  sic  gradalim. 

1059.  Cum  autem  ex  hac  methodo  plurimae  exortae  fuerint 
difficuUates,  ex  eo  potissimum  quod  non  semper  idem  Missarum 
numerus  in  dictis  ecclesiis  celebrari  poterat,  ideo  Summus  Pontifex 
Benedictus  XIV,  ad  preces  Ministri  Generahs  Ordinis,  praevia  revo- 
catione  privilegii  altarium  pro  determinatis  feriis  et  Missis,  dignatus 
est  omnibus  et  singuhs  ecclesiis  Ordinis  Minorum  concedere  itnuni 
altare  privilegiatitm  quotidianum  perpetuum  ab  Ordinariis  loco- 
7nm  semel  designandum  (Cf.  Ferraris,  verb.  Alt,  PriviL,  n.  32). 

Ubi  privilegium  cum  conditione  ut  tot  Missae  quotidie  cele- 
brentur  adhuc  vigeret,  laUs  conditio  ad  ejusdem  privilegii  valorem 
esset  omnino  servanda,  vel  S.  Sedi  supphcandum  pro  ejus  reno- 
vatione  absque  memorata  conditione. 

1060.  Et  ut  mehus  quoad  altare  privilegiatum  cognoscatur 
vetus  Ecclesiae  styhis,  notentur  sequentia  Decreta,  quae  quidem 
prodierunt  e  S.  Congregatione  Concihi  die  80  Juhi  1706,  sed  et 
ipsa  S.  Congregatio  hidulgentiarum  servari  pluries  decrevit  (Vid. 
Decr.  auth.  N.  196). 

a)  Privilegium  aUaris  remanet  suspensum  diebus,  quibus 
praescriptus  Missarum  numerus  non  verificatur  (Decr.  22  Jan.  1753. 
N.  196). 

b)  Deficiente  praefixo  numero  Missarum  ob  infirmitatem 
Sacerdotum  tam  regularium,  quam  saecularium,  indulgentiae  non 
remanent  suspensae  (Decr.  eod.). 

c)  Absentibus  Rehgiosis  ex  causa  praedicationis  temporeQua- 
dragesimae  et  Adventus,  vel  quando  occasione  festivitatum  vel 
funerum,  aut  simihum,  a  Superioribus  ad  celebrandum  aho  mit- 
tuntur,  indulgentiae  concessae  cum  certo  Missarum  numero,  qui 
ob  dictas  causas  adimpleri  non  potest,  pro  tempore  Adventus  et 
Quadragesimae  remanent  suspensae;  non  aitteni  in  reliquis, 
dummodo  raro  contingat  (Decr.  eod.). 

§  IV. 

APPLICATIO  INDULGENTIAE  ALTARIS  PRIVILEGIATI. 

1061.  Missa  ad  allare  privilegiatum  celebrata,  est  per  sepri- 
vilegiata,  quin  requiratur,  ut  eleemosynam  offerens  vel  Sacerdos 
intendat  apphcare  privilegium  (Decr.  12  Martii  1855.  N.  366). 


470  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS  IN   SPECIE. 

Praefata  decisio  intelligenda  est  praecipue,  ut  bene  observat 
cl.  Auctor  Mecliliniensis  (Tractatus  de  Indulg.,  pag.  80),  de  indullo 
quotidiano ;  deinde  etiam  de  indulto  pro  aliquot  in  hebdomada 
diebus  detenninatis ;  non  autem  de  indulto,  in  quo  dies  in  hebdo- 
mada  privilegiati  non  determinantur .  In  hoc  enim  casu  oportet, 
ut  utens  privilegio  determinet  saltem  dies,  quibus  kicrari  vult 
indulgentiam  altaris  privilegiati. 

1062.  Privilegium  altaris  sive  proprie  diclum  sive  personale 
applicari  nequit  phiribus  defunctorum  animahus  in  cujuscumque 
diei  Missa  (servatis  servandis)...  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  402  ad  1™). 
IIoc  Decreto  permotus  Procurator  Generalis  Trappensium,  S.  Con- 
gregationi  exposuit,  in  unoquoque  Trappensium  monaslerio  extare 
altare  privilegiatum,  in  quo  celehratur  quotidie  Missa  proFratrihus, 
propinquis  et  henefactorihus  defunctis.  Cum  autem  ex  Decreto 
praefatae  S.  Congregationis  diei  29  Februarii  1864  tenendum  sit, 
quod  privilegium  altaris  nequeat  apphcari  pluribus  defunctorum 
animabus  in  eadem  Missa,  quaeritur :  Quaenam  sit  praedicti  apud 
Trappenses  altaris  privilegiati  efficacia,  et  num  privilegium 
inutile  evadat,  ex  eo  quod  numquam  uni  animae  determinatae 
applicetur  ? 

Cum  rei  examen  commissum  fuisset  unl  ex  Consultoribus, 
sequentia  dubia  proposita  sunt: 

1.  Num  apud  Trappenses  in  Missa,  quae  quotidie  celehratur 
pro  plurihus  (Fratribus  scihcet,  propinquis  et  benefactoribus)  indul- 
gentia  altaris  ad  unum  ex  iis  limitetur? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative. 

2.  Num  privilegium  inutile  evaserit  ex  eo,  quod  uni  ex  iis 
detenninatae  animae  non  consueverit  applicari? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative.  Quas  resolutiones  Leo  PP. 
XIII  approbavit  (Decr.  19  Junii  1880.  N.  4ol). 

1063.  Quod  revera  indulgentia  altaris  privilegiati  ad  unam 
tantum  animam  hmitetur,  clarissime  etiam  patet  ex  decisione,  quam 
hic  subnectimus. 

Summus  Pontifex  Pius  IX  Litteris  Apostohcis  in  forma  Brevis 
de  die  14  Maji  1869,  Sacerdotibus  adscriptis  Associationi  Perse- 
verantiae  Sacerdotalis  Viennae  in  Austria  canonice  constitutae,  in- 
dulsit:  ut  Missae,  quae  ad  quodlihet  altare  pro  sodalihus  defunctis 
celehrahuntur,  animae  seu  animahus  ex  dictis  sodalihus  pro  qua, 
vel  pro  quihus  celehratae  fuerint,  aeque  sujfragentur  ac  si  ad 
altare  privilegiatum  fuissent  celehratae. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  471 

Cum  ex  descriptis  verbis  concessionis  colligi  posse  videreUir, 
non  uni  tantum  animae,  sed  etiam  pluribus  animabus  sodalium 
defunctorum  vi  hujusce  privilegii  posse  applicari  in  una  Missa 
indulgentiam  plenariam,  Praeses  memoratae  Associationis  a  S.  Con- 
gregatione  Indulgentiarum  postulavit: 

Utrum  sodales  praedictae  Associationis  in  una  Missa:  1*'  uni 
tantum  sodali  defuncto,  vel  i2°  pluribus  sodalibus  defunctis  possint 
indulgentiam  plenariam  applicare? 

S.  Congregatio  respondit:  A/firmative  ad  primam  partem; 
Segative  ad  secundam.  Quam  senlentiam  approbavit  Summus  Pon- 
tifex  Leo  PP.  Xlll  (Decr.  19  Dec.  1885,  apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVIII, 
pag.  340). 

Iluc  adde  Decretum,  quod  supra  n.  1011  altulimus.  Ibi  decla- 
ratum  est:  Per  indulgentiam  altari  privilegiato  adnexam,  si  spectetur 
mens  concedentis  et  usus  Clavium.  potestatis,  intelligendam  esse 
indulgentiam  plenariam,  quae  animam  statim  liberet  ab  omnibus 
Purgatorii  poenis  etc. 

1064.  Ex  his  omnibus  luculenter  apparet,  animam  a  Purga- 
torio  liberandam  per  indulgentiam  altaris  privilegiati,  ex  mente 
concedentis,  unam  dumtaxat  esse;  et  si  pro  pluribus  Missa  cele- 
bretur,  ad  unam  ex  iis  limitari,  quae  vel  est  ea  quae  specialiter 
designata  fuit,  vel  quae  divinae  miserationi  eligenda  remittitur, 
vel,  si  de  nulla  omnino  cogitatum  sit,  quae  Deo  placuerit. 

1065.  Nec  exceptio  a  regula  generali  facta  est,  ut  putant  non- 
nulli,  pro  die  2  Novembris  in  Commemoratione  omnium  fidelium 
defunctorum.  Privilegium  illius  diei  non  est  in  hoc,  quod  in  una 
eademque  Missa  applicari  possit  indulgentia  pro  pluribus  imo 
omnibus,  ac  si  mens  esset  Ecclesiae  in  singulis  Missis  Purgatorium 
ea  die,  quantum  est  ex  parte  concedentis,  evacuare:  sed  in  eo  est 
privilegium,  quod  Sacerdotes  omnes  ea  die  in  quocumque  altari 
cclebrantes,  lucrari  possint  de  more  eamdem  indulgentiam,  ac  si 
ad  altare  privilegiatum  celebrarent.  Moc  tantum  sensu  privilegium 
postulatum  fuit,  hoc  sensu  ex  voto  quod  adhuc  extat,  celebris  Con- 
sultoris  P.  Theodori  a  Spiritu  Sancto  proposilum  fuit,  et  hoc  sensu 
concessum  fuit  a  Clemente  XIII  (Vid.  votum  Consultoris,  apud  Acta 
Sed.  vol.  XIII,  pag.  139). 

1066.  Documentum,  quo  praecipue  innituntur  nonnulli  in 
admittenda  exceptione,  de  qua  modo  diximus,  pro  die  Commemo- 
rationis  omnium  fidelium  defunctorum,  est  sequens.  In  una  Ande- 
gaven.  propositum  fuit  dubium: 


472  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Utrum  privilegium  altaris  sive  proprie  dictum,  sive  personale 
applicari  possit  pluribus  defunctorum  animabus  in  cujuscumque 
diei  Missa  (servatis  servandis),  sicut  expressCy  sed  speciatim  decla- 
ratum  fuit  a  S.  Congregatione  die  18  Maji  1761  pro  Missa  in 
die  Commemorationis  omnium  fidelium  defunctorum  die  2  No- 
vembris? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative  (Decr.  29  Febr.  1864. 
N.  402). 

Verum  ex  bujusmodi  documento  nullatenus  argui  potest,  quod 
die  2  Novembris  privilegium  altaris  applicari  possit  piuribus  defun- 
ctorum  animabus  in  cujuscumque  diei  iMissa.  Nam: 

1°  in  Decreto  19  Maji  1761  nec  expresse  nec  speciatim,  ut 
asserit  orator  qui  dubium  proposuit,  declaratio  hujusmodi  facta 
est,  ut  patet  ex  ipsis  verbis  concessionis,  quae  ita  sonant:  Benigne 
concedit  (Clemens  XIII),  ut  Missa  die  praedicta  Commemorationis 
defunctorum  a  quocumque  Sacerdote  saeculari  vel  cujuslibet 
Ordinis  et  Instituti  regularis  celebranda  gaudeat  privilegio,  ac 
si  esset  in  altari  privilegiato  cekbrata  (Decr.  auth.  N.  228). 

2''  Responsum  negativum  a  S.  Congregatione  datum,  totum 
refertur  ad  dubium,  utrum  privilegium  altaris  applicari  possit 
pluribus  defunctorum  animabus ;  cetera  verba,  quibus  erronee 
exceptio  asseritur  pro  die  2  Novembris,  sine  ulla  responsione  relin- 
quuntur,  ac  ideo  nulla  decisio  habetur  favore  exceptionis. 

3°  Ex  aitera  parte  plures  et  clarissimae  decisiones  habentur 
(quas  nos  supra  attulimus),  quod  indulgentia  altaris  privilegiati  tum 
ex   mente   concedentis    tum  ex  usu  Clavium  potestatis  ad  unam        I 
animam  tantum  limitetur,  et  nullibi  in  documentis  invenitur  exceptio 
pro  2  die  Novembris  (Cf.  Acta  S.  Sedis  loc.  cit.;  Beringer  pag.  458). 

1067.  Doclrina  exposita  circa  efficaciam  altaris  privilegiati 
practice  considerata  esl,  quatenus  nempe  respicit  Ecclesiae  usum, 
qui,  ut  abunde  constat  ex  dictis,  in  eo  est,  ut  indulgentia  altaris 
privilegiati  juxta  mentem  concedentis  ad  unam  tantum  animara 
limitetur,  quamvis  Missa  pro  pluribus  defunctis  applicetur.  Verum, 
ut  observat  citatus  Consultor,  si  quaestio  theoretice  proponatur,  in 
re  quae  pendet  a  mente  concedentis  et  a  divina  acceptatione,  nulla 
videlur  esse  ratio  intrinseca  ex  divina  institutione  Clavium  pote- 
statis,  cur  induigentia  plenaria  adnecti  non  possit  uni  Missae  pro 
pluribus  simul  o.nimabus,  si  Deo  placuerit,  libercCndis.  Et  fortasse 
id  quandoque  concessum  est. 


CAP.   V.   INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  473 

1068.  In  opere,  cui  lifuliis  Collecianea  S.  Congregationis  de 
Propaganda  Fide,  edilo  Romae  anno  1893  sub  n.  1115,  jacet 
documentum,  quod  hic  ad  litteram  transcribimus: 

S.  C.  de  Propaganda  Fide  —  C.  P.  pro  Sin.  20  Febr.  1801. 

I  sacerdoti  (1)  del  Seminario  di  Parigi  hanno  in  perpetuo  la 
concessione  delF  altare  privilegiato  personale  senza  condizione  o 
restrizione  alcuna;  si  cerca: 

1.  Se  a  conseguire  tale  indulgenza  sia  necessaria  la  Messa  di 
Requie  in  quei  giorni  in  cui  si  puo  per  le  rubriche. 

2.  Se  la  detta  indulgenza  debba  appiicarsi  ad  una  sola  anima 
del  purgatorio,  e  non  possa  a  moUi  o  a  tulli  i  fedeh. 

3.  Se  le  indulgenze  applicabih  per  modo  di  suffragio  alle 
anime  del  purgatorio  si  debbano  apphcare  distributivamente  ad 
una,  ovvero  cohettivamente  a  piii  o  a  tutte. 

R.  Ad  1.  partem:  AfQrmative,  et  ad  D.  Secretarium  cum  SSmo 
pro  exlensione  induUi  aUaris  privilegiati  in  casu,  nempe  etiam 
quando  Missa  de  Requie  celebrari  nequeat  ex  justis  et  rationahbus 
causis. 

Ad  2.  partem:  Apphcari  posse  pluribus  aut  etiam  omnibus. 

Ad  3.  partem:  Ut  ad  proximum  {id  est  proxime  anteced.) 

1069.  Quia  tale  responsum,  de  cujus  authenticilate  non  videtur 
posse  dubitari,  declarationibus  supra  relalis  minus  consonum  apparet, 
sequentia  notamus: 

In  aUata  responsione  non  continetur  concessio  Papae,  sed 
simplex  resolutio  dubii ;  ideo  non  hcet  ex  ea  inferre,  Summum 
Pontificem  revera  concessisse,  ut  indulgentia  altaris  privilegiati 
pluribus  apphcetur  et  proficiat.  Dictum  responsum  eo  sensu  intel- 
ligendum  putamus,  quatenus  Sacerdos  non  teneatur  (si  ahunde  non 
sit  obligatio)  determinare  animam,  cui  indulgenha  apphcetur,  et 
ideo  collective  pluribus  vel  etiam  omnibus  animabus  ^Purgatorii 
eam  applicat,  ita  tamen  ut  juxta  mentem  concedentis  una  tantum 


(I)  Sacerdotes  Seminarii    Parisiensis  gaudent  in   perpeluum   indulto  aitaris 
priviiegiati  absque  ulla  conditione  vel  restrictione ;  quaeritur: 

1.  An  ad  iucrandam  hujusmodi  indulgentiam  necessaria  sit  Missa  de  Requie 
in  iis  diebus,  in  quibus  juxta  rubricas  ea  dici  potesl. 

2.  An  pracfata  induigentia  applicari  debeat  uni  dumtaxat  animae  Purgatorii, 
non  vero  pluribus  aut  etiam  omnibus  fidelibus. 

3.  An  indulgenliae  per   modum   suffragii  animabus  Purgatorii  applicabiles, 
debcant  applicari  distributive  uni  vel  collective  pluribus  aut  omnibus. 


474  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

anima,  ea  nempe  quae  Deo  placuerit  indulgenliae  effectum  con- 
sequatur.  Id  confirmatur  ex  eo,  quod  doctrina  S.  Congregalionis 
de  Propaganda  Fide  circa  hanc  materiam  eadem  est  ac  illa  quam 
supra  exposuimus,  quod  nempe  privilegium  altaris  juxta  mentem 
concedentis,  non  pluribus,  sed  uni  tantum  animae  applicatur,  proul 
patet  ex  sequenti  declaratione  de  die  :27  Septembris  1843  ab 
eadem  S.  Congregatione  emissa: 

An  per  facultatem  liberandi  per  celebrationem  Missae  de  Requie 
animam  a  Purgatorii  poenis,  inlelligatur  liberatio  totalis,  vel  solum 
indulgentia  plenaria? 

R.  Ecclesia  per  altare  privilegiatum  intelligit,  per  Missam  cele- 
bratam  ad  praedictum  altare,  vel  ab  eo  qui  eodem  privilegio  perso- 
naliter  fruatur,  "pro  anima  cujuscumque  Christifidelis,  quae  Deo 
in  charitate  conjuncta  ab  hac  luce  migraverit,  animam  ipsam  de 
thesauro  Kcclesiae  per  modum  suffragii  indulgentiam  consequi,  ita 
ut  D.  N.  Jesu  Christi  suffragantibus  meritis  a  Purgatorii  poenis 
hberetur  (Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fid.  n.  1120,  pag.  386). 

1070.  Manet  igitur  generale  factum,  indulgentiam  altaris 
semper  ex  mente  concedentis  in  singulis  Missis  ad  unam  animam 
limitari,  sive  definite  quando  pro  certa  quadam  persona  tantum 
concedilur,  sive  indefinite  quando  conceditur  vel  generatim  pro 
defunctis,  vel  speciatim  pro  ahquo  coetu,  sodahtate,  famiha  etc, 
rehnquendo  ut  pro  apphcatione  singularis  anima  vel  in  individuo 
vel  in  specie  divinae  acceptationi  a  fidelibus  designetur,  vel  omnino 
divino  beneplacito  rehnqualur  (Ita  ConsuUor,  apud  Acta  S.  Sedis, 
vol.  XIII,  pag.  139). 

1071.  Cum  ex  dictis  indulgentia  altaris  privilegiati  ex  mente 
concedentis,  nempe  Summi  Pontificis,  ad  unam  tantum  animam 
limitetur,  consequitur  Sacerdotum  esse,  dum  celebratur  Missa  pro 
pluribus  defunctis,  designare  hanc  animam,  cui  apphcari  velit 
privilegium  altaris.  Id  non  est  quidem  absolute  necessarium,  cum 
possit  relinqui  divino  heneplacito,  sed  certe  expedit.  Ad  rem 
Theodorus  a  Spiritu  Sancto:  Duo  spectant  ad  viventes,  videlicet 
opus  injunctum  exsequi,  nec  non  animas  sublevandas  per  hujus- 
modi  indulgentias  designare;  et  alterum  ad  Summum  Pontificem, 
nempe  offerre  ex  Ecclesiae  thesauro  Christi  et  Sanctorum  satisfa- 
ctiones...  (Part.  I.  pag.  397). 

1072.  Ad  lucrandam  indulgentiam  altaris  priviiegiati,  praeter 
celebrationem  Missae,  nuilum  aliud  opus  praescribitur,  non  preces, 
non  Confessio,  neque  quid  aliud. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE    LOCALES    ETC.  475 

1073.  Vi  sacrae  Communionis  in  Missae  sacrificio  peractae 
polest  Sacerdos  eodem  die  simnl  cum  indulgentia  altaris  privile- 
giati,  lucrari  aliam  indulgentiam  plenariam  vel  sibi,  vel  defunctis 
applicabilem,  si  ad  hanc  lucrandam  praescribitur  sacra  Communio 
(Decr.  10  Maji  1844.  N.  327  ad  2"^  et  3^). 

§  V. 

AN  MISSA  ET  INDULGENTIA  ALTARIS  PRIVILEGIATI  SEPARARI  POSSINT. 

1074.  Sacrae  Congregationi  Indulgentiarum  propositum  fuit 
solvendum  dubium  sequens: 

A7i,  quando  requiritur  sacrificium  Missae  pro  indulgentia 
lucranda,  Missa  possit  offerri  pro  uno,  et  indulgentia  applicari 
pro  altero? 

S.  Congregatio  respondendum  esse  censuit:  Communicetur 
Oratori  votum  Consultoris. 

Jam  vero  votum  ConsuUoris,  brevioribus  verbis  expressum, 
sequentia  continet,  ex  doctrina  doctissimi  P.  Joannis  Cavalieri  de- 
prompta:  Decisio  pendet  ex  verbis  indulti;  quare: 

1°  Sacrificium  et  indulgentia  aitaris  privilegiati  dividi  non 
possunt,  sed  utrumque  pro  eodem  defuncto  est  applicandum,  quando 
in  indulto  habetur:  Qui  pro  defuncto  Missam  in  tali  altari 
dixerit,  liberat  animam  ejus  etc. 

2°  Sacrificium  et  indulgenlia  altaris  privilegiati  dividi  non 
possunt,  quando  fundator  aut  stipendium  erogans  imponit  onus 
celebrandi  in  altari  privilegiato.  Per  impositionem  quippe  talis 
oneris  censetur  etiam  voluisse  applicationem  indulgentiae. 

3'^  Sacrificium  et  indulgentia  altaris  privilegiati  possunt  dividi, 
quando  in  indulto  deest  illud:  pro  defunctis.  Tunc  enim  applicatio 
solius  indulgentiae  suCficit  ad  liberandam  animam,  et  Sacrificium 
cuilibet  poterit  applicari. 

h^  Sacrificium  et  indulgentia  altaris  privilegiati  possunt  dividi, 
quando  Sacerdos  onus  quidem  habet  sacrificandi,  sed  non  in  altari 
privilegiato,  dummodo  lamen  celebret  in  altari,  cujus  privilegium 
non  exquirat  eliam  applicalionem  Missae  (Decr.  31  Jan.  1848. 
N.  348). 

1075.  Ex  qua  doctrina  laudati  Cavalieri  Rmus  Consullor  sic 
arguebat:  Indulgentia  etiam  pro  defunctis  est  donum  ex  Ecclesiae 


476  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Ihesauro  depromptum,  opera  vero  injuncta  sunt  conditio  solum, 
sine  qua  effeclum  non  sorlitur  indulgentia:  ergo  aliud  est  indul- 
gentia,  aliud  opus  injunctum.  Porro  si  applicatio  indulgentiae  pro 
solis  defunctis  concessae,  necessario  conjuncta  esset  cum  applica- 
tione  Sacrificii,  Sacrificium  et  indulgentia  forent  unum  et  idem. 
Ergo  Sacrificium  non  esset  tanlum  opus  injunctum,  nec  indulgentia 
ex  Ecclesiae  thesauro  deprompta,  sed  ex  valore  infinito  ejusdem 
Sacrificii,  qui  certe  Ecclesiae  potestati  non  subest,  sed  voluntati 
Dei  finito  modo  apphcantis.  Atqui  Sacrificium  est  tantum  opus 
injunctum,  et  indulgenlia  non  ex  valore  seu  fructu  Sacrificii  eruitur. 
Ergo  non  sunt  unum  et  idem ;  adeoque  Sacrificium  et  indulgentia 
dividi  possunt  (saltem  dum  ahud  in  indulto  non  exprimitur),  et 
consequenter  in  hac  hypothesi  Sacerdos  potest  Sacrificium  offerre 
pro  uno,  et  indulgentiam  apphcare  pro  altero». 

1076.  Quaestio  tamen  de  qua  agimus  potius  theoretica  habenda 
est,  quam  practica.  In  praxi  enim  vixj  quidem  continget,  ut  Sacrifi- 
cium  et  indulgentia  altaris  privilegiati  possint  separari.  Indulta  enim, 
quibus  hujusmodi  privilegium  hodie  concedilur,  semper  exigunt, 
ut  plenaria  indulgentia  applicetur  animae,  pro  qua  celebratur 
Missa.  Quod  quidem  pro  privilegio  locali  exprimi  solet  his  vel 
similibus  locutionibus:  Ut  quandocumque  Sacerdos  aliquis.,.  pro 
cujuscumque  Christifidelis  anima...  ad  praedictum  altare  cele- 
brabit,  anima  ipsa...  indulgentiam  consequatur. 

Insuper  S.  Congregatio  S.  Officii,  interrogata  an  Sacerdos  dum 
Missam  celebrat  pro  vivente  ad  altare  privilegiatum,  possit  applicare 
indulgentiam  animae  Purgatorii,  quamvis  eidem  animae  non  applicet 
principale  Missae  fructum  ? 

Respondit  die  8  Julii  1846:  Negative,  et  dentur  Decreta  seu 
Conslitutiones  Apostolicae  Summorum  Pontificum  Alexandri  VII 
(22  iNov.  1662  et  21  Jan.  1667)  Clemenlis  IX  et  Innocentii  XI 
praesertim,  qui  suorum  Praedecessorum  doctrinas  confirmans, 
declaravit  in  Brevi  sub  die  4  Maji  1688  promulgato:  Quandocumque 
Sacerdos  aliquis  Missam  pro  anima,  quae  Deo  in  charitate  con- 
juncta  ab  hac  vita  migraverit,  ad  praedictum  altare  celebraverit, 
anima  ipsa  de  thesauro  Ecclesiae  per  modum  suffragii  indul- 
gentiam  impetrabit  (Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fid.  n.  1124,  pag.  386). 

1077.  Eadem  regula  de  applicanda  indulgentia  altaris  privi- 
legiati  animae,  pro  qua  celebratur  Missa,  recentius  declarata  est  a 
S.  Congregatione   Indulgentiarum  pro   Sacerdotibus  emittentibus 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALKS   ETC.  477 

actum  heroicum  charitatis.  Ad  quaesiluni  enini:  Utrum  inclul- 
gentia  plenaria  altaris  privilegiati  personalis  1°  debeat  a  Sacer- 
dote,  qui  actum  heroicum  charitatis  emisit,  applicari  animae, 
pro  qua  Missam  celebrat?  —  aut  2°  possit  applicari  pro  libito 
cuivis  defuncto  ? 

S.  Congregatio   respondit:  Ad    primam   parlem   Afjlrmative; 

HOC    ENLM   MODO    PRIVILEGIUM   ALTARIS   CONCEDITUR  A  SUMMO  PONTIFICE ; 

—  Ad  secundum...  provisum  in  responsione  ad  partem  primam.  — 
Quas  responsiones  approbavit  Sanctitas  Sua  (Decr.  19  Decemb.  1885, 
apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVIII  pag.  337  et  seq.). 

1078.  Verum  est  igitur,  quaestionem  hanc  theoreticam  potius 
esse,  quam  practicam;  cum  in  praxi,  ut  ex  citatis  documentis 
liquet,  privilegium  altaris  semper  applicari  debeat  animae,  pro 
qua  celebratur  Missa:  hoc  enim  modo  privilegium  altaris  conce- 
ditur  a  Summo  Pontifice. 


§  VI. 

RITUS  IN  CELEBRATIONE  MISSAE  AD  ALTARE  PRIVILEGIATUM. 

1079.  Antiquitus  privilegium  altaris  non  concedebatur  nisi 
pro  Missis  de  Requie.  Auctis  tractu  temporis  Missis  ritus  duplicis, 
ac  proinde  diminutis  diebus,  in  quibus  permittitur  Missam  de  Re- 
quie  celebrari,  Romani  Pontifices  indulserunt,  ut  altaris  privilegium 
applicari  eliam  possit  Missis  non  de  Requie,  cum  tamen  ritus  ce- 
lebrationem  Missarum  de  Requie  non  permisisset.  Hoc  autem  ideo 
factum  est,  ne  ex  nimia  dilatione  in  celebratione  Missarum  privile- 
giatarum,  animae  defunctorum,  quae  suffragia  expectant,  detrimen- 
tum  patiantur  (Guerra,  pag.  lo7).  Quaenam  regulae  sint  servandae 
quoad  Missam  et  quoad  colorem  paramentorum,  ex  sequentibus 
decisionibus  apparebit. 

1080.  Ut  fruatur  altari  privilegiato  Sacerdos,  diebus  non  im- 
peditis  celebrare  debet  Missam  defitnctoi^um,  et  uti  paramentis 
nigris,  vel  ex  rationabili  causa  violaceis  (Decr.  2  Maji  1852. 
N.  357). 

lllico  lectores  monemus,  clausulam  in  superiori  Decrelo  inser- 
lam,  nempe  avel  ex  rationabili  causa  violaceis»,  nullam  amplius 
vim  habere.  Mos  quidem  invaluerat  in  ahquibus  locis  Missas  de- 


478  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

fiinctoruin  celebrandi  in  paramentis  violaceis,  ut  non  solum  intra 
Missam,  sed  etiam  ante  vel  post  eamilem  pietati  fidelium  sacra 
EucJiaristia  refici  cupientium  satisfieret. 

A(l  lioc  autem  provisum  est  per  generale  Decrelum  a  Sacro- 
rum  Hiluum  Congregatione  emanatum  sub  die  27  Junii  1868  a 
Summo  Pontifice  Pio  IX  confirmatum  die  23  Julii  ejusdem  anni.  Taii 
Decreto  permittitur,  ut  in  xMissis  defunctorum  cum  paramentis  nigris 
S.  Communio  fidebbus  minislretur,  tum  ante  Missam,  tum  durante 
Missa,  tum  immediate  post  Missam.  En  Decretum  ad  litteram : 

«  Emi  ac  Rmi  Patres  responderunt :  Posse  in  Missis  defuncto- 
rum,  cum  paramentis  nigris,  sacram  Communionem  fidelibus 
minislrari,  etiam  ex  particulis  praeconsecratis,  extrabendo  pyxi- 
dem  a  tabernaculo.  Posse  item  in  paramentis  nigris,  ministrari 
Communionem  immediate  post  Missam  defunctorum ;  data  au- 
tem  rationabib  causa,  immediate  quoque  ante  eamdem  Missam; 
in  utroque  tamen  casu  omittendam  esse  benedictionem.  Missas 
vero  defunctorum  celebrandas  esse  omnino  in  paramentis  ni- 
gris ;  adeo  ut  violacea  adhiberi  nequeant,  nisi  in  casu  quo  die 
2  Novembris  sanctissimae  Eucharistiae  Sacramentum  pubbcae 
fidelium  adorationi  sit  expositum  pro  solemni  Oratione  quadra- 
ginta  Horarum,  prout  cautum  est  in  Decreto  Sacrae  hujus  Congre- 
gationis  diei  16  Septembris  anni  1801  »  (GardeUini,  N.  5403). 

1081.  Qui  celebrat  in  altari  privilegiato  pro  singulis  diebus, 
debet  semper  uti  paramentis  nigris  diebus  non  impeditis,  ut  in- 
dulgentiam  privilegii  consequatur  (Decr.  11  Apr.  1840.  N.  281,  et 
vid.  N.  218  ad  o"^  et  339). 

Excipe  tamen,  si  Sacerdos  celebrans  in  altari  privilegiato  le- 
gat  Missam  de  festo  semiduphci,  simphci,  votivam,  vel  de  feria 
non  privilegiata,  sive  i^atione  expositionis  SS.  Sacramenti,  sive 
Stationis  ecclesiae,  vel  alterius  solemnitatis.  Tunc  enim  fruitur 
privilegio,  ac  si  legeret  Missam  de  Requie  per  rubricas  eo  die 
permissam  (Decr.  11  Apr.  1864.  N.  404). 

Idem  dicendum,  si  Missa  de  festo  semidupiici,  voliva,  vel  de 
feria  celebretur  in  altari  privilegiato,  in  quo  exponitur  SS.  Eucha- 
ristiae  Sacramentum,  sive  in  ostensorio,  sive  in  ciborio.  Tunc 
etiam  suffragatur  pro  defunctis,  ac  si  Missa  de  Requie  diceretur 
(Decr.  20  JuHi  1751.  N.  189). 

1082.  Qui  obtinuit  induitum  ter  in  qualibet  hebdomada  ce- 
lebrandi  cum  cantu  Missas  de  Requie,  dum  occurrunt  Officia  ritus 


CAP.    V.    INDrLGENTIAE   LOCALES   ETC.  479 

duplicis,  potest  privilegium  altaris  hisce  Missis  applicare,  quate- 
nus  in  hebdomada  non  recurrant  festa  semiduplicia  (Decr.  29 
Febr.  18G4.  N.  402). 

1083.  Hic  obiter  notandum  est,  quod  qui  obtinuit  indultum 
pro  duabus  vel  tribus  vicibus  in  qualibet  hebdomada  canendi  Mis- 
sam  de  Requie,  dum  occurrunt  Officia  ritus  duphcis,  potest  dictas 
Missas  cantare  duobus  vel  tribus  diebus  ritus  duplicis,  etiamsi 
in  hebdomada  fesla  inferioris  ritus  (ex.  gr.  semidupUcia)  inve- 
niantur.  Imo  eodem  die  ritus  duphcis  'plures  Missae  de  Requie 
vi  ejusdem  indulti  cantari  possunt  in  eadem  ecclesia.  Ita  declara- 
vit  S.  Rit.  Congregatio  die  18  Dec.  1878,  et  lo  Aprihs  1880  (Vid. 
Acta  Ord.  Min.  ann.  XI,  pag,  117-118). 

Verum  in  hujusmodi  declarationibus  non  est  sermo  de  indul- 
gentia  allaris  privilegiati,  sed  sohim  de  facultate  canendi  Mis- 
sam  de  Requie  diebus  alias  per  rubricas  vetitis.  Firmum  igitur 
remanet  principium,  quod  ihe  qui  obtinuit  induUum  ter  in  heb- 
domada  celebrandi  cum  cantu  Missas  de  Requie  in  duplicibus,  po- 
test  quidem  privilegium  aUaris  hisce  Missis  apphcare,  sed  tantum 
quando  in  hebdomada  non  reeu7^rant  festa  semiduplicia. 

1084.  Ab  administratore  dioecesis  Aureiianensis  propositum 
fuit  sequens  dubium : 

In  nonnulhs  dioecesibus  GaUiae,  ex  benigna  Apostohcae  Sedis 
tolerantia,  leguntur  Missae  de  Requie  in  duphcibus  minoribus. 
Hinc  dubium  oritur,  an  Missae  ihae  per  tolerantiam  lectae  gau- 
deant  priviiegio,  quando  ad  aitare  priviiegiatum  celebrantur  ? 

S.  Congregatio  respondit :  Affirmative,  juxta  exposita  (Decr. 
14  Jan.  1886,  apud  Beringer,  pag.  467). 

1085.  P.  Generaiis  Ordinis  Praemonstratensis  expostulavit : 
Utrum,  stante  rubrica  Missalis  Praemonstratensis,  quae  prohi- 

bet  Missas  privatas  de  Requie  et  votivas  infra  omnes  Octavas  pri- 
mae  classis,  Reiigiosi  Praemonstratensis  Ordinis  possint  gaudere 
favore  aitaris  priviiegiati,  quando  infra  hujusmodi  Oclavas  primae 
ciassis,  non  occurrenle  festo  dupiici,  ceiebrent  de  Octava  ? 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  respondit :  Affirmative,  juxta 
exposita  et  detur  Decretum  die  11  Apriiis  1864.  Vid.  supra  n.  1081 
(Decr.  24  Juiii  1885,  apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVHI,  pag.  48). 


480  PARS   II.    DE   INDrLGENTHS   IN   SPECIE. 

§  VII. 

RITUS  SERVANDUS  IN  USU  PRIVILEGII  ALTARIS  PERSONALIS. 

1086.  Qui  obtinuit  a  S.  Sede  privilegium  altaris  personale, 
non  tenetur  dictum  privilegium  exhibere  Ordinario,  nisi  aliter  dis- 
ponatur  in  obtenta  concessione  (Decr.  o  Febr.  1841.  N.  286 
ad  2°^). 

1087.  Sacerdos  habens  privilegium  personale  altaris  privile- 
giati  bis  aut  ter  in  hebdomada,  si  accipit  stipendium  pro  Missa 
celebranda  in  altari  privilegiato,  utenclo  privilegio  suo  personali 
satisfacit  oneri  suscepto,  quamvis  celehret  in  altari  non  privile- 
giato  (Decr.  15  Martii  1852.  N.  351). 

1088.  Qui  habet  altaris  privilegium  personale  ler  in  hebdo- 
mada,  non  potest  valide,  quando  in  eadem  plura  inveniuntur  fe- 
sta  dupHcia  et  plura  semiduplicia  vel  infra,  potius  ehgere  ad  ap- 
plicationem  privilegii  festa  duplicia,  quam  differre  ad  semidupHcia 
(Decr.  29  Febr.  1864.  N.  402  ad  3"^). 

Qui  habet  privilegium  altaris  personale  pro  quatuor  Missis 
in  singuUs  hebdomadis,  debet  cum  paramentis  nigri  coloris  cele- 
brare  diebus  non  impeditis,  ut  possit  indulgentiam  plenariam  pro 
animabus  defunctorum  lucrari  (Decr.  11  Apr.  1840,  N.  281  ad 
2"^,  et  22  Febr.  1847.  N.  339  ad  2™). 

1089.  Regula  generahs  igitur  est,  quod  Sacerdos  qui  privile- 
gium  altaris  personale  habet  pro  duobus  vel  tribus  aut  quotuor 
diebus  etc.  in  hebdomada,  tah  privilegio  gaudere  nequit,  nisi  die- 
bus  si  qui  occurrant  in  hebdomada,  in  quibus  permiltitur  Missa 
de  Requie.  Quod  si  istiusmodi  dies  in  hebdomada  non  occurrant 
vel  non  sufficiant  quoad  numerum,  Sacerdos  frui  poterit  privile- 
gio  altaris,  celebrando  Missam  cum  paramentis  alterius  coloris. 

1090.  At  vero  regula  in  adductis  decisionibus  tradita  non  vi- 
detur  esse  apphcanda  privilegio  locali,  dum  istud  conceditur  pro 
duobus,  vel  tribus  aut  quatuor  diebus  in  hebdomada ;  tum  quia 
praefatae  decisiones  ad  privilegium  allaris  personale  referuntur; 
tum  praecipue,  quia  dies  ad  quos  privilegium  locale  hmitatur,  so- 
lent  in  ipso  indulto  determinari,  in  quibus  proinde  tantum,  et 
non  ahis  diebus,  potest  Sacerdos  praefato  privilegio  gaudere  (Vid. 
Guerra,  pag.  158,  4°). 


CAP.    V.    INDULGENTIAE    LOCALES   ETC.  481 

1091.  Exinde  consequitur,  Sacerdotem  privilegium  altaris  per- 
sonale  quolidlanum  habentem,  ut  hujus  privilegii  indulgentiam 
consequatur,  debere  iMissam  celebrare  cum  paramenlis  nigri  co- 
loris  (liebus,  quibus  hujusmodi  color  permillitur.  Diebus  vero, 
in  quibus  rubrica  colorem  nigrum  prohibet,  indulgentiam  aeque 
lucratur  per  alias  Missas,  quicumque  sit  color  paramentorum. 

1092.  Sacerdos,  qui  gaudet  privilegio  personali  altaris,  si  ag- 
gregatus  sit  alicui  Congregationi,  quae  etiam  dicto  privilegio  gau- 
deat,  potest  adhuc  frui  hoc  alio  priuilegio,  etsi  aliunde  jam  ha- 
beat  per  tres  aut  quatuor  vices  in  hebdomada  tale  privilegium  ; 
dummodo  tamen  in  indulto  aliter  expresse  non  disponatur  (Decr. 
27  Maji   1839.  N.  272). 

1093.  Sacerdos  qui  obtinuit  a  S.  Sede  indultum  celebrandi 
quotidie  Missam  votivam  B.  M.  V.,  potest  etiam  ipse  gaudere  pri- 
vilegio  altaris  sive  personali  sive  locali  juxta  regulas  expositas, 
dummodo  diebus  non  irupeditis  celebret  Missam  de  Requie.  Die- 
bus  vero  impedilis  lucrari  poterit  eamdem  indulgentiam  altaris, 
celebrando  juxla  indullum  Missam  votivam,  quae  pro  eo  locum 
tenet  Missae  propriae  diei  (Guerra,  pag.  159;  Beringer,  tom.  I, 
pag.  464). 

1094.  Missa  de  Requie  in  die  obitus,  tertii,  trigesimi  et  an- 
niversarii  pro  aliquo  defuncto  cantata,  non  est  privilegiata  (Decr. 
12  Martii  1855.  N.  366). 

1095.  Privilegium  altaris  concessum  taxative  p?^o  die  obitus, 
puta  Religiosorum,  Confratruni  alicujus  Sodalitii  etc,  non  potest 
Iransferri  ad  diem  habitae  notitiae  obitus,  neque  ad  diem  proxime 
sequentem  post  morlem,  nisi  id  obtineatur  ex  speciali  conces- 
sione  (Decr.  17  Mart.  1738.  N.  124). 

§  vin. 

DUBIA  QUAEDAM  SPECIALIA  S.  CONGREGATIONI  INDULGENTIARUM 
PROPOSITA,  ET  AB  EA  RESOLUTA. 

1096.  Sacrae  Congregalioni  Indulgentiarum  proposila  sunt 
quaedam  dubia,  quorum  valde  interest  noscere  solutiones. 

A)  Utrum  Sacerdos,  qui  bona  fide  errasset  (non  utendo  ex.  gr. 
diebus  non  vnpeditis  paramentis  nigri  coloris),  sive  alios  in  er- 
rorem  traxisset,  ita  ut  defunctorum  animae  praedicta   indulgentia 

31 


48^2 


PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 


tVuslratae  fuissent,  ad  aliquod  remedium  teneatur,  et  in  casu 
quo  hacce  obligatione  sit  adslriclus,  quaenam  ilebeat  esse  ista  re- 
paratio  ? 

S.  Congregatio  Indulgentiaruni  respondit:  Affuinative,  quoad 
illos  Sacerdoles,  qui  pacto  obligabantur,  ut  Missaui  celebrarent  in 
altari  privilegiato,  eosque  del3ere  lucrari  indulgentiam  plenariara 
pro  iis  defunctis,  quibus  Missae  fructum  applicuerunt,  toties  quo- 
ties  diebus  non  impeditis  usi  non  sunt  indumentis  nigri  coloris 
(Decr.  2^2  Febr.  Wu.  N.  339  ad  3"^). 

B)  Utrum  qui  hac  (non  utendo  paramentis  nigris)  vel  alia 
quacumque  ratione  indulgentiam  altaris  privilegiati  non  lucretur, 
possit  satisfacere  applicando  aliam  indulgentiam  plenariam  defun- 
ctis,  pro  quibus  ad  altare  privilegiatum  celebrare  debuerat? 

S.  Congregatio  respondit:  yegative  (Decr.  2  Maji  1852.  N. 
357  ad  2"^). 

1097.  Quia  leviter  attendenti  relatae  responsiones  ad  1""  et 
^"^  dubium  videri  possent  minus  inter  se  cohaerentes,  probe  ob- 
servandum  esl,  agi  in  primo  casu  de  errore  jam  commisso,  et  qui- 
dem  bona  fide.  In  secundo  casu  substantia  dubii  in  eo  est,  an  ge- 
neratim  j)ossit  Sacerdos  scienter,  deliberate  ac  propria  auctoritate 
privilegio  altaris  satisfacere,  aliam  indulgentiam  plenariam  appli- 
cando  defunctis,  pro  quibus  ad  altare  privilegiatuni  celebrare  de- 
buerat.  Sacerdotibus,  qui  bona  fide  errarunt,  et  medium  quaere- 
bant  pro  errore  reparando,  S.  Congregatio  concessit,  ut  compensa-j 
tio  fieret  per  applicationem  alterius  indulgentiae  plenariae.  Sacer- 
dotibus  vero,  qui  scienter  ac  propria  auctoritate  seu  quacumqui 
alia  ratione  indulgentiam  altaris  privilegiati  lucrati  non  sunt,  S* 
Congregatio  respondet,  non  posse  propriae  obligationi  satisfacere  pei 
applicationem  allerius  indulgentiae  plenariae.  Ceterum  ipsa  S.  Con- 
gregatio  Indulgentiarum,  interrogata  de  modo,  quo  praefata  du( 
responsa  conciliari  inler  se  debeant,  sub  die  24  Julii  1885  sequenli 
modo  respondit: 

In  Decreto  diei  22  Februarii  1847  tantunimodo  Sacerdotibus^ 
pro  quibus  postulabatur  de  ratione,  qua  compensare  debebant  in^ 
dulgentiam  altaris  privilegiati,  ad  quam  applicandam  obligarenturj 
et  quam  bona  fide  errantes  non  erant  lucrati,  concessit  S.  Congre- 
gatio,  ut  compensatio  fieret  per  applicationem  alterius  indulgentia( 
plenariae  toties  quoties  illam  altaris  privilegiati  non  fuerant  lucrati 
(Acta  Ord.  Min.  ann.  IV,  pag.  148;  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVlll,  pag.  94). 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  483 

1098.  Nequit  ergo  Sacerdos,  quin  fidem  offerenli  violet,  aliani 
indulgenliam  subrogare  illi,  quae  est  adnexa  altari  privilegiato. 
Quam  doctrinam  jam  docuerat  Tlieodorus  a  Spiritu  Sancto,  qui 
proposita  quaeslione:  An  Sacerdos  obligatus  celebrare  ad  altare 
privilegiatum  a  conferente  eleemosynam  satisfaciat  suae  obliga- 
tioni  celebrando  Missam  in  alio  altari  et  applicando  indulgen- 
tiam  defuncto  ex  calculo  vel  medalia  provenientem  ? 

Respondemus  (inquit)  negative  cum  Lezana  et  Cardinali  De 
Lugo,  nedum  quia  indulgentia  medaliis  aut  coronis  affixa  non 
est  plerumque  ita  authentica,  nec  tanta  gaudeat  certitudine, 
quanta  reperitur  in  altari  privilegiato:  veriim  etiam  et  potissi- 
mum,  quia  volens  Missam  in  altari  privilegiato  celebrari,  non 
determinavit  Missam  utcumque,  sed  illam,  habentem  annexam 
ex  Summi  Pontificis  concessione  plenariam  indidgentiam;  adeo- 
que  in  alio  altari  celebrans  et  applicans  per  modum  suffragii 
indulgentiam  pro  defuncto,  in  hoc  casu  nedum  materialiter,  sed 
etiam  formaliter  fidem  violaret,  quam  omnino  servare  deberet 
elecmosynam  conferenti  (Part.  11-'',  pag.  56). 

Collige,  indulgentiam  altaris  privilegiati  habere  effectum  ma- 
gis  certum  pro  defunctis,  quam  ceterae  induigentiae,  non  quia  illa 
sit  magis  authentica,  sed  quia  medium  applicationis,  nempe  sacri- 
ficium  Missae,  majorem  exhibet  securitatem,  quam  cetera  opera 
injuncta  (Cf.  Theod.,  loc.  cit. ;  Beringer,  tom.  I,  pag.  437). 

CJ  Episcopus  Sancti  Flori  postulavit  a  S.  Sede  resolutionem 
sequenlium  dubiorum : 

l*"  Utrum  Christifidehs  peccato  mortaU  inquinatus  lucrari 
possit  non  quidem  in  suum  subsidium,  sed  in  levamen  animarum 
in  Purgatorio  degentium  indulgentias,  pro  quibus  lucrandis  non 
praescribitur  Communio  ? 

2°  Utrum  Sacerdos  Missam  celebrans  peccato  mortali  inqui- 
natus  sive  ad  altare  pinvilegiatum  in  suffragium  fidehum  defun- 
clorum,  sive  cum  applicatione  indulti  altaris  privilegiati  perso- 
nalis,  revera  anijnam  pro  qua  S.  Sacrificium  offert,  gaudere  faciat 
eliam  gratia  altaris  privilegiati  ? 

S.  Congregatio  (quae  jam  die  20  Aug.  1822.  N.  253  ad  simi- 

iia  dubia  responderat:  DilataJ  ad  l"'  et  2"^  dubium  censuit  respon- 

dere:  Consulat  probatos  Auctores  (Decr.  22  Febr.  1847.  N.  341). 

1099.  Probati  Auctores  in  duphcem  abeunt  sententiam.  S.  Al- 

pbonsus  cum  Card.  de  Lugo  et  ahis  afQrmat,  ad  lucrandam  indul- 


484  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

gentiam  pro  defitnctis  requiri  statuQi  graliae,  saltem  in  fine  ope- 
ris.  Et  haec  sententia  (Cardinalis  de  Lugo)  ait  S.  Doctor,  verior 
mihi  videtur  cum  Wigandt,  quia  nemo  potest  alteri  apphcare  in- 
dulgentiam,  nisi  prius  eam  fecerit  suam  (Lib.  6,  n.  o34). 

Ahi  vero  non  pauci  et  quidem  graves  Theoiogi,  quos  videsis 
aUegatos  apud  Ferraris  (verb.  Indulg.  art.  III,  n.  21)  contrarium 
docent.  Ratio  praecipua,  qua  ipsi  innituntur,  est,  quia  causa  satis- 
factionis,  seu  pretium  poenarum  non  est  opus  iUius,  qui  peccato 
mortah  est  inquinatus,  sed  indulgentia  ipsa,  seu  thesaurus  meri- 
torum  Christi  et  Sanctorum,  qui  apphcatur  ab  Ecclesia,  posito 
tah  opere.  lUud  autem  opus  in  forma  tahs  indulgentiae  non  postu- 
latur  ut  fiat  in  gratia,  sed  ut  fiat. 

Haec  sententia  defenditur  etiam  a  Suarez,  qui  hanc  statuit 
propositionem :  In  lucrante  indulgentiam  defuncto  non  requiritiir 
status  gratiae.  «  Ratio  est,  subdit,  quia  status  gratiae  solum  re- 
quiritur  ad  toUendum  obicem  indulgentiae;  et  ideo  per  se  solum 
est  dispositio  necessaria  in  eo,  qui  recepturus  est  indulgentiae  ef- 
fectum.  In  praesenli  autem  non  est  recepturus  effectum  iUe,  qui 
efiQcit  opus  ad  induigentiam  requisitum,  sed  ahus,  cui  indulgentia 
procuratur...  Atque  non  est  inconveniens,  quod  existens  in  peccato, 
ahquem  effectum  possit  obtinere  alteri,  et  non  sibi,  quia  ipse  ha- 
bet  obicem,  non  vero  ahus;  maxime  cum  hic  effectus  non  nitatur 
merito  operantis:  sicut  Sacerdos  existens  in  peccato,  potest  per 
Sacrificium  obtinere  aUeri  remissionem  poenae,  non  vero  sibi.  De- 
nique...  is  qui  lucratur  indulgentiam  alteri,  mdlo  modo  prius  sibi 
lucratur  aUquara  satisfactionem,  ut  eam  aUeri  praebeat,  sed  solum 
exhibet  conditionem  postulatam,  ut  Pontifex  alteri  concedat  indul- 
gentiam... »  (Disp.  53,  sect.  IV,  n.  z>-^). 

1100.  Quod  modo  diximus,  respicit  quaestionem  in  genere, 
prout  proponitur  in  primo  dubio.  Sed  quaesUo  insUtui  potest  eUam 
ia  particulari,  de  indulgentia  nempe  altai^is  privilegiati  tum  lo- 
cahs  tum  personahs,  prout  fert  secundum  dubium ;  et  tunc  potiori 
raUone  videtur  affirmandum,  status  gratiae  defectum  in  Sacerdote 
celebrante  non  obesse  consecutioni  indulgentiae  plenariae  altaris. 
Haec  enim  indulgentia  adnexa  est  sacrificio  Missae.  Valor  autem 
et  effectus  salutaris  sacrificii  Missae  minime  pendent  a  sanctitate 
et  virtute  celebranUs.  Unde  Scavini  absolute  scribit:  Status  gra- 
tiae  non  requiritur  ad  hoc,  ut  indulgentia  altaris  privilegiati 
valide  applicetur;  quia  non  a  personalibus   Sacerdotis  disposi- 


CAP.   V.   INDULGENTIAE   LOCALES    ETC.  485 

tionibus  ea  dependet,  sed  a  divinae  Victimae  oblatione  (Lib.  III. 
Tract.  IX.  Alt.  privil.  in  Adnot.). 

Eamdem  sententiam  tenet  Theodorus  a  Spiritu  Sancto,  qui  ait: 
Ex  quo  colliges,  stalum  gratiae  non  exigi  in  Sacerdote  celebrante 
Missae  sacrificium  in  altari  privilegiato,  ut  indulgentia  plenaria  per 
modum  suffragii  animae  in  Purgatorio  existenti  deferatur;  quia  Sa- 
cerdos  in  eo  celebrans  non  est  in  se  effectum  illum  indulgentiae 
recepturus,  ad  quem  gratiae  status  requiritur,  sed  opus  dumtaxat 
injunctum  exequitur  ad  acquirendam  indulgentiam  illam  animae, 
quae  Deo  in  charitate  conjuncta  ex  hac  luce  migravit  (Part.  II, 
pag.  '6^). 

ARTICULUS    VIII. 

GREGORIANUM  TRICENARIUM,  ALTARE  S.  GREGORII  IN 
MONTE  COELIO,  ALTARIA  GREGORIANA  AD  INSTAR  (1). 

§1. 

DECRETUM  S.  CONGREGATIONIS  INDULGENTIARUM. 

1101.  Pro  inteUigentia  totius  rei,  de  qua  modo  agendum  est, 
expedit  integrum  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  hic 
in  medium  afferre. 

DECRETUM. 

Ordinis  Monachorum  Camaldulensium.  Pro  animabus  e  Pur- 
galorio  liberandis,  ab  antiquis  temporibus  Christifideles  celebrandas 
curarunt  et  curant  Missas,  quae  Gregorianae,  seu  Gregorianum 
Tricenarium  appellantur,  quae  nimirum  per  triginta  continentes 
dies,  exemplo  S.  Gregorii  Magni,  in  quovis  altari  dicuntur. 

In  eumdem  finem  et  ab  antiquis  pariter  temporibus  Christi- 
fideles  offerri  expostulaverunt  et  expostulant  Missae  sacrificium 
in  allari  S.  Gregorii  in  ejus  ecclesia  Coelimontana. 

Tum  in  triginta  ilhs  Missis,  tum  in  quavis  Missa  ad  altare 
S.   Gregorii   specialem   fiduciam    Christifideles  et  habuerunt  et 


(1)  Vid.  Acta  S.  Sed.  vol.  XVI,  pag.  508;  Acla  Ord.  Min.  ann.  III,  pag.  165. 


486  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

habcnt,  veliit^i  ipsae  ita  efficaces  sint  censendae,  ut  anima,  pro 
qua  celebraiitur,  e  Purgatorii  poenis  illico  liberetur. 

Verum  de  duplici  hujusmodi  praxi  dubitari  coeptum  est  a 
praeslantibus  quibusdam  viris,  ea  potissimum  de  causa,  quod 
biijusmodi  Cbristilideiium  fiducia  baud  solido  fundamento  inniti 
videalur. 

Qiiod  quidem  adeo  permovet  bodiernum  Abbatem  Generalem 
Monacborum  Camaldulensium,  quibus  cuslodienda  tradita  fait  eccle- 
sia,  2?!  qua  Gregoriani  Tricenarii  praxis  initium  forte  sumpsit 
et  altare  S.  Gregorii  existit,  ut  antecessoris  sui  preces  urgeret, 
et  S.  Congregationi  Indulgentiis  praepositae  dubia  abqua  autbentice 
dirimenda  exbiberet. 

Cum  vero  anteactis  temporibus  Romani  Pontifices,  praesertim 
Gregorius  Xlll,  plurima  altaria  tum  Romae,  tum  alibi,  formula  usi 
solemni,  privilegiata  declaraverint  ad  instar  aitaris  S.  Gregorii 
in  Monte  Coelio,  et  Cbrislifideles  baud  dissimilem  a  superius  dicta 
fiduciam  reposuerint  et  reponunt  in  Missis,  quae  bujusmodi  in 
altaribus  ad  juvandas  animas  in  Purgatorio  detentas  celebrantur; 
cumque  baec  altaria  Grego?iana  ad  instar  nuncupata  usque  ad 
annum  1852  concessa,  ob  exorta  dubia  de  discrimine  altaris  Gi^e- 
goriani  ad  insiar  ab  altari  sine  addito  privilegiaio,  Pius  s.  m. 
PP.  IX,  die  15  Martii  illius  anni  probibuerit,  quominus  in  posterum 
concederentur,  quoad  res  maturius  perpenderetur  et  absolveretur, 
binc  opportunum  visum  est  dubiis  a  Rmo  P.  Abbale  propositis 
aliud  ex  officio  subnectere  et  dirimere,  respiciens  adamussim  suspen-  ^— 
sionem  a  s.  m.  Pio  PP.  IX  indictam.  ^^ 

Dubia  vero  proposita  baec  sunt  quae  sequuntur: 

1°  Utrum  fiducia,  qua  fideles  retinent  celebrationem  triginta 
Missarum,  quae  vulgo  Gregorianae  dicuntur,  uti  specialiter  effica- 
cem  ex  beneplacito  et  acceptatione  divinae  misericordiae  ad  animae 
e  Purgatorii  poenis  liberationem,  pia  sit  et  rationabilis;  atqiie 
praxis  easdem  Missas  celebrandi  sit  in  Ecclesia  probata? 

2°  Utrum  fiducia,  qua  fideles  retinent  celebrationem  Missae 
in  altari  S.  Gregorii  in  ejus  ecclesia  Coelimontana,  uti  specialiter 
efficacem  ex  beneplacito  et  acceptatione  divinae  misericordiae  ad 
animae  e  Purgatorii  poenis  liberationem,  pia  sit  et  in  Ecclesia 
probata  ? 

3''  Utrum  idem  dicendum  sit  de  altaribus  Gregorianis  ad 
instar  ? 


CAP.    V.   INDULGENTIAE    LOCALES   ETC.  487 

4"^  Ulriim  expediat  revocare  suspensionem  novae  concessionis 
altaris  Grcgoriani  latain  ex.  niandato  SSmi  in  Audientia  diei  15 
Martii   1852? 

Quibus  in  Congregatione  generali  habita  die  11  Martii  1884 
in  Aedibus  Aposlolicis  Vaticanis,  Emi  Patres  rescripserunt: 

Ad  1,  !2  et  3.  Affinnaiiue. 

Ad  4.  Consulendum  SSmo,  ut  revocet  suspensionem  novae 
concessionis  aitarls  Gregoriani  ad  inslar. 

Die  vero  VS  ejusdem  mensis  et  anni,  facta  de  omnibus  ab 
infrascripto  S.  Congregalionis  Secrelario  relatione  SSmo  Dno  Nostro 
Leoni  Papae  XIII,  Sanctitas  Sua  Patrum  Cardinalium  responsiones 
approbavit,  et  suspensionem  novae  concessionis  altaris  Gregoriani 
ad  instar  suslulit. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  Sacrae  Congregationis  Indulgentiis 
Sacrisque  Reliquiis  praepositae,  die  15  Marlii  1884. 

Al.  Card.  Oreglia  a  S.  Stephano,  Praef. 
Franciscus  Della  Volpe,  Secret. 

1102.  Anno  1888  eidem  S.  Congregationi  Indulgentiarum  alia 
dubia  proposita  suut  enodanda  quoad  Missas,  quae  Gregorianae 
appellantur,  et  sunl: 

.1.  An  xMissae,  quae  Gregorianae  appellanlur,  atque  pro  defunctis 
sunt  celebrandae  juxta  perantiquam  S.  Gregorii  institutionem  ab 
Ecclesia  recognitam  et  probatam,  pro  vivis  etiam  celebrari  valeant  ? 

II.  An  ipsis  Missis  Gregorianis  aliqua  adnexa  sit  indulgentia 
a  Summis  Pontificibus,  uti  legitur  in  citato  opere   R.   D.   Louvet? 

Et  quatenus  affirmative: 

III.  Pro  quibus  eadem  indulgentia  sit  concessa,  pro  defunctis 
lantum,  vel  etiam  pro  vivis? 

IV.  Si  supradictae  Missae  pro  vivis  dici  nequeunt,  ad  quod 
lenebitur  Sacerdos,  qui  bona  fide  pro  vivis  eas  postulantibus  cele- 
bravit? 

S.  Congregatio  respondit: 

Ad  I.  Negative. 

Ad  11.  Non  constat  datam  fiiisse  indulgentiam,  sed  ex  Decreto 
hujus  S.  Congregationis  die  13  (11  ?)  Martii  1884,  recognita  et  ap- 
probala  fuit  pia  praxis  et  specialis  fiducia,  qua  fideles  retinent 
celebrationem  triginta  Missarum  specialiter  efficacem   ex   benepla- 


488  PARS   11.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

cito  et  acceptatione  divinae  iiiisericordiae  ad  animarum  e  Purga- 
torii  poenis  liberationem. 

Ad  III.  Provisum  in  praecedentibus. 

Ad  IV.  Ad  nihil  tenetur  Sacerdos,  qui  Missas  celebravit  juxta 
intentionem  olTerentis,  qui  putavit,  durante  adhuc  vita,  posse  anti- 
cipari  sulTragia  (Decr.  24  Aug.  1888,  apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XXI, 
pag.  254;  et  Acta  Ord.  Min.  ann.  VIII,  pag.  50). 

1103.  Anno  1889  Moderator  cujusdam  pii  operis,  quod  expiandis 
animabus  in  Purgatorio  derelictis  erectum  existit  in  loco  vulgo 
dicto  Beaune,  Cote-d'  0)%  dioecesis  Divionensis,  Sacrae  Congrega- 
tioni  Indulgentiis  Sacrisque  Rehquiis  praeposilae,  quoad  Gregoria- 
num  Missarum  Tricenarium  sequens  dubium  solvendum  proposuit: 

Estne  necessarium,  uti  apud  nos  existimatur,  quod  Missae 
triginta,  quae  Gregorianae  appellantur,  celebrenfur: 

l""  In  memoriam  S.  Gregorii,  quin  tamen  in  ilhs  fiat  de  eo 
commemoratio? 

2"*  Ab  eodem  Sacerdote? 

3*'  Pro  una  tantum  anima  absque  ulia  aha  speciali  intentione? 

4°  Diebus  triginta  continuis  sine  interruptione? 

5°  In  eodem  altari? 

Et  Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita 
praefato  dubio  respondit: 

Quoad  1°"  partem:  Negative; 

Quoad  2™:  Negative; 

Quoad  3"':  Missae  pro  ea  anima  debent  applicaiH,  cujus 
liberatio  a  poenis  Purgatorii  a  divina  misericordia  imploratur ; 

Quoad  4°"  partem:  Affirmative; 

Quoad  5™:  Negative  (Decr.  14  Jan.  1889,  apud  Nouvelle 
Revue  Theologique,  tom.  XXI,  pag.  131). 

1104.  Ex  documentis  ergo  modo  relatis  haec  habentur  authen- 
tice  decisa: 

A)  QuoAD  Gregorianum  Tricenarium: 

l''  Recognita  et  declarata  est  utpia  et  rationabilis,  fiducia 
qua  fideles  retinent  celebrationem  triginta  Missarum,  quae  vulgo 
Gregorianae  dicuntur,  uti  specialiter  efficacem  ex  beneplacito 
et  acceptatione  divinae  misericordiae  ad  animae  e  Purgatorii  poenis 
liberationem. 

2°  Praxis  proinde  easdem  Missas  celebrandi  est  in  Ecclesia 
approbata. 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCAI.ES   ETC.  489 

3°  Praefatae  Missae  Gregorianae,  juxta  perantiquam  S.  Gre- 
gorii  institutionem  ab  Ecclesia  recognitam  et  approbatam,  non  pro 
vivis,  sed  pro  defunctis  celebrari  debent. 

4°  Sacerdos  qui  bona  fide  praedictas  Missas  pro  vivis  cele- 
bravit,  juxta  nempe  intentionem  offerentis,  qui  putavit,  durante 
adhuc  vita,  posse  anticipari  suffragia,  ad  nihil  tenetur. 

0°  Non  constat  ipsis  Missis  Gregorianis  adnexam  fuisse  in- 
dulgenliam. 

6°  Non  est  necessarium  quod  Missae  triginta,  quae  Grego- 
rianae  appellantur,  celebrentur  in  memoriam  S.  Gregorii. 

7°  Non  est  necessarium,  quod  eaedem  triginta  Missae  cele- 
brentur  ab  eodem  Sacerdote. 

8°  Missae  pro  ea  anima  debent  applicari,  cujus  liberatio  e 
Purgatorii  poenis  a  divina  misericordia  imploratur. 

9°  Necessarium  est,  ut  Missae  celebrentur  diebus  triginta 
continuis  sine  interruptione. 

10°  Non  est  tamen  necessarium,  quod  praedictae  Missae 
Gregorianae  celebrentur  in  eodem  altari. 

BJ  QuoAD  ALTARE  S.  Gregorii  in  Monte  Coelio  Urbis,  decla- 
ratum  est,  quod: 

FiDuciA,  qua  fideles  retinent  celebrationem  Missae  in  altari 
S.  Gregorii  in  ejus  ecclesia  Coelimontana,  uti  specialiter  effi- 
cacem  ex  beneplacito  et  accepiatione  divinae  misericordiae  ad 
animae  e  Purgatorii  poenis  liberationem,  est  pia  et  in  Ecclesia 
probata. 

CJ  QuoAD  altaria  Gregoriana  ad  instar,  idem  prorsus  decla- 
ratum  est,  quod  scilicet: 

FiDuciA,  qua  fideles  retinent  celebrationem  Missae  in  alta- 
RiBus  Gregorianis  ad  instar,  uti  specialiter  efficacem  ex  bene- 
placilo  et  acceptatione  divinae  misericordiae  ad  animae  e  Purgatorii 
poenis  liberationem,  est  pia  et  in  Ecclesia  probata. 

1105.  Praemissis  super  materia,  de  qua  agimus,  S.  Sedis 
decisionibus,  modo  conabimur  eamdem  nonnihil  evolvere  et  expli- 
care,  ul  rei  notitia  aliquanto  plenior  el  clarior  habeatur.  Denuo 
igitur  tria  objecta  breviter  consideranda  suscipimus,  eodem  quidem 
ordine,  quo  hucusque  processimus,  nempe  1°  de  Gregoriano  7ri- 
cenario;  ^^  de  altari  S.  Gregorii  in  Monte  Coelio;  3°  de  alta- 
ribus  Gregorianis  ad  instar.  Id  facientes,  praecipue  insistemus 
votis  duorum  Consultorum,  quibus  hujus  materiae  studium   com- 


400  PARS   11.    DE   INDULGKNTIIS   IN   SPECIE. 

missum  fnit,  qiionimqne  votorum  vide  compendium  apud  Acla  S. 
Sedis,  vol.  XVI,  pag.  olO. 

§  II. 

GREGORIANUM  TRICENARIUM. 

1106.  Origo  praxis  eelebrandi  per  continuos  triginta  dies 
triginta  Missas,  quae  Gregorianae  appellanlur,  sic  in  suis  Dialogis 
enarratur  a  S.  Gregorio  Magno:  «  Cum  Monachus  nomine  Justus 
«  mortuus  esset,  misertus  sum  ejus  status,  quia  fassus  erat  sese 
«  gravem  ofTendisse  regulam.  llinc  alium  accersivi  Monachum,  eique 
«dixi:  Vade  ilaque,  ab  hodierna  die  diebus  triginta  continuis 
«  offer  pro  eo  Sacrificium :  stude,  ut  nullus  praetermittatur  dies, 
«  quo  pro  absolulione  illius  Ilostia  salutaris  non  offeratur  ». 

« Post  triginta  dies  Justus  apparens  Fratri  suo  monacho 
«  Copioso  ait:  «  Usque  ad  trigesimum  diem  male  sese  habuisse, 
«  sed  tunc  bene  sese  habere».  Fratres  vero  (ait  S.  Gregorius) 
«  sollicite  computaverunt  dies,  et  ipse  dies  extilerat,  quo  pro  eo 
«  trigesima  oblatio  fuerat  impleta». 

Hinc  usus  communis  invaluit,  ut  hae  triginta  Missae  voca- 
rentur  Gregorianae,  seu  S.  Gregorii.  Quae  Missae  pie  censentur 
specialeni  habere  vim  pro  liberandis  animabus  a  Purgatorii  poenis 
(Apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVI,  pag.  510  in  nola). 

1107.  Merito  quidem  praedictae  Missae  pie  censentur  spe- 
cialem  Jtabere  vim  pro  liberandis  animabus  a  Purgatorii  poenis. 
Si  S.  Gregorius  hac  ratione  animam  a  Purgatorio  liberavit,  conse- 
quenter  fideles  intulerunl,  genus  hoc  suffragii  Deo  pergratum  esse, 
et  aptum  ad  eumdem  consequendum  effectum  in  aliis  casibus.  Et 
cum  hujusmodi  praxim  sequatur  Ecclesia  occidentaHs  tota  per 
cuncta  saecula  post  S.  Gregorii  obitum,  propositio  quae  damnaret 
talem  praxim  censenda  esset,  ait  Consultor,  temeraria,  pio,  pro- 
bato  ac  per  Ecclesiam  frequenfato  mori  injuriosa. 

1108.  Quod  Magnus  Gregorius  specialem  virtutem  tribuerit 
Missarum  Tricenario  eruitur  ex  ipsius  verbis  praeceptivis  ad 
Monachum :  Vade,  inquit,  ab  liodierna  die  diebus  triginta  continuis 
offer  pro  eo  Sacrificium:  stude,  ut  nullus  praetermittatur  dies. 

Quare  hoc  factum  a  fidelibus  et  ab  Ecclesia  non  est  habitum 
nec  habetur  ceu  factum  transitorium,  sed  induit  naturam  perma- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  491 

nentis  institulionis ,  \\l  infertiir  ex  verbis,  quibus  usa  est  S.  C. 
Rituum  in  Decreto  ^8  Octobris  1628:  Missas  quas  Gregorius 
iNSTiTUiT.  Et  ideo  jure  concluditur,  quod  si  eadem  ponatur  causa, 
idem  generaliter  gigni  debeat  etTectus. 

Hujus  par(icularis  eflicaciae  probatio  desumilur  eliam  ex 
inscriptione,  quae  legitur  in  sacello  ecclesiae  Coelimontanae,  sancto 
Gregorio  dicato.  Traditur  enim  lioc  in  sacello  celebratas  fuisse  tri- 
ginta  Missas  pro  anima  Justi,  et  in  eo  pluries  litavisse  S.  Gregorium 
pro  defunctis.  Inscriptio  baec  talis  est  —  Ilac  in  cella  tt.  (triginta) 
Gregorii  Pont.  Max.  celebratae  Missae,  animas  a  cruciatu  Pur- 
gatorii  solvnnt. 

1109.  Sed  quaenam  est  causa  specialis  fructus  Tricenarii  Gre- 
goriani?  Consultor  respondit:  plures  adesse  sententias.  Bene- 
dictus  Xin  vero  ait:  Assignandum  est  ut  causa  meritum  Sancti, 
tunc  Monachi,  qui  suis  precibus  efjlcacissimis  impetravit  his 
(riginta  Missis  vim  satisfactoriam.  Sunt  qui  putant,  causam 
banc  reperiri  in  plenaria  indulgentia  concessa  ab  eodem  S.  Gre- 
gorio  aut  aliis  Pontificibus.  Sed  quaecumque  sit  causa,  quaestio  est 
de  nomine,  cum  omnes  conveniant  per  Tricenarium  anirnam  a 
Purgatorio  liberari  (Cf.  opuscul.  Abb.  Petri  Antonii  Uccelli  edit. 
Neap.  ann.  1878,  Le  Messe  Gregoriane  etc). 

Aba  etiam,  ait  Consultor,  admittitur  opinio  a  magni  nominis 
Theologis;  quod  nempe  Deus  per  S.  Gregorii  intercessionem  gratis 
indulgeat  animae  debitum,  cjuod  ultra  fructum  triginta  Missarum 
solvendum  superesset.  Quae  opinio,  quamvis  a  Suarezio  impugnetur, 
tamen  etiam  ab  eo  dicitur  pia,  probabilis  et  fortasse  vera. 

1110.  Consultor  quaerit  etiam,  utrum  Tricenarium  differat 
a  triginta  Missis  celebratis  eodem  die;  et  respondet  differre  in 
hoc,  quod  Missae  celebratae  eodem  die  citius  suffragium  ofTerant, 
sed  a  Purgatorio  non  liberant  animam,  quae  indigeat  suffragiis 
majoribus  efficacia  ordinaria  triginta  Missarum;  dum  Trice- 
narium,  elsi  tardius  agat,  tamen  ad  ejus  exitum  animam  liberat. 

1111.  Ut  ex  diclis  patet,  inter  conditiones  quae  requiruntur 
pro  rite  explendo  Tricenario,  praecipuae  sunt:  1°  Ut  Missae  sint 
triginta;  2°  Ut  celebrentur  triginta  diebus  continuis.  Haec  ultima 
conditio  tamen  intelligenda  est  cum  restrictione,  videlicet:  nisi 
ritus  Ecclesiae  impediat,  ceu  in  triduo  Passionis.  Quoad  exce- 
plionem  pro  triduo  Passionis  ait  Tamburini:  Non  est  credibile, 
Deum  eas  non  acceptare  ut  continuas,  dum  servatur  ejus  sponsae 


492  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Ecclesiae  tam  pia  consuetudo  (Acta  S.  Sedis,  vol.  XVI,  pag.  513 
in  nota.  Cf.  Nouvelle  Revue  Thcolog.  loc.  cit.  pag.  123). 

Et  Emus  Cardinalis  Orsini  Arcliiepiscopus  Beneventanus,  postea 
Benedictus  XIII,  inquit:  Ab  hujusmodi  regula  excipiendum  triduum 
Majoris  Hebdomadae,  si  incideret  durante  cursu  triginta  dierum, 
quia  timc  non  censebuntur  dies  intercalati,  cum  eo  triduo  Ecclesia 
celebrare  non  consuevit,  ut  optime  scripsit  Nicolius  Auguslinianus 
(Opuscul.  cit.  Abbatis  Uccelli,  pag.  22). 

§  m. 

ALTARE  S.  GREGORII  IN  MONTE  COELIO. 

1112.  Quod  attinet  ad  altare  S.  Gregorii,  erectum  in  ecclesia 
ejusdem  Sancti  in  Monte  Coelio,  in  primis  notamus  cum  Con- 
sultore : 

aj  Privilegium  praefati  altaris  quamplurimis  aliis  ecclesiis 
communicatum  fuisse.  Ex  quo  sequitur,  idem  privilegium  a  S. 
Sede  haberi  ceu  typum  et  formam  privilegii  aliis  altaribus  con- 
cessi. 

bj  Incontroversum  esse  per  hanc  praxim,  nempe  per 
Missam  in  altari  S.  Gregorii  in  Monte  Coelio  celebratam,  liberari 
animam  a  Purgatorii  poenis. 

c)  Certum  esse  fideles  magis  aestimare  Missas  celebratas 
ad  altare  S.  Gregorii,  quam  alias  celebratas  ad  altaria  privi- 
legiata.  Tum  iiberatio  animae  a  Purgatorii  poenis,  tum  major  fide- 
lium  fiducia  in  Missis,  quae  celebrantur  in  ecclesia  Coehmontana 
ad  altare  S.  Gregorii,  videntur  tribuenda  tum  indulgentiae  ple- 
nariae  ab  aliquo  Summo  Pontifice  concessae,  tum  meritis  et 
intercessioni  S.  Gregorii.  Deus  enim  videtur  commisisse  S.  Gre- 
gorio  specialiter  patrocina^n  causam  animarum  purgantium. 
Hinc  probabilissimum  est  illum  exercere  hoc  patrocinium  in  ecclesia 
sibi  dicata  in  Monte  Coelio,  et  praecipue  in  suo  altari.  Quare  fun- 
damento  non  destiluitur  pia  fiducia,  quae  magis  aestimat  altare 
S.  Gregorii,  quam  altare  privilegiatum.  In  illo  enim  non  est  sola 
indulgentia  plenaria,  sed  etiam  Sancti  patrocinium. 

1113.  Sed  quaeri  potest:  Quid  sancti  Grego^Hi  patrocinium 
adjicere  potest  indulgentiae  plenariae?  Respondetur:   Per  indul- 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES   ETC.  493 

genliam  plenariam  Deo  offertur  pretiiim  necessarium  pro  immediata 
liberatione  a  Purgatorii  poenis;  sed  a  beneplacito  Dei  pendet 
excipere  illud  pretium,  saltem  in  sua  tota  extensione.  Jam  vero 
Missae,  de  quibus  sermo  est,  addito  Magni  Gregorii  patrocinio, 
probabiliter  efficiunt,  ut  Deus  facilius  integrum  pretium  illud 
excipiat. 

Unde  alter  Conbultor  ait:  Incontroversum  videtur,  altare  S. 
Gregorii  ad  Montem  Coelium  ceu  privilegiatissimum  habendum 
esse  duplici  ex  capite,  nempe  tum  propter  acceptationem  ex  parte 
Dei  (ob  merita  et  intercessionem  S.  Gregorii),  tum  propter  pon- 
tificias  concessiones. 

1114.  Non  est  praetermittendum,  imo  maxime  notandum,  tum 
majorem  fiduciam,  quam  habent  fideles  in  Missis  ad  praefatum 
altare  celebratis,  tum  faciliorem  et  certiorem  acceptationem  ex 
parte  divinae  misericordiae,  adscribi  etiam  debere  speciali  depu- 
tationi  dicti  altaris,  auctoritate  Ecclesiae  factae  in  defunctorum 
levamen.  Sic  ex.  gr.  quaelibet  ecclesia  destinatur  pro  animarum 
suffragiis  per  Missas  ad  illius  altaria  celebratas;  sed  ecclesiae  quae 
Romae  vocantur  del  Suffragio  et  della  Buona  morte,  specialiter 
ad  hoc  destinantur,  atque  per  singularem  concessionem  omnia 
earumdem  altaria  sunt  privilegiata.  Quia  vero  destinatio  hujusmodi 
suos  gradus  habet,  dicendum  est  altare  S.  Gregorii  esse  in  summo 
gradu  ad  hoc  specialiter  deputatum.  Speciahssima  autem  deputalio 
ab  Ecclesia  facta,  est  titulus  speciahssimus  ad  divinam  accepta- 
lionem,  ne  auctoritas  Ecclesiae  suae  a  Jesu  Christo  frustra  concessa 
dicatur.  Huc  adde  singularia  merita  et  efficacem  intercessionem 
S.  Pontificis  Gregorii,  qui  habetur  ceu  Patronus  specialis  defun- 
ctorum. 

1115.  Brevius:  Altare  S.  Gregorii  in  Monte  Coeho  apprime  est 
Deo  acceptum  favore  defunctorum,  tum  intuitu  meriti  et  media- 
tionis  S.  Gregorii,  tum  intuitu  specialissimae  destinationis  ab 
Ecclesia  factae  de  illo  altari  ad  exercendam  auctoritatem  conce- 
dendi  induigentias  pro  defunctis.  Exinde  deducitur,  differentiam 
gradus  inter  aUare  praedictum  et  altaria  simphciter  privilegiata 
silam  esse  in  majori  certitudine,  quod  indulgentia  plenaria  altaris 
S.  Gregorii  proprium  sortiatur  effectum;  quod  nempe  acceptetur 
a  divma  bonitate  facilius,  plenius,  citius. 


494  PARS   11.    DK   INDULGENTIIS    IX   SPECIt:. 

§  IV. 

ALTARIA  GREGORIANA  AD  INSTAR  SEU  PER  COMMUNICATIONEM. 

1116.  In  Decreto  S.  Congregationis  Indulgentiarum  a  nobis 
relato  sub  n.  1101  fit  mentio  de  dubiis  exortis  quoad  differenliam 
inter  altare  Gregorianum  ad  inslar  et  allare  privilegiatiim  sine 
addito.  lin  quomodo  res  se  babuit.  —  Circa  annum  1840  Sacrae 
Congregationi  Indulgentiarum  sequens  dubium  propositum  fuit  sol- 
vendum: 

Sacerdos  quidam  repulans  unum  et  idem  esse  allare  privile- 
giatum  et  altare  Gregorianum,  majoris  commodilatis  gratia  saepe 
ad  privilegiatum  celebrat  Missas,  quas  pro  Gregoriano  acceperat. 
Re  cum  aliis  accidenlaHler  collata,  magna  nunc  inter  Saceidotes 
dissensio  viget:  alii  nempe  diversum  quid  reputant  et  probant 
altare  privilegiatum  et  altare  Gregorianum,  unum  vero  et  idem 
esse  dicunt  et  sustinent  abi;  omnes  taraen  judicio  proprio  et  ratio- 
nibus  indirectis,  cum  niliii  penes  auctores  inveniant:  ideo  ut  pro 
nunc  et  in  posterum  sibi  provideat,  bumiliter  quaerit  a  S.  Con- 
gregatione  Indulgentiarum: 

1.  An  quoad  effeclum  unura  et  idem  sit  altare  Gregorianum 
et  altare  privilegiatum?  —  Et  quatenus  negative, 

2.  Quaenam  sit  diversitas  ista?  —  Qua  supposita, 

3.  Ad  quid  teneatur  Sacerdos,  qui  bona  fide  ad  privilegiatum 
satisfecit  onera  pro  allari  Gregoriano  accepta? 

Sacra  Congregalio  negotium  hoc  tribus  Consultoribus  commisit, 
qui  votum  suum  emiserunt  typis  etiam  editum  intra  annum  1842 
et  1844.  Ast  cum  Consullores  et  Emi  Judices  in  eamdem  non  irent 
senlentiam,  responsum  fuit:  Dilata  et  ad  mentem ;  (\omz  mmxvxxm 
opportunior  et  penitior  disceptatio  baberetur.  Interea  vero  Pius 
PP.  IX  f.  r.  die  lo  Martii  1852  satius  esse  duxit  novas  conces- 
siones  altaris  Gregoriani  suspendere  (Vid.  cit.  opusc.  Abbatis 
UcceUi,  pag.  33.  et  seq.  —  Acta  S.  Sedis,  loc.  cit.). 

1117.  Hujusraodi  quaestio  reassumpta,  serio  perpensa  et  tandem 
autbentice  resohita  fuit  anno  1884  per  Decretum  a  nobis  supra 
allatum  n.  1101,  et  Summus  Pontifex  Leo  XIII  suspensionem  novae 
concessionis  altaris  Gregoriani  ad  instar  sustulit. 

1118.  Si  attente  perpendantur  declarationes  in  memorato  De- 
crelo  contentae,   differentia   inter   ahare   privilegiatum   et  altare 


J^l 


CAP.    V.    INDULGENTIAE   LOCALES  ETC.  495 

Gregorianiim  illico  palebit.  At  notaiidum,  dilfercnliam  non  esse 
substanlialeni,  cum  utrumque  altare,  nempe  prioilegiatum  sim- 
pliciter  et  Gregorianum  ad  instar  idem  possideat  privilegium, 
id  est  indulgentiam  plenariam:  id  quod  patet  etiam  ex  duabus 
formulis  distinclis,  quibus  Romani  Pontilices  uluntur  pro  conces- 
sione  altaris  privilegiati  el  altaris  (iregoriani.  In  iis  enim  formulis 
dilTerentia  apparet  taiitum  in  verbis,  minime  vero  in  substantia. 
Nam,  ait  Consullor,  indulgentia  ad  bberandam  animam  a  Purgatorii 
poenis  eadem  est  in  utraque  fornmla.  Discrimen  igitur  est  in  hoc, 
quod  in  altaribus  Gregorianis  major  certitudo  habcatur,  quod 
indulgentia  proprium  sortiatur  effeclum,  quod  nempe  acceptetur  a 
divina  bonitate  facilius,  plenius,  citius  (ut  diximus  de  altari  S. 
Gregorii  ad  Montem  Coelium),  tum  ob  specialem  destinationem 
hujusmodi  altarium  ab  Ecclesia  factam,  tum  ob  specialem  interces- 
sioiiem  S.  Gregorii.  Quare  si  differentia  non  est  substantialis,  est  ta- 
meu  realis,  quia  altare  Gregorianum,  subjungit  Consultor,  habet  plus 
aliquid  realis,  quod  est  novus  tilulus  ad  divinam  acceptationem ;  et 
ideo  non  est  tantum  praecedentia  gradus,  honoris  aut  nominis. 

1119.  Doctrina,  quam  hucusque  de  praesenti  maleria  exposui- 
mus,  est  conformis  declarationi  Sacrae  Congregationis  Induigen- 
tiarum,  quod  scilicet:  Fiducia,  qua  faleles  retinent  celebrationem 
Missae  in  altari  S.  Gregorii  in  ejios  ecclesia  Coelimontana  et  in 
altaribus  Gregorianis  ad  instar,  uti  specialiter  efficacem  ex 
beneplacito  et  acceptatione  divinae  misericordiae  ad  animae  e 
Purgatorii  poenis  liberationem,  pia  est  et  in  Ecclcsia  probata. 

1120.  Quod  autem  Summi  Pontifices  possint  commuuicare  (de 
quo  fuit  disputatum)  aliis  altaribus  privilegia,  indulgentias  etc. 
quibus  gaudet  privilegiatissimum  altare  S.  Gregorii  ad  Montem 
Coelium,  nonnisi  temere  negari  potest.  Est  enim  in  potestate  Ecclesiae 
deputare  et  sic  multiplicare  loca,  quae  habeant  specialem  litulum 
ad  divinam  acceptationem  ob  merita  et  intercessionem  S.  Gregorii. 
Accedit  quod  Summi  Pontifices  concesserunt  et  concedunt  altaria 
Gregoriana  ad  inslar;  ergo  possunt:  temerarium  enim  ac  inju- 
riosum  foret  adirmare  Summos  Pontifices  per  saecula  usos  fuisse 
potestale,  qua  carebant.  Jam  vero  in  formula  concessionis  habetur 
quod  «  ipsa  anima  per  hujusmodi  celebrationem  easdem  indul- 
gentias  et  peccatorum  remissiones  consequatur...  quas  conseque- 
retur...  si  praedictus  Sacerdos  hac  de  causa  Missam  ad  altare 
S,  Gregorii  dc  Urbe  ad  id  deputatum  celebraret. 


496 


PARS   II.    DE    INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 


1121.  Ex  his  omnibus  infertur:  l^^altare  Gregorianum  ad  instar 
iisdem  frni  privilcgiis  et  indulgentiis,  quibus  gaudet  altare  S. 
Gregorii  in  Monte  Coelio;  2*^  altare  Gregorianum  praestantius  esse 
altari  simpliciter  privilegiato ;  ac  ideo  3°  altare  Gregorianum 
esse  pro  defunctis  magis  utile  et  fructuosum,  quam  allare  pri- 
vilegiatum.  Praestantia  altaris  Gregoriani  prae  altari  simpliciter 
privilegiato  ex  eo  etiam  patet,  quod  Summi  Pontifices  facile  indul- 
gentias  altaris  privilegiati  concedere  solent,  sed  raro  admodum 
altaris  Gregoriani. 


CAPUT  VL 
VIA   CRUCIS. 


Haec  de  Via  Crucis  tractalio  in  superiori  capite  reponi  pote- 
rat,  quia  indulgentiae  pio  exercitio  ejusdem  S.  Viae  Crucis  adne- 
xae,  cum  nequeant  acquiri,  nisi  in  loco,  ubi  stationes  reperiuntur 
canonice  erectae,  inter  eas  adnumerantur,  quas  locales  vocant.  Ve- 
rumtamen,  inspecta  tum  materiae  abundantia,  tum  speciali  pii 
exercitii  natura,  in  distincto  capite  de  S.  Via  Crucis  agere  existi- 
mamus,  simul  in  eo  comprehendentes  instructionem  tam  de  Cn*- 
cifixo  Viae  Crucis,  quam  de  Societate  a  Via  Crucis  perpetua 
nuncupata. 

ARTICULUS    I. 

STATIONES  VIAE  CRUCIS. 
§1. 

BREVIS  EXPOSITIO  HISTORICA  DE  STATIONIBUS  VIAE  CRUCIS. 

1122.  Iter  e  praetorio  Pilati  usque  ad  montem  Calvariae,  quod 
Redemptor  noster  in  die  sanclissimae  Passionis  suae  peregit,  Via 
Crucis,  vel  Via  Dolorosa,  vel  Via  Calvarii  vocatur.  Imitatio  seu 
repetitio  hujusmodi  itineris  est  «  pium  exercitium,  quo  tota  Do- 
minicae  passionis  series  pictis  tabulis,  ubi  commode  fieri  potest, 
expressa  inque  plures  stationes  distributa,  eo  modo,  quo  peregrini 
civitalis  sanctae  Hierusalem  loca  ipsa,  ubi  Chrislus  passus  est,  re- 
colentes  et  frequentantes  invisunt,  contemplanda  proponitur  »  (Be- 
ned.  XIH,  Const.  Inter  plurima,  V  nonas  Martii  1726;apud  Fer- 
raris,  verb.  Indulrj.  art.  V,  n.  59). 

32 


i^. 


498  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPEC[E. 

1123.  PriQiordia  hujus  pii  exercilii  beatissimae  Virgini  Mariae 
pia  adscribit  traditio.  Unde  Adrichomius  scribit :  Porro  B.  Virgo  cum 
suis,  cruenta  Filii  sui  vestigia  ad  crucem  usque  secuta,  post  ejus 
sepulluram  hac  rediens,  prima  Viam  Crucis  ex  devotione  calcasse, 
pie  creditur.  Unde  et  Christianorum  processiones,  ac  Crucis  gressio- 
nes  originem  habere  videntur  (Theatr.  Terr.  S.  Jerusalem,  n.  123). 

Ex  aulhentica  Collectione  (RaccoUa,  pag.  110)  de  origine  ejus- 
dem  pii  exercitii  sequentia  habemus :  Originem  habuit,  juxta  con- 
stantem  traditionem,  a  tempore,  quo  Jesus  Christus  in  coelum  ascen- 
dit,  in  ipsa  Jerusalem  opera  illorum  priorum  fidehum,  qui  vene- 
rabantur  loca  memorabihora,  quae  in  sua  passione  sanctificata 
fuerunt  a  divino  Redemptore.  Ab  eo  enim  tempore,  uti  enarrat  S. 
Hieronymus,  Christifideles  turmatim  Jerusalem  contendebant  prae- 
fata  pia  loca  visilaturi,  et  etiam  sua  aetate,  ipso  S.  Doctore  teste, 
Christiani  ex  omnibus  terrae  partibus  iUuc  se  conferebant  ob  eum- 
dem  finem. 

11E4.  Pia  Mater  Ecclesia,  cui  maxime  cordi  est  ut  fideles  in 
Dominica  passione  meditanda  sese  alacrius  exerceant,  pium  Viae 
Crucis  exercitium  non  modo  semper  commendavit,  sed  etiam  ad 
illud  peragendum  fihos  suos  excitavit,  spirituahbus  favoribus  prope 
innumeris  tam  pium  opus  augendo. 

Revera,  maturo  tempore,  et  fere  ab  initio  originis  praedicti 
exercitii,  Romani  Pontifices  coelestia  munera  seu  indulgentias  Chri- 
stifidehbus  Stationes  Jerosolymitanas  visitantibus  benigne  cod- 
cesserunt.  ^ 

1125.  Viae  Crucis  seu  Calvarii  erectio  et  'propagatio  extra 
Loca  sancta  ad  instar  Stationum  JEROsoLYiMiTANARUM,  nec  non  forma 
et  methodus,  prout  hodie  ubique  servantur,  adscribendae  sunt  no- 
stro  seraphico  Ordini,  cui  a  sex  saeculis  et  ultra  custodia  concre- 
dita  est  sacrorum  Locorum  nostrae  Redemptionis. 

1126.  Unde  factum  est  ut  stationes  Viae  Crucis  juxta  pri- 
maevas  concessiones  erigi  tantum  poterant  in  ecclesiis,  piisque  lo- 
cis  Ordini  Minorum  Observantium  subjectis,  atque  indulgentiis  frue- 
bantur  personae,  quae  eidem  Ordini  erant  addictae. 

Traclu  vero  temporis  ad  omnes  Christifideles,  qui  in  eccle- 
siis  piisque  locis  praedicti  Ordinis  tam  sanctae  devotioni  vacarent, 
indulgentiarum  concessio  extensa  fuit. 

Deinde  concessum  est,  praesertim  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Cmn 
tanta,  die  30  Aug.  1741,  ut  etiam  in  aliis  ecclesiis  memorato 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  499 

Ordini  non  siibjectis  stationum  erectio  fieri  posset  cuni  aliqua 
tamen  limitatione,  nempe  «  exceptis  locis,  ubi  reperiuntur  Conven- 
tus  praedictorum  Fratrum  Minorum,  cum  in  hoc  casu  non  debeat 
erigi  Via  Crucis  in  aliis  ecclesiis  eidem  Ordini  minime  subjectis, 
dummodo  tamen  dicti  Conventus  non  ita  distent  ab  oppido  vel  ci- 
vitate,  aut  ad  eos  iter  ita  sit  arduum,  ut  sine  gravi  incommodo, 
ab  Ordinario  dijudicando,  percurri  nequeat  a  fidelibus  pro  pio 
exercitio  peragendo  ». 

Tandem  Pius  PP.  IX  hanc  etiam  hmitationem  sustuht,  indul- 
gens  ut  stationes  Viae  Crucis  cum  adnexis  indulgentiis  etiam  in 
locis  ubi  Conventus  praefati  Ordinis  Minorum,  sive  Observantium, 
sive  Reformatorum,  sive  Recohectorum  existunt,  7iidla  habita  su- 
perius  expressae  limitationis,  ac  distantiae  ratione,  erigi  possint 
et  valeant  (Decr.  14  Maji  1871.  N.  429). 

1127.  Sanatio  generalis  stationum  Viae  Crucis  invalide 
EHECTARUM.  Vigore  specialium  facultatum  Sacra  Congregatio  Indulg. 
sub  die  31  Juhi  1883  sanavit  ac  convalidavit  omnes  stationes  Viae 
Criicis  hucusque  invahde  erectas,  nempe  usque  ad  praefatum  diem 
et  annum.  En  docuraentum  (Vid.  Rescripl.  auth.  N.  442,  in  App. 
pag.  678) : 

Beatissime  Pater, 

Fr.  Bernardinus  a  Porlu  Romatino,  totius  Ordinis  Minorum 
Minister  Generahs,  ad  pedes  Sanctitatis  Tuae  provolutus  humiliter 
exponit,  ex  publicata  in  ephemeride,  cui  titulus :  Acta  Ordinis 
Minorum,  instructione  de  stationibus  S.  Viae  Crucis  erigendis 
fuisse  compertum,  ejusmodi  stationes  non  semel  invalide  erectas 
fuisse. 

Cura  autem  admodum  difficile  videatur,  ut  hujusmodi  erectio- 
nes  renoventur,  hinc,  ne  fideles  visitantes  tales  stationes  invalide 
erectas  indulgentiis  a  S.  Sede  concessis  privati  existant,  humihter 
supphcat  oralor,  ut  Sanctitas  Tua  omnes  S.  Viae  Crucis  stationes 
hucusque  invahde  erectas  convalidare  ac  ratas  habere  dignetur. 

Quam  gratiam  etc. 

Vigore  speciahum  facuhatum  a  SSmo  Dno  Nostro  Leone  Papa 
XIII  tributarum,   S.   Congregatio   Indulgentiis   Sacrisque  Rehquiis 


oOO  PARS   11.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

praeposita  defectus  omnes,  de  quibus  in  supplici   libello,  benigne 
sanavit.  Contrariis  quibuscumque  non  obstanlibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  Sacrae  Congregationis^ 
die  31  Julii  1883. 

A.  Card.  Bilio. 
Franciscus  Della  Volpe,  Secret. 

De  alia  convalidatione  anno  1894  ab  eodem  Summo  Pontifice 
facta  dicemus  infra. 

1128.  MONITA  necessaria  ad  recte  ordinandum  devotum  exer- 
ciTiuM  Viae  Crucis.  S.  Congregatio  Indulgentiarum  ex  mandato  ClC' 
mentis  PP.  XII  sub  dato  3  Aprilis  1731  statuit  quasdam  regulas 
seu  monita  tam  pro  iis  qui  Viam  Crucis  sunt  erecluri,  quam 
pro  illis,  qui  bujus  devotionis  fructum  consequi  volunt.  Istius- 
modi  monita,  italico  sermone  exarata,  in  latinum  inveniuntur  trans- 
lata  in  novissima  editione  Decret.  authent.  N.  100.  Monitis  no- 
vem  Clementis  XII  additum  fuit  decimum  ex  mandato  Benedicti 
XIV  sub  die  10  Maji  1742  (Decr.  auth.  N.  133).  Quia  in  decursu 
tractationis  saepe  ad  haec  Monita  erit  recurrendum,  ideo  in  prin- 
cipio  ea  exponere  censemus.  En  igitur  Monita: 

I.  Cum  facultas  erigendi  Vias  Crucis  concessa  fuerit  Religiosis 
subditis  Ministro  Generali  FF.  Minorum  tam  de  Observantia,  quam 
Reformatorum,  privative  quoad  alios  quoscumque,  prohibetur  aliis 
eas  erigere,  et  si  aliter  erigantur,  Christifideles  indulgentiis  mi- 
nime  gaudent. 

II.  Erigi  nequeunt  nisi  a  Superioribus  locorum  praedicti  Or- 
dinis,  vel  ex  eorum  commissione  ab  alio  Religioso  ejusdem  Ordi- 
nis,  qui  tamen  sit  aut  concionator,  aut  saltem  confessarius  ap- 
probatus. 

III.  Erigendae  sunt  in  forma  consueta  et  hucusque  adhibita 
in  supramemorato  Ordine,  i.  e.  ut  stationes  sint  numero  quatuor- 
decim,  et  cruces  sive  aediculae  repraesentent  mysteria  Passionis. 
Ubi  vero  Via  Crucis  erigi  vellet  extra  ecclesiam,  prout  fit  in  mul- 
tis  Conventibus  praedicti  Ordinis,  curandum  erit  semper,  ut  ea  ab 
ecclesia  aut  loco  sacro  ducat  initium,  vel  usque  ad  ecclesiam  vel 
sacrum  locum  finem  habeat;  et  omnino  attendatur,  ut  aediculae 
canceUis  tutentur,  ne  homines  vel  animalia  in  eas  ingredi  queant, 
utque  tam  memoratae  aediculae  quam  cruces  collocentur  in  locis 


j 


CAP.   VI.   VIA   CRUCIS.  501 

irreverentiis  minime  obnoxiis;  quod  si  decursu  temporis  loca,  in 
quibus  erectae  fuerint,  minus  decentia  evaderenl,  Superiorum  erit 
eas  interdicere,  super  quo  eorum  conscientiae  stricte  onerantur. 

IV.  In  eadem  ecclesia  aut  pio  loco  ad  majorem  populi  com- 
moditatem  utile  erit  duas  Vias  Crucis  erigere,  unam  nempe  pro 
viris,  alteram  vero  pro  feminis ;  cum  vero  una  extra  ecclesiam 
erigitur,  aitera  quoque  erigatur  semper  in  ecclesia,  ita  tamen  am- 
pla,  quae  sufficiat  ad  vitandam  confusionem ;  ut  tempore  pluviae 
aut  allerius  impedimenti  peragi  nihilominus  possit  tam  sanctum 
exercitium. 

V.  Hoc  exercitium  ubique  sit  uniforme,  nil  prorsus  immutando 
quod  hactenus  servatum  fuit  in  Conventibus  Ordinis ;  i.  e.  Via 
Crucis  peragatur  vel  processionahter  ab  universo  populo  sub  ductu 
unius  vel  phirium  Sacerdotum,  vel  privatim  ab  unoquoque  ex  fide- 
hbus.  Si  primo  modo,  processio  ita  disponatur,  ut  viri  incedant 
separali  a  feminis,  i.  e.  ilh  praecedant,  hae  vero  sequantur,  uno 
aut  phiribus  Sacerdotibus  inter  eos  incedentibus,  et  ad  singulas 
stationes  ahquis  clericus  vel  Sacerdos  alta  voce  legat  consideralio- 
nem  mysterio  seu  stationi  respondentem,  et  recitato  Pater  cum 
Ave,  et  actu  contritionis  ehcito  uiterius  procedalur,  inter  unam 
aliamque  stationem  interposito  cantu  Stabat  Mater  vel  aUerius  ora- 
tionis ;  curentque  omnes  summa  se  gerere  modestia,  silentio  ani- 
mique  attentione ;  compertum  enim  est  hoc  sancto  exercitio  pie 
ac  devote  peracto,  paulatim  assuescere  fideles  quoscumque  ad  me- 
ditandum,  eosque  excitari  ad  mores  reformandos. 

VI.  Si  vero  privatim  peragatur,  non  est  necesse  recitare  sex 
Pater  cum  Ave  ad  singulas  slationes,  ut  putant  nonnuUi,  sed  suf- 
ficit  meditari,  quantumvis  breviter,  passionem  Domini,  quod  est 
opus  injunctum  ad  lucrandas  sacras  indulgentias,  et  juxta  morem 
jam  inductura  recitare  unum  Pater  cum  Ave  ad  singulas  cruces, 
actumque  contrilionis  ehcere. 

VII.  Si  Via  Crucis  erecta  fuerit  in  ecclesia,  ab  ea  peragenda 
abstineant  fideles  tempore  divinorum  Ofiiciorum,  Missae,  uti  etiam 
quando  talis  sit  in  ecclesia  popuh  concursus,  ut  ea  peragi  nequeat 
absque  tumuUu  ac  perturbatione,  eo  vel  magis  quod,  ubi  nullum 
adsit  impedimentum,  singulae  stationes  singiUatim  sunt  visitandae. 

VIII.  Si  Via  Crucis  erigenda  sit  in  ahquo  Sanctimonialium  mo- 
Dasterio,  vel  conservatorio,  non  est  opus  erigentem  ingredi  clau- 
suram,  sed   sufficit   ut   Religiosus  ejusdem   Ordinis  maturae  ae- 


j^. 


502  PARS   IT.   DE  INDULGENTIIS  IN   SPECIE. 

tatis  et  qualificatus,  ut  dictum  est  in  tertio  monito,  de  licentia  Or- 
dinarii  benedicat  cruces  ad  crates,  breviterque  Moniales  aliasque 
in  monasterio  vel  conservatorio  degentes  instruat  circa  modum  quo 
visilandae  sunt  cruces  ad  lucrandas  indulgenlias,  fructumqae  ex- 
inde  pro  animabus  referendum. 

IX.  Non  publicetur  ex  pulpitis,  aut  alia  forma,  multoque  mi- 
nus  scribatur  in  aediculis  sive  stationibus  certus  et  determinatus 
numerus  indulgentiarum  lucrandarum,  quia  pluries  innotuit,  in- 
dulgentiarum  veritatem  sive  ex  inadvertentia  aut  aequivocatione 
sive  ex  devotionis  impetu  alterari  ac  confundi ;  et  propterea  sat 
erit  dicere,  quemcumque  Dominicae  passioni  meditandae  hoc  san- 
cto  exercitio  daturum  operam,  ex  concessione  Summorum  Ponti- 
ficum  consecuturum  easdem  indulgentias,  quas  consequeretur,  si 
personaliter  visitaret  stationes  Viae  Crucis  in  Jerusalem. 

X.  Tandem  Sanctitas  Sua  (Benedictus  XIV)  feliciter  regnans, 
exoptans,  ut  ad  fidelium  utiiitatem  magis  magisque  hoc  pium 
exercitium  propagetur,  hortatur  Parochos  cujuscumque  oppidi  aut 
civitatis,  etsi  in  ahquo  oppido  plures  extent  paroeciae,  ut  populos 
sibi  commissos  ditent  hoc  tam  insigni  thesauro,  introducentes  in 
suis  paroeciis  vel  in  earumdem  districtu  tam  proficuum  exerci- 
tium,  quin  ullus  habeatur  respectus  majoris  vel  minoris  distantiae 
inter  unam  et  aham  Viam  Crucis,  dummodo  tamen  erectio  per- 
agatur  a  Fratre  Minore,  qui  sit  subjectus  Ministro  Generah  Obser- 
vantiae  et  antedictis  quahtatibus  praeditus,  ad  hoc,  ut  popuh  edo- 
cti  de  magna  utihta,te,  quam  affert  pium  Viae  Crucis  exercitium, 
istud  ferventius  amplexentur,  ipsisque  magis  proficuum  evadat. 
Hinc  est  quod  in  citato  Brevi  fCum  tantaj  arbitrio  Parochorum 
rehnquitur  electio  rehgiosi  viri,  quem  aptiorem  judicaverint,  ut 
cum  hcentia  sui  Superioris  localis  benedicat  cruces  et  assistat  ere- 
ctioni,  quae  in  illa  paroecia  aut  aho  pio  loco  fieri  contigerit ; 
exceptis  tamen  locis,  ubi  reperiuntur  Conventus  praedictorum  Fra- 
trum  Minorum  (hujusmodi  limitationi  hodie  derogatum  est,  ut 
supra  diximus),  cum  hoc  in  casu  non  debeat  erigi  Via  Crucis  in 
ahis  ecclesiis  eidem  Ordini  minime  subjectis,  dummodo  tamen  di- 
cti  Conventus  non  ita  distent  ab  oppido  vel  civitate,  aut  ad  eos 
iter  ita  sit  arduum,  ut  sine  gravi  incommodo,  ab  Ordinario  diju- 
dicando,  percurri  nequeat  a  fidehbus  pro  pio  exercitio  pera- 
gendo. 


CAP.   VI.   VIA   CRUCIS.  508 

§  11. 

MATERIA  VIAE  CRUCIS,  NEMPE  CRUCES  ET  IMAGINES  (I). 

1129.  Stationes  Viae  Crucis  sen  Calvarii  constituuntur  ex 
pa7He  materiae  Criicibus,  quae  ad  instar  stationum  Calvarii  mon- 
tis  esse  debent  numero  quatuordecim  ad  repraesentanda  mysteria 
Dominicae  passionis  (S.  Congr.  Indulg.  Monitum  III). 

Immo  invalida  dicenda  foret  Viae  Crncis  constitutio,  etiamsi 
una  tantum  crux  in  actu  erigendi  dicto  deficeret  numero  (Instruct. 
de  stationibus  Viae  Crucis,  edit.  2^  Quaracchi  1888,  n.  24). 

Cruces  tam  necessario  requiruntur,  ut  sine  illis,  utpote  ma- 
teria  essentialis,  invalida  omnino  foret  Via  Crucis  ac  proinde  in- 
dulgentiis  destituta.  Nam  indulgentiae  crucibus  tantum  sunt  ad- 
nexae,  minime  vero  imaginibus,  nec  loco  ipsi  in  quo  collocantur 
(Decr.  30  Jan.  1839.  N.  270  ad  2^). 

Crucium  necessitas  pro  slationibus  Viae  Crucis  sequenti  casu 
comprobalur : 

In  una  Cameracen.  Episcopus  Cameracensis  exponit^  quod  in 
sua  dioecesi  ai^bitrabatur ,  indulgentias   stationum  Viae    Crucis 


(I)  In  ipso  institutionis  exordio  stationes  Viae  Crucis  videntur  instilutae 
fuisse  indifferenter  vel  crucibus  vel  imaginibus,  ac  non  raro  constasse  sacellis 
intus  pictis  vel  sculptis  sine  ulla  crucis  praesentia  ;  aut  si  aderant  cruces,  hae 
ex  qualibet  materia  puta,  ex  ferro  vel  lapide,  conflciebantur.  Et  revera  Benedi- 
ctus  XIII,  Constit.  Inter  plurima,  sacram  Viam  Crucis  expressam  dicit  pictis 
iabulis.  Joseph  Maria  a  Perusio  in  sua  Via  Crucis  illuminata,  edita  Perusiae 
an.  1710,  enumerans  conditiones  valide  stationes  visitandi,  scribit,  ad  lucrandas 
indulgentias  necessario  visitandas  esse  capellas  aut  imagines,  iisque  non  extan- 
tibus,  cruces  etc.  (Cf.  Roger.  Abbanius  a  Solerio,  Historia...  Viae  Crucis,  pag.  80; 
Guerra,  pag.  107). 

Nec  item  videtur  fuisse  ab  initio  praefinitus  numerus  stationum  Viae  Cru- 
cis,  nec  modus  repraesentandi  mysteria  Dominicae  passionis.  Revera  in  dioccesi 
Valentina  in  Gallia  adhuc  extat  antiqua  Via  Crucis,  erecta  in  civitate  vulgo  Ro- 
mans  post  annum  1515,  a  Summo  Pontiflce  Leone  X  indulgcntiis  ditata,  quac 
constat  34  stalionibus  cum  crucibus  lapideis.  Pcr  singulare  privilegium  et  spe- 
cialissimam  exceptionem,  Summus  Pontifex  Lco  XIII,  die  18  Septembris  1880, 
benigne  indulsit,  ul  hujusmodi  stationes  servari  possint  absque  praejudicio  in- 
dulgentiarum,  et  ut  earumdem  visitatio  fleri  possit  a  Christifldelibus  cum  inter- 
ruptione,  quae  tamen  non  sit  nimis  diuturna,  juxta  prudcntiam  Episcopi  (Cf. 
Guerra,  pag.  1 07 ;  vid.  etiam  Beringer,  pag.  274  in  nota  2). 


o04  PAUS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

tahulis  et  non  crucibus  adnexas  fiiisse.  Ex  hoc  ortum  est,  quod 
in  pluribus  ecclesiis,  ubi  erectae  existunt  stationes  Viae  Crucis, 
tahulae  tantum  apparent.  At  cum  id  bona  fide  factum  fuerit,  sup- 
plicat  pro  facultate  adnectendi  omnes  indulgentias  Viae  Crucis  sta- 
tionibus  jam  erectis,  quamvis  tabulae  tantum  appareant,  et  hoc  ne 
scandalum  oriatur  in  populo. 

De  quo,  facto  verbo  cum  Sanctissimo  die  20  Junii  1838, 
SSmus,  attenta  bona  fide^  convahdavit  stationes  hucusque  erectas 
sine  crucibus,  ac  mandavit  ut  Episcopus  orator  sive  per  se,  sive 
per  ejus  Vicarium  cruces  ligneas  privatim  benedicat,  easque 
henedictas  stationihus  sic  jam  erectis  superponat  mehori  quo 
fieri  potest  modo,  ne  scandalum  oriatur  (Decr.  auth.  N.  261). 

1130.  Ex  usu  universah  et  ex  documentis  S.  Sedis  notum 
est,  cruces  stationum  habere  non  debere  imaginem  divini  Redem- 
ptoris.  Et  sane  ad  valorem  cujushbet  Viae  Crucis,  non  crucifixi, 
sed  simphces  cruces  praescribuntur. 

1131.  Cruces,  ex  praescripto  Rituahs  Romani,  ex  ligno  esse 
DEBENT  suB  POENA  NULLiTATis.  Ncc  huic  pracccpto  sufQcicnter  sa- 
tisfit,  etiamsi  ad  partem  adversam  crucium  ex  ferro  vel  ex  aha 
materia  non  hgnea  confectarum,  apponantur  totidem  cruces  ligneae, 
quae  tamen  adstantihus  sunt  invisibiles  (Decr.  23  Nov.  1878. 
N.  442). 

1132.  Docent  communiter  Auctores,  cruces  hgneas  posse  inau- 
rari,  argentari,  colore  infici ;  imo  etiam  metahicis  ahisque  instrui 
ornamentis,  dummodo  hujusmodi  ornamenta  non  ita  abundent,  ut 
cruces  potius  ex  metaho  ahave  materia,  quam  ex  hgno  confectae 
appareant  (Cf.  histr.  de  stat.  Viae  Crucis  n,  24 ;  Beringer,  tom.  I, 
pag.  274). 

Quamvis  vahdae  ac  etiam  hcitae  dicantur  et  sint  hujusmodi 
cruces  inauratae  vei  inargentatae,  cum  nulla  de  re  inveniatur 
expressa  prohibitio  Ecclesiae,  non  videtur  tamen,  ut  nos  opina- 
mur,  approbandus  talis  usus,  cum  in  pio  exercitio  Viae  Doloro- 
sae  Calvarii  montis  minime  referat  humilitatem  crucis  et  pas- 
sionis  D.  N.  Jesu  Christi.  Nec  videtur  praefatus  usus  satis  con- 
formis  Decreto  quod  superiori  numero  retuhmus.  Eo  enim  doce- 
mur,  cruces  ita  collocari  debere,  ut  ab  adstantibus  videri  possint 
(quasi  diceretur)  tamquam  cruces  ligneae.  Si  hae  forent  inaura- 
tae  vel  inargentatae,  perinde  apparerent  ac  si  essent  ex  auro  vel 
argento  confectae.  Tunc  autem  non  videretur  ratio,  cur  juxta  ci- 


CAP.   VI.   VIA  CRUCIS.  505 

tatuQi  Decretum  non  sufficiat  appositio  crucium  lignearum  a  parte 
postica  crucium  ferrearum. 

1133.  Quatuordecim  ligneis  crucibus  adjungi  possunt  imagines 
seu  tabulae,  sive  pictae  sive  sculptae  tamquam  materia  libera 
ipsius  Viae  Crucis,  quae  tot  esse  debent  quot  cruces.  Materiam 
liberam  vocamus,  quia  imagines  necessariae  non  sunt,  et  ideo 
ad  lucrifaciendas  indulgentias,  qiiae  pro  stationum  Viae  Crucis 
visitatione  conceduntur,  minime  requiritur  tabularum  erectio, 
sed  crucium  (Decr.  13  Nov.  1837,  et  20  Sept.  1839.  N.  258  et  275). 

1134.  Quamvis  autem  ad  lucrandas  indulgentias  S.  ViaeCrucis 
minime  requiratur  tabularum  erectio,  quia  ipsae  non  pertinent  ad 
materiam  essentialem,  tamen  juxta  antiquam  et  generalem  con- 
suetudinem  consultius  est  eas  affigere.  Imagines  enim  sive  pictae 
sive  sculptae,  pro  omnibus  quidem  fidelibus,  sed  praesertim  pro 
idiotis,  rudibus  et  ruricolis,  qui  legere  nesciunt,  vel  si  sciunt,  pa- 
rum  inlelligunt,  ad  instar  libri  facillimae  intelligentiae  sunt; 
ipsaeque  valde  devotos  adjuvant  ad  excitandum  cordis  affectura 
ac  devotionem  fovendam  erga  patientem  Redemptorem. 

1135.  Imagines,  si  adhibeanlur,  debent  esse  illae,  quae  jam 
approbatae  ac  omnibus  notae  sunt :  repraesentare  nempe  debent 
eadem  passionis  Dominicae  mysteria,  quae  stationibus  Hierosoly- 
mitanis  repraesentantur.  Nam  Clemens  XII  Brevi  Exponi  Nobis 
mandavit,  ut  in  erigendis  stationibus  Viae  Crucis  in  locis  Ministro 
Generali  non  subjectis,  modus  et  forma  serventur,  quibus  ejus- 
modi  erectiones  in  ecclesiis  et  locis  Ordinis  Minorum  hactenus 
fieri  consueverunt.  At  Ordinis  usus  semper  fuit  erigendi  pia  loca 
Viae  Crucis  ad  instar  stationum  Montis  Calvarii.  Nemini  ergo 
licet  statuere  vel  mutare  qualitatem  stationum,  alias  subrogando 
slationibus  generaliter  cognitis  (Cf.  Mons.  Alessandro  Cantoli,  Pio 
esercizio  della  Via  Dolorosa,  edit.  2*,  pag.  50  et  seq.). 

Mysteria  quae  per  stationes  Viae  Crucis  repraesentantur  et 
in  pio  exercitio  peragendo  recoluntur,  sunt  sequentia : 

Statio  I.  Jesus  ad  mortem  damnatur. 

Statio  II.  Jesus  recipit  crucem  super  humeros  suos. 

Statio  111.  Jesus  prima  vice  cadit  sub  crucem. 

Statio  IV.  Jesus  crucem  bajulans,  obviam  habet  Matrem  suam 
dolorosissimam. 

Statio  V.  Jesus  in  deferenda  cruce  adjuvatur  a  Simone  Cy- 
renaeo. 


oO()  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN   SPECIE. 

Statio  VI.  Jesiis  sudario  abstergitur  a  Veronica. 
Statio  VII.  Jesus  cadit  secunda  vice  sub  crucem. 
Statio  VIII.  Jesus  consolatur  filias  Jerusalem. 
Statio  IX.  Jesus  cadit  tertia  vice  sub  crucem. 
Statio  X.  Jesus  vestibus  nudalur  et  felle  potatur. 
Stalio  XI.  Jesus  cruci  affigitur. 
Statio  XII.  Jesus  in  cruce  moritur. 
Statio  XIII.  Jesus  e  cruce  deponitur  et  traditur  Matri  suae. 
Statio  XIV.  Jesus  in  sepulchro  collocatur. 
1136,  Sub  poena  nidlitatis   igitur   sequentia  requiruntur  ex 
parte  materiae  in  constituendis  stationibus  Viae  Crucis : 

a)  Cruces,  quibus  tantummodo  adnectuntur  indulgentiae. 

b)  Gruces  debent  esse  numero  quatuordecim,  ita  ut  si  in 
actu  erectionis  una  tantum  deesset,  id  sufficeret  ad  invalidam  red- 
dendam  S.  Viae  Crucis  constitutionem. 

c)  Cruces  debent  esse  ex  ligno,  exclusa  quacumque  alia 
materia.  Quare  non  admittuntur  cruces  in  pariete  pictae,  vel  car- 
taceae  vel  marmoreae  vel  eburneae,  sive  etiam  ex  ferro,  argento, 
auro,  vel  ex  conchis  (italice  madreperla)  aiiaque  materia,  quae 
non  sit  hgnea,  elaboratae. 

d)  Cruces  debent  esse  visibiles,  ita  ut  a  coram  adstantibus 
facile  conspici  possint. 


§  III. 


FORMA  STATIONUM  VIAE  CRUCIS,  NEMPE  BENEDICTIO  ET  AFFIXIO 
CRUCIUM,  NEC  NON  TABULARUM  SI  ADSUNT. 

1137.  Forma  in  casu  nostro  dicitur  id,  quod  determinat  ma- 
teriam,  nempe  cruces,  ad  esse  stationum  Viae  Crucis.  Stationes 
Viae  Crucis  constituuntur  ex  parte  formae  ab  erectione.  Vox  au- 
lem  erectio  aequivoca  est.  Ahquando  enim  sumitur  pro  sola  cru- 
cium  affixione ;  saepius  accipitur  insimul  pro  benedictione  et  af- 
fixione  crucium.  Et  revera  lectori  atlendenti  ad  Decreta,  quae  su- 
pra  retulimus  et  quae  inferius  adducemus,  manifeste  apparebit  si- 
gnificatio  diversa  verbi  erectionis.  Quia  vero  ad  constituendas  sta- 
tiones  Viae  montis  Calvarii  aeque  necessaria  est  crucium  benedi- 
ctio  et  affixio,  ideo  hi  duo  actus  proprie  continentur,  in  praesenti 
maleria,  sub  voce  erectionis,  quam  proinde  nos  appellavimus  for- 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  507 

jnam  stationum  Viae  Crucis.  Affirmamus  igitur,  ereclionem  com- 
pletam,  proprieque  dictam  duo  complecti,  videlicet  benedictionem 
et  affixionem  tum  crucium,  tum  tabularum  si  adsunt. 

1138.  Benedictio  crucium  a  Sauerdote  facultatem  habente, 
de  necessiiate  est  facienda.  Nam  indulgentiae  pro  pio  Viae  Crucis 
exercitio  concessae,  crucibus  tantum  rite  benedictis  sunt  adnexae, 
minime  vero  imaginibus  (Decr.  23  Nov.  1878  in  exordio,  N.  442; 
et  30  Jan.  1839.  N.  270  ad  2"^). 

Hinc  Apostolica  Sedes,  in  casu  superius  n.  1129  a  nobis  relato, 
etsi  convalidaverit  slationes  sine  crucibus  ereclas,  mandavit  ta- 
men,  ut  Episcopus  sive  per  se,  sive  per  ejus  Vicarium  cruces  li- 
gneas  privatim  benediceret,  ac  sic  benedictas  stationibus  jam  ere- 
ctis  superponeret. 

1139.  Quod  attinel  ad  imagines  seu  tabulas,  nulla  quidem 
est  necessitas  pro  validitate  Viae  Dolorosae  et  indulgentiarum  acqui- 
sitione  eas  benedicendi.  Verum,  ut  fert  antiqua  praxis,  praesertim 
in  Ordine  iMinoritico,  etiam  imagines  benedici  congruenter  possunt : 
80  vel  magis,  quod  in  novissimis  editionibus  Ritualis  Romani,  ubi 
agitur  de  methodo  pro  erigendis  stationibus  Viae  Crucis,  apposita 
reperiatur  a  Benedictio  Tabulahum  pictarum  si  adsunt». 

Quod  si  S.  Congregatio  in  certis  responsis  dicit,  quod  «  cruces 
solae  sunt  benedicendae »  (Decr.  30  Jan.  1839.  N.  270),  vel 
«  quoad  imagines,  nunquam  benedicuntur  »  (Decr.  28  Sept.  1838. 
N.  264),  hujusmodi  propositiones  eo  sensu  videnlur  exphcandae, 
quod  scihcet  imagines  nunquam  de  necessitate  sint  benedicendae. 

1140.  Benedictio  crucium  tum  vaUde  cum  licite  fieri  potest 
vel  ante  vel  post  earum  affixionem.  «  Pro  vaUditate  benedictionis 
crucium  stationum  Viae  Crucis  minime  requiritur,  ut  benedictio 
detur  ante  ipsarum  affixionem;  sed  sufficit,  ut  post  affixionem 
impertiatur  »  (Decr.  21  Junii  1879.  N.  447). 

«  Hinc  dubitari  amphus  nequit,  quin  slationum  Viae  Crucis 
erectio  ac  benedictio  legitime  ita  fiat,  ut  ante  caeremoniam,  vel 
eliam  die  praecedenti,  quatuordecim  cruces  cum  tabulis  pictis,  si 
quae  sinl,  suspendantur  in  locis  praefixis,  et  earum  benedictio 
fiat  a  Sacerdote  ad  eas  ante  aram  converso  »  (Instructio,  n.  27. 
Cf.  Decr.  N.  346). 

Ad  majorem  tamen  solemnitatem  el  ad  populi  devotionem  in 
pium  exercitium  excitandam  et  augendam  consulitur,  nisi  ahquid 
obslet,  ut  praefata  stationum  affixio  durante  caeremonia  peragatur. 


b08  PARS  II.   DE   INDULGENTIIS  IN   SPECIE. 

Experientia  enim  compertum  est,  erectionem  stationum  solemniter 
factam  magnopere  penelrare  fidelium  corda,  eorumque  animos 
sursum  attollere. 

1141.  Pro  valida  Viae  Crucis  erectione  requiritur  etiam,  ut 
Sacerdos  ad  eam  deputalus  sit  saltem  moraliter  praesens  in  loco, 
ubi  S.  Via  Crucis  constitui  debet.  Id  deducitur  ex  Brevi  Cum  tanta 
Benedicti  XIV,  in  quo  Summus  Pontifex,  dum  indulget  Parochis 
facultatem  erigendi  in  suis  ecclesiis  Viam  Crucis,  addit  «  sub  dire- 
ctione  cujuslibet  Fratris  Ordinis  Minorum  »  etc,  nempe  sub  dire- 
ctione  Sacerdotis,  quicumque  is  sit,  ad  praedictam  erectionem  legi- 
time  deputati.  —  Ex  quo  sequitur,  ad  vabdam  Viae  Crucis  constitu- 
tionem  minime  sufpcere,  ut  cruces  privatim  domi  benedicantury 
ac  sic  benedictae  Parocho  vel  alteri  Sacerdoti  in  designato  loco 
affigendae  committantur. 

Attamen  qui  habet  facultatem  erigendi  Viam  Crucis,  benedi- 
ctione  tabularum  et  crucium  prius  facta,  non  tenetur  ipse  tabulas 
coUocare  et  stationes  percurrere,  ut  vahda  sit  erectio  (Decr.  22 
Aug.  1842  ad  1"^  N.  311). 

Benedictione  labularum  et  crucium  facta  a  Sacerdote  legitime 
delegato,  alter  quicumque  tabulas  collocare  potest  privatim  sine 
caeremoniis,  et  etiam  alio  tempore  (Decr.  eod.  ad  2°^). 

1142.  Si  Via  Crucis  erigenda  sit  in  ahquo  Sanctimonialium 
monasterio,  non  est  opus  erigentem  ingredi  clausuram,  sed  sufficit, 
ut  benedicat  cruces  ad  crates,  breviterque  Moniales  in  monasterio 
degentes  instruat  circa  modum  quo  visitandae  sunt  cruces  ad 
lucrandas  indulgentias  (Monitum  VIII.  —  Decr.  auth.  N.  100). 

1143.  Non  est  putandum,  Sacerdotem  erigentem  debere  adsi- 
stere  affixioni  crucium,  vel  esse  debere  moraliter  praesentem  in 
loco,  quoadusque  stationes  non  fuerint  afGxae.  Hoc  minime  requi- 
ritur,  sed  benedictione  tabularum  et  crucium  facta,  potest  Sacerdos 
erigens  domum  suam  illico  repetere,  committendo  alteri  cuicumque 
ofBcium  appendendi  stationes.  Hoc  patet  ex  responsione  ad  sequens 
dubium : 

Cum  ex  decisione  S.  Congregationis  Indulgentiarum  «  bene- 
dictione  tabularum  et  crucium  facta  a  Sacerdote  iegitime  delegato, 
alter  quicumque  tabulas  collocare  potest  privatim  sine  caeremoniis, 
et  etiam  alio  tempore  »  (Decr.  auth.  N.  311),  quaeritur: 

An  sit  necessarium  ut  Sacerdos  legitime  deputatus,  facta 
in  loco  ubi  stationes  erigendae  sunt  benedictione   tabularum  et 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  509 

crucium,  ihi  pennaneat  quoadusque  eaedem  staliones  non  fuerint 
affixae,  ita  ut  nequeat  ante  hujusmodi  afjixionem  in  domum 
suam  7'everti?  S.  Congregatio  proposito  diibio  respondit:  Negative 
(Decr.  26  Sept.  1892,  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  XI,  pag.  182). 

1144.  Praeter  crucium  benedictionem,  necessaria  est  etiam  ad 
validitatem,  ut  eruitur  ex  dictis,  earumdem  crucium  affixio.  Haec 
enim,  non  secus  ac  benedictio,  pertinet  ad  substantialem  formam 
stationum,  et  Decreta  tam  allata,  quam  postea  afferenda,  clare 
ostendunt  necessilatem  affixionis.  Et  revera  sine  hujusmodi  affixione 
non  haberentur  determinatae  stationes  ad  instar  stationum  Viae 
Crucis  montis  Calvarii.  Accedit  quod  si  ex  decisione  S.  Congre- 
gationis  «  ad  tempus  ablatis  et  remotis  ab  ecclesia  stationibus  et 
crucibus,  indulgentiae  non  acquiruntur  ab  iis,  qui  in  dicta  ecclesia, 
tamquam  si  stationes  et  cruces  extarent,  exercitium  devote  pera- 
gerent »  (Decr.  16  Dec.  1760.  N.  223),  a  fortiori  indulgentiae 
acquiri  non  poterunt,  si  dictae  stationes  nunquam  fuerint  affixae. 

1145.  Juxta  consuetudinem  ubique  receptam,  cruces  utpote 
materia  essentiahs  et  Viae  Dolorosae  constitutiva,  principem  lo- 
cum  occupant,  et  ideo  merito  ponuntur  swper  ipsas  imagines. 
Hujusmodi  consuetudini  favent  etiam  S.  Sedis  Decreta,  quae  in 
casibus  convahdationis  quarumdam  stationum  vel  sine  crucibus 
vel  cum  crucibus  ferreis  erectarum,  mandat  ut  cruces  ligneae 
privatim  benedicantur,  easque  benedictas  stationibus  sic  jam  erectis 
aliquis  superponat  (Decr.  auth.  N.  261  et  442). 

Verum  praefata  superpositio  seu  affixio  crucium  super  tabulas 
minime  accensenda  est  inter  conditiones  essentiales  pro  validitate 
Viae  Crucis.  Si  enim  nec  ipsae  imagines  sunt  essentiales  ad  con- 
stituendam  Viam  Dolorosam,  potiori  ratione  taUs  non  est  reputanda 
earum  collocalio  super  vel  subtus  cruces,  nisi  ahter  expresse 
declaretur  ab  ApostoUca  Sede.  Verbum  autem  superponere,  quod 
invenitur  in  citatis  Decretis,  non  rigoroso  sensu  est  accipiendum, 
sed  exphcandum  et  intelligendum  ex  introducta  generaU  consue- 
ludine.  Insuper  si  bene  perpendantur  saepedicta  Decreta,  cum  respe- 
ctivis  dubiis  coUata,  videbitur  eorum  sensum  et  vim  directe  respicere 
non  crucium  positionem  super  imagines,  sed  necessitatem  appo- 
nendi  et  afjigendi  cruces  ligneas,  veram  et  unicam  materiam 
necessariam  S.  Viae  Crucis.  Cruces  ergo  affigi  possunt,  sine  dispendio 
indulgenliarum,  tum  supra  tum  subter  praedictas  imagines.  Unde 
S.  Congregalio  Indulgenliarum  declaravit,  quod  «  subsisterent  indul- 


510  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

gentiae,  si  criices  cum  tabiilis  in  unum  corpus  non  coalescerent, 
sed  totaliter  ab  illis  sejungerentur  »  (si  nempe  totaliter  ab  illis 
sejunclae  afiigantur  parieti)  (Decr.  13  Nov.  1845.  N.  332  ad  2). 

1146.  Pro  consecutione  indulgentiarum  in  erectione  Viae  Crucis, 
non  solum  in  ecclesiis,  sed  etiam  in  oratoriis  et  capellis  publicis 
(et  etiani  privatisj  requiritur  aliqualis  distantia  inter  unam  et 
aliam  stationem  (Decr.  28  Aug.  1752.  N.  194  ad  1°^). 

Quoad  hujusmodi  distantiam,  S.  Congregalio,  supplicante  inclyto 
Missionario  S.  Leonardo  a  Portu  Mauritio,  jam  declaraverat:  «Inter 
stationes  Viae  Crucis  non  requiri  distantiam  aequalem  Viae  Cru- 
cis  Hierosolymitanae,  nec  determinatam  »  (Decr.  3  Dec.  1736. 
N.  119). 

Super  distantia  igitur  inter  unam  aliamque  stationem,  tria  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum  habentur  decisa,  nempe: 

1.  Quod  inter  unam  et  aham  stationem  requiritur  aliqualis 
distantia. 

2.  Quod  non  requiritur  distantia  aequalis  Viae  Crucis  Hie- 
rosolymitanae, 

3.  Quod  nec  requiritur  distantia  determinata. 

1147.  Cum  ex  dictis  inter  unam  et  aliam  stationem  requiratur 
ahquahs  distantia,  non  tamen  determinata,  in  casibus  dubiis  ad 
Episcopum,  vel  Superiores  Ordinis  nostri,  vel  etiam  ad  ipsum 
Sacerdotem  erigentem  spectat  judicare  de  sufQcientia  ejusdem. 
Certe  non  in  omnibus  locis  servari  potest  distantia  eadem:  major 
vel  minor  pendet  a  majori  vel  minori  loci  amphtudine.  Extra 
ecclesiam  et  in  locis  spatiosis  sub  dio  servari  potest  et  expedit 
distantia  notabilior.  In  ecclesiis  vero,  oratoriis,  celhs  domesticis  etc. 
distantia  necessario  commensuranda  est  capacitati  loci.  Erector 
quoad  hanc  rem  non  sit  nimis  timidus,  neque  det  locum  scrupuhs, 
memor  quod  requirilur  quidem  aliqualis  distantia,  minime  tamen 
determinata. 

Hoc  unum  diciraus,  stationes  Viae  Crucis  erigi  non  debere 
in  locis  tam  angustis,  in  quibus  totum  Calvarii  iter  duobus  aut 
tribus  passibus  conficitur.  Tunc  enim  dubium  oriri  quidem  pos- 
set  circa  indulgentiarum  subsistentiam  (Cf.  Decr.  28  Aug.  1752. 
N.  194). 

1148.  Stationes  T^ro  popido  collocandae  sunt  in  corpore  eccle- 
siae,  non  autem  in  choro  vel  presbyterio,  ne  saeculares  et  foeminae 
potissimum  Sancta  Sanctorum  ingredi  cogantur,  pateantque  plebi 


CAP.    VI.    VI A    CRUCIS.  511 

loca  clero  reservata,  et  ne   pium    Viae  Crucis   exercitium   cerlae 
confusioni  exponalur. 

1149.  Nulla  lex  existit  praecipiens  ut  Stationum  iter  incipiat 
a  parte  Evangelii,  et  terminet  in  'parte  Epislolae,  ut  putant  non- 
nuUi.  Via  Crucis  incipi  erigique  valide  potest  ex  alterutra  altaris 
parte.  sed  consulitur  ul  servetur  populi  usus  ac  loci  consuetudo. 
(Cf.  Abbanius,  n.  197).  Quoad  hoc  inspicienda  est  etiam  directio, 
quam  tabulis  seu  imaginibus  pictor  impressit.  Incongruum  enim 
foret  in  peragendo  Viae  Crucis  exercitio  contra  motum,  ut  ita 
dicam,  sive  versum  et  directionem  figurarum  incedere.  Quocirca 
qui  imagines  pro  Via  Crucis  ordinat,  pictorem  praemonere  deberet 
de  directione  dictis  imaginibus  tribuenda.  —  Volumus  etiam  adno- 
tare,  stationes  Viae  Crucis  in  celebri  ecclesia  SS.  Salvatoris  in 
Jerusalem  erectas,  incipere  a  cornu  Evangelii. 

1150.  Quoad  formam  igitur  stationum  Viae  Crucis  haec  bre- 
vius  sunt  praecipue  notanda : 

1.  Benedictio  crucium  de  necessitate  est  facienda. 

2.  Benedictio  imaginum,  si  adsunt,  non  est  praescripta,  sed 
congruenter  fieri  potest. 

3.  Benedictio  crucium  fieri  potest  tam  ante  quam  post  earum 
affixionem.  Idem  dicendum  de  imaginibus,  si  benedici  velint. 

4.  Benedictio  crucium  fieri  debet  ab  erectore  non  privatim 
in  propria  domo,  sed  in  loco  ubi  stationes  erigendae  sunt. 

D.  Erector  non  tenetur  per  seipsum  cruces  et  tabulas  collocare: 
alter  quicumque  eas  collocare  potest  privatim  sine  caeremoniis,  et 
etiam  alio  tempore. 

6.  Consequitur,  Sacerdotem  erigentem,  benedictione  tabularum 
et  crucium  facta,  posse  in  doraum  suam  reverti,  quin  expectet  ut 
cruces  parieti  affigantur. 

7.  Consequilur  etiam,  praedictum  erectorem  nullatenus  teneri 
stationes  percurrere  et  visitare  ut  valida  sit  erectio. 

8.  Pro  legitima  Viae  Crucis  erectione  in  aliquo  Sanctimonialium 
monasterio  sufficit  ut  cruces  benedicantur  ad  crates. 

9.  Ad  valorem  stationum  Viae  Crucis  necessaria  est  etiam 
earum  affixio. 

10.  Inler  unam  ahamque  stalionem  intercedere  debet  aliqualis 
distanlia,  quae  non  est  delerminata. 


5i:!>  PARS    II.    DE   INDULGENTllS   IN   SPECIE. 

§  IV. 

STATIONUM  VIAE  CRUCIS  RENOVATIO,  SUBSTITUTIO,  REMOTIO 
VEL  MUTATIO  DE  LOCO  IN  LOCUM, 

1151.  Circa  S.  Viae  Crucis  stationes  jam  erectas  varii  casus 
dari  possunt,  qui  earum  vel  renovatio7iem,  vel  substitutionem, 
aul  temporaneam.  remotionem  a  loco,  sive  mutationem  definitivam 
de  loco  ad  locum  respicere  possunt.  Istiusmodi  casus  quomodo 
sint  resolvendi,  ex  authentico  magisterio  S.  Congregationis  Indul- 
gentiarum  clare  patebit,  cujus  super  re  declarationes  hic  subne- 
ctimus. 

1152.  In  una  Camerin.,  sequens  dubium  propositum  fuit:  An 
in  ecclesia,  ubi  canonice  erecta  est  Via  Crucis,  si  stationes  et  cruces 
renoventur  vel  mutenlur,  cessent  indulgentiae;  ac  proinde  opus  sit 
nova  erectione  seu  approbatione  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative  juxta  modum;  et  modus 
est,  quod  si  renoventur  et  mutentur  salva  substantia,  negative 
simpliciter,  ut  supra;  si  non  salva  substantia,  negative  pariter, 
sed  in  hoc  casu  novae  cruces  denuo  benedicantur  ad  formam 
Constitutionum  (Decr.  16  Dec.  1760.  N.  223  ad  1°^). 

Hoc  principium  a  S.  Congregatione  positum  clarius  explicatur 
sequentibus  declarationibus: 

Cum  ad  lucrifaciendas  indulgentias,  quae  pro  stationum  Viae 
Crucis  visitatione  conceduntur,  minime  requiratur  tabularum  erectio, 
sed  crucium,  proinde  si  ob  vetustatis  causam  ipsae  tabulae  remo- 
veaMtur,  ac  in  earum  locum,  etiam  absque  Pontificia  facultate, 
novae  tabulae  substituantur,  indulgentiarum  concessio  perseverat. 
Imo  etsi  ctnices  ipsae,  quae  solae  necessario  requiruntur,  ob  eamdem 
rationem,  vetustate  scihcet  labentes  renovari  debeant,  dummodo 
earum  non  sit  major  pars,  nec  nova  erectione  opus  est,  nec 
indulgentiarum  beneficium  amittitur  (Decr.  13  Nov.  1837.  N.  258). 

Si  cruces  primitus  benedictae  omnino  pereunt,  iterum  canonica 
erectio  necessaria  est;  si  pereunt  ex  minori  parte,  licet  ahas  illis 
substituere  absque  uUa  benediclione;  si  penitus  tolluntur  aliqua 
pecuhari  ratione,  et  ad  tempus  tantum,  ut  denuo  eidem  loco 
restituantur,  nec  erectione,  nec  benedictione  opus  est  ad  indul- 
gentias  lucrifaciendas  (Decr.  30  Jan.  1839.  N.  270  ad  o«^). 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  513 

Simili  modo  eodem  anno  S".  Congregatio,  fere  iisdem  verbis, 
rem  repetit  et  confirmat,  dicens: 

Si  cruces  primitus  benedictae  omnino  pereant  vel  tollantur, 
iterum  nova  erectio  et  benedictio  requiritur  ad  acquirendas  indul- 
gentias.  Si  vero  pereant  vel  tollantur  ex  minori  parte,  licet  alias 
substituere  absque  ulla  nova  erectione  et  benedictione;  ideoque 
indulgentiae  perseverant  (Decr.  20  Sept.  1839.  N.  275  ad  2°^; 
idem  sub  N.  311  ad  3°^  et  328). 

1153.  Patet  igitur  ex  allatis  Decretis,  indulgentias  S.  Viae 
Crucis  cessare  tum  si  cruces  omnes  pereant  vel  tollantur  (intellige 
definitive),  lum  si  tot  ex  iis  pereant  vel  tollantur  ut  non  perse- 
verent  in  majori  nwmero,  sive  simultanee  id  contingat,  sive  suc- 
cessive,  In  hujusmodi  casibus  ad  lucrandas  indulgentias  nova  erectio 
et  benedictio  requiritur  ab  habente  facultatem  facienda. 

Idipsum  est  affirmandum,  si  ex  crucibus  benedictis  medietas, 
nempe  septem,  remanserit:  tunc  enim  cruces  non  perseverarent 
in  majori  numero,  quem  S.  Congregatio  expresse  requirit  in  suis 
documentis,  praesertim  in  Decreto  quod  in  coliectione  authentica 
Decretorum  prostat  sub  N.  328,  quodque  nos  inferius  n.  1158  alle- 
gabimus. 

1154.  Pro  casu  remotionis  temporaneae  stationum  Viae  Crucis 
haec  decisa  habentur: 

a)  Cruces  ad  tempus  a  parietibus  disjunctae  propter  ratio- 
nabilem  causam,  non  sunt  iterum  benedicendae  (Decr.  28  Sept. 
1838.  N.  264  ad  4"^). 

b)  Simili  modo  ad  dubium :  An  pereant  indulgentiae,  cum 
cruces  vel  imagines  quatuordecim  stationum,  aut  partim  aut 
integre,  quacumque  de  causa  e  loco  suo  amoveantur,  etiam  ad 
breve  tempus? 

S.  Congregatio  respondit:  Indulgentiae  Viae  Crucis  crucibus 
tantum  sunt  adnexae,  minime  vero  imaginibus,  quae  necessa- 
riae  non  sunt.  IIoc  posito,  si  cruces  vel  imagines  quatuordecim 
stationum  Viae  Crucis  aut  partim,  aut  integre  e  loco  suo  mo- 
veantur  ad  tempus,  ut  denuo  eidem  loco  restituantur,  indulgen- 
tiae  non  pereunt  (ideo  non  sunt  iterum  benedicendae)  (Decr.  20 
Sept.  1839.  N.  275  ad  1™). 

c)  Non  amitluntur  benedictio  et  indulgentiae,  si  una  vel 
altera  tantum  crux  removeatur  a  pariete  ecclesiae  ad  illam 
dealbandam;  sed  si  simul  omnes  cruces  removeantur,  ut  postea 

33 


514  PARS   II.    DE    INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

iterum  ponantur  in  dicta  ecclesia,  fideles  eo  tempore  lucrari  nequeunt 
indulgentias,  si  in  aliam  ecclesiam  vel  oratorium  translatae  sint 
cruces  sine  apostolica  facidtate  (Decr.  20  Junii  1836.  N.  257  ad  1°"). 

Ex  prima  parte  hujus  Decreti  inferri  posse  videtur,  quod 
deficientia,  ob  rationabilem  causam,  unius  vel  alterius  tantum 
crucis  non  impediat  quominus  fideles,  visitando  hujusmodi  sta- 
tiones,  lucrentur  indulgentias  exercitio  S.  Viae  Crucis  adnexas. 

Secunda  pars  praedicti  Decreti  clarissima  est,  videhcet:  si 
omnes  cruces  a  pariete  ecclesiae  ad  tempus  removeantur,  et  interim 
in  aliam  ecclesiam  vel  oratorium  transferantur  et  affigantur,  fideles 
eo  tempore  illas  visitando,  lucrari  nequeunt  indulgentias,  si  sta- 
lionnm  translatio  facta  fuerit  sine  aposlohca  facultate  vel  sine  nova 
erectione  rite  peracta. 

Simihs  declaratio  jam  antea  facta  fuerat  a  S.  Congregatione 
Indulgentiarum.  Proposito  enim  dubio: 

An  si  dictae  stationes  et  cruces,  remotae  ad  tempus  ab  ecclesia, 
apponanlur  in  parietibus  sacrarii  seu  oratorii  suh  diverso  tecto, 
vel  alterius  ecclesiae,  lucrentur  indulgentias  pium  peragentes 
exercitium  ante  easdem  stationes  in  praedictis  locis  ad  tempus 
repositas  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative  quoad  diversas  ecclesias; 
in  reliquis  recurrant  in  casibus  particularibus  (Decr.  16  Dec.  1760. 
N.  223  ad  3°^). 

1155.  Evidens  est  ergo,  quod  si  stationes  Viae  Crucis  transfe- 
rantur  ad  tempus  in  aliam  ecclesiam,  indulgentias  non  lucrantur 
ii,  qui  pium  exercitium  peragunt  ante  easdem  ibi  ad  tempus 
repositas. 

Si  vero  stationes  ad  tempus  remotae  ab  ecclesia,  apponantur 
in  parielibus  sacrarii  seu  oratorii  suh  diverso  tecto,  an  tunc  lucrari 
possinl  indulgentiae,  S.  Congregatio  respondit  ac  statuit  ut  ad  eam 
recurratur  in  casibus  particularibus.  Non  semper  enim  patet  quan- 
donam  locus  dicendiis  sit  diversus,  et  ideo  dubia,  quae  super  re 
oriri  possunt,  tantummodo  S.  Sedes  authentice  solvere  poterit. 

1156.  Stationibus  el  crucibus  Viae  Crucis  ad  tempus  ablatis 
et  remotis  ab  ecclesia,  indulgentiae  non  acquiruntur  ab  iis,  qui 
in  dicta  ecclesia,  tamquam  si  stationes  et  cruces  extarent,  exer- 
citium  devote  peragunt  (Decr.  eod.  ad  2™). 

1157.  Si  definitive  transferantur  stationes  in  alium  locum, 
indulgentiae  cessant.  Revera: 


CAp.  VI.  YiA  cnucis.  blo 

Si  staliones  Viae  Crucis  per  cruces  erectae  a  loco  removeantur, 
ubi  canonice  erectae  fuerint,  et  in  alium  (intellige:  exlra  locuni 
primitivum,  sive  ecclesiam  sive  oratorium  etc.)  transferantur,  indul- 
gentiae  nec  primo  loco  affixae  remanent,  nec  cruces  sequuntur,  sed 
nova  canonica  erectio  requiritur  (Decr.  30  Jan.  1839.  N.  270  ad  4™). 

1158.  MuTATio  crucium  de  loco  in  locum  in  eadem  ecclesia  non 
importat  annihilationem  indulgentiarum  Viae  Crucis  adnexarum 
(Decr.  22  Aug.  1842.  N.  311  ad  4"^). 

Idem  confirmatur  sequenii  declarali.one,  praemitlendo,  quod 
quidam  Parochus  petierat  a  S.  Congregatione  potestatem  permii- 
tandi  quoad  locum  Viae  Crucis  stationes  in  propria  ecclesia 
existentes,  cisque  substituendi  alias  stationes  seu  tabulas  absque 
xdla  pecxdiari  caerimonia,  ita  tamen,  ut  hae  postremae  iisdem 
fruantur  indulgentiis. 

S.  Gongregatio  respondit:  Ex  plu7ibits  hujus  S.  Congrega- 
tionis  Decretis  colligitur,  minime  necessariam  esse  facultatem 
commiitandi  stationes,  seii  cruces  quoad  locum,  dummodo  agatur 
DE  EADEM  ECCLEsiA ;  minimcque  facultate  indigere  substituendi  sta- 
tiones,  dummodo  tamen  cruces  tabuhs  superpositae,  omnes  vel  m 
majori  numero  perseverent;  secus  vero  nova  erectio,  novaque 
benedictio  omnino  requiritur,  impelrata  lamen  ab  Apostolica  Sede 
potestate  (Decr.  20  Aug.  1844.  N.  328). 

Hinc  eliam:  ob  meliorem  dispositionem  crucium  indulgentiae 
non  amittuntur  (Decr.  20  Sept.  1839.  N.  275  ad  3°^). 

Pariter:  Indulgentiae  subsistunt,  cum  cruces  a  vetuslis  tabuhs 
ad  novas  transferuntur,  loco  affixionis  ad  parietem  non  immutato 
(substantialiterj,  ita  ut  superflua  foret  nova  ereclio  Viae  Crucis 
(Decr.  lo  Nov.  1845.  N.  332  ad  1°^). 

1159.  Nota.  In  quibusdam  ex  supra  citatis  Decretis  dicitur, 
quod  indidgentiae  non  pereunt,  sive  indulgentiae  perseverant, 
quoties  cruces  renoventur  vel  mutentur  in  minori  parte.  Jam  vero 
hujusmodi  declarationes  eo  tantum  sensu  debent  intelhgi,  quatenus, 
permanentibus  in  majori  numero  vetustis  crucibus,  non  requiratur 
nova  benedictio  et  nova  erectio;  non  vero  eo  sensu,  quatenus 
fideles  lucrari  interira  possint  indulgentias  antequam  compleatur 
praescriptus  numerus  stationum,  visitando  ex.  gr.  octo  stationes, 
deficientibus  ceteris,  utpote  quae  sunt  renovandae. 

1160.  Cum  a  S.  Congregalione  Indulgentiarum  declaratum  fuerit, 
indulgentias  non  cessare,  si  nova  aedificetur  ecclesia  fere   in  loco 


510  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

ubi  vetus  existebat,  dummodo  sub  eodem  titulo  aedificetur  (Decr, 
auth.  N.  323),  cl.  auctor  Instructionis  inde  inferri  posse  putat, 
ut  patet  ex  contextu,  nec  indulgentias  Viae  Crucis  cessare.  Verum, 
si  attente  perpendantur  Decreta,  quae  supra  retulimus,  hujusmodi 
sententia  minime  tuta  apparebit.  Ex  iis  enim  colhgitur,  novam 
erectionem  et  benedictionem  requiri,  si  slaliones  Viae  Crucis  a 
loco  i^emoveantur  iibi  canonice  erectae  fiierant,  et  in  alium  locum, 
ecclesiam,  oratorium  transferantur.  Nova  ecclesia  in  loco  vel 
fere  in  loco  veteris  ecclesiae  aedificata,  tantummodo  ficte  seu  puta- 
tive  dici  potest  eadem  ecclesia,  non  vero  realiter,  Insuper  eadem 
S.  Congregatio  statuit  et  declaravit,  ad  eam  in  casibus  particula- 
ribus  esse  recurrendum,  quando  dubitatur  de  subsistentia  indul- 
gentiarum,  dum  stationes  ad  tempus  apponuntur  in  parietibus 
sacrarii  seu  oratorii,  sed  suh  diverso  tecto  (Decr.  auth.  N.  223). 
Nobis  videtur  res  ila  esse  resolvenda:  Privilegium  hahendi  sta- 
tiones  in  nova  ecclesia  non  cessat,  eo  sensu  quatenus  non  requi- 
ratur  novae  concessionis  Rescriptum.  Hoc  tamen  non  obstante, 
necessaria  est  nova  erectio  et  henedictio  Viae  Crucis,  ut  fideles 
pium  exercitium  peragentes  lucrari  possint  indulgentias,  eadem 
quidem  ratione,  qua,  loquendo  de  stationibus  Viae  Crucis  in  ora- 
torio  privato,  si  dominus  domus  mutet  habitationis  sedem,  vel 
oratorium  in  eadem  domo  mutet,  semper  necessaria  est  nova 
canonica  erectio  Viae  Crucis,  hcet  minime  requiratur  novum  Re- 
scriptum,  ut  inferius  videbimus. 

1161.  Dictorum  brevior  conspectus. 

1.  Sine  detrimento  indulgentiarum  tahulae  seu  imagines  pos- 
sunt  renovari  vel  removeri  sive  ex  toto  sive  ex  parte. 

2.  Indulgentiae  subsistunt,  cum  cruces  a  vetustis  tahulis  ad 
novas  transferuntur,  dummodo  non  mutetur  locus  affixionis,  puta 
in  aliam  ecclesiam. 

3.  Non  subsistunt  indulgentiae,  si  omnes  cruces  renoventur, 
ac  ideo  nova  erectio  et  benedictio  necessaria  est. 

4.  Nec  item  subsistunt  indulgentiae,  ac  proinde  nova  erectio 
et  benedictio  facienda  est,  si  cruces  renoventur  sive  ex  majori 
sive  ex  aequali  parte. 

0.  Indulgentiae  non  pereunt  si  stationes  perseverant  in  majori 
numero;  in  hoc  igitur  casu  crucibus  sublatis  ahae  substitui  possunt 
ahsque  nova  erectione  et  henedictione. 

6.  Quamvis  indulgentiae  non  pereant,  si  stationes  perseverent 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  0l7 

in  majori  Dumero,  tamen  acquiri  nullatenus  possunt  a  fidelibus,  quo- 
usque  stationes  remotae  seu  renovatae  non  restituantur  proprio  loco. 

7.  Indulgentiae  non  pereunt,  si  ob  rationabile  motivum  sta- 
tiones  Viae  Crucis  aut  partim  aut  integre  e  loco  suo  removeantur 
ad  tempus,  ut  denuo  eidem  loco  restituantur. 

8.  Attamen  fideles  nequeunt  eo  tempore  lucrari  indulgentias, 
si  praedictae  stationes  affixae  fuerint  ad  tempus  in  alia  ecclesia, 
sive  oratorio  sine  canonica  erectione. 

9.  Si  stationes  Viae  Crucis  in  alium  locum  definitive  transfe- 
rantur,  nova  erectio  et  benedictio  requiritur  ad  lucrifaciendas  in- 
dulgentias. 

10.  Mutalio  stationum  de  loco  in  locum  in  eadem  ecclesia 
fieri  potest  sine  amissione  indulgentiarum,  quin  ad  id  requiratur 
specialis  facultas. 

11.  Generatim,  ob  meliorem  dispositionem  stationum  Viae 
Crucis  indulgentiae  non  amittuntur. 

§  V. 

STATIONES  VIAE  CRUCIS  IN  DOMIBUS  PRIVATIS  ERECTAE. 

Quae  generatim  hucusque  exposuimus  de  materia  et  forma 
S.  Viae  Crucis,  servanda  sunt  etiam  dum  agitur  de  canonica  ere- 
ctione  in  domihus  privatis.  Quae  speciatim  de  erectione  in  hujus- 
modi  locis  sint  notanda,  sequentibus  deciaralionibus  continentur. 

1162.  Indultum  Viae  Crucis  non  cessat,  in  casu  quo  persona, 
quae  pro  suo  privato  oralorio  illud  obtinuit,  alio  transferat  ha- 
hitationis  sedem,  vel  oratorium  in  eadem  domo  mutet,  ita  ut  ad 
id  privilegium  habendum  minime  requiratur  novum  concessionis 
Rescriptum,  dummodo  locus  in  quo  peracta  est  erectio  Viae  Crucis 
neque  in  precibus,  neque  in  Rescripto  determinetur  (Decr.  26 
Sept.  1892  ad  III.  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  XI,  pag.  183). 

1163.  Licet  privilegium  Viae  Crucis  perduret,  tamen  in  prae- 
dictis  mutationibus  ad  lucrandas  indulgentias  necessario  requi- 
ritur  nova  Viae  Crucis  erectio,  etiamsi  oratorii  et  Viae  Crucis 
mutatio  fiat  prope  vetus  oratorium;  ex.  gr.  si  constituatur  in  cella 
priori  oratorio  contigua,  sed  omnino  separata,  vel  in  aUa  ejusdem 
domus  contignatione,  uti  constat  ex  pluribus  respoiisionibus  S. 
Congregationis,  praesertim  ex  responsione  de  die  30  Jan.  1839  in 
una  Lingonen.  (Decr.  eod.  ad  IV). 


ol8 


PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 


1164.  Sacerdos  legitime  deputatus  ad  erectionem  in  priori  ora- 
torio  jam  factam,  non  potest  etiam  secundam  et  tertiam  erectionem 
peragere  in  praedictis  mutationibus  seu  translationibus  absque 
nova  deputatione  seu  facultate;  id  est  vi  prioris  tantum  dele- 
gationis  non  potest  novam  erectionem  peragere  (Ibid.  ad  V). 

1165.  Virtute  ejusdera  Rescripti  nequeunt  eodem  tempore  erigi 
plures  Viae  Crucis,  puta,  una  in  oratorio  domestico  domus  urbanae, 
et  altera  in  oratorio  domestico  domus  ruralis  pro  diverso  com- 
morationis  tempore.  Excipiendum,  ut  per  se  patet,  si  aliter  dispo- 
natur  in  praefato  Rescripto. 

1166.  Cum  privilegium  Viae  Crucis  sit  personale,  immediate 
scilicet  concessum  personae  (quam  proinde  sequitur,  quocumque 
eadem  persona  figat  habitationis  sedem),  consequitur  idem  privi- 
legium  vigere  vel  cessare  cum  primario  vel  p^nmariis  indultariis, 
Mortuo  igitur  primario  indultario,  vel,  si  plures  fuerint  personae, 
quibus  dictum  privilegium  immediate  concessum  est,  omnibus  his 
vita  functis,  ilhco  privilegium  cessat,  nec  ahi  qui  secundario  loco 
in  Rescripto  nominantur,  hujusmodi  privilegio  amphus  perfrui 
possunt. 

Veritas  expositae  doctrinae  authentice  confirmatur  ex  respon- 
sione  S.  Congregationis  Indulg.,  ad  hoc  dubium: 

In  InduUo  quo  erigitur  Via  Crucis  in  oratorio  domestico 
exprimi  solet,  indulgentias  acquiri  posse  ab  oratore  ejusque  con- 
sanguineis,  affinibus  et  famiharibus  cohabitantibus;  quaeritur,  utrum 
defuncto  oratore  indultario  ceteri  supra  comprehensi  adhuc  lucrari 
possint  indulgentias?  S.  Congregatio  respondit:  Negative  (Decr.  26 
Sept.  1892  ad  VIII). 

§  VI. 

PLURALITAS  STATIONUM  VIAE  CRUCIS  IN  EODEM  LOCO, 
NORMAE  ET  MONITA. 


1167.  Ex  documentis  S.  Sedis  indubie  constat,  plures  sta- 
tiones  Viae  Crucis  in  eodem  loco,  ut  in  ecclesiis,  civitate  vel 
oppido  etc,  erigi  posse.  Sane  Summus  Pontifex  Benedictus  XIV 
hortatur  Parochos  cujuscumque  oppidi  aut  civitatis,  etsi  in  aliquo 
oppido  plures  extent  paroeciae,  ut  populos  sibi  commissos  ditent 
hoc  tam  insigni  thesauro,  introducenles  in  paroeciis  vel  in  earum- 


CAP.   VI.    VIA   CRUCIS.  bl9 

dem  districtu  tam  proficuum  exercitiurn,  qiiin  ullus  haheaiur 
respectus  majoris  vel  minoris  distantiae  inter  unam  el  aliam  Viam 
Crucis  (Monitum  X). 

1168.  In  eadem  ecclesia  aut  pio  loco  ad  majorem  populi  com- 
moditatem  utile  erit  duas  Vias  Crucis  erigere,  unam  nempe  pro 
viris,  aiteram  vero  pro  feminis  (Monitum  IV.). 

Et  quia  in  praedictis  S.  Sedis  documentis  nuUa  quoad  nume- 
rum  stationum  Viae  Crucis  reperitur  restrictio,  sed  potius  malerna 
quaedam  ostenditur  benignitas  et  largitas,  tenendum  est  in  uno 
eodemque  loco  pio,  praesertim  in  conventibus,  monasteriis,  conser- 
vatoriis,  hospitalibus,  etc,  plures  constitui  posse  stationes  Cal- 
varii  montis.  Erigi  proinde  possunt,  praeterquam  in  ecclesia, 
etiam  in  choro,  novitiatu,  infirmaria,  capellis,  ahisque  locis  internis, 
dummodo  sint  decentia  ac  irreverentiis  minime  obnoxia. 

1169.  Staliones  Viae  Crucis  erigi  quoque  possunt  extra  eccle- 
siam  et  sub  dio,  ut  habet  usus  Romae  et  in  lota  Itaha.  —  «  Cum 
vero  una  extra  ecclesiam  erigitur,  altera  quoque  erigatur  semper 
in  ecclesia,  ut  tempore  pluviae  aut  alterius  impedimenti  peragi 
nihilominus  possit  tam  sanctum  exercitium  »  (Monitum  IV). 

1170.  Ubi  Via  Crucis  erigi  vellet  extra  ecclesiam,  prout  fit  in 
multis  Conventibus  praedicti  Ordinis  (Minorum),  curandum  erit 
semper,  ut  ea  ab  ecclesia  aut  loco  sacro  ducat  originem,  vel  usque 
ad  ecclesiam  vel  sacrum  locum  fmem  habeat  (Monitum  III). 

1171.  Probe  attendatur,  ut  aediculae  cancellis  tutentur,  ne 
homines  vel  animalia  in  eas  ingredi  queant,  utque  tam  memoratae 
aediculae,  quam  cruces  collocentur  in  locis  irreverentiis  minime 
obnoxiis  (Ibid.). 

Si  decursu  temporis  loca,  in  quibus  erectae  fuerint,  minus  de- 
centia  evaderent,  Superiorum  erit  eas  (id  est  stationes)  interdicere 
(Ibid.). 

1172.  Locus,  ubi  Via  Crucis  erecta  est,  ad  alios  usus  converti  non 
dehet.  Ut  res  exemplo  fiat  clarior,  sequens  facti  species  attendatur: 

In  monasterio  N.  Via  Crucis  erecta  reperitur  in  quatuor 
distinctis  locis;  sed  in  uno  ex  iis  necessitatis  tempore  non  sohim 
collocant  Moniales  aegrotas,  verum  etiam  recreationes  instituunt, 
Via  Crucis  tamen  in  praedictis  circumstantiis  ablata,  ibique  poslea 
denuo  reposita.  —  Quaerilur  igitur: 

An  dictae  Moniales  visitantes  in  'praefato  loco  Viam  Crucis 
gaudeant  indulgentiis? 


o:20  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

SSqius  D.  N.  Clemens  PP.  XIII  die  4  Augusti  1767  commisit 
Coiifessario  praedicti  monaslerii,  onerando  ipsius  conscientiam,  ut 
Viam  Crucis  ex  loco  quo  Moniales  ad  profanos  iisiis  hucusque 
usae  sunt,  omnino  amoveat,  et  ibidem  nunquam  in  futurum  collo- 
cari  permittat;  visitet  deinde  tria  alia  distincta  loca  ejusdem  mona- 
sterii,  in  quibus  Via  Crucis  erecta  reperitur,  et  videat,  an  decenter 
in  ipsis  servetur,  et  cum  pari  devotione  pium  ejusdem  Viae  Crucis 
exercitium  in  iis  peragatur,  ac  stricte  injungat  Monialibus,  ne  ullo 
anni  tempore  eadem  loca  ad  alios  usus  convertant  (Decr.  auth. 
N.  236). 

1173.  Haec  tamen  Pontificia  ordinatio  non  debet  plus  aequo 
urgeri.  In  casu  enim  modo  exposito  agebatur  de  loco,  in  quo  non 
solum  Moniales  aegrotae  collocabantur,  sed  etiam  laetae  conver- 
sationes  instituebantur.  De  hoc  facto  cl.  P.  Beringer  narrat,  se  sci- 
visse,  quemdam  Ordinis  Superiorem  praefato  Decreto  turbatum,  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum  postulasse  an  in  domibus  sui  Or- 
dinis  acquiri  poterant  Viae  Crucis  indulgentiae,  non  obstante  quod 
stationes  alicubi  inveniantur  erectae  in  ambulacris  fcorridoi)  penes 
ecclesiam  vel  in  capella  domestica,  et  quod  praedicta  ambulacra 
aliquando  inserviant  Religiosis  pro  loco  conversationis.  Cui  respon- 
sum  fuit,  eum  non  debere  ob  hanc  rem  turbari,  cum  supradictum 
Decretum  haud  casui  suo  poterat  applicari  (Beringer,  tom.  I. 
pag.  269,  nota  2). 

§  VII. 

FACULTAS  ERIGENDI  STATIONES  VIAE  CRUCIS  PENES 
ORDINEM  FRATRUM  MINORUM. 

1174.  Facultas  erigendi  Vias  Crucis  concessa  est  Rehgiosis 
subditis  Ministro  Generah  FF.  Minorum  tam  de  Observantia,  quam 
Reformatorum,  privative  guoad  alios  quoscumque.  Hinc  prohibetur 
aliis  eas  erigere,  et  si  aliter  erigantur,  Christifideles  indulgentiis 
minime  gaudent  (Monitum  1°"). 

Stationes  Viae  Crucis  erigi  nequeunt  nisi  a  Superioribus  locorum 
praedicti  Ordinis,  vel  ex  eorum  commissione  ab  alio  Religioso 
ejusdem  Ordinis,  qui  tamen  sit  aut  concionator,  aut  saltem  con- 
fessarius  approbatus  (Monitum  II). 

Indulgentiae  Viam  Crucis  peragenlibus  a  S.  Sede  concessae 
non  intelliguntur  extensae  ad  Vias  Crucis  erectas  a  non  subjectis 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  521 

Ministro  Generali  Ordinis  S,  Francisci   de    Observantia  (Decr. 
25  Apr.  1735.  N.  108). 

1175.  Aiictoritas  ergo  ordinaria,  licet  Apostolicae  Sedi  subor- 
dinata,  est  penes  Ordinem  nostriim  Seraphicum,  seu  penes  corpus 
regularis  et  strictioris  Observantiae  S.  P.  N.  Francisci  (Observantium 
nempe,  Reformatorum,  Recollectorum  et  Discalceatorum),  quod 
militat  sub  immediato  regimine  Ministri  Generalis  totius  Ordinis 
Minorum,  cui  ratione  concreditae  Terrae  Sanctae  et  diutinae  custodiae 
sacrorum  locorum  nostrae  Redemptionis,  ea  auctoritas  ex  speciali 
privilegio  fuit  concessa  privative  quoad  alios  quoscumque,  a  S. 
Sede  sive  immediate  sive  mediate  non  delegatos  (Instriict.  n.  11). 

1176.  Cum  auctoritas  erigendi  stationes  Viae  Crucis  seu  Cal- 
varii  Ordini  Seraphico  concessa,  primario  competat  Supe^ioribus, 
et  secundario,  ex  Superioris  commissione,  aliis  Religiosis,  qui 
tamen  sint  aut  concionatores,  aut  saltem  confessarii  approbati,  vi- 
dendum  est  quinam  veniant  sub  nomine  Superiorum. 

Superiorum  nomine,  ita  Instructio  n.  12,  intelhguntur  omnes 
et  soli,  qui  ex  canonica  electione  ac  confirmatione,  vel  legitima 
juxta  Ordinis  Statuta  suffectione,  aut  Rmi  P.  Ministri  Generalis  de- 
legalione,  actualiter  praesunt  vel  toti  Ordiiii,  vel  ejus  sectioni,  aut 
parti,  scihcet : 

a)  Rmus  P.  Minister,  Vicarius  et  Delegatus  (ad  universah- 
tatem  causarum)  Generalis. 

b)  Minister,  Vicarius,  Commissarius  Provincialis,  nec  non 
Custodes  regiminis. 

c)  Commissarii  a  Rmo  P.  Ministro  Generah  in  ahquibus  lo- 
cis  constitati  cum  Superioris  polestate. 

d)  Praefecti  nostrarum  Missionum  immediate  ab  Ordine  de- 
pendentium,  exercentes  guardianalem  auctoritatem  in  Missionarios. 

e)  Praefecti  aliarum  exterarum  Missionum,  quibus  tamquam 
suis  Commissariis,  Minister  Generahs  delegat  Superioris  auctorita- 
tem  in  Missionarios. 

f)  Guardiani  ac  Praesidentes  sive  conventuum  sive  residen- 
tiarum  legitime  juxta  Ordinis  Statuta  electi ;  nec  non  eorumdem 
Vicarii,  qui  absentis  Guardiani  vel  Praesidentis  vices  canonice  ob- 
eunt.  —  Ad  id  tamen  non  sufQcit  absentia  quaelibet,  sed  tahs, 
quae  rationabiliter  prohibeat,  quominus  expectetur  reditus  ipsius 
Guardiani  vel  Praesidentis  ad  Viam  Crucis  erigendam  vel  conce- 
dendam. 


52:2  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Kxcluduntur  vero  Patres,  quibus  forte  contigerit,  ratione  gra- 
dus  vel  antianitatis,  Superiorum  legitimoruna  absentiam  uno  al- 
terove  die  vices  gerere,  cum  hi  Superiores  legales  nulla  ratione 
dici  possint. 

1177.  ExTENSio  iN  Ordine  Minorum  facultatis  erigendi  statio- 
NES  Viae  Crucis.  Sed  quousque  in  Ordine  Seraphico  se  extendit 
potestas  erigendi  stationes  Viae  Crucis?  Hujusmodi  interrogationi 
fiet  satis  tum  sequenti  apostoUco  Rescripto,  ad  preces  Rmi  P.  Ber- 
nardini  a  Portu  Romatino,  tunc  Ministri  Generahs  totius  Ordinis 
Minorum,  obtento,  tum  dilucidationibus,  quas  postea  dabimus. 

Beatissime  Pater, 

Fr.  Bernardinus  a  Portu  Romatino,  totius  Ordinis  Fratrum  Mi- 
norum  Minister  Generahs,  ad  pedes  Sanctilatis  Tuae  venerabundus 
provolutus  humihter  exponit,  Ordinis  alumno  a  se  commissam  esse 
disponendam  e  documentis  authenticis  instructionem  de  sacris  Viae 
Crucis  stationibus  erigendis  visitandisque,  quam  in  lucem  edendi 
mens  est  post  obtentam  a  S.  Congregatione  Indulgentiis  Sacrisque 
Reliquiis  praeposita  (si  ita  S.  H.  C.  visum  fuerit)  approbatione. 

Cum  vero  non  omni,  qua  par  est,  certitudine  ac  claritate  e 
documentis  authenticis,  quae  praesto  sunt,  pateat,  quousque  se 
extendat  stationes  Viae  Crucis  erigendi  auctoritas  praefato  Ordini 
ab  Apostohca  Sede  benigne  concessa,  hinc  Minister  Generahs  totius 
Ordinis  Minorum  consuevit  statim  ab  ingressu  sui  Generalatus 
Suramum  Pontificem  supplex  adire,  ab  Eoque  impetrare  confirma- 
tionem  omnium  facultatum,  quas  circa  Vias  Crucis  erigendas  ac 
benedicendos  Crucifixos  Viae  Crucis  vulgo  nuncupatos  Sancta  Se- 
des  Apostohca  praedecessoribus  suis  indulsit;  quod  et  praestitit  et 
impetravit  humilhmus  orator. 

Praxis  autem  hujus  curiae  habuit  et  habet,  ut  Minister  Ge- 
neralis 

a)  deleget  tum  intra  cum  extra  Ordinem  facultatem  eri- 
gendi  Viam  Crucis,  etiam  in  orat.oriis  privatis,  ex  Indulto  taraen 
Apostoh'co  erectis,  nec  non  benedicendi  Crucifixos  cum  apphcatione 
indulgentiarum  Viae  Crucis ; 

b)  concedat  ahis,  praesertira  locorura  Ordinariis,  Vicariis 
Apostohcis,  Missionura  exterarum  Praefectis  etc,  auctoritatem  etiam 
suhdelegandi  seu  committendi  suhditis  Viae  Crucis  erectionem. 


CAP.   VI.    VIA   CRUCIS.  523 

Praelerea,  considerato  tenore  Brevis  Exponi  Nobis  Clementis 
Pp.  XII  (d.  d.  IG  Janiiarii  1731),  dicendum  videtur,  non  soluin 
Ministrum  Generalem,  sed  etiam  alios  in  Ordine  Superiores  ac 
ex  eorum  commissione  etiam  ceteros  Fratres  concionatores  vel 
confessarios  approbatos  Viae  Crucis  stationes  erigere  posse  etiam 
in  privatis  seu  domesticis  oratoriis,  saltem  proprie  dictis,  i.  e. 
quae  gaudent  privilegio  celebrandi  in  iis  Missam.  In  praefalo  enim 
Brevi  praelaudatus  Summus  Pontifex,  extendens  indulgentias  ad 
Viae  Crucis  stationes  per  Fratres  dicti  Ordinis  erectas  vel  in  po- 
sterum  erigendas  in  locis  Ministro  Generali  non  subjectis,  inter 
hujusmodi  loca  enumerat  etiam  oratoria,  quin  ulla  addatur  dl- 
stinctio  seu  restrictio. 

Ut  igitur  omnis  dubitandi  ratio  tollatur,  et  memorata  instru- 
ctio  plenior  esse  queat,  orator  enixis  precibus  supplicat, 

1°  ,Ut  Sanctitas  Tica  Ministro  Generali  totius  Ordinis 
Minorum  pro  tempore  existenti  vi  muneris  confirmare  ac,  in 
quantum  opus  est,  de  novo  concedere  dignetur  facultates  ab  ipso 
exerceri  diuturna  praxi  consuetas  ac  superius  sub  litteris  a  et 
b  expositas ; 

2**  Ut  Sanctitas  Tua  declarare  ac,  in  quantum  opus  est, 
de  novo  concedere  dignetur,  omnes  in  Ordine  Supefiores  ac  ex 
eorum  commissione  etiam  ceteros  Fratres  concionatores  vel  con- 
fessarios  approbatos  Viae  Crucis  stationes  licite  ac  valide  con- 
stituere  posse  etiam  in  oratoriis  privatis  seu  domesticis,  quae 
gaudent  privilegio  celebrandi  in  iis  Missam. 

Tandem  humillimus  orator  supplicat,  ut  Sanctitas  Tua  Aucto- 
rilate  Apostolica  sanare  dignetur  defectus  quoad  praeteritum  in 
praedictis  forsan  existentes. 

Quam  gratiam  etc. 

Sanctissimus  Dominus  Noster  Leo  PP.  XIII  in  audientia  habita 
die  lo  Martii  1884  ab  infrascripto  Secretario  Sacrae  Congregatio- 
nis  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae,  praevia  sanatione 
quoad  praeteritum,  de  qua  in  precibus,  benigne  annuit  pro  gratia 
in  omnibus  juxta  petita.  Praesenti  in  perpetuum  valituro  absque 
ulla  Brevis  expeditione ;  contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
V6  Martii  1884. 

A.  Card.  Okeglia  a  S.  Stephano,  Praef 
Franciscus  della  Volpe,  Secret. 


524  PARS.    11.    DE   INDUJ.GENTIIS   IN    SPECIE. 

1178.  Quamvis  ex  allato  Rescriplo  manifeste  appareat,  quousqne 
in  Ordine  nostro  se  extendat  potestas  quoad  erectionem  Viae  Crucis, 
tamen  pro  majori  hujus  materiae  claritate,  res  ita  proponi  potest. 

Auctoritas,  de  qua  nunc  agimus,  considerari  potest  vel  re- 
spectio  personarum,  quibus  Superiores  Ordinis  Minorum  conce- 
dere  possunt  facultatem  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  vel  respe- 
ctu  locoritm,  in  quibus  ipsi  vel  ab  iisdem  delegati  praedictas  sta- 
tiones  erigere  queunt. 

Respectu  personarum  Minister  seu  Superior  Generalis,  eri- 
gendi  facultatem  committere  potest  non  solum  suis  subditis,  sed 
etiam  aliis  Sacerdotibus  extra  proprium  Ordinem,  sive  saecu- 
laribus  sive  aliorum  Ordinum  et  Congregationum  religiosarum. 
Concedere  insuper  potest,  prout  de  facto  concedit,  praesertim  lo- 
corum  Ordinariis,  Vicariis  Apostolicis,  Missionum  exterarum  Prae- 
fectis  etc,  auctointatem  subdelegandi,  seu  committendi  subditis 
Viae  Crucis  erectionem,  quae  quidem  delegatio  seu  commissio  in 
scriptis  expediri  debet  sub  poena  nuUitatis,  ut  inferius  videbi- 
mus  (Cf.  Decr.  auth.  N.  175). 

Ceteri  vero  Superiores  Ordinis  suis  tantum  subditis  religio- 
sis  concedere  possunt  dictam  licentiam  erigendi  stationes  Viae  Cru- 
cis,  ut  patet  ex  sequenti  declaratione : 

Postulatum  est  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum : 

An  Superiores  Conventuum,  Hospitiorum  etc.  Ordinis  Minorum, 
ut  Guardiani,  Praesides,  Praefecti  Missionum...  delegare  possint  ad 
erigendas  stationes  Viae  Crucis  Rehgiosos  Sacerdotes  ejusdem  qui- 
dem  Ordinis  vel  Provinciae,  non  tamen  sibi  subditos? 

S.  Congregatio  respondit :  Negative :  id  est  non  posse  dele- 
gare  nisi  sibi  subditos  (Decr.  26  Sept.  1892  ad  1""  penes  Acta 
Ord.  Min.  ann.  XI,  pag.  183). 

Respectu  locorum  facultas  competit  Ordini  Minorum,  ex  pri- 
vilegio  quidem  Apostohcae  Sedis,  erigendi  Vias  Crucis : 

a)  In  ecclesiis,  pubhcis  oratoriis,  coemeteriis,  aliisque  locis 
pubhcis,  etiam  sub  dio,  ut  in  moeniis  coenobiorum,  chvis  mon- 
tium,  viridariis,  Religiosorum  nemoribus  etc. ; 

b)  Jn  oratoriis  internis,  aliisque  locis  decentibus,  sed  com- 
MUNiRus,  Conventuum,  Monasteriorum,  Seminariorum,  Hospitaliura, 
Conservatoriorum,  ahorumque  locorum  piorum  ; 

c)  In  oratoriis  piHvatis  seu  domesticis,  quae  privilegio 
inibi  celebrandi  Missam  sunt  ditata,  in  quibus  non  tantum  Mi- 


CAP.    VI.    YIA   CRUCIS.  o2o 

nister  Generalis,  siciit  olim  putobalur,  sed  eliam  ceteri  Superiores 
Ordinis  erigere  possunt  stationes,  cum  facultate  ad  id  delegandi 
proprios  subditos. 

1179.  Excipiuntur  oratoria  privata  seu  domestica  praedicto 
privilegio  deslituta,  destinata  dumtaxat  ad  orandum,  nec  non  cel- 
lae  item  privatae  seu  domesticae,  tum  saecularium  tum  Religio- 
sorum  et  Religiosarum  in  Conventibus  seu  Monasteriis  commoran- 
tium.  Pro  erectione  S.  Viae  Crucis  in  hujusmodi  locis  requiritur 
indultum  Apostolicae  Sedis,  quae  tamen  ordinarie  remittit  preces 
ad  Rmum  P.  Ministrum  Generalem  Ordinis  Minorum  cum  faculta- 
tibus  necessariis  et  opportunis. 

1180.  Kx  supra  relato  Rescripto  (n.  1177)  colligitur,  quod 
respectu  locorum  in  quibus  stationes  Viae  Crucis  erigi  possunt, 
potestas  eas  erigendi  aequalis  est,  relate  ad  loca  respectivae  ju- 
risdictionis,  in  omnibus,  qui  in  Ordine  Minorum  sunt  Superiores. 
Discrimen  in  eo  est,  quod  Superior  Generalis,  sive  per  se  sive  per 
alium,  ubiqxie  in  Orhe  Vias  Crucis  erigere  potest,  Provincialis  in 
sua  Provincia,  Guardianus  vel  Praeses  etc.  in  suo  districtu,  non 
tam  rigorose  sumendo,  cum  Benedictus  XIV  arbitrio  Parochorum 
rehquerit  electionem  rehgiosi  viri,  quem  aptiorem  judicaverint,  ut 
cum  hcentia  sui  Superioris  ad  erectionem  faciendam  pergat  (vid. 
Monit.  X).  Quapropter  intra  hmites  propriae  respectivae  jurisdi- 
ctionis,  etiam  Guardiani,  Praesidentes,  ahique  Superiores  Ordinis 
Viam  Crucis  erigere  possunt,  sive  per  se  sive  per  alium  7'eligio- 
sum  subditum,  qui  tamen  sit  vel  concionator  vel  confessarius  ap- 
probatus,  non  solura  in  supra  memoratis  locis  pubhcis,  sed  etiam 
in  locis  internis  decentibus  communibusque  Conventuum,  Semina- 
riorum,  Hospitahum  etc.  Item  in  oratoriis  privatis  seu  domesti- 
cis,  quae  gaudent  privilegio  celebrandi  in  iis  Missam. 

1181.  Quaeri  hic  posset,  an  liceat  stationes  Viae  Crucis  erigere 
in  dormitoriis  seu  ambulacy^is  (itahce  dormitorii  o  corridoj)  Con- 
ventuum  sive  Rehgiosorum  sive  Moniahum  ? 

Respondetur  affirmative,  dummodo  sint  decentia,  profano  usui 
non  obnoxia,  nec  incompositis  rumoribus  subjecta.  Tunc  enim  nuHa 
ipparet  ratio,  cur  non  liceat  in  memoratis  dormitoriis  Rehgioso- 
rum  stationes  Viae  Crucis  erigere. 

.\d  rcm :  Summo  Pontifici  Pio  IX  porrectae  sunt  preces  teno- 
ris  sequentis : 

Rme  Pater !  Abbatissa  ven.  monasterii  S.  Annae  civitatis  Fri- 


■6^(^  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

bur.  ciim  suis  Religiosis  osculata  pedes  Sanctitalis  Vestrae  humi- 
liter  petit,  ut  Sanctitas  Vestra  benigne  concedere  dignetur  faculta- 
lem  erigendi  stationes  Viae  Crucis  in  dormitorio  Conversarum, 
quo  commodius  illae  sanctas  indulgenlias  lucrari  valeant.  —  Die 
15  iMartii  1852,  SSmus  D.  N.  Pius  PP.  IX  benigne  remisit  instan- 
tiam  Rmo  P.  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum  Obs.  S.  Francisci 
Assisiensis  cum  facultatibus  necessariis  et  opportunis  (Rescr.  aulh. 
N.  375). 

Patet  ex  hoc  Rescripto,  laudatum  Pontificem  non  censuisse  in- 
decens  dormitorium  Moniahum  pro  erigendis  inibi  stationibus  Viae 
Crucis.  In  dormitoriis  autem  sumptis  'pro  cubiculis  majoris  vel 
minoris  magnitudinis,  ubi  revera  dormiunt  pueri  vel  puellae,  in- 
firmi  vel  senes  etc.  ut  in  Conservatoriis,  Hospitalibus,  Perfugiis  etc, 
haud  licet  slationes  Viae  Crucis  erigere.  Sunt  enim  loca  pro  sta- 
tionibus  indecentia  et  profano  usui  subjecta. 

§  Vlll. 

POTESTAS  DELEGATA  ERIGENDI  STATIONES  VIAE  CRUCIS,  EJUSQUE 
LIMITATIO  QUOAD  EXTRANEOS  AB  ORDINE  MINORUM. 

1182.  Ex  iis  quae  hucusque  exposuimus  abunde  constat,  po- 
testatem  ordinariam  erigendi  Vias  Crucis,  ex  privilegio  et  beni- 
gnitate  S.  Sedis  Apostohcae,  penes  Ordinem  Fratrum  Minorum  re- 
sidere,  privative  quoad  alios  quoscumque.  Quare  prohibitum  est 
aliis  eas  erigere,  et  si  aliter  erigantur,  Christifideles  indulgen- 
tiis  minime  gaudent  (Monitum  1™). 

Quae  doctrina,  si  opus  foret,  confirmari  posset  responsione  ad 
dubium  sequens : 

An  indulgentiae  Viam  Crucis  peragentibus  a  S.  Sede  conces- 
sae,  etiam  ad  Vias  Crucis  erectas  a  non  subjectis  Ministro  Gene- 
rali  Ordinis  S.  Francisci  de  Observantia  extensae  intelligantur  ? 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  respondit :  Negative  (Decr.  25 
Apr.  1735.  N.  108). 

Unde  tamquam  principium  certum  et  evidens  statuitur,  extra- 
neos  ab  Ordine  Seraphico,  id  est  non  subjectos  Ministro  Gene- 
rali  Ordinis  S.  Francisci  de  Observantia,  nullam  prorsus  ha- 
bere  potestatem  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  nisi  haec  per  spe- 
ciale  Indultum  eis  concedatur  vel  a  S.  Sede,  vel  a  Superiore 
Generali  praedicti  Ordinis  Minorum. 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  527 

1183.  Verum,  tum  Apostolica  Sedes,  lum  praefatus  Minister 
Generalis  Ordinis  S.  Francisci  facile  ac  libenter  extraneis  ab  Or- 
dine  indulgere  solent  facultatem  erigendi  staliones  Viae  Crucis. 

Concedunt  etiam,  praesertim  locorum  Ordinariis,  Vicariis  Apo- 
stolicis  ac  Praefectis  exterarum  Missionum  aucloritalem  subdele- 
gandi,  committendi  scilicet  propriis  subditis  potestatem  eas  erigendi, 
ut  supra  n.  1178  dictum  est. 

1184.  Quoniam  vero  facuitas  delegata  tota  pendet  ab  Indulto 
impetrato,  consequitur  eam  contineri  ac  prorsus  limitari  intra  ter- 
minos  ejusdem.  Unde  si  quis  hos  limites  excederet,  Viae  Crucis 
erectionem  certo  periculo  nullitatis  exponeret. 

Interim  altendatur  ad  sequentes  decisiones  S.  Congregationis 
Indulgentiarum : 

Vicarius  Generalis  dioecesis  Tornacensis  humiliter  exponit,  ut 
infra.  —  Cum  Rescripta  S.  Congregationis  Indulgentiarum,  quibus 
facultas  erigendi  Viam  Crucis  Sacerdotibus  saecularibus  concedi- 
tur,  eamdem  facultatem  delimitent  ad  «  ecclesias  seu  publica  vel 
privata  oratoria  de  dioecesi  locorum,  in  quibus  Ordo  Minorum 
Observ.  S.  Francisci  Assisiensis  non  exisiit)^,  diversae  circa  ho- 
rura  verborum  sensum  moventur  quaestiones ;  ideo  supplicatur 
pro  solutione  sequentium  dubiorum. 

l^  An  per  loca,  in  quibus  Ordo  Min.  Observ.  S.  Francisci 
Assisiensis  non  existit,  intelligendum  sit  in  casu  civitas,  oppidum, 
pagus  cum  respectivis  subicrbiis,  sive  locis  eis  adjacentibus  ? 

Resp.  Affirmative. 

2°  An  intelhgendum  sit  paroecia  vel  universa  dioecesis,  aut 
alia  quaelibet  dioecesis  sectio,  seu  pars  ? 

Resp.  Provisum  in  primo. 

S'*  An  per  formidam  Rescripti  censeatur  prohibitum,  quo- 
minus  Via  Crucis  erigatur  extra  ecclesias,  vel  oratoria  sive  pu- 
blica  sive  privata,  ex.  gr.  in  coemeteriis,  vel  in  claustris  ? 

Resp.  Affirmative. 

4^  An  sub  poena  nullitaiis  apponatur  facultatis  delimitatio 
ad  loca,  ubi  Ordo  Min.  Observ.  S.  Francisci  non  existit,  et  ad  ec- 
clesias  et  oratoria  tantum  ejusmodi  locorum  ;  ita  ut  Via  Crucis  a 
Sacerdote  saeculari  in  locis,  in  quibus  laudatus  Ordo  exstat  vel 
extra  ecclesias  seu  oratoria  erecta,  denuo  erigenda  sit  ? 

Resp.  Affirmative  (Decr.  U  Dec.  iS-i^.  N.  382). 

Coilige  1"  Sacerdotem  Ordini  extraneum,  qui  habet  facnltatem 


O^S  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

erigendi  Vias  Crucis  cum  supradicta  restriclione,  non  posse  eas 
erigere  in  civitate,  oppido,  pago  cmn  respectivis  suhurhiis  sive 
locis  eis  adjacentihus,  si  ibi  existat  Conventus  Fratrum  Minorum. 

^*'  Si  in  dioecesi  existit  Conventus  Fratrum  Minorum,  prae- 
dictum  Sacerdotem  tunc  posse  Vias  Crucis  erigere,  quando  loca, 
ubi  stationes  sunt  erigendae,  ita  distent  a  Conventu,  ut  Religiosus 
sacerdos  Jiequeat  eo  coinmode  vocari. 

3°  Sacerdotem  Ordini  exlraneum,  qui  pro  erigendis  slatio- 
nibus  Viae  Crucis  obtinuit  rescriptum  cum  limitatione  ad  ecclesias 
seu  puhlica  et  privata  oratoria  de  dioecesi  locorum,  non  posse 
eas  erigere  extra  hujusmodi  ecclesias  vel  oratoria,  ex.  gr.  in  coe- 
meteriis  vel  in  conventibus.  Standum  est  enim  terminis  concessionis. 

4^  Facultatis  liinitationem  ad  loca,  uhi  Ordo  Minorum  non 
existit,  et  ad  ecclesias  et  oratoria  tantum  ejusmodi  locorura,  ap- 
poni  suh  poena  nullitatis,  ita  ut  stationes,  si  a  praefato  Sacerdote 
Ordini  extraneo  erectae  fuerint,  non  gauderent  indulgentiis. 

1185.  Minister  Generalis  Ordinis  Minorum  Sacerdotibus  sibi 
non  subjectis  concedere  solet  facultatem  erigendi  stationes  Viae 
Crucis  in  ecclesiis,  aut  puhlicis  Oratoriis,  aut  Coemeteriis,  aut 
aliis  locis  puhlicis ;  vel  praeterea  in  Oratoriis  privatis,  Aposto- 
lico  tamen  Brevi  erectis ;  vel  demum  in  Conservatoriis ,  et  aliis 
locis  piis,  quamvis  Indulto  celehrandi  Missam  non  munitis.  Vult 
autem  et  declarat,  ut  hujusmodi  facultas  pro  iis  dumtaxat  locis 
valeat,  uhi  Conventus  nostri  Seraphici  Ordinis  desunt,  aut  Fra- 
tres  nostri  eo  commode  vocari  non  possunt. 

1186.  Praepositus  Generahs  Societatis  Presbyterorum  Miseri- 
cordiae  petiit  a  S.  Sede  solutionem  infrascripti  dubii : 

Cum  in  Rescripto  enuntietur  facultas  erigendi  stationes  in  pu- 
bhcis  ecclesiis,  dubium  exortum  est,  utrum  his  verbis :  in  publi- 
cis  ECCLESiis,  excludantur  ecclesiae  seu  oratoria  hospitiorum,  se- 
minariorum,  communitatum,  institutionum  etc,  quae  ad  usum  tan- 
tum  personarum  intra  septa  illa  degentium  aedificata  sunl,  et  pubhco 
usui  exterorum  nonnisi  quandoque  et  per  accidens  inserviunt  ? 

S.  Congregatio  respondit :  Facultatem  erigendi  stationes  in  pu- 
bhcis  ecclesiis,  de  qua  in  Rescripto,  intelhgendam  esse  etiam  pro 
oratoriis  auctoritate  Episcopi  institutis,  et  per  viam  puhlicam 
ingressum  hahentihus  (Decr.  12  Martii  1835.  N.  365  ad  1""). 

Excluduntur  proinde  per  verba  «m  puhlicis  ecclesiis  »  non 
solum  oratoria  domestica,  sed  etiam  oratoria  hospitiorum,  semifia- 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  529 

rioriim,  commnnitatum,  conservatoriorum,  inslilulionum  etc.  desli- 
nata  dumtaxat  ad  usum  illarum  personarum,  (juae  in  Inijusmodi 
locis  piis  commorantur,  et  quae  exteris  non  palent  nisi  quando- 
que  et  per  accidens,  puta,  occasione  alicujus  festivitatis  extraor- 
dinariae.  llaec  oratoria  nonnullis  auctoribus  modernis  placet  vocare 
semipublica,  (1)  ut  distinguantur  ab  oratoriis  stricte  privatis,  qiiae 
nempe  in  privatis  domibus,  et  intra  domesticos  parietes  cum 
privilegio  inibi  celebrandi  Missam,  erecta  sunt. 

1187.  Jam  supra  diximus,  tam  S.  Sedem,  quam  Ministrum  Ge- 
neralem  Ordinis  Minorum  concedere  solere  Sacerdotibus  Ordini 
extraneis  nedum  facultatem  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  sed 
eliam,  praesertim  locorum  ordinariis,  Vicariis  Apostolicis  ac  Prae- 
fectis  exterarum  Missionum,  auctoritatem  subdelegandi,  id  est 
committendi  suis  subditis  potestatem  easdem  slationes  erigendi. 
Circa  hanc  subdelegationem  sequentia  notanda  sunt : 

a)  Si  Episcopus,  jam  munitus  in  sua  dioecesi  vel  missione 
facultate  erigendi  Vias  Crucis,  specialem  facultatem  subdelegandi 
non  obtinuerit,  nequit  alios  delegare,  7ie  suos  quidem  Vicarios 
Generales,  quamvis  hi  unam  personam  moralem  cum  eo  efficiant. 
Ratio  esl,  quia  indulta  hujusmodi  iisque  similia  non  sunt  de  or- 
dinaria  Episcopi  potestate  ad  rectam  necessariamque  animarum 
sibi  commissarum  administrationem  ordinata,  sed  sunt  potius  fa- 
vores,  quos  idem  Episcopus  ab  Apostolica  Sede  personaliter  im- 
petravit,  quique  proinde  ab  Episcopo  tantum  erunt  fidelibus  di- 
stribuendi  (Decr.  24  Maji  1843.  N.  321). 

b)  Cum  Episcopo  data  sit  facultas  ab  Apostolica  Sede  (sive 
a  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum)  subdelegandi  etiani  paro- 
chos  indiscriminatim  ad  effeclum  erigendi  stationes  Viae  Crucis  in 
ecclesiis  etc,  idem  Episcopus  potest  subdelegare  quemvis  paro- 
chum  non  modo  in  sua  respectiva  parochia,  sed  in  qualibet  ec- 
clesia  parochiali  etc.  prout  in  Doinino  opportunum  judicaverit 
(Decr.  23  Sept.   1839.  N.  276). 


(1)  Sacra  Riluiim  Congregatio  die  22  Mnji  1896  dcclaravit,  cnppcllam  p/7«- 
cipalem  Episcoporum,  Seminariorum,  Coilegiorum,  Piarum  Communitatum,  Ilospi- 
talium  el  Carcerum /«stor  oratorii  publici  habendam  esse.  Hacc  tamen  dcclaratio 
refertur  ad  Missam,  minimc  vcro  ad  indulgentias.  (Vid.  Decr.  apud  Acta  Oid. 
Min.  ann.  XV,  pag.  131). 

34 


O30  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

1188.  lii  locis,  ubi  reperinntur  Conventus  FF.  Minorum,  iisque 
ad  annum  1871  non  licebat  erigere  Viam  Crucis  in  aliis  eccle- 
siis  eidem  Ordini  minime  subjectis,  cum  hac  tamen  restriclione 
((  duinmodo  tamen  dicti  Conventus  non  ita  distent  ab  oppido  vel 
civitate,  aut  ad  eos  iter  ita  sit  arduum,  ut  sine  gravi  incommodo, 
ab  Ordinario  dijudicando,  percurri  nequeat  a  fidelibus  pro  pio  exer- 
citio  peragendo  »  (Vid.  Monitum  X,  n.  1128). 

Pius  vero  Pp.  IX  Decr.  Urbis  et  Orbis  sub  die  14  Maji  1871 
hanc  limitationem  sustuht :  ((  Indulsit  enim,  ut  stationes  Viae  Cru- 
cis  cum  adnexis  indulgentiis  etiam.  in  locis,  ubi  Conventiis  prae- 
fali  Ordinis  Mino7'um,  sive  Observantium,  sive  Heformatorum 
sive  RecoUectorum,  existunt,  quamvis  in  ejusdem  Ordinis  ec- 
clesiis,  sacris  aedicuhs,  piisque  locis  erectae  reperiantur,  mdla 
Jiabita  superius  expressae  limitationis  ac  distantiae  ratione, 
servatis  tamen  ahis  de  jure  servandis,  erigi  possint  et  valeant. 

((  Ceterum  Sanctitas  Sua  per  praesens  decretum  minirne  in- 
tendit  derogare  piHvativae  facultati,  quam  idem  Ordo  in  per- 
agenda  erectione  stationuni  Viae  Crucis  habet  »  (Decr.  auth. 
N.  429). 

Per  praefatum  Decretum  igitur  revocatum  est  quidem  privi- 
legium  exclusivum  Ordinis  Minorum  habendi  in  propriis  ecclesiis, 
aliisque  locis  stationes  Viae  Crucis,  sed  minime  derogatum  est 
privilegio  privativo  easdem  erigendi. 

%  IX. 

DOCUMENTA  REQUISITA  ANTE  ET  POST  ERECTIONEM  S.  VIAE  CRUCIS. 

1189.  Sacerdos  facultate  jam  munitus  erigendi  stationes  Viae 
Crucis,  curare  dihgenter  debet,  ne  ullum  omittatur  documentum 
a  S.  Sede  praescriplum  ac  requisitum  sive  ante  sive  post  earum- 
dera  erectionem,  eo  vel  maxime  quod  eorum  nonnulla^  ne  dicam 
major  pars,  sub  poena  nulhtatis  praescribantur.  Quaenam  sint 
haec  documenta,  quid  erector  agere  debeat,  ex  dicendis  patebit. 

1190.  Qui  obtinuit  ab  Apostolica  Sede  (vel  a  Ministro  Gcnerah 
Ordinis  Minorum)  facuUatem  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  debet 
dictam  facultatem  exhibere  Ordinario,  etiamsi  nuUa  mentio  facta 
sil  in   concessionis  Rescripto  (Decr.  5  Febr.  1841.  N.  28G  ad  2'"). 

llac  deciaralione  praejacta,  quatuor  notentur: 


CAP.   VI.   VIA   CRUCIS.  531 

1.  Exhibitio  Rescripli  Ordinario  loci,  etsi  nullatenus  sit  omit- 
tenda,  non  invenitur  praescripta  sub  poena  nuUitatis. 

±  Obligatio  exhibendi  eidem  Ordinario  praefatum  Rescriptum, 
seu  facultatem  a  S.  Sede  vel  a  Minislro  Generah  Ordinis  obtentam, 
est  dislincla  ab  obligatione  obtinendi  ab  eodem  Ordinario  con- 
sensum  erigendi  Vias  Crucis, 

3.  Ab  obligatione  exhibendi  Ordinario  praedictam  facultatem 
erigendi  Staliones,  vel  Utteras  deputationis  proprii  Superioris  exi- 
muniiir  alumni  nostri  Ordinis,  utpote  qui  jui^e  ordinario  Vias 
Crucis  erigunt.  « Nec  uUo  jure,  ita  Instructio  n.  18,  exigere  id  va- 
let  Ordinarius  (nisi  forte  rationabihter  suspicelur,  Religiosum  esse 
apostatam,  suspensum  etc),  excepto  forsan  casu  erectionis  facien- 
dae  ex  speciaU  indulto  S.  Sedis  in  ceUis  domesticis  ac  oraloriis 
privilegio  in  iis  celebrandi  Missam  non  gaudentibus,  in  quibus  ex 
dictis  nec  Ordo  ullam  ex  semet  possidet  erigendi  Viam  Crucis  au- 
ctoritatem  » , 

4.  Quoad  ceteros  Religiosos  sufficit  testimonium  proprii  Su- 
perioris  mentionem  faciens  Rescripti,  de  quo  supra,  ut  possit  Epi- 
scopus  hcentiam  dare  presbyteris  Instituti  seu  Congregationis  Re- 
ligiosae  erigendi  stationes  (Decr.  12  Martii  1855.  N.  365  ad  2"^. 

1191.  Documenta  ante  erectionem  Viae  Crucis  praeparanda,  et 
posT  ejusdem  erectionem  conficienda,  infrascriptis  Decretis  deler- 
minantur : 

a)  In  erigendis  stationibus  (Viae  Crucis),  tam  Sacerdolis  eri- 
genlis  deputatio  ac  Superioris  localis  consensus,  quam  respectivi 
Ordinarii,  vel  Antistitis,  et  Parochi,  nec  non  Superiorum  ecclesiae, 
monasterii,  hospitahs  et  loci  pii,  ubi  ejusmodi  ereclionem  fieri  conti- 
gerit,  deputatio,  consensus  et  hcentia,  in  scriptis  et  non  aliter  ex- 
pediri,  et  quandocumque  opus  fuerit,  exhiberi  debeant,  sub  poena 
nullitatis  ipsiusmet  ereclionis  ipso  facto  incurrendae  (Decr.  3  Aug. 
1748.  N.  175). 

b)  Circa  erectionem  stalionum  Viae  Crucis,  impetralis  an- 
tea  ab  Apostolica  Sede  necessariis  et  opportunis  facultatibus,  omnia 
ac  singula,  quae  talem  erectionem  respiciunt,  scripto  fiant,  lam 
nempe  postulatio,  quam  ereclionis  ejusdem  concessio,  quarum 
instrumenlum  in  codicibus,  seu  in  actis  Episcopatus  remaneat, 
et  testimonium  saltem  in  codicibus  paroeciac  seu  loci,  ubi  fue- 
rint  erectae  praefatae  stationes,  inseratur  (Decr.  25  Sepl.  1841. 
N.  204). 


o32  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

1192.  Sequuntur  dilucidationes  circa  documenta  praescripta 
et  explicite  indicata  in  iis  duobus  Decretis  S.  Congregationis  In- 
dulgentiarum. 

Primo  requiritur  licentia  seu  consensus  Ordinarii  loci,  in 
quo  stationes  erigendae  sunt.  Hujusmodi  consensus  dari  debet  in 
scrtptis  sub  poena  nulliiaiis,  Insuper  «  consensus  Ordinarii  in 
scripiis  requiriiur  sub  poena  nullitatis  in  singuiis  casibus  pro 
unaquaque  staiionum  erectione;  nec  sufficit  quod  sit  generice 
praestitus  pro  erigendis  stationibus  in  certo  numero  ecclesiarum 
vel  oratoriorum  sine  specifica  designatione  loci.  Summus  Pontifex 
Leo  XIII  approbans  votum  S.  Congregationis  Indulg.  benigne  mna- 
vit  praefatas  ereciiones  cum  generico  consensu  peractas,  noluit- 
que  ut  suppleretur  defectui  per  novum  consensum  in  scriptis  ab 
Episcopo  specifice  praestandum  »  (Decr.  21  Junii  1879.  N.  445  ad 
3°^  et  4™). 

1193.  Quoad  hoc  a  quodam  Episcopo  nonnulla  dubia  S.  Con- 
gregalioni  Indulgentiarum  proposita  sunt  enodanda,  quorum  duo 
ita  se  habent: 

II.  An  ipsa  concessio  Episcopi,  qui  ab  Apostolica  Sede  facul- 
taiem  obiinuit  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  item  scripto  fieri 
debeai  sub  poena  nultitaiis? 

III.  An  in  ipsa  Episcopi  concessione  mentio  fieri  debeat  facul- 
tatis  obtentae  ab  ipsa  Apostohca  Sede  erigendi  stationes  Viae  Cru- 
cis,  sub  poena  nuhitatis  ? 

Porro  S.  Congregatio  propositis  quaesitis  ita  respondendum 
censuit : 

Ad  II.  Affirmative;  cf  Decretum  sub  n.  44o.  (a  nobis  supe- 
riori  n°  relatum). 

Ad  III.  Congruit  ut  fiat  mentio,  sed  non  est  necessaria  (Decr. 
6  Aug.  1890,  penes  Acta  S.  Sed.  vol.  XXIII,  pag.  349). 

Etsi  ergo  Episcopus  facuUate  a  S.  Sede  obtenta  praeditus  sit 
erigendi  sive  per  se  sive  per  alium  Sacerdotem  stationes  Viae 
Crucis,  concessio  tamen  seu  consensus  ejus  vei  deputatio  alterius. 
Sacerdotis  scripto  fieri  debet  sub  poena  nullitatis.  Non  est  autem 
necessarium,  iicet  congruat,  ut  in  documento  concessionis  vei  de- 
putationis  fiat  mentio  facultatis  obtentae  ab  Apostoiica  Sede  erigendi 
stationes  Viae  Crucis. 

1194.  Notandum  maxime  est,  praedictum  Episcopi  consensum 
requiri  in  scriptis  ante  erectionem  sub  poena  nulliiaiis,   ita  ut 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS,  533 

si  Episcopus  consensum  quidem  praebuerit  ante  dictam  erectionem, 
sed  oretenus  tantum,  invalida  esset  hujusmodi  erectio,  licet  sta- 
tim  post  erectionem  consensum  in  scriptis  expedierit  (Cf.  Decr. 
26  Sept.  1892,  ad  X,  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  XI,  pag.  183). 

Quare  non  est  prorsus  attendendum  ad  quamdam  decisio- 
nem,  quam  sub  n.  470,  3"^  refert  Prinzivalli,  ceu  emanatam  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  27  Januarii  1838,  ubi  dicitur: 
Si  Viae  Crucis  erectio  nulla  detegatur  ob  omissionem  documenti 
in  scriptis  talis  concessionis,  suppleatur  documenti  defectui  per 
novas  litteras  institutionis,  seu  confirmationis  ab  Ordinario  confi- 
ciendas  etc. 

1195.  A  lege  impelrandi  licentiam  sive  Ordinarii  loci  sive  Pa- 
rochi  excipiuntur  ecclesiae,  oratoria,  ceteraque  loca  Ordinis  Mino- 
rum,  jurisdictioni  scilicet  Rmi  P.  Ministri  Generahs  jure  ordinario 
subjecta.  Hujusmodi  enim  licentia  requiritur,  dum  agitur  de  eri- 
gendis  stationibus  Viae  Crucis  extra  ambitum  Conventuum  Fra- 
iriim  Ordinis  S.  Francisci,  tam  de  Observanlia,  quam  Reforma- 
torum  et  Recollectorum  (Cf.  Decr.  28  Aug.  1752.  N.  194  ad  2°^ 
et  N.  445). 

Imo  consensus  Ordinarii  et  Parochi  nec  etiam  requiritur  pro 
erectione  Viae  Crucis  in  locis  exemptis  a  jurisdictione  Ordinarii, 
ut  in  ecclesiis,  oratoriis,  locis  internis  Conventuum  quorumcim- 
que  Ordinum  exemptorum  (Decr.  26  Sept.  1892,  ad  IX,  sup.  cit.). 

1196.  Requiritur  secundo,  item  sub  poena  nullitatis,  consensus 
iN  scRiPTis  Parochi,  quaudo  tamen  agitur  de  erectione  facienda  in 
ecclesiis,  oratoriis,  aliisque  locis  omnino  dependentibus  a  jurisdi- 
ctione  parochiah,  non  autem  si  sermo  sit  de  locis,  quae  de  facto 
administrantur  independenter  a  Parocho  per  Sacerdotem  nomina- 
lum  ab  Episcopo.  Tunc  enim  sufficil  consensus  praedicti  Sacerdotis 
seu  CapeUani  ab  Episcopo  nominati.  Et  revera  declaralum  est,  quod 

Validae  sunt  erectiones  stationum  Viae  Crucis,  sine  consensu 
in  scriptis  Parochi,  factae  in  hospitalibus,  ecclesiis,  capellis,  aut 
domibus  Congregationum  Sororum,  de  jure  haud  exemptis  a  pa- 
rochiali  jurisdictione,  sed  de  facto  (juxta  morem  in  GaUia  vigen- 
tem)  administratis  independenter  a  Parocho,  per  Capellanum  nomi- 
natum  ab  Episcopo  (Cfr.  totum  Decr.  21  Junii  1879.  N.  445). 

Generatim  ergo  statui  potest,  consensum  Parochi  minime  neces- 
sario  requiri,  dum  agitur  de  erectione  facienda  in  locis,  quae  ab 
ejus  jurisdictione  vel  de  jure,  vel  saltem  de  facto  sunt  excmpta. 


o34  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Ubi  vero  consensus  Parochi  necessario  requiritiir,  hic  obli- 
nerl  debet  in  scriplis,  ante  erectionem,  et  quidem  sub  poena  nul- 
litatis. 

1197.  Tertio  requiritur  consensus  Superiorum  ecclesiae,  mona- 
STERii,  iiospiTAus,  ET  Loci  pii,  uM  ejusmodi  erectionem  fteri  conti- 
gerit.  Hinc  si  Via  Crucis  erigenda  esset,  ex.  gr.  in  ecclesia  ahcujus 
Convenlus  Ordinis  regularis,  consensus  Superioris,  puta  Guardiani 
seu  Prioris,  oblineri  necessario  debet  in  scriptis,  ante  erectionem, 
et  quidem  sub  poena  nullitatis.  Idem  dicendum  de  consensu  Su- 
periorum  conservalorii,  hospitalis  ac  cujushbet  loci  pii,  quolies  in 
iis  erigendae  forent  stationes. 

1198.  Sacrae  Congregationi  Indulgentiarum  expositum  fuit  du- 
bium,  quod  hic  integre  transcribimus : 

Contingit  ahquando,  ut  non  satis  certo  constet  quisnam  sit  Su- 
perior  qui  cogsensum  praestare  debet  pro  Viae  Crucis  erectione 
in  ahqua  ecclesia,  monasterio,  conservatorio,  hospitali  etc. :  non 
semper  enim  et  ubique  habetur  Capellanus  ab  Ordinario  nomina- 
lus,  sed  modo  unus,  modo  alter  Sacerdos  a  Parocho  vel  a  Supe- 
riore  ahcujus  Conventus  mitlitur  ad  ahquem  ex  praedictis  locis, 
ut  ibi  praecipue  pro  inhabitantibus,  puta  pro  Sororibus,  pro  in- 
firmis  etc,  Missam  celebret,  ahaque  ecclesiastica  munia  peragat. 
Unde  quaeritur: 

Utrum  in  hujusmodi  casibus  sufficiat,  ut  solus  Parochus  con- 
sensum  praestet  pro  erectione  Viae  Crucis,  vel  requiritur  etiam 
consensus  in  scriptis  Superioris  seu  Superiorissae  locaiis  Fratrum 
sive  Sororum  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Si  agatur  de  erigenda  Via  Crucis 
in  ecclesia  vel  publico  oratorio,  praeter  consensum  Superioris 
vel  Superiorissae  ecclesiae,  monasterii,  conservatorii,  hospitalis, 
requiritur  etiam  consensus  Parochi:  minime  si  agatur  de  Via 
Crucis  erigenda  in  sacello  privato  seu  decenti  loco  infra  septa 
monasterii,  quod  a  jurisdictione  Parochi  sit  omnino  exemptum 
(Decr.  26  Sept.  1892,  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  XI,  pag.  183  ad  XI°^). 

1199.  Quod  revera  consensus,  de  quo  loquimur,  obtinendus 
sit  ad  validitatem  in  scriptis  et  ante  eregtionem,  decisum  est  a 
S.  Congregatione  Indulgentiarum  in  Decreto  sub  die  26  Sept.  1892 
edito,  et  a  nobis  pluries  citato.  Quaesitum  fuit  in  X.  dubio : 

An  valida  dicenda  sit  Viae  Crucis  erectio,  si  Parochus  vel 
Superior  ecclesiae,  monasterii,  hospitalis,  loci  ubi  erectio  facta 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  535 

est,  consensum  quideni  ante  erectioncm  praestiterit,  non  tamen 
in  scriptis  nisi  post  erectionem  ? 

S.  Congregalio  resp.  Negative. 

Requiritiir  in  casu  exposito  consensus  Paroclii,  si  agatur  de 
erigenda  Via  Crucis  in  ecclesia  vel  publico  oratorio,  quia  hu- 
jusmodi  loca,  ut  supponilur  in  dubio  et  in  respectiva  responsione, 
non  sunt  exempta  nec  de  jure  nec  de  facto  a  jurisdictione  paro- 
chiali ;  non  requiritur,  si  agatur  de  Via  Criicis  erigenda  in  sa- 
cello  privato  seu  decenti  loco  infra  septa  monasterii,  quia  hu- 
jusmodi  loca  sunt  exempta  a  parochiali  jurisdictione,  et  quia  pro 
erectione  stalionum  etiam  in  oratoriis  domesticis  minime  requiri- 
tur  consensus  Parochi,  ul  paulo  inferius  videbimus. 

1200.  Quarlo,  etiam  Sacerdotis  erigentis  deputatio  fieri  de- 

BET  SUB  POENA  NULLITATIS  IN  SCRIPTIS  ET  ANTE  ERECTIONEM.  SuperioreS 

Ordinis  Minorum,  qui  ordinaria  pollent  polestate  erigendi  stationes 
Viae  Crucis,  saepe  impediuntur  quominus  per  seipsos  ad  eas  eri- 
gendas  se  conferant.  Tunc  ad  id  deputant  Sacerdotem  sibi  subdi- 
tum  qui  sit  Confessarius  vel  concionator.  Jam  vero  tahs  deputa- 
tionis  actus  scripto  tleri  debet  ante  erectionem  sub  poena  nul- 
litatis. 

Item  Episcopus,  ut  sub  n.  11 93  notatum  est,  vel  quilibet  alius, 
qui  ab  Apostolica  Sede  vel  a  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum 
facultatem  obtinuit  erigendi  stationes  Viae  Crucis  sive  per  se  sive 
per  alios  Sacerdotes  sibi  subditos,  dum  alii  vel  aliis  committit  of- 
ficium  eas  erigendi,  tenetur  hujusmodi  actum  commissionis  seu 
deputationis  in  scriptis  conficere  ante  erectionem  sub  poena  nul- 
litatis. 

1201.  Quinto  requiritur  postulatio  erectionis,  quae  tamen  scri- 
pto  fieri  non  praescribitur  sub  poena  nullitatis  (Decr.  6  Aug.  1890, 
apud  Acta  S.  Sed.,  vol.  XXIII,  pag.  350,  Acta  Ord.  Min.  ann.  X, 
pag.  7-8  ad  1°^). 

1202.  Postulalio  erectionis  saepe  continet  consensum,  eique 
aequivalet.  Si  ex.  gr.  Parochus  ipse  vel  Superior  alicujus  loci  pii 
petat  in  scriptis  a  proprio  Episcopo,  subdelegandi  indulto  jam  niu- 
nilo,  facultatem  erigendi  Vias  Crucis  in  respecliva  ecclesia,  sive 
oratorio,  vel  hospitali  etc,  talis  postulatio  evidenter  includit  con- 
sensum  ejusdem  Parochi  seu  Superioris.  Ideo  minime  requiritur 
alius  actus  pro  exprimendo  consensu.  Aliter  esset,  si  postulatio 
fieret  ab  aliis  personis,  quam  a  Parocho  seu    Superiore    loci   pii. 


530  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Tunc  enim,  cum  praedicta  poslulatio  non  includat  istorum  con- 
sensum,  separata  scriptura  hic  erit  obtinendus,  vel  in  ipso  folio 
postulationis,  si  in  scriptis  haec  fiat,  indicandus. 

1203.  Gontingere  etiam  potest,  ut  consensus  ipsius  Episcopi 
contineatur  in  aho  documento,  et  ideo  minime  necesse  sit  illum 
iterum  postulare.  Casus  esset,  si  Episcopus  ipse,  vigore  Apostolici 
indulti  vel  potestatis  a  Ministro  Generah  obtentae,  committeret  pre- 
sbytero  suo  subdito  facuUatem  erigendi  stationes  in  ahqua  deter- 
minata  ecclesia  vel  oratorio.  Patet,  in  hac  delegatione  in  scriptis 
consensum  Episcopi  contineri  et  superfluum  omnino  esset  eum  de- 
nuo  postulare.  Generatim  dici  potest,  non  esse  necessarium,  ut 
praefata  deputationis,  hcentiae  et  consensus  documenta  in  scriptis 
exhibenda,  sint  explicita,  sed  sufficit  ut  sint  implicita. 

1204.  Documenta  requisita  post  erectionem.  Rite  constitutis 
stalionibus  Viae  Crucis,  confici  debet  pi^ocessus  verbalis,  nempe 
instrumentum  peractae  erectionis  ab  ipso  erectore  propria  manu 
subscribendum.  In  Decreto  enim  quod  supra  n.  1191  b)  attuhmus 
haec  habentur :  «  omnia  et  singula,  quae  talem  erectionem  respi- 
ciunt,  scripto  fiant,  tam  nempe  postulatio,  quam  erectionis  ejusdem 
concessio,  quarwn  instrumentum  in  codicibus,  seu  in  actis  Epi- 
scopatus  remaneat,  et  testimonium  saltem  in  codicibus  paroeciae, 
seu  loci,  ubi  fuerint  erectae  praefatae  stationes,  inseratur  ». 

Verum,  insertio  testimonii  erectionis  in  actis  episcopalibus 
et  in  codicibus  paroeciae,  seu  loci,  ubi  fuerint  erectae  stationes, 
praescribitur  quidem,  sed  non  sub  poena  nullitatis  (Decr.  6  Aug. 
1890  ad  IV,  apud  acta  S.  Sed.  vol.  XXIII,  pag.  350). 

1205.  Quod  attinet  ad  tempus,  quo  confici  debeat  processus 
verbahs  executae  erectionis,  an  scilicet  statim  conscribendus  sit, 
vel  aliquam  moram  patiatur,  S.  Congregatio  declaravit: 

Non  esse  determinatum  tempus  ad  documentum  erectionis 
conficiendum ;  sed  ratio  per  se  patet,  ut  quamcitius  hoc  fiat,  ne 
dubium  in  posterum  oriatur  circa  praedictam  canonicam  ere- 
ctionem  (Decr.  10  Febr.  1844.  N.  325). 

1206.  Ex  relato  Decreto  duo  deducuntur :  a)  Ex  quo  non  est 
determinatum  tempus  ad  documentum  erectionis  faciendum,  con- 
sequitur  ejus  defectum  non  invalidare  stationes  jam  rite  consti- 
tutas,  ac  ideo  fideles  lucrari  posse  indulgentias  pio  exercitio  ad- 
nexas,  etsi  documentum  erectionis  nondum  fuerit  confectum;  b)  Ex 
eo  quod  quamcitius  fieri  debeat,  ne  dubium  in  posterum  oriatur 


CAP.  VI.  viA  cnucis.  537 

circa  canonicam  Viae  Crucis  erectionem,  inferlur,  rationem  prae- 
cipuam,  ob  quam  erectionis  documentum  praescribitur,  eam  esse, 
ut  de  legitima  et  valida  S.  Viae  Crucis  constitutione  posteris 
certo  constet. 

Sed  iterum  dicimns,  instrumenlum  peractae  erectionis  quam- 
primum  esse  conscribendum,  ne  tractu  temporis  dubia  exoriantur 
super  ejusdem  validitate,  et  consequenter  super  subsistentia  indul- 
gentiarum,  quae  a  fidelibus  pium  Viae  Crucis  exercitium  peragen- 
tibus  acquiri  possunt.  Ut  bujusmodi  documentum  majorem  proba- 
tionis  vim  babeat,  consulitur  ut  eliam  Parochus  sive  Superior  loci 
propriam  subscriptionem  ei  apponat. 

In  praefato  documenlo  fiat  mentio  de  facultate  obtenta  eri- 
gendi  stationes  Viae  Crucis,  de  bcentia  Ordinarii,  de  consensu  Pa- 
rochi  sive  Superioris  loci,  praeter  diem,  mensem  et  annum,  quo 
dicta  erectio  facta  fuit. 

Istiusmodi  instrumentum  tradi  debet  custodiendum  et  conser- 
vandum  ipsi  Parocho  seu  Superiori  loci,  ita  ut  quandocumque 
opus  fuerit,  exhibere  possit  ilh,  cui  jus  est  illud  petendi  et  exa- 
minandi. 

1207.  Praescribitur  ulterius,  imo  praecipue,  ut  etiam  oigen- 
tis  depntatio,  Ordinarii  licentia,  Parochi  ac  Superiorum  loci, 
ubi  erectio  stationum  facta  fuerit,  consensus,  conserventur  a  con- 
cessionario  in  respectivo  archivo.  Ideo  enim  hujusmodi  praescri- 
ptiones  exequi  praecipiuntur  in  scriptis  sub  poena  nullitatis,  ut 
custodiantur,  et  quandocumque  opus  fuerit  exhibeantur  cui  de  jure, 
puta  Episcopo  in  sacra  visitatione  (Decr.  auth.  N.  175  et  294). 

.  Minime  requiritur  ut  Rescriptum  ipsum  vel  ejus  exemplar 
tradatur  custodiendum  Parocho  vei  Superiori  loci.  Sufficit  ut  in 
ahquo  ex  documentis  scriptis,  sive  Episcopi,  sive  Superioris  loci, 
sive  Parochi  fiat  mentio  ac  fides,  Sacerdotem  erigentem  legilima  fa- 
cuhate  fuisse  munitum. 

1208.  In  Decreto,  quo  phiries  usi  sumus,  sub  n.  1191  relato 
praescribitur,  ut  tam  instrumentum  postulationis  S.  Viae  Crucis 
quam  instrumentum  concessionis  erectionis  ejusdem,  in  codicibus 
seu  in  actis  Episcopatus  remaneat,  et  testimonium  saltem  in  co 
dicibus  paroeciae,  seu  loci,  ubi  fuerint  ereclae  praefatae  stationes 
inseratur.  Ex  hac  ordinatione  patet,  quod  postulatio,  quae  con 
sensui  aequivalet,  et  concessio  erectionis,  non  solum  in  archivo 
parochiah  servari  debent,  sed  etiam  in  actis  episcopalibus.    Huic 


0.38  PARS   II.    DK   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

praescriptioni  facili  modo  satisfieri  potest,  reponendo  scilicet  in 
arcliivo  Episcopatus  siipplices  litleras,  idest  postnlationem  Parochi 
seu  Superioris  loci,  in  qua  paucis  verbis  indicetur  Episcopi  con- 
sensus  cuni  dato  diei  et  anni:  eo  prorsus  modo,  quo  usus  obtinet 
apud  Secretarias  SS.  Congregationum  Homanarum. 

1209.  Praefatae  praescriptiones  non  videntur  se  extendere  ad 
Superiores  Ordinis  Minorum,  nempe  ad  postulationes  ad  eos  dire- 
ctas,  et  ad  concessiones  ab  iisdem  factas.  Nam  cum  Ordinarii  ii- 
centia  semper  obtineri  debeat  una  cum  Parochi  vel  Superioris  loci 
consensu,  qui  per  ejusdem  hcentiae  postulationem  plerumque  ma- 
nifestatur,  reponendo  modo  supradicto  in  actis  episcopahbus  me- 
moratam  Ordinarii  hcentiam  seu  concessionem  una  simul  cum 
postulatione  Parochi  seu  Superioris  loci,  jam  observatur  totum  id 
quod  hac  super  re  praescribitur  a  S.  Congregatione  Indulgentia- 
rum.  Non  est  igitur  necessarium,  ut  etiam  in  archivo  Curiae  Ge- 
nerahtiae  vel  Conventuum  conserventur  postulationes  ac  documenta 
erectionum  a  Superioribus  vel  Fratribus  sibi  subditis  peractarum. 

Verum,  si  id  non  est  necessarium,  optandum  tamen  esset,  ut 
juxta  praefatam  S.  Congregalionis  praescriptionem,  etiam  in  con- 
ventuahbus  Ordinis  archivis  habeatur  regestum,  in  quo  adnoten- 
tur  omnes  S.  Viae  Crucis  erectiones  a  Religiosis  respectivi  Con- 
ventus  factae  (Instr.  n.  30). 

1210.  Modo  quaeri  potest :  Quid  dicendum  de  erectione  Viae 
Crucis  in  oratoriis  domesticis?  Ut  haec  legitime  fieri  possit,  re- 
quiriturne  consensus  Ordinarii,  et  etiam  Parochi  ?  Respondemus  : 
Requiritur  quidem  ad  vahditatem  consensus  Ordinarii,  minime 
autem  consensus  Parochi.  Id  certum  est  ex  declaratione  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum.  Proposito  enim  dubio  : 

In  constituendis  slationibus  Viae  Crucis  in  oratorio  domestico, 
sive  hoc  sit  cum  privilegio  celebrandi  ibi  Missam,  sive  non,  requi- 
ritur  in  scriptis,  et  id  ad  validitatem,  consensus  a)  Ordinarii, 
b)  Parochi? 

S.  Congregatio  respondit :  Afprmative  quoad  consensum  Or- 
dinarii:  Negative  quoad  consensum  Parochi  (Decr.  26  Sept.  1892 
ad  VI,  loc.  sup.  cit.). 

Insuper,  consensus  Ordinarii  in  scriptis  de  novo  requiritur  in 
casu  mutationis  oratorii  et  stalionum  Viae  Crucis  de  domo  in  do- 
mum,  vel  de  cella  in  cellam.  Idem  dicendum  de  consensu  domini 
domus  (Cf.  Decr.  cit.  ad  VII). 


'dL 


CAP.   YI.    MA   CRUCIS.  o39 

1211.  Praefata  iamen  documenta  minime  requirwntiir  in 
casu  renovationis  crucium  seu  stationum :  tunc  sufpcit  novas 
cruces  henedicere.  Ita  declaravit  S.  Congregatio  Inclulgentiarum,  ut 
patet  ex  sequenti  Rescriplo: 

Fr.  Raphael  ab  Aureliaco  Procurator  Ordinis  Minoruni  Imic 
Sacrae  Indulgentiarum  Gongregationi  sequentia  humiliter  exponit: 

Pro  legilima  stationum  Viae  Crucis  ereclione  Sancta  Sedes 
plura  sapienter  constituit  observanda  sub  poena  nuliitatis:  Nani 
statuit,  «  quod  in  erigendis  hujusmodi  stationibus  tam  Sacerdotis 
erigentis  deputatio  ac  Superioris  localis  consensus,  quam  respe- 
ctivi  Ordinarii  vel  Antistilis  et  Parochi  nec  non  Superiorum  eccle- 
siae,  monasterii,  hospitahs  el  loci  pii,  ubi  ejusmodi  erectionem  fieri 
contigerit,  deputatio,  consensus  et  hcentia  in  scriptis  et  non  aliter 
expediri,  et  quandocumque  opus  fuerit  exhiberi  debeant,  sub  poena 
nulhlatis  ipsiusmet  erectionis  ipso  facto  incurrendae  ».  Modo  Orator 
petit  a  S.  C.  solutionem  dubii  sequentis : 

Utrum  in  casu  quo,  ob  crucium  vetustatem  vei  ob  aham  ju- 
stam  causam,  renovari  debeant  slationes  Viae  Crucis  in  eadem  ec- 
clesia  sive  oratorio,  in  quo  rite  cum  omnibus  documentis  ut  su- 
pra  a  S.  Sede  praescriptis  erectae  reperiebantur,  praefata  omnia 
et  singula  documenta  denuo,  sive  oretenus,  sive  in  scriptis,  po- 
stulanda  sint ;  vel  sufQciat  tantummodo  ut  novarum  stationum  be- 
nedictio  fiat  a  Sacerdote  legitime  ad  id  deputato  ? 

S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Rehquiis  praeposita  re- 
lato  dubio  respondit  die  11  Januarii  1896: 

Dummodo  praesumi  possit  perseverare  consensum  eorum 
ad  quos  pertinet, 

Negative  quoad  1™  partem;  quoad  2"^  sufficere  tantummodo 
novarum  crucium  henedictionem. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
et  anno  uti  supra. 

A.  Card.  Steinhuber,  Praef. 
f  Alexander,  Archiep.  Nicop.,  Secret. 

1212.  Convalidatio  generalis  stationum  Viae  Crucis  hucus- 
que  invalide  erectarum  (Acta  Ord.  Min.  ann.  XIII,  pag.  63). 

Rmus  P.  Aloysius  a  Parma  Minister  Generahs  Ordinis  Mino- 
rum  sequentia  exposuit  Summo  Pontifici : 


540  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

In  erectione  Viae  S.  Grucis  stalionum  non  semper  el  ubique 
omnia  ea  adamussim  observata  fuerunt,  quae  a  S.  Sede  pro  va- 
lida  erectione  praescribuntur,  praeserlim  quoad  consensum  in  scri- 
ptis  ante  erectionem  obtinendum.  Quapropter,  ne  fideles  indulgen- 
tiis  pio  exercitio  Viae  S.  Crucis  concessis  frustrentur,  humilis  Ora- 
tor  Sanctitati  Tuae  enixe  supplicat,  quatenus  omnes  ereciiones  huc- 
usque  ob  quoslibet  defeclus  invalide  factas  benigne  sanare  dignetur. 

Quam  gratiam  etc. 

Vigore  specialium  facultatum  a  SSmo  Dno  N.  Leone  PP.  XIII 
tributarum,  S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  prae- 
posita  defectus  omnes  de  quibus  in  suppbci  libello  benigne  sana- 
vit.  Contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
7  Aprilis  1894. 

Fr.  Ignatius  Card.  Persico,  Praef 
7  Alexander,  Archiep.  Nicopol.,  Secret. 

§  X. 

INDULGENTIAE  SANCTO  VIAE  CRUCIS  EXERCITIO  ADNEXAE, 
AC  TEMPUS  EAS  LUCRANDI. 

1213.  Indulgentiae  S.  Viae  Crucis  exercitio  adnexae  permultae 
sunt,  tam  parliales  quam  plenariae,  uti  conslat  ex  Bullario  Ter- 
rae  Sanctae,  et  ex  Raccolta,  quae  pag.  111  expresse  dicit,  pium 
Viae  Crucis  exercitium  a  Summis  Pontificibus  ditatum  fuisse  plu- 
rimis  indulgentiis  (arricchito  di  rnoltissime  indulgenzej.  —  In 
authentico  Summario  Indulgentiarum  Ordinis  Seraphici  haec  su- 
per  re  habentur  :  Rehgiosi  et  Moniales  Ordinis  Minorum,  qui  de- 
vote  visitaljunt  stationes  Viae  Crucis  sive  in  ecclesia  sive  in  quo- 
cumque  loco  monasterii,  lucrantur  easdem  indulgentias,  quas  lu- 
crantur  iUi,  qui  eas  visitant  in  locis  sanctis  Jerosolymorum,  quae- 
que  sunt  fere  innumerabiles,  cum  iiberatione  unius  animae  e  Pur- 
gatorio  (Rescr.  auth.  pag.  39o,  36^). 

Ob  deperdita  tamen  vel  igne  consumpta  documenta  certus  ac 
determinatus  numerus  indulgentiarum  exhiberi  nequit.  Unde  S. 
Congregatio  admonet  «  ut  non  publicetur   ex  pidpitis,  aut  alia 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  541 

forma,  multoqiie  minus  scribatur  in  aecliculis  sive  stationibus 
certus  ac  determinatus  numerus  indulgentiarum  lucrandarum  » 
(Moniliim  IX). 

Propterea  sat  erit  dicere,  quemcumque  Dominicae  passioni 
meditandae  hoc  sancto  exercitio  daturum  operam,  ex  concessione 
Summorum  Ponlificum  consecuturum  easdeni  indulgentias,  quas 
consequeretur ,  si  personaliter  visitaret  stationes  Viae  Crucis  in 
Jerusalem  (Monitum  IX). 

1214.  Sunt  auctores  qui  aflirmant,  Christifideles  sanctum  Viae 
Crucis  exercitium  peragentes,  non  solum  hicrari  indulgentias  Viae 
sacrae  de  Jerusalem,  sed  etiam  illas  ceteris  locis  Terrae  Sari' 
ctae  concessas.  Probant  sententiam  suam  Constitutione  Benedicli 
Xlll,  quae  incipit  Inter  plurima,  quaeque  dictae  sententiae  favere 
videtur,  dum  declarat  «  Fratres  et  Moniales  ac  personas  superius 
memoratas,  exercitium  Viae  Crucis  hujusmodi  peragentes...  frui  et 
gaudere  indulgentiis  ac  privilegiis,  quae  Romani  Pontifices  Locis 
Sanctis  ac  ihorum  stationibus  intjxt  et  extra  Jerusalem  largiti  fue- 
runt,  perinde  ac  si  exercitium  praediclum  ibidem  peragerent » . 

Verum,  quia  Monita  saepe  commemorata,  sunt  documenta  de 
mandato  Clementis  XII  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  emanata 
ad  ordinandum  pium  Viae  Crucis  exercitium,  quaeque  praedi- 
ctae  Constitutioni  Inter  plurima  posteriora  sunt,  merito  infertur 
praefata  Monila,  sed  speciatim  Monitum  IX,  habenda  esse  tam- 
quam  authenticam  explicationem  seu  interpretationem  verborum, 
quibus  Benedictus  XIII  usiis  est  in  citata  Conslitutione.  Magis 
ergo  ad  veritatem  accedit  sententia  hodie  communis,  quod  scihcet 
standum  sit  declarationi  Clementis  XII  ad  Monitum  IX,  quo  enun- 
tiatur,  fideles  pium  Viae  Crucis  exercitium  peragentes,  easdem 
consequi  indulgentias,  quas  consequerentur,  si  personaliter  visi- 
tarent  stationes  Viae  Crucis  in  Jerusalem.  —  Comprobatur  ex 
Raccolta,  pag.  111,  in  qua  habetur :  Fideles  devote  visitantes  Viam 
Crucis,  consequi  possunt  omnes  iUas  indulgentias  a  Summis  Pon- 
tificibus  jam  concessas  fidelibus  christianis,  qui  personaliter  visi- 
tant  Loca  Sancta  de  Jerusalem. 

1215.  Monendi  sunt  igitur  Christifideles,  ut  in  peragendo  pio 
S.  Viae  Crucis  exercitio,  praeter  unam  indulgentiam  plenariam  pro 
semetipsis  acquirendam  si  velint,  ceteras  omnes,  sive  plenarias, 
sive  partiales,  applicent  animabus  Purgatorii,  vel  omnibus  in  ge- 
nere,  vel  uni  sive  pluribus   determinate,  ad  beneplacitum,  juxta 


54:2  PARS   II.    DK    INDULGKNTIIS   IN   SPECIE. 

cujuscumque  charitatem,  pietalem  et  devotionem.  Praedicta  appli- 
catio  indulgentiarum  fieri  debet  in  principio  pii  exercitii,  vel  sal- 
tcm  aute  cjusdcin  finem. 

1216.  Indulgentiae  devoto  S.  Viae  Crucis  exercitio  adnexae, 
etiam  noclis  tenipore  acquiri  possunt.  Sacra  enim  Congregatio  per 
Decretum  Urbis  et  Orbis  de  die  1  Martii  1819  ad  propositum  sibi 
dubium  : 

Ulrum  indulgentiae  Viae  Crucis  adnexae,  uti  ceterae  pas- 
sint  noctu  obtineri,  opera  injuncta  adimplendo  ? 

Respondit:...  ^pm^  indulgentias  aeque  diei  ac  noctis  tempore 
lucrifieri  posse  (Decr.  auth.  N.  245). 

1217.  Omnes  indulgentiae  stationibus  Viae  Crucis  adnexae,  sunt 
etiara  fidelibus  defunctis  applicabiles,  prout  declaravit  Benedictus 
Xlll  in  Const.  Inter  plurima,  et  patet  ex  Raccolta,  pag.  XXVIIl,  3). 

1218.  Tempore  Jubilaei  indulgentia  Viae  Crucis,  prout  gene- 
raliter  ceterae  oranes,  suspensae  reraanent,  eo  sensu,  quatenus  ac- 
quiri  nequeant  pro  vivis,  sed  utique  pro  defunctis,  pro  quibus 
semper  vigent,  semperque  lucritieri  possunt  (Vid.  supra  n.  471). 

1219.  Quamvis  generatim  ad  Viae  Crucis  exercitium  peragen- 
dum  orania  terapora  sint  apta,  taraen  aptius  speciaH  raodo  est  il- 
lud,  quod  raeraoriae  passionis  Doraini  nostri  Jesu  Christi,  nec  non 
sanctae  raortificationi  et  poenitentiae  est  singulari  modo  consecra- 
tura.  Tale  est  terapus  Quadragesiraa^e,  raaxirae  hebdoraadae  raajo- 
ris,  feriae  sextae  totius  anni,  quatuor  anni  terapora,  dies  festi  In- 
ventionis  et  Translationis  sanctae  Crucis,  dies  Corameraorationis 
oranium  Defunctorum,  aliique  dies,  qui  prae  reliquis  anni  diebus 
raelius  expriraunt  passionis  Rederaptoris  mysteria,  vel  in  quibus 
fideles  a  sancta  Matre  Ecclesia  invitantur  speciali  modo  ad  poeni- 
tentiara,  vel  ad  defunctorura  aniraas  e  Purgatorii  poenis  nostris 
precibus  sublevandas. 

1220.  Ob  raajorera  fideliura  coraraoditatem  et  ad  reraovendam 
tempore  divinorura  Officiorura  quaracuraque  perturbationera,  exer- 
citiuni  publicum  S.  Viae  Crucis  opportunius  peragitur,  generatim 
loquendo,  diebus  Dorainicis  et  festivis  post  vesperas  vel  aliis  die- 
bus  in  sero. 

1221.  Quando  stationes  Viae  Crucis  canonice  erectae  sunt  in 
ecclesiis,  oratoriis  publicis,  in  coeraeteriis,  aliisque  locis  publicis, 
omnes  Christifideles  eas  devote  visitantes  acquirere  possunt  in- 
dulgentias.  Si  vero  erectae  sint  in  locis   non  publicis,   indulgen- 


CAI>.    VI.    VIA    CRUCIS.  543 

liae  lucrifieri  nequeunt,  nisi  a  personis  in  concessionis  rescriplo 
nominatis,  —  Hinc  qnoad  stationes  erectas  in  conventibus,  in  lio- 
spitalibus,  conservatoriis,  aliisque  locis  piis,  indulgenliae  acquiri 
possunt  ab  omnibus  inibi  habitantibus ;  et  si  aliter  non  sit  dispo- 
situni  in  Rescripto  concessionis,  etiaui  illi  indulgentias  consequi 
possunl.  qui  illuc  conveniunt  ul  assislant  instruclionibus,  functio- 
nibus,  aliisque  piis  exercitiis,  quae  in  dictis  locis  fuint.  —  In  ora- 
toriis  vero  privatis  seu  domesticis,  indulgentiae  acquiri  tantum 
possunt  ab  Indultariis,  eorumrjue  consanguineis,  afjinibus,  servis 
et  famulabus  secum  cohabitantibus.  Ceterum  quoad  lioc  attente 
inspiciendus  est  tenor  Hescripti. 

Ex  gratia  oblineri  potest  facultas,  qua  eliam  aliae  personae 
extraneae  visilare  possint  Viam  Crucis  in  privato  oratorio  alterius 
familiae  canonice  erectam,  et  lucrari  indulgentias ;  sub  conditione 
tamen  ut  accedat  consensus  patroni  seu  paironae  oratorii,  et 
usque  dum  oratores  vel  oratrices  sub  eodem  tecto  commorabun- 
tur  (Vid.  Rescr.  autb.  N.  387,  pag.  300). 


§  XI. 


QUAESTIO  :  AN  INDULGENTIAE  EXERCITIO  VIAE  CRUCIS  ADNEXAE 
PLURIES  IN  DIE  LUCRARI  POSSINT. 


1222.  S.  Congregatio  Indulgentiarum  ad  hujusmodi  dubium 
sequentibus  verbis  propositum  : 

Utrum  ioties  in  die  lucrari  valeant  indulgentiae  exercitio  Viae 
Crucis  adnexae,  quoties  illud  iteralur  ? 

Respondit :  Ex  documentis  non  consiat,  indulgeniias  pro  pio 
exercitio  Viae  Crucis  concessas  toties  lucrari,  quoiies  praefatum 
pium  exercilium  iteraiur  (Decr.  10  Sept.  1883,  apud  Rescr.  autb. 
N.  442,  pag.  G79). 

1223.  Exinde  auctor  Insiructionis  infert,  semel  lantum  in  die 
acquiri  posse  indulgentias  sallem  plenarias  pio  exercitio  Viae  Cru- 
cis  adnexas.  Dicit  enim  :  posi  hujusmodi  S.  Congregaiionis  re- 
sponsum...  memoraiam  auciorum  (qui  afTirmant  indulgentias  Viae 
Crucis  pluries  in  die  lucrifieri  posse)  sententiam  omnino  relin- 
quendam  putamus,  et  praefatum  dubium  ex  principiis  gcnera- 
Ifhus  msolvendum  opinamur  (Insir.  n.  44). 


o44  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Laudalns  aiictor  tribus  ralionibus  opinionem  suam  confirmare 
conatur  :  1°  Responsione  S.  Gongregationis  modo  relata  ;  2''  Decreto 
Dclatae  saepius  edito  ex  mandato  ven.  Innocentii  XI  die  7  Martii 
1G78,  quod  sic  se  liabet :  semel  dumtaxat  in  die  plenariam  in- 
dulgentiam  in  certos  dies  ecclesiam  visitantibus  concessam,  vel 
aliud  opus  pium  peragentibus,  lucrifieri  (Decr.  autb.  N.  18); 
3**  Raccolla. 

Ast,  ex  responsione  S.  Congregationis  quae  simpliciter  declarat, 
ex  documentis  non  constare,  nullo  jure  inferri  certo  potest,  indul- 
gentias  pio  exercitio  Viae  Crucis  adnexas  non  posse  pluries  in  die 
lucrari.  S.  Congregatio  praedicto  suo  responso  nec  affirmat,  nec 
negat,  nec  utitur  consueta  formula :  detur  Decretum  Delatae  sae- 
piiis.  Ipsa  declarat  tantummodo,  ex  documentis  ab  ea  hucusque 
examinatis  non  constare.  Quare  ex  praefato  responso  nulla  alia  de- 
ductio  trahi  potesl,  nisi  sequens :  ergo  dubium  super  memorata 
quaestione  adfiuc  remanet. 

Adde,  tam  in  dubio  proposito,  quam  in  respectivo  responso 
S.  Congregationis,  agi  de  indulgentiis  sine  distinctione  inter  pte- 
narics  et  partiales.  Si  igitur  praefatus  auctor  Instructionis  aesti- 
mat  plenarias  Viae  Crucis  indulgentias  pluries  in  die  acquiri  non 
posse,  cur  id  non  affirmat  de  partiahbus  quoque  ?  Id  enim  legi- 
time  sequeretur  ex  praedicto  responso :  ex  documentis  non  con- 
stat  etc.  Quasi  diceretur :  non  constat  nec  de  indulgentiis  plena- 
riis,  nec  de  indulgentiis  parlialibus. 

Nec  ex  Decreto,  quod  incipit  Delatae  saepius,  R.  P.  Michaei 
Sleutjes,  auctor  egregius  Instructionis ,  potest  aliquid  certi  dedu- 
cere  in  favorem  suae  thesis.  Primo  notamus,  esse  opinionem  plu- 
rium  Doctorum  affirmantium,  praedictum  Decretum  comprehendere 
tantummodo  indulgentias  pro  vivis,  non  vero  illas  pro  defunctis 
apphcabiles,  ut  videre  quisque  potest  apud  Ferraris,  verb.  Indul- 
gentia  art.  V.  n.  9.  De  qua  re  Prinzivalh  in  sua  coUectione  De- 
cretorum,  Append.  nota  f.  pag.  193,  haec  habet :  «  Notandum  est, 
quod  indulgentia  plenaria  pro  vivis,  concessa  in  diem  certum, 
ecclesiam  locumve  visitantibus,  non  acquiritur  nisi  semel,  juxta 
Decretum  Innocentii  XI,  7  Martii  1G78,  quod  incipit  Delatae  sae- 
pius  ».  Fere  iisdem  verbis  res  eadem  affirmatur  in  Rescriptis  au- 
thenticis  pag.  ;)77  in  nota,  ubi  legitur :  «  Juxta  memoratum  De- 
cretum  indulgenlia  plenaria  pro  vivis  concessa  in  diem  certum, 
ecclesiam  locumve  visitantibus,  non  acquiritur  nisi  semel  in  die  ». 


CAP.    VI.    VIA  CRUCIS.  545 

—  Si  haec  interprelatio  vera  esset,  patet  argnmentiim  ex  Decreto 
Delatae  saepius  depromptum  nulliiis  esse  roboris. 

Sed  liis  omissis,  adnotare  sufficiat,  legem  quamcumque  suas 
liabere  exceptiones,  et  citatum  Decretum  habet  revera  suas  exce- 
ptiones,  ut  expresse  affirraatur  in  ipsa  authentica  Raccolta,  ad 
quam  etiam  provocat  laudatus  P.  Sleutjes.  In  ea  enim  legitur : 
«  Ab  hac  regula  generali  (per  Decretum  Delatae  saepius  statuta) 
excipiuntur  indulgentia  diei  2  Augusti  communiter  de  Portiuncula 
nuncupata,  et  aliae  seu  alia  aliqua:  Da  questa  regola  generale 
sono  eccettuate  la  indulgenza  del  secondo  giorno  di  Agosto,  co- 
munemente  chiamata  della  Porziuncola,  e  qualche  altra,  le 
quali  possono  acquistarsi  piu  volte  nel  medesim.o  giorno  (Rac- 
colta,  edit.  1886,  pag.  XXVI). 

Si  praeter  illam  de  Porliuncula,  aliae  quoque  sunt  indulgen- 
tiae  plenariae,  quae  excipiuntur  a  regula  generali,  quaeque  pro- 
inde  acquiri  possunt  pluries  in  die,  iterando  idem  opus  injunctum, 
rationabilis  praesumptio  certe  favet  pio  S.  Viae  Crucis  exercitio, 
quod  est  opus  prae  ceteris  sanctius,  ut  ait  S.  Leonardus,  a  Sum- 
mis  Pontificibus  maxime  fidelibus  commendatum,  atque  innumeris 
spiritualibus  gratiis  ac  privilegiis  locupletatum.  Et  sane: 

1°  Ilanc  sententiam  suadet  pius  et  singularis  favor  ipsius 
Apostolicae  Sedis  in  piissimum  Viae  Crucis  exercitium.  Summi 
enim  Pontifices  tum  Bullis  tum  Brevibus  singularem  semper  solli- 
citudinem  ostenderunt  in  eo  per  paroecias,  per  ecclesias,  per  alia- 
que  loca  propagando ;  sapientes  regulas  ac  monita  statuerunt  tam 
pro  canonica  erectione  stationum,  quam  pro  directione  fidelium  in 
devoto  exercitio  peragendo ;  innumeris  favoribus  coelestibus  dita- 
runt  ad  alliciendos  Christifideles  ad  illud  frequentandum. 

T  Favet  huic  opinioni  communis  persuasio  fidelimn,  qui 
iterantes  pium  Viae  Crucis  exercitium,  non  dubitant  easdem  de- 
nuo  acquirere  indulgentias. 

3°  Probatur  ex  communi  traditione  in  Ordine  Fratrum 
Minorum,  in  quo  semper  creditum  est,  indulgentias  V^iae  Crucis 
toties  acquiri,  quoties  sanctum  exercitium  iteratur.  Nec  ista  tra- 
ditio  est  contemnenda ;  siquidem  Ordini  Seraphico  Custodia  Ter- 
rae  Sanctae,  ubi  documenta  asservabantur,  concredita  fuit  a  S.  Sede, 
ac  in  ejusdem  Ordinis  ecclesiis  tanlum  erigebantur  primitus  sta- 
tiones  Viae  Crucis  curn  adnexis  indulgentiis.  Praesumi  ergo  licet, 
in  Ordine  noslro  veram  super  hac  maleria  tradilionem  conservari. 

33 


54 ()  PARS   II.    DE    INDLLGENTIIS   IN    SPECIE. 

4*'  Probalur  auctoritate  Scriptoriim,  qui  communiter  hanc 
senlentiani  tnenlur,  ut  aperte  fatetur  ipse  auctor  Instructionis, 
qui  scribit :  Communi  sententia  auctores,  praesertim  recentiores, 
affirmant,  inilulgentias  Viae  Crucis  pluries  in  die  lucrifieri  posse 
(Instr.  n.  44).  Ne  in  longum  abeamus,  nos  omittimus  eorum  ci- 
tare  nomina.  Sulficiat  commemorare  inter  recentiores  cl.  F.  Labis 
canonicum  Tornacensem,  qui  in  egregio  suo  opere :  Le  Chemin  de 
la  Croix,  edit.  1891,  sententiam  nostram  defendit ;  P.  Ulrich,  Re- 
demptorisla,  a  laudato  Labis  citatus ;  Auctor  Tractatus  de  Indul- 
gentiis  ad  usum  alumnorum  Seminarii  Archiepiscopalis  Mechli- 
niensis,  Mechliniae  1890  ;  cL  P.  Lehmkuhl,  qui  in  sua  Morah  voL 
II,  n.  559  pag.  394,  nota  %  edit.  sexta,  postquam  dixisset,  quod 
ex  responsione  S.  Congregationis  supra  relata,  res  neque  affirma- 
tur,  neque  negatur,  sed  relinquitur  objective  dubia,  subjungit: 
Jnclino  tamen  in  eorum  opinionem,  qui  putent,  illas  pluries,  i.  e. 
toties  quoties  acquiri  posse  etc. ;  quibus  addere  placet  testimonium 
P.  Bogerii  Abbanii  a  Solerio,  qui  in  sua  Historia...  Viae  Crucis, 
edita  Fulginiae  an.  1867,  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  ap- 
probata,  ita  scribit  pag.  226,  n.  562 :  «  Indulgentiae  Viae  Crucis 
semel  tantum  applicari  utiliter  possunt  viventibus ;  nam  semel  re- 
missa  poena  temporah  plenariae  indulgentiae  acquisitione,  nil  ul- 
terius  remittendum  restat.  Defunctis  autem  sunt  applicabiles  to- 
ties  quoties  visitatur  exercitium  ipsum  dolorosum :  quod  enim 
nunc  prodest  uni  defuncto,  in  reiteratione  prodest  alleri,  et  quo 
plus  repetitur  exercitium,  eo  magis  augetur  numerus  fidelium  pa- 
radiso  inserendorum  ». 

5°  Probatur  argumento  desumpto  ex  authentico  Summario 
Jndulgentiarum  seraphicae  Chordigerorum  Archiconfraternitati 
concessarum.  Ibi  haec  leguntur : 

«  Confratribus  igitur  et  consororibus,  ex  praedictis  Summo- 
rum  Pontificum  concessionibus  et  Brevi  etiam  Exponi  nobis  ven. 
Innocentii  XI,  die  15  Maji  1688  edito  (Chron.  t  III,  part.  I,  pag. 
286),  communicantur,  praeter  ahas  multas  nostratibus  assignatas, 
indulgentiae  pro  recitatione  Coronae  septem  Gaudiorum  B.  Ma- 
riae  Virginis,  pro  statione  SS.  Sacramenti,  et  pro  exercitio 
Viae  Crucis :  quae  praecipuae  habentur  ac  pretiosissimae,  et  a 
Tertiariis  eliam  et  Chordigeris  omnibus  in  gratia  existentibus  to- 
TiES  QuoTiES  lucrari  possunt,  et  Purgatorii  animabus  applicari  » 
(Rescr.  auth.  Summ.  23,  pag.  434  et  seq.  n.  XII). 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  547 

Cuiii  igilur  in  praedicto  Summario  Chordigerorum  clare  expres- 
sisque  verbis  affirmetur,  indulgentias  exercitio  Viae  Crucis  adne- 
xas  ioties  lucrari,  quoties  repetitur  opus,  videtur  non  posse  am- 
plius  dubitari  de  thesi,  quam  nos  defendendam  suscepimus.  Si  se- 
cus  foret,  infirmari  videretur  authenticitas  praefati  Summarii,  con- 
cordantis  cum  originalibus. 

Meminisse  quoque  juvat,  post  editum  responsum  S.  Congre- 
gationis  supra  relatum,  nempe :  Ex  documeniis  non  constat  etc, 
accessisse  ad  Rmum  P.  Ministrum  Generalem  Bernardinum  a  Portu 
Romatino  quemdam  pium  et  doctum  Consultorem,  qui  eidem  P.  Mi- 
nistro  Generah  declaravit,  mentem  S.  Congregationis  in  hujusmodi 
negotio  minime  fuisse  aliquid  decidere,  vel  negare  indulgenlias 
Viae  Crucis  pluries  in  die  hicrari  posse,  sed  tantum  declarare  ex 
documentis  ab  ea  hucusque  examinatis  non  constare :  ideo  autem 
hoc  modo  respondisse,  ut  sibi  relinqueret  viam  ad  ahter  defmien- 
dum,  si  forte  in  posterum  ahquod  favorabile  vel  contrarium  do- 
cumentum  occurreret.  De  hoc  quod  asserimus,  extat  brevis  me- 
moria  in  Aciis  Ordinis  Minorum  ann.  V,  pag.  54  in  nota,  quae 
sic  se  habet : 

«  Ex  praefato  Decreto  Sacra  Congregalio  declaravil  lantum- 
modo,  non  constare  ex  documentis  indulgentias  Viae  Crucis  exer- 
citio  adnexas  toties  in  eadem  die  lucrari  posse,  quoties  ihud  ite- 
ratur ;  sed  minime  decidere  vohiit  fideles  easdem  revera  non  lu- 
crari,  juxla  exphcationes  Rmo  nostro  Minislro  Generah  viva  voce 
datas.  Multa  etenim  documenta,  indulgentias  Viae  Crucis  concernen- 
lia,  temporum  injuria  vel  diversis  causis  periisse  compertum  est. 
Fideles  ergo  piuries  in  die  pium  exercitium  peragere  possunt  cum 
intentione  indulgenlias  lucrandi,  sicut  in  universo  Ordine  Fratrum 
Minorum  et  mente  et  praxi  semper  creditum  est». 

1224.  Nota.  Viae  Crucis  stationibus  plurimae  indulgentiae,  ut 
ex  dictis  abunde  claret,  adnexae  sunt,  quas  in  pio  exercitio  per- 
agendo  intendere  res  certo  sancta  est.  At  Christifidehs  non  unice 
indulgentias  intendere  debet,  ita  ut  si  hae  concessae  non  fuissent, 
iUud  nuUatenus  perageret.  Etiam  in  casu  quo  stationes  Viae  Crucis 
non  forent  tot  coelestibus  favoribus  locupletatae,  cuique  omni  sol- 
hcitudine  adlaborandum  foret  in  tam  pio  et  sancto  opere  se  exer- 
cere,  quia,  ut  ait  S.  Leonardus,  hoc  devotionis  exercilium  est  ce- 
teris  antiquius,  magis  pium,  omnibus  excellentius,  imo  dici  po- 
test  devotio  omnium  devotionum  mater  et  regina.  Insuper,  in  prae- 


o48  PARS   II.   DE    INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

falo  exercitio  peragendo  frequentes  esse  debemus,  ut  in  nobis  ex- 
citentur  amoris  et  compassionis  affectus  erga  divinum  Redempto- 
rem,  ad  ostendendam  animi  nostri  gratitudinem  erga  eum,  qui  tot 
tormenta  contumeliasque  pertulit  amore  nostri,  ad  fortiores  nos 
ipsos  reddendos  in  perferendis  humililer  et  patienter  exemplo  sui 
tribulationibus  hujus  mundi,  ac  denique  ad  obtinendas  gratias, 
quas  Jesus  Christus  passione  sua  nobis  promeruit,  quibus  certe 
nihil  sanctius  nihilque  nobis  utilius  esse  potest. 

§  XII. 

CONDITIONES  AD  LUCRANDAS  INDULGENTIAS  VIAE  CRUCIS. 

1225.  Praecipuae  conditiones  pro  acquirendis  indulgentiis  pio 
exercilio  Viae  Crucis  adnexis  (quae  tam  vivis  quam  defunctis  ap- 
plicari  possunt)  sunt  tres : 

1°  Meditatio  passionis  Domini  nostri  Jesu  Christi. 
2°  iMotus  localis  de  una  statione  ad  aliam. 
3°  Visitatio  non  interrupta,  saltem  moraliter,  quatuorde- 
cim  stationum. 

1226.  De  prima  conditione  habetur  authentice  declaratum : 
«  Non  est  necesse  recitare  sex  Pater  cum  Ave  ad  singulas  sta- 
tiones,  ut  putant  nonnuUi,  sed  sufficit  meditari,  quantumvis  bre- 
viter,  passionem  Domini,  quod  est  opus  injunctum  ad  lucran- 
das  sacras  indulgentias,  et  juxta  morem  jam  inductum  recitare 
unum  Paler  cum  Ave  ad  singulas  cruces,  actumque  contritionis 
ehcere  »  (Monitum  VI). 

1227.  Cum  opus  injunctum  pro  lucrandis  indulgentiis  Viae 
Crucis  sit  meditatio  Dominicae  passionis,  consequitur  miinme  ne- 
cessarias  esse  preces  vocales.  Unde  S.  Congregatio  Indulgentiarum 
iterum  deciaravit: 

Recitatio  Orationis  Dominicae  et  Angehcae  Salutationis  lam 
pro  unaquaque  Viae  Crucis  statione,  quam  sexies  easdem  preces 
iterare  post  absolutas  omnes  stationes  est  tantum  laudabilis  con- 
suetudo  a  nonnuHis  inducta,  minime  vero  necessaria  conditio  ad 
lucrifaciendas  Viae  Crucis  indulgentias  etc.  (Decr.  2  Junii  1838. 
N.  259;  20  Junii  1836.  N.  257  ad  2°^;  Raccolta,  pag.  111). 

Est  item  laudabilis  consuetudo,  minime  vero  necessaria  con- 
ditio  ad  lucrandas  indulgentias,  recitatio  f.  Adoramus  te  Chri- 
ste  elc.  et  y.  Miserere  nostri  Domine  etc.  (Raccolta,  pag.  111). 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  549 

Quamvjs  recitalio  Orationis  Dominicae,  Angelicae  Salutationis, 
aliarumque  precum  vocalium  non  sit  necessaria  ad  lucrandas  in- 
dulgentias  Viae  Criicis,  tamen  consuetudo  eas  etiam  recitandi,  dum 
pium  exercitium  peragitur,  valde  laudabilis  est,  ideoque  non  de- 
relinquenda,  maxime  quando  pium  exercitium  in  communi  vel 
solemniter  peragitur. 

1228.  Nec  Confessio  nec  Communio  requirititr,  cum  neutra 
a  S.  Sede  praescribatur.  Sed  quia  pro  lucranda  indulgentia  gene- 
ratim  exigitur  status  gratiae,  ideo  consulitur,  ut  in  pii  exercitii 
initio  eliciatur  contritionis  actus,  non  quidem  ut  conditio  ad  lu- 
crandas  indulgentias,  sed  ut  mera  dispositio,  quatenus  nempe  si 
quis  in  statu  peccati  mortalis  reperiatur,  ac  propterea  incapax 
lucrandae  cujusvis  indulgentiae,  per  perfectam  contritionem  cum 
proposito  Confessionis  ad  statum  gratiae  restituatur,  et  capax  fiat 
indulgentias  consequendi  (vid.  n.  131).  Is  autem  qui  in  statu  gra- 
tiae  reperitur,  etsi  ad  contritionis  actum  non  teneatur,  valde  tamen 
utiliter  eum  eliciet  ad  peragendum  majori  fructu  pium  exercitium. 

1229.  Ex  adductis  ergo  patet,  opus  injunctum  ad  lucrandas 
indulgentias  Viae  Crucis  esse  solummodo  meditationem  passio- 
nis  Domini  nostri  Jesii  Cliristi.  Non  est  autem  necessarium  ut 
medilatio  fiat  supra  singulis  mysteriis,  quae  a  quatuordecim 
stationibus  repraesentantur ;  sufficit  meditari  in  genere  passionem 
Domini.  Id  constat  ex  Monitis  VI  et  IX,  in  quibus  non  solum 
nulla  fit  mentio  de  meditatione  singulorum  mysteriorum  qualuor- 
decim  stationibus  respondentium,  sed  expressis  verbis  dicitur : 
sufficit  meditari,  quantumvis  hreviter,  passionem  Domini.  Quod 
quidem  confirmatur  ex  Raccolta  pag.  111,  qua  docemur :  Christi- 
Gdeles  in  peragendo  Viae  Crucis  exercitio,  meditentur  passionem 
divini  Redemptoris  Jesu  Christi  secundum  propriam  cujusque 
capacitatem  (nel  visitare  la  Via  Crucis  si  vada  considerando 
la  Passione  det  nostro  divin  Redentore  Gesil  CjHsto  secondo  la 
propria  capacitdj.  lisdem  fere  verbis  haec  veritas  enuntiatur  in 
Summario  Indulgentiarum,  quibus  gaudet  Confraternitas  Devo- 
torum  Jesu  Christi  ad  Calvarium  (vulgo  Sacconi  rossij,  a  S. 
Congregatione  uli  authentico  recognito  die  8  Febr.  1854.  Ibi  dici- 
tur :  Ad  lucrandas  indulgentias  Viae  Crucis,  requiritur  juxta  Con- 
stitutiones  Apostohcas,  ut  visitando  sanctam  Viam  Crucis  recogite- 
tur  passio  divini  nostri  Redemptoris  Jesu  Christi  juxta  unius- 
cujusque  capacitatem  (Rescr.  auth.  pag.  504). 


550  PARS   II.    DE  INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Quapropter,  jiixta  doctrinam  S.  Leonardi  a  Portu  Mauritio,  ad 
lucrandas  indiilgentias  Viae  Crucis  sufficit  in  pio  exercitio  per- 
agendo  recogitare  seu  medilari  unum  vel  plura  ex  mysteriis  a 
stalionihus  repraesentatis,  vel  etiam  passionem  Jesu  Christi  in 
genere. 

Imo  addimus  cum  eodem  S.  Leonardo,  pro  personis  rudibus 
ac  simplicibus,  quae  nesciunt  meditari,  nec  distincte  et  ordinate 
raysteria  passionis  considerare,  sufficere  ad  lucrandas  indulgentias, 
ut  sciant  cruces  vel  imagines,  quas  visitant,  repraesentare  ea  Loea 
Sancta,  in  quibus  Jesus  Christus  Dominus  noster  passics  est 
pro  nobis  gravissima  tormenta,  et  hac  cogitatione  diligenter  curent 
in  eorum  cordibus  excitare  compassionis  allectum  erga  patientem 
Redemptorem  (S.  Leonardo,  Via  Sac7^a  spianata,  3*  considerazione). 

Nihilominus  si  quis  soleret  meditari  passionem  Domini,  prout 
hujus  mysteria  repraesentantur  per  singulas  stationes,  proculdu- 
bio  optime  se  gereret.  Sic  enim  haberetur  contemplatio  omnium 
poenarum,  opprobriorum  ac  cruciatuum,  quos  amantissimus  Redem- 
ptor  noster,  ut  humanum  genus  redimeret,  a  domo  Pilati  usque  ad 
Calvarii  montem  sustinuit,  pretiosum  sanguinem  suum  effandens. 

1230.  Secunda  conditio  ad  lucrandas  Viae  Crucis  indulgentias 
est,  ut  fiat  aliquis  corporis  motus,  seu  transitus  deuna  statione 
ad  aliam.  In  Monito  enim  VJI  chre  praescribitur,  «  quod  ubi  nul- 
lum  adsit  impedimentum,  singulae  stationes  sunt  visitandae  » . 
Et  S.  Congregatio  Indulgentiarum  etiam  clarius  hanc  obhgationem 
confirmat.  Nam  interrogata :  «  An  Christifideles  in  magno  popuh 
concursu,  maxime  cum  ecclesia  repleta  et  compressa  sit  devotis, 
possint  sine  corporis  motu  de  loco  in  locum  indulgentias  Viae 
Crucis  hicrari  ? 

S.  Congregatio  respondit :  Negative,  absque  speciali  indulto. 
Singula  enim  Summorum  Pontificum  Decreta  affirmant,  inter  ahas 
conditiones  pro  acquirendis  stationum  Viae  Crucis  indulgentiis,  ne- 
cessario  reqimn  aliquem  corporHs  motam,  ut  clarius  declaratum 
est  ab  hac  Sacra  Congregatione,  nempe :  Transeundum  esse  ab 
una  statione  ad  aliam,  in  quantum  sinit  aut  multitudo  perso- 
narumy  quae  eas  visitant,  aut  angustia  loci,  ubi  sunt  erectae  » 
(Decr.  2G  Febr.  1841.  N.  287). 

Istiusmodi  praescriptio  semper  est  observanda,  praeserlim  in 
priuato  exercitio,  quando  nempe  fideles  illud  peragunt  in  parti- 
culari :  siquidem  circa  hoc  nuNa   invenitur  exceptio,  nisi  ea  ob- 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  551 

lineatiir  vel  obtenla  sit  per  speciale  indultum.  Unde  in  Monito  VII 
habetur :  «  Si  Via  Crucis  erecta  fuerit  in  ecclesia,  ah  ea  per- 
agenda  abstineant  fideles  tempoi^e  divinoriim  0/ficiorum,  Missae, 
uti  etiam  quando  talis  sit  in  ecclesia  concursus,  ut  ea  peragi 
7iequeat  absque  tumultu  ac  perturbatione  »  etc. 

1231.  Regulae  generali  de  corporis  motu  ab  una  statione  ad 
aliam  datur  exceptio  pro  exercitio  pubtico  seu  in  communi,  quando 
tamen  ob  fidelium  multitudinom  perturbatio  in  ecclesia  excitari 
potest.  Tunc  en  methodus  observanda : 

Pro  publico  exercitio  Viae  Crucis,  qiiando  pertnrbatio  exci- 
tari  potest,  observetur  metbodus  a  S.  Leonardo  a  Portu  Mauritio 
proposita,  ut  videlicet,  unoquoque  de  populo  suum  locum.  tenente, 
Sacerdos  cum  duobus  clericis  sive  cantoribus  circumeal,  ac  sistens 
in  quaiibet  slatione,  ibique  recitans  peculiares  consuetas  preces, 
ceteris  alternatim  respondentibus ;  pro  privato  autem  tribuatur 
Episcopis  facultas  praescribendi  tempus  pro  peragendo  dicto  exer- 
citio  opportunum  »  (Decr.  6  Aug.  1737.  N.  210). 

Cum  dicitur :  unoquoque  de  populo  suum  locum  tenente,  id 
non  impedit  quominus  popuhis  non  possit  se  vertere  ad  singulas 
stationes,  genuflectere  ac  se  erigere  cum  Sacerdote  circumeunle  ac 
consuetas  preces  recitante.  Imo  ita  est  faciendum,  vel  saltem  po- 
pulo  suadendum  juxta  S.  Leonardum. 

Possunt  etiam  (si  ob  ecclesiae  amphtudinem  aut  alia  loci  ad- 
juncta  vix  aut  ne  vix  quidem  audiri  queat)  recitari  consuetae  pre- 
ces  a  Sacerdote  in  suggestu,  unde  ab  omnibus  audiatur,  dummodo 
alius  Sacerdos  cum  duobus  ctericis  sive  cantoribus  circumeat  et 
in  qualibet  statione  sistat.  Servata  hac  conditione,  quae  pro  Via 
Crucis  censenda  est  substantialis,  adquiri  poterunt  indulgentiae, 
quin  specialis  gratia  ad  id  concedatur  (S.  C.  de  Prop.  Fide  1  Mar- 
tii  1884,  penes  Instr.  pag.  (jd,  edit.  T). 

1232.  Extant  dioeceses,  imo  provinciae  ecclesiasticae,  in  qui- 
bus  in  pubhco  S.  Viae  Crucis  exercitio  jam  ab  initio  usus  inva- 
luit  hoc  modo  peragendi,  ut  clericus  vel  Sacerdos  in  sacro  pulpito 
genuflexus  manens,  recitet  populo  breves  considerationes  et  solitas 
preces  totius  Viae  Crucis ;  populus  autem,  unoquoque  suum  locum 
tenente,  post  singulas  stationes  sicut  Sacerdos  ipse  aliquem  cor- 
poris  motum  aut  genuflexionem  faciat,  et  oculos  ad  momentum 
versus  regionem  sequentis  stationis  convertat.  —  Etiam  in  privato 
exercitio  jam  ab  hominum    memoria  usus  pariter  invaluit  in  iis- 


5o2  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

dem  locis,  ut  in  scamno  suo  vel  loco  quisque  remaneat,  et  ibi 
genuflexus  totum  hoc  sanctum  exercitium  persolvat,  persuasus  se 
posse  lucrari  indulgentias,  dummodo  post  singulas  stationes  ali- 
quem  corporis  motum  faciat  et  paulisper  assurgat.  Ita  autem  fa- 
ciunt  sive  ecclesia  vacua  sit,  sive  sit  populo  referta. 

Rebus  sic  slanlibus,  porrectae  sunt  preces  Summo  Pontifici 
Pio  PP.  IX,  ut  concedere  dignaretur,  quatenus  pro  S.  Viae  Crucis 
exercitio  tam  publico  quam  privato  in  nominatis  dioecesibus  suf- 
ficiat  ad  indulgentias  annexas  prosequi  in  methodo  supradicta,  jam 
in  veterem  consuetudinem  deducta  etc. 

S.  Congregatio  Indulgentiarum,  attentis  pecuharibus  circum- 
stantiis,  de  speciali  gratia  in  exemplum  non  afferenda,  praevia 
sanatione  quoad  praeteritum  relate  ad  exercitium  Viae  Crucis,... 
permisit,  ut  enuntiata  methodus  in  praefatis  locis  servari  possit, 
ita  tarnen,  ut  CJmstifideles  saltem  in  loco,  ubi  manent,  pro  qua- 
lihet  Viae  Crucis  statione  assurgant  et  genuftectant  (Cf.  Rescri- 
plum  diei  iO  Martii  1868,  apud  Rescr.  auth.  N.  407). 

1233.  Tertia  conditio  ad  lucrandas  S.  Viae  Crucis  induigen- 
tias  est,  ut  quatuordecim  stationes  visitentur  uno  tractu,  quate- 
nus  nempe  pium  exercitium  notahiliter  et  moraliter  non  inter- 
rumpatur.  Ita  declaratum  est  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum 
sequentibus  Decretis : 

Fideles,  qui  stationes  Viae  Crucis  visitant  in  uno  eodemque 
die,  non  vero  uno  tractu,  sed  interposito  majori  vel  minori  inter 
stationes  temporis  intervallo,  non  lucrantur  indulgentias  (Decr.  22 
Jan.  18o8.  N.  385  ad  1-). 

Ahter  dicendum,  si  interruptio  non  sit  notahilis.  Interrogata 
enim  S.  Congregatio :  An  qui  exercitium  Viae  Crucis  peragunt,  et 
illud  ad  modicum  tempus  inte^Tumpunt,  puta  ad  audiendum 
Sacrum,  ad  sumendam  Eucharistiam,  ad  Confessionem  facien- 
dam  elc,  indulgentias  lucrentur  si  illud  prosequuntur,  vel  ad  in- 
dulgentiae  acquisitionem  oporteat  in  iis  casibus  illud  ab  initio 
reassamere  ? 

Respondit :  Affirmative  ad  'primam  partem,  dummodo  nota- 
hiliter  et  moraliter  exercitium  non  interrumpant ;  Negative  quoad 
secundam ;  et  ideo  non  oportet  in  his  casihus  illud  ah  initio 
reassumere  (Decr.  16  Dec.  1760.  N.  223  ad  4""). 

Palet  ergo,  interruptiones,  quae  in  pio  exercitio  Viae  Crucis 
peragendo  fieri  possunt,  non  impedire   indulgentiarum   acquisitio- 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  553 

nem  si  hreves  sint  et  rationabiles,  quia  uti  tales,  non  destruunt 
sancti  exercitii  unitatem.  Aliter  dicendum,  si  sint  per  longum 
tempus  protraclae,  praesertim  si  id  contingat  ob  causas  profanas. 
Tunc  enim  ad  lucrandas  induigentias  oporteret  pium  exercitium 
ab  initio  reassumere. 

1234,  Ceterum,  S.  Congregatio  commendat  ut  hoc  exercitium 
ubique  sit  uniforme,  nil  prorsus  immutando  quod  hactenus  ser- 
vatum  fuit  in  Conventibus  Ordinis  Minorum,  id  est,  si  sermo  sit 
de  exercitio  publico,  Via  Crucis  peragatur  processionahter  ab  uni- 
verso  populo  sub  ductu  unius  vel  plurium  Sacerdotum...  Ad  sin- 
gulas  stationes  ahquis  clericus  vel  Sacerdos  aUa  voce  legat  consi- 
derationem  mysterio  seu  stationi  respondentem,  et  recitato  Pater 
cum  Ave,  et  actu  contritionis  ehcito,  ulterius  procedatur,  inter 
unam  ahamque  stationem  interposito  cantu  Stabat  Mater  vel  al- 
terius  orationis ;  curentque  omnes  summa  se  gerere  modestia,  si- 
lentio  animique  attentione  (Monitum  V). 

§  XIII. 

E  P  I  L  0  G  U  S. 

1235.  Conspeclus  rerum  majoris"  momenti  quoad  stationes 
Viae  Crucis. 

1.  Stationes  Viae  Crucis  constituuntur  ex  parte  materiae  mt- 
cibus,  quae  debent  esse  numero  quatuordeciin. 

2.  Quatuordecim  cruces  debent  esse  ex  ligno  sub  poena  nul- 
hlatis. 

3.  Quatuordecim  hgneis  crucibus  adjungi  possunt,  et  lauda- 
biliter  adjunguntur,  tabulae  seu  imagines  sive  pictae  sive  sculptae, 
quae  tamen  minime  requirunlur  ad  validitatem  stationum. 

4.  Cruces  de  necessitate  benedici  debent  a  Sacerdote,  qui  ad 
hoc  legitimam  habeal  facultatem. 

5.  Imagines,  si  adsunt,  congruenter  benedicuntur;  earum  ta- 
men  benedictio  non  est  necessaria. 

6.  Benediclio  crucium  tam  valide  quam  licile  fieri  polest  sive 
ante  sive  post  earum  afQxionem.  Idem  dicendum  de  imaginibus, 
si  hae  quoque  benedici  velint. 

7.  Benedictio  crucium  fieri  debet  ab  erectore  non  privatiin 
in  propria  domo,  sed  in  loco  ubi  stationes  sunt  erigendae. 


004  PARS   II.    DE  INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

8.  Ereclor  tamen  non  lenelur  per  seipsum  cruces  et  tabulas 
collocare:  alter  quicumque  eas  affigere  et  collocare  polest  priva- 
tim  sine  caeremoniis,  et  etiam  alio  tempore. 

9.  Quare  Sacerdos  erigens,  benedictione  tabularum  et  crucium 
facta,  potest  in  domum  suam  reverli,  quin  expectet,  ut  cruces 
parieti  affigantur. 

10.  Exinde  consequitur,  erectorem  non  teneri  stationes  per- 
currere  easque  visitare,  ut  valida  sit  erectio. 

11.  Pro  legitima  Viae  Crucis  ereclicne  in  aliquo  Sanctimonia- 
lium  monasterio  sufficit  ut  cruces  benedicantur  ad  crates. 

12.  Ad  valorem  stationum  Viae  Crucis  necessaria  est  etiam 
crucium  affixio. 

13.  Inter  unam  aliamque  stationem  inlercedere  debet  aliqua- 
lis  distantia,  quae  tamen  non  est  determinata. 

14.  Si  cruces  primitus  benedictae  omnino  pereant,  nova  erectio 
canonica  necessaria  est.  Si  pereant  ex  minori  parte,  et  ideo  ex 
minori  parte  renovari  debeant,  licet  alias  illis  substiluere  absque 
ulla  benedictione,  ideoque  indulgentiarum  beneficium  non  amittunt. 

lo.  Si  cruces  aut  partim  aut  integre  e  loco  suo  removeantur 
ad  tempus,  ut  denuo  eidem  loco  restiluantur,  Indulgentiae  non 
pereunt,  ac  ideo  nova  erectione  non  indigent. 

16.  In  casu  remotionis,  si  stationes  in  aliam  ecclesiam  vel 
oratorium  transferanlur,  indulgentiae  non  lucrantur,  nisi  nova  ca- 
nonica  erectio  facta  fuerit. 

17.  Mulalio  crucium  seu  stationum  de  loco  in  locum  in  ea- 
dem  ecclesia  non  importat  annibilationem  indulgentiarum,  ac  ideo 
nova  erectio  non  requiritur. 

18.  Si  slationes  definitive  in  aliam  ecclesiam  seu  oratorium 
transferantur,  nova  erectione  opus  est. 

19.  Relate  ad  stationes  Viae  Crucis  in  oratorio  priuato, 
Indultum  a  S.  Sede  impetratum  eas  erigendi  non  cessat  in  casu 
quo  persona,  quae  illud  oblinuit,  alio  transferat  hahitationis  se- 
dem,  vel  oratorium  in  eadem  domo  7nutet,  illud  ex.  gr.  consti- 
tuendo  in  alio  cubiculo;  dummodo  tamen  locus,  in  quo  peracta 
est  erectio  Viae  Crucis,  neque  in  precibus,  neque  in  Rescripto  de- 
terminetur. 

20.  Ex  hujusmodi  tamen  mutatione  oratorii  oritur  necessitas 
novam  erectionem  peragendi,  in  qua  omnia  observanda  sunt,  quae 
observari  debent  in  prima  erectione. 


CAP.   VI.   VI A   CRUCIS.  5o5 

21.  Sacerdos  legitime  depiUatiis  ad  erectionem  in  priori  ora- 
torio  domestico  jam  factam,  non  potest  vi  prioris  tantum  delega- 
tionis  novam  erectionem  in  oratorio  miitato  peragere:  reqiiiritur 
nova  deputatio  seu  facultas. 

22.  Mortuo  primario  vel  primariis  indultariis,  illico  privi- 
legium  cessat,  ac  ideo  aliae  personae,  quae  secundario  loco  in 
Rescripto  nominantur,  nequeunt  amplius  dicto  privilegio  frui. 

23.  Plures  stationes,  ad  majorem  populi  vel  alicujus  Conven- 
tus  commoditatem,  erigi  possunt  in  eodem  loco,  ut  in  civitate,  op- 
pido,  ecclesia  et  Conventu,  etiam  sub  dio. 

24.  Loca,  in  quibus  stationes  Viae  Crucis  constituuntur,  de- 
bent  esse  decentia  ac  irreverentiis  non  obnoxia. 

25.  Auctorilas  ordinaria,  subordinata  tamen  Apostolicae  Sedi, 
est  penes  Ordinem  Minorum  S.  Francisci  de  corpore  Observanliae. 

26.  Minister  Generalis  facultatem  erigendi  Viam  Crucis  dele- 
gare  potest  tam  Sacerdotibus  subditis,  quam  non  subdilis.  Ceteri 
vero  Ordinis  Superiores  suis  tantum  subditis  religiosis  praefatam 
facultatem  committere  possunl. 

27.  Fratres  Minores,  ex  privilegio  S.  Sedis,  facultate  gaudent 
erigendi  stationes  Viae  Crucis  in  ecclesiis,  oratoriis  publicis  vel 
semipublicis,  in  coemeteriis,  in  locis  internis  sed  decentibus  et 
communibus  Conventuum,  Seminariorum,  Hospitalium,  aliorumque 
locorum  piorum.  Item  in  oratoriis  privatis,  quae  privilegio  cele- 
brandi  ibi  Missam  sunt  decorata. 

28.  Excipiuntur  oratoria  privata  seu  domestica  dicto  privi- 
legio  Missae  destituta,  nec  non  cellae  privatae  cujuscumque  per- 
sonae.  Pro  Viae  Crucis  erectione  in  hujusmodi  locis  requiritur  spe- 
ciale  indultum  S.  Sedis. 

29.  Respectu  locorum  facultas  erigendi  stationes  Viae  Crucis 
aequalis  est  in  omnibus  Superioribus  Ordinis  Minorum  in  suis 
tamen  respectivis  jurisdictionis  locis.  Quare  quod  polest  Minister 
Generalis  ubique  locorum,  potest  Provincialis  in  sua  provincia, 
Guardianus  in  suo  districtu  etc.  Guardianus  proinde,  prout  Mini- 
ster  Generalis  et  Provincialis,  jure  Viam  Crucis  erigit  sive  per  se, 
sive  per  suum  subditum  ab  eo  deputatum,  in  ecclesiis,  oratoriis 
publicis  vel  semipublicis,  oratoriis  domesticis  privilegio  celebrandi 
inibi  .Missam  ditatis  etc. 

30.  Sacerdotes  Ordini  Saraphico  extranei,  facultate  erigendi 
Viam  Crucis  muniti,  ea  uti  possunt  in  locis  tantum,  ubi  non  exi- 


556  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

stit  Conventus  Ordinis  Minorum.  Haec  limitatio   suh  poena  nul- 
litatis  appoiiitiir  in  Hescriptis. 

31.  Qui  obtinuit  facultatem  erigendi  stationes  Viae  Crucis, 
eam  debet  exhibere  Ordinario,  quae  tamen  obligatio  non  videtur 
praescripta  sub  poena  nullitatis.  Ab  bac  obligatione  eximuntur, 
generatim  loquendo,  alumni  Ordinis  Minorum,  utpote  qui  jure  or- 
dinario  erigunt.  Quoad  ceteros  Religiosos,  sufficit  testimonium  pro- 
prii  Superioris,  in  quo  fiat  mentio  obtenti  Rescripti. 

32.  Quae  in  scriptis  fieri  debent  ante  erectionem  sub  poena 
nullitatis  sunt:  Sacerdotis  erigentis  deputatio,  et  consensus  re- 
spectivi  Ordinarii  loci  et  Parochi,  nec  non  Superiorum  ecclesiae, 
monasterii,  hospitahs,  h)ci  pii  etc.  Haec  tamen  omnia  sunt  observanda, 
quando  loca,  in  quibus  stationum  erectio  fieri  debet,  pendent  a 
jurisdictione  Episcopi  et  Parochi;  quia  in  locis  exemptis  ab  eorum 
jurisdictione.  ut  sunt  ecclesiae  et  Conventus  Regularium,  sufficit 
ut  scripto  fiat  Sacerdotis  erigentis  deputatio  et  Superioris  Con- 
ventus  consensus.  Imo  si  ipse  Superior  erectionem  scripto  postu- 
laverit  et  ad  eam  faciendam  scripto  deputatus  fuerit,  in  his  actis 
consensus  ejus  implicite  habetur,  ac  ideo  nihil  aliud  ante  erectio- 
nem  requiritur. 

33.  Postulatio  erectionis  non  praescribitur  ut  in  scriptis  Qat 
sub  poena  nullitatis. 

34.  Post  erectionem  a  Sacerdote  erigente  fieri  debet  instru- 
mentum  erectionis  jam  peractae,  et  hoc  quamcitius,  ne  dubium 
in  posterum  oriatur  circa  praedictam  canonicam  erectionem. 

3o.  Pro  erectione  Viae  Crucis  in  oratoriis  domesticis  requi- 
ritur  in  scriptis  ante  erectionem  et  quidem  ad  validitatem, 
consensus  Rpiscopi  seu  Ordinarii,  et  domini  domus;  el  si  orato- 
rium  in  alium  iocum  transferatur,  nova  erectio  necessaria  est 
cum  iisdem  documentis  in  scriptis  ante  erectionem  sub  poena  nul- 
litatis. 

3G.  Memorata  documenta  minime  requirunlur  in  casu  reno- 
vationis  stationum:  tunc  suflQcit  novarum  crucium  benedictio. 

37.  Leo  PP.  XIII  die  7  Aprilis  1894  sanavit  omnes  erectiones 
hucusque  ob  quoslibet  defectus  invaiide  factas. 

38.  Indulgentiae  exercitio  Viae  Crucis  adnexae  plurimae  sunt, 
sed  earum  determinatus  numerus  exhiberi  nequit. 

39.  Praefalae  indulgentiae,  etiam  noctis  tempore  acquiri 
possunt. 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  557 

40.  Toties  quoties,  juxta  saltem  probabiliorem  sententiam,  lu- 
crari  possunt. 

41.  Conditiones  ad  lucrandas  indulgentias  exercitio  Viae  Cru- 
cis  adnexas,  praeter  statum  gratiae,  tres  praecipuae  sunt:  a)  nie- 
ditari  passionem  Domini;  b)  transire  de  una  statione  ad  aliam  ; 
c)  visitare  quatuordecim  stationes  sine  interruptione  saltem  morali. 

ARTICULUS   II. 

CRUCIFIXI  VIAE  CRUCIS. 

1236.  Alumni  nostri  Ordinis  Coenobii  S.  Bonaventurae  in  Urbe 
animadvertentes  plures  fideles  in  Impossibilitate  vel  magna  diffi- 
cultate  versari  visitandi  Viae  Crucis  stationes  canonice  erectas,  ac 
ideo  beneficio  privari  lucrandi  indulgentias  eisdem  stationibus  ad- 
nexas,  Summo  Pontifici  Clementi  XIV  porrexerunt  preces  tenoris 
sequentis : 

Infirmi,  navigantes,  carceribus  detenti,  et  illi  qui  morantur 
in  partibus  infidelium,  aut  legilime  impediuntur,  quominus  possint 
visitare  sacram  Viam  Crucis,  ad  pedes  Sanctitalis  Vestrae  provo- 
luti,  suppliciter  petunt  hanc  consolationem,  ut  possint  lucrari  in- 
dulgentias  dictarum  stalionum,  quando  reperiuntur  in  statu  dicta- 
rum  tribulationum,  recitando  14  Pater  et  Ave  et  in  fine  5  Pater 
et  Ave  in  memoriam  divinae  Passionis,  manu  tenenles  crucifixum 
aeneum,  benedictum  tamen  ab  afiquo  Guardiano,  aut  Superiori  ma- 
jori  subdito  Rmo  P.  Generali  totius  Ordinis  in  Conventu  Arae  Coeli. 

Quam  gratiain  etc. 

Quas  quidem  preces  idem  Summus  Pontifex  clementissime  ex- 
cepit,  ac  in  Audientia  diei  26  Januarii  1773  benigne  annuitprogra' 
tia  juxta  petita.  Contrariis  non  obstantibus  etc.  (Decr.  auth.  N.  387). 

Ab  hac  Apostolica  concessione  originem  trahit  usus  ejus- 
modi  crucifixorum.  Ubi  notandum  quod,  juxta  tenorem  documenti, 
sufficeret  recitatio  novemdecim  Pater  et  Ave  sine  Gloria  Patri: 
at,  juxta  posteriores  declarationes,  requiruntur  viginti  Pater,  Ave 
et  Gloria,  ut  ex  dicendis  patebit. 

1237.  Ex  relato  documento,  ex  RaccoUa,  pag.  112,  aliisque 
auctoritatibus  inferius  proferendis,  nec  non  ex  usu  constanti  et 
universali,  certum  est,  crucifixos  benedicendos   cum   apphcatione 


008  PARS   TI.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

indulgentiarum  Viae  Crucis  esse  debere  proprie  dictos  crucifixos, 
nempe  cruces  ciiin  imaginibus  Domini  nostri  Jesu  Christi  cru- 
cifixi  pROMiNENTiBus.  Excluduutur  proinde  tum  cruces  simplices, 
in  quibus  deest  divini  Redemptoris  imago,  tum  cruces  cum  ima- 
ginibus  quidem,  sed  pictis  vel  impressis. 

Admiltunlur  vero  crucifixi  cum  imaginibus  Domini  nostri 
Jesu  Christi  crucifixi,  tantillum  quidem  prominentibus,  sed  a 
cruce  liaud  separatis.  Id  constat  ex  responsione  S.  Congregationis 
ad  sequens  quaesitum  : 

Bme  Pater  !  Iipiscopus  Gralianopolitanus  humillime  postulat 
sohitionem  infrascripti  dubii : 

Utrum  crucifixi,  quorum  imago  divini  Redemptoris  est  aere 
cusa,  ita  tamen  ut  tantillum  sit  prominens,  quin  e  cruce  solva- 
tur  seu  separetur,  possint  nihilominus  omnes  indulgentias,  etiam 
Viae  Crucis  suscipere  ?  S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Re- 
Hquiis  praeposita,  proposito  dubio  respondendum  esse  censuit : 
Affirmative  (Decr.  24  Maji  1883  ;  Acta  Ord.  Min.  ann.  X,  pag.  187). 

1238.  Insuper  crucifixi  confecti  esse  debent  ex  aurichalco 
(italice  ottone;  gallice  laiton  seu  cuivre).  Sacra  autem  Congrega- 
lio  declaravit :  Per  verbum  ottone  intelligendam  esse  exclusam 
materiam  fragilem  dumtaxat  (Decr.  16  Sept.  1859.  N.  387  ad  2°^). 

1239.  Quoad  materiam  objectorum,  quibus  indulgentiae  ad- 
necti  volunt,  non  licet  recedere  a  regula  a  Summis  Pontificibus 
statuta  pro  applicatione  indulgentiarum  Apostolicarum,  quod  nempe 
hujusmodi  objecta  debent  esse  ex  materia  solida  et  durabili,  ex- 
clusa  omnino  materia  fragih.  Revera  exordium  Decreti  S.  Gongre- 
gationis  Indulgentiarum  de  die  29  Febr.  1820  haec  continet: 

In  facultate  concessa  benedicendi  coronas,  rosaria,  cruces,  nu- 
mismata  etc.  et  iisdem  apphcandi  indulgentias,  expresse  dicitur, 
quod  ab  hujusmodi  benedictione  Sanctitas  Sua  rejicit  imagines 
sive  impressas,  sive  depictas,  nec  non  cruces,  crucifixos,  parvas 
statuas,  numismata,  vulgo  medaglie  nuncupata,  quae  ex  ferro, 
stanno,  plumbo  vel  ex  fragili  materia  facilisque  consumptionis 
conficiuntur  (Decr,  auth.  N.  249). 

1240.  Duo  autem  hic  notare  interest :  1°  A  praefata  benedi- 
ctione  cum  indulgentiarum  apphcatione  non  rejici  coronas  seu  ro- 
saria  ex  dictis  materiis  confecta  (Decr.  eod.  ad  1""). 

2°  Memorata  objecta  ex  ferro  confecta  non  amplius  excludi 
ab  Apostolicae  benedictionis  concessione  cum  applicatione  indulgen- 


CAP.    VI.    MA    CRUCIS.  ^6o9 

tiarum.  Conslat  ex  elencho  Indulgenliarum  Aposlolicarum  de  man- 
dato  Summi  Pontificis  Pii  PP.  IX  edito  ex  Secrelaria  S.  Congrega- 
tionis  Indulgenliarum  die  14  Maji  1853.  In  eo  enim  post  designata 
objecla  et  malerias,  quae  a  Pontifice  inlelligniilur  exclusa  a  bene- 
dictione  Apostolica,  additum  reperitur: 

Sotandum  tamen  Sanctilatem  Suam  ea  etiam  (objecta)  quae 
EX  FERRO  confecta  sunt  admittere,  licet  usque  nunc  prohibita 
essent  (Apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  I,  pag.  573). 

Item  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  ferrum  minime  rejicilur 
in  suo  Summario  Indulgenliarum  edito  die  23  Februarii  1878; 
nuQiero  enim  3°  legitur: 

Excluduntur  ab  Apostolicae  benedictionis  concessione  imagines 
typis  exaratae,  depictae,  itemque  cruces,  crucifixi,  parvae  statuae 
et  numismata  ex  stanno,  plumbo,  aliave  ex  materia  fragili  seu 
consumptibili  confecta  (Rescr.  auth.,  pag.  345). 

1241.  In  allatis  documentis  lignum  non  connumeratur  inter 
malerias  a  benedictione  ApostoHca  exclusas.  Inferre  exinde  licet, 
indulgentias  Viae  Crucis  applicari  utique  posse  crucifixis  ex  dicto 
ligno  confectis,  dummodo  tamen  lignum  sit  durum  et  solidum, 
non  leve  facihsque  consumptionis.  Quare  crucifixis  ex  auro,  ar- 
genlo,  ferro,  aere,  ossibus,  ebore,  conchis  (madreperla),  ligno  con- 
fectis,  apphcari  possunt  indulgentiae  Viae  Crucis. 

1242.  Quae  diximus  de  materia  et  pietatis  objectis  a  benedi- 
ctione  Apostolica  exclusis,  inteliigenda  sunt  relate  ad  crucifixos 
DE  soLO  Christo,  seu  de  sola  imagine  divini  Redemptoris,  non  vero 
de  cruce,  in  quam  non  cadit  indulgentia  concessa.  Id  evidenter 
constat  ex  responsione  S.  Congregationis  ad  sequens  dubium : 

Utrum  indulgentia  concessa  cadat  in  solum  Christum  ex  aere, 
hgno,  vel  ex  alia  quaque  materia  confectum,  ita  ut  possit  ex  una 
cruce  in  aliam  transferri  absque  periculo  amittendi  indulgentiam 
ipsi  collatam  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  (Decr.  11  Apr.  1840. 
N.  281  ad  6™). 

Inde  consequitur,  cruces,  de  quibus  est  sermo,  cum  in  eas 
non  cadat  indulgentia,  sed  in  solum  Christum,  confectas  esse  posse 
ctiam  ex  materia  fragili,  et  imaginem  divini  Redemptoris  ex 
materia  solida  confectam,  affgi  posse  alteri  cruci  sine  amissione 
indulgentiarum.  Cessant  autem  indulgenliae,  si  ipsa  imago  SS.  Re- 
demptoris  frangalur  vel  deformetur. 


560  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

1243.  Non  est  determinalum,  qiialis  et  quanta  esse  debeat 
magnitudo  crucifixorum,  quibus  S.  Viae  Crucis  indulgentiae  ap- 
plicanlur.  Unde  affirmari  polest,  eos,  cujuscumque  sint  magnitudi- 
nis  seu  altitudinis,  henedici  posse  cum  applicatione  indulgentia- 
rum ;  id  saltem  cjuoad  validitatem.  Quoad  enim  decentiam,  non 
videtur  congruere  ut  sint  nimis  parvi,  ita  ut  ob  eorum  exigui- 
tatem,  ait  P.  Maurel,  dispareant  ex  manibus  eorum,  qui  eis  utuntur. 

In  quadam  Audientia  anno  18G7  pluribus  Presbyteris  ex  Ger- 
mania  concessa,  narrat  cl.  P.  Beringer,  Summus  Pontifex  Pius  IX, 
antequam  eorum  pietatis  objecta  benediceret,  declaravit,  se  haud 
inlendere  benedictionem  cum  indulgentia  conferre  crucifixis,  in 
quibus  Cliristi  imago  fere  non  habet  veram  formam  humanam 
(Tom.  I,  pag.  3o7  in  nota). 

1244.  Ad  adnectendas  praedictis  crucifixis  indulgentias  Viae 
Crucis  necesmrio  requiritur  benedictio  facta  a  Sacerdote  legitima 
facultate  munito.  Benedictio  hujusmodi  datur  per  simptex  signum 
crucis,  etiam  quando  in  indulto  extat  clausula:  in  forma  Eccle- 
siae  consueta.  Id  patet  ex  sequentibus  declarationibus: 

Utrum  ad  indulgentias  applicandas  crucibus,  rosariis  etc.  fideo 
etiam  crucifixis)  alius  ritus  sit  necessarius,  praeterquam  signum 
crucis  a  Sacerdote,  qui  hanc  facultatem  accepit,  factum  ? 

S.  Congregatio  resp.  Negative  (Decr.  11  Apr.  1840.  N.  281 
ad  0"^). 

Quando  in  indulto  existit  clausula:  In  forma  Ecclesiae  con- 
sueta,  sufficitne  signum  crucis  manu  efformare  super  res  benedi- 
cendas  absque  pronuntiatione  formulae  benedictionis,  et  sine  asper- 
sione  aquae  benedictae  ? 

Resp.  Affirmative  (Decr.  7  Jan.  1843.  N.  313  ad  2°^). 

1245.  Descripta  benedictio  cum  appHcatione  indulgentiarum 
valide  fieri  potest  non  tantum  singillatim  supra  quemlibet  cruci- 
fixum,  sed  etiam  in  globo,  antequam  taU  vel  taU  personae  distri- 
buantur  (Decr.  12  Mart.  1855.  N.  363). 

1246.  Indulgentiae  Viae  Crucis  applicari  etiam  possunt  cruci- 
fixis,  quibus  jam  aliae  indulgentice  adnexae  sunt.  Declaratum 
est  enim,  quod  uni  et  eidem  rei,  pata  uni  coronae,  possunt  ap- 
plicari  indulgentiae  diversae...  dummodo  ad  eas  lucrandas  reno- 
ventur  opera  injuncla  iterabilia  (Decr.  29  Febr.  1820.  N.  249  ad  3°"). 

«  Immo,  supposita  debila  facultale,  unica  benedictione  cru- 
cifixo  applicari  possunt  lucrandae  indulgentiae  diversae,  v.  g.  in- 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  561 

(lulgenliae  Vi«ae  Crucis  et  Apostolicae,  modo  henedicens  easdem  in- 
dulgentias  applicandi  habeal  intentionem  »  (fnstructio,  n.  ol). 

1247.  In  exercilio  Viae  Crucis  cum  crucifixo,  eaedem  prorsus, 
dummodo  rite  et  devole  peragatur,  acqniruntur  indulgentiae,  quas 
consequunlur  ccteri  Christifideles  staliones  ejusdem  Viae  Crucis 
devote  visitantes. 

1248.  Facultas  benedicendi  crucifixos  cum  applicatione  in- 
dulgentiarum  S.  Viae  Crucis  competit  in  Ordine  nostro  iis  omni- 
bus,  quibus  est  potestas  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  quosque 
su[)erius  n.  1176  inter  Superiores  computatos  enumeravimus.  Quae 
specialiter  hic  consideranda  sunt,  ad  haec  reducuntur: 

a)  Solus  Minister  (Vicarius  vel  Delegatus)  Generalis  potest 
aliis  tam  intra  quam  extra  Ordinem  concedere  facuUatem  bene- 
dicendi  crucifixos  cum  apphcatione  indulgentiarum  Viae  Crucis. 

b)  Ceteri  omnes  Superiores  nequeunt  praedictam  facullatem, 
qua  personaliter  gaudent,  ahis  delegare,  ne  suis  quidem  subdi- 
tis  concionatoribus  sive  confessariis,  prout  eis  hcet  quoad  erectio- 
nes  slationum  Viae  Crucis. 

c)  Inspecto  documento  n.  1236  allato,  facultas  de  qua  agi- 
lur,  ad  minus  dubia  apparet  in  quantum  spectat  Praesides  et  Vi- 
carios  Conventuum.  At  etiam  quoad  istos  omne  dubium  sublatum 
est  per  Breve  Exponendum  Pii  PP.  IX  sub  die  11  Augusti  1863, 
quod  hic  ad  verbum  transcribimus: 

Pius    PP.  IX. 

Ad  perpetuam  rei  memoriam. 

Exponendum  nuper  Nobis  curavit  dilectus  Filius  Raphael  a 
Ponticulo  Minister  Generalis  ut  praefertur  Ord.  Fr.  Min.  S.  Francisci 
jam  alias  ab  hac  Sancta  Sede  facultatem  concessam  fuisse,  cujus  vi 
Fideles  vel  infirmi  vel  carcere  detenti  aliave  legitima  causa  impe- 
diti  recitantes  viginti  vicibus  Orationem  Dominicam,  Salulationem 
Angelicam,  et  Trisagium  ante  Crucem,  quam  manu  tenere  debeant, 
benedictam  a  Minislro  Generali  Ord.  Min.  S.  Francisci,  vel  Provin- 
ciali,  aut  a  Guardiano  quocumque  dicli  Ordinis  Indulgentias  Sta- 
lionum  Viae  Crucis  seu  Calvariae  lucrari  valeant.  Cum  vero  ut 
idem  dilectus  Filius  Nobis  retulit  in  nonnullis  regionibus  Conven- 
tus  praesertim  recens  erecti  existant,  qui  Guardianos  non  habeant, 

36 


562  PARS    II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

sed  Snperiores  qui  Praesides  nominantur,  ant,  elsi  liabeanl,  saepe 
eveniat  ul  vel  Sacris  Ministeriis,  et  Spirituali  proximorum  com- 
modo,  aut  etiam  aliis  negotiis  peragendis  operam  impensuri,  a  re- 
speclivis  Conventibus  per  aliquod  temporis  spatium  abesse  debeant, 
quo  tempore  eorum  vices  gerunt,  qui  Vicarii  Conventus  nuncupan- 
tur,  hinc  fit  ut  saepe  in  dictis  regionibus  nullus  Frater  ex  eo- 
dem  Ordine  praesto  sit  auctoritate  praeditus,  quo  piis  Fidelium 
votis  et  spirituali  consolationi  satisfieri  possit.  Quare  praefatus 
Minister  Generalis  enixe  Nobis  supplicavit  ut  in  praemissis  oppor- 
tune  providere  ac  ut  infra  indulgere  de  benignilale  Apostolica  di- 
gnaremur. 

Nos  Fidelium  commodo,  quantum  in  Domino  possumus  con- 
sulere,  et  piis  bujusmodi  precibus  obsecundare  volentes  Praesi- 
dibus  nunc  et  pro  tempore  existentibus  in  Conventibus  Fratrum 
Ord.  Min.  S.  Francisci,  qui  Guardianos  non  habent,  nec  non  Vicariis 
Conventuum  ejusdem  Ordinis,  qui  absentibus  Guardianis  respectivi 
Guardiani  vices  gerunt,  facullatem  memoratam,  quae  ab  hac  San- 
cta  Sede  alias  Ministro  Generali,  Provinciali,  et  cuivis  Guardiano 
praedicto  Ministro  Generali  subdito  concessa  fuit  benedicendi  Cru- 
ces  cum  adnexis  Indulgentiis  Stationum  Viae-Crucis  seu  Calvariae, 
dummodo  tamen  omnia  quae  praescripta  sunt  ab  eis  serventur, 
tenore  praesentium  aucloritate  Nostra  Apostolica  in  perpetuum  con- 
cedimus  et  elargimur.  In  contrarium  facientibus  non  obstantibus 
quibuscumque. 

Datum  Romae  apud  S.  Petrum  sub  Annulo  Piscatoris  die  XI 
Augusti  MDCCCLXIIl  Pontificatus  Nostri  Anno  Decimo  octavo. 

Loco  >J(  Sigilli 

Pro  Dno  Card.  Paracciani-Clarelli 
Jo.  B.  Brancaleoni  Castellani,  SubstitiUus. 

d)  Belate  ad  Praefeclos  Missionum,  licet  in  documentis  au- 
thenticis  non  fiat  de  eis  menlio,  tamen  cum  in  suos  Missionarios 
legitime  exerceant  guardianalem  jurisdictionem,  re,  si  non  nomine, 
aequiparari  possunt  Guardianis  vel  Vicariis  sive  Praesidibus. 
Non  videlur  ergo  posse  eis  denegari  potestas  benedicendi  crucifixos 
cum  applicatione  indulgentiarum  Viae  Crucis  (Cf.  Instruct.  n.  48). 
1249.  CoNDiTiONES  ad  lucrandas  Viae  Crucis  indulgentias 
praedictis  crucifixis  adnexas  ad  tres  revocantur: 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  563 

Prlma:  iit  fideles,  qui  hujusmodi  crucifixis  utuntur,  sint 
infirnii  vel  LECiTniE  impediti  a  visitandis  sacrae  Viae  Crucis  sta- 
tionibus,  lla  S.  Congregalio  declaravil  Decreto  8  Augusti  1859 
(Decr.  aulh.  n.  387).  In  Raccolta  \ero  pag.  il^habetur,  quod  in- 
dulgenlias  Viae  Crucis  cum  memoralis  crucifixis  lucrari  possunt: 
Infirmi,  in  carceribus  detenti...  et  illi  qui  in  vcra  impossibilitate 
reperiuntur  visitandi  Viae  Crucis  stationes,  ubi  sunt  erectae  (che 
sieno  nella  vera  lmpossirilita  di  visitare  le  stazioni  della  Via 
Crucis,  dove  sono  erette...). 

Ut  quis  igitur  lucrari  possit  indulgentias  stationum  Viae  Crucis 
cum  cruciflxo  rite  benedicto,  requiritur,  juxta  Raccolta,  vera  im- 
possibilitas :  vera,  quatenus  non  debeat  esse  ficta,  idealis,  seu  ima- 
ginaria.  Hujusmodi  verba,  si  attente  considerentur,  eamdem  vim 
habent  ac  verba  legitimum  impedimentum,  seu  legitime  impediti, 
quibus  utitur  S.  Congregatio  in  Decr.  auth.  loc.  cit.  Qui  enim  le- 
gitimo  impedimento  detinelur  ut  ahquid  faciat,  jam  in  vera,  non 
ficta  vel  imaginaria  impossibilitate  versatur  illud  exequendi;  quae 
impossibililas  polest  esse  absoluta  vel  moralis. 

1250.  Certum  est  tamen,  legilimum  impedimentum  absolute 
requiri,  ut  quis  praefato  privilegio  gaudere  possit  cum  indulgen- 
tiarum  acquisitione.  Motivum  leve  minime  sufficeret,  quasi  cuilibet 
liberum  foret  peragere  ad  arbitrium  verum  exercitium  Viae  Cru- 
cis,  vel  assequi  indulgentias  cum  crucifixo  ad  hunc  effectum  be- 
nedicto.  Meminisse  juvat,  talem  gratiam  seu  privilegium  non  in 
commune  commodum  aut  ad  fovendam  acediam  fuisse  concessum, 
sed  in  spiritualem  utilitatem  ac  solamen  illorum  fidelium,  qui 
sunt  legitime  impediti  a  visitandis  sacrae  Viae  Crucis  sta- 
tionibus. 

1251.  Etsi  legitimum  impedimentum  absolute  requiralur,  non 
tamen  requiritur  impossibilitas  absoluta:  S.  Sedes  hoc  non  docuit, 
sed  jure  legitimum  tantum  impedimentum  exquirit,  quod  esse  po- 
test  physicum  vel  morale.  Egregie  super  re  loquitur  Instructio 
n.  52: 

«  Quoniam  vero  (ibi  habetur)  ex  adagio  juris  favores  sunt 
ampliandi,  non  nimis  severe  procedendum  videtur  in  admittendo 
hujusmodi  legitimo  impedimenlo;  sufQcere  putamus  incommodum 
mediocriter  grave  seu  motivum  vere  rationabile,  quacumque  de- 
mum  ex  causa  proveniat,  quod  aliquem  iinpedit  a  visitandis  hic 
et  nunc  stationibus  canonice  ereclis». 


i)G4  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

1252.  Praestat  hanc  materiam  illnslrare  aliqnibns  exemplis^ 
quae  ex  principiis  expositis  dednci  posse  videntur,  eo  vel  magis 
quod  non  raro  exoriantur  circa  hanc  rem  dubia  et  incertitudines. 
Quare  dicimus,  quod  usu  crucifixi  ab  habente  facultatem  benedicti, 
lucrari  possunt  indulgenliae  S.  Viae  Crucis: 

a)  Personae  ulriusque  sexus  actuaU  vel  habituah  aegritu- 
dine  laborantes,  tum  convalescentes  ex  gravi  et  diutina  infirmitate 
e  domo  non  exeuntes. 

b)  Caeci,  claudi,  paralytici,  podagrici,  crurum  debilitate  la- 
borantes.  nec  non  veri  senes  ac  decrepiti,  qui  ordinarie  sunt  viri- 
bus  destituli  ita,  ut  vel  non  possint  in  ecclesiam  se  conferre,  vel 
si  possint,  stationes  Viae  Crucis  visitare  nequirent,  nisi  cum  gravl 
incommodo. 

c)  Foeminae  praegnantes  ac  puerperae,  quarum  valetudinis- 
condilio  non  raro  pejor  est  quacumque  infirmitale  gravissima. 

d)  Peregrini,  viatores,  nautae,  et  etiam  milites,  qui  ratione 
officii  alio  abire  coacti,  vel  in  castris  agentes  excnbias,  nequeunt 
adire  ecclesiam.  Isti  enim  si  non  laborant  physica,  laborant  saltem 
impotentia  morali. 

e)  Illi,  qui  ruri  seu  in  medio  camporum  reperiuntur  vel 
habituahter  commorantur,  satis  remoti  a  civitate,  pago,  seu  locis,. 
ubi  stationes  Viae  Crucis  inveniuntur  erectae,  praesertim  si  non 
possent,  nisi  cum  gravi  incommodo,  in  civitatem,  pagum,  seu  loca 
ubi  extat  Via  Crucis,  pergere. 

f)  Paslores,  pecudum  curam  habentes  in  monlibus,  famuli, 
ancillae,  aliaeque  personae,  plena  libertate  carentes,  in  custodiam  et 
servitutem  domus  a  propriis  dominis  destinatae,  quibus  non  hcet 
e  domo  egredi,  quin  ad  iracundiam  provocentur  domini. 

g)  Sacerdotes  et  infirmarii  aegris  et  moribundis  inservientes, 
durante  tamen  assistentia.  Quamvis  enim  ipsis  forte  non  desint  vi- 
res,  nec  bona  voluntas,  deest  tamen  tempus  ac  possibilitas  adeundi 
ecclesiam. 

h)  Fideles  illi,  quibus  periculnm  immineret  amittendi  vitam, 
famam,  honorem,  substantiam  etc,  et  etiam  illi,  qui  ob  malam 
tempestatem  propter  nivem,  glaciem  ac  frigus,  exire  nequeunt  e 
domo  sua  sine  probabili  pericnlo  amittendi  sanitatem. 

E  contrario,  non  assequerentur  indulgentias  Viae  Crucis  fide- 
les  illi,  qui  optima  valetudine  donati,  nec  moraliter  impediti,  pos- 
sent,  si  vellent,  pium  exercitium  peragere  in  locis,  ubi  ipsum  rite 
institutum  est. 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  565 

Nec  illi  consequerentur  indulgentias,  qui  nullo  rationabili  mo- 
tivo  retenti,  negligunt  ex  acedia  vel  inertia  adire  ecclesiam. 

Nec  pariter  illi,  qui  se  abstinent  a  pio  exercitio  in  ecclesia  vel 
alio  loco  peragendo  ad  evitanda  amicorum  convicia  et  petulanlis 
plebis  derisiones:  breviter,  oh  respectum  humanum  (Cfr.  Abba- 
nium,  n.  400  et  sqq.). 

1253.  Skcunda  coNDiTio  est:  iit  recitentur  corde  saltem  con- 
trito  ac  devote  (idque  uno  tractu,  exclusa  notabili  et  morali  in- 
lerruplione)  viginti  Pater,  Ave  et  Gloria,  unum  nempe  pro  qua- 
libet  statione,  quinque  in  sanctorum  D.  N.  Jesu  Christi  Vulnerum 
memoriam,  ac  unum  juxta  mentem  Summi  Pontificis  (Decr.  8  Aug. 
18o9.  N.  387  ad  1°^). 

Jam  diximus,  quod  juxla  concessionem  Clementis  XIV  supra 
n.  1236  allalam  sufliceret  recitatio  novemdecim  Pater  et  Ave  sine 
totidem  Gloria.  Juxta  formam  vero  ac  consuetudinem  rescy^ipto- 
rum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  recitari  debent  viginti  Pa- 
ter,  Ave  et  Gloria,  quam  consuetudinem  Pius  IX  servandam  esse 
decrevit  (Decr.  Urbis  et  Orbis  loc.  cit.). 

1254.  CoNCESsio  specialissima.  Favore  illoi^um  fidelium,  quos 
gravis  morhus  impares  reddit  recitandis  viginti  Pater,  Ave  et 
Gloria,  Summus  Pontifex  Leo  PP.  XIII,  ad  preces  Rmi  Patris 
Aloysii  a  Parma,  Ministri  Generalis  totius  Ordinis  Minorum,  per 
lilteras  in  forma  Brevis  sub  die  9  Septembris  1890,  benigne  in- 
dulsit,  ut  praefatus  Minister  Generalis,  durante  munere,  concedere 
possit  ut  eorum  loco  ad  acquirendas  indulgentias  Viae  Crucis  ore 
recitent  actum  contritionis,  et  invocationem  «  Te  ergo  quaesu- 
mus  tuis  famulis  suhveni,  quos  pretioso  Sanguine  redemistiy), 
ac  mente  saltem  sequantur  recitationem  ab  alio  adstante  factam 
trium  Pater,  Ave,  Gloria.  —  Praestat  hic  transcribere  inte- 
grum  Breve  Apostolicum,  jam  relatum  in  Actis  Ordinis,  ann.  IX, 
p.   148. 

brevh: 


Leonis  PP.  XIII  ad  Rmum  P.  Ministrum  Generalem,  quo  ipsi 
renovatur  privilegium  commutandi  viginti  Pater,  Ave  et  Gloria 
ad  lucrandas  indulgentias  Viae  Crucis  cum  crucifixo  benedicto, 
mutatis  tamen  conditionibus. 


oC)C)  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS    IN   SPECIE. 

LEO  PP.  XIII. 

Dilecle  fili,  saliUem  et  Apostolicam  benedictionem, 

Exponi  Nobis  curavisti,  ex  benignitate  Apostolica  Minislro  Ge- 
nerali  Ordinis  tui  pro  tempore  existenti,  aliisque  Sacerdotibus  tum 
saecularibus,  tum  regularibus  ab  eo  delegalis  privilegium  fuisse 
concessum  cruciflxos  benedicendi  cum  applicatione  indulgentia- 
rum  Viae  Crucis,  seu  Calvariae,  ita  ut  Christifideles,  qui  legitime 
impediantur  quominus  pium  exercitium  Viae  Crucis,  in  locis  ubi 
ipsum  rite  institutum  est,  peragere  possint,  si  anle  imaginem  cru- 
cifixi  Redemploris  sic  benedictam  vicies  repetant  Orationem  Do- 
minicam,  Salutationem  Angelicam,  et  laudem  Gloria  Patri  esiS- 
dem  Viae  Crucis  in(bilgentias  adipiscantur.  Insuper  roganti  deces- 
sori  tuo  Summus  Pontifex  Pius  IX  rec.  mem.  litteris  18  Decembris 
1877  benigne  concessit,  ut  ipse,  durante  munere,  gravi  morbo  la- 
borantibus  hanc  recitationem  in  breviores  aliquas  preces  commu- 
tare  posset.  Jam  vero  cum  tu,  dilecte  fili,  similem  Nobis  adhibueris 
postulationem,  Nos  piis  hujusmodi  votis  luis  obsecundare  volentes, 
tibi  facultatem  facimus,  ut  donec  Ministri  Generalis  Ordinis  tui 
munere  fungaris,  iis  tantum,  qui  deficientibus  gravi  morbo  viri- 
bus,  recitandis  viginti  Pater,  Ave  et  Gloria  omnino  impares  sint, 
concedere  possis,  ut  eorum  loco  ad  acquirendas  indulgenlias  Viae 
Crucis,  ipsi  ore  recitent  actum  contritionis,  et  invocationem  «  Te 
ergo  quaesum.us  tuis  famulis  subveni,  quos  pretioso  Sanguine 
redemisti»,  et  mente  saltem  sequantur  recitationem  ab  aho  ad- 
stante  factam  trium  Pater,  Ave,  Gloria. 

Non  obstantibus  Noslra,  ac  Cancellariae  Apostolicae  regula  de 
non  concedendis  indulgentiis  ad  instar,  aliisque  Constitutionibus,  et 
Ordinationibus  Apostolicis,  ceterisque  contrariis  quibuscumque. 

Datum  Romae  apud  S.  Petrum,  sub  annulo  Piscatoris,  die  9 
Septembris  1890,  Pontificatus  Nostri  anno  decimolertio. 

Pro  Dno  Card.  Ledochowski, 
J.  Archiep.  Seleucien.,  Substitutus. 

Juxta  igitur  concessionem  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  ho- 
dierno  Minislro  Generali  factam,  impotentes  ad   recitationem   vi- 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  567 

givli  Pater,  Ave  ct  Gloria,  ut  consequi  valeant  iiidiilgentias  quae 
crucifixis  rite  benedictis  snnt  adnexae,  tria  praestare  debent,  vi- 
de.icet:  a)  actim  contritionis;  b)  invocationeni :  Te  ergo  quae- 
sumus ;  c)  et  sallem  mente  sequantur  recitationem  ab  alio  ad- 
stante  factam  trium  Pater,  Ave  et  Gloria. 

1255.  Cum  in  reiato  Brevi  Leonis  XIH  nullum  contineatur 
verbum,  quod  revocationem  indicet  facultatum  a  priori  Ministro 
Generali  Sacerdotibus  concessarum,  infertur  dictas  facultates  in 
sno  robore  permanere  usque  ad  tempus  in  concessione  praefini- 
tnm.  Quare  pro  fidelibus,  qui  crucifixum  possident  jam  benedi- 
ctum  vel  benedicendum  a  Sacerdoiibus  a  praedecessore  actualis 
Ministri  Generalis  legitime  deputatis,  novae  preces  in  Brevi  Leonis 
XIII  praescriplae  non  sunt  obligatoriae.  Sunt  vero  obiigatoriae 
pro  iis,  qui  post  edilum  praefatum  Breve  Leonis  XIIl,  habent 
crucifixum  a  novo  Ministro  Generaii  vel  ab  aiiquo  Sacerdote  de- 
bita  facuitate  munito  benedictum. 

Hic  obiter  ad  nolitiam  commemoranda  est  singuiaris  gratia 
concessa  a  Summo  Pontifice  Ciemente  XIII.  Iste  Pontifex,  ad  pre- 
ces  P.  Provinciaiis  Reformatae  Provinciae  Bavariae,  benigne  indui- 
sit,  ut  Confralres  et  Consorores  Confraternitatum  Tertiariorum  et 
Chordigerorum  S.  Francisci  existentium  in  Provincia  Bavariae,  qui 
ob  infirmam  corporis  valetudinem  ad  ecciesias,  ubi  pium  Viae 
Crucis  exercitium  peragitur,  accedere  nequeunt,  omnibus  indui- 
genliis  eidem  pio  exercitio  adnexis  gaudere  possint,  dummodo 
visitatio  slationum  Viae  Crucis  m  aliud  pium  opus,  quod  pro 
viribus  exequi  poterit,  arbitrio  proprii  Confessarii  commutetur. 
—  Gralia  hujusmodi  concessa  est  per  Bescriptum  S.  C.  Induigen- 
genliarum  diei  20  Juiii  1762,  in  perpetuum  vaiituro. 

Eamdem  gratiam  et  sub  eadem  prorsus  forma  idem  Pontifex 
concessit  die  9  Novembris  1762  Provinciae  Alemanniae  Fralrum 
Minorum  Recoiiectorum  (Vid.  Minderer,  part.  I,  pag.  304). 

1256.  Tertia  conditio  est:  ut  crucifixus  benedictus  manu 
teneatur,  dum  recitantur  praescriptae  preces,  nempe  viginti  Pa- 
ter,  Ave  et  Gloria  (Decr.  auth.  N.  387,  el  Raccolta,  pag.  112). 

1257.  A  primaeva  concessione  priviiegii,  de  quo  agimus,  fere 
usque  ad  praesens,  crucifixus  pro  exercitio  Viae  Crucis  benedi- 
ctus,  personae  dumtaxat,  quae  eum  possidebat,  prodesse  poterat 
quoad  indulgcntias  lucrandas:  privilegium  enim  erat  prorsus 
personale,  ut  constat  ex  Decreto  29  Maji  1841  apud  Decreta  au- 
thentica  N.  291  ad  12". 


•6GS  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

Verum  Sumiiuis  Ponlifex  Leo  PP.  XIII  sub  die  19  Januarii 
1884,  postulante  Umo  P.  Bernardino  a  Portu  Romatino  Minislro 
Generali  Ordinis  Minorum,  dignalus  est  privilegium  hujusmodi  aii- 
pliare  (vid.  n.  652),  concedens,  ut,  quando  plures  fideles  legitime 
impediti  a  visitandis  stationibus  in  ecclesia  vel  in  alio  loco  canonice 
erectis,  recitant  viginti  Paler,  Ave  el  Gloria  in  communi,  sufficiat  ut 
una  tantimi  persona,  quaecumque  ea  sit  ex  communitate,  cruci- 
fixum  benedictum  manu  teneat,  ut  sic  omnes  in  communi  orantes,  in- 
dulgentias  Viae  Crucis  consequantur,  dummodo  tamen  ceteri  omnes, 
aliis  quibusque  curis  semotis,  se  componant  pro  oratione  facienda 
una  cum  persona,  quae  tenet  crucifixum. 

1258.  Ad  pleniorem  hujus  privilegii  notitiam,  utile  existima- 
mus,  tum  preces  Summo  Ponlifici  porrectas,  tum  respectivum  S. 
Sedis  indultum  ex  integro  hic  afferre,  prout  de  ahis  AposloHcis 
Brevibus  sive  concessionibus  fecimus. 

Beatissime  Pater, 

Fr.  Bernardinus  a  Portu  Romatino,  Minister  Generalis  totius 
Ordinis  Fratrum  Minorum  S.  Francisci,  ad  pedes  Sanctitatis  Tuae 
provohUus  humiliter  exponit,  saepe  saepius  fideles,  qui  exercitium 
S.  Viae  Crucis  peragere  legitimo  impedimento  prohibentur,  etiam 
impediri,  quominus  indulgentias  Viae  Crucis  exercitio  adnexas 
lucrifaciant  adhibendo  crucifixum  ad  hunc  effectum  benedictum, 
eo  quod  hujusmodi  crucifixum  non  possident,  sicut  accidit  in  fa- 
miliis  pauperum,  in  hospitalibus,  aliisque  hujus  generis  locis  piis. 

Hinc,  ut  devotio  erga  Passionem  D.  N.  Jesu  Christi  magis 
magisque  augeatur,  neve  fideles,  imprimis  animae  in  Purgatorio 
delentae,  ob  expositum  crucifixi  defectum  a  participatione  praedi- 
ctarum  indulgenliarum  arceanlur,  orator  enixis  precibus  supplicat,  ut 
Sanctitas  Tua  ad  crucifixos  Viae  Crucis  vulgo  nuncupatos  benigne 
extendere  dignetur  Indultum  a  s.  m.  Pio  PP.  IX  in  ordine  ad  Ro- 
sarium  sub  die  22  Jan.  1858  fDecr.  auth.  n.  384)  concessum,  ita 
ut  omnes  utriusque  sexus  Christifideles  praescripta  viginti  Pater, 
Ave  et  Gloria  in  communi  recitantes  lucrari  valeant  indulgentias 
Viae  Crucis  exercitio  adnexas,  licet  manu  non  teneant  crucifixum 
benedictum,  ac  sufficiat,  ut  una  tantum  persona,  quaecumque  ea 
sit  ex  communitate,  illum  manu  teneat,  ceterique  omnes,  ceteris 
curis  semotis,  se  componant  pro  oratione  facienda  una  cum  per- 
sona,  quae  tenet  crucifixum.  Quam  gratiam  etc. 


CAP.   VI.    VIA   CRUCIS.  569 

SSmus  D.  N.  Leo  PP.  XI[l  in  Aiidientia  habila  die  19  Janua- 
rii  1884  ab  infrascripto  Secretario  Sacrae  Congregalionis  Indulgen- 
tiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae,  benigne  annuit  pro  gratia  juxta 
petita  ad  Iraniiteni  Indulti  jam  concessi  pro  recitatione  SSmi  Ro- 
sarii,  ut  nimirum  Christifideles,  de  quibus  in  precibus,  ita  se  com- 
ponant  pro  pio  exercitio  Viae  Grucis  peragendo  una  cum  persona, 
quae  tenet  cruciflxum,  ut  Viae  Crucis  indulgentias  lucrari  queant. 
Praesenti  in  perpetuum  valituro  absque  uUa  Brevis  expeditione. 
Contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  Sacrae  Congregationis, 
die  19  Januarii  1884. 

(Rescripla  auth.  App.  N.  447,  pag.  G82). 

Al.  Card.  Oreglia  a  S.  Stephano,  Praef. 
Franciscus  della  Volpe,  SecreL 

1259.  Relate  ad  sensum  verborum  «  ceteris  cwis  semotis  se 
componant »  extat  declaratum  (vid.  n.  741)  «  fidelibus  ab  iis  tantum 
occupalionibus  exterioribus  esse  abstinendum,  quae  internam  at- 
TENTiONEM  impediunt  ad  devotam  Rosarii  (vel  viginti  Pater,  Ave 
et  Gloria)  recitationem  pro  lucrandis  indulgentiis  »  (Decr.  13  Nov. 
1893,  apnd  Acta  S.  Sed.  vol.  XXVI,  pag.  310). 

1260.  Sicut  Sacerdos  facultate  munitus  benedicendi  crucifixos 
cum  apphcatione  indulgentiarum  Viae  Cruois,  debet,  dum  benedi- 
cit,  habere  intentionem  apphcandi  dictas  indulgentias,  ita  etiam 
fideles  habere  debent  intenlionem  saUem  generalem,  eas  lucrandi 
dum  manu  tenentes  crucifixum,  praescriptas  preces  recitant. 

1261.  Praescriptae  preces,  scilicet  viginti  Pater,  Ave  et  Glo- 
ria  recitari  debent  corde  saltem  contrito  et  devote,  sed  non  re- 
quiritur,  ut  nonnulh  opinantur,  tamquam  pars  ope7^is  injuncti  me- 
ditatio  passionis  Domini  nostri  Jesu  Christi.  Nam  in  nullo  ex  do- 
cumenlis  Apostohcis  superius  aUatis  extat  verbum,  quod  etiam  a 
longe  indicel  obhgationem  meditandi  passionem  Domini.  Declaratur 
polius  cum  omnimoda  evidentia,  a)  opus  injunctum  ad  lucrandas 
indulgentias  communibus  Viae  Crucis  stationibus  adnexas,  esse 
exclusive  meditationem  passionis  Domini,  sine  uUa  obligatione  reci- 
tandi  preces  vocales;  b)  econtra  opus  injunctum  pro  assecutione 
earumdem  induigenliarum  in  pio  exercitio  peragendo  cum  cruci- 
fixo,  esse  devolam  recitationem  viginti  Pater,  Ave  et  Gloria  sine 
uUa  praescriptione  passionem  Domini  meditandi. 


O70  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS    IN    SPECIE. 

Accedit,  quod  S.  Sedes,  diim  agitur  de  praefiniendo  opere  pro 
alicujus  indulgentiae  assecutione,  clare  illud  indicat  et  determinat. 
In  casu  nostro,  dum  clarissime  tamquam  opus  injunctum  determi- 
nat  recitationem  viginti  Pater,  Ave  et  Gloria,  nullo  verbo  utitur^ 
quod  etiam  obligationem  meditandi  passionem  Domini  indicet. 

Certum  est  autem,  quod  etsi  ad  acquirendas  indulgentias  Viae 
Crucis  cum  crucifixo,  non  requiratur  tamquam  opus  injunctum 
niedilatio  Dominicae  passionis,  valde  tamen  pie  et  utiliter  ceteris 
precihus  adjungitur  a  Christifidelibus. 

1262.  Tandem  advertendum  esl,  crucifixos  pro  exercitio  Viae 
Crucis  benedictos,  non  posse  aliis  commodari,  donari,  vel  vendi 
sine  amissione  indulgentiarum,  et  si  unus  alterve  ex  dictis  cru- 
cifixis  fuerit  deperditus  vel  fractus,  nequire  ei  subrogari  afium  ad 
fibitum  (Raccolta,  pag.  113). 

In  elencho  Indulgentiarum  Summi  Pontificis  Leonis  PP.  XIII 
a  S.  Congregatione  Indulg.  edito  die  23  Februarii  1878,  sequentia 
super  re  habentur  praescripla : 

«  Jubet  deinde  idem  Summus  Ponlifex  (Leo  Xlll)  indulgentias 
Christifidelibus  concessas,  qui  retinent  aUquod  ex  praedictis  obje- 
ctis  (coronas,  rosaria,  cruces,  crucifixos,  parvas  slatuas,  ac  numi- 
smata  ab  eadem  Sanctitate  Sua  benedicta)  juxla  Decretum  s.  m. 
Alexandri  VII  editum  die  6  Febr.  1657  non  transire  ab  illis,  pro 
quibus  benedicta  fuerint,  vel  iltis,  quibus  ab  iis  prima  vice  fue- 
rint  distributa:  et  si  fuerit  amissum  vel  deperditum  unum  alte- 
rumve  ex  iisdem  objectis,  nequire  ei  subrogari  aliud  ad  libitum, 
minime  obstantibus  priviiegiis  et  concessionibus  in  contrarium:  nec 
posse  pariter  commodari  vel  precario  aliis  Iradi  ad  hoc,  ut  indul- 
gentiam  communicent,  secus  earndem  indulgentiam.  amittent: 
itemque  recensita  objecta  benedicla,  vix  dum  pontificiam  benedi- 
ctionem  receperint,  nequire  venundari,  juxta  Decretum  S.  C.  In- 
dulgentiis  Sacrisque  Rehquiis  tuendis  praepositae  editum  die  o  Ju- 
nii  1721  »  (Rescr.  auth.  Pars  II,  Summar.  1,  pag.  348). 

1263.  Quae  hucusque  dicta  sunt,  clare  manifestant  soUicitu- 
dinem  ac  pietatem  S.  Matris  Ecclesiae  erga  filios  suos,  volens  ut 
omnibus  etiam  legitime  impeditis,  immensus  indulgentiarum  the- 
saurus  sacrae  Viae  Dolorosae,  mediante  pio  ejusdem  exercitio  cum 
crucifixo  ad  hunc  elTectum  benedicto,  esset  apertus.  Hoc  enim 
medio  non  extante,  quot  fideles  fere  semper  privati  forent  tam 
singulari  ac  salutifero  beneficio?  Quamplures  certe  sunt,  quibus 


CAP.    VI.    VI A   CRUCIS.  571 

nec  tempiis  suppetit,  nec  opportiinitas  favet  visitandi  stationes  sive 
infra  hebdomadani  sive  in  diebus  festis.  Alii  Cbristifideles,  magno 
quidem  numero,  praesertim  ruricolae  inter  montes  habitantes  in 
humillimis  casuhs  et  tuguriis,  pastores  hac  illac  vagantes  cum  gre- 
gibus  sibi  a  dominis  concreditis,  aliique  permuUi  saepissime  legi- 
time  impediuntur,  quominus  in  ecclesiam  se  conferant,  ut  ecclesia- 
sticis  functionibus  adsistant,  ac  visitationi  stationum  Viae  Crucis 
dent  operam ;  et  id  vel  ob  temporis  defectum,  vel  ob  non  expe- 
ditam  libertatem,  speciatim  in  filiisfamilias,  famulis  et  servis. 

Jam  vero  si  hi  omnes  haberent  crucifixum  indulgentiis  Viae 
Crucis  ditatum,  adjecta  bona  volunlate,  possent  aliquo  rnodo  die. 
bus  festis  supplere  ecclesiasticis  functionibus,  quibus  ob  legitimum 
impedimentum  inleresse  nequeunt,  peragendo  in  propriis  domibus, 
sive  in  campis,  aut  in  alio  quovis  loco,  pium  exercitium  Viae  Cru- 
cis  cum  praediclo  crucifixo.  Sed  non  lantum  diebus  festis,  verum 
etiam,  si  pnssibile  forel,  aliis  diebus  infra  hebdomuhm,  itt  sic  lu- 
crari  possint  immmeras  indulgenlias  tum  pro  semetipsis,  tum 
pro  animabus  Purgatorii.  Et  hic  utile  est  meminisse  praedictum 
exercitium  fieri  posse  etiam  in  communi,  melhodo  tamen  sub 
n.  12o7  et  sqq.  explicata,  quae  quidem  illud  reddit  singulari 
modo  facilius. 

ARTICULUS    III. 

SOCIETAS  A  S.  VIA  CRUCIS  PERPETUA. 

1264.  Ul  fideles  Christo  in  carne  passo  cogitatione  passionis 
ejus  saepe  saepius  unirentur,  modum  ad  id  congruum  vereque 
dignum  excogitavit  ac  invenit  pietas  christiana.  Modus  hic  in  eo 
esl  silus,  ut  Viae  Crucis  exercitium  singulis  mensibus  vel  liebdo- 
madis  a  devotis  fidelibus,  pia  Societate  inter  se  conjunctis,  pera- 
gatur,  ita  ut  continuum  ac  perpetuum  aliquo  modo  reddatur.  In 
hunc  finem  pia  Societas  constituta  est  a  S.  Via  Crucis  perpetua 
nuncupata,  cujus  auctores  extiterunt  Religiosi  nostri  Ordinis  de- 
currenle  decennio  ab  anno  1860  ad  annum  1870. 

1265.  Summus  Pontifex  Leo  PP.  Xlil  Brevi  de  die  21  Janua- 
rii  1879  diclam  Societalem  Viae  Crucis  perpetuae  commendat  ac 
indulgenliis  dilal.  —  Per  Rescriptum  S.  Congregationis  Indulgen- 
tiarum  de  dato  lo  Martii  1884  sedes  piHmaria  praefatae  piae  So- 


07!2  PARS   II.   DE   INDULGENTIIS   IN   SPECIE. 

cielatis  ab  ecclesia  ConvenUis  Burdigalensis  Ordinis  nostri  Iransfer- 
lur  ad  ecclesiam  Aracoelitanam  Urbis  Romae. 

1266.  Ad  ordinandam  hanc  piissimam  omnique  laude  dignam 
Socielalem  et  ad  nolitiam  ac  uniformem  directionem  Sodalium,  pro- 
priae  regulae  seu  Slaluta  confecta  sunl,  a  Rmo  P.  Bernardino  a 
Portu  Romalino  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum  sub  die  10  Fe- 
bruarii  anni  1885  libenti  animo  approbata,  ac  vehementer  in  Do- 
mino  commendata  (1). 

Statuta  piAE  SociETATis  A  S.  ViA  Crucis  perpetua  nuucupa- 
lae  sunt  sequentia : 

a)  Natura  hujus  Societalis.  Pia  Societas  a  S.  Via  Crucis 
perpetua  quaedam  est  Christifidelium  communio,  qui  Viae  Christi 
dolorosae  tam  salutiferum  exercitium  singuhs  hebdomadibus  vel 
sallem  singulis  mensibus  ad  determinatos  fines  peragere  intendunt, 
et  quodam  modo  perpetuum  reddere  sibi  proponunt. 

b)  Finis  generalis  hujus  Societatis  est:  mulliplicatis  S.  Viae 
Crucis  exercitiis,  saepius  imo  quotidie  recolere  dolorosissimam  D. 
N.  Jesu  Christi  passionem,  ejusque  meritorum  largiorem  sibi  et 
aliis  procurare  applicationem. 

c)  Fines  speciales  sunt:  1.  reparare  injurias,  quae  Deo  et 
Domino  nostro  Jesu  Christo  quotidie  inferuntur;  2.  supplicare  pro 
conversione  peccatorum;  3.  satisfacere  pro  animabus  Chrislifidelium 
in  Purgalorio  detentis,  praesertim  illorum,  qui  hujus  Societatis  mem- 
bra  in  vita  fuerunt;  4.  implorare  S.  Matris  Ecclesiae  exaltationem. 

d)  Sedes  primaria  hujus  Societatis,  ex  Rescripto  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiarum  sub  die  lo  Martii  1884,  est  ecclesia  Ara- 
coelitana  Ordinis  Fratrum  Minorum  de  Observantia  in  Urbe. 

e)  Sedes  secundariae,  seu  associationum  centra  de  jure 
existunt  in  omnibus  ecclesiis  vel  publicis  oratoriis  adnexis  ad  Con- 
venlus,  residentias  vel  domus,  quae  quoquo  modo  subsunt  juris- 
dictioni  Ministri  Generalis  tolius  Ordinis  Minorum. 

f)  Facultatem  adscribendi  ad  hanc  piam  Societatem  habent 
omnes  in  praedicto  Ordine  Superiores,  vel  in  eorum  absentia  vices 
gerentes,  tum  per  se  tum  per  suos  subditos. 


(1)  Si  quis  documenia  ct  praefula  Statuta  ejusdem  Societalis,  in  parvo  li- 
belio  lypis  edita,  habere  desiderat,  recurrat  ad  Rmam  Curiam  Ministri  Generalis 
Ordinis  Minorum,  Roma,  Coliegio  S.  Antonio  in  Via  Merulana.  —  Relata  haben- 
tur  etiam  apud  Acta  Ordinis  Minorum,  ann.  IV,  pag.  33-36. 


CAP.    VI.    VIA    CRUCIS.  573 

g)  Centra  et  Direclores.  Polest  insuper  praedicti  Ordinis 
Minister  Generalis  associationum  cenlra,  de  licentia  Ordinariorum, 
erigere  in  ecclesiis  vel  publicis  oratoriis  locorum,  in  quibus  non 
existunt  Conventus,  residentiae,  vel  domus  Ordinis.  Sacerdotes  qui 
haec  centra  erigere  vellent,  opporlunam  facultatem  petant  a  Rmo 
P.  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum.  —  Directores  harum  asso- 
ciationum  a  jure  fiunt  sive  Parocbus  pro  tempore,  sive  Capellanus 
respective  pro  ecclesia  sua,  in  qua  rite  institutum  centrum  habetur. 

h)  Zelatores  et  Zelatrices.  Ut  autem  praesentium  adscriptio 
facihor  reddatur  ac  pro  viribus  promovealur,  possunt  memorati 
Ordinis  Superiores  Generalis  ac  Provinciales  et  Custodes  regiminis 
intra  limites  suae  jurisdictionis  instituere  Zelatores  vel  Zelatrices, 
eliam  laicos,  cum  facultate  subdelegata  adscribendi.  Hujusmodi  au- 
tem  institulio  scripto  fiat,  moneanturque  praedicti  Zelatores  et  Ze- 
latrices,  ne  adscribant  ahos,  quantum  fieri  potest,  nisi  qui  injun- 
ctuni  opus  adimplere  et  indulgentias  lucrari  intendunt. 

i)  Conditiones  adscriptionis.  Ut  quis  ad  hanc  piam  Socie- 
latem  legilime  adscriptus  haberi  possit,  requiritur  ut  ejus  nomen 
inscribatur  in  piae  hujus  Societatis  regesto,  quod  asservatur  in  me- 
moratis  sede  primaria  vel  associationum  centris,  vel  saltem  ejus 
nomen  descriptum  habeatur  a  Zelatore  vel  Zeiatrice  rite  instituto. 
Monentur  autem  hujusmodi  Zelatores  et  Zelatrices,  ut  adscripto- 
rum  nomina  saUem  singulis  annis  mittant  ad  praefatam  piae  So- 
cielatis  sedem  primariam  vel  ad  quoddam  e  praedictis  associatio- 
num  centris. 

1)  De  solemniori  bis  in  anno  Via  Crucis  peragenda.  Hor- 
tantur  Directores,  ut  bis  saltem  in  anno,  in  Dominica  scihcet  Pas- 
sionis,  et  in  prima  Dominica  Novembris,  solemnius  exercitium  Viae 
Crucis  in  respectiva  ecclesia  peragi  faciant,  et  piae  Societatis  sco- 
pus  ac  fines  commendentur  ac  promoveantur. 

m)  De  sodalium  ohligatione.  Ad  sodahum  obhgationem  quod 
atlinet,  hi  in  duos  distinguuntur  classes  vel  sectiones:  alii  enim 
se  obligant  ad  pium  S.  Viae  Crucis  exercitium  peragendum  singu- 
hs  hebdomadis,  alii  vero  singulis  mensibus,  die  ipsis  assignato  ab 
adscribente,  vel  ab  ipsis  eiecto. 

Consulitur  autem,  ut  sodales  in  eodem  loco  commoranles  dis- 
tinguantur  in  parvas  societates  respective  septem  vel  triginta  per- 
sonarum,  ex  quibus  singulae  singuhs  hebdomadae  vel  mensis  re- 
spective  diebus  S.  Viae  Crucis  exercitium  peraganl. 


574  PARS   II.    DE   INDULGENTIIS   IN    SPECIE. 

Supradicta  vero  sodarmm  obligalio  nullnm  conscienliae  vincu- 
ium  inducil.  Qui  autem  eidem  obligationi  habitualiter  non  satisfa- 
ciunt,  hoc  tempore  durante  concessis  indulgentiis  privati  existunt. 
n)  De  crucifixo  ad  Viam  Crucis  henedicto.  Qui  exercitium 
S.  Viae  Crucis  peragere  legitimo  impedimento  prohibentur,  susce- 
ptae  obligationi,  de  qua  numero  immediale  superiori,  satisfaciunt, 
adhibendo  crucifixum  Viae  Crucis  vulgo  nuncupalum,  ac  prae- 
scriptas  in  hujusmodi  usu  preces  rile  persolvendo. 

1267.  Indilgentiae  plenariae.  Summus  Pontifex  Leo  PP.  XIII 
per  Aposlolicum  Breve  sub  dato  21  .lan.  1879  piam  Societalem 
Viae  Crucis  perpetuae  commendat  ac  indulgentiis  ditat. 

((  Supplicatum  nuper  Nobis  fuit,  ait  laudatus  Pontifex,  nomine 
dilecti  filii  Ministri  Provincialis  Fratrum  Ordinis  Minorum  S.  Fran- 
cisci  de  Observantia,  Provinciae  S.  Ludovici  in  Gallia,  ut  piam 
Christifidelium  Societatem,  quae  in  ecclesia  Coenobii  Burdigalensis 
ejusdem  Ordinis  inilium  habuit,  et  inde  per  totam  Galliam  diffusa 
est,  ad  sacrum  exercitium  Viae  Crucis  perpeluae  propagandum  ca- 
nonice  erectam,  spiritualibus  indulgentiarum  muneribus  ditare  Apo- 
stolica  benignitate  dignaremur.  Nos  aulem,  ut  pium  hoc  opus  ma- 
jora  in  dies  ad  Dei  gloriam  utilitatemque  fidelium  suscipiat  incre- 
menta,  oblatis  Nobis  precibus  annuendum  censuimus  ».  Hinc  Sum- 
mus  Pontifex  Sodalibus  praedictae  Societalis  plenariam  indulgen- 
tiam  concedit,  consuetis  conditionibus  servatis : 

1.  Die  primo  singulorum  ingressus  in  praedictam  Societatem. 

2.  In  mortis  arliculo. 

3.  Die  festo  Societatis  principali,  nempe  VII  Dolonim  B.  M.  V. 
Dominica  tertia  Septembris. 

4.  Die  festo  S.  P.  Francisci  Assisiensis,  4  Octobris. 

o.  Die  festo  S.  Leonardi  a  Portu  Mauritio,  26  Novembris. 

Praeter  descriptas  indulgentias,  quae  sunt  speciales  pro  aggre- 
gatis  piae  Societati,  hiijus  Sodales  lucrari  possunt,  ut  per  se  intel- 
ligitur,  ceteras  multiplices  indulgentias,  quae  exercitio  Viae  Crucis 
sunt  adnexae. 

1268.  Coronidis  instar  dictorum  de  Via  Crucis  perpetua,  li- 
ceat  enixe  commendare  omnibus  Sacerdotibus,  sed  iliis  praecipue, 
qui  animarum  curam  habent,  ut  velint  fideles,  speciatim  eos,  qui 
eorum  sollicitudini  sunt  commissi,  edocere  hanc  piissimam  et  sa- 
lutiferam  institutionem,  pro  certo  habentes,  se  opus  facturos  Deo 
quam  maxime  gratum,  animabus  Purgatorii  utilissimum,  fidelibus 


CAP.    VI.    VIA   CRUCIS.  575 

viventibiis  singulari  modo  proficiium,  zelanlibus  propagatoribus 
valdo  meritorium.  Sane,  excepto  sanctae  Missae  sacrificio,  non  fa- 
cile  inveniri  vel  excogitari  potest  opus  cxercitio  Viae  Crucis  san- 
ctius  et  efficacius.  Ipsum  virtutem  habet  illustiandi  intellectum, 
movendi  voluntatem,  penetrandi  cor,  ac  spiritum  sursum  elevandi 
ad  conlemplationem.  Attente,  diligenter  et  viva  fide  praedictum 
S.  Viae  Crucis  exercitium  peractum,  hominem  roborat  ad  patien- 
ter  perferendas  tribulaliones  et  infirmilates,  simulque  spem  auget 
aeternam  beatitudinem  consequendi. 

Ubi  ergo  liaec  sancta  institutio,  per  quam  quotidie  obtinetur 
meditatio  Dominicae  passionis,  non  est  nota,  vel  quomodolibet  ne- 
glecla,  curent  Sacerdotes,  Parochi  praesertim,  eam  in  suis  paro- 
chiis  introducere,  constituendo  parvas  societates  ex  septem  vel  tri- 
ginla  personis,  quae  respective  se  obligent,  quaeque  pro  una  vice 
in  hebdomada  vel  mense,  ad  pium  exercitium  S.  Viae  Crucis 
obeundum. 


PAR8  TERTIA 

DE  INDULGENTIIS  PARTICULARIBUS  COETIBUS 


CONCESSIS. 


37 


PARS  TERTIA. 


Tractavimus  in  prima  parte  de  Indulgentiis  in  genere,  et  in 
secunda  de  Indulgentiis  in  specie,  quae  tamen  ab  omnibus  Chri- 
stifidelibus  acquiri  possunt.  Modo  sequitur  tertia  pars,  in  qua  agitur 
de  Indulgentiis,  quae  non  omnibus  Christifidelibus,  sed  quibusdam 
personarim  coetibus  sunt  concessae,  ut  sunt  Ordines  Regulares, 
Congregationes  religiosae,  Tertii  Ordines  saeculares,  et  Confrater- 
nitates  aliaeque  piae  Sodalilates. 


CAPUT  I. 

INDULGENTIAE  CONCESSAE  ORDINIBUS  REGULARIBUS 

ET  CONGREGATIONIBUS  RELIGIOSIS. 
PRAENOTIONES. 

1E69.  Ad  rectam  dicendorum  intelligentiam  quaedam  cense- 
mus  praemittenda,  quae  Instituta  religiosa  respiciunt. 

1.  Juxta  sanctae  Malris  Ecclesiae  disciplinam  sub  appellalione 
Religionis  seu  Ordinis  regularis  illa  tantum  Institula  comprehen- 
duntur,  quae  ab  Apostolica  Sede  ut  vere  Religiosa  approbata  sunt, 
et  in  quibus  emittuntur  vota  solemnia,  nomine  Ecclesiae  a  legitimo 
Superiore  acceplata.  Unde  sequitur,  personas  vere  Religiosas  pro- 
prieque  Regulares  illas  dumtaxat  dici  et  esse,  quae  praedicta  vota 
solemnia  in  hujusmodi  Rehgionibus  seu  Ordinibus  regularibus  pro- 
fitentur  (Cf.  Bizzarri,  Collectanea...  S.  C.  EE.  et  RR.  pag.  79()-800). 

2.  E  contrario  Instituta  illa,  quae  Congregationes  lato  sensu 
religiosae  vocantur,  in  quibus  vota  simplicia  sive  temporanea  sive 
perpetua  emittuntur,  sub  appellatione  Religionis  seu  Ordinis  re- 
gukuHs  minime  veniunt,  ac  proinde  personae  in  iisdem  Con- 
gregalionibus  professae  stricto  sensu  Religiosae  seu  Regulares 
non  sunt. 


o80  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

3.  Ab  hac  geFierali  lege  excipienda  est  Societas  Jesu,  cujus 
alumni,  qui  post  biennium  probationis  vota  simplicia  nuncupant, 
a  Gregorio  PP.  XIII  veri  Religiosi  declarati  sunt.  Hoc  autem  est 
privilegium,  quod  hucusque  S.  Sedes  nulli  alii  Inslituto  concessit. 

4.  Nec  ipsi  alumni,  qui  in  Ordinibus  religiosis  professio- 
nem  votorum  simplicium  per  triennium  praemittere  debent,  de- 
clarati  sunt  veri  Religiosi,  licet  parlicipes  facti  sint  omnium  gra- 
tiarum,  quibus  professi  votorum  solemnium  gaudent.  Sane,  in  ge- 
nerah  Congressu  diei  lo  Junii  1856  penes  S.  Congregationem  su- 
per  statu  Regularium  disputatum  est:  An  qui  in  Ordinibus  re- 
ligiosis  votorum  solemnium  praemittere  debent  professionem 
votorum  simplicium  declarandi  essent  vere  Religiosi,  vel  tantum 
participes  privilegiorum  ? 

Nonnulh  ex  Emis  Patribus  primam  partem  propositionis  pro- 
bandam  esse  existimabant,  quia  agebatur  de  votis  simplicibus  per- 
petuis  ex  parte  voventis,  utpote  quae  tendunt  ad  emittenda  deinde 
vota  solemnia,  in  quibus  perfectionem  et  complementum  accipient, 
prout  locum  habet  in  Societate  Jesu. 

Alii  vero  autumabant,  communicationem  tantum  privilegiorum 
esse  conceidendam,  cum  non  expediat  privilegium  singulare  So- 
cietatis  Jesu  ad  alios  Ordines  extendere,  ne  novus  status  Religio- 
nis  CONTRA  viGENTEM  EccLESiAE  DiSGiPLiNAM  generaliter  consti- 
tuatur. 

In  hac  sententiarum  disparitate  Summus  Pontifex  Pius  IX  se- 
quentem  probavit  articulum: 

Professi  dictorum  votorum  simplicium  participes  erunt 
omnium  gratiarum  et  pinvUegiorum,  quibus  professi  votorum 
solemnium  in  memorato  Ordine  legitime  utuntur,  fruuntur  et 
gaudent  (Bizzarri,  pag.  801  in  nota). 

0.  Ex  eo  quod  ahquando  in  documentis  S.  Sedis  Congregatio 
ahqua  vocetur  religiosa,  vel  religiosis  Familiis  et  Ordinibus  re- 
gularibus  aequiparetur,  si  id  fiat  in  parte  enuntiativa  seu  ex- 
positiva,  non  est  putandum  Congregationem  illam  per  hoc  in  di- 
gnitate  hujusmodi  approbari,  aut  quidquam  ei  tribui  novi  juris. 
Cum  tali  appeliatione  in  parte  expositiva  tantum,  non  vero  dispo- 
sitiva,  Congregatio  vel  persona  honorifico  quidem  titulo  tractatur, 
sed  in  illa  dignitate  seu  gradu  minime  constituitur. 

G.  Benedictus  XIV  in  Bulla  Quamvis  jusio,  ut  probaret,  Mo- 
niales  qnasdam,  quae    Virgines   Anglicanae   vocantur,    non  esse 


CAP.    I.    INDULGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  581 

veras  Beligiosas,  hanc  affert  rationem:  Ad  essentiam  status  vere 
Religiosi  requiritur,  iit  Religio  seu  Orclo  in  hujusmodi  statu 
Apostolicae  Sedis  confirmatione  stabiliatur  (juxta  canonicas  san- 
ctiones  etc.)-  Inio,  subdit  doctissimus  Pontifex,  nec  sufjicit  ab  ea- 
dem  Apostolica  Sede  obtinuisse  dumtaxat  approbationem  et  con- 
firmationem  regularum,  quas  aliqua  virorum  aut  mulierum 
socielas  sibi  observandas  praescripserit ;  sed  requiritur  ut  so- 
cietas  ipsa  tamquam  status  religiosus  approbetur  » . 

7.  Infertur,  Instituta  votorum  simplicium  non  gaudere  gratiis 
et  privilegiis,  quae  a  jure  communi  dimanant:  haec  enim  ad  Or- 
dines  stricto  sensu  regulares  spectant.  Praedicta  Institula  iis  tan- 
tum  favoribus  et  privilegiis  gaudent,  quae  in  Statutis  a  S.  Sede 
approbatis  continentur,  vel  eis  respective  per  peculiatia  indulta 
concessa  sunt  (Cf.  Bizzarri,  pag.  797). 

AETICULUS   I. 

INDULGENTIAE  A  SUMMO  PONTIFICE  PAULO  V  REVOCATAE  ET 
ALIAE  DE  NOVO  CONCESSAE  RELIGIOSIS  ET  MONIALIBUS 
REGULARIBUS. 

§  [. 

NOTITIA  HISTORICA  DE  REVOCATIONE  INDULGENTIARUM 
REGULARIBUS  CONGESSARUM. 


1270.  Summus  Pontifex  Clemens  VIII  sibi  proposuit  ac  con- 
stituit  per  Cardinales  a  se  deputatos  in  examen  revocare  indul- 
gentias  Ordinibus  religiosis  a  suis  Praedecessoribus  concessas,  ab- 
usus  tum  in  communicando,  tum  in  modo  illas  recipiendi  irreptos 
tollere,  earumque  authenticitalem  inspicere  et  examinare.  Sed 
morte  praeventus,  non  omnia  ad  finalem  executionem  deducere 
potuit.  Paulus  V,  qui  Clementi  in  Pontificatu  successit,  pium  opus 
a  suo  Praedecessore  susceptum  ad  oplimum  finem  perducere  cu- 
piens,  Cardinahbus  a  dicto  suo  Praedecessore  deputatis,  de  quo- 
rum  numero  erat  ipse,  injunxit,  ut  in  illo  opere  ad  uUeriora  pro- 
gredereniur,  et  indulgentias  Regularibus  concessas  recognoscerent, 
iisque  recognilis  rem  cum  eo  communicarent. 


082  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS  COETIBUS   CONCESSIS. 

Cardinales  mandatum  Ponlificis  exequentes,  privilegia,  conces- 
siones  et  gralias  praediclis  Religionibus  et  Ordinibus  concessas  di- 
ligenler  exaininarunt,  ac  etiam  eorumdem  Ordinum  Superiores  et 
Officiales  pluries  audierunt. 

Cum  ex  hujusmodi  examine  varia  dubia  et  incertiiudines 
et  confusiones  circa  indulgentias  adesse  constiterit,  Cardinales, 
ex  judicio  eorumdem  etiam  Regularium,  Summo  Pontifici  propo- 
suerunt,  valde  expedire  pro  eorum  majori  securilate  et  beneficio, 
ut  indulgentiae  praefluis  Regularibus  ad  instar,  vel  per  commu- 
nicationem,  aut  alio  modo  hactenus  concessae,  annullarentur  et 
revocarentur,  ac  ahae  particulares  de  novo  concederentur. 

His  auditis,  Summus  Pontifex,  matura  super  hoc  consultalione 
praehabita,  sub  die  23  Maji  IGOG  Constitutionem  edidit,  cujus  ini- 
tium  RoMANUs  PoNTiFEX,  cjua  omnes  et  singulas  indulgentias  qui- 
buscumque  Ordinibus  et  Institutis  Regularibus,  etiam  Mendicanti- 
bus,  et  quibuslibet  personis  regularibus,  tam  vigore  privilegiorum 
et  Litterarum  Apostohcarum,  quam  vivae  vocis  oraculo,  aut  alio 
quovis  modo  per  Apostohcam  Sedem  hactenics  concessas,  perpe- 
tuo  revocavit,  cassavit  ac  annullavit. 

Deinde  eadem  Constitutione  laudatus  Pontifex  novas  indulgen- 
tias  in  perpetuum  concessit  Religiosis  regulainbus  cujusvis  Or- 
dinis,  tam  iMonastici,  quam  Mendicantis,  nec  non  omnibus  Mo- 
nialibus  cujusvis  regulae  approbatae  et  intra  claustra  cum  tribus 
votis  solemnibus  viventibus  et  perpetuam  clausuram  servantibus. 

§  n. 

INDULGENTIAE  DE  NOVO  CONCESSAE  A  SUMMO  PONTIPICE  PAULO  V  RE- 
LIGIOSIS  REGULARIBUS  CUJUSVIS  ORDINIS,  ET  MONIALIBUS  CUJUS- 
VIS  REGULAE  APPROBATAE  CUM  CLAUSURA  ET  VOTIS  SOLEMNIBUS. 


1271.  A)  Indulgentiae  plenariae: 

1.  Omnibus  Christifidelibus ,  qui  canonice  habitum  regularem 
a  legitimis  Superioribus  causa  profilendi  in  illo  susceperint,  die 
primo  eorum  ingressus  in  ipsam  Religionem,  si  vere  poenitentes 
et  confessi,  sanctissimum  Eucharistiae  Sacramentum  sumpserint. 

2.  Cuilibet  Novitio  post  completum  probationis  annum  pro- 
fessionem  emittenti,  ac  iisdem  Sacramentis  refecto. 

3.  Cuilibet  Religioso  intra  claustra  sui  monasterii  viventi  in 
festo  principali  sui  Ordinis,  dummodo  confessus   et  sacra  Com- 


CAP.    I.   INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  o83 

munione  refectus  fuerit,  aut  Missam  recitans  et  pro  christianorum 
principum  concordia,  haeresum  extirpatione,  Romani  Pontificis  sa- 
lute  ac  sanctae  Matris  Ecclesiae  exaltatione  pias  ad  Deum  preces 
effuderit. 

4.  In  cujuslibet  Religiosi  mortis  articulo,  si  pariter  vere 
poenitens  et  confessus  ac  sacra  Commnnione  refectus,  vel  quate- 
nus  id  facere  nequiverit,  saltem  contrilus  nomen  Jesu  ore,  si  po- 
tuerit,  sin  autem  corde,  devote  invocaverit. 

0.  Cuilibet  religioso  Sacerdoli,  jain  confesso,  primam  Mis- 
sani  celebranti,  nec  non  etiam  iis  Religiosis  qui  pariter  confessi 
et  sacra  Communione  refecti  eidem  Missae  interfuerint,  aut  ipso 
die  Missam  simihter  celebrabunt. 

6.  Omnibus  Religiosis,  qui  de  suorum  Superiorum  hcentia, 
a  negotiis  per  decem  dies  alieni,  in  cella  commorabuntur,  aut 
ab  ahorum  conversatione  separati  in  piorum  hbrorum  et  aliarum 
rerum  spiritualium  animos  ad  devotionem  et  spiritum  inducentium 
lectionibus  operam  suam  dederint,  addendo  saepe  considerationes 
mysteriorum  fidei  catholicae,  divinorum  beneficiorum,  quatuor  no- 
vissimorum,  passionis  D.  N.  Jesu  Christi  et  aliorum  exercitiorum, 
orationum  jaculatoriarum,  aut  vocahum  saltem  per  duas  horas  in 
diem,  et  noctem  orationibus  mentahbus  sese  exercendo,  faciendo  eo- 
dem  tempore  Confessionem  generalem,  aut  annualem,  vel  ordinariam, 
sanctissimum  Eucharistiae  Sacramentum  sumpserint,  aut  Missam 
celebraverint.  Haec  indulgentia  plenaria  acquiritur  toties,  quoties 
praefatum  exercilium  seu  sacer  recessus  peragitur. 

7.  Omnibus  Religiosis,  qui  de  hcentia  Summi  Pontificis  aut 
suorum  Superiorum  se  conferunt  in  ditiones  et  terras  infidelium 
aut  haereticorum  ad  concionandum,  aut  cathoHcos  docendum, 
vel  infideies  et  haerelicos  ipsos  ad  fidem  cathohcam  convertendum. 
Isti  duabus  vicibus  indulgenliam  plenariam  lucrari  possunt,  vide- 
licet,  quando  itineri  se  accingent,  et  quando  in  locum  ipsis  as- 
signatum  ingressi  fuerint,  dummodo  vere  poenitentes,  confessi  ac 
sacra  Communione  refecti  fuerint,  vel  Missam  celebraverint. 

8.  Cum  Superior  in  visitationibus  generahbus  Orationes  qua- 
draginta  Horarum  pro  bono  visitationis  progressu  collocare  vo- 
luerit,  iis  Rehgiosis,  qui  dictis  Orationibus  saltem  spatio  duarum 
horarum  in  diverso  tempore  interfuerint,  et  ibi  pro  christianorum 
principum  concordia,  haeresum  extirpatione,  Romani  Pontificis  sa- 
iute  ac  sanctae  Matris  Ecclesiae   exaltatione,    nec  non   disciphnae 


584  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

et  observantiae  regularis  augmento  pias  ad  Deum  preces  effude- 
rint,  si  confessi  et  sacra  Communione  refecti  fuerint,  aut  Missam 
celebraverint,  plenaria  item  indulgentia  concessa  est. 

B)  Indulgentiae  Stationum  Urbis,  quarum  aiiae  sunt  plena- 
riae,  aliae  partiales  (Vid.  sup.  n.  948  et  sqq.). 

Religiosi  (et  Religiosae)  intra  claustra  viventes,  qui  suam  ec- 
clcsiam  devote  visitaverint,  ibique  oraverint  juxta  intentionem 
Summi  Pontificis,  consequuntur  easdem  indulgentias,  quas  visitan- 
tes  ecclesias  Urbis  et  extra  eam  diebus  Stationum  consequuntur, 
in  omnibus  diebus,  perinde  ac  si  ipsas  Urbis  ecclesias  personali- 
ter  visitarent. 

C)  Indulgentiae  partiales: 

1.  Indiilgentia  sexaginta  annorum  totidemque  quadragena- 
rum  concessa  iis  Religiosis,  qui  per  mensem  integrum  singulis 
diebus  spatio  mediae  horae  orationem  mentalem.  fecerint,  ac 
confessi  et  sacra  Communione  ultima  Dominica  mensis  hujusmodi 
refecti  fuerint. 

2.  Indulgentia  quinque  annorum  totidemque  quadragena- 
rum  concessa  iis  omnibus  Religiosis  intra  claustra  viventibus,  qui 
quinquies  Pater  et  Ave  ante  altare  eorum  ecclesiae  dixerint; 
lucranda  in  quolibet  die. 

3.  Item  Indulgentia  quinque  annorum  totidemque  quadra- 
genai^um  lucranda  ab  iis  Religiosis,  qui  de  suorum  Superiorum 
licentia  in  itinere  existentes,  aut  extra  claustra  degentes,  tamquam 
Praedicatores  et  Lectores,  quinque  Pater  et  Ave  ante  quodlibet 
altare  similiter  dixerint. 

4.  Indulgentia  trium  annorum  totidemque  quadragenarum 
concessa  iis  Religiosis,  qui  contrito  corde  et  poenitentes,  eorum  cul- 
pas  et  peccata  ac  imperfecliones  in  capitulis  culparum  accusabunt, 
et  spiritualiter  communicabunt,  et  exercitium  virtutum  facient. 

Hae  sunt  indulgentiae,  quas  Summus  Pontifex  Paulus  V,  post 
abrogatas  antiquas,  de  novo  concessit  Religiosis  regula^^ibus  cu- 
jusvis  Ordinis,  comprehensis,  ut  supra  diximus,  Monialibus  stri- 
cto  sensu  Religiosis,  scilicet  cum  clausura  et  votis  solemnibus 
(Vid.  Const.  apud  Decr.  auth.  pag.  443;  Ferraris,  verb.  Indulg.; 
Theod.  a  Sp.  S.  part.  II,  pag.  90). 

Praeter  descriptas  indulgentias  omnibus  Religiosis  regulari- 
bus  communes,  aliae  quoque  dantur,  quae  sunt  propriae  cujusli- 
bet  rehgiosi  Ordinis,   quaeque   vel  fuerunt   renovatae   vel  tractu 


CAP.   I.    INDULGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  585 

temporis  a  S.  Sede  concessae.  Id  constat  ex  Summariis  singulo- 
rura  Ordinum  religiosorum,  quorum  nonnulla  videri  possunt  pe- 
nes  Rescr.  auth.  pag.  380  et  sqq. 


§  ni. 


QUAENAM  INDULGENTIAE  FUERINT  A  PAULO  V  REVOCATAE, 
ET  QUAENAM  NON  REVOCATAE. 


1272.  Generaliter  omnes  et  solae  illae  indulgentiae  revocatae 
sunt,  quae  directe  et  principcUiter  ipsis  Regularibus  ulriusque 
sexus  concessae  erant.  Hinc  ut  revocatae  habendae  sunt: 

a)  Indulgentiae  personales,  concessae  scilicet  ipsis  personis 
Religiosis,  quod  clare  patet  ex  ipsa  Rulla  Romanus  Pontifex. 

b)  Indulgentiae  concessae  eorum  ecclesiis,  sed  pro  Reli- 
giosis  tantum:  hnjusmodi  enim  indulgentiae  potiori  jure  dici 
possunt  personales  ac  Regularibus  directe  et  immediate  concessae. 
Haec  doctrina  videtur  verior,  quamvis  non  desint  Auctores  qui 
ahter  senliant. 

Indulgentiae  non  revocatae  a  Paulo  V  sequentes  recensentur : 

1.  Indulgentiae  concessae  ecclesiis  Regularium  pro  omnibus 
Christifidelibus  (Decr.  1  Febr.  1678.  N.  17). 

2.  Indulgentiae  reales  vel  personales  concessae  promiscue 
Regularibus  et  Saecularibus,  quae  scihcet  omnibus  Christifidelibus 
concessae  sunt,  prout  sunt  illae  adnexae  numismatibus ,  coronis, 
crucibus,  recitationi  Officii  parin  B.  M.  V.  aut  Defunctorurn  vel 
certis  Orationibus  etc.  Regulares  enim  ex  communi  doctrina  Theo- 
logorum  non  debent  esse  deterioris  conditionis,  quam  saeculares. 

3.  Indulgentiae  directe  pro  Defunctis  concessae,  ex  communi 
sententia  Doctorum. 

4.  Indulgenliae  quae  sunt  immediate  et  dii^ecte  concessae  pa- 
rentibus,  consanguineis,  medicis,  benefactoribus  ac  servitoribus  Re- 
hgiosorum. 

1273.  Indulgentiae,  super  quarum  revocatione  controverti- 
tur.  Disputant  Theologi,  an  a  Paulo  V  sit  etiam  revocata  indul- 
gentia  in  articulo  mortis,  Sunt  qui  negant,  quia  indulgentia  in 
articulo  mortis  est  ila  favorabihs,  ut  non  censeatur  involvi  in  Bul- 
lis,  tamelsi  universahssime  suspendentibus  omnes  indulgentias,  et 


58()  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

quia  indulgentia  speciali  nota  digna  non  censetur  tacite  esse  sub- 
lata  (Vid.  Lezana,  Ferraris  etc.  verb.  Indulg.). 

Alii  Theologi  sustinent,  indulgentias  in  articulo  moriis  ab 
aliis  Pontificibus  antea  concessas,  fuisse  a  Paulo  V  sublatas;  et 
haec  sententia  videtur  verior.  Nam  dictus  Pontifex  indulgenliam 
pro  articulo  mortis  ab  ipso  concessam  inter  novas  recensuit,  quam 
profecto  superfluum  fuisset  adjicere,  si  veteres  hujusmodi  indul- 
dulgentiae  de  mente  Pauli  V  non  fuissent  revocatae  (Cf.  Theod.  a 
Sp.  S.  part.  H.  pag.  94). 

1274.  Alia  quaestio  est,  an  sint  revocatae  indulgentiae  directe 
quidem  et  immediate  concessae  Religiosis  viventibus,  sed  cum  fa- 
cultate  eas  applicandi  defunctis.  Affirmat  Theodorus  cum  aliis, 
quia  cum  tales  indulgenliae  principaliter  concessae  sint  Regula- 
ribus  viventibus,  cessante  principali,  cessat  pariter  accessorium, 
maxime  si  a-^cessorium  fundamentum  agnoscat  in  principali,  prout 
evenit  in  praesenti  casu  (Theod.  loc.  cit.  pag.  93 ;  Minderer,  part. 
II,  n.  382,  pag.  324). 

Negant  alii,  ut  Pelizzarius,  Kazenberger  et  Ferraris,  quia  hu- 
jusmodi  indulgentiae,  eo  ipso  quod  possint  applicari  defunctis, 
gaudent  privilegio  concessarum  immediate  defunctis  (Ferraris,  verb. 
Jndulg.  art.  IV,  n.  8). 

Huic  secundae  sententiae  favet  responsum  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  datum  sub  die  12  Martii  18oo  Monialibus  Claris- 
sis  civitatis  Massiliensis,  quae  quaerebant,  an  formulis  Ahsolutio- 
nis  generalis  (quae  proslant  apud  Ferraris,  et  quae  modo  sup- 
pressae  sunt,  alia  his  subrogata)  sit  adnexa  indulgentia  plenaria. 
En  quaesitum  ad  litleram: 

An  gratiae  praedictae  sint  adhuc  adnexae  his  formulis,  non 
ohstante  Bulla  Pauli  V  de  indulgentiis  Regulariiim  ? 

S.  Congregatio  respondit :  Affirmative,  excepta  indulgentia 
plenaria  pro  vivis  (Decr.  auth.  pag.  430-432;  cf.  etiam  Nouv.  Rev. 
TheoL  lom.  XIV,  pag.  466  in  nola). 

Dicendum  est  ergo,  indulgentiam  plenariam  Absolutioni  gene- 
rali  adnexam,  fuisse  primitus,  ex  concessione  Ponlificum,  applica- 
bilem  etiam  pro  defunctis.  Quia  vero  Paulus  V  omnes  indulgen- 
tias  personales  Ordinibus  religiosis  antea  concessas  revocavit,  non 
vero  illas  defunctis  applicabiles,  consequitur,  quod  indulgentia  Ab- 
solutioni  generali  adnexa,  revocata  pro  vivis,  remanserit  applica- 
bilis  pro  defunctis  dumtaxat. 


CAP.    1.    INDUf.GKNTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  587 

Pro  Tertiariis  aiUem  Franciscalibus  indulgenlia  plenaria  diclae 
Absolutioni  generali  adnexa,  potest,  per  novam  concessionem  ipsis 
faclam,  applicari  etiam  vivis  (Decr.  22  Martii  1879.  N.  444,  ad 
9°^  et  10™). 

§  IV. 

INSTITUTA  IN  CONSTITUTIONE  PAULI  V  COMPREHENSA 
ET  NON  COMPREHENSA. 

1275.  Oportet  probe  dislinguere  quaenam  inslituta  et  perso- 
nae  comprehendantur  in  laudata  Constitutione  Romanus  Poniifex. 

1.  Comprelienduntar  omnia  Instituta  et  personae  Ordinum 
regularium,  tam  Mendicanlium  quam  non  Mendicantium,  tam  vi- 
rorum  quam  mulierum,  vota  solemnia  emittentium.  Id  clare  patet 
ex  ipsa  Bulla. 

2.  Comprehenduntur  Canonici  Regulares  Lateranenses ,  quam- 
vis  nec  Monachorum  nec  Mendicnritium  nomine  designentur,  utpote 
qui  solemnia  vota  emittunt  (Decr.  19  Junii  1713.  N.  49). 

3.  Comprehenduntur  Canonichissae  Regulares,  licet  non  Mo- 
niales,  sed  Canonichissae  nuncupentur,  cum  et  ipsae  votorum  so- 
lemnium  vinculis  sint  obslrictae  et  perpetuam  clausuram  servent 
(Decr.  18  Dec.  1714.  N.  53). 

4.  Non  comprehenduntur  Congregationes,  Inslituta,  vel  perso- 
nae,  etiam  Tertiarii  vel  Tertiariae,  quae  solemnia  vota  non  emit- 
tunt,  sive  intra  sive  extra  claustra  degant,  sive  servent,  vel  non, 
clausuram  (Decr.  15  Julii  1681.  N.  27). 

1276.  Exinde  consequitur,  praefatas  Congregationes,  sive  per- 
sonas,  vota  solemnia  non  emittentes,  per  memoratam  Constitutio- 
nem  Pauli  V  non  fuisse  privatas  indulgentiis,  quae  eis  directe  et 
immediate  fuerunt  concessae;  privatas  autem  extitisse  indulgentiis 
illis,  jam  revocatis,  quibus  gaudebant  per  simplicem  seu  acces- 
soriam  communicationem.  Unde  Lezana,  loquens  de  Congregatio- 
nibus  Tertiariorum  et  Tertiariarum,  inquit:  Loquendo  de  illis  in- 
dulgentiis,  quas  participant  ratione  Religionum,  quarum  sunt 
Tertiarii  et  Tertiariae,  cum  istae  sint  ad  instar  indulgentiarum 
Religionum,  et  accessorium  sequatur  principale,  ideo  consequenter 
revocatae  censeri  debent  per  dictam  Conslitutionem  Pauli  V,  et 
concessae  illis  eae,  quas  idem  Pontifex  Religiosis  concedit  (Tom. 
II,  Indulg.  quoad  Regul.  n.  16). 


\iSS  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1277.  Regulares  utriusqiie  sexus,  praeter  indulgentias  a  Paulo 
V  ipsis  specialiter  elargitas,  lucrari  etiam  possunt,  ut  quisque  fa- 
cile  intelligit,  omnes  indulgentias  universis  Christifidelibus  conces- 
sas,  dummodo  opera  injuncta  adimpleant.  Insuper  possunt  fieri 
membra,  habito  suorum  Superiorum  consensu,  plurium  piarum 
Associationum,  dummodo  praecipuae  harum  obhgationes  non  im- 
pediant  Rehgiosos  ab  observantia  obhgationum  proprii  status.  Quod 
si  contingat,  Rehgiosos  ahcui  Confraternitati  vel  piae  Unioni  ad- 
scriptos  non  posse  ahqua  speciaha  opera,  quae  apud  easdem  pias 
Societates  de  more  observantur,  ut  ex.  gr.  interesse  processioni- 
bus,  conferentiae,  Missae  etc,  ex  eo  id  solum  sequitur,  quod  Re- 
hgiosi  vel  Rehgiosae  nequeant  acquirere  indulgentias  iis  operibus 
adnexas,  quod  etiam  Sodahbus  saecularibus  haud  raro  accidit;  at 
exinde  minime  cessant  esse  membra  Confraternitatis  vel  piae  Unio- 
nis,  et  jus  ipsis  remanet  lucrandi  ceteras  omnes  indulgentias,  qua- 
rum  conditiones  eis  hcet  explere. 

Infertur,  juvenes  utriusque  sexus  jam  alicui  Confraternitati 
adscriptos,  ahquam  Religionem  ingredientes,  adhuc  perdurare  esse 
Sodales,  et  consequi  posse  indulgenlias  eidem  Confraternitati  elar- 
gitas,  dummodo  respectivas  conditiones  compleant.  Hinc  qui  ahcui 
Confraternitati  Scapularium  adscriptus  est  vel  adscribitur,  deferre 
continuo  debet,  si  respechvis  indulgenths  frui  veht,  scapulare: 
nuHo  enim  fundamento  nihtur  opinio  quorumdam,  qui  asserunt, 
habilum  Ordinis  rehgiosi  supplere  sacrum  Scapulare. 

§  V. 

ANIMADVERSIONES  IN  QUASDAM  INDULGENTIAS. 

1278.  Juvenes  candidati  pro  Novitiatu,  indulgentiam  plena- 
riam  a  Paulo  V  concessam  die  p7^imo  eorum  ingressus  in  Reli- 
gionem,  tunc  sibi  acquirunt,  cum  habitum  Religionis  de  manu  le- 
gitimi  Superioris  recipiunt  et  induunt;  non  vero  ea  die,  qua  ante 
habitus  susceplionem,  ut  moris  est  apud  nonnullos  Ordines  regu- 
lares,  ad  convivendum  sub  habitu  saeculari  in  Religione  recipiun- 
tur.  Id  clare  liquet  ex  ipsa  concessione  primo  numero  posita. 

1279.  Novitius,  qui  ob  regularem  habitum  rite  susceptum 
causa  profitendi,  indulgentiam  plenariam  jam  lucratus  est,  si 
postea  ob  justam  causam  a  Novitialu  exierit  vel   a   Religione  di- 


CAP.    I.   INDULGKNTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  589 

missiis  fuerit,  et  denuo  in  eamdem  vel  aliam  Religionem  recipia- 
lur,  iterum,  juxta  senlentiam  cl.  Theodori  et  Minderer,  lucrari 
polest  indulgentiam ;  dummodo  sit  rite  confessus,  sacra  Commu- 
nione  refectus,  et  habuerit  denuo  verum  propositum  emittendi  suo 
tempore  professionem  regularem.  Nam  talis  juvenis  vere  implet 
ea  omnia,  quae  pro  ejus  acquisitione  praefiniuntur;  ex  altera  parte 
Pontifex  non  determinavit  concessionem  ad  unicam  vicem  (Theod. 
a  Sp.  S.  part.  11,  pag.  99^  quaest.  1 ;  Minderer,  parl.  H,  Confer.  7, 
n.  409  et  sqq.). 

1280.  Disputant  Auctores  an  Novitius,  qui  nondum  expleto 
probationis  anno,  in  proximo  mortis  periculo  constitutus  profes- 
sionem  regularem  emittit,  consequatur  vel  non,  ratione  profes- 
sionis,  indulgentiam  plenariam  a  Paulo  V  emittentibus  professio- 
nem  solemnem  in  Ordinibus  regularibus  concessam?  Theodorus  a 
Spiritu  Sancto,  loco  citato  pag.  100,  negative  respondet,  quia  in 
supradicta  Pauh  V  Constitutione  non  conceditur  indulgentia  ple- 
naria  iitcumque  professionem  rehgiosam  emittentibus,  sed  expleto 
probationis  anno;  adeoque  integer  annus  completus  Novitiatus  de 
mente  Pontificis  exigitur,  ut  Regularis  hujus  beneficii  particeps 
reddatur.  —  Ahi  Auctores,  quos  citat  Minderer  loco  supra  memo- 
rato,  affirmativam  sententiam  tuentur,  et  hanc  rationem  afferunt: 
S.  Pius  V  per  Breve,  quod  incipit  Summi  Sacerdotii  cura,  die 
23  Augusti  1570,  Moniahbus  novitiis  Ordinis  Praedicalorum  iii 
probabih  mortis  periculo  versantibus,  concessit  facultatem  emit- 
tendi  religiosam  professionem  ante  tempus  a  Concilio  Tridentino 
statutum;  Ita  tamen,  ail  Pontifex,  quod  ipsae  Moniales  novitiae 
sic  decedentes,  indulgentias  et  alias  gratias,  quas  Moniales  vere 
professae  decedentes  consequi  possunt,  consequantur  ».  Jam  vero 
hoc  privilegium,  nedum  est  particulare  dicto  Ordini,  sed  eliam 
ceteris  ahis  Rehgionibus  commune,  habentibus  tamen  communica- 
tionem  privilegiorum  et  indultorum  etc.  Ergo  Novitius  qui  ante 
completum  probationis  annum  rehgiosam  professionem  ob  pericu- 
lum  mortis  emitlit,  consequitur  fructum  indulgentiae  plenariae  per 
Paulum  V  concessae  profilentibus  post  diclum  praefinitum  tempus 
(Cf.  Minderer,  loc.  cit.;  Rodriguez,  tom.  Ill,  quaest.  15,  art.  6). 

Conveniunt  tamen  Auctores  cum  P.  Theodoro  a  Sp.  S.  Novi- 
tios  in  mortis  articulo  constilutos  lucrari  posse  indulgentiam  a 
Paulo  V  Regularibus  in  mortis  articulo  existentibus  concessam; 
quia  juxta  communem  Doctorum  sententiam,  in   favorabihbus  ve- 


i)90  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

niuiit  nomine  Regulariiim  et  Religiosorum  (Cf.    Decr.  auth.  N.   57 
ad  1"";  Rescr.  aulh.  pag.  704,  7). 

1281.  Quid  (iicendum  si  Novitiiis  sapervixeril?  Quia  pro- 
fessio  laliter  facta  in  articulo  mortis  est  conditionalis,  et  indulgen- 
tia  concedilur  Novitio  ex  supposito  quod  decedat,  si  mors  non 
sequalur,  indulgentiam  non  acquirit.  Tunc  vero  lucrabitur  cum, 
explelo  probationis  anno,  absolule  religiosam  professionem  de  novo 
emittet.  Ex  hoc  consequi  videtur  hanc  indulgentiam  eodem  modo 
operari,  quo  indulgentia  in  articulo  mortis,  et  pro  Novitio  in  vero 
mortis  articulo  constitulo  eamdem  sufficere,  cum  pkires  indul- 
gentiae  plenariae  nequeant  eodem  tempore  lucrari  (Cf.  Minderer, 
loc.  cit.  n.  414  et  415). 

1282.  Quoad  indulgentiam  in  articulo  mortis  nolandum  est, 
Pauh  V  Praedecessores  diversimode  hanc  gratiam  Regularibus  de- 
disse.  Eugenius  IV  ex.  gr.  facullatem  contulit  Monachis  S.  Bene- 
dicli  Vallisoleti,  ut  in  articulo  morlis  constituti  a  Confessariis  ido- 
neis  ab  iisdem  eligendis  plenariae  remissionis  tum  culpae  tum 
poenae  temporalis  absolutionem  reciperent,  adjecto  onere  jejunandi 
qualibet  feria  sexta  per  unum  annum,  nisi  ob  legitimum  impedi- 
mentum  Confessarii  Hbito  jejunium  in  aha  exercitia  commutarent. 

Eodem  modo,  citra  lamen  jejunii  onus,  Sixtus  iV  Rehgio- 
sis  Ordinis  tum  Praedicatorum  tum  Minorum  similem  gratiam 
concessit  per  Constitutionem,  cujus  initium  est  Sacri  Praedica- 
torum  et  Minorum;  indulsit  nempe:  Ut  Praedicatorum  et  Mino- 
rum  Ordinum  professoribus ,  qui  nunc  et  pro  tempore  erunt, 
ut  Confessor  idoneus  eorumdem  Ordinum,  quem  quilibet  pro  se 
de  sui  Superioris  licentia  duxerit  eligendum,  eorumdem  Confes- 
sione  diligenter  audita,  pro  commissis  per  eos  excessibus  et  pec- 
catis  semel  in  vita,  in  forma  Confessionalis  per  Nos  edita,  et 
in  mortis  articulo  plenariam  absolutionem  et  peccatorum  hu- 
jusmodi  remissionem  impendere  valeat.  Idem  postea  ahorum  Or- 
dinum  regularium  professoribus  ahi  Summi  Pontifices  sub  eadem 
forma  Sixti  IV  praestiterunt,  ut  habetur  ex  eorum  privilegiis. 

Ex  quo  constat,  Paulum  V  ahum  modum  a  praedecessoribus 
Pontificibus  in  hujusmodi  indulgentiae  concessione  adhibuisse,  qua- 
lenus  nempe  sine  ministcrio  Sacerdotis  Regulares  beneficium  in- 
dulgenliae  plenariae  reciperent;  cum  antea  id  minime  possent,  nisi 
per  delegatam  Sacerdotibus  facultatem  obtinere  (Vid.  Theod.  a  Sp. 
S.  parl.  II,  pag.  100  et  seq.). 


CAP.    I.    INDULGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  o91 

1283.  Indulgentia  plenaria  Sacerdolibus  primam  Missam 
celebrantibus  concessa.  Paulus  V,  ut  vidinuis  sub  n.  1271,  5, 
cuilibet  Religioso  Sacerdoti  jam  confesso,  primam  Missarn  cele- 
branti,  nec  non  Religiosis  eidem  Missae  adsislentibus  pariter  con- 
fessis,  plenariam  indulgentiam  elargitus  est.  Sed  sciendum,  Sum- 
nium  Pontificem  Leonem  XIH  indiilgentiam  plenariam  concessisse 
etiam  omnibus  Sacerdotibus  primum  Sacrum  facientibus,  nec 
non  eorum  parentibus  usque  ad  tertium  gradum,  Sacramentis 
Confessionis  et  Communionis  receptis  et  effusis  ad  Deum  precibus 
ad  intentionem  Sanctilalis  Suae.  Ceteris  autem  Christifidelibus  ei- 
dcm  Missae  assistentibus  indulgentia  septem  annorum  totidemque 
quadragenarum  a  laudato  Summo  Pontifice  concessa  est,  dum- 
modo  corde  saltem  contriti  et  devote  orent  etiam  ipsi  juxta  inten- 
tionem  Sanctitatis  Suae  (Vid.  supra  n.  361). 

§  VI. 

QUAESTIONES  QUOAD  INDULGENTIAS  ET  PRIVILEGIA  REGULARIUM 
EXTRA  RELIGIONEM  SIVE  CONVENTUM  DEGENTIUM. 

1284.  Quaestio  prima.  An  Regulares  ad  episcopalem  digni- 
tatem  assumpti,  gaudeant  indulgentiis  suarum  respective  Religio- 
num  ?  Sunt  Auctores  qui  negant,  quia,  ajunt,  Regularis  ad  episco- 
patum  promotus,  non  est  amplius  Religionis  membrum,  cum  non 
amplius  intra  Religionem  vivat,  nec  a  Superioribus  respectivi  Or- 
dinis  regatur;  adeoque  indulgentiis  Ordinibus  regularibus  conces- 
sis  gaudere  non  potest.  Cessante  enim  concessionum  fundamento, 
cessare  debent  etiam  ea,  quae  illo  innituntur.  Insuper  Regularis 
factus  Episcopus  a  jugo  claustralis  disciplinae  fit  exemptus;  adeo- 
que  cum  Religionis  incommoda  non  sentiat,  nec  debet  indulgentia- 
rum  et  privilegiorum  comniodum  experiri. 

1285.  Verum,  rationes  ab  iis  Auctoribus  allatae  non  videntur 
probare,  Itegularem  ad  episcopalem  dignitatem  assumptum,  non 
posse  indulgentiis  propriae  Religionis  perfrui.  Nam  certum  est, 
Episcopum  regularem  in  subslantiafdKis  remanere  Religiosum, 
obnoxium  tam  votis,  quam  regufis,  quae  nec  dignilatem  episcopa- 
lem  dedecent,  nec  episcopali  oificio  repugnant,  nec  rectum  ejusdem 
officii  exercitium  impediunt.  Et  sane  Benedictus  XIII,  Constit.  Cu- 
stodes  diei  7  Martii  1745,  statuit  atque  sancivit  «  ut  ex  monastico. 


09!2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

regulari,  et  mendicantium  Instituto  ad  episcopalem...  el  S.  R,  E. 
cardinalatum  jam  evecti  et  in  posterum  evehendi,  universis  et 
singulis  suae  regulae  ofjiciis  et  obligationibus,  quae  pontificale 
sive  cujuscumque  aUerius  dignitatis  aut  cardinalatus  officium 
minime  impediant,  perpetuo  subsint. 

1286.  Hinc  in  S.  Congregatione  Episc.  et  Reg.  habita  die  6  Maji 
1864,  proposito  dubio:  An  et  quomodo  Episcopus  regularis  te- 
neatur  ad  observantiam  regulae  quam  professus  est?  Emi  Car- 
dinales  rescripserunt:  Affirmative  ad  praescriptum  Constitutionis 
Benedicti  XII l  incipien.  Custodes:  nempe  Episcopus  regularis 
tenetur  observare  regulas  suae  Religionis,  quae  materiam  voti 
paupertatis  determinant ;  item  tenetur  alias  regulas  et  obser- 
vanlias  dignitati  et  officio  episcopali  non  repugnantes,  eadem 
obligatione  gravi  vel  levi  observare,  qua  tenebatur  antequam  as- 
sequeretur  dignitatem  episcopalem,  ita  tamen  ut  in  peculiaribus 

CIASIBUS   PRUDENTER   JUDICIUM   FERRE   POSSIT,   UTRUM   CU.M  DIGNITATE   ET 

OFFicio  EPiscoPALi  iLLAE  coNVENiANT.  —  Quam  resolutiouem  appro- 
bavit  et  confirmavit  Summus  Pontifex  Pius  IX  (Vid.  Bizzarri,  Col- 
lectanea,  pag.  767  et  sqq.). 

1287.  Ad  id  autem  quod  objicit  contraria  sententia,  nempe 
Religiosum  ad  episcopatum  evectum  non  amplius  subesse  obedien- 
tiae  Praelati  regularis,  respondetur  id  verum  esse,  sed  tamen  vo- 
tum  obedientiae  ei  non  dispensatur,  sed  mutatur  in  immediatam 
obedientiam  Summo  Pontifici. 

1288.  Cum  igitur  Regularis  ad  episcopatum  promotus  pro- 
prietatem  Regularis  non  amittat,  consequi  videtur  frui  adhuc 
posse,  cum  aliqua  restrictione,  indulgentiis  respectivi  Ordinis.  Di- 
ximus  cum  aliqua  restrictione:  distinguendae  enim  sunt  indulgen- 
tiae  Regularibus  concessae.  Nam  hae  vel  sunt  hujusmodi,  ut  earum 
acquisitio  dependeat  ab  opere  intra  ipsa  claustra  monasterii  seu 
Conventus  implendo,  vel  tales  sunt,  ut  statum  religiosum  per  se 
respiciant,  quin  ad  earumdem  lucrum  requiratur  habitatio  in 
claustro.  Primum  indulgentiarum  genus  nequit  ab  Episcopis  re- 
gularibus  lucrari,  ut  per  se  patet;  nam  ad  lucrandas  indulgentias 
necessario  requiritur  ut  impleantur  praescriptae  obhgationes.  In- 
dulgentiae  hujus  generis  phires  sunt,  ut  quisque  videre  potest  in 
elencho  Indulgentiarum  a  Paulo  V  Regularibus  concessarum,  quas 
supra  n.  1271  descripsimus.  Indulgentiae  vero  secundi  generis,  prae- 
sertim  personales,   Episcopus  regularis   iucrari  utique  potest,  ad- 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  593 

impletis  praescriptis  conditionibus.  Sicut  enim,  ut  similitudine  uta- 
mur  quorumdam  Doctorum,  ecclesia  Regularis  per  hoc  quod  fiat 
parochialis,  non  amittit  exemptiones,  indulgentias  et  privilegia  ob 
rationem  communem  aliis  regularium  ecclesiis  concessa,  nisi  fue- 
rint  expresse  sublata,  ita  etiam  regularis  Episcopus  ea  non  amit- 
tit.  Id  enim  quod  conceditur  parielibus,  negari  non  debet  perso- 
nis,  quae  claustri  quietem  abdicarunt,  ut  gravioribus  pro  Ecclesiae 
Dei  curis,  majoribusque  oneribus  succumberent,  quam  sint  ea, 
quae  ante  susceptum  episcopale  munus  subiverant.  —  Brevius : 
Regularis  ad  episcopalum  non  assumitur  nisi  ex  voluntate  Summi 
Pontificis,  et  sic  promotus  remanet  substantialiter  Religiosus,  cui 
certe  non  obest  dignitas  episcopalis,  cum  etiam  hic  status  sub 
evangelicae  perfectionis  genere  comprehendatur.  Nulla  ergo  solida 
ratio  afferri  potest,  cur  ipse  ob  praestitam  Papae  obedientiam  pri- 
vatus  censendus  sit  illis  indulgentiis,  quae  simpUciter  statum  re- 
ligiosum  respiciunt,  quin  exposlulent  commorationem  in  clauslro. 
Quare  Episcopus  regularis,  ex.  gr.  Franciscanus,  lucrari  potest,  ut 
nobis  videtur,  indulgenlias  adnexas  recitationi  coronae  septem 
Gaudiorum  B.  M.  V.,  Orationi  mentali;  item  indulgentiam  plena- 
riam  (latam)  in  articulo  mortis  a  Paulo  V  omnibus  Regularibus 
concessam,  ac  etiam  illam  pro  quinquagesimo  anno  ab  assumptione 
habitus  rehgiosi  etc.  (Cf.  Theod.  a  Sp.  S.  part.  11,  pag.  107,  108; 
Minderer,  part.  II.  pag.  329,  n.  402). 

1289.  Quaestio  altera.  An  Rehgiosus  extra  claustra  degens,  lu- 
crari  possit  indulgentias  suae  Rehgionis  proprias  ? 

Respondemus  cum  distinctione:  Vel  Rehgiosus  justa  de  causa 
et  cum  debita  hcentia  extra  Conventum  commoratur,  vel  non.  In 
primo  casu  adhuc  pergit  gaudere  indulgentiis  Ordinis,  ilhs  tamen, 
quae  personales  sunt,  nec  exigunt  existenliam  in  claustro.  Nulia 
enim  est  ratio  cur  tahs  Rehgiosus,  legitime  extra  Convenlum  de- 
gens,  nequeat  perfrui  indulgentiis  suo  Ordini  concessis. 

1290.  At  hoc  jus  in  dicto  Religioso  limitandum  est,  ut  modo 
notavimus,  ad  illas  tanlum  indulgentias  quae  personales  sunt,  neque 
exigunt  existentiam  in  claustro.  Hinc  licet  possit  ex.  gr.  lucrari  in- 
dulgentiam  plenariam  recitationi  coronae  franciscanae  adnexam, 
minime  tamen  indulgentias.Slationum  Urbis.  Hae  siquidem  a  Paulo  V 
concessae  sunt  Religiosis  intra  claustra  viventes,  qui  suam  ec- 
clesiam  visitaverint.  Excipe,  si  ex  speciali  privilcgio  S.  Sedis  (qualo 
Missionariis  frequenter  indulgeri  solet)  aliquid  amplius  concedatur. 

38 


594  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Ad  roin  facit  declaratio  S.  PoeniteiUiariae  in  Jnstructionibus  latis 
pro  Regularibiis  Italiae  in  suppressione  generali  anno  1866  et  1867. 
Die  enim  18  Aprilis  1867,  n.  VI,  sequentia  ennntiavit: 

«  Declarat  insuper,  Superioribus  regularibus  integra  manere 
privilegia,  quihus  hactenus  quoad  pecuhares  proprii  Ordinis  bene- 
dictiones  usi  sunt,  ac  simihter  integras  omnibus  et  singuhs  Regu- 
laribus  utriusque  sexus,  etiam  in  saeculo  de  legitima  licentia  vi- 
ventibus,  manere  SS.  Indulgentias  personales  a  S.  Sede  eisdem 
concessas,  et  non  revocatas  ». 

1291.  Ahter  dicendum  in  secundo  casu,  si  nempe  agatur  de 
Reiigioso,  qui  in  saeculo  vivit  ahsque  legitima  licentia.  Speciales 
enim  indulgentiae  benignitate  Apostohca  concessae  sunt  Rehgiosis, 
quatenus  in  vita  communi  sub  obedientia  Superiorum  degunt;  ac 
ideo  spirituahbus  hisce  favoribus  nequeunt  gaudere  ihi,  qui  post- 
habita  sancla  obedientia  et  excusso  Rehgionis  jugo,  in  saeculo  ad 
proprium  commodum  vivunt. 

1292.  Infertur,  nec  Religiosum  juste  dimissum  ab  Ordine,  nec 
ihum  qui  amissa  vocatione  vel  taedio  affectum  erga  Religionem, 
proprio  Ordini  valedicit,  indulto  saecularizationis  obtenlo,  posse 
amplius  indulgentiis  et  privilegiis  Ordinis  frui.  Nam,  licet  vincu- 
lum  professionis  non  dissolvatur  per  dimissionem  vel  per  indul- 
tum  saecularizationis ;  cessat  tamen  id,  cujus  intuitu  indulgentiae 
et  privilegia  a  Summis  Pontificibus  conceduntur,  scilicet  vita  com- 
munis  rehgiosa,  et  onera  in  vita  claustrali.  Accedit,  quod  hujus- 
modi  Rehgiosi  ejecti  non  debent  ex  propria  culpa  commodum 
reportare. 

1293.  Sed  quid  dicendum  de  Religioso,  qui  injuste,  seu  sine 
justa  causa  dimissus  fuisset  ab  Ordine  ?  Hujusmodi  Religiosus, 
juxta  Minderer  et  ahos  Auctores  quos  ipse  citat,  non  amitteret  jus 
ad  indulgentias  Ordinis  personales,  quae  in  operibus  exequendis 
non  dependent  ab  existentia  in  claustro.  Ratio  est,  quia  dimissio 
cum  sit  contra  justitiam,  jus  quaesitum  Religioso  auferre  nequit, 
sed  potius  Religio  eum  recipere  teneretur. 

Item  non  videtur  amittere  privilegia  et  indulgentias  Ordinis 
Rehgiosus  ille,  qui  vera  causa  existente,  legitimis  facultatibus  ob- 
tentis,  extra  Convenlum,  etiam  sine  habitu  religioso,  ad  tempus 
degit ;  v.  gr.  ad  subsidium  ferendum  parenlibus  extreme  indigenti- 
bus  (Cf.  Minderer,  part.  II,  n.  416,  pag.  332). 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  595 

§  VII. 

ORDO  RELIGIOSUS  A  CIVILI  POTESTATE  SUPPRESSUS 
INDULGENTIAS  SUAS  NON  AMITTIT. 

1294.  Veritas  praefalae  affirmationis  patet  ex  responsione,  quam 
Pius  Vl[  per  civitatenj  Taurinensem  transiens,  dedit  Sacerdotibus 
Congregationis  Oratorii  S.  Philippi  Nerii.  Isti  Suminum  Ponlificem 
humiliter  rogarunt  pro  concessione,  seu  prorogatione  indulgentiarum 
et  privilegiorum,  quibus  jam  ante  suppressionem  eadem  Congregatio 
gaudebat.  Quibus  Pontifex  pulchre  respondit,  indulgentias  et  pri- 
vilegia  non  amisisse:  nam  i<  siete  stati  oppressi,  inquit,  e  non 
soppressi ;  la  soppressione  non  e  stata  legale  »  (oppressi  estis, 
inquit,  et  non  suppressi;  suppressio  minime  fuit  legalis).  At  vero 
pro  majori  eorum  tranquiUitale  postularunt  a  S.  Congregatione : 
Quid  sentiendum  sit  hac  super  re?  S.  C.  respondit:  Oratores 
nulla  indulgentiarum  seu  pfHvilegioriim  nova  concessione  ob  al- 
latam  ab  eodem  Pontifice  rationem  indigere  (Decr.  26  Aug.  1840. 
N.  285). 

Et  S.  Poenitentiaria  in  suppressione  generah  anni  1866  a  gu- 
bernio  itahco  decreta,  simih  modo,  uti  retuhmus  sub  n.  1290,  de- 
claravit:  «  Superioribus  regularibus  integra  manere  privilegia, 
quibus  hactenus  cjuoad  peculiares  proprii  Ordinis  benedictiones 
usi  sunt,  ac  similiter  integras  omnibus  et  singulis  Regularibus 
utriusque  sexus,  etiam  in  saeculo  de  legitima  licentia  viventi- 
bus,  manere  SS.  Indulgentias  personales  a  S.  Sede  eisdem  con- 
cessas,  et  non  revocatas  ».  Idem  declaravit  quoad  indulgentias 
ecclesiis  OrdiniMn  regularium  affixas  et  assignatas,  quae  «  quam- 
diu  iisdem  ecclesiis  aliquis  Sacerdos  ejusdem  Ordinis  legitima 
auctoritate  praepositus  fuerit,  perdurare  ut  antea,  omnino  cen- 
seanturn  (S.  Poenit.  18  Apr.  1867,  n.  V  et  VI). 

ARTICULUS    II. 

INDULGENTIAE  MONIALIBUS  IN  PARTICULARI  CONCESSAE. 

1295.  Quia  in  superiori  tractatu,  agendo  de  indulgentiis  F^egu- 
laribus  concessis,  eliam  Moniaies  comprehenduntur,  supervacanea 


596  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

videri  posset  alia  disquisitio  de  iisdem  Monialibus  in  particulari. 
At  res  non  ita  se  habet;  nam  praeterquam  quod  de  ipsis  Monia- 
libus  votorum  solemnium  qnaedam  alia  adnotanda  supersunt,  de 
quibus  nonnisi  incommode  ibidem  tractari  poterat,  aliae  quoque 
(vid.  n.  1269)  in  Ecclesia  Dei  extant  et  florent  Moniales  seu  So- 
rores  (1)  sive  Congregationes  votorum  simplicium,  quae  cum  in 
magnum  christianae  civilisque  reipublicae  bonum  hodie  pkires 
excreverint,  de  ipsis  silere  incongruura  certo  esset,  eo  vel  magis 
quod  non  pauca  dubia  moveantur  tum  circa  canonicam  earumdem 
conditionem,  lum  circa  privilegia  et  indulgentias,  si  quibus  forte 
gaudent.  Fatendum  quidem  est,  conditionem  canonicam  praedicla- 
rum  Sororum  seu  novorum  Institutorum  cum  votis  simpiicibus 
esse  pauiulum  implexam  neque  enucleate  definitam ;  attamen  quid 
generatim  sit  de  ea  sentiendum,  satis  forsan  apparebit  ex  iis,  quae 
modo  subrj<3ctuntur. 

§1. 

VICISSITUDINES  INSTITUTORUM  VOTORUM  SIMPLICIUM, 
EORUMQUE  CONDITIO  CANONICA. 

1296.  Moniahum  Instiluta  varia  sunt: 

1.  Moniales,  quae  profilentur  Institutum  a  Sede  Apostolica 
approbatum  cum  votis  solemnibus,  ut  Ciarissae,  Dominicanae,  Car- 
mehtae,  Moniales  Tertii  Ordinis  Regularis  etc. 

2.  Moniales,  quae  pariter  profitentur  in  praedictis  Institulis, 
in  quibus  proinde  vota  solemnia  emitti  deherent,  sed  ob  gravis- 
sima  temporum  adjuncta  vota  simplicia  fmnt,  et  ut  talia  ab  Ecclesia 
aestimantur,  ut  hodie  sunt,  praesertim  in  Galha,  praefatae  Clarissae, 
Dominicanae  etc. 

3.  Moniales,  sive  Sorores,  quae  profitentur  in  aliqua  Congre- 
gatione,  in  qua  juxta  propriam  regulam  vota  simplicia  dumtaxat, 
sed  pei^petua  emiltuntur. 

4.  Moniales,  seu  Sorores,  quae  vel  nulla,  vel  tempora^Ha 
tantum  vota  nuncupant. 


(I)  Moniales  vel  Sanctimoniales  proprie  dictae  sunt  illae,  quaje  vota  solemnia 
emittunt;  quae  vero  vota  simplicia  nuncupant,  Sorores  vocantur.  Ob  majorem 
tamen  commodilatem  hic  ad  nominis  proprietatem  non  semper  attenditur. 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  597 

o.  Moniales,  seu  Sorores  Terliariae,  quae  privatim  in  propriis 
aedibus  commorantur. 

1297.  Concilium  oecumenicum  Lateranense  sub  Pontifice  Inno- 
centio  lll  celebratum,  sic  decrevit,  cap.  13:  iVe  nimia  Religiomim 
diversitas  gravem  in  Ecclesiam  Dei  confusionem  inducat,  firmiter 
prohibemus,  ne  quis  de  cetero  novam  Religionem  inveniat;  sed 
quicumque  ad  Religionem  converti  voluerit,  unam  de  approbatis 
assumat.  Similiter  qui  voluerit  religiosam  domum  de  novo  fun- 
dare,  regulam  et  institutionem  accipiat  de  approbatis, 

1298.  Bonifacius  VIII  cunctis  Monialibus  professis  clausurae 
legem  observandam  praecepit.  Nam  antea,  si  quae  erant  Moniales 
clausurae  legibus  obnoxiae,  consuetudine  potius  particulari,  quam 
lege  generali  obligabantur  (Cf.  Bened.  XIV,  Institutio  29,  n.  18;  et 
Ferraris,  art.  III,  n.  114). 

1299.  Clausurae  lex  a  Bonifacio  VIII  praecepta,  confirmata 
fuit  a  Tridentina  Synodo  hisce  verbis:  Nemini  autem  Sanctimo- 
nialium  liceat  post  professionem  exire  de  monasterio,  indultis 
quibuscumque  et  privilegiis  non  obstantibus  (Sess.  25,  de  Regu- 
iaribus  et  Monialibus,  cap.  V). 

Verum  tam  Bonifacius  VIII,  quam  Conc.  Tridentinum  videntur 
loqui  lantum  de  veris  Monialibus,  seu  de  Religionibus  stricte 
sumptis,  in  quibus  scilicet  emittebantur  vota  solemnia. 

1300.  S.  Pius  V,  Constit.  Circa  pastoralis  29  Maji  1566, 
Tertiariis  mulieribus  in  Congregatione  viventibus  novam  disci- 
plinam  indixit.  Decrevit  scilicet,  ut  Tertiariae  cujuscumque  Or- 
dinis  vel  sese  clausurae  subjicerent  et  vota  solemnia  emitterent, 
vel  nulla  in  futurum  possent  in  ipsarum  Ordinem,  Religionem, 
Congregationemque  Moniales  recipere  (Bened.  XIV,  Instit.  105,  n.  74). 

Id  perpendens  Lezana,  a  Benedicto  XIV  cilatus,  ait:  Quo  videtur 
intentum  Pontificis  fuisse  omnino  extinguere  Congregationes  istas 
mulierum  votum  solemne  non  emittentium  (Summa  Quaest.  Reg. 
tom.  II.  cap.  14,  n.  38). 

1301.  Porro  Sedes  Apostolica  legem  a  S.  Pio  V  propositam 
haud  neglexit.  In  Decretis  enim  evulgatis  anno  1616  sancitum  est, 
mulieres  Terlii  Ordinis,  quae  coUegiaHter  s\y\xx\i,  penitus  subjacere 
dispositioni  Constitutionis  S.  Pii  V,  «  Circa  pastoralis  »  (Bened. 
XIV,  loc.  cit.  n.  75). 

1302.  Praefata  tamen  Constitutio  sancti  Pontificis  plenum 
effectum   sortila  non  est.  Tertiariarum    enim   Conventus,   nedum 


598  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

extincti  non  fiierunt,  sed  successu  temporis  pluries  declaratum  est, 
eos  ab  Ecciesia  non  quidem  approbari,  sed  tolerari,  subjectos  tamen 
jurisdictioni  Episcoporum  (Cf.  Bened.  XIV,  loc.  cit.  n.  76 ;  Bouix, 
de  Jure  Reg.  tom.  I,  pars  lll). 

1303.  Haec  disciplina  tolerantiae  usque  ad  Benedictum  XIII 
integre  permansit.  At  liic  Pontifex  ob  rationes,  quas  in  suis  Con- 
stitutionibus  allegat,  voluit  ac  mandavit,  memoratas  Tertiarias  col- 
legialiter  viventes,  pluribus  in  locis  florentes  sine  clausura,  ad 
neutram  (id  est  neque  ad  clausuram,  neque  ad  votorum  solemnium 
emissionem)  absolute  teneri,  aul  esse  compellendas :  non  obstan- 
libus  contrariis  etc.  (Bulla  Pretiosus,  VII  kalendas  Junii  1727). 

Idem  Pontifex,  Constitutione  Paterna,  20  Dec.  172o,  praefa- 
tarum  Tertiariarum  Conventus  sine  clausura  denuo  subjecit  Supe- 
rioribus  regularibus  Ordinum  respective,  exemitque  a  jurisdi- 
ctione  Episcoporum  (Bened.  XIV  loc.  cit.  n.  78;  Ferraris,  addit.  ex 
aliena  manu). 

1304.  Ast  hujusmodi  Constitutiones  revocavit  Clemens  XII, 
Bulla  Romanus  Pontifex,  30  Martii  1782;  et  sic  quoad  Tertia- 
rias  restitutum  est  jus  commune  ante  Benedictum  XIII  vigens, 
ita  ut  eaedem  Tertiariae  in  Congregatione  viventes  sine  clausura 
et  absque  votis  solemnibus,  toleratae  et  Episcopis  subjectae  cen- 
sendae  sint;  cum  hac  tamen  limitatione,  inquit  Bouix:  nisi  aliquae 
ex  his  Congregationibus  a  tempore  Benedicti  XIII  aliquid  amplius 
a  Sede  Apostolica  obtinuerint  (Cf.  Bened.  XIV,  Inst.  29  et  105). 

1305.  Praeler  Tertiarias,  de  quibus  modo  diximus,  aliae 
deinceps  ortae  sunt  Congregationes  mulierum  absque  clausura 
et  votis  solemnibus  viventium,  ad  quas  pariter  supradicta  tolerantia 
extensa  est.  Licet  enim  in  laudata  Bulla  S.  Pii  V  Tertiariae  dum- 
taxat  nominentur,  utpote  quae  solae  descripto  modo  tunc  degebant, 
ex  fine  tamen  legis  sponte  fluit,  dispositionem  Pianam  ceteras 
omnes  Congregationes  mulierum  similiter  viventium  comprehendere. 
Volebat  siquidem  sanctus  Pontifex  de  medio  tollere  formam  vivendi 
sine  clausura  et  votis  solemnibus  (Cf.  Bened.  XIV  et  Bouix,  locis 
citatis). 

1306.  Infertur  ex  dictis,  quod,  non  obslante  Constitutione 
S.  Pii  V,  licitae  postea  fuerunt  et  hodiedum  sunt  Monialium  Con- 
gregationes  sine  clausura  et  absque  votis  solemnibus;  ita  tamen, 
ut  de  jure  communi  ab  Ecclesia  toleratae,  non  autem  approbatae 
censeri  debeant,  et  hoc  etiamsi  regulae  ipsarum  ac  vivendi  modus 


CAP.   I.   INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  1)99 

a  Sede  Apostolica  approbenlnr  et  conririnentur  (Vid.  Bullam  Qiiam- 
vis  justo  Bened.  XIV,  §  o ;  Bouix,  loc.  cit.). 

Unde  Suminus  Pontifex  Benedictus  XIV  in  citata  Bulla  Quanivis 
justo  de  die  30  Apr.  1749,  agens  de  Virginibus  Anglicanis, 
quarum  regulae  approbatae  jain  fuerant  a  Clemente  XI,  declaravil: 
Earum  Conservatoria  (id  est  domus,  monasleria  etc.)  tolerari 
quidem  ab  hnc  Apostolica  Sede,  sed  instilnlum  ipsum  nec  appro- 
batum,  nec  confirmatum  esse;  obsistentibus  sacris  Canonibus,  et 
generali  Constitutione  S.  Pii  V,  ne  religiosae  mutierum  domus 
Apostolica  confirmatione  stabiliantur,  quae  se  perfectae  clausurae 
legibus  non  obstrinxerint  (Loc.  cit.). 

Abbi  doctissimus  Pontifex,  agens  de  saepedictis  Tertiariis  mu- 
lieribus,  scripsit:  Sedes  Apostolica  ita  se  gessit,  ut  easdem  Ter- 
tiarias  non  quidem  sua  auctoritate  probaret,  sed  illas  toleraret, 
et  Episcopis  subjectas  declararet  (Instit.  105,  n.  76). 

1307.  Toleratae  dicuntur,  quatenus  Constitutio  Circa  pasto- 
ralis  sancti  Pontificis  Pii  V  ex  parte  vigere  desiit.  Non  approbatae 
existimanlur,  quia  dictae  Constitutioni  nunquam  fuit  ab  Apostolica 
Sede  expresse  et  positive  derogatum.  Bulla  enim  Pretiosus  Bene- 
dicti  XHI,  quae  saltem  aequivalenter  Constitutioni  S.  Pii  V  dero- 
gabat,  fuit,  ut  jam  diximus,  revocata  a  Clemente  XII. 

Et  haec  est  vel  saltem  fere  hucusque  fuit  conditio  canonica, 
DE  JURE  coMMUNi,  Moniahum  absque  ciausura  et  votis  solemnibus 
in  Congregatione  viventium. 

§11. 

STATUS  TOLERANTIAE  SENSUS,  ET  NOVA  DISCIPLINA 
PRO  SORORIBUS  INDUCTA. 

1308.  Ex  eo  autem  quod  hujusmodi  Moniales  de  jure  communi 
dicanlur  toleratae,  non  est  inferendum,  talem  denominationein 
denotare  aliquam  erga  ipsas  Ecclesiae  repugnantiam;  denominatio 
enim  hujusmodi,  saltem  hodierno  tempore,  potius  retinetur  de  stylo, 
lum  in  obsequiuin  dispositionis  S.  Pii  V,  tum  ad  significandam 
earumdem  ab  aliis  Moniahbus  distinctionem  (Cf.  Bouix,  loc.  cit.). 

1309.  Revera  tolerantiae  status  minime  impedit,  quominus 
Ecclesia  eas  plurimi  faciat  ob  magna  emolumenta,  quae  ex  eis  rel 
catholicae  obveniunt.  Quod  probat  quotidiana  praxis :  siquidem 
frequens  est,  ut  hujusmodi  Monialium   Constitutiones  a  Sede  Apo- 


600  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

stolica  approbentur  et  confirmentur,  et  variae  eisdem  gratiae  im- 
pertiantur.  Consulatur  super  re  methodus,  quae  a  S.  Congregatione 
Episcoporum  et  Regularium  servatur  in  approbandis  novis  Institutis 
volorum  simplicium,  apud  Bizzarri,  Collectanea,  appendix  prima, 
pag.  828 ;  et  cf.  Lucidi,  De  Visitatione  Sacrorum  Liminum, 
vol.  II,  cap.  0. 

Audiatur  super  re  laudatus  Bizzarri,  jam  S.  C.  Episcoporum 
et  Regularium  Secretarius,  ideoque  in  hujusmodi  negotiis  certe 
peritus : 

«  Post  Const.  S.  Pii  V  circa  clausuram  incipientem  Circa  pa- 
storalis,  S.  Sedes  minime  approbare  consueverat  Instituta  votorum 
simplicium,  sed  dumtaxat  monasteria,  in  quibus  iMoniales  profite- 
bantur  ahquam  regulam  ab  ApostoHca  Sede  approbatam  cum  pro- 
fessione  votorum  solemnium,  et  cum  papah  clausura;  quinimo  S. 
Congregatio  quandoque  praecipiebat  dissolutionem  Communitatum 
muherum,  quae  vota  solemnia  cum  clausura  papah  non  emittebant. 
Quod  si  ahquando  ob  peculiares  locorum  circumstantias  offerre- 
batur  Institutum  votorum  simphcium  contra  formam  a  S.  Pio  V 
praescriptam,  gravibus  concurrenlibus  causis  confirmabat  illius 
Conslitutiones  cum  clausula  «  Cit?^a  approbationem  Instituti  », 
prout  habetur  in  Const.  Bened.  XIV  incipient.  Quamvis  justo  pro 
Virginibus  Anghcanis  edita. 

«  Verum  tractu  temporis,  et  praesertim  post  GaUiarum  vicis- 
situdines  et  civiles  leges  circa  proprietatem  bonorum  quoad  Moniales, 
S.  Sedes  Instituta  votorum  simphcium  et  sine  papah  clausura  pro 
muheribus  non  solum  tolerare,  sed  etiam  laudare  coepit.  Quinimo 
postremis  hisce  temporibus  etiam  pecuharibus  Decretis  S.  Con- 
gregatio  ea  approbare  non  renuit. 

«  Haec  autem  approbatio  minus  solemnis  est,  nec  confundi 
debet  cum  approbatione  solemni,  quae  pro  professione  votorum 
solemnium  impertiri  solet,  quando  nempe  conceditur  erectio  canonica 
ahcujus  monasterii,  in  quo  ahqua  ex  antiquis  reguhs  ab  Apostohca 
Sede  approbatis  cum  votis  solemnibus,  et  clausura  papah  assu- 
matur  »  (Edit.  l^  pag.  456). 

1310.  Unde  inferri  posse  videtur,  legem  prohibentem  Con- 
gregationes  muherum  absque  clausura  et  sine  votis  solemnibus 
viventium,  in  desuetudinem  abiisse,  seu  fuisse  abrogatam,  non 
quidem  positive  et  expresse  per  aliquam  Constitutionem  Aposto- 
licam,  sed  facto  per  contrariam  Ecclesiae  praxim.  Unde  Grand- 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  GOl 

claude  scribit:  Lex  consuetudine  contrariaest  abrogata,  approbante 
S.  Sede,  quae  laudat  et  confirmat  Congregationes,  quae  vota  sim- 
plicia  tantum  emittunt  (Jus  Canon.  tom.  II,  pag.  436;  cf.  etiam 
Craisson,  Manuale  Juris  Can.  tom  II,  edit.  7^  pag.  433). 

Franciscus  Santi,  jam  clarissimus  Professor  Romanus,  loquens 
de  praefala  prohibitione  de  non  assumendo  novo  habitu,  inquit: 
Haec  dispositio  ila  saltem  in  praxi  explicata  est,  iit  non  interdicatur 
in  aliqua  peculiari  dioecesi  ex  Ordinarii  licentia  Congregationem 
quamdam  sive  virorum  sive  mulierum  in  communi  viventium 
inslituere  (Praelectiones  Juris  Can.  Lib.  III,  pag.  324). 

1311.  Apud  Bizzarri,  ut  innuimus  sub  n.  1309,  invenitur  et  clare 
explicatur  metbodus,  quae  a  S.  Congregatione  Episcoporum  et  Re- 
gularium  servatur  in  approbandis  novis  Institutis  votorum  simpli- 
cium  (Collectanea,  pag.  828). 

Ibidem  pag.  861  habetur  Elenchus  praecipuorum  Instituto- 
rum,  quae  postremis  temporibus  (ab  anno  1816  ad  annum  1863,  in 
quo  edita  fuit  Collectanea)  a  S.  Congregatione  Episc.  et  Reg.  laudata 
vel  approbata  fuerunt.  Istiusmodi  nova  Jnstituta  praecipua  laudata 
vel  approbata  a  dicta  S.  Congregatione,  124  numerantur  a  claris- 
simo  Bizzarri,  quorum  major  pars  (uUra  80)  pertinet  ad  Congre- 
gationes  feminarum. 

1312.  Recentioribus  temporibus  spirituales  favores  concessi 
sunl  quibusdam  Moniahum  Institutis,  quae  Franciscano  nomine 
gloriantur,  utpote  ad  Tertium  Ordinem  S.  P.  Francjsci  pertinentia. 
Speciminis  gratia  sequentia,  nobis  nota,  citamus. 

I.  Institutum  Filiarum  a  sacris  Stigmatibus  S.  P.  N.  Fran- 
cisci,  vulgo  Stimatine. 

Stigmatinae  ob  vitae  simphcitatem,  humilitatem,  modestiara 
atque  in  bonum  pauperum  pueUarum  indefessum  laborem,  maxi- 
mam  venerationem  ubique  locorum  sibi  concihant.  In  Albania,  sed 
praecipue  in  Italia  habent  domos,  quas  sacros  Recessus  vocant. 

Hujusmodi  Institutum  ejusque  scopum  et  finem  Summus  Pon- 
tifex  Pius  IX,  per  Decretum  S.  C.  Episcoporum  et  Regularium  sub 
die  23  Julii  18oo,  summopere  laudavit  et  commendavit.  Anno  1856 
particeps  declaratum  est  omnium  privilegiorum  et  indulgentia- 
rum,  quibus  Ordo  Minorum  Observantium  et  Reformatorum  legi- 
time  fruitur  et  gaudet.  Tandem  anno  1888  ejusdem  Instituti 
Constitutiones  definitive  approbatae  et  confirmatae  sunt  ab  Apo- 
stolica  Sede  (Decreta  prostant  penes  Constitutiones  dicti  Instituti). 


OO^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

II.  Instiluluin  Franciscalium  Missionariarum  a  Maria  Virgine 
(Francescane  Missionarie  di  Maria).  Sequitur  regulam  Tertii  Ordinis 
regnlaris  S.  P.  Francisci,  et  domos  habet  Romae,  in  Gallia,  in  Anglia, 
in  Belgio,  in  Helvetia,  in  Indiis,  in  Sinis,  in  Tunisia  atque  in  dominio 
Canadensi;  breviter,  in  Europa,  in  Asia,  in  Africa,  in  America;  et 
Sorores  iis  omnibus  incumbunt,  quibus  eget  humana  infirmitas,  sive 
corpus  haec  respiciat,  sive  animam.  Catholicae  rehgionis  zelo  ductae, 
viriH  animo  patriam  deserunt,  longissimis  navigalionibus  se  commit- 
tunt,  pericula  contemnunt,  ipsamque  vitam  pro  Jesu  Christo  profun- 
dere  non  dubitant. 

Per  Decretum  S.  Congregalionis  de  Propaganda  Fide  sub  dalo 
l'^  Augusli  1885,  hoc  Institutum  primam  approbationem  obtinuit. 
Per  ahud  Decretum  ejusdem  S.  Congr.  die  6  Juhi  1890,  Institutum 
approbatum  fuit. 

Ex  Audientia  SS.  sub  die  17  Januarii  1886,  referente  Secre- 
tario  S.  C.  de  Propaganda  Fide,  Summus  Pontifex  Leo  XIII  benigne 
declarare  dignatus  est,  Sorores  PYanciscales  Missionarias  a  beata 
Maria  Virgine  indulgenliajnim  Ordinis  Minorum  participes  esse. 

Tandem  per  novissimum  Decretum  laudatae  S.  C.  de  Propa- 
ganda  Fide  de  die  11  Maji  1896  a  Leone  PP.  XIII  confirmatum, 
regulae  seu  Constitutiones  memoralarum  Sororum  Franciscalium 
Missionariarum  a  Maria  sanctissima  definitive  approbatae  sunt,  ubi 
insuper  declaratnr,  Sorores  hujusmodi,  prout  Filias  a  sacris  Sligma- 
tibus,  gaudere  per  communicationem  omnibus  privilegiis,  indul- 
gentiis  et  Absolutionibus  generalibus,  quibus  fruitur  Ordo  Minorum. 

III.  Institutum  Tertiariarum  B^ranciscanarum  pro  Missio- 
nibus.  Istiusmodi  Tertiariae  christianae  educationi  et  litterariae 
instructioni  puellarum  sedulo  singularique  studio  incumbunt  tum 
in  Slatibus  Foederatis  Americae  septentrionalis,  tum  in  Orienlis 
partibus,  nec  non  in  Italia.  In  hisce  enim  regionibus  habent  Domos, 
quarum  caput,  seu  domusprinceps  Glemonae  in  archidioecesi 
Utinensi  sita  est. 

Nondum  hoc  Instilutum  a  S.  Sede  approbationem  obtinuit,  et 
tamen  per  Rescriptum  S.  C.  de  Propaganda  Fide  die  31  Januarii  1892, 
Summus  Pontifex  Leo  XIII  concessit  ecclesiis  publicis  hujusmodi 
Sororum  privilegium  indulgentiarum, /?ro  omnibus  Cliristifidelibus, 
Ordini  Franciscano  concessarum. 

1313.  Haec,  quae  etiam  de  ceteris  Sororibus  Tertiariis  aliisque 
mulierum  Institutis  absque  clausura  et  votis   solemnibus  subinde 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  603 

dici  possunt,  phine  oslendunt,  quantum  Faniiliae  hujusmodi  nostra 
praesertim  aetate  reipublicae  calholicae  sint  utilcs,  et  quam  sa- 
pienter  Apostohca  Sedes  opportuno  tempore  spirituahbus  gratiis  ac 
favoribus  eas  prosequatur. 

1314.  His  de  praesenti  Monialium  conditione  praehbatis,  non- 
nullae  S.  Sedis  declarationes  sunt  afTerendae  reiate  ad  earum 
privilegia  et  indulgentias.  Ex  hujusmodi  declarationibus,  ahae  refe- 
runtur  ad  Moniales  generalim  cum  votis  solemnibus;  ahae  ad 
Moniales,  'prout  nunc  existuni  in  Gallia;  aliae  ad  Sorores  Tertii 
Ordinis  cum  votis  simplicibus. 


§  ni. 

DECLARATIONES  PRO  MONIALIBUS  VOTORUM  SOLEMNIUM. 

1315.  Sacra  Congregatio  Indulgentiarum  phiries  declaravit: 
Monasteria  omnia  Sanctimoniahum,  quae  a  cura  et   gubernio 

Fratrum  suorum  Ordinum  sub  immediatam  jurisdictionem  Episco- 
porum  translata  sunt,  seu  in  posterum  transferri  ahqua  ratione 
contigerit,  non  ideo  privilegia  et  indulgentias,  quibus  antea  gau- 
debant,  amisisse,  seu  amissura  fore,  sed  eodem  modo  cunctis  "prae- 
dictis  privilegiis  et  indulgentiis  uti  et  frui  debere,  ac  si  sub 
gubernio  Fratrum  suorum  Ordinum  actu  existerent  (Decr.  22  Apr. 
1711.  N.  36;  vid.  etiam  NN.  118,  166). 

Sanctimoniales  quaecumque  Ordinariis  locorum  subjectae,  gau- 
dent  indulgentiis  suorum  respective  Ordinum  aut  Congregationum^ 
quarum  ritum  in  Officio  recitando  sequuntur,  ac  simul  institutum 
profitentur  (Decr.  30  Maji  1744.  N.  143). 

1316.  Moniales  cujuscumque  Ordinis  regularis,  quamvis  nun- 
quam  extiterint  sub  gubernio  Regularium,  gaudent  omnibus  indul- 
gentiis,  quibus  fruuntur  ceterae  Moniales,  quae  sub  gubernio  Fra- 
trum  sui  Ordinis  existunt  (Decr.  28  Apr.  1716.  N.  59). 

1317.  Moniales  Tertii  Ordinis  S.  Francisci,  licet  sub  cura  et 
gubernio  Ordinariorum  sint  constitutae,  fruunlur  indulgentiis  earum 
Ordini  generahter  concessis  (Decr.  3  Dec.  1736.  N.  118). 

1318.  Moniales  non  gaudent  indulgentiis  alterius  Ordinis, 
etiamsi  ejus  curae  et  gubernio  subjaceant  (Decr.  1  Apr.  1743. 
N.  138). 


604  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

1319.  Pro  Monialibus,  quae  Sodalitiis  adscriplae  sunt,  7ion  est 
subroganda  ecclesia  monasteriormn  in  locum  ecclesiae,  quae  a 
Sodalibus  pro  indulgentiarum  consecutione  visitanda  est  (Decr.  31 
Mart.  17o9.  N.  212). 

1320.  Indulgentiae  generaliter  concessae  ecclesiis  Fratrum 
pariter  et  Monialium,  tum  in  diebus  festivis  Sanctorum  Ordinis, 
tum  in  aliis  hujusmodi  solemnitatibus,  cunctae  et  singulae  aeque 
lucrari  queunt  a  Christifidelibus  visitantibus  ecclesias  Monialiura, 
quae  Ordinariorum  gubernio  et  jurisdictioni  subsunt  (Decr.  26 
Aug.  1747.  N.  166,  ubi  in  compendio  alia  Decreta  super  re  resu- 
muntur). 

1321.  Jam  antea  speciali  Decreto  declaratum  fuerat  «  ecclesias 
Monialium  Clarissat^um  Ordinis  S.  Francisci  Assisinatis  gaudere 
indulgentia  Portiunculae  nuncupata  die  2  mensis  Augusti  pro 
omnibus  Christifidelibus ,  eo  modo  quo  gaudent  ecclesiae  Fratrum 
Minorum  universi  ejusmodi  Ordinis  S.  Francisci  (Decr.  23  Sept. 
1741.  N.  132;  necnon  penes  Rescr.  auth.  N.  122). 

1322.  Idem  prorsus  dicendum  est  de  ecclesiis  Moniahum  Tertii 
Ordinis  S.  Francisci,  etiam  illarum  Sanctimoniahum  ejusdem  Tertii 
Ordinis,  quae  monasteria  in  partibus  praesertim  Germaniae  habent 
sita  sub  nuncupatione  Congregationis  Elisabethinarum,  licet  sub 
cura  et  gubernio  Ordinariorum  existant  (Decr.  26  Aug.  1747.  N.  166). 

1323.  Moniales,  legitima  facultate  ex  uno  ad  aliud  mona- 
sterium  translatae,  gaujlent  omnibus  privilegiis,  quibus  antea  in 
primo  monasterio  fruebantur  (S.  Congr.  Conc.  Decr.  7  Febr.  1632 
penes  cl.  Aloysium  Adone,  Synopsis  liturg.  canonica,  lib.  II,  n.  1434). 

1324.  Oblatae  Conservatorii  non  participant  omnia  privilegia 
MoniaHum  e  clausura  et  ex  votis  solemnibus  (S.  C.  Episc.  et  Reg. 
Decr.  4  Febr.  1876,  apud  Adone,  Hb.  II,  n.  1438). 

1325.  'Puellis,  quae  a  Monialibus  educantur,  non  conceduntur 
indulgentiae  ipsis  Moniahbus  concessae  (Decr.  o  Maji  1719.  N.  73). 

1326.  S.  Congregatio  pro  expositione  Venerabilis  nullas  im- 
pertiri  sohta  est  indulgentias  in  Moniahum  ecclesiis.  Attamen  ex 
gratia  eas  concessit  Moniahbus  S.  Benedicti  Neovarsavien.  civitatis 
in  Poionia,  sed  pro  ipsis  tantum  (Cf.  Decr.  27  Maji  1732  apud 
Rescr.  auth.  N.  83). 

1327.  In  ecclesiis  Monialium  regulatiter  pro  solis  Monialibus 
conceditur  indulgentia,  quamquam  multae  factae  sint  exceptiones 
(Cf.  Rescr.  auth.  nn.  80,  83,  311). 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  605 

Ciim  Sumino  Ponlifici  Clementi  XIH  consliterit,  in  ecclesiis 
Monialinm  praelej^  indulgentias  Ordinis  pro  omnibus  utriusque 
sexus  Christifidelibus  concessas,  aliam  et  alias  quandoque  moris 
fuisse  concedi  infra  annum  indulgentiam  et  indulgentias  plenarias 
ab  omnibus  pariter  Christifidelibus  earumdem  ecclesias  visitantibus 
lucrandam,  idem  Summus  Pontifex  praesenti  Decreto  statuit  et 
mandavit,  ut  in  posterum  quaecumque  alia  indulgentia  plenaria 
etiam  pro  unica  vice,  quae  praeter  indulgentias  Ordinis  in  praefatis 
Monialium  ecclesiis  cujuscumque  Ordinis  et  ubicumque  exislentibus 
concedenda  expostuletur,  nonnisi  pro  ipsis  Monialibus  tantum 
ceterisque  in  monasterio  degentibus  concedi  possit  et  debeat 
(Decr.  12  Martii  1760.  N.  220). 

§  IV. 

DECLARATIONES  PRO  MONIALIBUS,  PROUT  NUNC  IN   GALLIA 
COMMUNITER  EXISTUNT. 

1328.  Permulta  feminarum  monasteria,  decimo  octavo  saeculo 
ad  finem  vergente,  existebant  in  GaUia.  Sed  exorta  politica  imma- 
nique  perturbatione,  omnia  eversa  vel  dissoluta  fuerunt.  Pacatis 
politicis  vicissitudinibus,  plures  Moniales  cujusque  Ordinis  in  ali- 
qua  domo  sese  coliegerunt,  ut  meliori  quo  fieri  posset  modo,  mo- 
nasticam  vitam  ducerent  juxta  regulas  Ordinis,  quem  professae 
fuerant.  In  hisce  domibus  deinde  admissae  fuerunt  novae  alumnae, 
quae  peracto  tyrocinio  vota  emittebant.  Hinc  ob  speciaha  rerum 
adjuncta  in  quibus  hujusmodi  Neo-Moniales  reperiebantur,  exortum 
est  dubium: 

An  illarum  vota  essent  solemnia,  prout  antea  emittebantur , 
an  potius  simplicia? 

Ad  hujusmodi  dubium  S.  Poenilentiaria  pluries  respondit: 
Vota,  qitae  in  praesenti  rerum  statu  a  Monialibus  in  regno 
Giilliarum  emittuntur,  uti  simplicia  a  S.  Sede  aestimari  (Decr. 
S.  Poenit.  19  Maji  1829,  apud  Bizzarri,  pag.  o04)- 

1329.  Eadem  S.  Poenitentiaria,  sub  die  23  Decembris  183y, 
declaravit  etiam,  quod  monasteria  earumdem  Monialium  a  Sede 
Apostolica,  attentis  peculiaribus  circumstantiis,  non  tamquam  Or- 
dines  vere  et  proprie  religiosi,  sed  piissimarum  famihae  femina- 
rum  aestimantur  (Bizzarri,  loc.  cit.). 


600  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COICTIBLS   CONCESSIS. 

Siinile  responsum  ab  eadem  S.  Poenitenliaria  datum  fuit  ad 
Episcopuni  Petrocoricensem  sub  die  26  Nov.  1852  hisce  verbis:  Cum 
iMoniales  in  Galliis  nec  vota  solemnia  emittere,  neque  esse  Moniales 
slricle  tales,  sed  piarnm  tantuin  feminarum  societates  (vid.  lamen 
inferius  n.  1^^43-1 359),  pluries  responsum  fuerit,  ideo  illae  non  alia 
obligatione  tenentur,  quamea  quae  ex  respectivis  Constitutionibus 
resullat  (Vid.  Gury,  tom.  II,  n.  183). 

1330.  Utrum  vero  praedictae  Moniales  in  Gallia  piHvilegiis 
et  indulgeniiis  gaudeant,  quibus  fruuntur  Regulares,  et  quibus 
Moniales  ipsae  fruebaniur,  quando  solemnia  vola  emittebant, 
S.  Poenitentiaria  sequens  dedit  responsum: 

Sorores  monasteriorum  Galliae  lucrari  posse  indulgentias 
omnes,  quae  Religioni  seu  Instituto  aliarum  Monialium  solemnia 
vota  emiltenlium  secundum  institutum,  seu  regulam  respectivam 
concessae  fuerunt,  idque  ex  indulto  Pii  VII  a  SS.  Domino  Grego- 
rio  XVI  confirmato  (Decr.  cit.  23  Dec.  1835). 

Item  Rmus  Dnus  Bouvier,  Episcopus  Cenomanensis  postulavit 
a  S.  Poenitentiaria: 

An  Moniales  tempore  perturbalionis  Gallicanae  suppressae, 
postea  restitulae,  sed  ab  aliis  dioecesibus  in  Cenomanensem 
transla.tae,  vere  nihilominus  sint  Moniales  antiquis  privilegiis  suis 
gaudentes  ? 

Resp.:  Moniales,  quae  ante  Gallicanam  perturbationem  solem- 
nem  religiosam  professionem  emiserunt,  veras  Religiosas  esse,  eas- 
que,  sicul  et  ceteras  Sorores  monasteriorum  Galliae,  lucrari  posse 
indulgentias  omnes,  quae  Religioni  seu  Instituto  aliarum  Monia- 
lium  solemnia  vota  emittentium,  secundum  institutum  seu  regulam 
respectivam  concessae  fuerunt;  idque  ex  indulto  S.  P.  Pii  VII,  et  a 
SS.  D.  Papa  Gregorio  XVI  iterum  confirir.ato  (Decr.  3  Febr.  1841, 
apud  Gury  loc.  cit.). 

Simili  modo  eamdem  rem  declaravit  S.  Congregatio  Indulgen- 
tiarum  in  responsione  ad  sequens  dubium  ab  Archiepiscopo  Came- 
racensi  propositum : 

Utrum  Moniales  etiam  non  approbatae  a  S.  Sede,  ut  in  Gallia 
communiter  existunt,  possint  lucrari  indulgentias,  quibus  gaudent 
respectivi  Ordines  religiosi  Romae  vel  alibi  existentes,  et  qui  sunt 
approbati  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  juxta  Rescriptum  Sa- 
crae  Poenitentiariae  10  Julii  1843,  quod  sic  se  habet:  Sacra  Poeni- 


CAP.    I.    INDULGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  G07 

lentiaria,  perpensis  expositis,  respondit:  A/firmative,  nempe  ora- 
trices  (hoc  est  Carmelitas  Excalceatas),  uti  et  ceteras  Sorores 
monasteriorum  Galliae,  lucrari  posse  indnlgentias  omnes,  quae 
Religioni  seu  Institulo  aliarum  Moniaiium  solemnia  vota  emitten- 
tium  secundum  institutum,  seu  regulam  respectivam,  concessae 
fuerunt,  idque  ex  indulto  s.  m.  Pii  Vll  a  SS.  L).  N.  PP.  Grego- 
rio  XVI  iterum  confirmato  (Decr.  12  Julii  1847.  N.  343). 

1331.  Prout  facile  inielligilur,  hic  non  agitur  de  novis  muhe- 
rum  Congregationibus  vota  tantum  simplicia  ex  instituto  emit- 
tentium;  sed  est  sermo  de  Ordinibus  antiquioribus  ab  Ecclesia 
solemniter  approbatis,  in  quibus  juxta  regulam  respectivam  vota 
solemnia  pronuntiari  deberent,  sed  ob  temporum  circumstantias 
pro  nunc  vota  simpHcia  emitluntur. 

1332.  iMoniales  igitur  antiquiorum  Ordinum,  quae  ex  instituto 
vota  solemnia  pronuntiare  deberent,  sed  ob  temporum  iniquitatem 
in  phiribus  regionibus  vota  tantum  simphcia  emittunt,  iisdem  pri- 
vilegiis  et  indulgentiis  gaudent,  quibus  fruitur  respectivus  Ordo 
seu  respectivae  Moniales  solemnia  vota  emittentes,  idque  ex  indulto 
Pii  PP.  VII,  a  Summo  Pontifice  Gregorio  XVI  iterum  confirmato. 
Si  speciali  indullo  opus  fuit,  ut  hujusmodi  Moniales  votorum  sim- 
plicium  indulgenliis  respectivi  Ordinis  frui  possent,  inferlur  ipsas 
a  participatione  indulgentiarum,  quibus  Moniales  votorum  solem- 
nium  gaudent,  per  se  cessasse,  et  nonnisi  vi  praefati  indulti  ad 
idem  jus  admissas  fuisse. 

1333.  Licet  per  hanc  Apostolicam  concessionem  Monialibus 
hujusmodi  fuerit  abunde  provisum,  tamen  Abbatissa  Monialium 
S.  Clarae  monaslerii  Lugdunensis  petiit  et  obtinuit  a  S.  Sede  aliud 
indultum.  Preces  Summo  Pontificii  Leoni  XIII  sunt  sequentes : 

Quod  monasteria  S.  Clarae  in  Galliis  existentia,  etsi  ibi  Sorores 
vota  solemnia  non  emittant,  salvaque  in  omnibus  Ordinariorum 
jurisdictione,  iis  privilegiis  et  spiritualibus  gratiis,  quibus  gaudent 
ac  perfruuntur  Moniales  ejusdem  Ordinis  vota  solemnia  emittentes, 
saltem  per  communicationem,  gaudere  ac  frui  possint  ac  valeant. 
Qua  de  gratia  etc. 

Vigore  specialium  facultatum...  S.  Congregatio  Episc.  et  Reg... 
benigne  dignata  est  demandare,  ut  omnibus  et  singulis  monaste- 
riis  Sororum  Clarissarum,  quae  in  Galliis  reperiuntur,  tribuatur, 
prout  praesentis  Indulti  tenore  tribuitur,  communicatio  omnium 
privilegiorum  et  spi^itualium  gratiarum,  quibus  gaudent  Sancti- 


fiOS  PARS   lll.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

moniales  Clarissae  volorum  solemnium,  ita  lainen  ut  ab  illis,  etiam 
in  posterum,  vota  simplicia  emittaniur,  nullamque  habeant  exem- 
ptionem  ab  Ordinai  iorum  jurisdictione  (Decr.  23  Nov.  1886,  apud 
Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  35). 

1334.  Ut  conditio  canonica  praedictarum  Monialium  melius 
dignoscatur,  sequentes  adjicimus  declaraliones,  quibus  nonnulla  ex- 
plicantur  clausuram  quoque  concernentia. 

Ex  Gallia  in  una  Parisien.  poslulatum  est: 

1.  Utrum  vota,  quae  nunc  emittunt  Moniales  in  Gallia,  sint 
solemnia  ? 

2.  Utrum,  si  non  sint  solemnia  vota,  Moniales  nihilominus  te- 
neantur  ad  clausuram  servandam,  quam  voto  simplici  vovent,  sub 
censuris  a  Tridenlina  Synodo  editis,  ubi  Episcopus  clausuram 
restiluerit  ? 

'6.  Utrum  etiam  excommunicationis  incurrant  poenam  qui  sine 
licentia  ingrediuntur  septa  monasterii,  ubi  clausura  ab  Episcopo 
restituta  est? 

Sacra  Congregatio  ad  proposita  dubia  respondendum  censuit: 

Ad  1™  Negative,  donec  aliter  a  S.  Sede  decernatur. 

Ad  2™  Negative  quoad  poenas  a  SS.  Canonibus  et  Aposto- 
licis  Constiiutionihus  praescriptas ;  Affirmative  relate  ad  censu- 
ras  ab  Episcopo  fortasse  impositas. 

Ad  3™  Affirmative,  si  ab  Episcopo  decreta  fuerit  (S.  Congr. 
Episc.  et  Reg.  die  1  Aug.  1839,  Bizzarri,  pag.  94). 

1335.  CoUige:  a)  Vota,  quae  nunc  in  Galha  emittuntur  a  Mo- 
niahbus,  quae  ex  institutione  profiteri  deberent  vota  solemnia, 
praesenti  tempore  habentur  ab  Apostohca  Sede  lamquam  simphcia, 
donec  ab  eadem  aliter  decernatur. 

b)  Si  clausura,  ante  perturbationes  civiles  papalis,  postea 
ab  Episcopo,  qui  certe  jus  habet  imponendi  clausuram  episcopa- 
lem  in  monasteriis  votorum  simplicium,  restituta  fuerit,  Moniales 
tenentur  ad  eam  servandam,  non  quidem  sub  poenis  a  Sacris  Ca- 
nonibus  praescriptis,  quae  latae  sunt  contra  violantes  clausuram 
papalem,  sed  utique  sub  poenis,  quas  Episcopus  fortasse  imposuit. 

c)  Clausura  ab  Episcopo  restituta  et  ab  eodem  decreta  cum 
excommunicatione  conlra  illam  violantes,  proculdubio  hujusmodi 
censuram  incurrunt  qui  sine  hcentia  septa  monasterii  ingrediuntur. 

Clausura  papalis  et  clausura  episcopalis  in  eo  differunt,  quod 
in  priori  solus  Papa  extra  casus  in  lege  statutos  dispensare  potest; 
in  posteriori  plenam  dispensandi  potestatem  habet  Episcopus. 


CAP.    I.    INDULGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  609 

1336.  Eliam  ex  Statibus  Foederatis  Americae  septentrionalis 
varia  dubia  proposita  fuere  S.  Congregationi  EE.  et  RR.  quoad  vo- 
torum  naluram,  quae  ab  illarum  regionum  Monialibus  emittuntur. 
S.  Congregatio  die  80  Septembris  1864  sequentia  statuit  ac  de- 
ciaravit: 

1.  Vola  quae  a  Monialibus  a  Visitatione  B.  M.  V.  nuncupatis 
emittuntur,  in  monasteriis  locorum  Georgelown,  Mobile,  Kaskias- 
kias,  S.  Aloysii  et  Baltimorae,  vi  Rescriptorum  a  S.  Sede  ab  iisdem 
obtentorum,  esse  solemnia. 

"2.  Quoad  clausuram,  praedictas  Moniales  uti  posse  facultatibus 
sibi  in  variis  Rescriptis  a  S.  Sede  concessis. 

3.  Ratione  habita  ad  temporum,  locorumque  circumstantias, 
in  posterum  ab  eisdem  Monialibus  Visitationis,  post  expletum  no- 
vitiatum  emittenda  esse  voUi  simplicia;  exactisque  quinque  annis 
a  votorum  simplicium  professione,  admitti  eas  posse  ad  vota  so- 
lemnia  nuncupanda,  praeviis  spiritualibus  exercitiis  per  decem 
dies;  professas  autem  votorum  simplicium  frui  et  gaudere  omnibus 
et  singulis  gratiis  et  favoribus  spiritualibus,  quibus  professae 
volorum  solemnium  fruuntur  et  gaudent. 

4.  Vota,  quae  ab  aliis  monialibus  in  monasteriis  jam  erectis 
emittuntur,  esse  simplicia,  excepto  casu  quo  Rescriptum  pro  votis 
solemnibus  emittendis  ab  Apostolica  Sede  obtinuerint. 

0.  Tandem  in  monasleriis  in  posterum  erigendis  in  singulis 
Stalibus  Unitis,  vota  a  Monialibus  emittenda  esse  simplicia. 

Itaque,  sic  concludit  S.  Congregatio  EE.  et  RR.,  de  mandato 
Sanctitatis  Suae  declaratio  haec  ad  Amphtudinem  Tuam  (Archie- 
piscopum  Baltimorensem)  per  praesentes  transmittitur,  ut  eam 
cum  ceteris  istorum  locorum  Ordinariis  communicare  velis  ad 
rectum  monasteriorum  regimen  ac  disciplinam  (Apud  Collectanea 
S.  C.  de  Propag.  Fide,  pag.  170,  N.  430). 

§  V. 

DECLARATIONES  QUOAD  SORORES  TERTII  ORDINIS  IN  GENERE. 

1337.  Sacra  Congregatio  de  Propaganda  Fide  sub  die  17  Ja- 
nuarii  1763  Instructionem  edidit  mulieres  Terlii  Ordinis  respicien- 
tem,  in  qua  licet  plura  contineantur  quae  dicla  jam  sunt,  utile 
tamen  putamus  eam  refcrre,  cujus  summa  est  sequens: 

39 


610  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1.  Ilic  non  agitur  de  Tertiariis,  quae  latini  ritus  non  sint; 
hujusinocli  enim  mulieres  a  Missionariis  latinis  cujusvis  Ordinis 
aul  Inslituti,  minime  licere  ad  habitum  Tertii  Ordinis  suscipien- 
dum  admittere;  quinimo,  et  admissae  si  quae  fuerint,  ab  iisdem 
Missionariis  curandum  esse,  ul  quantocius  susceptum  habitum  de- 
ponant  sub  poenis  x\postoIicae  Sedis  arbitrio  subeundis,  prout  jam 
declaravit  S.  Congregatio  Decreto  edito  in  Congr.  Gen.  sub  die  9 
Maji  17o7  et  a  sa.  me.  Benedicto  XIV  approbato. 

±  Mulieres  Tertium  Ordinem  profitentes  duas  in  classes  re- 
feruntur:  alteram  earum,  quae  simul  collegialiter  vivunt;  alteram 
earum  fde  quibus  nos  inferiusj  quae  seorsum  suis  in  domibus 
degunt. 

3.  Quoad  primas,  quae  nempe  simul  collegialiler  vivunt,  ex» 
plorata  res  est,  privilegiis  Tertii  Ordinis  minime  frui  etiam 
illas,  quae  votum  simplex  castitatis  emiserint,  nisi  vota  solemnia 
nuncuparint,  et  clausuram  sancte  religioseque  custodiant.  Quam- 
vis  enim  ejusmodi  privilegiis  olim  fruerentur  vigore  Constitutio- 
num  Leonis  X,  quarum  altera  incipit  Dum  intra,  altera  Nuper, 
ea  tamen  privilegia  diserte  revocata  leguntur  a  S.  Pio  V  Constitu- 
tione  quae  incipit  Cm^a  pastoralis  officii,  in  qua  districtius  cau- 
tum  est,  ne  Tertiariis  quae  vota  solemnia  non  emittunt,  et  clau- 
surae  lege  obstrictae  non  sunt,  usquam  collegialiter  vivere  liceat. 
Quod  etiam  a  Gregorio  Xlll  plane  confirmatura  est  Constitutione 
quae  incipit  Deo  sacris  Virginibus, 

4.  Fatendum  quidem  est  his  non  obstantibus,  et  hactenus 
fuisse,  et  adhuc  esse  Conservatoria  quaedam,  ubi  Terliariae  colle- 
gialiter  vivunt,  etiamsi  nec  solemnia  vota  emittant,  nec  clausurae 
lege  teneantur.  At  cum  ea  ab  Apostolica  Sede  tolerata,  non  ap- 
probala  esse  intelligantur,  ut  Religiosae  domus  canonice  erectae 
haberi  non  possunt,  sed  potius  ut  domicilia  fundata  contra  mentem 
Sedis  Apostolicae  (1),  ideoque  certis  privilegiis,  quae  nonnisi  clau- 
sis  Tertii  Ordinis  monasteriis  propria  sunt,  carere  omnino  neces- 
se  est.  Sequitur  ergo,  hujusmodi  Tertiarias  jurisdictioni  Ordinarii 
integre  solideque  subjectas  manere. 


(1)  Disciplinam  hanc  recentiori  tempore  fuisse  aliquantulum  temperatam  et 
per  contrariam  Ecclesiae  praxim  fere  abrogatam,  superius  (n.  1308  et  sqq.)  de- 
monstravimus. 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS    CONCESSAE.  611 

0.  Quod  liuciisque  deductum  est  juxta  doctorum  omniuQi  sen- 
sum,  luculentissime  docuit  Benedictus  XIV  Instit.  can.  105,  n.  7G, 
ac  constanti  slylo  rescripsere  Sacrae  Urbis  Congregationes. 

6.  Discipiinam  hanc  aliquantulum  immutavit  Benedictus  Xlll, 
nonnullis  Constitutionibus  editis,  nimirum  ea  quae  incipit  Paterna, 
allera  quae  incipit  Exponi  Nobis,  tertia  denique  quae  incipit  Pre- 
iiosus,  quarum  dispositione  Tertiariae,  quae  sine  solemnibus  votis 
et  sine  clausurae  lege  collegialiter  viverent,  a  jurisdictione  Episco- 
porum  subductae,  in  jurisdictionem  et  curam  Superiorum  Ordinis 
redierunt.  At  vix  defuncto  laudato  Pontifice,  ejus  successor  Cle- 
mens  XII,  Constitutione  quae  incipit  Romanus  Poniifex,  sublatis 
iierum  ejusmodi  gratiis  et  privilegiis,  pristinam  de  Tertiariis  Or- 
dinario  subjectis  disciplinam  restituit. 


§  VI. 


DECLARATIONES  QUOAD  SORORES  TERTII  ORDINIS  FRANCISCALIS 

IN  PARTICULARI. 


1338.  Quoad  Sorores  Tertii  Ordinis  S.  P.  Francisci  habetur 
specialis  declaratio  edita  a  S.  Congregatione  indulgentiarum  die  18 
Seplembris  1861  (Decr.  aulh.  N.  391)  sequentis  tenoris: 

Tres  statiis  comprehendit  Tertius  Ordo  S.  Francisci.  Primus 
dicitur  regularis,  et  est  ille,  qui  profitetur  regulam  Tertii  Ordinis 
cum  votis  solemnibus,  et  gaudet  omnibus  indulgentiis  FF.  Mino- 
rum.  Secundus  status  dicitur  saecularis,  et  est  eorum,  qui  habi- 
tant  in  propriis  domibus;  hujus  privilegia  nota  sunt.  Tertius  sta- 
tus  est  eorum  qui  habitant  in  monasteriis,  secessibus,  conserva- 
ioriis,  collegiis  etc.  unam  efformantes  familiam  sub  jurisdictione 
Ordinariorum,  et  dirigitur  a  Sacerdotibus  saecularibus  absque  votis 
substantialibus  stalus  rehgiosi,  quamvis  recitent  Officium  Ordinis; 
hic  status,  ut  plurimum,  tantum  muheres  complectitur. 

Quaeritur  nunc:  Uirum  hujus  iertii  status  ecclesiae  gaii- 
deant  indulgentiis,  prouti  gaudent  illae  Ordinis  FF.  Minorum, 
ita  ui  Christifideles ,  qui  easdem  visitent  die  2  Augusti,  lucren- 
tur  indulgentiam  de  Poriiuncula  nuncupatam?  —  Et  quatenus 
Negative,  supplicatur  pro  gratia  juxla  petila. 

S.  Congregatio  respondit: 


01:2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

Monasteria,  congregationes,  seu  commiinitates  mulierum  etc, 
quae  subjectae  non  sunt  obedientiae  vel  directioni  Ministri  Gene- 
ralis  Ordinis  FF.  Minornm  S.  Francisci,  non  gaudere  communica- 
lione  privilegioritm  et  indulgenliarum  Ordinis,  nisi  speciale  ha- 
beant  induUum  Sedis  Apostolicaej  vel  nisi  agatur  de  monasteriis 
Sanctimonialium,  quae  a  cura  et  gubernio  Fratrum  suorum  Ordi- 
num  sub  immediatam  Episcoporum  jurisdictionem  translata  sunl, 
quae  fruuntur  cunctis  privilegiis  et  indulgentiis,  ac  si  sub  guber- 
nio  Fratrum  suorum  actu  existerent,  juxta  Decretum  S.  Congrega- 
tionis  die  22  Apr.  1711. 

Quoad  gratiam  vero  quae  generice  petitur  pro  indulgentiis  et 
privilegiis,  de  quibus  agitur,  obtinendis:  Non  expedire  (Decr.  18 
Sept.  1861.  N.  391). 

1339.  Tertiariae  igitur  in  communitate  viventes  sine  clausura 
et  cum  votis  simplicibus,  indulgentiis  et  privilegiis  Ordinis  mi- 
nime  gaudent,  nisi  ea  oblinuerint  per  speciale  indullum  S.  Sedis, 
Et  sane,  si  pro  Monialibus,  quae  ex  Instituto  emittere  deberent 
vota  solemnia,  sed  ob  tristia  temporum  adjuncta  in  nonnullis  re- 
gionibus  vota  simplicia,  sic  disponente  Apostolica  Sede,  nuncu- 
pant,  necessarium  fuit  speciale  indultum,  ut  indulgentiis  respectivo 
Ordini  concessis  frui  possent  (vid.  n.  1330  et  sqq.),  quanto  magis 
id  dicendum  videtur  de  praedictis  Sororibus  Tertiariis  collegialiter 
viventibus,  quae  secundum  ipsum  earum  institutum  vota  tantum 
simplicia  emittunt  ? 

Quod  dicitur  de  praefatis  mulieribus  Tertiariis  in  communi- 
tate  viventibus,  applicandum  est  ceteris  omnibus  recentioribus  In- 
stitutis  mulierum  cum  votis  simplicibus  collegialiter  viventium, 
quae  ut  indulgentiis  respectivi  Ordinis  gaudere  possint,  speciali 
indulto  indigent. 

1340.  Hac  doctrina  cognita,  quaeri  potest:  An  pro  dictis  mu- 
lieribus  Tertiariis  in  Congregatione  viventibus  hoc  speciale  indul- 
lum  existat,  cujus  vigore  participes  sint  indulgentiarum,  quibus 
gaudet  Ordo  Minorum?  Cui  quaestioni  videtur  affirmative  respon- 
dendum.  En  indultum: 

ORDINIS   MINORUM   OBS.    S.    FRANCISCI    —    DECLARATIO. 

Ad  preces  humillimas  Rmi  P.  Venantii  a  Celano  totius  Ord. 
Min.  Obs.  S.  Francisci  Ministri  Generalis,  SSmus  D.  N.  Pius  PP.  IX 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  G13 

clementer  inclinalus,  audito  prius  volo  Sacrae  Eminentissiinorum 
Patrum  Congregationis  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposilae, 
quae  apud  Vaticanas  Aedes  die  31  Martii  ineuntis  anni  est  habita, 
benigne  declaravit,  omnes  et  singulas  indulgentias,  privilegia,  com- 
municaliones  etc.  Tertiariis  S.  Francisci  a  glorioso  Praedecessore 
suo  Benedicto  XIII  concessas  tam  vigore  Constitutionis  Palerna 
Sedis  diei  10  Decembris  1725,  quam  alterius  Singularis  devotio 
diei  5  Julii  1726,  atque  ab  ipsa  Sanctitate  Sua  tum  Terliariis 
Franciscalibus  Galliarum  per  Litteras  Apostolicas  in  forma  Brevis 
Supremi  Apostolatus  diei  7  Julii  1848  confirmatas,  tum  per  alias 
Lilteras  Cum  sicut  Nobis  nuper  diei  11  Martii  1851  ad  preces 
Rmi  P.  Ministri  Generalis  Ord.  Min.  Conventualium  S.  Francisci 
iterum  concessas,  extendi  ad  omnes  et  singulos  S.  Francisci  Ter- 
tiarios  sub  quacumque  directione  existentes,  sive  Ordinis  Min.  Ob- 
servantium,  sive  Ord.  Min.  Conventualium,  sive  Ord.  Min.  Cappuc- 
cinorum,  sive  denique  sub  directione  cujuscumque  Sacerdolis  tam 
saecularis  quam  regularis,  legitima  tamen  facultate  pollentis,  tam 
erigendi  quam  moderandi  Tertiariorum  S.  Francisci  Sodalitates  seu 
Congregationes,  ita  ut  unusquisque  Tertiarius,  qui  cuilibet  ex 
praefalis  directionibus  subsit,  dummodo  injuncta  opera  adimpleat, 
omnibus  et  singulis  indulgentiis,  privilegiis,  communicationibus,  ut 
supra,  elargitis  ac  confirmatis,  gaudere  possit  et  valeat.  Praesenti 
in  perpetuum  valituro  absque  ulla  Brevis  expeditione.  Non  obstan- 
tibus  Conslitutione  Benedicti  XIV  anni  1751  quae  incipit  Ad  Ro- 
manum  Pontificem  et  aliis  in  contrarium  facientibus  quibus- 
cumque. 

Datum  Romae  ex  Secreiaria  ejusdem  S.  Congregationis  Indul- 
gentiarum.  die  14  Aprilis  1856. 

F.  Card.  Asquinius,  Praef. 
A.  CoLOMBOj  Secret. 

1341.  Modo  breviter  observentur  sequentia: 

1.  Per  hoc  Aposlolicum  Rescriptum  universis  Tertiariis  Fran- 
ciscalibus  restituuntur  omnes  indulgentiae  et  privilegia,  quibus 
per  citatas  Constitutiones  Benedicti  XIII  ditati  fueranU 

2.  In  Constitutione  Paterna  Sedis  Apostolicae  providentia 
laudatus  Pontifex  Benedictus  XIII  approbat  et  confirmat  quascum- 
que...  concessiones ,    indulgentias,   privilegia,  communicationes... 


614  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

tam  in  genere,  quam  in  specie  Fratribus  et  Sororibus  praedi- 
ctis  de  Poenitentia,  eorumque  monasteriis,  domibus,  conservato- 
riis,  aitt  aliis  quovis  nomine  nuncupatis  habitationibus ,  ecclesiis 
etiam,  oratoriis  et  capellis  vel  immediate  et  directe,  aut  etiam 
per  communicationem  cum  aliis  Ordinibus,  et  praesertim  Fra- 
trum  Minorum,  a  Romanis  Pontificibus  quomodolibet  concessa. 

3.  In  praefata  igitur  Constitulione  Paterna  a  Pio  PP.  (X  in  suum 
robur,  quoad  partem  non  contentiosam,  restituta,  comprehenduntur 
Tertiarii  omnes  S.  Francisci,  tam  saeculares  quam  non  saeculares. 

4.  Per  Constitutionem  Sammi  Pontificis  Leonis  Xtll  Misericors 
Dei  Filius  sublata  sunt  quidem  privilegia  omnia  ac  indulgentiae, 
sed  Tertiariis  saecularibus  tantum  in  propriis  domibus  degentibus, 
non  vero  Tertiariis  stricto  vel  lato  sensu  religiosis,  collegialiter 
seu  in  communitate  viventibus  cum  votis  simplicibus. 

0.  Ergo  pro  hujusmodi  Tertiariis  seu  Congregationibus  Ter- 
liariarum  indulgentiae  et  privilegia,  quibus  ante  Constitutionem 
Misericors  Dei  Filius  fruebantur,  adhuc,  ut  nobis  videlur,  in  suo 
vigore  remanent  virtute  indulti,  quod  supra  retulimus,  a  Summo 
Pontifice  Pio  IX  concessi  et  numquam  pro  iisdem  revocati. 

1342.  Quoad  indulgentiam  Portiunculae  in  particulari  habe- 
tur  speciale  indultum  de  die  16  Octobris  1865,  ab  eodem  Pio 
PP.  IX  concessum,  supplicante  P.  Ludovico  a  Casauria,  quod  ad 
litteram  dabimus  ubi  de  Tertio  Ordine  saeculari  sermo  erit.  Per 
hujusmodi  indultum  concessum  esl,  ut  in  omnibus  ecclesiis  sive 
capellis  Sodalibus  Tertii  Ordinis  adsignatis,  sive  hi  collegialiter 
sive  sejunctim  in  saeculo  degant,  possint  die  2  Augusti  non  so- 
lum  ipsi,  sed  etiam  omnes  Christifideles  indulgenliam  Portiuncu- 
lae  lucrari.  Certum  est,  hanc  concessionem  per  Constitutionem  Mi- 
sericors  Dei  Filius  quoad  Tertiarios  saeculares  esse  revocatam, 
sed  quoad  Congregationes  Tertiariarum  cum  votis  simphcibus  in 
communitate  viventium,  adhuc,  ut  videtur,  in  suo  robore  per- 
manere. 

1343.  Nec  dicatur  quod  hujusmodi  Sorores,  cum  non  sint 
Religiosae,  inter  saeculares  computari  debeant;  siquidem  verum 
quidem  est  ex  declaratione  S.  Sedis,  eas  non  esse  strictiori  sensu 
Rehgiosas  seu  vere  Regulares,  sensu  tamen  latiori,  analogico,  mi- 
nus  complete  dici  posse  Rehgiosas.  Profitentur  enim,  ut  supponi- 
tur,  tria  vota  sub  regula  quadam;  vivunt  in  communitate  sub 
Superioris  vel  Superiorissae  obedientia ;  specialem  ac  uniformem 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  015 

deferunt  liabitum;  Ofiicium  divinum  seu  parvum  B.  M.  V.,  vel 
quasdarii  statutas  preces  quotidie  simul  recitant:  quae  omnia  osten- 
dunt,  Sorores  hujusmodi  rationem  status  religiosi  participare,  ac 
ideo  lato  sensu  dici  posse  Religiosas.  Quinimo  S.  Congregatio  EE. 
et  RR.  in  Decreto  anno  1889  edito,  quod  in  fine  hujus  tractatio- 
nis  (n.  13o9;  integrum  dabimus,  hujusmodi  Instituta  votorum  sim- 
plicium  recognoscit,  ut  videtur,  non  quidem  uti  Religiones  foryna- 
les  votornm  solemniiim,  sed  uti  foy^males  seu  veras  religiosas 
Congregationes  votorum  simplicium.  Qiiod  si  ita  est,  ipsae  non 
comprehenduntur  in  revocatione  privilegiornm  et  indulgentiarum 
facta  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  pro  Franciscaiibus  Ordinis 
Tertii,  qui  saecularis  dicitur. 

1344.  Unde  praefatae  Terliariarum  Congregationes  gaudere 
pergunt,  juxta  nostram  sententiam,  privilegiis  et  indulgentiis,  qui- 
bus  primus,  secundus  et  terlius  Ordo  regularis  S.  P.  Franciscl 
fruuntur,  ac  ideo  diebus,  in  quibus  concessa  est  indulgentia  plenaria 
visitantibus  ecclesias  Ordinis  Minorum,  praedictae  Sorores  acquirere 
eam  possunt,  visitando  propriam  ecclesiam  seu  oratorium  publi' 
cum,  non  exclusa  indulgentia  Portiunculae  die  2  Augusti.  Quinimo 
quoad  saltem  indulgentiam  Portiunculae,  etiam  ceteri  Christifideles 
lucrari  eam  possunt,  visitando  ecclesiam  earumdem  Sororum,  et 
hoc  vi  memorati  indulti  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  concessi  ad 
preces  P.  Ludovici  a  Casauria,  in  quo  explicite  id  enunliatur. 

1345.  Demum  notandum  est,  praefatas  indulgentias  adhac  sub- 
sistere  non  solum  pro  Tertiariarum  Congregalionibus  a  S.  Sede 
approbatis  vel  laudatis,  sed  etiam  pro  illis,  quae  tantum  ab  Or- 
dinario  ioci  approbationem  obtinuerint,  dummodo,  ut  supra  di- 
ctum  est,  in  communitate  cum  habitu  religioso  vivant,  et  regulam 
Tertii  Ordinis  Franciscalis,  quae  sit  ab  Ecclesia  approbala  (puta 
illa  moderata  a  Leone  X)  profiteantur.  Ratio  horum  est,  quia  con- 
cessio  est  generalis,  facla  scilicet  dictis  Sororibus  colleg ialiter  vi- 
ventibus. 

Hucusque  exposita  confirmantur  ex  alio  Brevi  de  die  7  Aprilis 
1870  praelaudati  Pontlficis  Pii  IX,  quod  per  extensum  affercmus 
in  Tractatu  de  Tertio  Ordine  S.  P.  Francisci. 


610  PARS   III.    DE   INDULGEXTIIS    COETIBUS    CONCESSIS. 

§  VII. 

SORORES  SEORSIM  IN  PROPRIIS  DOMIBUS  DEGENTES. 

1346.  Quoad  secundam  Tertiariarum  classem,  prosequilur  S.  C. 
de  Propaganda  Fide  supra  laudala  (n.  1337),  quae  scilicet  seorsim 
suis  in  domibus  degunt,  pluribus  privilegiis  olim  gavisas  fuisse  com- 
pertum  est,  inter  quae  praecipua  numerantur:  1"  privilegium  fori ; 
:2''  ut  Patribus  iliius  Ordinis,  cujus  regulam  profitentur,  sua  pec- 
cata  in  Sacramento  Poenitentiae  aperire  liceret,  quamquam  ab  Or- 
dinario  non  approbatis;  3^  ut  Communionem  Paschalem  in  eorum- 
dem  Regularium  ecclesia  recipientes,  praecepto  Ecclesiae  satisface- 
rent;  4*^  ut  ab  iis  etiam  Viaticum  atque  Extremam  Unctionem  in 
exitu  vitae  possent  recipere. 

1347.  Haec  tamen  omnia  successivis  temporibus  a  Summis 
Pontificibus  atque  a  Sacris  Congregationibus  editis  Constitutionibus 
et  Decretis,  penitus  sublata,  atque  ad  terminos  juris  communis 
redacta  sunt. 

Unde  Benedictus  XIV,  Instit.  105,  n.  67  et  seq.  infert:  «  Si  Leo- 
nis  X  Constitutio  vim  totam  et  integram  obtineat,  hae  Tertiariae, 
privatim  vitam  agentes,  ab  Episcopi  jurisdictione  prorsus  immunes 
esse  deberent:  eos  sibi  Confessarios  deligere  possent,  qui  ad  Mo- 
nialium  Confessiones,  non  vero  saecularium  excipiendas  probantur: 
ad  parochiam  accedere  non  tenerentur,  ut  Paschalis  praecepto  sa- 
tisfacerent:  tandem  a  Praefectis  suis  regularibus  Extremam  Un- 
ctionem  percipere,  et  post  mortem  in  ecclesia  sui  Ordinis  sepeliri 
jure  possent.  Sed  aliter  se  res  habet:  nam  Leonis  X  Constitutio 
ad  certos  quosdam  limites  redacta  fuit  a  Summis  Pontificibus,  qui 
deinde  Sedem  Aposlolicam  tenuerunt.  Cum  hae  mulieres  revera 
non  habeantur  Regulares,  eo  quod  tribus  votis  solemnibus  non 
adstringantur,  ideo  non  censentur  immunes  ullo  modo  ab  Episcopi 
facultate  » . 

1348.  Deinde  idem  Pontifex  ex  Decretis  Sacrarum  Congrega- 
lionum  ostendit,  minime  posse  Sacerdotes  regulares  muherum  Ter- 
tii  Ordinis,  de  quibus  est  sermo,  Confessiones  sacramentales  exci- 
pere,  nisi  fuerint  ab  Ordinario  approbati  ad  Confessiones  persona- 
rum  saecularium  audiendas,  quemadmodum  nec  posse  iihs  sacro- 
sanctum  Eucharistiae  Sacramentum  administrare  in  die  Paschatis, 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  617 

neque  pariter  Extremam  Unctionem,  nec  earum  catlavera  domo 
eflerre  indicata  funebri  pompa  sine  Parocho,  aut  sine  ipsius  li- 
centia.  —  Possunt  tamen  earum  cadavera  sepeliri  in  ecclesiis  sui 
Ordinis,  si  locus  Terliariis  designatus  seorsum  existat;  sin  minus, 
in  parocliiali  ecclesia,  ut  ceterarum  cadavera  sepelienda  sunt. 

Lucrantur  etiam  indulgentias,  gaudentque  aliis  spiritualibus 
gratiis  Ordini  eidnexis,  quem  profitentur,  statim  ac  ad  habitum 
Tertii  Ordinis,  ac  ad  votum  simplex  castitatis  a  Superioribus  regu- 
laribus  admittuntur,  quibus  hanc  facultatem  ex  Apostohcae  Sedis 
indulto  reservari  compertum  est. 

1349.  Non  tamen  ad  omne  muherum  genus  haec  facultas  ex- 
tendilur,  sed  ad  eas  dumtaxat,  quae  conditiones  a  Sacris  Congre- 
gationibus  rite  praescriplas  habuerint,  nimirum:  a)  ut  honestis 
probisque  moribus  fulgeant;  b)  ut  annos  quadraginta  saltem  attin- 
gant;  c)  ut  necessaria  ad  congruam  vitae  sustentationem  bona 
possideant ;  d)  ut  nonnisi  cum  consanguineis  vel  affinibus  in  primo 
gradu  cohabitent. 

1350.  Hujusmodi  autem  conditionum  examen  et  judicium, 
non  ad  Superiores  ipsos  regulares,  sed  ad  locorum  Ordinarios 
pertinere,  Summi  Pontifices  decreverunt.  Unde  laudatus  Benedictus 
XIV  loc.  cit.  subjicit:  «  Quare  si,  quod  proprium  est,  unicuique  Iri- 
buatur,  ad  Praefectum  regularem  spectat  rehgiosum  habitum  his 
mnheribus  impertiri;  ad  Episcopum  vero  facuUaiem  tradere  et 
praescriptas  conditiones  accurato  examine  cognoscere  «.  Qui  plura 
de  iis  muheribus  scire  desiderat,  conferat  Inslructionem  S.  Congr. 
de  Propa^^  Eide  super  re  condita  et  a  Clemente  XIII  approbata 
die  16  .lan.  1763  (Chronol.  Ord.  Min.  tom.  IV,  pag.  483  et  seqq. 
—  Collectanea  S.  C.  de  Propag.  Fide,  pag.  17o,  n.  445). 

§  VIII. 

SORORES  EXTERNAE  SIVE  ROTARIAE  (TOURIERES). 

1351.  In  transactis  saeculis  multa  Secundi  Ordinis  Seraphici 
monasteria  ad  quaestuationem  aliaque  externa  munera  obeunda, 
Fratres  Laicos  habuerunt.  Mos  tamen  hodie  ubique  invaluit  pias 
tantummodo  midieres  ad  hujusmodi  servitia  admittendl.  Quae 
quidem  mulieres   Tertii  Ordinis  saecularis    Regulam  ordinarie 


()18  PAnS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

profltebantur,  snperaddito  simplici  volo  servandi  decalogi  praece- 
pta,  proraissisque  Matri  Abbalissae  obedientia,  castitate  ac  pau- 
perlate. 

Quia  bujusmodi  Sorores  externis  officiis,  ac  monasterii  rotae 
inserviunt,  Sorores  externae,  sive  Rotariae,  gallice  Tourieres, 
appellari  solent. 

1352.  Recentiori  lempore,  praesertim  post  Constitutionem  Leo- 
nis  PP.  Xlll  Misericors  Dei  Filius,  quae  Tertii  Ordinis  saecularis 
Regulam  mitigat,  praefatae  Sorores,  servitio  externo  monasteriorum 
Clarissarum  addictae,  petierunt:  ad  quamnam  Regulam  teneren- 
tur,  et  an  cessaverint  indulgentiarum  Secundi  Ordinis  esse 
participes  ? 

Praedictae  Sorores,  ut  supra  innuimus,  antea  profitebantur, 
saltem  in  majori  monasteriorum  parte,  Regulam  Tertii  Ordinis 
saecularis,  et  aliquando  tria  vota  simplicia  temporanea  adjicie- 
bant,  quin  tamen  super  re  haberelur  aliqua  S.  Sedis  declaratio, 
quae  hujusmodi  tenorem  vitae  approbaret. 

1353.  Ad  solvendas  motas  difficultates,  anno  1885  diversa 
monasteria  GaUiae  et  Belgii  interrogata  sunt  quid  de  re  sentirent; 
et  ex  his  pleraque  responderunt,  esse  in  suis  votis,  ut  Regula 
Tertii  Ordinis  regularis  a  Papa  Leone  X,  Bulla  Inter  cetera, 
confirmata,  pro  iisdem  Sororibus  externo  servitio  addictis  aptare- 
tur,  cum  parlicipatione  induigentiarum  et  gratiarum  spiritualium 
monasterio,  cui  inserviunt,  concessarum. 

Eodem  fere  tempore  tria  monasteria  civitatum  vulgo  Romans, 
Valence  et  Crest,  humiUime  suppHcarunt  Summo  Pontifici,  ut  So- 
rores  externae  praefatorum  monasteriorum,  Touricres  nuncupa- 
tae,  emilterent  in  posterum  tria  vota  simplicia  paupertatis,  obe- 
dientiae  et  castitatis  juxta  Regulam  Tertii  Ordinis  B.  P.  Francisci 
de  Poenitentia  a  Leone  PP.  X  approbatam  per  dictam  BuUam  /n- 
ter  cetera,  ^O  Januarii  lo21,  cum  declarationibus  tamen  et  ex- 
planationibus,  nec  non  indulgentiis  et  gratiis  spirituaUbus  supra 
memoratis. 

Sacrae  Congregationi  Episcoporum  et  Regularium  placuit  au- 
dire  super  hoc  negotio  votum  Rmi  P.  Bernardini  a  Portu  Roma- 
tino  Ministri  Generalis  Ordinis  Minorum,  qui  etiam  desideratum 
opus  praeparare  fecit. 

1354.  Desiderium  piarum  Sororum  plenum  sortitum  est  effe> 
ctum.  Summus  enim  Pontifex  Leo  XHl  in   Audientia   a  Secretario 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  GIO 

Congregationis  Episcopornm  et  Regnlarium  liabita  clie  5  Maji  1888, 
attentis  litleris  commendatitiis  Episcopi  Valentinen.,  preces  Abba- 
tissarum  trium  praefatorum  monasteriorum  benigne  excipiens,  in- 
dulsit:  ut  Sorores  externo  servitio  eorumdem  monasteriorum  ad- 
dictae,  Tourieres  nuncupatae,  rite  expleto  Novitiatu,  consueta 
tria  vota  simplicia  paupertatis,  castitatis  et  ohedientiae  prius 
ad  tenipus,  dein  in  perpetuum  emittant,  juxta  Tertiam  Regulam 
S.  Francisci  a  s.  m.  Leone  PP.  X  approbatam,  nec  non  declara- 
liones  et  explanationes  in  Regula  relalas  Sanctitas  Sua  approbare 
et  confirmare  dignata  est,  indulta  quoque  eisdem  Sororibus  par- 
ticipatione  indulgentiarum  et  gratiarum  spiritualium.  ad  trami- 
tes  earumdem  declarationum. 

1355.  Jam  vero,  in  declarationibus,  ad  quas  documentum 
Pontificium  remitlit,  baec  leguntur:  Cunctae  Sorores  externae, 
quae  praedictam  observant  RegiUam,  participes  sunt  omnium 
gratiarum  ac  indulgentiarum,  praesertim  vero  Benedictionum 
Papalium  et  Absolutionum  generalium,  quibus  gaudet  monaste- 
rium,  cui  inserviunt. 

Notentur  sequentia,  quae  inveniuntur  in  declarationibus  et 
explanationibus,  quibus  aptatur  praedicta  Regula  saepedictis  Soro- 
ribus  exlernis: 

a)  Quoties  in  Regula  verbum  Fratres  occurrit,  perinde  ac 
non  fuisset  expressum  habendum  est;  idemque  dicendum  de  ce- 
teris  praescriptionibus,  quae  Fratribus  unice  conveniunt. 

b)  Verba:  ab  eo  qui  recipiendi  liabet  facultatem,  intelli- 
genda  sunt  de  Matre  Abbatissa  ejusque  Discretorio.  Receptio  tali 
modo  peracta,  ab  Ordinario  vel  ejus  delegato  confirmanda  est. 

c)  Visitator  ac  Praelati,  de  quibus  agitur  in  Regula,  sunl 
Episcopus  dioecesanus  vel  ejus  delegatus,  et  Abbatissa  Monasterii. 
(Olim  erant  Superiores  Ordinis  Minorum). 

d)  Sororum  habitus  juxta  singulorum  monasteriorum  con- 
suetudines,  sive  pecuhares  Constitutiones  ab  Ordinario  approbatas, 
assignari  ac  determinari  debet. 

e)  Tria  vota  in  Regula  expressa,  ad  annum  tantummodo 
a  Sororibus  externis  emitti  debent,  et  singuhs  annis  per  decen- 
nium  renovantur.  Quo  quidem  transacto  decennio,  ad  vota  per- 
petua  emittenda  Sorores  admitti  possunt,  judicio  Matris  Abbatissae 
ejusque  Discretorii.  Haec  vota  sunt  simplicia,  sed  dispensatio  a 
S.  Sede  obtinenda  foret. 


6^0  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

f)  Dominium  radicale  bonoriim  suorum  semper  relinenl; 
atlamen  ipsis  interdicitur  eorum  directa  administratio,  ususfru- 
ctus  et  usus,  et  de  illis  disponere  nequeunt  absque  Abbatissae 
licenlia. 

g)  Sororibus  externis  praeest  quaedam  ex  ipsis,  quae  Soro- 
ris  Majoris,  non  vero  Superiorissae  titulo  decoratur.  Soror  iMajor 
singulis  trienniis  a  Matre  Abbatissa  ejusque  Discretorio  instituitur, 
praevia  lamen  interrogatione  Sororum  externarum  professarum, 
et  Matri  Abbatissae  ac  Monialibus  ab  ipsa  deputatis  per  omnia 
obedire  lenetur. 

b)  Ceterae  Sorores  externae  Sorori  Majori  humililer  sub- 
sunt,  siculi  Sorori  antiquiori. 

1356.  Ad  caput  decimum  et  ultimum  Regulae  liaec  declaratio 
ponitur: 

Omnibus  Clarissarum  monasteriis,  Episcoporum  jurisdi- 
ctioni  subjectis,  fas  sit  praedictam  Regulam  Tertii  Ordinis  S. 
Francisciy  Sororibus  externis  accommodatam,  acceptare,  praevia 
Ordinarii  licentia ;  eisdem  tamen  liceat  propria  servare  statuta 
ac  legitimas  consuetudines,  qiiae  praefatae  Regulae  adnexisque 
animadversionibus  non  adversantiir. 

1357.  In  textii  ejusdem  capitis,  Leo  PP.  X  declarat:  Omnia 
et  singula  in  praesenti  Regula  contenla,  sunt  consilia  ad  facilius 
salvandas  animas  viatorum,  et  nulla  sunt  obligatoria  ad  peccatum 
morlale  vel  veniale,  nisi  bumano  vel  divino  jure  aliquis  alias  esset 
obligatus.  Obligantur  tamen  Fralres  et  Sorores  facere  poenitentias 
sibi  a  Superioribus  imposilas,  quando  super  hoc  requiruntur.  Obh- 
gantur  etiam  ad  tria  vota  essentiaha:  paupertatem,  nihil  habendo 
in  speciah ;  castitatem,  quia  post  votum  non  possunt  matrimonium 
contrahere,  nec,  sine  transgressione,  vitiis  carnis  se  immiscere;et 
obedientiam,  quantum  ad  illa,  sine  quibus  non  potest  commode  ista 
fraternitas  raanuleneri  (Vid.  Regle  du  Tiers  Ordre  Regiilier  de  S. 
Francois  et  Declarations  etc.  edit.  Quaracchi  1888.  —  Constit.  Inter 
cetera  Leonis  X  extat  etiam  penes  Wadding.  edit.  2^  tom.  XVI, 
pag.  127,  n.  XIX,  ann.  1d21). 

1358.  Lt  hic  commemorare  placet,  etiam  Rotariis  seu  Ostiariis 
Clarissarum  civitatis  Lugdunensis,  extra  clausuram  viventibus,  quae 
tamen  habitu  regulari  donantur,  tria  religionis  vota  emittunt,  et 
sub  Regula  Tertii*Ord.  S.  P.  Francisci  deguiit,  indultam  fuisse 
cotnmunicationem  omnium  privilegiorum  et  gratiarum  spiritua- 


CAP.    I.    INDULGFNTIAE    RELIGIOSIS    CONCESSAE.  621 

lium,  quibus  gaudenl  Moniales  Clarissae  (Rescriptiim  S.  C.  Episc. 
et  Reg.  (lie  27  Maji  1887,  apiid  Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  147). 
Eadeni  S.  Congregatio  per  aliiid  Rescripluni  de  die  1  .Iiilii 
ejusdem  anni  1887,  eamdem  gratiam  ad  Sorores  externas  Monialium 
S.  Clarae  civitatis  Versaliensis,  Ambianensis  et  Insulensis  benigne 
extendit  (Loc.  cit.). 

§  IX. 

AMPLIOR  CONCESSIO  QUOAD  CONDITIONEM  CANONICAM  SORORIBUS 
VOTORUM  SIMPLICIUM  COLLEGIALITER  VIVENTIBUS  NUPERRIME   FACTA. 

1359.  Anno  1889  ex  Sacra  Congregatione  Episcoporum  et  Re- 
gularium  prodiit  Decretum,  quod  nos  hic  per  extensum  referre 
existimamus,  cum  ex  eo  cognosci  possil,  quaenam  sit  recens  disci- 
plina  Ecclesiae  quoad  Instituta  votorum  simplicium.  Brevissimas 
animadversiones  post  Decretum  subnectemus. 

De  habitu  religioso  et  conditione  Institutorum  eumdem 
non  praescribentium. 

DEGRETUM    (1). 

Ecclesia  catholica  hoc  omnino  habet,  ut  cum  ad  christianam 
fovendam  pietatem,  tum  ad  vitia  extirpanda  suas  vires  omnes 
jugiter  intendat.  Hinc  nostra  fere  aetate,  nedum  verae  Congrega- 
tiones  religiosae  in  magnum  christianae  civilisque  reipublicae  bo- 
num  excrevere,  verum  etiam  aliae  atque  aliae  fidelium  piae  sunt 
formatae  societates,  quae  et  consiha  evangehca  sequerentur  et  cha- 
ritatis  officia  majori  libertate  obirent,  a  quibus  per  temporum 
nequitiam  exercendis  rehgiosae  familiae  aut  pene  aut  omnino  pro- 
hibentur. 

Cum  autem  piae  istae  fidelium  societates,  non  secus  ac  verae 
religiosae  Congregaliones,  a  S.  Sede  laudatae  fuerint,  earumque 
slatuta  approbata,  ac  novae  insuper  societates  hujusmodi  approbari 


(Ij  Vifl.  Decretinn  aputl  Actn  Ord.  Min.  nnn.  X,  pag.  22;  Nouv.  Rev.  Tlicol. 
JMm.  XXIII,  pag.   129. 


62^  PARS   III.    Di:    IXDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

poslularent,  de  earumilem  societalum  nalura  cleque  S.  Sedis  mente 
in  illis  approbandis  coeplum  est  disputari. 

Qua  de  causa  in  generali  S.  R.  E.  Cardinalium  Congregatione 
EE.  et  RR.  de  mandato  SSmi  D.  N.  Leonis  PP.  Xlll  duo  haec 
quaesita  sunt: 

1.  Ulrum  expediat,  ut  S.  Congregatio  Episcoporum  et  Regula- 
rium  Decretum  laudis  aut  approbationis  concedal  Institutis  illis,  quae 
praeter  Sorores  in  communitate  viventes,  habent  obstrictas  votis 
simplicibus  sive  temporaneis  sive  perpetuis  alias  Sorores,  quae  pro- 
priisin  domibus  vivunt,  quin  signum  aliquod  praeseferant  externum, 
per  quod  innotescat  eas  membra  esse  alicujus  regularis  Instituti  ? 

±  Utrum  expediat,  ut  eadem  S.  Congregatio  concedat  Decretum 
laudis  aut  approbationis  Institulis  illis,  quorum  membra,  etiamsi 
in  communitate  vivant,  nullum  tamen  ejusdem  Instituli  signum 
praeseferunt,  quinimo  student  occultare  tam  Inslitutum  ipsum  quam 
ejus  naluram  ? 

Porro  in  plenaria  Congregatione  habita  in  Palatio  Apostolico 
Vaticano  die  21  mensis  Junii  anno  1889  Eminentissimi  Patres 
decreverunt: 

Sacra  Congregatio,  quando  laudat  vel  approbat  hujusmodi  Insti- 
tula,  etiam  sub  expresso  Congregationum  nomine,  ea  intendit  lau- 
dare  aut  approbare  non  quidem  uti  Religiones  formales  voiorum 
solemnium,  neque  etiam  ut  formales  seu  veras  religiosas  Con- 
gregationes  votorum  simplicium,  sed  tantum  uti  pias  sodalitates, 
in  quibus,  praeter  alia  quae  juxta  hodiernam  Ecclesiae  disciplinam 
desiderantur,  nec  religiosa  professio  proprie  dicta  emittitur,  sed 
vota,  si  quae  fiant,  privata  censentur,  non  publica  nomine  Ecclesiae 
a  legitimo  Superiore  accepta.  Haec  insuper  sodalitia  laudat  vel  ap- 
probat  S.  Congregatio  sub  essentiali  conditione  quod  plene  perfe- 
cteque  respectivis  Ordinariis  innotescant,  ac  eorum  omnino  subsint 
jurisdictioni.  Denique  harum  sodalitatum  membra,  quamvis  nullum 
regularem  habitum  deferant,  altamen  satagant,  ut  in  se  ipsis  non 
sit...  indumenti  vestimentorum  cultus  (I.  Petr.  III,  3),  nec  aliquid 
quod  cujusquam  offendat  adspectum,  sed  quod  decet  religiosas  per- 
sonas,  promittentes  pietatem  per  opera  bona  (I.  Timoth.  II,  10); 
caveantque  ne  quod  per  spiritus  prudentiam  occulitur,  per  pru- 
dentiam  carnis  in  culpabilem  simulationem  degeneret. 

Hoc  autem  Decretum  Sanctitas  Sua  ratum  habuit  ac  confir- 
mavit,  et  in  hujus  generis  Inslitulorum    statutis  inseri  praecepit, 


CAP.    I.    INOri.GENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  623 

in  Audientia  liabita  a  me  Cardinali  Praefecto  praelaudatae  S.  Con- 
gregationis  Episcoporum  et  Regularium  die  11  Augusli  1889. 


l.  Card.  Verga,  Praefecius. 
Fr.  Aloysius  Episc.  Callinicen.,  Secrelarius, 

1360.  Modo  observentur  sequentia: 

1.  In  allato  Decreto  agitur  directe  de  illis  Institutis,  quae 
praeter  Sorores  in  communitate  viventes,  alias  habent  Sorores,  quae 
in  propriis  domibus  vivunt  sine  habitu  religioso,  ac  insuper  de 
Institutis  illis,  quorum  membra  in  communitate  degunt,  quin  tamen 
ejusdem  Instituti  signum  ahquod  deferant. 

2.  Sacra  Congregatio  declarat,  quod  cum  laudat  vel  approbat 
hujusmodi  Instituta,  etiam  sub  expresso  Congregalionum  nomine, 
ea  ifttendit  laudare  aut  approbare  non  quidem  a)  uti  Religiones 
formales  votorum  solemnium;  neque  etiam  b)  ut  formales  seu 
veras  religiosas  Congregationes  votorum  simplicium;  sed  tantum 
c)  uti  pias  societates  seu  sodalitates. 

3.  Ergo  Instituta  votorum  simplicium  ab  Ecclesia  laudata  vel 
approbata,  quorum  membra  in  communitate  vivunt  cum  habitu 
rehgioso  (de  quibus  nos  hic  loquimur),  a  S.  Congregatione  reco- 
gnoscuntur,  si  rem  bene  intelleximus,  ut  formales  seu  verae  reli- 
giosae  Congregationes  votorum  simplicium  ad  distinctionem  piarum 
societatum  seu  sodalitatum,  et  id  non  solum  in  parte  expositiva 
Decreti,  sed  etiam  in  parte  dispositiva  edicitur. 

4.  Consequitur,  Ecclesiae  disciplinam  quoad  praefata  Instituta 
fuisse  per  memoratum  Decretum  (vid.  n.  1343),  ut  nobis  videtur, 
aliquantulum  mutatam,  ita  ut  si  antea  Sorores  votorum  simplicium 
in  communitate  viventes  cum  religioso  habitu  habebantur  ut  socie- 
tates,  aut  sodalitates  vel  famihae  piarum  feminarum,  vel  etiam  piae 
Congregationes,  modo  eadem  Instituta  aestimantur  non  quidem  ut 
Ordines  regulares  aut  Religiones  formales  votorum  solemnium,  sed 
utique  ut  verae  et  formales  Congregationes  religiosae,  relicta  ap- 
pellatione  piarum  societatum  vel  sodalitatum  Instilutis  illis,  quorum 
merabra,  etsi  in  communitate  vivant,  nullum  signum  externum 
proprii  Instituti  deferunt,  et  in  quibus  alia  desunt,  quae  juxta 
hodiernam  Ecclesiae  disciplinam  desiderantur.  Ad  minus,  inspeclo 
citato  Decreto,  S.  Congregatio  non  videtur  praedictis  Instilutis  vo- 


6:24  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COKTIBUS   CONCESSIS.     . 

lorum  simplicium  denegare  honorificam   appellationem   Congrega- 
tionum  religiosarum. 


§  X. 

BREVIOR  DICTORUM  CONSPECTUS. 

1361.  Relictis  iis  quae  canonicam  Sororum  conditionem  respi- 
ciunt,  haec  retinenda  sunt  quoad  indulgentias  respectu  Monialium 
et  Sororum: 

1.  Moniales  stricte  sumptae,  quae  sciHcet  vota  solemnia  emit- 
tunt  et  clausuram  servant,  sive  Regularibus  subdantur  sive  Epi- 
scopis,  privilegiis  et  indidgentiis  respectivorum  Ordinum  gaudent. 

2.  Moniales  seu  Sorores,  quae  ad  easdem  famihas  votorum 
solemnium  pertinent,  sed  ob  tristia  temporum  adjuncta  vota  sim- 
plicia  nuncupant,  ex  speciali  indulto  a  Pio  Vlt  concesso  et  a  Gre- 
gorio  XVI  confirmato,  iisdem  indulgentiis  gaudent  quibus  fruuntur 
Consorores  solemnia  vota  emittenles. 

3.  Sorores,  quae  ex  instituto  seu  juxta  regulam  respectivam 
vota  simplicia  emittunt,  sive  sint  TertiaiHae  cujushbet  Ordinis, 
sive  Sorores  quai^umcumque  Congregationum,  nulhus  Ordinis 
regularis  privilegia  et  indulgentias  participant,  nisi  id  eis  per 
speciale  indultum  a  S.  Sede  concessum  fuerit. 

4.  Quocirca  quodlibet  Institutum  votorum  simphcium  videat, 
an  hujusmodi  speciale  indultum  obtinuerit,  quia  si  secus,  indul- 
gentiis  tantum  quae  omnibus  Christifidehbus  concessae  sunt,  frui 
possunt. 

0.  Sorores  Tertiariae  Franciscales  in  communitate  viventes 
jam  possident  specialia  indulta  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  concessa 
et  pro  ipsis  non  revocata,  quorum  vi  gaudent  indulgentiis  Ordinis 
Minorum. 

6.  Indulgentiae  generahter  concessae  ecclesiis  Ordinum  regu- 
larium,  aeque  lucrari  possunt  ordinarie  a  Ch?istifidelibus  in  ec- 
clesiis  vere  Monialimn  respective. 

7.  Indulgentiae  concessae  tantummodo  ecclesiis  Moniahum, 
nequeunt  ordinarie  lucrari  nisi  ab  ipsis  Moniahbus,  aliisque  per- 
sonis  in  monasterio  degentibus.  Sed  quoad  hoc  sunt  accurate  per- 
pendenda  indulta  Apostohca. 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS    CONCESSAE.  625 

ARTICULUS    III. 

COMMUNICATIO  PRIVILEGIORUM  ET  INDULGENTIARUM 
INTER  ORDINES  REGULARES. 

§1. 

PRAENOTIONES. 

1362.  Ciim  de  indiilgentiis  eadem  ratio  sit  habenda  ac  de  privi- 
legiis  quoad  communicalionem,  nonnulia  praemittimus  quae  modum 
communicandi  privilegia  respiciunt. 

Communicatio  et  commimicare  a  verbo  communis  derivatum, 
idem  est  ac  commune  facere,  et  conferre  alicui  quod  prius  alteri 
jam  fuerat  concessum.  Unde  ad  rem  nostram  communicari  dicuntur 
privilegia,  quando  uni  Ordini  reiigioso  concessa,  fiunt  aliis  com- 
munia  (Cf.  Reiffenstuel,  tom.  4.  lib.  V  Decretalium,  lit.  33,  n.  S3). 

Communicatio  privilegiorum  dupliciter  lieri  potest,  videlicet: 

a)  Absolute,  plene,  et  perfecte,  et  hoc  accidit  quando  pri- 
vilegium  alicui  personae  vel  communitati  concessum,  ita  alteri 
communicatur,  ut  per  se  independenter  ab  aho  frui  possit  privi- 
legio,  perinde  ac  si  ei  prius  specialiter  esset  concessum.  Hujusmodi 
privilegium  seu  communicatio  privilegii  dicitur  etiam  ad  instar, 
vel  pariformiter,  seu  aeque  principaliter  (Reiffenstuel,  n.  54; 
cf.  etiam  Bizzarri,  Collectanea,  edit.  1*  pag.  478,  798). 

b)  Imperfecte,  relative,  seu  accessorie,  et  hoc  evenit,  quando 
privilegia  extenduntur  ad  alios  non  propter  se,  sed  ob  connexionem 
quam  habent  cum  aliis;  sive,  ut  explicat  Schmalzgrueber,  tahs 
communicatio  fit  «  quando  unum  privilegium,  et  idem,  quod  ah- 
quil)us  personis  antea  concessum  erat,  ad  alios  aeque  extenditur, 
illos  rjuasi  aggregando  ceteris,  qui  antea  gaudebant  eo  privilegio  » 
(Schmalz.  tom!  V,  tit.  XXX,  n.  77;  Reiff.  n.  54). 

Inter  utrumque  communicandi  modum  hoc  interest  discrimen, 
quod  in  priori,  nempe  in  privilegio  communicato  absolute,  pari- 
formiter,  sive  ad  instar,  privilegium  stat  et  perseverat,  quamvis 
imrainuatur  vel  revocetur  privilegium  illi,  cui  prius  datum  fuit; 
est  enim  ab  hoc  indipendens  in  sua  existentia,  licel  concessum  ad 
inslar  prioris.  In  posleriori  communicandi  modo,  nempe  imperfecte, 

40 


6^6  PARS   III.    DE   INDULGENTIFS   COETIBUS   CONCESSIS. 

accessorie  senper  extensionem,  privilegiura  communicatuQi  sequitur 
vicissitudines  primarii  privilegii.  Quare  si  augeatur,  vel  minuatur, 
aut  revocetur  privilegium  in  iis,  quibus  fuit  primo  concessum,  au- 
getur,  diminuitur  et  revocatur  etiam  in  omnibus  aliis,  quibus  ac- 
cessorie  fuit  communiCatum.  Tali  modo  privilegia  Religiosorum 
communicantur  eoruni  medicis,  advocatis,  familiaribus,  et  nonnum- 
quam  etiam  Monialibus  (Cf.  Auctores  cit.). 

§  II. 

COMMUNICATIO  PRIVILEGIORUM  ET  INDULGENTIARUM  INTER  ORDINES 
REGULARES,  PRAESERTIM  MENDICANTES,  REVERA  CONCESSA  EST  A 
SUMMIS  PONTIFICIBUS. 

1363.  Ordines  Mendicantes  (1)  omnes  habent  inter  se  absolutam, 
perfectam,  et  plenissimam  communicationem  privilegiorum,  prout 
oranes  Doctores  hac  de  re  scribentes  unanimiter  docent,  atque  ex 
variis  Constitutionibus  Pontificiis,  praesertim  JuHi  11,  Leonis  X,  et 
S.  Pii  V  manifeste  patet  (Reiffenst.  n.  5o;  Schmalzgr.  n.  87;  Fer- 
raris,  verb.  Privilegium,  art.  I,  n.  23,  et  verb.  Indulg.  art.  V, 
n.  71,  72). 

«  Dudum  per  Nos  accepto,  ita  Leo  PP.  X,  quod  Romani  Pon- 
tifices  praedecessores  Nostri,  ahqui  ad  Minorum,  alii  vero  ad  Ere- 
mitarum  S.  Augustini,  ahi  ad  B.  Mariae  de  Monte  Carmelo,  rehqui 
ad  Praedicatorum  Ordinum  Fratres  et  domos,  juxta  ipsorum  vota 
devotionis  affectum  gerentes,  illorum  singuhs  nonnuUas  gratias, 
concessiones,  indulgentias,  peccatorum  reraissiones,  praerogativas, 
favores,  immunitates,  exemptiones,  facultates,  privilegia,  indulta, 
ac  dona  tara  spirituaha  quara  teraporaha,  per  diversas  ipsorura  ht- 
teras  respective  concesserunt. 


(I)  Ordines  seu  Religiones  Mendicantes  illae  sunt,  quae  ex  primaeva  siia 
institutione  paupertatem  non  tantum  in  particulari,  sed  etiam  in  communi  obser- 
\'anl,  nulla  penitus  bona  immobilia  possidentes,  contentae  iis  solis,  quae  vel 
mendicantur  humiliter,  vel  donantur  liberaliter,  vel  honesto  acquiruntur  labore 
ct  industria.  Ordines  Mendicantes  vere  et  proprie  seu  de  jure  communi  appro- 
bati  quatuor  sunt,  videlicet  Ordo  Praedicatorum,  Minorum,  Eremitarum  S.  Augu- 
stini,  et  Carmelitarum.  Tractu  temporis  alii  Ordines  per  specialia  privilegia  inter 
Mendicantes  adnumerati  sunt,  ut  Servitac,  Minimi  S.  Francisci  de  Paula,  Jesuitae 
etc.  (Vid.  Barbosa,  Juris  ecdesiastici  etc.  lib.  I,  cap.  41,  n.  206  et  sqq.;  Fer- 
raris,  verb.  Religiones  Regulares,  art.  I,  n.  25). 


CAP.    I.   INDULGENTIAi:   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  657 

«  Nos  ad  singulos  Ordines,  singulasque  ipsorum  Ordinum  do- 
mos,  ubi  religiose  vivitur,  indifferenter  ahsque  acceptione  perso- 
narum  devolionis  affectum  aequa  lance  gerentes,  omnes  et  sin- 
gulas  gratias,  concessiones ,  indulgentias,  peccatorum  remissio- 
nes,  praerogativas,  favores,  immunitates,  exemptiones,  facultates, 
privilegia,  indulta  tam  spiritualia  quam  temporalia,  qualiacum- 
que  illa  essent...  illaque  omnia  et  singula  inter  dictorum  Ordi- 
num  (Mendicantium)  personas,  pariformiter  comm.unia  fuisse  et 
esse  volumus  »  (Bulla  Dudum,  10  Dec.  1519,  Bullar.  vol.  V, 
n.  XXXVIH,  edit.  Taur. ;  Theodorus,  part.  II,  pag.  113). 

1364.  Quoad  Ordines  regulares  non  Mendicantes  videnda  sunt, 
ait  Schmalzgrueber  (loc.  cit.  n.  87)  specialia  Decreta  Pontificia.  At 
senlenlia  communis  Doctorum  affirmat,  communicationem  privile- 
gioruni  et  indulgenliarum  dari  etiam  inter  Ordines  Mendicantes  et 
quoscumque  alios  Ordines  regulares  non  Mendicantes,  ut  eruitur 
ex  BuUis  privilegiorum  et  indulgentiarum  cujuslibet  Ordinis  re- 
gularis,  de  quibus  vide  Emmanuelem  Rodericum,  Quaestiones  Re- 
gulares,  tom.  I,  quaest.  55;  Barbosa,  Juris  ecclesiastici  universi, 
lib.  I,  cap.  41. 

Ratio  hujus  generalis  communicationis  inter  Ordines  regula- 
res  indicatur  a  Sixto  IV  in  Mari  magno  (1)  (Bulla,  Dum  fructus 
uberesj  Ordinis  Eremitarum  S.  Augustini,  ubi  de  diversis  Ordini- 
bus  dicitur,  quod  propterea  fuerint  variis  per  Sedem  Apostolicam 
privilegiis  decorati,  «  ut  quos  par  lahor,  pariaque  me^Hta  conjun- 
gunt,  paria  conjungant  privilegia  et  favores  ».  Unde  Pignatellus 
(tom.  X,  Consult.  1,  n.  26)  scribit,  privilegiorum  communicatio- 
nem  Ordinibus  Mendicantibus  a  Summis  Pontificibus  concessam 
fuisse,  el  pluries  confirmatam  et  roboratam  «  ad  tollendam  illam 
particularitatem  affectus  Romanorum  Pontificum  erga  hanc  vel 
illam  Religionem,  et  inducendam  dehitam  aequalitatem ;  ut  sicut 
Religiones  omnes  aequaliter  insudant,  quaelihet  juxta  propriam 
regulam,  pro  servitio  Ecclesiae,  ita  etiam  aequaliter  compotes 
sint  ac  participes  concessionum  Apostolicarum. 

Privilegium  hoc  in  se  consideratum,  est  quidem  magnum  et 
singulare,  ac  jure  merito  dici  potest  privilegium  pro  acquirendis 


(I)  Qiiilibet  Ordo  religiosus  suum  habet  Mare  magnum,  quo  noinine  insi- 
gniri  solci  Conslitutio  Apostolica,  in  qua  praecipua  privilegia  cuique  eorum  tri- 
buta  contineniur. 


0:28  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

privilegiis:  per  ipsum  enim  fit,  ut  dum  aliquod  novum  alicui  Or- 
dini  conceditur,  commune  eo  ipso  evadat,  singulisque  proprium 
Ordinibus  communicantibus,  quibusdam  exceptis,  de  quibus  infra. 

§  III. 

COMMUNICATIO  PRIVILEGIORUM  ET  INDULGENTIARUM  SPECIALI  MODO 
INDULTA  ORDINI  FRATRUM  MINORUM. 

1365.  Quoad  praediclam  privilegiorum  communicationem  Re- 
ligio  Fratrum  Minorum  de  Observantia  amplissimam  concessionem 
obtinuit  a  Clemente  VII,  Const.  Dum  fructus  uberes,  30  Maji  1525, 
in  qua  Pontifex  motu  proprio,  et  ex  certa  scientia,  omnia  et  sin- 
gula  privilegia,  immunitates,  exemptiones,  indulla,  indulgentias, 
peccatorum  remissiones,  et  gratias,  dicto  Minorum,  et  S.  Clarae, 
ac  Tertio  (1)  de  Poenitentia  nuncupato,  Ordinibus,  illorumque  per- 
sonis,  ecclesiis,  locis  etc.  approbat  et  innovat,  ac  perpetuae  firmi' 
tatis  robur  habere  debere  declarat.  insuper  eisdem  PYatribus,  Mo- 
nialibus...  Ordinis  praefati  communicantur  omnia  et  singula  pri- 
vilegia,  indulgentiae...  quibusvis  Ordinum  Mendicantium  vei  7ion 
Mendicantium  Congregationibus  quomodolibet  concessa  et  conce- 
denda...  in  omnibus  et  per  omnia,  perinde  ac  si  eis  specialiter 
concessa  fuissent  (Cf.  Reiff.,  ioc.  cit.  n.  55;  et  Ferraris,  verb.  PriviL 
art.  I,  n.  25.  ubi  in  extenso  affertur  Bulla). 

1366.  Bullae  Clementis  VII  addenda  est  Constitutio  Clemen- 
tis  VIII,  incip.  Ratio  pastoralis  officii  de  die  20  Dec.  1595,  qua  Pon- 
tifex  plenissimam  confirmavit  privilegiorum  et  indulgentiarum  com- 
municationem  non  solum  cum  Mendicantibus,  sed  etiam  cum  non 
Mendicantibus  in  favorem  Ordinis  Minorum  de  Observantia  in  his 
omnibus,  in  quibus  decretis  Concilii  Tridentini  non  adversan- 
tur.  —  Omnia  singula  alia  privilegia,  ait  Pontifex,  immunitates, 
exemptiones,  libertates,  praerogativas,  favores...  facultates,  dispen- 
sationes,  gratias,  concessiones,  indulgentias  et  indulta  spirituaiia  et 


(1)  Privilegium  communicationis  Tertio  Ordini  saeculari  per  Constitutionem 
Misericors  Dei  Filiiis  sublatum  est.  Ilic  et  alibi  retinentur  verba  pro  integritate 
lextus  Bullae  Apostolicae.  —  Scicndum  tamen,  Summum  Pontiflcem  Leonem  XIH, 
Brevi  diei  7  Juiii  1896  benigne  concessisse,  ut  Tertiarii  saeculares  Franciscaies 
ad  quinquennimn  participes  sint  indulgentiarum  ac  piorum  operum,  quibus  pri- 
jnus  et  secundus  Ordo  Franciscalis  pollct. 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  629 

temporalia,  etiam  per  modum  comm.unicationis  et  extensionis  in- 
ier  se  et  cum  aliis  Ordinihus  Mendicantibus  et  non  Mendican- 
tibus  ejiisdem  Fratrum  Minorum  regularis  Observantiae,  et  S.  Cla- 
rae,  et  de  Poenitentia  Tertio  Ordinibus,  etiam  in  Congregatione  sub 
trium  votorum  substantialium  professione,  et  eorumdem  Superiorum 
Ordinis  Minorum  regularis  Observantiae  hujusmodi  obedientia  de- 
gentibus :  ipsorumque  Superiorum  Fratribus,  Monialibus,  Sorori- 
bus...  nec  non  monasteriis,  domibus,  ecclesiis  et  locis  quibuscum- 
que  in  genere  et  in  specie...  sub  quacumque  forma  et  expressione 
verborum  concessa...  auctoritate  Aposlolica,  tenore  praesentium,  ex 
certa  scientia...  approbamus  et  confirmamus,  ac  innovamus,  per- 
petuamque  roboris  firmitatem  obtinere  et  firmiter  observare, 
nec  non  Ordinibus  Fratrum  Minorum  regularis  Observantiae  et  S. 
Clarae  ac  Tertio  de  Poenitentia  nuncupato...  etiam  per  modum 
communicationis  et  extensionis  hujusmodi  suffragari,  illisque 
frui,  uti  et  gaudere,  et  quando  et  quoties  opus  fuerit,  posse  et 
debere,  in  judicio  et  extra,  ac  etiam  in  foro  conscientiae,  in 
omnibus  et  per  omnia,  ac  si  specialiter  et  expresse  eisdem  Fra- 
trum  Minorum  et  S.  Clarae,  et  Tertio  de  Poenitentia  Ordinibus 
per  Nos  concessa  fuissent,  decernimus.., 

Et  notentur  clausulae  efficacissimae,  quibus  utitur  Pontifex  in 
praefata  Constitutione :  Non  obstantibus  praemissis...  aliisque  Apo- 
stolicis  Constitutionibus,  ac  provincialibus  et  capitularibus  statu- 
tis...  cum  quibusvis  irritativis,  annullativis,  restrictivis,  reser- 
vativis,  exceptivis,  restitutivis,  declarativis,  mentis  attestativis, 
ac  derogatoriarum  derogatoriis,  aliisque  efficacioribus,  effica- 
cissimis  et  insolitis  clausulis,  quomodolibet,  etiam  pluries  con- 
cessis,  firmatis  et  innovatis...  (Vid.  Constit.  penes  Ferraris,  ibid. 
n.  26  ;  Reiff.  loc.  cit.). 

Idem  Pontifex  Clemens  VIII  Fratribus  Capuccinis  communica- 
vit  orania  privilegia  Fratribus  Minoribus  et  Camaldulensibus  con- 
cessa  vel  concedenda  (Cf.  Piatus,  tom.  II,  pag.  287). 

1367.  Ex  efficacissimis  et  cassativis  clausulis  in  relata  BuIIa 
Clementis  VIII  appositis,  inferunt  Doctores,  Ordinem  Minorum  (et 
eliam  ceteros  Ordines  Mendicantes)  communicare  in  omnibus  pri- 
vilegiis  Societatis  Jesu,  etiam  in  illis,  in  quibus  reperitur  clausula 
exceptiva,  ut  est  sequens,  qua  usus  est  Gregorius  XIII :  Ne  illis 
per  communicationem  fruantur  ceteri  Mendicantes  (Cf.  Ferraris, 
verb.  Privilegium,  art.  l,  n.  27-28). 


630  PARS  III.   DE   INDULGENTIIS  COETIBUS   CONCESSIS. 


§  IV. 


RESTRICTIONES  FACIENDAE  IN  COMMUNICATIONE  PRIVILEGIORUM 

BT  INDULGENTIARUM. 

1368.  Quamvis  ex  Constitutionibus  Summorum  Pontificum 
compertum  sit,  amplissimam  esse  communicationem  privilegiorum 
et  indulgentiarum  inter  religiosos  Ordines,  quibus  illa  indulta  est, 
sunt  tamen  quaedam  restrictiones  faciendae,  quae  vel  ex  ipsa  pri- 
vilegii  et  communicationis  notione  profluunt,  vel  in  ipsa  conces- 
sione  per  appositas  clausulas  indicantur,  aut  saltem  a  communi 
Doctorum  interpretatione  assignanlur. 

Monacellus  (in  Formular.  legal.  pract.  Supplem.  pag.  109, 
n.  444,  edit.  3*  Rom.  1844)  exceptiones  in  communicatione  pri- 
vilegiorum  ita  describit:  «  Ptivilegia,  quae  involvunt  praejudicium 
tertii,  vel  sunt  aliis  onerosa,  aut  speciali  nota  digna,  vel  quae 
raro  conceduntur,  vel  demum  juinsdictioni  ordinariae  Episco- 
porum  sunt  praejudicialia  et  laesiva,  non  conferuntur  per  so- 
lam  communicationem,  sed  indigent  speciali  et  expressa  conces- 
sione,  non  obstante  quod  communicatio  haheat  clausulas  prae- 
gnantes,  ut  late  prohat  Pignatellus,  Consult.  1,  n.  32,  33  et  34, 
tom.  X  ». 

Juxta  communem  Doctorum  sententiam  excluduntur  pariter  a 
communicatione : 

a)  Privilegia  alicui  personae  privatae  concessa,  quoties  sint 
simpliciter  personalia;  non  autem  si  officio  vel  dignitali  sint  ad- 
nexa  (Reiff.  loc.  cit.  n.  60;  Lezana,  lom.  I,  pars  11,  n.  53). 

b)  Privilegia  concessa  aliquibus  ecclesiis  ad  tempus  deter- 
minatum,  ut  sunt  indulgentiae  in  honorem  alicujus  Sancti  per  tot 
vel  tot  annos  concessae  (Reiff.  ibid.  n.  61,  et  Ferraris,  verb.  Indulg. 
art.  IV,  n.  74). 

c)  Priviiegia  quae  concessa  fuerunt  ob  aliquam  specialem 
rationem,  ut  quando  induigentia  concessa  est  uni  loco  speciali, 
quia  ibi  est  imago  B.  iM.  Virginis  cum  magna  veneratione  fide- 
lium.  Tunc  enim  militat  specialis  ratio,  qua  aliae  ecclesiae  carent 
(Reiff.  n.  62). 

d)  Indulgentia  Portiunculae,  quae  licet  ad  omnes  ecciesias 
Ord.  Minorum  sit  extensa,  non  tamen  communicatur  ecclesiis  alio- 


CAP.    I.   INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  631 

rum  Ordinum,  quia  singularis  et  specialissima  indulgenlia  est 
(Ex  coinmuni  Doctorum). 

e)  Excluduntur  a  communicatione  indulgentiarum  altaria 
privilegiata  (S.  C.  Indulg.  27  Nov.  1764.  N.  233). 

0  Item  non  cominunicantur  privilegia,  quibus  nonnulli  Or- 
dines  religiosi  gaudent  privative,  ut  ilhul  erigendi  stationes  Viae 
Crucis,  proprium  Ordinis  Franciscani ;  illud  erigendi  Confraterni- 
tates  SS.  Rosarii,  proprium  Ordinis  Dominicani,  el  sic  de  aliis  si- 
milibus. 

1369.  Advertendum  est,  post  revocationem  indulgentiarum  a 
Paulo  V  factam,  privilegium  communicationis  non  amplius  vigere 
quoad  indulgentias  personales,  ante  dictam  revocationem  Regula- 
ribus  concessas,  utpole  revocatas ;  vigere  autem  relate  ad  indul- 
gentias  locales  et  eas  quae  pro  defunctis  erant  concessae.  Respe- 
ctu  vero  indulgentiarum  post  praefalam  revocationem  concessa- 
rum,  communicatio  locum  habet  in  omnibus  indulgentiis  sive  lo- 
calibus,  sive  personalibus  (Cf.  Theod.  a  Sp.  S.,  part.  II,  pag.  114). 

1370.  Quoad  communicationem  indulgentiarum  expostulatum 
est :  Utrum  tuta  sit  opinio,  quae  docet :  Indulgentiis  pro  Ordine 
communicante  per  revocationem  Pontificiam  sublalis,  ceteri  quibus 
illae  per  communicationem  factae  sunt  propriae,  iis  frui  nihilomi- 
nus  pergant,  nisi  revocatio  expresse  etiam  ad  eos  dirigatur  ? 

S.  Congregatio  Indulgenliarum  respondit :  Negative,  imo  falsa 
(Decr.  31  Jan-  1893  ad  XVII). 

1371.  Liceat  hic  obiter  adnotare,  privilegium  communicatio- 
nis  aliter  et  quidem  modo  claro  et  indubio  locum  obtinere  pe- 
nes  Confraternitates  SS.  Rosarii.  Legatur  Bulla  Niiper  pro  parte 
Innocentii  XI,  de  die  31  Julii  1679,  in  qua  insertum  habetur 
«  Summariiim  Indulyentiarum  el  gratiarum  confratiHhus  et 
consororibus  SS.  Rosarii  tam  in  vita,  quam  in  morte  conces- 
sarum  ».  Ibi  cap.  I,  n.  2.  dicitur:  «  Omnes  indulgentias  specialiter, 
vel  generaliter,  aut  quocumque  modo,  uni,  vel  pluribus  Confra- 
ternitatibus  SS.  Rosarii,  vel  etiam  confratrihus  et  consororibus 
alicuius  Confraternitatis  in  aliqua  particulari  ecclesia  erectae  im- 
pertitas,  communes  esse  omnibus  Confraternitatibus  SS.  Rosarii, 
omnibusque  confratribus  et  consororibus  omnium  diclarum  Confra- 
lernilatum  universi  Orbis.  Hoc  indulsit  Gregorius  XIII  in  Brevi 
incipiente  Pastoris  aeterni,  5  Maji  1582  pro  Confraternitatibus 
canonice  erectis.  Et  Sixtus  V  in  Brevi  Dum  ineffabilia,  30  Janua- 


63:2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

rii  1586,  oiiinia  privilegia,  indulla,  facultales,  exemptiones,  imniu- 
nitates,  concessiones,  indulgentias,  etiam  plenarias  a  Summis  Pon- 
lilicibus  concessa  et  concessas  Confraternitatibus  et  confratribus 
SS.  Rosarii,  extendit  et  ampliat  in  perpetuum  ad  Confraternilales 
erigendas,  illarumque  confratres  et  consorores  pro  tempore  exi- 
stentes » . 

Juxta  tenorem  Constitutionum  dictorum  aliorumque  Summo- 
rum  Pontificum  confectum  est  memoratum  Summarium  Indulgen- 
tiarum  et  gratiarum,  quod  quidem  ex  majori  parte  conflatur  ex 
indulgentiis  et  gratiis,  quae  directe  et  immediate  concessae  fue- 
rant  particularibus  Confraternitatibus,  quaeque  tamen  per  privile- 
gium  conimunicationis  intelligebantur  extensae,  et  de  facto  extensae 
sunt,  ad  omnes  et  singulas  totius  Orbis  Confraternitates  SS.  Rosa- 
rii  (Vid.  cit.  Bullam  Innoc.  XI  penes  Acta  S.  Sed.  pro  Societate  SS. 
Rosarii,  vol.  11,  pag.  293). 


§  V. 


QUOMODO  INTELLIGENDA  SIT  COMMUNICATIO  PRIVILEGIORUM 

EX  JULIO  PP.  II. 


1372.  Jaxta  declarationem  Julii  II  privilegioruni  et  indulgen- 
tiarum  communicatio  intelligi  debet  sequenti  modo: 

a)  De  Praelatis  ad  Praelatos,  qui  in  alio  Ordine  ejusdem 
sunt  dignitatis,  licet  diverso  vocentur  nomine. 

b)  De  Fralribus  privatis,  id  est  sine  praelaturis,  ad  Fratres 
privatos. 

c)  De  Conventibus  ad  Conventus. 

d)  De  festivitatibus  ad  festivitates  (Bulla  Alias  ad  suppli- 
cationem,  1  Junii  11509,  apud  Reiff.  n.  59;  Ferraris,  verb.  Indulg. 
art.  V.  n.  75). 

1373.  Quare  totum  id  quod  est  concessum  Generali  Ordinis 
Praedicatorum  pro  suo  Ordine,  censetur  etiam  concessum  Generali 
Minorum  pro  suo,  et  quibusvis  aiiis  Generalibus  pro  suis  respe- 
ctive  Ordinibus.  Totum  id  quod  est  concessum  Provincialibus  Prae- 
dicatorum  pro  suis  provinciis,  censetur  concessum  Provincialibus 
Minorum  et  aliorum  Regularium  pro  suis  respective  provinciis. 
Totum  id  quod  est  concessum  Priori  Praedicatorum  pro  suo  prio- 


CAP.    I.   INDULGENTIAE    REUGIOSIS   CONCESSAE.  633 

ratu,  censetur  concessum  Guardiano  Minorum  pro  suo  guardia- 
natu,  et  Superiori  locali  cujuslibet  alterius  Religionis  pro  suo  lo- 
cali  superioratu.  Totum  id  quod  est  concessum  Religiosis  subditis 
in  et  pro  suo  Ordine  Praedicatorum,  censetur  concessum  Ueligiosis 
subditis  in  et  pro  suo  Ordine  Minorum,  et  sic  de  omnibus  aliis 
(Cf.  Ferraris,  loc.  cit.  n.  76;  Miranda,  quaest.  46;  Casarubios, 
verb.  Communic.  Privil.J. 

Idem  dicendum  est  de  festivitatibus  ad  festivitates,  de  indul- 
gentiis  ad  indulgentias.  Quare  «  ea  qiiae  in  honorem  sanctorum 
Dominici,  Petri  Martyris,  T/iomae  de  Aquino,  Catharinae  de 
Senis,  Fratribus  vel  locis  Praedicatorum  sunt  concessa,  omnia 
illa  Fratribus  Minoribus  praefatis  eorumque  locis  in  festivitati- 
bus  sanctorum  Francisci,  Antonii,  Ludovici,  Bernardini,  Bona- 
venturae,  quinque  Martyrum  dicti  Ordinis  Minorum,  qui  apud 
Marrochium  martyrii  coronam  adepti  sunt,  S.  Clarae,  et  in  aliis 
festivitatibus  dicti  Ordinis  Minorum,  licet  sint  in  majori  nu- 
mero,  quam  festa  ipsorum  Fratrum  Praedicatorum,  sint  et  in- 
telligantur  concessa,  ad  tollendam  quamcumque  haesitationem, 
et  inde  forte  ortum  scrupulum-»  (Vid.  cit.  Bullam  Alias  ad  sup- 
plicationem). 


§  VI. 


OPINIONES  DOCTORUM  CIRCA  PRIVILEGIA  QUAE  COMMUNICANTUR, 
ET  CIRCA  MODUM  QUO  COMMUNICANTUR. 


1374.  Licet  ex  allatis  Summorum  Pontificum  Constitutionibus 
certa  ac  manifesta  sit  communicatio  privilegiorum  et  indulgentia- 
rum  inter  Ordines  regulares,  tamen  cum  quaeritur,  quaenam  pri- 
vilegia  et  indulgentiae,  et  quomodo  communicentur,  Auctores,  non 
obstante  praefata  declaratione  Julii  II,  diversimode  respondent.  Ex- 
inde  provenit,  ut  circa  hanc  materiam  incertitudines  non  paucae 
et  confusiones  habeantur. 

1375.  Emmanuel  Rodericus,  quaestio  55,  art.  XX,  ex  memo- 
rata  Bulla  Julii  II  infert,  «  quod  cum  in  festivitatibus  D.  Francisci, 
Antonii.  Ludovici,  Bernardini,  Bonaventurae,  Didaci,  et  S.  Clarae 
aliquam  ecclesiam  Ordinis  Minorum  visitantibus...  indulgentia  ple- 
naria  concedatur;  etiam  eaedemmet  indulgentiae  censentur  conces- 


634  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

sae  visitanlibus  ecclesias  Praedicatorum  in  festivitatibus  sanctorum 
Dominici,  Petri  Martyris,  Thomae  de  Aquino,  Catharinae  de  Senis... 
Et  per  consequens,  sicut  in  die  S.  Didaci  modo  est  concessa  a 
Sixto  V  ecclesias  Minorum  visitantibus  indulgentia  plenaria ;  ita 
etiam  eademmet  indulgentia  per  viam  communicalionis  censetur 
concessa  visitantibus  ecclesias  Praedicatorum  in  die  festivitatis  D. 
Hyacinthi.  Hoc  enim  operatur  communicatio  privilegiorum  etiam  in 
posterum  concedendorum  ».  Hanc  sententiam  profitetur  Schmalz- 
grueber,  n.  91,  qui  in  ejusdem  favorem  citat  memoratum  Roderi- 
cum,  Suarez  et  Palaum. 

At  opinio  hujusmodi,  inspecta  saltem  moderna  praxi,  non 
videtur  posse  sustineri.  Nam  quihbet  Ordo  religiosus  pro  habenda 
indulgentia  in  festo  ahcujus  Sancti,  eam  non  ex  privilegio  commu- 
nicationis  derivat,  sed  ab  Apostolica  Sede  postulat  et  per  speciale 
indultum  obtinet.  Et  quamvis,  per  hypothesim,  praedicta  senten- 
tia  in  se  vera  foret,  nil  utihtatis  exinde  in  praxi  haberetur,  quia 
ob  defeclum  super  re  authenticae  declarationis,  nemo  eidem  sen- 
tentiae  fideret,  et  ideo  ad  S.  Sedem  pro  obtinenda  indulgenlia  re- 
curreret,  prout  in  dies  fieri  videmus. 

1376.  Ahi  Theologi,  ut  Gobat,  Hasbensis,  ahique  plures,  ut 
asserit  Matthaeucci  in  «  Officialis  Curiae  Ecclesiasticae »  verb. 
Indulg.  n.  16  et  sqq.,  sustinent  id  privilegii  Mendicantes  habere, 
ut  indulgentiae  lemplis  unius  Ordinis  concessae,  censeantur  ad  aho- 
rum  Ordinum  templa,  etiam  per  saeculares  lucrandae,  communi- 
catae  et  extensae  (Gf.  etiam  Kazenberger,  Supplem.  ad  Sporer,  de 
Indulg.  in  specie,  n.  85;  Lezana,  tom.  II,  verb.  Indulg.  n.  8). 

Verum,  etiam  quoad  hanc  sententiam  hodierna  praxis  ahter 
docet  et  communis  fidehum  sensus  contrarium  ostendit.  Fideles 
enirn  pro  hicranda  indulgentia  plenaria  concessa  iis,  qui  die  festo, 
ex  gr.  S.  P.  Francisci,  S.  Antonii  Patavini,  S.  Bonaventurae  etc. 
ecclesias  Ordinis  Minorum  visitant,  has  ecclesias  adeunt,  non  illas 
ahorum  Ordinum  regularium ;  et  vicissim  dum  agitur  de  lucranda 
indulgentia  ecclesiis  aliorum  Ordinum  concessa,  tunc  fideles  non 
ad  ecclesias  Franciscanorum  pro  ea  assequenda  pergunt,  sed  ad 
eas  dictorum  Ordinum  respective.  Ergo,  saltem  juxta  praxim  et 
fidehum  sensum,  indulgentiae  ecclesiis  unius  Ordinis  concessae, 
non  censentur  ad  aliorum  Ordinum  ecclesias,  etiam  a  saeculari- 
bus  lucrandae,  communicatae  et  extensae. 


CAP.    I.   INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  635 

§  Vll. 

EXEMPLA  MATERIAM  DE  COMMUNICATIONE   PRIVILEGIORUM 
ET  INDULGENTIARUM  ILLUSTRANTIA. 

1377.  Praxis  Sacrarum  Congregalionum  certe  non  favet  sen- 
tentiis  expositis,  et  potius  ostendit,  hujusmodi  privilegium  inter 
Ordines  regulares  esse,  saltem  hodie,  valde  diminutum  et  restri- 
clum,  ut  ex  sequentibus  exemphs  hquet. 

I.  Procurator  Generahs  Ordinis  Capuccinorum  postulaverat  a 
S.  Sede  pro  singuhs  sui  Ordinis  ecclesiis  plenariam  indulgenliam 
in  festis  diebus  SS.  Paschahs  Baylon  et  Joannis  a  Capistrano.  Sa- 
cra  Congregatio  rescripsit:  Dilala,  et  affeimntur  alia  exempla. 

Exhibita  proinde  fuere,  praeler  indulgentiam  pro  festo  S.  Di- 
daci  Confessoris  obtentam  et  in  aho  folio  antea  relatam,  alia  duo 
indulgeniiarum  Brevia:  primum  Sixti  V,  datum  die  28  Septem- 
bris  1585,  quo  in  omnibus  ecclesiis  tum  Fratrum  Minorum  Con- 
ventuahum,  tum  Fratrum  Capuccinorum,  tum  Fratrum  de  Obser- 
vantia,  pro  festis  diebus  SS.  Francisci  de  Assisio,  Antonii  de  Padua, 
Bernardini,  Bonaventurae,  ac  Ludovici  Episcopi  et  Confessoris  in- 
dulgentia  plenaria  in  perpetuum  conceditur ;  alterum  vero  Cle- 
mentis  IX,  datum  die  2  Octobris  1669,  quo  idem  Summus  Pontifex 
in  ecclesiis  omnibus  Ordinis  S.  Francisci  etiam  Capuccinorum, 
etiam  pro  feslo  S.  Petri  de  Alcantara  indulgentiam  plenariam  per- 
petuo  vahturam  concessit.  Quibus  inspectis  denuo  quaesitum  est: 

1**  An  in  omnibus  ecclesiis  FF.  Capuccinorum  indulgentia 
plenaria  pro  festis  diebus  SS.  Paschalis  Baylon  et  Joannis  a 
Capistrano  concedi  debeat?  Et  quatenus  afQrmative, 

2^  ^n  petita  indulgentia,  perpetua,  vel  solum  ad  septen- 
nium  concedenda  sit? 

S.  Congregatio  die  25  Sept.  1713  respondit:  Ad  i^  Affirma- 
tive;  ad  2""  Concedendam  esse  indulgentiam  plenariam  perpe- 
tuam  (Rescr.  auth.  N.  17,  pag.  11). 

Ex  expositione  huius  Rescripti  manifeste  apparet,  S.  Congre- 
gationem  non  recognovisse  in  Ordine  Capuccinorum  privilegium 
communicationis  relate  ad  ihas  indulgentias  locales  de  quibus  in 
enunliato  Rescripto  agitur.  Gratia  enim  petita  obtenta  fuit  per 
specialem  concessionem  et  quidem   post   allata   alia   Brevia  seu 


G36  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

exempla.  Et  tamen  agebalur  de  Capuccinis,  qui  non  secus  ac  alii 
Fralres  Ordinis  Minorum,  sunt  filii  Seraphici  P.  S.  Francisci.  Non 
videtur  ergo  posse  sustineri  sententia  illa,  quae  docet,  indulgenlias 
concessas  ecclesiis  unius  Ordinis  censeri  communicatas  et  extensas 
ad  aliorum  Ordinura  ecclesias,  etiam  a  saecularibus  lucrandas. 

II.  Ad  preces  Commissarii  Generalis  Curiae  Min.  Obs.  Ordinis 
S.  PYancisci,  Clemens  PP.  XIH,  per  Rescriptum  S.  Congr.  Indulgen- 
tiarum,  die  3  Sept.  1765,  omnibus  Christifidelibus  vere  poeniten- 
tibus  confessis  et  sacra  Communione  refectis,  qui  aliquam  eccle- 
siam  praedicti  Ordinis  die  27  {in  praesens  29)  Novembris,  in  qua 
omnium  Sanctorum  ejusdem  Ordinis  festum  celebratur,  a  primis 
Vesperis  usque  ad  occasum  solis  diei  hujusmodi  singuHs  annis  de- 
vote  visitaverint,  ibique  juxta  mentem  Sanctitatis  Suae  pie  orave- 
rint,  indulgentiam  plenariam  benigne  concessit  (Rescr.  auth.  N.  231, 
pag.  187). 

Auctor  seu  Collector  citati  voluminis  «  Rescripta  authentica  » 
ad  calcem  ejusdem  loci  hanc  notam  posuit:  Eadem  gratia  die  17 
SeptembiHs  1763  concessa  fuit  Ordini  FF.  Minor.  Observ.  Re- 
form.Y).  Et  revera  Rescriptum  de  re  prostat  penes  Ferraris,  verb. 
Indulgentia,  art.  V,  n.  83,  petitum  et  obtentum  Ex  audientia  SS. 
a  Vice-Procuratore  Generali  Min.  Observ.  Reformat.  cum  dato  16 
Sept.  1765. 

Omisso,  quod  speciale  indultum  pro  Observantibus  Reforma- 
tis  quoad  praedictam  indulgentiam  in  festo  omnium  Sanctorum 
Ordinis  Minorum  non  erat  forsan  necessarium,  cum  primum  in- 
dultum  etiam  ecclesias  Reformatorum  videatur  comprehendere, 
concessio  tamen  specialis  eisdem  facta  demonstrat,  S.  Sedem  in 
hujusmodi  gratiis  elargiendis  non  attendere  ad  privilegiura  com- 
municationis,  quasi  scihcet  indulgentiae  templis  unius  Ordinis  con- 
cessae,  censeantur  ad  aliorum  Ordinum  templa,  ut  supra  citati 
Auctores  arbitrantur,  etiam  per  saeculares  acquirendae,  commu- 
nicatae  et  extensae. 

III.  Rmus  P.  Joseph  Ximenez  Samaniego  Minister  Ghs  Ordi- 
nis  Minorum  sequentia  dubia  circa  extensionem  Officiorum  S.  Ri- 
tuum  Congregationi  proposuit  solvenda: 

{^  An  comraunicatio  etiam  amphssiraa  privilegiorura  unius 
Rehgionis  alteri  facla,  se  extendat  ad  Officia  Sanctorum? 

2*"  An  facultas  recitandi  Officium  de  aliquo  Sancto,  concessa 
specialiter  Minoribus  Conventuahbus,  vel  Capuccinis,  vel  Fratribus 


CAP.    I.    INDULGKNTIAE    RELIGIOSIS    CONCESSAE.  637 

Tertii  Ordinis  S.  Francisci,  vel  Monialibus  S.  Clarae,  S.  Hllisabelh, 
Conceplionis,  aut  Annuntiatae,  se  extendat  ad  Fratres  Minores  de 
corpore  Observantiae,  sive  de  Familia,  sive  Reformati,  sive  Excal- 
ceati,  sive  Recollecti  dicantur,  ita  ut  isti  licite  illa  uti  possint? 

3""  An  facultas  recitandi  aliquod  Officium  concessa  specialiter 
Fratribus  Minoribus  Reformatis  Italiae,  sub  hoc  nomine  se  exten- 
dat  ad  Observantes  de  Familia,  vel  Excalceatos  Hispaniae,  vel  Re- 
collectos  Galliae,  et  e  converso  ? 

4™  An  eadem  facultas  concessa  specialiter  Fratribus  Minori- 
bus  de  Observantia  familiae  Cismontanae,  se  extendat  ad  Fratres 
ejusdem  Ordinis  famihae  UUramontanae,  et  e  converso? 

0™  An  facultas  recilandi  ahquod  Officium  concessa  specialiter 
alicui  Provinciae,  se  extendat  ad  alias  Provincias  ejusdem  Ordinis 
et  Instituti;  aut  concessa  specialiter  aiicui  Conventui,  se  extendat  ad 
alios  Conventus  ejusdem  Ordinis,  vel  saltem  ejusdem  Provinciae? 

G™  An  concessio  recitandi  singulis  mensibus  una  die,  festo 
novem  lectionum  non  impedita,  Officium  S.  Clarae  a  f.  r.  Clemente 
X  Fratribus  Minoribus  Regularis  Observantiae  absolute  facta;  sit 
intelligenda  cum  moderatione  similibus  OfQciis  ab  eadem  S.  Con- 
gregatione  posita,  nempe  exceptis  Quadragesima,  Adventu,  Quatuor 
Temporibus  et  Vigihis;  vel  absolute,  ut  sonat? 

Et  eadem  Sacra  Rituum  Congregatio  quoad  1"",  2™,  3°",  4°^ 
et  5°"  respondit:  Negative  in  omnihus.  —  Et  quoad  6""  respon- 
dit  esse  intelligendum  cum  moderatione  (Die  16  Decembris  1679, 
apud  Chronolog.  Ord.  Min.  Perusini,  part.  I,  pag.  187;  Mattaeucci, 
Offic.  Cur.  Eccl.  cap.  21,  n.  13). 

IV.  Sacrae  Rit.  Congregationi  propositum  fuit  solvendum  du- 
bium  sequens: 

An  Regulai^es,  absque  speciali  piHvilegio,  sed  sola  commu- 
nicatione  privilegiorum  aliarum  Religionum,  possint  addere  no- 
men  S.  Fundatoris  in  Litaniis  et  Confiteor,  itemqite  recitare 
Officia  et  Missas  concessas  aliis  Religionihas? 

Resp.  Segative  in  omnihus  (Die  20  Martii  1706  apud  Gar- 
dellini  3741  ad  3,  11,  244;  Piatum,  tom.  II,  pag.  287,  nola  8). 

llaec  omnia  revera  ostendunt,  privilegium  communicationis 
inter  Ordines  regulares,  si  adhuc  valet  aliquid,  valde  angustis  li- 
milibus  modo  esse  circumscriptum,  maxime  si  considerentur  re- 
vocationes  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  factae  in  Constilutione  Apo- 
stolicae  Sedis. 


(338  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

§  VIII. 

ALIUS  MODUS  COMMUNICATIONIS. 

1378.  Alio  Qiodo  indulgentiarum  communicatio  inter  Ordines 
regulares  inlelligi  potest.  Sed  antea  advertendum  est,  Julium  II 
in  saepedicta  Gonstitutione  Alias  ad  supplicationem,  loqui  lan- 
tummodo  de  privilegiis  in  genere,  non  vero  de  indulgentiis  ex- 
presse  et  in  specie.  De  his  igitur  speciatim  agendo,  communicalio 
indulgenliarum  inter  Ordines  regulares  tali  privilegio  gaudentes, 
ita  potest  et  etiam,  juxta  nostram  sententiam,  debet  intelligi,  sci- 
licet :  qiiod  indulgentias  omnes  concessas  ecclesiis  unius  ex  Ordi- 
nibus  regularihus  lucrari  potest  in  ecclesia  sui  Ordinis  quivis 
alius  Regularis,  nisi  obstet  aliqua  specialissima  ratio. 

1379.  Id  eruitur  ex  Gonstit.  Leonis  X,  Dudum  per  Nos.  Gum 
enim  Ponlifex  per  hujusmodi  Bullam  indulgentias  inter  Ordines 
regulares  Mendicantes  communicasset,  et  Rehgiosi  evulgassent  in 
vim  dictae  communicationis  posse  Saeculares,  visitando  ecclesias 
ahorum  Ordinum,  lucrari  indulgenlias  elargitas  ecclesiae  S.  Mariae 
de  Populo  in  Urbe  ad  PP.  Augustinianos  spectanti,  declaravit,  Sae- 
culares  eas  lucrari  non  posse,  nisi  visitando  ipsam  ecclesiam  de 
Populo,  quia  gratia  facta  intuitu  Religionis,  seu  favore  speciah 
erga  Rehgiosos,  ad  Saecula^^es  non  extenditur.  «  Attendentes,  inquit 
Pontifex,  quod  indulgentia  intuitu  Religionis  concessa  ad  Saecu- 
lares  extendi  non  debet,  volentes  mentem  praedecessorum  nostrorum 
el  Dostram  declarare,  volumus,  et  auctoritate  Apostoiica  declara- 
mus,  quod  universi  et  singuli  dictorum  Ordinum  Fratres  et 
Moniales  etc.  praedictis  indulgentiis  gaudeant,  perinde  ac  si  ipsi 
dictam  domum  B.  Mariae  de  Populo  personaliter  visitassent  » 
(Cf.  Matthaeucci,  Official.  Curiae,  verb.  Indulg.  n.  17;  Ferraris, 
n.  73;  Lezana,  tom.  I,  cap.  XX,  n.  9). 

1380.  Veritas  enuntiatae  propositionis  confirmatur  ex  authen- 
tico  Summario  Indulgentiarum,  quibus  gaudet  Ordo  Minorum.  In 
eo  sequentia  leguntur  et  declarantur: 

«  Nota,  Religiosos  et  Moniales  aliorum  Institutorum  religio- 
sorum  gaudere  omnibus  praedictis  indulgentiis  per  communica- 
tionem  spiritualem  concessam  a  Leone  X,  Juho  11,  ahisque  Summis 
Pontificibus,  ila  ut  visitando  suam  ecclesiam  in  die  S.  Francisci, 


CAP.    1.    INDULGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  G39 

S.  Antonii  a  Padua,  confessi  et  sacra  Communione  refecti,  orando 
Dominum  pro  exallalione  S.  Ecclesiae,  extirpalione  haeresum,  et 
pro  pace  et  concordia  inter  principes  christianos,  lucrentur  eamdem 
indulgentiam  plenariam  et  remissionem  onmiuin   peccatorum. 

«  Ila  pariter  Rehgiosi  et  Moniales  S.  Francisci  visitando  pro- 
prias  sicas  ecclesias  in  festo  S.  Dominici,  magni  Patris  S.  Augu- 
slini,  S.  Francisci  de  Paula,  ahorumque  pariter  Patriarcharum  et 
Fundatorum  Ordinum  a  S.  Sede  approbatorum.  Pariter  diebus 
Jubilaeorum,  et  indulgentiarum  eorum  ecclesiis  concessarum,  con- 
fessi  et  sacra  Communione  refecti  hicrantur  easdem  indulgentias, 
remissiones  et  Jubilaea,  ac  si  personaliter  visitassent  eorum  ec- 
clesias  »  (Summar.  Indulg.  n.  33,  apud  Rescr.  auth.  pag.  398). 

1381.  At  vero  nolandum,  indulgentias  praedicto  modo  com- 
municatas  Regulares  dumtaxat  posse  in  propriis  ecclesiis  hicrari, 
minime  vero  Saeculares.  Id  patet  ex  supra  allata  declaratione 
Leonis  X,  id  ostendit,  ut  superius  diximus,  communis  fidehum 
sensus.  Nam  in  dies  videmus,  saeculares  pro  acquirendis  indul- 
gentiis  in  aliquibus  Sanclorum  Regularium  festivitatibus  concessis, 
pergere  ad  illas  Regularium  ecclesias,  pro  quibus  indulgentiae  sunt 
specifice  et  immediate  concessae,  non  vero  ad  ecclesias  aliorum 
Regularium  (Cf.  Passerini,  quaest.  102). 

1382.  Nunc  exposita  confirmari  possunt  ex  his  quae  affirman- 
tur  in  memorato  Summario  n.  1°,  ubi  dicitur:  «  SSmus  D.  N.  PP. 
Sixlus  V,  inhaerendo  concessioni  factae  a  Leone  X,  concedit  et  ipse, 
ut  Religiosi  Ordinis  Minorum,  et  consequenter  Moniales  Clarissae, 
per  communicationem  privilegiorum  possint  lucrari  omnes  indul- 
gentias  a  Summis  Pontificibus  concessas  aliis  Ordinibus  regula- 
ribus,  et  esse  participes  omnium  orationum,  vigiliarum,  jejuniorum, 
abstinentiarum,  disciplinarum,  sacrificiorum,  quae  fiunt  in  toto 
mundo  a  Religiosis  Instituti  mendicantis  ». 

Ibidem  n.  T,  ita  continuatur:  «  Unde  fit,  ut  Fratres,  Moniales, 
aliique  Religiosi,  quoliescumque  visitabunt  propriam  suam  eccle- 
siam,  ibique  orationem  facient,  et  Deum  precabuntur  pro  exalta- 
tione  S.  Fcclesiae,  pro  extirpalione  haeresum,  et  pro  pace  et  con- 
cordia  inter  principes  christianos,  lucraturi  sint  omnes  indulgen- 
lias  Stalionum  Romae,  Ilierosolymorum  et  S.  Jacobi  de  Galitia;  et 
hoc  vi  ipsiusmet  Rullae  Pauli  V,  qui  revocavit  multas  indulgen- 
lias  a  suis  F*raedecessoribus  concessas  Regularibus,  et  hanc  con- 
firmavit ». 


G40  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

Ex  addiictis  videtur  posse  jure  concludi,  quod  indulgentias 
onines  concessas  ecclesiis  unius  ex  Ordinibus  regularibus  lucrari 
potest  in  ecclesia  sui  Ordinis  quivis  alius  Regula^is,  nisi  obslet 
aliqua  specialissima  ratio,  quae  evidenter  communicationem  excludat, 
prout  diximus  sub  n.  1368. 

.    §  IX. 

OBJECTIO  ET  CONCLUSIO. 

1383.  Contra  expositam  doctrinam  objici  potest,  quod  praxis 
apud  Regulares  eam  non  confirmat.  Nam  Religiosi  diversorum  Or- 
dinum,  dum  omnem  sollicitudinem  impendunt  pro  assequendis 
indulgentiis  propriis  ecclesiis  concessis,  non  eamdem,  imo  forte 
nullam  curam  habent,  illas  indulgentias  in  iisdem  propriis  eccle- 
siis  adipisci,  quae  sunt  adnexae  ecclesiis  alterius  Ordinis. 

Respondemus:  Si  vigor  et  extensio  communicationis  privile- 
giorum  et  indulgentiarum  desumi  et  mensurari  debeat  ex  ipsorum 
Ordinum  regularium  vsu  et  praxi,  nos  in  tali  hypothesi  non  hae- 
sitamus  asserere,  praedictum  communicationis  privilegium  jam- 
diu  inter  eosdem  Ordines  regulares  cessasse.  Ordines  enim  prae- 
fati,  favoribus  ac  indulgentiis  Regularibus  omnibus  a  S.  Sede  con- 
cessis,  vei  per  specialia  indulta  ab  eadem  obtentis  contenti,  non 
amphus  ad  communicationis  privilegium  attendunt.  Ob  Theologo- 
rum  dissenliones  circa  hanc  materiam,  ob  eorum  haesitationes  in 
asserendo  vel  negando,  in  extendendo  vel  coarctando  memorato 
privilegio,  factum  est  ut  religiosi  Ordines,  posthabita  lege  commu- 
nicationis,  cui  ob  tantas  incertitudines  non  amplius  fidunt,  ad  Apo- 
stoHcam  Sedem  recurrunt  pro  impetrandis  gratiis,  quae  fortasse 
per  viam  communicationis  ipsis  competunt. 

Si  attente  perpendantur  Constitutiones  Romanorum  Pontifi- 
cum,  praesertim  Juhi  II,  Leonis  X,  Clementis  VII  et  VIll,  quas 
supra  citavimus,  et  quae  legi  possunt  penes  Auctores  Reiffenstuel, 
Kazenberger,  Ferraris  etc,  videbitur  profecto,  communicationem 
privilegiorum  et  indulgentiarum  esse  tam  amplam  et  claram  ut 
quamlibet  dubitationem  excludere  videantur.  Certum  est  aulem 
verba  Summorum  Pontificum  dictam  communicationem  conceden- 
tia  effectum  suum  operari,  nisi  ab  aho  Summo  Pontifice  indulta 
gratia  revocetur.  In  tanla  autem    Theologorum    discrepantia  difii- 


CAP.    I.    INDILGENTIAE    RELIGIOSIS   CONCESSAE.  641 

cillime  sciri  polest,  ideoque  dubium  semper  erit,  an  et  quando 
concessiones  Summorum  Pontificum  effectum  suum  de  facto  ope- 
rentur.  Et  tunc  quid  amplius  valet  in  praxi  privilegium  commu- 
nicationis? 

1384.  Ex  dictis,  et  mature  perpensis  declarationibus  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum  (Dec?\  auth.  n.  107  ad  4™,  et  115; 
nec  non  Rescr.  auth.  n.  103),  statui  potest  haec  regula  generalis: 
Communicatio  indulgenliarum  inter  Ordines  regulares  habetur 
qiioad  indulgentias  concessas  pro  causa  generali,  id  est  propter 
opera,  quae  ex  Instituto  aliorum  etiam  Ordinum  peragenda  sunt. 
Non  habetur  vero  communicatio  quoad  illas  indulgentias,  quae 
concessae  sunt  pro  causa  speciali  et  omnino  propria  uni  Ordini, 
Provinciae  vel  Ecclesiae,  quaeque  proinde  non  habet  suam  appli- 
cationem,  ob  defectum  ejusdem  vel  simihs  causae,  in  ahis  Ordi- 
nibus,  Provinciis  sive  Ecclesiis.  Fere  eodem  modo  plure*s  Theologi 
rem  exphcant,  dicentes,  privilegium  communicationis  inteUigi  de- 
bere  solum  de  privilegiis  et  indulgentiis,  quae  in  genere  sunt 
concessae,  et  etiam  de  iUis,  quae  personis  particularibus  sunt 
elargitae,  non  tamen  ut  personis  particularihus  in  seipsis,  sed 
prout  sunt  partes  alicujus  Congregationis,  seu  non  prout  sunt 
personae  privatae,  sed  prout  sustinent  ahquod  officium  (Cf.  Le- 
zana,  tom.  I,  parl.  II,  cap.  1,  n.  32,  53;  tona.  II,  verb.  Indulg. 
n.  8). 

1385.  Pro  clariori  inteihgentia  de  communicatione  indulgen- 
liarum,  quae  in  genere  sunt  concessae,  quaeque  solae  juxta  diclos 
Theologos  communicantur,  nos  quaesivimus  de  re  aliquod  exem- 
plum  apud  non  paucos  Auctores,  sed  nulhbi  iUud  potuimus  inve- 
nire.  Quaenam  ergo  sunt  indulgentiae  Regularibus,  privilegio  com- 
municationis  gaudenlibus,  in  genere  concessae,  et  rjuae  solum 
cornmunicantitr  ?  Non  certe  illae,  quae  post  generalem  revocatio- 
nem,  de  novo  omnibus  et  singulis  Ordinibus  rehgiosis  concessit 
Paulus  V.  Nam  hujusmodi  indulgentiae  non  per  viam  communi- 
cationis,  sed  per  immediatam  et  primariam  concessionem  habentur. 

Quaenam  ergo  sunt,  vel  saUem  possent  esse  ?  Nos  putamus, 
hnjusmodi  interrogationi  difficuUer  satisfieri  posse  cum  omnimoda 
certitudine,  maxime  si  perpendantur  exempla,  quae  sub  n.  1377 
attulimus.  Quocirca  nobis  videtur  ita  posse  conchidi: 

1386.  CoNCLusio.  Relate  ad  privilegium  communicationis  in- 
duigentiarum  inler  Ordines  regulares,  si  specletur  jus  antiquum 

41 


64^  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

a  SLimiiiis  Pontificibus  statutum,  communicatio  privilegiorum  et 
indulgentiarum  est  certa  et  amplissima.  Nam  Romani  Pontifices  in 
suis  Bullis,  ut  supra  vidimus,  decernunt  et  volunt,  communia 
fuisse  et  esse  inter  Ordines  (puta  Mendicantes)  omnes  et  singulas 
gratias,  concessiones,  indulgentias...  privilegia,  indulta  tam  spi- 
ritualia  quam  temporalia,  qualiacumque  illa  essent...  illaque 
omnia  et  singula... 

Si  vero  spectetur  jus  modernum,  vel  potius  praxis  sive  fa- 
ctum,  communicationis  privilegium  inter  Regulares,  praesertim 
quoad  indulgentias,  perinde  se  habere,  ac  si  non  amplius  exi- 
steret(i),  idque  non  quidem  per  generalem  alicujus  Summi  Pontifi- 
cis  revocationem,  sed  per  non  usum  a  diuturno  tempore  ob  dubia 
et  incertitudines  circa  ejus  valorem  et  extensionem;  consequenter 
ob  defectum  ftduciae  in  privilegio  ex  parte  ipsorum  Regularium, 
qui  ad  illud  non  amplius  attendunt,  sed  gratias  spirituales,  si 
quas  volunt,  a  S.  Sede  petunt,  illasque  per  specialia  indulta  ob- 
tinent;  tandem,  et  quidem  praecipue,  oh  quamdam  super  re  mu- 
tationem  discipUnae  jamdudum  introductam  sub  ductu  S.  Matris 
Ecclesiae. 

ARTICULUS   IV. 

LITTERAE  FILIATIONIS. 

1387.  Urbanus  V,  scribit  Casarubios,  concessit  ut  Generalis 
et  Provinciales  lotius  Ordinis  Minorum  possint  communicare  suf- 
fragia,  indulgentias,  orationes  et  bona  spiritualia  benefactoribus 
Ordinis  (Compend.  Privilegiorum,  verb.  Indulgentia  quoad  Sae- 
culares,  c.  4,  n.  6). 

P.  Ferraris  rem  confirmat  pro  omnibus  Praelatis  cujuscum- 
que  Religionis,  dicens:  Praeiati  regulares  concedere  possunt  spe- 
cialibus  benefactoribus  suae  respectivae  Religionis  Filiantias  seu 
Litteras  Filiationis,  eis  communicando  sufifragia,  indulgentias,  ora- 
tiones  et  bona  spiritualia,  tamquam   filiis    propriae  Religionis,  ex 


(1)  Adverlendum  tamen,  indulgentias,  quae  h.cgu\ar\bus  jam  factae  sunt 
propriae  pei'  communicationem,  dummodo  non  fucrint  revocatae,  adUuc  in  suo 
robore  permanere. 


J 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  643 

concessione  Urbani  V,  facta  Praelatis  lolius  Ordinis   Minorum  (Bi- 
bliolh.  can.  etc.  verb.  Regularis  Praelatus,  n.  74). 

Lezana  ex  Ordine  Carmelitarum  iisdem  verbis  ac  Casarubios 
rem  affirmat,  et  adjungit,  quod  eodem  privilegio  tam  Minores, 
quam  alii  Mendicantes,  qui  communicant  in  privilegiis  cum 
ipsis,  potiri  possunt. 

1388.  Quoad  communicationem  indulgentiaruni  benefactori- 
bus  Ordinum  regularium,  praelaudatus  Lezana  scribit:  «  Possunt 
autem  dicti  Praelati  communicare  suis  benefactoribus  indulgentias 
(intellige  sui  Ordinis)  multipliciter.  Primo  quidem  praecipiendo 
suis  subditis,  ut  pro  illis  indulgentias  lucrentur.  Quod  fieri  potest, 
supposita  sententia  Suarez  (supra  disp.  52,  sect.  7,  n.  6),  Bona- 
cinae  (supra  punct.  6.  n.  12),  et  aliorum  asserentium  posse  unum 
hominem  viventem  pro  aHo  etiam  vivente  lucrari  indulgentias,  si 
Ponlifex  concedat,  prout  contingere  videtur  in  hoc  casu.  —  Se- 
cundo,  uniendo  et  aggregando  praedictos  benefactores  cum  suis 
Beligiosis,  ac  ita  faciendo,  quod  quemadmodum  Beligiosi  dictas 
indulgentias  consequuntur,  faciendo  opus  a  Papa  praescriptum,  ita 
et  ilh  benefactores,  si  illud  fecerint.  Quo  casu  Praelati  nihilominus 
non  dicuntur  concedere  indulgentias,  sed  solum  Papa.  Hoc  enim 
modo  inteUigunt  hoc  privilegium  Suarez  (supra  disput.  55,  sect.  5, 
n.  13  etc.)  et  Peyrinus  (tom.  \\.  de  Prael.  quaest.  3,  c.  G,  n.  9), 
qui  etiam  addit  id  fieri  posse,  apphcando  fructum  dictarum  in- 
dulgentiarum  modo,  quo  applicantur  defunctis.  Quod  tamen  coin- 
cidere  videtur  cum  primo  modo  assignato».  Hucusque  Lezana 
(Summa  quaest.  voL  H,  verb.  Indulg.  quoad  Regulares,  n.  15; 
cf.  etiam  ibid.  verb.  Bona  Regularium). 

1389.  Verum  primus  modus  communicandi  benefactoribus  in- 
dulgentias  non  videtur  verus,  sed  simpliciter  hypotheticus,  quia  Ec- 
clesia  numquam  solet  eiargiri  indulgentias,  quae  sint  pro  aliis  vi- 
ventibus  apphcabiles  (Vid.  n.  48,  49).  Quoad  secundum  modum, 
facile  intelligitur,  benefactores,  si  per  litteras  Filiationis  aggregati 
et  incorporali  fuerint  Ordini,  posse  eos  quoque  frui  indulgentiis 
ipsi  Ordini  concessis,  dummodo  tamen  Summus  Pontifex  id  con- 
cedat.  Haec  exlensio  indulgentiarum  ad  praedictos  benefactores  per 
htteras  Fifiationis  Ordini  religioso  aggregatos,  concessa  est,  juxta 
Suarez,  Mendicantibus..  Tunc  autem,  subjungit  eximius  Doctor,  non 
Praelatus  Behgionis,  sed  ipsemet  Summus  Pontifex  indulgentias  con- 
cedit;  aUpie  ita  indulgentiarum  lucrum  numquam  ab  his  Prae- 
latis  Religionum  manat  (Suarez,  disp.  55,  sect.  5,  n.  13). 


()V^  PARS   Iir.    DK   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1390.  Ilaec  ullima  verba  exprimunt  conclusionem  ihesis,  quam 
laudatus  Doctor  in  citata  Disputatione  et  Sectione  defendendam 
suscepit,  quod  scilicet  Praelati  Religionum,  jure  divino  vel  orcli' 
nario,  seu  ex  vi  muneris  nullam  habent  potestatem  (Vid.  n.  73, 
10°,  et  76)  concedendi  indulgentiam.  Ideo  antea  arguerat :  «  Bre- 
viter  dicendum  est,  quidquid  in  lioc  genere  Prelati  Religiosorum 
aut  possint  aut  faciant,  solum  esse  suffragiorum  oblationes  seu  do- 
nationes,  non  vero  esse  indulgentiarum  concessiones  ». 

Deinde  refutata  ut  omnino  falsa  sententia  illorum,  qui  asse- 
runt  (Vid.  n.  20),  quamlibet  fidelium  congregatioiiem,  ut  pula  Or- 
dines  regulares,  Dioeceses  etc,  particularem  habere  thesaurum  sub 
eorum  respective  dominio  positum,  cujusque  dispensatio  ad  eam- 
dem  congregationem  seu  ad  ejus  Praelatum  pertineat,  Suarez  in- 
fert :  Ex  his  ergo  satis  constat,  quando  aliqua  Religio  vel  Praela- 
tus  ejus  atiquem  admittit  ad  consortium  seu  participationem  ope- 
rum  talis  Rehgionis,  non  admittere  illos  ad  participationem  alicujus 
Ihesauri  cum  illo  communicandi,  neque  applicare  ilhs  aliquas  sa- 
tisfactiones  ad  remissionem  peccatorum  quae  commiserant,  et  con- 
sequenter  in  ea  communicatione  nec  rationem  nec  concessionem 
indulgentiae  intervenire.  Admittunt  ergo  illos  ad  applicationem  seu 
participationem  suorum  meritorum  et  operum,  praecipue  per  mo- 
dum  impetrationis.  Nam,  quia  propter  pia  opera  totius  Religionis 
Deus  specialiter  benefacit  membris  ejus,  ideo  omnibus  etiam 
cum  tali  Religione  specialiter  conjunctis  specialia  beneficia  con- 
fert  propter  eadem  opera. 

Possunt  etiam  aliquos  admittere  ad  participationem  suffragii 
satisfactorii,  si  velint  satisfactiones  suas  eis  applicare,  quando  eas 
faciunt.  In  hoc  tamen  advertere  oportet,  hujusmodi  applicationem 
semper  requirere  particularem  voluntatem  et  intentionem  singula- 
rium  personarum  operantium.  Itaque  non  satis  est  quod  Praelatus 
unius  domus  v.  gr.  sua  intentione  et  voluntate  applicet  pro  bene- 
factoribus  opus  satisfactorium  quod  ab  aliquo  sibi  subdito  efGcitur, 
sed  necesse  est,  ut  etiam  ipse  subditus  sua  voluntate  illud  offerat, 
vel  expresse  et  directe,  vel  intentionem  suam  ad  Superioris  inten- 
lionem  referendo.  Ratio  est,  quia  voluntas  Superioris  non  sufficit 
ad  dirigendum  moraliter  alienum  opus,  cum  non  sit  directe  et 
immediate  sub  dominio  illius  (Suarez,  disp.  55,  sect.  5). 

1391.  Ex  dictis  collige :  1°  Praelatos  regulares  posse  benefa 
ctores  sui  respectivi  Ordinis  admittere  ad  participationem  bonorum 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  G45 

spiriliialium  quae  per  subditos  Fralres  et  Sorores  fiunt  in  proprio 
Ordine.  "2''  Non  posse  eisdem  benefactoribus  applicare  praeteritas 
Religiosorum  satisfactiones,  sed  praesentes  tantum  aut  futuras. 
Religiones  enim,  ut  supra  notavimus,  non  habent  specialem  thesau- 
rum,  in  quo  repositae  conserventur  subditorum  satisfactiones:  hae 
siquidem  praesatisfacliones  Rehgiosorum  superabundantes  statim 
ingrediuntur  communem  Ecclesiae  thesaurum,  cujus  supremus  di- 
spensator  jure  divino  est  tantum  Summus  Pontifex  (Vid.  n.  73). 
3*"  Consequenter  Praelatos  Rehgionum  non  posse  praedictos  bene- 
factores  admittere  ad  hicrum  indulgentiarum,  quibus  fruitur  Ordo 
rehgiosus,  nisi  Summus  Pontifex  id  concedat. 

1392.  Quaestio  remanet,  el  quidem  principalis  in  hac  mate- 
ria,  utrum  Romanus  Pontifex  Praelatis  regularibus  facultatem 
indulserit  admittendi  per  litteras  Filiationis  benefactores  proprii 
Ordinis  ad  participationem  indulgentiai^um  ipsius  Ordinis  ? 

Si  fides  adhibenda  sit  Auctoribus  supra  citatis,  nempe  Suarez, 
Casarubios,  Lezana,  Ferraris,  ahisque,  propositae  quaestioni  respon- 
dendum  forel  respectu  saUem  Ordinum  Mendicantium:  Affirmative, 
idque  ex  concessione  Urbani  V  directe  facla  Praelalis  Ordinis  Mi- 
Doruin.  Quae  sententia,  relate  ad  Ordinem  Minorum,  robur  vi- 
delur  accipere  ex  iis,  quae  affirmantur  in  Summario  Indulgentia- 
rum,  quibus  gaudet  Confraternitas  Devotorum  Jesu  Christi  ad  Cal- 
varium  (vulgo :  Sacconi  rossi).  Ibi  enim  (Rescr.  auth.  pag.  449, 
34'')  haec  leguntur :  «  Per  ahud  diploma  (Rmi  P.  Ministri  Gene- 
ralis  Paschalis  a  VarisioJ  diei  13  Februarii  177G  Fratres  nostri 
(praefaiae  ConfraternitatisJ  affihati  sunt  eidem  Ordini  Minorum 
cum  plenaria  participatione  omnium  privilegiorum,  gratiarum  et 
indulgentiarum  a  Summis  Pontificibus  ipsi  concessorum,  virtule 
facuUaturn  concessarum  Patri  Ministro  Generah  pro  tempore  Mino- 
rum  de  Observantia  in  BuUa  Innocentii  XII  Sua  Nobis  15  De- 
cembris  lG9o  ». 

Si  revera  asserta  BuUa  existit,  P.  Ministro  Generali  Ordinis 
Minorum  facuUas  certo  esset  admittendi  benefactores  per  litteras 
Fihalionis  ad  parlicipationem  etiam  indulgentiarum  Ordinis.  Nos 
quidem  non  modicum  tempus  impendimus  in  ea  perquirenda,  et 
soUicile  eamdem  quaesivimus  tum  in  BuUariis,  tum  in  Chronologia 
Ordinis  Seraphici,  tum  etiam  apud  non  paucos  Auctores,  5Cf/ /"n^^^m. 
Quid  ergo  dicendum  de  hac  quaestione?  wSententia  nostra  haec  esl: 
Quousque  non  appareat  documentum  certum  S.  Sedis,  quo  Docto- 


646  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

runi,  quos  citavimus,  doctrina  fulciatur,  nos  non  audebimus  in  re 
lanti  momenti  affirmare,  Praelatos  Religionum  posse  per  litteras 
Filiationis  indulgentias  Ordinis  ad  ejusdem  benefactores  extendere. 
Quid  ergo  indubitanter  communicari  possit  et  de  facto  com- 
municetur  per  Filiantias  a  dictis  Praelatis,  ex  eorum  diplomatibus 
dignosci  debet.  Jam  vero  in  litteris  quas  concedit  Minister  Gene- 
ralis  Ordinis  Minorum,  haec  habentur  « ...tenore  praesentium  Vos 
admittimus  et  accipimus  inter  Confratres  nostros,  quatenus  tam  in 
vita,  quam  in  morte,  et  post  mortem  plenariam  participationem 
obtinere  possitis  omnimn  meritorum,  quae  suffragiis,  Missis,je- 
jiiniis,  meditationibus,  praedicationihus,  missionibus,  aliisque piis 
operibuS'  in  universo  nostro  Ordine  per  Fratres  Observantes,  Re- 
formatos,  Excalceatos,  Recollectos,  Tertii  Ordinis,  nec  non  per  Mo- 
niales  S.  Clarae,  Annuntiationis,  Conceptionis,  aliosque  nostrae  ju- 
risdictioni  subjectos,  die  noctuque  acquiruntur ».  Ubi  ut  vides, 
nulla  fit  largitio  indulgentiarum,  sed  communicatio  seu  participa- 
tio  tantum  meritorum  Ordinis. 

1393.  Hic  tamen  advertendum  est,  quod  cum  dicitur  Praela- 
tos  applicare  posse  bona  opera  suorum  subditorum  pro  aliis,  non 
debet  intelligi  de  illis  quatenus  sunt  stricto  sensu  meritoria,  seu, 
ut  dicunt  Theologi,  meriloria  de  condigno  gratiae  et  gloriae: 
hoc  enim  modo  pia  opera  sunt  personalia  et  omnino  incommu- 
nicabilia  aliis;  sed  inteUigi  debet  de  praedictis  operibus,  quatenus 
snnt  impetratoria  apud  Deum,  et  satisfacloria  pro  poena  tem- 
porah.  Vide  quae  diximus  n.  17. 

1394.  Notandum  est  etiam,  Praelatos  non  posse  communicare, 
saltem  juxta  probabihorem  sententiam,  ea  bona,  quae  subditus  in 
particulari  facit  pro  satisfactione  suorum  peccatorum,  si  tahs  subdi- 
tus  ipsis  egeat,  nisi  ad  hoc  ahquo  modo  consentiat.  Nam  cum  ipsum 
opus  fiat  determinale  ab  ipso  subdito  pro  satisfactione  suorum 
peccatorum,  jam  non  est  bonum  commune  rehgiosae  famihae,  sed 
particulare  ipsius  personae  operantis  (Cf.  Rodericum,  loc.  cit.  art. 
IV;  Lezana,  loc.  cit.  n.  7). 

1395.  Quibus  htterae  Fihationis  concedendae  sint,  salis  constat 
ex  dictis,  sed  pro  Superiorum  nostri  Ordinis  norma  placet  adji- 
cere  quae  de  eisdem  statuta  sunt  in  nonnuUis  Capituhs  Generah- 
bus.  In  Constitutionibus  generahbus  conditis  in  Capitulo  Generah 
Romae  in  Conventu  S.  Mariae  de  Aracoeh  celebrato  anno  1700, 
haec  super  htteris  Fihationis  seu  Confraternitatis  (vulgo  Fratel- 
lanza)  fuerunt  decreta: 


CAP.    I.    INDULGENTIAE   RELIGIOSIS   CONCESSAE.  647 

Ciini  in  Capitulo  Liigdunensi  1518  inter  cetera  confirmata  a 
Leone  X  emanarit  stalutum  sequentis  tenoris:  Ordinatur,  quod 
de  ceiero  suffragiorum  Confraternitates  nulti  dentur,  nisi  his 
quos  Minister  Provincialis,  aut  Cicstos,  aut  Guardianus  in  suis 
administrationibus  nominaverint ;  nec  nominare  dehent,  nisi 
personas  dignas  et  henemeritas,  alias  ipsae  litterae  ipso  facto 
sint  nullius  valoris;  item  in  Lavallensi  1505,  quod  nullus 
Commissarius  possit  dare  hujusmodi  litteras  in  alho,  sed  solum 
ubi  sunt  nomina  expressa;  nimia  autem  facilitas  dandi  hujus- 
modi  lilteras  absque  delectu  quibuscumque  personis,  aestimatio- 
nem  diminuat  thesauri  meritorum  nostrae  Rehgionis;  Capitulum 
Generale  instanter  commendat  Praelatis  Generahbus,  praecipitque 
Provinciahbus,  quatenus  se  conformando  praedictis  statutis,  nulli 
deinceps  iitteras  Confraternitatis  seu  Filiationis  concedant,  nisi 
iUis  soiummodo,  qui  judicio  Praelatorum  fuerint  benefactores  in- 
signes;  nec  eas  unquam  pro  hbitu  Fratribus  distribuendas  com- 
mittant,  sed  iUis  dumtaxat,  quorum  judicaverint  nomina  expri- 
menda  in  eis,  atque  expresserint  (Vid.  Chronolog.  Ord.  Perusini, 
tom.  L  pag.  467,  n.  32). 


CAPUT  11. 
INDULGENTIAE  ORDINI  MINORUM  CONCESSAE. 


Fralres  et  Sanctimoniales  Ordinis  S.  P.  Francisci,  praeter  in- 
dulgenlias  qiiae  omnibus  Christifidelibus  et  omnibus  Regularibus 
sunt  communes,  aliis  quoque  perfruuntur  indulgentiis,  quae  ipsis 
specialiter  a  S.  Sede  concessae  sunt,  quaeque  ideo  propriae  Ordi- 
nis  Minorum  sunt,  prout  ceteroquin  quilibet  religiosus  Ordo  pro- 
prias  indulgentias  habet.  Nonnullae  ex  his  indulgentiis  aUis  etiam 
Ordinibus  absque  dubio  elargitae  sunt,  vel  eisdem  per  communi- 
cationem  factae  sunt  communes ;  nos  tamen  hujusmodi  investiga- 
tionem  praetermiltentes,  ad  directam  indulgentiarum  concessionem 
Ordini  Minorum  factam  unice  in  hac  recensione  attendimus. 

ARTICULUS    I. 

STATIO  SS.  SACRAMENTI. 

1396.  A  saecuHs  in  universo  Seraphico  Ordine  usus  viget  re- 
citandi  sive  in  communi  sive  seorsim,  brachiis  extensis,  plerumque 
ante  SS.  Sacramentum,  quinquies  Pater  noster  cum  Ave  Maria, 
et  in  fme  cujushbet,  Gloria  Patri,  ad  intentionem  Summi  Ponti- 
ficis,  et  ahud  Pater,  et  Ave  Maria,  et  Gloria  Patri  pro  conce- 
dente  indulgentias. 

1397.  Fratres  et  Moniales  Ordinis  Minorum  recitantes  prae- 
dicta  sex  Pater,  Ave  et  Gloria  lucrantur  omnes  indulgentias 
Stationum  Romae,  Hierosolymorum,  S.  Jacobi  Gahtiae  et  Portiun- 
culae.  Complexus  hujusmodi  precum  et  indulgentiarum  eisdem 
adnexarum  dicitur  Statio;  et  quia  precum  recitatio  fieri  debet, 
saltem  ex  primaevis  concessionibus,  ante  sanctissimum  Altaris  Sa- 
cramentum,  ideo  vocari  solet  Statio  SS.  SacramentL 


CAP.   II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  649 

1398.  Leo  X,  ita  unanimiter  Scriptores  Franciscales,  concessit 
omnibiis  Fratribus  Minoribus  Regularis  Observantiae  ac  Monialibus 
S.  Clarae  et  Tertii  Ordinis  (hodie  tamen  Tertiarii  saeculares  vi 
Constitutionis  Misericors  Dei  Filius  (1)  non  amplius  hoc  privile- 
gio  fruuntur),  quod  dicendo  sex  Pater,  Ave,  et  Gloria,  lucrantur 
indulgenlias  omnes,  tam  plenarias,  quam  non  plenarias,  concessis 
ecclesiis  Urbis,  Hierosolymae,  Compostellae  et  Portiunculae,  quacum- 
que  hora  diei  vel  noctis  praedicta  sex  Paier,  Ave,  el  Gloria 
recitaverint  (Cf.  Casarubios,  in  Compend.  Privilegior,  verb.  Indul' 
genliae  Stationum ;  Kazenberger,  Supplem.  Theol.  Mor.  Sporer, 
n.  88;  Ferraris,  verb.  Jndulg.  art.  V,  n.  1  et  sqq.). 

1399.  Deinde  Auctores  Franciscani  et  non  Franciscani  de- 
monstrant,  hujusmodi  indulgentias  non  fuisse  a  Paulo  V  per  Con- 
stitutionem  Romanus  Pontifex  revocatas.  Nam  Paulus  V  revoca- 
vit  quidem  indulgentias  Regularibus  concessas,  sed  personales  tan- 
tum,  non  vero  locales,  quae  indiscriminatim  pro  omnibus  Christi- 
fidehbus  concessae  fuerunt.  Porro  praedictae  indulgentiae  Stalio- 
num  sunt  locales,  concessae  nempe  certis  ecclesiis  et  locis  et  qui- 
dem  pro  omnibus  Christifidehbus:  non  sunt  ergo  revocatae.  Relate 
ad  Regulares,  Summi  Pontifices  solum  dispensarunt  in  modo  lu- 
crandi  memoratas  indulgentias,  quatenus  nempe  personae  regula- 
res,  quin  Romam,  Hierosolymam,  Composteham  ac  Portiunculam 
se  conferant,  easdem  indulgentias  hicrari  possint  visitando  proprias 
ecclesias,  ibique  recitando  sex  Pater,  Ave,  et  Gloria,  sicut  Romae 
etiam  saeculares  eas  lucrantur,  visitando  ecclesias  Stationum.  Hinc 
coHigitur,  hunc  modum  acquirendi  praedictas  indulgentias  consti- 
tuere  privilegium  seu  gratiam  ab  Apostohca  Sede  Regularibus 
concessam,  easdem  indulgentias  assequendi  via,  medio  et  modo 
facihori. 

1400.  Auctores  Franciscani  probant  ulterius  existentiam  ea- 
rumdem  indulgentiarum  ex  Rubricis  particularibus  nostri  antiqui 
Breviarii  ab  Innocentio  XH  confirmatis,    in   quibus    commendatur 


(I)  Diximus:  vi  Conslitulionis  Misericors  Dei  Filius,  quia  vigore  novissimi 
Brevis  Apostolici  d.  d.  7  Julii  1896,  Tertiarii,  cum  facli  sint  per  quinquenniuni 
participes  indulgcnliarum  ac  piorum  operum,  quibus  primus  et  secundus  Ordo 
Franciscalis  pollet,  possunt  etiam  ipsi  per  liujusmodi  spatium  temporis  indulgen- 
lias  Stationi  SS.  Sacramenti  adnexas  lucrari.  Vide  Breve  ubi  de  Tertio  Ordine 
circa  fincm. 


GoO  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS    CONCESSIS. 

Fratribus  quolidianum  exercitium  Stalionum  SS.  Sacramenti  ex  sex 
Pater,  Ave,  Qi  Gloria,  «  et  praesertim  ilie  Sabbati  (ita  in  praefatis 
Rubricis)  observandum  est  statutum  Julii  III,  cap.  5,  sic  decernens: 
In  omnibus  etiam  Conventibus  statim  post  Ave  Maria  Fratres 
omnes  ad  ecclesiam  vadant,  et  ante  SS.  Sacramentum  dicant  bra- 
cliiis  extensis  sex  Pater  noster,  et  totidem  Ave  Maria,  et  Glo- 
ria  Patri  » . 

1401.  Postremo  Auctores  Franciscani  affirmant,  quod  licet 
olim  ad  lucrandas  indulgentias,  de  quibus  est  sermo,  requireretur 
recitatio  precum  bracliiis  extensis  ante  venerabile  Altaris  Sacra- 
mentum,  modo  tamen  hae  conditiones  ad  validitatem  non  amplius 
requiruntur.  Possunt  ergo,  sine  dispendio  indulgentiarum,  recitari 
praedictae  preces  sine  brachiis  extensis,  quacumque  hora  diei  vel 
noctis,  quocumque  in  loco,  sive  in  ecclesia  vel  in  choro,  sive  in 
oratorio  vel  in  claustro,  sive  in  propriis  cellis  vel  alio  decenti 
loco  (Cf.  Ferraris,  loc.  cit.  n.  5  etc. ;  Casarubios  et  Kazenberger, 
loc.  cit.). 

Haec,  quae  de  Statione  SS.  Sacramenti  ex  Franciscanis  Aucto- 
ribus  retulimus,  ad  lectorum  notitiam  tantummodo  dicta  sint:  non 
enira  de  hac  materia  auctoritas  privatorum  necessario  est  invo- 
canda,  cum  de  ea  plura  documenta  authentica  habeantur  in  prom- 
ptu,  prout  ex  iis  quae  subjungimus  constat. 

1402.  In  Summario  Indulgentiarum,  quibus  gaudet  Ordo  Se- 
raphicus,  uti  authentico  recognito  a  S.  Congr.  Indulgentiarum 
sub  die  20  Julii  1841,  et  iterum  sub  die  16  Decembr.  1882,  et 
anno  1883  in  Hbro  «  Rescriyt.  aiith.y)  inserto,  sequentia  quoad  in- 
dulgentias  Stationum  SS.  Sacramenti  habentur: 

1°  Paulus  V  de  novo  concessit  et  confirmavit  Ordini  Fratrum 
Minorum  Siationem  SS.  Sacramenti,  ut  quilibet  Rehgiosus  istius 
Ordinis,  qui  recitabit  ante  altare  sanctissimi  Sacramenti  sex  Pater 
noster,  sex  Ave  Maria,  et  sex  Gloria  Patri,  lucretur  omnes  in- 
dulgentias  Stationum  Romae,  Hierosolymorum,  S.  Jacobi  Galitiae,  et 
Portiunculae. 

2°  Hanc  indulgentiam  Stationum,  de  novo  concessam  a  Paulo 
V,  confirmavit  et  renovavit  Urbanus  VIII,  dummodo  tamen  Statio 
fiat  anle  altare  SS.  Sacramenti.  Ita  clicit  Rodericius,  curn  attesta- 
tione  Rodriguez  aliorumque. 

3''  Haec  Statio  indulgentiae  dicendo  supradicta  Pater  no- 
ster  etc.  ante  altare  SS.  Sacramenti,  acquiri  potest  saepius  in  die, 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINOIUTM   CONCESSAE.  6bl 

eodem  prorsiis  modo,  quo  eam  liicrarelur  quicumque  Religiosus, 
qui  personaliter  visitaret  ecclesias  Romae,  Ilierosolymorum,  Com- 
postellae,  et  Porliunculae,  perinde  atque  acquirantur  aliae  in- 
itulgentiae  perpetuae,  qiiae  non  hahent  limitationem  aut  deter- 
ininationem  temporis,  ut  affirmal  Angelicus  Doctor  S.  Thomas, 
Corduba,  Toledo,  Henriquez,  aliique  citali  a  P.  Michaelangelo  Bo- 
gliasco  in  suo  compendio  Indulgentiarum  funicuH  impresso  Li- 
burni  16:20,  pag.  109. 

4°  Hoc  modo  Religiosi  manentes  in  suis  Convenlibus,  me- 
rentur  plus  quam  dum  vadunt  per  mundum  peregrinantes  ad  lu- 
crandas  indulgentias.  S.  Thomas  citatus  a  Perino  dicit:  Religiosi 
existentes  in  suis  monasteriis,  promerentur  amplius,  quam  dis- 
currendo  et  peregrinando  ad  lucrandas  indulgentias. 

5°  Et  cum  supradictae  induigentiae  possint  apphcari  anima- 
bus  Purgatorii  per  modum  suffragii,  monentur  omnes  ad  lucran- 
das  iiias  saepius  in  die  pro  dictis  animabus,  quae  non  erunt  in- 
gratae  facienti  sibi   tale  beneficium. 

Ua  ad  litteram  in  praefato  Summario  a  S.  C.  approbato,  pe- 
nes  Rescr.  auth.  pag.  386,  387. 

1403.  Die  5  Martii  anni  1855  nonnulla  dubia  proposita  fue- 
runt  in  S.  Congregatione  Indulgentiarum  apud  Vaticanum  habita 
reiate  ad  indulgentias,  de  quibus  agimus.  In  relatione  tamen  facta 
Summo  Pontifici  Pio  IX  a  Card.  Praefecto  sub  die  26  Julii  ejusdem 
anni,  Sanctitas  Sua  praecipiendum  esse  duxit,  ut  in  aha  Congre- 
tione  iterum  proponerentur,  addito  quoque  alterius  Consultoris 
voto.  En  dubia  et  respectivae  responsiones: 

1°  An  Sodales  Tertiarii  Ordinis  S.  Francisci  Assisinatis  cu- 
juscumque  provinciae  sint,  lucrifaciant  stationes,  indulgentias,  re- 
missiones  tum  Urbis,  tum  eliam  Portiunculae,  sive  Jerusalem,  et 
S.  Jacobi  in  Compostella,  recitando  sex  Pater,  Ave  et  Gloria, 
scilicet  quinque  pro  felici  statu  S.  Matris  Ecclesiae,  sextum  autem 
pro  intentione  Summi  Pontificis  concedentis  ? 

2°  An  Sodales  scapularis  caerulei  immaculatae  Conceptionis, 
recitando  sex  Pater,  Ave,  et  Gloria  in  honorem  SS.  Trinitatis  et 
Deiparae  Virginis  immaculatae,  orando  pro  haeresum  extirpatione, 
exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae,  atque  christianorum  principum  pace 
et  concordia,  omnes  lucrifaciant  indulgentias  septem  Basilicarum 
Romae,  Portiunculae,  Jerusalem  et  S.  Jacobi  de  Compostella  ? 

3°  An  indulgentias,  de  quibus  in  superioribus  dubiis,  lucren- 
Inr  toties  quoties,  et  an  in  quocumque  loco  preces  ipsas  fuderint? 


65^  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   C0ETI13US    CONCESSIS. 

4''  An  ad  easdeni  lucrandas  indulgentias  recilare  sufiQciat 
sex  tanluni  Pate7\  Ave,  et  Gloria,  ita  ut  necesse  minime  sit 
alias  preces  addere,  prouti  in  indulgentiarum  concessionibus  alque 
rescriptis  orandi  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  intentio- 
nem  Pontificis,  seu  pro  haeresum  extirpatione,  exaltatione  S.  Ma- 
tris  Ecciesiae,  atque  christianorum  principum  pace  et  concordia  etc. 
injungi  consuetum  est? 

5°  An  ad  memoratas  indulgentias,  de  quibus  scihcet  in  du- 
biis  1°  et  2''  consequendas,  necessaria  sit  Sacramentorum  Poeniten- 
tiae  et  Eucharistiae  susceptio  ? 

6°  An  denique  hae  ipsae  indulgentiae  omnes  animabus  in 
Purgatorio  detentis  applicari  possint? 

EE.  PP.  in  Comitiis  generaiibus  apud  Vaticanas  Aedes  habitis 
die  31  Martii  18o6,  rebus  mature  perpensis,  altero  quoque  voto 
audito,  respondendum  esse  duxerunt,  ut  infra: 

Ad  1°"  Affirmative. 

Ad  2°^  Afflrmative. 

Ad  3°"  Affirmative  juxta  votum  Consultoris,  nempe  servato 
Decreto  S.  Congregationis  die  7  Martii  1678  approbato  ab  Inno- 
centio  XI,  cujus  initium  Delatae  saepius. 

Ad  4°^  Affirmative. 

Ad  5°^  Negative. 

Ad  6°"  Affirmative. 

Quas  resolutiones  Pius  PP.  IX  die  14  Aprihs  ejusdem  anni  1836 
approbavit  (Decr.  auth.  N.  374). 

1404.  Relate  ad  prmium  responsum  notandum  est,  ipsum 
respicere  Tertiarios  Franciscales  saeculares,  qui  non  secus  ac 
primus  et  secundus  Ordo  S.  P.  N.  Francisci  privilegio  Stationis 
SS.  Sacramenti  gaudebant.  Quamvis  autem  hujusmodi  nostri  con- 
sodales  post  Constitutionem  Misericors  Dei  Filius  SS.  D.  N.  Leo- 
nis  XIH  hoc  privilegio  non  amphus  fruantur  (1),  tamen  resolutio 
S.  Congregationis  aeque  inservit  ad  melius  dignoscendam  naturam 
et  ad  confirmandam  existentiam  atque  extensionem  praedicti  pri- 
vilegii,  quo  ipsi  per  viam  communicationis  cum  primo  et  secundo 
Ordine  gaudebant. 

1405,  In  tertia  responsione  habetur  clausula  restrictiva  «  ser- 


(1)  Vide  lamen  quae  diximus  supra  pag.  649  in  nota. 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MENORUM   CONCESSAE.  6o3 

vato  Decreto  Delatae  saepius  ».  In  tali  Decreto  circa  finem   haec 
habentur: 

Indulgentias  vero  Stationum  Urbis,  quae  a  Romanis  Pon- 
tificibus  singulari  quodam  beneficio  vel  commimicatae  sunt,  vel 
communicabuntur  interdum  aliquibus  locis,  Ordinibus,  aiit  per- 
sonis,  diebus  tantum  Stationum  in  Missali  Romano  descriptis 
sujfragari  posse  declarat  (S.  Congregatio):  semel  autem  dumtaxat 
in  die  plenariam  indulgentiam  in  certos  dies  ecclesiam  visitan- 
tibus  concessam,  vel  aliud  pium  opus  peragentibus,  lucrifieri 
(Decr.  7  Martii  1678.  N.  18;  Raccolta,  pag.  XXVI). 

Qiio  sensu  allatuni  Decretum  apphcari  debeat  in  praesenti  casu, 
Auctores  incerti  sunt,  nec  facile  res  resolvitur  sine  apposita  decla- 
ratione  Apostohcae  Sedis.  In  Rescr.  aiith.  pag.  577  in  nota  haec 
leguntur :  «  Juxta  memoratum  Decretum  indulgentia  plenaria  pro 
viuis  concessa  in  diem  certum,  ecclesiam  locumve  visitantibus,  non 
acquiritur  nisi  semel  in  die  ».  Etiam  P.  Lucio  Ferraris  probabihus 
videtur,  in  illo  Decreto  non  comprehendi  indulgenlias  defunctis 
applicabiles,  quae  proinde,  etiamsi  plenariae,  acquiri  possunt  toties 
(juoties  (Bibhoth.  verb.  Jndulg.  art.  V,  n.  9). 

Utiliter  consuli  possunt  clarissimi  Scriptores  Beringer  et  Lehm- 
kubl,  qui  agentes  de  Scapulari  caeruleo,  in  apposita  nota  sensum 
praefati  Decreti  pro  respectivo  casu  investigare  conantur,  modo 
potius  interrogatorio  (Beringer,  pag.  412;  Lehmkuhl,  TheoL  Mor. 
n.  o61,  pag.  396). 

1406.  Rehgiosi  vero  et  Rehgiosae  Ordinis  nostri  attendant  ad 
Summarium  Indulgentiarum,  quibus  gaudet  Ordo  Seraphicus, 
uti  authenticum  recognitum  a  S.  Congregatione  Indulgenliarum. 
Hujusmodi  Summarium  exhibetur  Ordini  nostro  tamquam  norma 
generahs  authentica.  Jam  vero,  ut  supra  vidimus  n.  1402,  in  eo 
ista  leguntur: 

Haec  Statio  indulgentiae,  dicendo  supradicta  Pater  noster  etc. 
acquiri  potest  saepius  in  die,  eodem  prorsus  modo,  quo  eam  lu- 
craretur  quicumque  Religiosus,  qui  personaliter  visitaret  ecclesias 
Romae,  Hierosolymorum,  Compostellae  et  Portiunculae,  perinde 
atque  acquiruntur  aliae  indulgentiae  perpetuae,  quae  non  ha- 
bent  limitationem  aut  determinationem  temporis  (Rescr.  auth. 
pag.  387,  8«). 

In  Siimmario  Indulgenliarum  Confraternitatis  Devotorum  Jesu 
Christi  ad  Calvarium  (vulgo  Sacconi  rossi)  haec  leguntur:  Visi- 


Go^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBLS   CONCESSIS. 

tando  SS.  Sacramentuni  in  ecclesiis  Ordinis  (Ordinis  Minorum, 
cui  Confraternitas  est  aggregata),  recitando  sex  Pater,  Ave  et 
Gloria  lucrantur  indulgentias  Stationum  Romae,  Hierosolymorum,  et 
S.  Jacobi  de  Galitia,  et  Porliunculae,  singulis  vicibus  (Rescr.  auth. 
pag.  jOO,  3°). 

1407,  Ex  quo  Religiosi  noslri  Ordinis  (et  alii  eodem  privilegio 
gaudentes)  recitantes  sex  Pater,  Ave,  et  Gloria  lucrifaciunt  sta- 
tiones,  indulgentias,  remissiones  ecclesiarum  Urbis  Romae,  Por- 
tiunculae,  Jerusalem  et  S.  Jacobi  de  Compostella,  quaeri  polest: 
Quae  et  rjuot  sunt  hujusmodi  indulgentiae? 

Respondetur:  Relate  ad  indulgentias  Stationum  Urhis,  hae 
fuerunt  determinatae  a  Summo  Pontifice  Pio  VI,  die  9  Juhi  1777, 
et  de  his  locuti  sumus  sub  n.  949.  Quoad  alias  indulgentias, 
quibus  fruuntur  ecclesiae  Jerusalem,  Compostellae  et  Portiuncu- 
lae,  quae  et  quot  sint,  certo  non  constat.  Quare  ad  generale 
quaesitum:  Quae  et  quot  sunt  indulgentiae  Stationis  SS.  Sacra- 
menti?  responderi  utique  potest,  eas  plures  esse;  sed  haud  posse 
certum  et  determinatum  numerum  exhiberi.  Videtur  ad  rem  facere 
monitum,  quod  S.  C.  Indulgentiarum  dedit  die  3  x\priHs  1731 
(Decr.  auth.  N.  100)  relate  ad  indulgentias  Stationum  Viae  Crucis, 
vetans  pubhcari  ex  pulpitis,  aut  quahbet  alia  forma,  certum  et 
determinatum  numerum  indulgentiarum  lucrandarum,  «  quia,  ait 
S.  Congregatio,  pluries  innotuit  indulgentiarum  veritatem  sive  ex 
inadvertentia  aut  aequivocatione,  sive  ex  devotionis  impetu  alterari 
et  confundi  ».  Propterea  satis  erit  dicere,  quemcumque  Religiosum 
sive  Rehgiosam  Ordinis  Minorum,  rite  et  devote  recitantem  ante- 
dicta  sex  Pater,  Ave  et  Gloria,  ex  concessione  Summorum  Pon- 
tificum  consecuturum  vel  consecuturam  easdem  indulgentias,  quas 
consequeretur,  si  personahter  visilaret  ecclesias  Urbis,  Hierosolymae, 
S.  Jacobi  de  Gahtia  (1),  et  Portiunculae. 


(1)  R.  P.  Schneider  S.  J.  peliit  a  Rmo  Ans.  Vittoria,  canonico  Metropolitanae 
ecclesiae  Connpostellanae  (S.  Jacobi  de  Galilia)  authenticum  catalogum  indulgen- 
liarum,  quibus  illa  ecclesia  ditata  est.  Pro  responso  accepit  documentum  sigillo 
Capituli  Metropolitani  munitum,  ex  quo  apparet,  indulgentias  Compostellae  in  eo 
recensitas  ad  parvum  numerum  reduci,  et  Summum  Pontificem  Pium  IX  solum- 
modo,  sub  die  23  Martii  1 855,  concessisse  omnibus  Christifidelibus  celebrem  ec- 
clesiam  illam  visitantibus  easdem  indulgentias,  quae  acquiruntur  visitando  Basi- 
licam  Lateranensem  Urbis  {Rescr.  auth.  pag.  360).  In  fine  tamen  praefati  docu- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORrM   CONCESSAE.  65o 

1408.  Diciorum  recapitulatio. 

1.  Privilegium  Stalionis  SS.  Sacramenli  adhuc  viget  pro  Fra- 
Iribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum,  pro  nunc  non  exceptis  So- 
dalibus  Tertii  Ordinis  saecularis. 

!2.  Indulgentiae  eidem  Stationi  adnexae  acquiri  possunt  saepius 
in  diej  sive  toties  quoties  recitantur  sex  Pater,  Ave,  et  Gloria. 

3.  Hujusmodi  indulgentiae  plurimae  sunt,  etsi  determinatus 
numerus  non  cognoscatur.  Certum  est  enim,  ecclesias  Romae,  Je- 
rusalem,  Compostellae  et  Portiunculae,  fere  innumeris  indulgentiis 
fuisse  a  Romanis  Ponlificibus  ditatas.  De  septem  Urbis  ecclesiis, 
v.  gr.  Raccolta,  p.  47o,  habet :  «  Quicumque  confessus,  sacraque 
Communione  refectus  eas  devote  visitaverit,  ibique  juxta  intentionem 
Summi  Pontificis  oraverit,  consequi  poterit  fermultas  indulgentias 
(le  moltissime  indulgenzej,  quibus  ditatae  fuerunt,  ut  constal  ex 
appositis  Rulhs  et  Rrevibus  Romanorum  Pontificum  ».  Si  placet, 
consulant  lectores  Summaria  Indulgenliarum  Rasilicis  Vaticanae, 
Lateranensi  et  Liberianae  concessarum,  quae  jacent  apud  Rescripta 
authentica,  pag.  3o6  et  sqq. 

4.  Ad  lucrandas  indulgentias  praedictae  Stationis  SS.  Sacra- 
raenti  non  est  necessaria  Sacramentorum  susceptio. 

3.  Licet  Urbanus  VIII  pro  tahum  indulgentiarum  consecutione 
praescripserit,  ut  recitatio  sex  Pater,  Ave  et  Glo^ia  fieret  ante 
SS.  Sacramentum,  post  responsum  tamen  S.  Congregationis  ad  3"^ 
dubium  supra  ahatum  n.  1403,  dictae  indulgentiae  acquiri  possunt 
in  quocumque  loco  Religiosi  antedictas  preces  effuderint. 

6.  Quamvis  Pontificia  documenta  non  praescribant,  ut  sex 
Pater,  Ave  et  Gloria  recitentur  brachiis  extensis,  tamen  lauda- 
bilis  Ordinis  nostri  consuetudo  tah  modo  recitandi  retineri  et 
observari  expedit,  cum  ea  ad  fovendam  humilitatem  et  pietatem 
valde  conferat. 


menti  haec  leguntur :  Ecclesia  metropoiitana  et  cathedralis  Compostellae  est,  dicitur, 
pluribus  aliis  indulgentiis  et  gratiis  spiritualibus  locupletata,  quanim  tamen  titulus 
legilimus  non  extat  (Vid.  Beringei-,  tom.  I,  pag.  411,  nola  2^). 


().jG  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

ARTICULUS    II. 

ABSOLUTIO  GENERALIS. 
§!• 

NOTIO  ABSOLUTIONIS  GENERALIS. 

1409.  Absolutio  de  qua  nunc  agitur,  non  ea  est,  qua  Chri- 
stiiideles  per  legitimum  Sacerdotem  absolvuntur  a  ciUpa  peccati 
in  Sacramento  Poenitentiae,  sed  est  illa  vel  illae,  quas  Praelali 
regulares  in  quibusdam  anni  festivitatibus  et  in  fine  Visitationis 
canonicae  suis  subditis  Keligiosis  impertire  solent. 

1410.  Istiusmodi  Absoluliones,  inspecto  formulae  tenore,  ca- 
dunt  super  excommunicationibus,  suspensionibus  et  interdictis,  quas 
forle  subditi  ignoranter  contraxerunt  vel  obliti  sunt,  ita  ut,  ajunt 
communiler  Auctores,  si  postea  recordentur  et  cognoscant,  se  ali- 
quam  censuram  vel  poenam  reservatam  incurrisse,  non  teneantur 
amplius  pro  absolutione  ab  illis  censuris  vel  poenis  recurrere 
ad  Superiorem  facultatem  habentem,  sed  sufficiat  quod  confiteantur 
communi  Confessario  peccata,  ob  quae  illas  incurrerunt.  Nam  illa 
peccata,  ut  supponitur,  erant  solum  reservata  ratione  censurae, 
qua  sublata,  cessat  reservatio  peccati  (Cf.  Ferraris,  verb.  Regu- 
laris  Praelatus,  n.  67;  Lantusca  Theatr.  Reg.  verb.  Absolutio; 
Matthaeucci,  Offic.  Cur.  c.  38,  n.  80;  Kazenberger,  de  Indulg.  n.  142). 

Lezana  de  eisdem  Absolutionibus  scribit:  Absolutiones  et  di- 
spensationes  a  censuris...  quae  communiter  solent  dari  a  Praelatis 
Regularium  taui  in  Visitationibus,  quam  in  aliquibus  festivitatibus 
solemnioribus,  prosunt  Religiosis  in  foro  interno  animae,  saltem  pro 
censuris...  dubiis  et  oblitis  seu  ignoranter  incursis.  Alias  prorsus 
vanae  et  inutiles  essent  tales  Absolutiones  et  dispensationes  (Sum- 
ma  Quaeslionum,  tom.  l,  c.  18,  n.  93). 

Sebaldus  Minderer  Absolutionem  generalem  ita  describit:  «  Per 
illam  aiiud  non  inteUigitur,  quam  auctoritativa  relaxatio  censu- 
rarum,  et  remissio  poenarum  temporalium  peccatis  quoad  cuipam 
remissis  debitarum,  facta  ab  habente  legitimam  potestatem,  vel  in 
foro  Poenitentiae  et  sacramentali,  vel  in  foro  conscientiae  dum- 
taxat  et  extra  Sacramentum  Poenitentiae,  juxta  usum  et  facul- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI    MINORUM    CONCESSAE.  657 

tatem  variorum  Ordinum  regularium.  Potissimum  autem  exlra 
Sacramentalis...  praesertim  illa,  quam  solent  tradere  Superiores 
regulares  in  Visitatione  »  (Part.  II,  n.  496,  pag.  3o8). 

In  parvo  libello,  cui  titulus:  «  Benedictiones  speciales  Ordinis 
B.  37.  V.  de  Mercede  Redemptionis  captivorum  >^  ^  de  Absolutione 
generali,  pag.  14-15  dicitur:  Quod  in  Ordine  nostro  (de  Mercede) 
jam  ab  antiquo  tempore  datur  diebus  a  S.  Sede  assignatis...  om- 
nibus  confratribus  et  consororibus  vere  poenitentibus  et  confessis, 
ac  sacra  Communione  refectis,  Henedictio,  quae  Absolutio  generalis 
dicitur...  Quod  per  istam  Absolutionem  generalem  (Sacramenlis  su- 
sce\)[\s>)  indidgentiam  plenariam  lucrari  possunt  (Vid.  etiam  Summ. 
Cincturat.  apud  Rescr.  auth.  pag.  505,  n.  32,  ubi  Communio  non 
praescribitur). 

1411.  Nos  non  latet,  quod  respectu  hujusmodi  Absolulionum 
incertitudines  et  quaestiones  permultae  fuerint,  sive  quoad  earum 
naturam  et  valorem,  sive  quoad  personas  quibus  competat  facultas 
eas  impertiendi,  sive  quoad  locum  in  quo  conferri  debeant,  puta 
an  intra  vel  extra  Sacramentum  Poenitentiae  etc.  Revera  sunt  qui 
putant,  praefatas  Absolutiones  esse  sacramenlales  cum  facultate 
facta  Confessario  absolvendi  plenarie,  a  quibuslibet  nempe  peccatis 
et  censuris  Fratres  et  Sorores.  Emmanuel  Rodericus  ex.  gr.  arbi- 
tratur,  omnes  praedictas  Absolutiones  indulgentia  carere,  praeter 
illam  concessam  p7^o  festo  S.  Catharinae  V.  et  M.,  et  alteram 
quater  in  anno  indultam.  «  Quantum  vero  ad  Absolutiones  aliarum 
festivitatum,  ail,  nolo  praecipitare  sententiam,  dicendo  virtute  earum 
indulgentiam  poenarum  plenariam  ipsos  absolutos  consequi  posse, 
cum  in  his  dicalur,  quod  imponatur  ipsis  poenitentia  salutaris, 
quae  verba  aliqualiter  denolant  indulgentiam  plenariam  omnium 
peccatorum  in  ipsis  minime  concedi  »  (Quaestiones  Regulares, 
tom.  I,  q.  62,  art.  12;  cf.  etiam  P.  Ant.  de  Cipressa  in  sua  «  Re- 
gula  Tert.  Ord.  S.  Fr.  »  pag.  167,  nota  2). 

Nos,  posthabitis  hujusmodi  quaestionibus,  quae  haud  facile 
finem  haberent,  ante  oculos  habentes  tum  praesentem  Ecclesiae 
disciplinam,  tum  declarationes  quae  a  Romanis  Congregationibus 
novissimis  temporibus  edilae  sunt,  nec  non  praxim  in  Ordine  Mi- 
norum  plus  minusve  servatam  et  plurimorum  Scriptorum  aucto- 
ritalem,  rem  resolvim.us  prout  in  sequentibus. 


i2 


658  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

§  H. 

FORMULAE  ADHIBENDAE  PRO  IMPERTIENDA  ABSOLUTIONE  GENERALI. 

1412.  Praefatae  Absolutioni  generali  adnexa  est  indulgentia 
plenaria,  ut  patet  ex  ipsa  formula,  in  qua  dicitur:  concedens  (Prae- 
latus,  seu  Sacerd(js)  vobis  remissionem  et  indulgentiam  omnium 
peccatorum  etc,  et  melius  patebit  ex  dicendis. 

1413.  Non  est  confundenda  Absolutio,  de  qua  agimus,  cum 
altera  absolutione,  quae  dari  solet  a  Praelato  regulari  seu  a  Prae- 
side  ante  elecliones,  quae  fiunt  in  Capitulis  et  Congregationibus. 
Huic  enim,  ut  constat  ex  ipsa  formula,  quae  prostat  in  Rituali 
nostro  Seraphico,  nulla  adnexa  esl  indulgentia.  Haec  absolutio  ca- 
dit  tantum  super  censuras  et  irregularitates,  quae  possunt  esse  im- 
pedimenlum  inhabilitatis  ad  eligi  et  eligere;  impertitur  nempe 
«  ad  effectum  electionis  canonice  et  rite  celebrandae,  quatenus 
opus  sit ))  (Vid.  formulam  loc.  cit.  et  Ferraris,  verb.  Regularis 
Praelatus,  n.  70). 

1414.  Formula  servanda  a  Regularibus  cujuscumque  Ordinis 
privilegio  Absolutionis  generahs  fruentibus,  est  illa  approbata  a 
Summo  Pontifice  Leone  XUl,  Brevi  Quo  universi,  die  7  Maji  1882, 
quae  incipit :  Ne  reminiscaris,  Domine;  abrogatis  penitus  et  sup- 
pressis  quibuscumque  ahis  formuhs  hucusque  usitatis  (Decr.  auth. 
pag.  412  et  491). 

1415.  Formula  vero  Absolutionis  generahs,  seu  Benedictionis 
cum  indulgentia  plenaria  pro  Tertiariis  saecularibus,  ceterisque 
omnibus  communicationem  privilegiorum  et  gratiarum  cum 
Regularibus  cujusciimque  Ordinis  habentibus,  est  illa  quae  in 
Decreta  authentica,  loco  citato,  jacet  secundo  loco,  approbata  pa- 
riter  a  laudato  Summo  Pontifice  in  memorato  Brevi:  Quo  uni- 
versi,  quaeque  incipit  ab  antiphona:  Intret  oratio  mea  etc. 

1416.  Pro  Congregationibus  voto7'um  simplicium,  cum  ipsae 
non  constituant  Ordinem  regularem  stricto  sensu  sumptum,  non 
prima  formula,  sed  secunda,  iUa  nempe  pro  Tertiariis  saecularibus 
praescripla,  adhiberi  debet  in  impertienda  eisdem  Absolutione  ge- 
nerah,  si  ad  eam  jus  habeant  (Cf.  Decr.  S.  C.  Indulg.  diei  19  Dec. 
188o,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XVHI,  pag.  4-13). 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCESSAE.  659 

§    III. 

DIES  IN  QUIBUS  ABSOLUTIO  GENERALIS  IMPERTIRI  POTEST. 

1417.  Fralres  Minores,  Moniales  S.  Clarae,  Terliarii  et  Tertia- 
riae  Franciscales  Regulares,  ex  concessione  Leonis  X,  gaudent 
privilegio  Absolulionis  generalis  cum  indulgentia  plenaria.  Dies  et 
festivitales,  in  quibus  cum  licenlia  Superiorum  suorum  eam  acci- 
pere  possunt,  sunt  sequenles:  in  omnibus  solemnitatibus  Domini, 
B.  M.  VirginiSy  SS.  Apostolorum  Petri  et  Pauli,  S.  P.  N.  Fran- 
cisci,  S.  Clarae,  S.  Catharinae  V.  et  31.,  Omnium  Sanctorum, 
et  insuper  per  totam  Hebdomadam  Sanctam  (Rescr.  auth.  in  Sum- 
niario  Indulg.  Ord.  Seraph.  pag.  397;  Ferraris,  verb.  Indulg.  art.  V, 
n.  67 ;  vid.  etiam  BuIIam  Cum  sicut  Nobis  ipsius  Leonis  X,  n.  XV 
apud  Confettium,  Collectio  Privilegiorum  etc). 

1418.  Praeterea  Fratres  et  Moniales  praedictae,  ex  concessione 
€jusdem  Pontificis  Leonis  X,  consequi  possunt  eamdem  plenariam 
Absolutionem  et  indulgentiam  ac  insuper  papalem  Benedictionem 
quaier  in  anno,  diebus  quibus  maluerint.  Et  nota  verba,  quae  in 
antiqua  formula,  nunc  abrogata,  legebantur:  n  .,.et  i^estituo  vos 
illi  innocentiae,  in  qua  eratis,  quando  baptizati  fuistis,  et  quo- 
modo  Sanctitas  Domini  Nostri  Papae  facerei,  si  ipsemet  in  con^ 
fessione  peccaia  vestra  auscultaret ;  ac  eadem  auctorilate  Apo- 
stolica  Benedictionem  papalem  vobis  impertior,  In  nomine  Pa- 
tris  ^)  etc.  (Cf.  Rescr.  auth.  loc.  cit.  n.  50;  Ferraris,  ibid.  n.  66; 
P.  Leon,  La  Seraphiqiie  Regle  du  Troisieme  Ordre  de  S.  Fran- 
cois,  Paris  1881,  edit.  6*  pag.  419;  Casarubios,  in  Compendio  Pri- 
vileg.  verb.  Absolutio  extraordinaria  quoad  Fi^atres,  n.  6  et  sq.). 

1419.  Ex  concessione  Sixti  PP.  IV  Fratres  et  Moniales  Ordinis 
S.  P.  N.  Francisci,  semel  in  vita  et  semel  in  articulo  mortis  ac- 
cipere  possunt  Absolutionem  generalem,  et  plenariam  suorum  pec- 
catorum  remissionem  consequi ;  et  hoc  etiamsi  ante  factam  profes- 
sionem  decedere  contigerit  (Rescr.  auih.  pag.  397,  n.  49 ;  Ferraris, 
loc.  cit.  n.  65;  ct  vid.  etiam  Buliam  laudati  Ponlif.  Sacri  Prae- 
dicaiorum  et  Minorum,  n.  II.  apud  Confettium;  De  Gubernatis, 
Orbis  Seraphicus,  tom.  III,  edit.  Romae  ann.  1684,  pag.  126). 

De  indulgentia  tamen  in  articulo  mortis  concessa  a  Sixto  IV, 
vide  quae  diximus  sub  n.  1282. 


600  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1420.  Sacrae  Congregationi  Indulgentiarum  sequens  dubium 
propositum  fuit  resolvendum: 

An  Absolutiones  generales  dari  debeant  aut  possint  intra  vel 
exira  Sacramenlum  Poenilentiae  ? 

Resp. :  Servetiir  pro  Regularihus  consuetudo  (Decr.  22  Martii 
1879.  i\.  444  ad  12°^). 

Modo  lectores,  maxime  Ordinis  Minorum,  quorum  praecipue 
interest,  attendant  ad  declarationes,  quas  super  hac  materia  S.  In- 
dulgentiarum  Congregatio  dedit  sub  die  5  Martii  1855,  approbatas 
a  Summo  Pontifice  Pio  IX  die  12  ejusdem  mensis  Martii. 

1421.  Moniales  Clarissae  civitatis  Massiliensis  in  Gallia  haec 
exposuerunt  S.  Congregationi  Indulgentiarum: 

«  Ferraris  (Bibliot.  Canon.  verbo  Indulg.)  ait: 

«  Ex  concessione  Leonis  X  (Clarissae)  possunt  consequi  plena- 
riam  Absolutionem  et  indulgentiam,  ac  insuper  papalem  Benedictio- 
nem  quater  in  anno,  diebus  quibus  maluerint,  et  traditur  formula 
(nos  eam  jam  abrogatam  transcrihere  omittimus ;  jacet  ihi  art. 
V.  n.  6Ci.) 

« Item  ex  concessione  ejusdem  Leonis  X  possunt  consequi 
plenariam  Absolutionem  et  induigentiam  in  omnibus  solemnitatibus 
seu  festis  Domini  Sabaoth,  et  B.  M.  Virginis,  Omniumque  Sancto- 
rum,  et  Apostolorum  Petri  et  Pauli,  ac  S.  P.  Francisci,  et  S.  Cla- 
rae,  et  per  totam  Majorem  Hebdomadam,  ac  insuper  in  festo  S.  Ca- 
tharinae  Virginis  et  Martyris,  et  traditur  formula  »  fhanc  etiam  for- 
mulam,  modo  abrogatam  et  suppressam,  nos  omittimus;  jacet 
apud  Ferraris,  loc.  cit.  n.  67).  Hucusque  praedictus  Auctor;  de 
quibus  enixe  quaeritur : 

1"*  An  gratiae  praedictae  sint  adhuc  annexae  his  formuhs, 
non  obstante  Bulla  PauH  V  de  Indulgentiis  Regularium? 

Resp.  Affirmative,  excepta  indulgentia  plenaria  pro  vivis. 

2''  An  retineri  vel  introduci  possit  usus  illas  impertiendi  ? 

Resp.  Affirmative  juxta  modum  ut  in  pyHmo. 

3°  An  per  festa  Domini  Sabaoth  inteUigenda  sint:  Nativitas, 
Circumcisio,  Epiphania,  Pascha,  Ascensio,  Pentecostes,  et  etiam 
festum  Trinitatis,  et  SS.  Corporis  Christi  ? 

Resp.  Affirmative  juxta  consuetudinem. 

4*^  An  per  festa  B.  Mariae  Virginis  inteUigenda  sint:  Purifi- 
catio,  Annuntiatio,  Visitatio,  Assumptio,  Nativitas,  Praesentatio,  et 
Conceptio  ? 


CAP.    11.    INDULGENTIAE   ORDINl   MINORUM    CONCESSAE.  661 

Resp.  Affirmatwe  juxta  consuetudinem. 

5°  Quia  de  priori  formiila  dicitur  quod  debeat  recipi  de 
consensu  Confessarii,  an  sufficiat  ut  Abbatissa  illam  ab  eo  expostu- 
let  qnibusdain  diebus  ante,  nomine  Sororum  ? 

Resp.  Afjlrmative. 

6°  An  Confessarius  et  Capellanus,  qui  non  esset  confessarius, 
possit  illas  impertire  ex  delegatione  Ordinarii,  cui  Clarissae  subji- 
ciuntur  ? 

Resp.  Affirmative. 

Quas  resoluliones  Summus  Pontifex  Pius  IX  die  12  Martii  1855 
benigne  approbavit  (Decr.  autb.  pag.  430-432). 

1422.  Ex  quibus  collige: 

a)  Privilegium  concernens  Absolutiones  generales  et  Bene- 
dictiones  papales  adhuc  subsistere,  non  obstante  Bulla  Pauli  V, 
Romanus  Pontifex. 

b)  Indulgentiam  plenariam  Absolutioni  generali  adnexam 
animabus  tantum  Purgatorii  (pro  Regularibus)  esse  applicabilem. 

c)  Absolutionem  generalem  cum  indulgentia  plenaria  ac  in- 
super  Benedictionem  papalem,  quam  quater  in  anno  ex  privilegio 
accipere  possunt  Religiosi  et  Reiigiosae  Ordinis  S.  P.  N.  Francisci, 
esse  ad  eorum  bbitum  qiioad  dies  pro  ea  recipienda. 

d)  Distincte  scimus,  quibus  festivitatibus  Absolutiones  gene- 
rales  imperliri  possunt. 

e)  Certi  sumus,  retineri  vel  introduci  posse,  ubi  non  vigeat, 
usum  illas  impertiendi. 

f)  Norma  exhibetur  Kalendaristis  nostri  Ordinis  pro  adno- 
tandis  in  kalendario  diebus,  quibus  praefatae  Absolutiones  genera- 
les  impertiri  possunt. 

1423.  Et  quia  hujusmodi  generahbus  Absolutionibus  magnum 
spirituale  bonum  est  adnexum,  qualis  est  indulgentia  pienaria, 
ideo  rogantur  Praelati  regulares  ad  has  suis  subditis  impertiendas 
diebus  omnibus  et  festivitalibus  assignatis  vel  assignandis,  ne  secus 
tanto  spiriluali  bono  fraudentur. 

Quod  si  Praelati  ab  ea  impertienda  fuerint  impediti,  vel 
quomodocumque  eam  elargiri  omitlant,  curent  Religiosi  a  proprio 
respectivo  Confessario  eam  accipere.  Juxta  enim  responsionem  S.  C. 
superius  allatam  Absolutiones  generales  pro  Regularibus  dari  pos- 
sunt  tam  intra  quam  extra  Sacramenlum  Poenilentiae,  juxta 
consuetudinem.  Jam  vero  consuetudo  apud  Nostrates  non  est  nec 


662  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

constans  nec  uniformis  in  omnibus  Ordinis  provinciis.  In  pluribus 
enim  ex  his,  si  excipiatur  feria  V  in  Coena  Domini,  rarissime 
aliis  festivitatibus  assignatis  Absolutio  generalis  impertiri  solet  uni- 
versae  Communitati,  seu  toti  religiosae  familiae. 

1424.  Nec  hujusmodi  Absolutiones  sunt  parvifaciendae  ex  eo, 
quod  indulgentia  ipsis  adnexa  defunctis  dumtaxat  sit  apphcabihs; 
siquidem,  ut  demonstrat  Theodorus  a  Spiritu  Sancto,  part.  I,  pag. 
405,  mehus  et  laudabiiius  est,  viventem,  etiam  debito  solvendi 
poenam  temporalem  pro  peccatis  suis  obnoxium,  indulgentias  aha- 
que  opera  satisfactoria  apphcare  defunctis,  quam  sibi :  nam  in  tah 
applicatione  reperitur  et  emicat  major  charitas,  quae  est  lapis 
lydius,  quo  major  aut  minor  bonorum  operum  excehentia  decla- 
ratur.  Hac  veritate  innititur  actus  heroicus  charitatis  erga  animas 
in  Purgatorio  detentas,  ab  Ecclesia  approbatus. 

§  IV. 

QUAESTIONES  ABSOLUTIONEM  GENERALEM  ET  INDULGENTIAM 
EI  ADNEXAM  RESPICIENTES. 

1425.  Relate  ad  conditiones  pro  lucranda  indulgentia  plenaria 
Absolutioni  generah  annexa  requisitas,  non  videtur  posse  dubitari, 
Confessionem  sacramentalem  requiri.  Nam  primitus  intra  ipsam 
Confessionem,  saUem  plerumque,  communicabatur  praedicta  indul- 
gentia,  et  quidem  vel  a  Superioribus  Ordinis  vel  ab  aliis  Religiosis 
confessariis  ejusdem  Ordinis  ad  hoc  a  dictis  Superioribus  spe- 
cialiter  deputatis.  Quoad  Communionem  vero  et  preces,  non  con- 
stat  an  requirantur  pro  indulgentiae  acqaisitione.  In  aulhentico 
Summario  Indulgentiarum,  quibus  gaudet  Ordo  Seraphicus,  nuUa 
fit  mentio  nec  de  Communione  nec  de  precibus,  ut  videre  quisque 
potest  apud  Rescripta  authentica  pag.  397,  ubi  est  sermo  de 
Absolutionibus  generalibus.  Nec  pariter  in  documentis  recentiori- 
bus  Communio  et  preces  inveniuntur  praescriplae  pro  Regulari- 
bus  ad  lucrandam  indulgentiam  Absolutioni  generah  adnexam. 
Nihilominus  ob  rei  incertitudinem  consuhtur  Rehgiosis  SS.  Eucha- 
ristiae  susceptio,  ne,  si  forte  praescripta  fuerit,  periculo  se  expo- 
nant  non  lucrandi  indulgentiam. 

Diximus  pro  Regularibus,  quia  Communio  et  preces  sunt  pro- 
culdubio  conditiones  necessariae  ad  lucrandam  eamdem  indulgen- 


CAP.    II.   INDULGENTIAE    ORDINI    MINORUM    CONCESSAE.  663 

tiam,  et  eliam  illam  quae  Benedictioni  papali  est  adnexa,  pro  Ter- 
iiariis  Ordinis  S.  Francisci,  ut  suo  loco  videbimus. 

1426,  Dubitatum  est  eliam,  an  indulgenlia  plenaria,  quae  per 
Absolutionem  generalem  communicatur  Franciscanis  Regularibus, 
lucrifieri  potuerit  vi  primaevae  concessionis  in  vigilia,  die  nempe 
eas  festivitales  praecedente,  quibus  est  concessa.  Nobis  videtur 
respondendum  negative,  quia  in  documentis  non  reperitur,  quan- 
lum  nobis  constat,  clausula  «a  primis  Vesperis  >y ;  ei  (\muc\o  h:iec 
deest,  indulgentiae  lucrandae  incipiunt  a  media  nocte  ad  mediani 
noctem,  prout  declaravit  S.  Congregatio  Indulgentiarum  die  12 
Januarii  1878  (Decr.  auth.  N.  434  ad  1™).  Id  habetur  expresse 
declaratum  in  parvo  libello  cum  titulo:  Benedictiones  peculiares 
Ordinis  D.  M.  V.  de  Mercede.  De  Absolutione  generali,  quibus 
fruuntur  confratres  per  communicationem  a  respectivo  Ordine 
regulari,  dicitur:  Quod  ab  ortu  solis  usque  ad  ejus  occasum  in 
qualibet  hora  vel  tempore  illius  diei  (Absolutio  generalis)  imper- 
liri  potest. 

1427.  Verum  omne  dubium  sublatum  est  per  recentissimum 
Rescriptum  S.  Congregationis  Indulgentiarum,  quo  concedilur  ut 
Absolutio  generalis  impertiri  possit  apud  Fratres  et  Moniales  Or- 
dinis  Minorum  in  vigilia  festi,  cui  est  adnexa.  En  Rescriptum: 

Bme  Pater, 

Fr.  Raphael  ab  Aureliaco  Proc.  Glis  Ordinis  Minorum  ad  pe- 
des  Sanctitatis  Vestrae  humiliter  provolutus,  sequentia  exponit: 
Ex  benigna  concessione  Apostolicae  Sedis  Fratres  el  Moniales  Or- 
dinis  Minorum  gaudent  privilegio  recipiendi  quibusdam  anni  die- 
bus  Absolutionem  generalem  cui  adnexa  est  indulgentia  plenaria. 
Verum  tempus  ad  eam  impertiendam  et  recipiendam  videtur  li- 
9  mitatum  ad  spatium  unius  diei.  Cum  autem  ob  varia  ministeria 
et  officia  quibus  Fratres  incumbunt,  difficulter  possint  omnes  Re- 
ligiosi  in  decursu  diei  insimul  congregari  ad  recipiendam  dictam 
.\bsolutionem  generalem,  quae  a  Superiore  impertitur,  facilius  au- 
tem  id  obtineri  si  in  sero  diei  praecedentis  tribuatur,  Orator  enixe 
rogat  S.  V.  ut  concedere  dignetur,  quatenus  praedicta  Absolulio 
generalis  impertiri  et  recipi  possit  in  pervigilio,  seu  die  eas  fcsti- 
vitates  praecedente,  quibus  illa  est  concessa. 
Quam  gratiam  etc. 


664  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiispraeposita,utendo 
lacultatibus  a  SS.  D.  N.  Leone  PP.  XIII  sibi  specialiter  tributis, 
benigne  annuit  pro  gratia  juxta  preces.  Praesenti  in  perpetuum 
valiluro  absque  ulla  Brevis  expeditione.  Contrariis  quibuscumque 
non  obslanlibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
^JO  Aug.   189o. 

Card.  Bonaparte. 
7  A.  Archiep.  Nicopolit.,  Secret. 

1428.  Praefata  Absolutio  generalis  impertienda  est,  juxta  ci- 
talum  Siimmarium  Indulgentiarum  Ordinis  Minorum  et  juxta  Ca- 
sarubios  et  Ferraris,  cum  licentia  Superiorum.  Nos  tamen  puta- 
mus  licentiam  generalem  et  quandoque  etiam  tacitam  vel  prae- 
sumptam  posse  sufBcere,  praesertim  si  Absolutio  generalis  priva- 
tim  vel  post  expletam  sacramentalem  Confessionem  impertiatur. 
Potest  enim  contingere  ut  Saperior  desit,  vel  accessus  ad  eum  pro 
licentia  impetranda  difiicilis  sit,  aut  quis  Confessionem  peragens, 
oblitus  fuerit  dictam  licentiam  a  Superiore  expresse  postulare.  In 
bujusmodi  et  similibus  casibus,  licentia  tacita  sive  praesumpta 
nobis  videtur  posse  sufiQcere,  eo  vel  magis  quod  super  re  non  in- 
venitur  clausula  irritans. 

Juxta  memoratos  Auctores,  Religiosis  Absolutionem  generalem 
recipientibus  aligua  salutaris  poenitentia  injungi  debet  (Cf.  Fer- 
raris,  verb.  Indulg.  art.  V.  n.  69). 

At  vero,  in  nova  formula  hujusmodi  salutaris  poenitentia  mi- 
nime  praescribitur. 

1429.  Quoad  Absolutiones  generales  cum  indulgentia  plenaria 
quater  in  anno,  quas  supra  commemoravimus,  illud  singulare  in 
iis  exhibetur,  quod  adjunctam  habeant  Benedictionem  papalem 
ex  concessione  Leonis  X.  Utrum  vero  hujusmodi  Benedictioni  ad- 
nexa  sit  indulgentia  plenaria,  ex  documento  concessionis  non 
constat. 

De  hujusmodi  Absolutionibus  generalibus  cum  Benedictione 
papali  fit  mentio  in  catalogo  (modo  abrogato)  indulgentiarum  Ter- 
tiariis  Franciscalibus  concessarum,  a  S.  Congregatione  Indulgentia- 
rum  uti  authentico  recognilo  die  27  Octobris  1862.  Ibi  parte  II, 
n.  13,  dicitur:   Tertiarii  quatuor  in  anno  diebus  quibus  malue- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  665 

rint,  possimt  recipere  AbsoliUionem  generalem  seu  plenariam, 
et  papalem  Benediclionem  a  Confessario  ad  id  approhato  (Vid. 
P.  Antoniiim  a  Cipressa,  Regula  Terlii  Ord.  saecul.  elc.  pag.  168). 

1430.  Quaestio.  Si  Fratres  Minores  et  Moniales  S,  Clarae  re- 
cipere  veilent  praedictas  Absolutiones  generales  conjunctim  cum 
Benedictione  papali  quater  in  anno,  quaenam  formulae  adhiberi 
debent  ? 

Respondetur:  Pro  impertiendis  Absolutionibus  generalibus  ad- 
hibenda  est  sub  poena  nulhtatis  formula  a  Leone  Xlll  pro  omnibus 
Regularibus  praescripta  (vid.  n.  1414).  —  Pro  impertienda  vero  Be- 
nedictione  papah,  quae  conjunctim  cum  praefatis  Absolutionibus 
generalibus  olim  dabatur,  ordinarie  in  confessionario,  quaenam  for- 
mula  sit  adhibenda,  res  non  potest,  ut  nos  opinamur,  a  privatis  tuto 
defmiri.  Cerlum  est  ex  una  parte,  quod  pro  impertienda  Benedi- 
ctione  papali  cum  indulgentia  plenaria  adhibenda  sit  sub  poena 
nullitatis  formula  a  Benedicto  XIV  confecta.  Incertum  est  ex  altera 
parte.  an  Benedictioni  papali,  de  qua  loquimur,  adnexa  sit  indul- 
gentia  plenaria.  Ulterius,  Benedictio  papalis,  de  qua  est  serrao, 
non  solemnis  vel  publica,  sed  prorsus  privata  erat,  et  ordinarie, 
ut  diximus,  in  ipso  confessionario  dabatur  una  simul  cum  Abso- 
lutione  generali.  Econtra  Benedictio  papalis  cum  formula  Benedi- 
chna  solemnis  est  seu  publica,  et  nonnisi  multitudini  potest  hodie 
conferri  (Cf.  Nouv.  Bev.   Theol.  tom.  XIV,  pag.  469  in  nota). 

1431.  Quid  ergo  tenendum  circa  hanc  materiam  parum  vel 
nihil  hucusque  enucleatam  ?  Nos,  salvo  meliori  consilio,  arbitra- 
mur  hujusmodi  papalem  Benedictionem  esse  simpliciter  invocati- 
vam,  cui  proinde  indulgentia  plenaria  adnexa  non  est.  Et  sane 
inspiciantur  apud  Ferraris  (vide  supra  n.  1421)  formulae,  quibus 
ohm  utebantur  Fratres  Ordinis  Minorum  tum  pro  conferenda  Ab- 
solutione  generali  conjunctim  cum  Benedictione  papali,  tum  pro 
impertienda  Absolutione  generali  dumtaxat.  Binae  formulae  iisdem 
verbis,  collationem  indulgentiae  plenariae  significantibus,  con- 
stant,  excepta  hac  ultima  clausula:  «  ac  eadem  auctoritate  Apo- 
stolica  (seu  insuper)  Benedictionem  papalem  vobis  impertiom, 
quae  in  una  ex  dictis  formulis  reperitur. 

r^orro  quando  haec  ultima  verba  pronuntiantur,  plenaria  in- 
dulgentia  jam  collata  est  per  antecedentem  clausulam,  qua  dicitur: 
concedens  oobis  remissionem  et  indulgentiam  plenariam  omnium 
peccatorum  vestrorum  etc.  Ergo  lienedictio  papalis,  quae  post  for- 


6GG  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

mulam  Absolutionis  generalis  adjungitur,  habenda  est  lantum,  ut 
nobis  videtur,  tamquam  simpliciter  invocaiiva,  auctoritativo  ta- 
men  modo  a  Jesu  Christi  Vicario  impertita  ad  impetranda  Fratri- 
tribus  divinae  gratiae  auxiiia,  quin  adnexam  habeat  indulgentiam 
plenariam.  Si  secus  esset,  dicendum  foret,  per  eamdem  formulam, 
et  per  eumdem  actum,  nec  non  eodem  temporis  momento,  duph- 
cem  indulgentiam  plenariam  Fratribus  communicari,  quod  nemo 
fortasse  affirmabit. 

Ceterum  saepe  videmus  vel  audimus,  Romanum  Pontificem 
fidehbus  postulantibus  (vid.  n.  o64),  sive  singillatim,  sive  famiham 
constituentibus  vel  simul  ad  ahquod  Rehgionis  negotium  tractan- 
dum  adunatis,  suam  Apostohcam  Benedictionem  mittere,  ut  ejus 
virtule  roborati,  facilius  alacriusque  ad  Dei  gloriam  et  salutem 
animarum  operentur.  Inferius  sub  n.  1440  simiha  exempla  refe- 
runtur. 

1432.  Si  senlentia  exposita,  quam  nos  defendimus,  veritate 
nititur,  inferendum  est,  iUas  quatuor  Benedictiones  papales,  quae 
olim  dicebantur  concessae  Tertiariis  Franciscahbus  per  communi- 
cationem  cum  primo  Ordine,  non  habuisse  adnexam  indulgentiam 
plenariam.  Rectius  dici  potuisset,  Tertiarios  jus  tunc  habuisse  re- 
cipiendi  quater  in  anno,  diebus  quibus  maluerint,  Absolutionem 
generalem,  ac  insuper  papalem  Benedictionem  (simphciter  invo- 
cativam). 

1433.  Ex  dictis  cohigi  posse  videtur:  l*"  Praeter  Absolutiones 
generales,  quae  diebus  supra  (n.  1417-1421)  descriphs  impertiri 
possunt  Rehgiosis  Ordinis  Minorum,  sex  ahas  recenseri  ac  eisdem 
Rehgiosis  conferri  posse,  et  sunt:  a)  una  semel  in  vita;  b)  altera 
semel  in  morte;  c)  et  quater  in  anno. 

2''  Absolutiones  generales,  quas  Rehgiosi  accipere  possunt 
quater  in  amio  conjunctam  habere  Benedictionem  papalem  sim- 
phciter  invocativam,  quae  proinde  utpote  non  solemnis,  nec  publica, 
neque  indulgentiam  adnexam  habens,  potest  adhuc  communicari 
privatim,  puta  a  proprio  Confessario,  sine  formula  Benedictina : 
haec  enim  formula  praescribitur  quidem  sub  poena  nuhitatis  pro 
omnibus  indiscriminatim  {Decr.  auth.  N.  444  ad  6™),  sed  hujus- 
modi  decisio  respicit  tantum,  ut  nos  putamus,  Benedictionem  pa- 
palem  publicam,  cui  plenaria  indulgentia  adnexa  est. 

S*"  Cum  pro  praefatis  Absohitionibus  generahbus  impertiendis 
non  sint  assignati  dies,  sed  ad  ipsorum  Fratrum  hbitum  rehctum 


CAP.   II.   INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCESSAE.  667 

sit  tempiis  ad  eas  recipiendas,  nos  opinamur,  propriiim  Confessa- 
rium  cnm  licentia  Superioris,  si  hic  per  se  nolit,  posse  easdem 
Absolutiones  in  ipso  Confessionario  impertire:  hic  enim  modus 
esset  juxta  primaevam  concessionem,  et  S.  Indulgentiarum  Congre- 
gatio  ad  dubium:  An  Absohitiones  generales  dari  debeant  aut 
possint  intra  vel  extra  Sacramentum  Poenitentiae?  Respondit: 
Sei%'elur  pro  Regularibus  consuetudo  (Vid.  siipra  n.  1420).  Porro 
relate  ad  istas  Absolutiones  generales  quater  in  anno  et  semel 
in  vita  nulla,  in  quantum  nos  scimus,  apud  nos  viget  consueludo. 
Haec  autem  juxta  responsum  S.  Congregationis  ad  2'"  dubium 
(vid.  n.  1421),  inlroduci  potest.  Ergo  usus  praedictas  Absolutiones 
generales  conferendi  potest  introduci  ita,  ut  impertiantur  sive  a 
Superiore  sive  cum  ejusdem  licenlia  a  Confessario. 

1434.  Pro  lucranda  indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis, 
non  est  necessarium  pro  Regularibus,  ut  alibi  diximus,  ut  ea 
communicetur  per  aliquam  formulam.  Nam  hujusmodi  indulgentia, 
ut  patet  ex  concessione  facta  a  Paulo  V  per  Constitutionem  /?o- 
manus  Pontifex,  non  est  ferenda,  sed  lata,  quae  proinde  non 
requirit  Sacerdotis  ministerium.  Quod  si  ea  applicari  velit  per 
Sacerdotem,  hic  adhibere  debet  formulam  a  Benedicto  XIV  prae- 
scriptam,  ut  notavimus  sub.  n.  H89  et  sqq.  Formula  enim,  qua  Re- 
gulares  utebantur  in  conferenda  Absolutione  generali  cum  indul- 
gentia  plenaria  Religiosis  in  mortis  periculo  constilutis,  est  abrogata, 
quamvis  non  sit  abrogatum  privilegium  eamdem  indulgentiam  com- 
municandi  per  formulam,  modo  Benedictinam. 

1435.  Quaeri  tandem  potest,  cur  indulgentia  Absolutioni  ge- 
nerali  adnexa  non  pro  vivis,  sed  tantum  pro  defunctis  sit  appli- 
cabilis?  Ratio  videtur  esse  sequens.  Indulgentia  Absolutioni  gene- 
rali  adnexa  est  yersonalis,.  et  primitus  tam  vivis  quam  defunctis 
applicari  poterat.  Cum  autem  Paulus  V  per  BuIIam  Romanus  Pon- 
tifex  revocaverit  omnes  \ndn\genihs  personales  Ordinibus  religiosis 
anlea  concessas,  exceptis  illis  pro  defunctis  elargitis,  disputatum 
est  inter  Auctores  (vid.  n.  1274),  an  indulgentiae  directe  concessae 
pro  vivis,  sed  quae  poterant  etiam  applicari  defunctis,  adhuc  lu- 
crari  possint  pro  defunctis  dumtaxat,  non  obstante  revocatione 
pro  vivis.  Jamvero  cum  S.  Congregatio  declaraverit,  indulgentiam 
plenariam  esse  adhuc  adnexam  Absolutioni  generali,  excepta  indul- 
gentia  plenaria  pro  vivis,  consequitur  hanc  fuisse  quidem  pro  vi- 
vis  sublatam,  sed  remansisse  ad/iuc  applicabilem  in  suffragium 
animarum  Purgatorii.  Vid.  supra  n.  1421,  l'' 


(jGS  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   GONCESSIS. 

1436.  Vi  ConstituLionis  Misericors  Dei  Filius,  Tertiariis  sae- 
cularibus  Ordinis  S.  Francisci,  «  qui  admissorum  Confessione 
ritu  christiano  expiali,  sacram  EucJiaristiam  sumpserint,  et  ad 
mentem  ipsius  Pontificis  Deo  aliquandiu  supplicaverint,  jus  est 
accipiendi  Absolutionem  generalem,  hoc  est  Benedictionem  cum 
indulgentia  plenaria  )) ,  per  hos  dies  qui  infra  scripti  sunt: 

1°  Natali  D.  N.  Jesu  Cliristi;  2*»  die  solemni  Paschatis  Re- 
surrectionis;  3°  die  solemni  Pentecostes;  4°  in  festo  SS.  Cordis 
Jesu;  5°  item  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  Virginis;  6°  S.  Jo- 
sephi  sponsi  ejus,  die  19  Martii;  7°  Impressionis  SS.  Stigmatum 
Francisci  Patris,  die  17  Septembris;  8^  S.  Ludovici  Regis  Gaiharum, 
Patroni  coelestis  salutaris  Sodahum  ex  Tertio  Ordine,  die  23  Au- 
gusti;  9''  S.  Elisabeth  Hungariae,  die  19  Novembris  (1).  Sed  de 
Tertio  Ordine  Franciscali  tractabitur  proprio  loco.  Praefatae  Abso- 
lutioni  generah  pro  Tertiariis  adnexa  est  indulgentia  plenaria 
applicabihs  tam  pro  vivis,  quam  pro  defunctis  (Decr.  22  Martii  1879, 
ad  9^^  et  10"^  apud  Decr.  auth.  n.  4-44). 

§  V. 

kUM^  INDULGENTIAE  ET  PRIVILEGIA  ORDINI  MINORUM   CONCESSA. 

1437.  Indulgentia  plenaria  concessa  Fratribus  et  Moniahbus 
Ordinis  Minorum  recitantibus  coronam  Franciscanam  seu  septem 
Gaudiorum  beatae  Mariae  Virginis,  de  qua  abunde  sub  n.  713 
locuti  sumus. 

1438.  Indulgentia  plenaria  pro  celebratione  quinquagesimi 
ANNi  Religionis.  Bcnedictus  XIV  omnibus  et  singuhs  Fratribus  et 
Moniahbus  Ordinis  Fratrum  Minorum  RecoUeclorum  nationis  Ger- 
mano-Belgicae  vere  poenilentibus,  confessis  ac  sacra  Communione 
refectis,  qui  annum  quinquagesimum  respective  eorum  Rehgionis 
sanctificaverint  ac  vota  substantiaha  Ordinis  renovaverint,  qua  die 
id  egerint,  ac  respectivam  eorum  (vel  earum  ex  monasterii  cra- 
tibus)  ecclesiam  devote  visitaverint,  ibique  juxta  mentem  Sancti- 


(1)  Gum  Terliarii  Franciscales  participes  facti  sint  per  qiiinquennium  \ndu\- 
geniiarum  ac  piorum  operum,  quibus  primus  et  secundus  Ordo  Franciscalis  pollet, 
consequitur,  eosdem  recipere  posse  AJDsolulionem  genernlem  diebus  etiam  ad 
eam  recipiendam  assignatis  pro  Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum;  vid. 
pag.  649  in  nota. 


CAP.    II.    INDUI.GENTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCESSAE.  669 

tatis  Siiae  pie  oraverint,  indulgentiam  plenariam  semel  tantum 
per  unumquemque  lucrifaciendam  benigne  concessit  (Rescriptum 
(liei  18  Aprilis  17o:2  apud  Archiv.  Ord.;  Chronol.  Ord.  lAIin.  tom.  IV, 
nempe   P.  Augustini  a  Neapoh,  pag.  60). 

Cum  in  allalo  Rescripto  non  praefiniatur  lempus,  indultum 
pro  Franciscanis  RecoUectis  Nationis  Germano-Belgicae  censeri  de- 
bet  in  perpetuum  vahturum. 

1439.  Ad  preces  Procuratoris  Generahs  Ordinis  Minorum  pro 
extensione  praefati  Rescripli  ad  omnes  Fratres  et  Moniales  totius 
Ordinis,  Summus  Pontifex  Leo  XIII  per  Rescriptum  S.  Congrega- 
tionis  Indulgenliarum  die  21  Junii  1892  « omnibus  et  singulis 
Fratribus  et  Sanctimoniahbus  totius  Ordinis  Minorum  S.  Francisci 
Assisiensis,  plenariam  indulgentiam  benigne  concessit  eo  die  lu- 
crandam,  quo  memorati  Fratres  et  Sanctimoniales  annum  quinqua- 
gesimum  ab  assumptione  habitus  religiosi  celebrantes,  vere  poe- 
nitentes,  confessi  ac  S.  Synaxi  refecti,  vota  rehgiosa  nuncupaverint, 
et  suam  respectivam  ecclesiam  visitantes,  inibi  aliquo  temporis 
spatio  ad  mentem  Sanctilalis  Suae  pie  oraverint.  Praesenti  ad 
septennium  valituro  »  etc.  (Acta  Ord.  Min.  anno  XI,  pag.  118). 

1440.  Benedictio  Apostolica  et  indulgentia  plenaria  Missio- 
NARiis  Franciscalibus  et  fidelibus  Missionibus  interessentibus. 
«  Omnibus  et  singulis  Fratribus  Ordinis  S.  Francisci  tam  de  Obser- 
vantia  quam  Reformatorum  ad  Missiones  in  quibusvis  locis  de 
Ordinariorum  licentia  respechve  exercendas  in  futurum  mittendis 
(ubi  tamen  non  erunt  Missionarii  Congregationis  de  Propaganda 
Fide),  et  aliis  utriusque  sexus  Christifidelibus,  ad  quos  ipsi  mit- 
tendi  accesserint,  Nostram  et  Apostolicam  Benedictionem  per 
praesentes  impartimur;  nec  non  iisdem  vere  poenitentibus  etcon- 
fessis,  et  sacra  Communione  refectis,  qui  pro  sanctae  Romanae 
Ecclesiae  exaltalione,  principum  christianorum  unione,  infidelium 
conversione,  haeresum  extirpatione,  prout  unicuique  suggesserit 
devolio,  pias  ad  Deum  preces  effuderint,  plenariam  omnium  pec- 
catorum  suorum  indulgentiam...  pro  unica  vice  dumtaxat  pro 
unaquaque  Missione  de  Ordinariorum  licentia  respective  facienda 
concedimus  et  elargimur  »  (Innoc.  XI,  Brevi  Coelestium  munerum, 
die  12  Martii  1688;  Ferraris,  verb.  IndiUg.  art.  V,  n.  18;  Chro- 
iiolog.  Ord.  Min.  Perusini,  tom.  I,  pag.  184). 

Ilaec  singularis  gralia,  nempe  indulgentia  -plenaria  cum  De- 
nedictione  papali  reperitur  eliam   concessa    in    Summario    Indul- 


670  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETFBUS   CONCESSIS. 

gentianim  Societalis  Jesu.  Ibi  n.  9  dicitur:  Religiosis  Societatis 
missis  a  Superioribus  ad  Missiones  peragendas,  et  quibuscumque 
fidelibus  ad  eos  accedentibus  in  qualibet  Missione  et  durante  illa., 
semel  indulgentiam  plenaiHam  cum  Benedictione  papali,  quara 
illis  miltit  Stimmus  Pontifex,  si  confessi  et  sacra  Communione 
refecti  oraverint  juxta  consuetas  intentiones.  Concessit  Paulus  V  etc. 
(Rescr.  auth.  Summ.  74,  pag.  613). 

1441.  Speciale  Breve  Apostolicum,  quo  concessae  sunt  indulgentiae 
pro  sacris  Missionibus,  quas  Patres  nostri  Ordinis  habent  in  regionihus 
Gallicae  ditioni  suhjectis. 

Emus  P.  Bernardinus  a  Portu  Eomatino,  Minister  Generalis  Ordinis 
Minorum,  Summo  Pontifici  Leoni  PP.  XIII  exposuit,  in  bonum  sacrarum 
Missionum,  quas  Fratres  sui  Ordinis  in  regionibus  Gallicae  ditioni  subjectis 
habebunt,  cessurum  esse,  si  quidem  eas  indulgentias  tam  plenarias  quam 
partiales  Christifidelibus  pro  hac  re  impertiretur,  quae  alias  a  S.  Sede 
Fratribus  Ordinis  S.  Francisci  Capuccinis  Provinciae  Ehenano-Westphalicae 
eadem  Missionum  occasione  concessae  sunt.  Summus  Pontifex  hujusmodi 
petitioni  benigne  annuit. 

Quare  omnibus  Christifidelibus  vere  poenitentibus  et  confessis  ac  S. 
Communione  refectis,  qui  coram  Cruce  erecta  in  fine  Missionum,  quas 
Fratres  Ordinis  Minorum  de  Observantia  et  Eeformatorum  in  regionibus 
Gallicae  ditioni  subjectis  existentes  peregerint,  a)  die  erectionis  ejusdem 
Crucis,  h)  die  hujusmodi  erectionis  anniversario,  vel  Dominica  proxime 
sequenti ;  insuper  diebus  festis  cj  Inventionis  et  d)  Exaltationis  SS.  Crucis 
D.  N.  J.  C,  vel  Dominica  respective  insequenti,  per  aliquod  temporis  spa- 
tium  pro  christianorum  principum  concordia,  haeresum  extirpatione,  pec- 
catorum  conversione,  ac  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione,  pias  ad  Deum 
preces  effuderint,  et  ecclesiam  parochialem  loci,  ubi  Crux  erecta  est,  devote 
visitaverint,  quo  die  praefatorum  id  egerint,  Leo  PP.  XIII  indulgentiam 
ptenariam  concessit. 

lisdem  vero  Christifidelibus,  qui  ter  sattem  concionihus  Missionum, 
ut  supra  dictum  est,  a  memoratis  Fratribus  peragendarum  interfuerint,  et 
vere  poenitentes  et  confessi  ac  S.  Communione  refecti  parochialem  loci  ec- 
clesiam,  ubi  Missio  habita  est,  devote  visitaverint,  atque  ibidem,  ut  supra 
dictum  est,  oraverint,  p)lenaria  similiter  indidgentia  tributa  est.  Quam 
quidem  indulgentiam  pro  extraneis,  etiamsi  alibi,  id  est  extra  paroeciam,  in 
qua  Missio  habetur,  sacramentalem  Confessionem  et  Communionem  faciant, 
ad  quindecim  usque  dies  post  Missionem  finitam  Summus  Pontifex  proro- 
gare  dignatus  est. 

Praeterea  omnes  Christifideles  saltem  corde  contriti,  qui  cuilihet  ex 
dictis  concionibus  devote  interfuerint,  et  quamlihet  ecclesiam  puhticam 
devote  visitaverint,  ibique  ut  supra  oraverint,  indulgentiam  septem  anno- 
rum  ct  totidem  quadragenarum  consequuntur. 


CAP.    II.   INDULGENTIAE   ORDINI    MINORUM    CONCESSAE.  G71 

Item  quoties  ante  Crucem  in  fine  Missionum  ut  supra  erectam  scptles 
Salutationcm  angcllcam  devote  recitaverint,  indulgcntlam  sex)tem  annonim 
totidemque  quadragcnanim  lucrantur. 

Tandem  quoties  fqua  vice)  ante  praefatam  Crucem  quinquies  Oratio- 
nem  dominicam  et  Salutationem  angelicam  in  honorem  SS.  Vulnerum  Chri- 
sti  pie  recitaverint,  indidgcntiam  tercentorum  dierum  assequuntur. 

Omnes  praedictae  indulgentiae  etiam  animabus  Purgatorii  per  modum 
suifragii  sunt  applicabiles.  —  Brevi  Apostolico  in  perpetuum  valituro  (Vid. 
Breve  apud  Acta  Ord.  Min.  anno  IV  1885,  pag.  1). 

1442.  Indulgentiae  pro  Doctrina  Christiana.  Fratres  Ordinis 
Minoruin  S.  Francisci  de  Observantia,  docentes  Doctrinam  Christia- 
nam,  et  Christifuleles  in  hoc  salutari  opere  eisdem  Fralribus  coo- 
perantes,  prout  eliam  ipsam  Doctrinam  audientes,  plures  hicran- 
tur  indulgentias  ex  benigna  concessione  hmocentii  PP.  XI  in  Con- 
stitulione  Pielaiis  ac  christianae  cliaritatis  (in  perpetuum  vah- 
tura)  die  30  Maji  1686,  et  sunt  sequentes : 

1.  Jndulgentia  plenaria  concessa  omnibus  et  singulis  dicti  Or- 
dinis  Fratribus,  et  aliis  universis  Christifidehbus  ubivis  locorum 
exislentibus  ac  cum  iisdem  Fratribus  ad  infrascripta  cooperantibus, 
qui  de  Superiorum  suorum  hcentia  respective,  ac  de  consensu 
Ordinariorum  locorum,  pueros  et  adultos  quoscumque  Doctrinam 
Christianam,  juxta  Decreta  Concihi  Tridentini,  docere,  vel  eidem 
(dum  docetur)  interesse  consueverint,  si  vere  poenitentes  et  con- 
fessi,  sanctissimo  Eucharistiae  Sacramento,  die  festo  (ab  iisdem 
Ordinariis  in  ecclesiis,  in  quibus  Doctrina  Christiana  docetur,  se- 
mel  in  anno)  designando,  refecti  fuerint. 

2.  Indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis  omnibus  supra- 
dictis  vere  poenitentibus  et  confessis  ac  sacra  Communione  refectis, 
vel  si  facere  id  nequiverint,  animo  contrito  nomen  Jesu,  saltem 
corde,  devote  invocaverint. 

3.  Indulgentia  septem  annorum  totidemque  quadragena- 
rmn  concessa  est  ilhs,  qui  pariter  vere  poenitentes  et  confessi, 
semel  quolihet  mense  sanctissimum  Eucharistiae  Sacramentum  sum- 
pserint. 

4.  Jndulgentiam  ducentorum  dierum  lucrantur  ilh,  qui  in 
causa  fuerint,  ut  pueri,  famuh  aut  quaevis  ahae  personae  ad  Do- 
clrinam  Christianam  eant. 

0.  Qui  diebus  Stationum  Urhis  hanc  Doctrinam  in  ecciesiis 
aut  oratoriis  de  Ordinariorum  hcentia  docuerint,  ac  etiam  illi,  qui 
ad  eamdem  discendam  accesserint,  easdem  induigentias  consequun- 


67:2  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

lur,  quas  consequerentur,  si  ecclesias  Slationum  ejusdem  Urbis  per- 
sonaliter  visitarent.  —  Easdem  eliam  indulgentias  Visitatores  Scho- 
larum  Doctrinae  hujusmodi,  qui  ex  commisso  sibi  officio  visita- 
bunt  illas  scholas,  quas  illo  die  visitare  poterunt,  consequuntur, 
si  peccala  sua  confessi  sanctissimum  Eucharistiae  Sacramentum 
sumpserint. 

G.  Indulgentiam  centiim  dierum  lucrantur  ii,  qui  diebus  fe- 
riatis  hanc  Doctrinam  Ghristianam  aut  pubhce  aut  privatim  ex- 
planaverint. 

7.  Indulgentia  septem  annorum  concessa  est  omnibus  et  sin- 
guhs  praeceptoribus,  qui  diebus  festis  discipulos  suos  ad  Doctri- 
nam  Christianam  duxerint,  illosque  illam  docuerint. 

8.  Indulgentiam  septem  annorum  consequuntur  ilU,  qui  die- 
bus  feriatis  in  propriis  schohs  eamdem  Doctrinam  explicaverint, 
aut  collationes  fecerint,  hcet  illo  die  non  intervenerint  in  ahquam 
scholam  docendi  causa. 

9.  Indulgentia  centum  dierum  concessa  est  patribus  et  ma- 
Iribusfamihas,  qui  in  suis  domibus,  hberis,  famuhs  et  famiharibus 
utriusque  sexus  Doctrinam  Christianam  simihter  exphcaverint,  lu- 
cranda  qualibet  vice  id  fecerint. 

10.  Indulgentiam  septem  annorum  lucrantur  fideles  ihi,  qui 
per  civitates,  terras  et  aha  ioca  viros,  mufieres,  aut  pueros  ad 
discendam  eamdem  Doctrinam  Christianam,  docendi  causa  convo- 
cando,  circumierint. 

11.  Indulgentiam  decem  annorum  consequuntur  illi,  qui 
eliam  extra  civitates  ad  eamdem  Doctrinam  docendam  per  castra 
et  vihas  exeunt. 

12.  Indulgentia  centum  dierum  elargita  est  etiam  omnibus 
Christifidehbus,  qui  per  mediam  horam  Doctrinae  praedictae  aut 
discendi,  aut  docendi  causa  studuerint,  aut  eidem  Doctrinae  inter- 
fuerint. 

13.  Indulgentiam  ducentorum  dierum  quahbet  vice  conse- 
quuntur  iidem  fideles,  qui  Doctrinam  praedictam  docere  solent,  si 
infirmos  visitaverint  (Vid.  Bullam  penes  Chronolog.  Ord.  Min.  Pe- 
rusini,  tom.  I,  pag.  259;  Ferraris,  verb.  Indulg,  art.  V,  n.  16; 
Minderer,  part.  II,  pag.  338). 

1443.  Advertendum  est,  laudatam  Constitutionem  indultam 
fuisse  ad  preces  Commissarii  Generahs  Ordinis  Minorum  favore 
Religiosorum  ejusdem  Ordinis.   Verum  Paulus  V,  et  deinde  Cle-      i 


CAP.   II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MlNORrM   CONCESSAE.  673 

mens  XII  et  Pius  IX  generaliter  (vid.  n.  357)  plures  indulgenlias 
concesserunt  tam  pro  docentibus,  quam  pro  discentibus  Doctri- 
nam  Clirislianam,  ut  videre  est  apud  Raccolta,  pag.  478.  Ex  his 
sequentes  commemorare  sufliciat : 

Indulgentiam  plenariam  diebus  Nalalis  Dommi,  Paschatis  et 
SS.  Pelri  et  Pauli  adultis  omnibus  concessam,  qui  assidue  pio  exer- 
cilio  sive  docendi  sive  discendi  causa  interfuerint,  dummodo  con- 
fessi,  sacra  Synaxi  reficiantur  el  ad  mentem  Pontificis  orent. 

Indulgentiam  trium  annorum  in  quoHbet  festo  B.  Mariae  Vir- 
ginis  omnibus  fidelibus  cujuscumque  aetatis,  qui  in  schohs  aut 
eeclesiis  consueverint  congregari  pro  addiscenda  Doctrina  Christiana, 
dummodo  in  dictis  festis  peccata  sua  confiteantur. 

Indulgentiam  septem  annorum,  si  iisdem  festis,  praeter  Con- 
fessionem,  etiam  sacram  Conmiunionem  receperint. 

1444.  Indulgentia  plenaria  pro  spiritualibus  exercitiis  per 
ocTiDUi  SPATIUM.  Paulus  V,  ut  supra  notatum  est  (n.  1271,  6),  in- 
dulgentiam  plenariam  concessit  omnibus  Regularibus  spirituaha 
exercitia  obeunlibus  per  decem  dies.  Verum  Alexander  VII  per  Con- 
stitutionem  Cum  sicut,  die  11  Junii  16o9,  eamdem  indulgentiam 
concessit  Fratribus  Minoribus  de  corpore  Observantiae  dicta  spiri- 
lualia  exercitia,  de  Superiorum  suorum  licentia  quandocumque 
peragentibus  per  solos  octo  dies,  sumptis  Confessionis  et  Commu- 
nionis  Sacramentis  (Vid  Constit.  apud  Ferraris,  loc.  cit.  art.  IV,  n.  9; 
Minderer,  part.  II,  pag.  337). 

1445.  Indulgentiae  pro  Oratione  mentali.  Innocentius  XII 
per  Constitutionem  incipientem  Ad  ea,  die  24  Decembris  1692, 
Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum,  qui  per  quadrantem 
horae  Orationi  mentali  vacaverint,  pro  qualibet  vice  concessit  in- 
dulgentiam  centum  dierum.  Illis  vero  qui  per  duos  quadrantes 
continuatos,  vel  saltem  per  quadrantem  horae  singulis  diebus 
et  per  totum  mensem  dabunt  operam,  et  vere  poenitentes  et  con- 
fessi  SS.  Eucharistiae  Sacramentum  sumpserint,  ac  pro  chrisliano- 
rum  principum  concordia,  haeresum  extirpatione,  ac  sanctae  Ma- 
tris  Ecclesiae  exaltatione  pias  ad  Deum  preces  effuderint,  'plena- 
riam  semel  quolibet  mense  indulgentiam,  etiam  defunctis  per 
modum  suffragii  applicabilem,  in  perpetuum  clementer  elargi- 
lus  est. 

Imo  praedictae  indulgenliae  non  solum  omnibus  et  singulis 
Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum  fuerunt  concessae,  sed 

43 


074  PARS    III.    DE   IXDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

eliain  «  aliis  ulriusqiie  sexns  personis  Ordinum  et  Congregatioiuiin 
obedienliae  seu  directioni  Ministri  Generalis  ejusdem  Ordinis,  et 
pro  tempore  subjectis,  ac  eliam  Cliristifidelibus  confratribus  et 
consororibus  quarumlibet  Confraiernitatum  et  Societatum,  sive 
sub  alio  quolibet  titulo  seu  invocatione,  tam  hacteniis  in  eorum- 
dem  Fratrum  et  Monialium  ecclesiis  canonice  erectarum,  quam  im- 
posterum  canonice  erigendarum  »,  dummodo  praefata  opera  injun- 
cta  adimpleant. 

Sciendum  quoque  est,  supra  memoralas  indulgentias  fuisse 
extensas  ad  pium  exercitium  Viae  Crucis.  «  Insuper,  subjungit 
s.  m.  Innocenlius  XII  in  citata  Bulla,  quod  Fratres  et  Moniales  ac 
utriusque  sexus  personae  hujusmodi  Orationi  mentah,  sive  (ul  di- 
citur)  Viae  Crucis  exercitio,  ad  quam,  seu  quod,  ratione  eorum 
Regulae  et  Constitulionum,  quolibet  die  tenentur,  operam  dantes, 
praedictas  omnes  et  singulas  indulgenlias  et  peccatorum  remis- 
siones...  lucrari  et  consequi  possint  et  valeant,  auctoritate  et  te- 
nore  praedictis  indulgemus  »  (Vid.  Const.  apud  Chonolog.  Ord. 
Min.  Perusini,  tom.  I,  pag.  345;  Ferraris,  verb.  fndulg.  art.  V, 
n.  17). 

Quoad  indulgentiam  pro  Oratione  mentali  a  Benedicto  XIV 
concessam  omnibus  Christifidelibus,  vid.  n.  362. 

1446,  Indulgentia  pro  renovatione  religiosae  professionis. 
Regulares  Ordinis  Minorum  de  Observantia,  qui  die  16  Aprilis 
(Festum  S.  Raphaelis  Archangeli  apud  eos),  qua  die  S.  P.  Franci- 
scus  cum  suis  sociis  professionem  in  manibus  Innocentii  III  emisit, 
suam  professionem  annuatim  renovant,  poenitentes,  confessi  ac 
sacra  Communione  refecti,  et  effundentes  ad  Deum  preces  ad  raen- 
lem  Summi  Pontificis,  lucrantur  indulgentiam  plenariam  a  Cle- 
mente  XII  die  30  Martii  1735  concessam.  Quam  quidem  indulgen- 
liam  lucrari  etiam  possunt  Moniales  nostri  Ordinis,  adimpletis  prae- 
dictis  condilionibus  (Vid.  Breve  Cum  sicut  apud  Minderer,  part.  II, 
post  n.  438,  pag.  339,  vel  in  Chronol.  Perusini,  tom.  II,  pag.  202). 

1447.  Privilegium  pro  senibus  et  infirmis  Religiosis  Ordinis 
MiNORUM.  Benedictus  XIV  benigne  concessit,  «  ut  Fratres  et  Monia- 
les  Ministri  Generalis  Ordinis  Minorum  Observantium  jurisdictioni 
subjecti,  qui  ex  causis  senectutis,  infirmitatis  ac  imbecillitaiis 
in  valetudinariis  diversantur,  visitato  oratorio  aut  sacello  in  eo- 
dem  valetudinario  existente,  indulgentias  omnes  hactenus  conces- 
sas  el  in  posterum  a  Summis   Pontificibus  concedendas   ecclesiis 


jk 


CAP.    II.    INDUr.GENTIAE  ORDINI   INIINORUM    CONCESSAE.  G75 

«jusdem  Ordinis,  liicrari  possint  el  valeant,  ac  si  ecclesiam  ejus- 
dem  Ordinis  visilarent;  reliquis  explelis  juxta  praescriptum  ex- 
plendis»  (Rescriptum  11  Sept.  1755,  apud  Ferraris,  verb. /yu/it/^. 
art.  V,  n.  S\  ;  Minderer,  part.  H,  Confer.  7,  pag.  340;  Chronolog. 
Ord.  Min.  P.  Augustini  a  Neapoli,  pag.  193). 

Similis  gralia  Religiosis  Ordinis  Minorum  Capuccinorum  fuerat 
jam  pridem  concessa  a  Benedicto  XIII  sub  die  24  Apribs  1725 
(Chronolog.  loc.  cit.). 

1448.  Imo  Religiosi  et  Moniales  infirmi  et  convalescentes  in 
cubiculo  aul  infirmilorio,  et  etiam  in  lecto,  si  commode  aliter  fa- 
cere  non  possint,  dicendo  quinque  Paler  noster  et  quinque  Ave 
Maria,  et  orando  pro  exaUatione  S.  Matris  Ecclesiae  etc,  lucra- 
bunlur  easdem  indulgentias,  quas  lucrati  fuissent,  visitando  pro- 
priam  suam  eccl^siam  (Ex  Summario  Indulg.  Ord.  Seraph.  apud 
Rescr.  aut/i.  pag.  386,  4°). 

Habelur  insuper  in  citato  loco  n.  52 :  « Infirmi  et  decrepiti, 
qui  non  possunt  adire  ecclesiam,  lucrantur  indulgentias  in  cella 
sua  ex  concessione  Sixti  IV,  Pauli  V,  et  ex  privilegio  Clementis 
VIII  ad  instantiam  Rmi  P.  Fr.  Joannis  Baptistae  de  Molles,  Com- 
missarii  Generalis,  in  infirmitorio.  Fratres  et  Moniales,  qui  opem 
ferunt  curandis  infirmis,  visitando  capellam  aut  oratorium  infir- 
milorii  aut  conventus,  lucrantur  indulgentias  sicut  alii  Religiosi 
assistenles  in  eodem  conventu», 

1449.  Quoad  onus  recitandi  divinum  Officium  dicitur  (Ibid. 
D.  44).  «  Fralres  Minores  et  Moniales,  quando  sunt  infirmi,  possunt 
dicere  septem  Ave  Maria  el  unum  Pater  noster  loco  Officii  divini, 
aut  quid  aliud  sibi  assignatum  a  Confessario  suo,  et  si  infirmitas 
sit  gravis,  et  medicus  ita  judicaverit,  ne  ad  lioc  quidem  erunt 
obligati,  sed  sufficiet  soia  intentio,  qua  velint  iliud  recitare». 

§  VI. 

INDULGENTIAE  CONCESSAE  BENEFACTORIBUS  ORDINIS  MINORUM. 

1450.  Non  semel  postulatum  est,  an  et  quibusnam  indulgentiis 
gaudeant  Benefactores  Ordinis  Seraphici.  Cui  petitioni  respondctur: 
1**  quod  Benefacloribus  Ordinis  Minorum  et  etiam  aliorum  Ordinum 
regularium,  praesertim  IMendicanlium,  fuerunt  proculdubio  concessae 
nonnullae  indulgentiae,  ut  Scriplores  dictorum  Ordinum  referunt. 


C)76  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

et  ut  ex  dicendis  apparebit;  2''  quod  relate  ad   quaesitum:   quae 
et  qiiot  sint  hujusmodi  indulgentiae,  res  non  facile  definiri  potest. 

1451.  Porro,  inter  indulgentias  Benefactoribus  Ordinum  regula- 
rium  olim  elargitas  recenseri  possunt  illae,  quae  datae  sunt  'porTi- 
gentibus  manus  adjut^nces  ad  fabricam  ecclesiarum  Ordinum.  At 
hujusmodi  indulgentiae,  quae  etiam  quaestuandi  facultatem  quo- 
modolibet  continent,  revocatae  fuerunt  a  S.  Pio  V  celebri  Constitu- 
tione  Etsi  Dominici  gregis  sexto  idus  Februarii  1367.  Unde  Le- 
zana  scribit:  «  Hic  autem  notandum,  quod  licet  plures  Summi  Pon- 
tifices  intuitu  religiosorum  Ordinum  plures  quoque  et  varias  in- 
dulgentias  concesserint,  eleemosynas,  opera  charitatis,  seu  pietatis, 
vel  manus  adjutrices  illis  exhibentibus,  ut  constat  pro  Carmelitis 
ex  Sixto  IV...,  nihilominus,  quia  Pius  V  in  Bulla  Etsi  Dominici 
gregis,  anno  1567...  revocavit  oranes  indulgenti^s,  pro  quibus  con- 
sequendis  manus  adjutrices  poriHgendae  sunt..,,  ideo  tales  indul- 
gentiae  hoc  tempore  invahdae  sunt,  ut  etiam  notarunt  Navarrus 
et  Stratius  »  (Summa  Quaestionum,  tom.  II,  verb.  Indulg.  quoad 
Regulares,  n.  14). 

1452.  Indulgentiae  quae  adhuc  vigent  favore  Benefactorum 
Ordinis.  Posthabitis  indulgentiis,  quae  olim  a  Summis  Pontificibus 
fuerunt  concessae  Benefactoribus  manus  adjutrices  porrigentibus, 
utpole  revocatis ;  relictis  iilis,  quae  a  variis  Auctoribus  asseruntur 
iisdem  Benefactoribus  elargitae,  utpote  quae  ex  indubiis  documentis 
constare  non  videntur,  contenti  erimus  hic  eas  tantum  transcri- 
bere,  quae  reperiuntur  insertae  in  authentico  Summario  Indulgen- 
tiarum  Ordinis  Seraphici,  aliquid  postea  addendo  de  indulgentiis 
speciahter  concessis  Syndicis  Apostolicis  Conventuum  Fratrum  Mi- 
norum.  Igitur  in  dicto  Summario  penes  Rescripta  authenticay 
pag.  899,  sequentia  habentur: 

5o°  «  Indulgentiae  concessae  Advocatis.  Advocati  ecclesiarum, 
conventuum  et  monasteriorum  dictorum  Ordinum  ex  concessione 
Martini  IV  lucrantur  indulgentiam  centum  annorum.  Ferraris. 

56^  «  Indulgentiae  concessae  Procuratoribus.  Procuratores, 
qui  adjuvant  et  defendunt  monasteria  et  loca  praefata,  ex  conces- 
sione  Martini  IV  lucrantur  indulgentiam  centum  annorum. 

«  Insuper  Innocentius  VIII  concedit,  ut  dicti  Procuratores  et 
eorum  substituti,  filii,  patres,  matres,  uxores,  sorores  et  fratres 
diebus  Stationum  Urbis  Romae,  dicendo  in  ecclesia  praefatorum 
Ordinum  quinque  Pater  noster  et   quinque   Ave  Maria,   Deum 


CAP.   II.    INDULGENTIAE  ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  677 

orando  pro  felici  statu  S.  Ecclesiae,  luo^entur  easdem  indulgentias, 
ac  si  visitarent  ecclesias  Urbis  Romae,  in  qiiibus  babentur  dictae 
Stationes.  Ferraris. 

08°  «  Indulgentiae  concessae  Medicis  dictorum  Ordinum.  Me- 
dici  Conventuum  dictorum  Ordinum  cum  eorum  filiis,  filiabus, 
uxoribus,  sororibus,  fratribus,  patribus  et  matribus  lucrantur  sin- 
guli  eorum,  ex  concessione  Alexandri  VI,  indulgentiam  centum 
annorum,  et  insuper  omnes  indulgentias  et  stationes,  quas  lu- 
crantur  Religiosi  Minores  et  Moniales,  dicendo  tamen  quinque  Pater 
nosler  et  quinque  Ave  Maria  pro  feiici  statu  S.  Ecclesiae,  et  lu- 
crantur  dictas  indulgentias  vi  particularis  privilegii  Innocentii  VIII 
concessi  Procuratoribus,  et  applicati  dictis  Medicis  per  supradictum 
Alexandrum  VI  ».  Hucusque  Rescripta  auth.m  Summario  Ordinis 
Minorum. 

1453.  Collige  ex  dictis,  quod  tum  Advocati,  tum  Procura- 
tores,  lum  Medici  Conventuum  et  monasteriorum  Ordinis  Minorum 
lucrari  possunt,  pari  jure,  indulgentiam  centum  annorum,  ac  ideo 
in  hoc  praedicti  Advocati,  Procuratores  et  Medici  pares  sunt.  Re- 
lale  aulem  ad  indulgentias  Stationum  Urhis,  visitando  ecclesias 
Ordinis,  in  iisque  orando  ut  supra,  comprehenduntur  in  conces- 
sione  Procuratores  et  Medici,  non  vero  Advocati,  nisi  forte  sub 
denominatione  Procuratorum  intelligi  velint  etiam  Advocati,  qui 
non  secus  ac  Procuratores  adjuvant  et  defendunt  monasteria  et 
loca  praefata. 

1454.  Verum,  in  relatis  verbis  Summarii  non  determinatur 
nec  quando,  nec  quoties  praefatae  indulgentiae  acquiri  possint  a 
memoratis  Benefactoribus.  Porro  quoad  indulgentias  Stationum  Urbis 
facili  negotio  respondetur,  eas  acquiri  posse  diebus  in  Missali  Ro- 
mano  descriptis;  hoc  est  enim  de  regula  generali.  Quoad  vero 
indulgentiam  centum  annorum,  nos  putamus  eam  lucrari  posse 
singuhs  annis  semel  tantum.  Ita  etiam  Ferraris  refert  loco  supra 
citato  n.  36). 

1455.  Dubitari  eliam  potest,  an  dictis  indulgentiis  gaudeant 
tantum  Benefactores  Ordinis  Minorum,  vel  potius  eliam  Benefactores 
aliornm  Ordinum  regularium  ?  Si  conferantur  verba  Summarii  in- 
dulgenliarum  Ordinis  Seraphici  superius  adducta,  cum  iis  quae 
describuniur  sub  n.  03"  ejusdem  Summarii,  inferri  posse  videtur, 
eodem  indulgenliarum  thesauro  frui  Benefactores  aliorum  Ordinum 
regularium,  maxime  Mendicantium.   Et   revera  ibi   est   sermo  de 


678  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Advocalis  ecclesiarum  et  Conventuum  dictorum  Ordinum;  de  Pro- 
curntoribus  qui  defendunt  loca  praefata;  de  Medicis  Conventuum 
dictorum  Ordinum.  Quinam  sunt  isti  Ordines?  Videtur  respon- 
dendum,  esse  illos  qui  generice  commemorantur  sub  citato  n.  53°, 
ubi  haec  leguntur:  «  Nola,  Religiosos  et  Moniales  aliorum  Institu- 
torum  religiosorum  gaudere  omnibuspraedictis  indulgentiis  etc. ». 
Confirmatnr  ex  authentico  Summario  Cincturatorum  S.  Augustini 
et  S.  Monicae,  ubi  (Rescr.  auth.  pag.  513,  n.  38)  haec  leguntur: 
«  Corrigiatis  (seu  Cincturatis)  actu  Procuratoribus  Ordinis  aut 
Confraternitatis  conceduntur  centum  anni  indidgentiae,  et  si  re- 
citabunt  quinque  Pater  et  Ave  loco  eleemosynae,  acquirent  indul- 
gentiam  quadraginta  annorum^y.  Huc  addendum  privilegium  am- 
phssimae  communicationis  inter  Ordines  regulares,  et  speciah  modo 
inter  Ordines  Mendicantes,  quo  quidem  ohm  utebantur  Regulares, 

1456.  Indulgentiae  Syndicis  Apostolicis  Ordinis  Minorum 
specialiter  concessae  (1).  Ut  Regulae  puritas  in  Ordine  Fratrum 
Minorum  de  Observantia  vigeret  et  magis  augeretur,  Fralresque 
ipsius  Ordinis  ab  omni  dominio  et  proprietate  aheni  conservarentur, 
Summi  Pontifices  statuerunt  et  ordinarunt,  ut  unicuique  Conventui 
dicti  Ordinis  unus  Procurator  sive  Syndicus  Apostolicus,  qui 
nomine  Romanae  Ecclesiae  omnes  eleemosynas  tam  pecuniarias, 
quam  aliarum  rerum  coHigere,  iHasque  in  necessitates  Fratrum 
praefalorum  apphcare  deberet. 

1457.  Jam  vero  hujusmodi  Syndicos  intuitu  laborum,  quos 
continuo  in  Fratrum  beneficium  sustinent,  maximeque  transactis 
temporibus  sustinebant,  S.  Sedes  spirituahbus  favoribus  decoravit. 
Reliclis  ceteris  privilegiis,  quibus  hujusmodi  Syndici  a  Summis 
Pontificibus  ohm  ditati  fuerant,  sermo  hmitatur  in  praesenti  ad 
indulgentias,  quibus  praedicti  Syndici  frui  possunt.  Dicimus  proinde 
Syndicos  (qui  in  documentis  S.  Sedis  vocantur  etiam  Procuratores) 
Conventuum  Ordinis  Fratrum  Minorum  legitime  institutos,  gaudere 
iisdem  indulgentiis,  quibus  gaudent  ipsi  Fratres  Minores,  idque 
ex  concessione  Summi  Pontificis  Clementis  VII  per  Litteras  in  forma 


(1)  iNe  cogamur  terere  tempus  in  citationibus,  advertimus  documenta  quae 
hic  afferuntur  vel  simpliciter  innuuntur  videri  possunt  apud  Kazenberger  in  Sup-       I 
plem.  Theol.  Mor.  P.    Sporer,    n.    107,   pag.   74;  Matthaeucci,   Officialis  Curiae 
Ecclesiast.  cap.  51 ;  Ferraris,  verb.  Indul/jentia,  art.  V,  n.  35,  et  verb.  Syndicus, 
ubi  lector  plura  inveniet;  Chronol.  Ord.  Min.  Perusini,  tom.  If,  pag.  462. 


CAP.   II.    INDrLGENTIAE   ORDINI    MINORUM    CONCESSAE.  679 

Rrevis,  incip.  Diun  consideramus,  de  die  16  Apr.  1526,  qnarum 
tenor  est  sequens: 

«  Dum  consideramus  assiduos  labores  et  vigilias,  quos  dilecti 
filii  Syndici  et  Procuratores  domorum  et  monasteriorum  Fratrum 
Minorum  S.  Francisci  Hegularis  Observantiae  et  Monialium  S.  Clarae, 
Conceptionis,  Annuntiationis  Ordinum,  et  Sororum  terliae  regulae 
S.  Francisci  sustinere  non  cessant,  merito  nos  obligont,  ut  ani- 
marum  suarum  saluti  consulamus... 

«  Idcirco  uni  Syndico  et  Procuralori  hujusmodi,  cum  illius 
uxore  et  liberis,  praesenti  et  futuro,  singulae  domui  et  monasterio 
praedictis  pro  tempore  servientibus,  quod  de  cetero  perpetuis  futuris 
lemporibus,  ipsi  et  eorum  quilibet,  omnibus  et  singulis  indulgentiis 
et  peccatorum  remissionibus,  favoribus  et  gratiis,  quibus  Fratres 
Ordinis  Observantiae  praedictorum  utuntur,  potiuntur  et  gaudent, 
seu  uti,  potiri  et  gaudere  possiiit  et  valeant...  auctoritate  Aposto- 
lica  concedimus  et  indulgemus  ». 

Litterae  Apostolicae  Clementis  Vll,  nec  non  plura  Decreta  SS. 
Romanarum  Congregationum  edita  in  favorem  privilegiorum,  quibus 
gaudent  Syndici  Apostolici  nostri  Ordinis,  confirmatae  sunt  a  Be- 
nedicto  XIV,  Brevi  Exponi  Nobis  de  die  25  Maji  1751,  quod  per 
extensum  refertur  a  P.  Carolo  Maria  Perusini  in  Chronolog.  Ordinis 
Minorum,  tom.  II,  pag.  462-463.  Inter  privilegia  Syndicis  Conven- 
luum  Ordinis  Minorum  a  S.  Sede  concessa,  illud  singulare  erat, 
quod  ipsi  gaudere  debebant  pjivilegio  fori,  tam  in  causis  civili- 
bus,  quam  in  criminalibus  et  mixtis. 

1458.  Cum  praefatae  indulgentiae  a  S.  Sede  communicentur 
Syndicis  intuitu  laborum,  quos  continuo  in  Fratrum  beneficium 
sustinent,  consequi  videtur,  quod  illi  Syndici,  qui,  titulo  Syndici 
Apostolici  contenti,  nullum  laborem  sustinent  -aut  sustinere  volunt 
in  beneficium  Fratrum,  jus  non  habeant  ad  praefatas  indulgentias 
assequendas  (1). 


(I)  A  Scriptoribus  Franciscanis  commemoranlur  ctiam  indulgentiae  concessae 
fideUbus,  qui  moriuntur  cum  habitu  Fratrum  Minorum.  Clcmens  IV,  scribunt, 
concessit  morioniibus  cum  habitu  Fratrum  Minorum,  et  qui  cum  co  elegerint 
>epeliri,  remissionem  tertiae  partis  poenae  lempoialis  illis  debitac  propter  sua 
peccata.  Irlem  concesserunt  Nicolaus  111  et  Urbanus  V.  Alcxander  VI  exlendit  eam- 
(lcm  indulgcnliam  ad  mulieres  suscipientes  ante  mortem  vel  post  morlem  habitum 
S.  Clar.ie.  —  Leo  X  concessit  insupcr  indulgcntiam  plenariam  iisdcm  tldelibus 
in  dicto  habitu  morienlibus  et  sepeliri  eligentibus,  et  declaravit  suflicere  habitum 


680  PARS   m.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS  CONCESSIS. 

§  vii. 

INDULGENTIAE  CONCESSAE  ALUMNIS  ET  BENEFACTORIBUS 
COLLEGIORUM  SERAPHICORUM. 

1459.  Summus  Pontifex  Leo  XIll  ad  preces  Rmi  P.  Bernar- 
dini  a  Portu  Romatino  Ministri  Generalis  Ordinis  Minorum,  in  Brevi 
eidem  dato  sub  die  14  Januarii  1879  fin  pe?yetuum  valituro), 
non  solum  laudat  et  approbat  Coiiegia  Seraphica,  quae  etiam  Pro- 
bandatus  nuncupantur,  sed  insuper  indulgentias  eisdem  ac  eorum- 
dem  benefactoribus  elargiri  benigne  dignatur.  Ait  enim  : 

Exponendum  Nobis  curavit  dilectus  filius  Fr.  Bernardinus  a 
Portu  Romatino,  Minister  Generalis  Fratrum  Ordinis  Minorum  S. 
Francisci  de  Observantia,  in  nonnullis  Italiae  Galliaeque  provinciis 
ejusdem  Ordinis,  Gollegia  fuisse  piis  fidelium  elargitionibus  erecta, 
recipiendis  instituendisque  adolescenlibus,  qui  ad  religiosae  vitae 
rationem  ineundam  vocari  videantur.  Jam  vero  Nos,  ut  opus  tam 
pium,  quod  fide  et  charitale  suadente  inchoatum  est,  feliciter  con- 
firmetur  et  crescat,  et  crebros  nanciscatur  sufifragatores,  de  omni- 
potentis  Dei  misericordia...  omnibus  atque  singulis  Christifideli- 
bus  in  praefatis  Collegiis  degentibus,  et  illis  qui  erga  eadem 
Collegia  benefecerint...  indulgentias...  concedimus...  (Vid.  Breve 
apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  III,  pag.  33). 

1460.  Indulgentiae  a  Summo  Pontifice  memorato  Brevi  con- 
cessae,  tres  sunt: 

1°  Plenaria  in  cujuslibet  eorum  mortis  articulo,  si  vere  poe- 
nilentes  et  confessi,  ac  sacra  Communione  refecti,  vel,  quatenus  id 


praediclum  petere  ac  super  se  usque  ad  mortem  habere,  ac  in  eo  sepeliri,  etiamsi 
ante  mortem  non  induatur. 

Ad  lucrandas  tamen  has  induigentias  necesse  esl  recipere  taiem  habitum  a 
Guardianis  seu  aliis  Praelatis  Superioribus,  vel  ab  aliis  ad  id  destinatis.  Unde 
praedictum  habitum  dare  non  potest  subditus,  neque  Confessarius  Monialium, 
neque  quivis  alius,  nisi  id  sibi  a  Praelato  fuerit  concessum  (Ferraris,  verb.  Indulg. 
art.  V,  n.  38;  Gaudentius  Kerckove,  Commentarii  in  Generalia  Statula  Ord.  S. 
Francisci  etc.  cap.  4,  paragr.  3;  Lantusca,  Theatr.  Regularium,  verb.  Eabilus). 

In  Summario  Indulgentiarum  Confratrum  S.  Cincturae  legitur:  cuilibet  e  fide' 
libus,  qui  moriatur  cum  habitu  Augustiniano,  si  elegerit  sepeliri  cum  eodem 
habitu,  remittitur  quarta  pars  poenae  temporalis  illi  debitae  propter  sua  pec- 
cata  (Rescr.  auth.  pag.  514-515,  n.  44). 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   iMINORUM   CONCESSAE.  G81 

facere  neqiiiverint,  saltem  contriti,  nomen  Jesu  ore,  si  poluerint,  sin 
minus  corde  devote  invocaverint. 

2°  Plenaria,  die  quo  adolescentes  Gollegiorum  alumni  sacram 
Ordinis  vestem  rite  assument,  servatis  conditionibus  quas  modo 
indicabimus. 

Z""  Plenaria,  die  festo  Praesentationis  B.  Mariae  Virginis  Im- 
maculatae  a  primis  Vesperis  usque  ad  occasum  solis  diei  hujus- 
modi,  servatis  pariter  conditionibus  praescriptis. 

Conditiones  pro  acquirendis  his  duabus  postremis  indulgen- 
tiis  plenariis  sunt :  Confessio,  Communio,  devota  visitatio  singu- 
lis  annis  ecclesiae  seu  oratorii  propiii  Collegii,  aut  propriae  cu- 
jusque  parochialis  ecclesiae,  nec  non  piae  preces  pro  consuetis 
finibus,  nempe  pro  christianorum  principum  concordia,  haeresum 
exlirpalione,  peccatorum  conversione,  ac  sanctae  Matris  Ecclesiae 
exaltalione. 

1461.  Persoiuie,  quibus  jus  est  lucrandi  praedictas  indul- 
gentias,  in  eodem  Apostohco  Brevi  indicantur,  scihcet :  Omnes  at- 
que  singuli  Christifideles  in  praefatis  Collegiis  degentes,  et  illi, 
qui  erga  eadem  Collegia  benefecerint.  Quare  istiusmodi  indulgen- 
tiarum  participes  sunt  personae  sequentes : 

a)  Omnes  et  singuh  juvenes  postulantes  seu  probandi  in 
Cohegio  Seraphico  degentes ; 

b)  Omnes  Rectores,  Magistri,  Fratres  Laici,  et  ahi  si  qui 
sint  ibi  degentes,  ad  servitium  et  in  bonum  Collegii  legitime  de- 
slinati.  Nam  hi  quoque  sunt  fideles  ibi  viventes,  et  erga  Cohegia 
Seraphica  benefacientes. 

c)  Omnes  Christifideles,  qui  erga  eadem  Collegia  Seraphica 
benefecerint,  sive  ea  eleemosynis  adjuvando,  sive  conlra  adversa- 
rios  defendendo,  sive  aha  quaecumque  charitatis  opera  in  eorum- 
dem  bonum  exercendo;  uno  verbo :  omnes  Benefactores,  dum- 
modo,  ul  dictum  est,  injuncta  opera  seu  conditiones  supra  descri- 
ptas  adimpleant  diebus  in  Brevi  Apostohco  statutis,  videhcet  die 
quo  adolescentes  CoHegiorum  sacram  Ordinis  vestem  rite  assument, 
et  die  festo  Praesentationis  B.  Mariae  Virginis. 

1462.  Verum  Apostohcum  Breve  pluries  memoratum  ad  Col- 
legia  in  provinciis  Itahae  et  GaUiae  erecta  hmitatur.  Erectis  postea 
hujusmodi  CoUegiis  in  ahis  etiam  Ordinis  provinciis  exlra  Itaham 
et  Gahiam,  Procuralor  Generahs  Ordinis  supphces  htteras  Snmmo 
Pontifici  Leoni  Xlll  porrexit,  ut  dignaretur  praefatas  indulgentias 


G8:2  PARS   IH.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

exlendere  ad  omnia  Collegia  Seraphica,  quae  hodie  jam  reperiun- 
lur  erecta  vel  in  poslerum  erigentur. 

Summus  Pontifex  in  audientia  habita  die  17  Decembris  1892 
a  Secretario  S.  Congregationis  Indulgentiarum  «  benigne  concessit 
extensionem  omnium  indulgentiarum  in  precibus  recensilarum  pro 
Alumnis  omnium  Collegiorum  Seraphicorum  modo  existentium 
extra  Ilaham  et  Galliam,  vel  in  poslerum  erigendorum.  Pro  Be- 
nefactorlbus  vero  exlensionem  indulgentiae  plenariae  tantum  in 
mortis  articulo,  servata  in  reliquis  forma  et  tenore  Litterarum 
Apostolicarum  d.  d.  14  Januai'ii  1879.  Praesenti  m  perpe^itwm  va- 
lituro...  »  (Vid.  Acla  Ord.  Min.  ann.  XII,  pag.  17). 

1463.  Extensio  igitur  indulgentiarum  in  Brevi  anni  1879  re- 
censitarum  est  plena  pro  Alumnis  omnium  Collegiorum  Seraphi- 
coruin  ubique  locorum  existenlium  vel  in  posterum  erigendorum; 
non  ita  pro  Benefactoribus ,  quibus  conceditur  tantum  indulgentia 
plenaria  in  articulo  mortis,  firmis  lamen  remanentibus  aliis  in- 
dulgentiis  per  Breve  Exponendum  anni  1879  concessis  Benefacto- 
ribus  Collegiorum  in  Italia  et  in  Gallia  existentium. 

1464.  Monitum.  Ex  eo  quod  in  festo  Praesentationis  B.  Ma- 
riae  Virginis  Immaculatae,  die  21  Novembris,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  est,  adimpletis  conditionibus,  omnibus  Postulanti- 
bus  seu  Probandis,  qui  ad  Ordinem  praesentantur  eique  offerun- 
tur,  congruum  videtur,  ut  hujusmodi  dies  festus,  ab  ipso  Summo 
Pontifice  fere  ut  principalis  pro  iisdem  Alumnis  tacite  designa- 
tus,  cum  certa  quadam  solemnitate  in  omnibus  Collegiis  Sera- 
phicis  celebretur.  De  hoc  vi-deant  Superiores,  Rectores  ac  Magistri 
Postulantium. 

§  VIII. 

INDULGENTIA  PLENARIA  ECCLESIIS  ORDINUM  MINORUM  CONCESSA 
PRO  CERTIS  DIEBUS  IN  SUMMARIO  NON  ADNOTATIS. 

1465.  Indulgentia  plenaria  concessa  omnibus  Christifidelibus, 
ECCLESias  Fran.ciscalis  Ordinis  visitantibus  in  festo  Immagulatae 
CoNCEPTiONis  B.  Mariae  Virginis. 

Benedictus  PP.  XIII,  Brevi  Ad  augendam,  die  12  Decembris 
1729,  omnibus  Chrislifidelibus  vere  poenitentibus  et  confessis,  ac 
sacra  Communione  refectis,  qui  aliquam  ex  ecclesiis  lam  Fratrum 


CAP.    II.   INDULGENTIAE   ORDINI   MINOHU.M    CONCESSAE.  683 

Minorum  S.  Francisci  de  Observanlia  ac  Reformatorum  nuncupalo- 
rum,  quam  Monialium  dicti  Ordinis  ubicumquc  existentium  die 
festo  Conceptionis  B.  Mariae  Virginis  Immaculatae  a  primis  Vespe- 
ris  usque  ad  solis  occasum  diei  hujusmodi  singulis  annis  devote 
visilaverint,  et  ibi  pro  christianorum  principum  concordia,  haere- 
sum  extirpatione,  ac  sanctae  Matris  Ecclesiae  exaltatione  pias  ad 
Deum  preces  effuderint,  plenariam  indulgeniiam  in  perpetuum  be- 
nigne  concessit  (Acta  Ord.  Min.  ann.  XII,  pag.  17,  ex  Archivo  Ordinis). 

1466.  Praefata  indulgentia  plenaria  In  ccclesus  Mlnorum  Conven- 
tuaUum  extensa  est  in  perpetuiim  ad  totam  Octavam  ejusdem  Immaculatae 
Conceptionis,  semel  tantum  lucranda  spatio  octidui  ab  omnibus  Cliristifideli- 
bus  confessis  ac  sacra  Communione  refectis,  aliquam  ecclesiam  ejusdem  Or- 
diuis  visitantibus  (Clemens  XIII,  Eescr.  S.  C.  I.  30  Nov.  1762;  apud 
Bescr.  auth.  N.  210). 

1467.  Indulgentia  plenaria  qualibet  feria  tertia  (S.  Anto- 
Nio  Patavino  dicata)  in  ecclesiis  Fratrum  Minorum,  exposito 
SS.  Sacramento. 

Suminus  Ponlifex  Leo  XUI  per  Breve  Ad  augendam  de  die 
3  Juhi  1894,  omnibus  Christifidelibus  yere  poenitentibus  et  con- 
fessis  ac  S.  Communione  refectis,  qui  expositioni  SS.  Sacramenti 
in  ecclesiis  Fratrum  Ordinis  Mmorum  S.  Francisci  cujusvis  orbis 
provinciae,  singulis  feriis  tertiis  anni  haberi  solitae,  per  aliquod 
temporis  spatium  devote  interfuerint,  atque  ibi  pro  christianorum 
principum  concordia,  haeresum  extirpatione,  peccatorum  conver- 
sione,  ac  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione  pias  ad  Deum  preces  ef- 
fuderint;  rjua  /erza  praedictarum  id  egev\n{,plenariamindulgen- 
tiam,  defunclis  quoque  applicabilem,  benigne  in  perpetuum  con- 
cessit  (Vid.  Acta  Ord.  Min.  ann.  XIII,  pag.  117). 

Nolandum  est,  ecclesias  Fratrum  Minorum  de  Observantia  He- 
collectorum  provinciarum  Germaniae  et  Belgii  jamdiu  gaudere,  per 
Breve  Clementis  XIII,  de  die  28  Martii  1763,  praedicto  privilegio 
sub  iisdem  conditionibus  (Ghronolog.  Ord.  P.  Augustini  a  Neapoli, 
pag.  oOO). 

Modo  vero  omnes  ecclesiae  Ordinis,  dummodo  die  Martis 
SSmi  Sacramenti  per  aliquod  temporis  spatium  Expositio  fiat,  ea- 
dem  gratia  frui  possunt. 

Condiliones  ad  lucrandam  plenariam  indulgenliam,  ut  ex  dictis 
patel,  sunt  Confessio,  Communio  et  preces  per  aliquod   temporis 


684  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

spatium  ante  SS.  Sacramentum  expositum  fundendae  pro  consuetis 
finibus. 

1468.  Indulgentia  plenaria  concessa  omnibus  Christifideli- 
Bus  ecclesias  Franciscales  visitantibus  in  festo  S.  Agnetis  Assi- 
siensis.  Novissimum  Rescriptura  in  extensum  damus. 

Beatissime  Pater, 

Pater  Raphael  ab  Aureliaco  Procurator  Generalis  Ordinis  Mi- 
norum  ad  pedes  Sanctitatis  Tuae  provolutus,  humillime  gratiam 
implorat,  qua  omnes  utriusque  sexus  Christifideles,  qui  peracta 
Confessione  et  sacra  Comunione  refecti  qualemcumque  Franciscalem 
ecclesiam  a  primis  Vesperis  visitaverint  in  festo  sanctae  Agnetis 
Assisiensis,  die  16  Novembris,  indulgentiam  plenariam  lucrari 
valeant. 

Pro  qua  gratia  etc. 

S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita,  utendo 
facultatibus  a  SSmo  Dno  N.  Leone  PP.  XIII  sibi  specialiter  tributis, 
omnibus  utriusque  sexus  Christifidehbus,  qui  vere  poenitentes,  con- 
fessi  ac  S.  Synaxi  refecti  a  primis  Vesperis  diei  ad  occasum  solis 
diei  16  Novembris  in  festo  S.  Agnetis  Assis.  aliquam  ecclesiam 
Ordinis  S.  Francisci  devote  visilaverint  et  aiiquandiu  ad  meniem 
Sanctitatis  Suae  pie  oraverint,  plenariam  indulgentiam  benigne  con- 
cessit.  Praesenti  in  'perpetiium  vaUturo  absque  ulla  Brevis  expe- 
ditione.  Contrariis  non  obstanlibus  quibuscumque, 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  C.  die  2  Septem- 
bris  1895. 

L.  Card.  Bonaparte. 
-j-  A.  Archiep.  Nicopolitan.,  Secret. 


§  IX. 


indulgentia  plenaria  concessaomnibus  christifidelibus  ecclesias 
ordinis  minorum  visitantibus  in  festis  ejusdem  ordinis. 

1469.  1.  Mense   Januario.    Die  16,  pro  festo   SS.  Protomar- 
tyrum  Ordinis   Minorum   Berardi,  Petri   et  Sociorum,   indulgentia 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINl   .MINORUM   CONCESSAE.  685 

plenaria  concessa  a  Benedicto  XIV,  Decreto  Sanclissimus  18  Octo- 
bris  174-1. 

2.  Die  30,  S.  Hyacinlhae  de  Mariscottis  V'irg.  3.  0.,  indulgen- 
tia  plenaria  concessa  a  Pio  VII,  Brevi  Ad  augendam  17  Novem- 
bris  1807. 

3.  Die  31,  B.  Ludovicae  de  Albertonibus  Vid.  3.  0.  Haec  indulgen- 
tia  plenaria  erat  ad  tempus,  nempe  ad  quatuordecim  annos  concessa, 
quae  proinde  elapso  tempore  in  concessione  praefinito,  confirmatione 
indigebat.  Pius  IX  die  8  Augusti  1862  in  pe^yetuum  concessit. 

4.  Mense  Fehruario.  Die  o,  SS.  Petri-Baptistae  et  Sociorum 
Martyrum  Japonensium,  indulgentia  plenaria  concessa  a  Clemente 
XH,  Brevi  Injunctae  Nobis  13  Julii  1739. 

0.  Die  22,  S.  Margaritae  de  Cortona  3.  0.,  indulgentia  plena- 
ria  concessa  a  Benedicto  XIII,  Brevi  Redemptoris  26  Julii  1728. 

6.  Mense  Martio.  Die  o,  S.  Joannis-Josephi  de  Cruce,  indui- 
gentia  plenaria  concessa  a  Gregorio  XVI,  Brevi  Inclytum  S.  Fran- 
cisci  Ordinem  21  Februarii  1841. 

7.  Die  6,  S.  Coletae  Virg.,  indulgentia  plenaria  pro  vivis  et 
defunctis  concessa  a  Pio  VII,  Brevi  Ad  augendam  13  Julii  1807. 

8.  Die  9,  S.  Catharinae  de  Bononia,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  a  Clemente  XI,  Brevi  Redemptoris  21  Martii  1714. 

9.  Mense  Aprili.  Die  3,  S.  Benedicti  a  S.  Philadelpho  (S.  Fra- 
tello),  indulgentia  plenaria  concessa  a  Pio  VII,  Brevi  Ad  augendam 
17  Novembris  1807. 

10.  Mense  Majo.  Die  13,  S.  Petri  Regalati,  indulgentia  plena- 
ria  concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Redemptoris,  23  Augusti  1746. 

11.  Die  17,  S.  Paschalis  Baylon,  indulgentia  plenaria  concessa 
ab  Alexandro  VIII,  Brevi  Redemptoris,  7  Decembris  1690. 

12.  Die  20,  S.  Bernardini  Senensis,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  a  Sixto  V,  Brevi  Cum  a  primaeva  institutione  28  Septem- 
bris  1585. 

13.  Mense  Jiinio.  Die  13,  S.  Antonii  a  Padua,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Sixto  V,  Brevi  Cum  a  primaeva  institutione  28 
Septembris  1585. 

14.  Die  19,  B.  Michelinae  a  Pisauro,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  a  Clemente  XII,  Brevi  Ad  augendam  27  Septembris  1737. 

15.  Mense  Julio.  Die  9,  SS.  Nicolai  et  Soc.  Mm.  Gorcomien- 
sium,  indulgenlia  plenaria  concessa  a  Benedicto  XIII,  Brevi  Ad  au- 
gendam  6  Decembris  1728. 


Hk 


686  PARS   III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

16.  Die  14,  S.  Bonaventurae  Doct.  Seraphici,  indulgenlia  ple- 
naria  concessa  a  Sixto  V,  Brevi  Cian  a  primaeva  inslitutione  28 
Seplembris  lo8o. 

17.  Die  24,  S.  PYancisci  Solani,  indulgentia  plenaria  concessa 
a  Benediclo  XIII,  Brevi  Bedemptoris  14  Augusti  1727. 

18.  Mense  Augusto.  Die  2,  Indulgentia  Portiunculae,  vulgo 
del  Perdono,  a  D.  N.  Jesu  Christo  Seraphico  P.  N.  S.  Francisco 
concessa  et  ab  Honorio  PP.  III  anno  1223  in  perpeluum  conhrmata. 

19.  Die  12,  S.  Clarae  Virginis,  indulgentia  plenaria  concessa 
a  Sixto  V,  Brevi  Cum  a  primaeva  institutione  28  Septembris  1585. 

20.  Die  19,  S.  Ludovici  Episcopi,  indulgentia  plenaria  concessa  a 
Sixto  V,  Brevi  Cum  a  primaeva  institutione  28  Septembris  1585. 

21.  Die  26  {vel  25),  S.  Ludovici  Regis  Francorum,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Jnjunctae  Nobis  17  iMaji  1755. 

22.  Mense  Septembri,  Die  4,  S.  Rosae  de  Vilerbio  3.  0.,  in- 
dulgentia  plenaria  concessa  a  Clemente  XI,  Brevi  Agni  immacu- 
lati  14  Januarii  1701. 

23.  Die  17,  Sacrorum  Stigmatum  S.  P.  N.  Francisci,  indulgen- 
tia  plenaria  concessa  a  Clemente  XII,  Brevi  Coelestium  munerum 
30  Augusti  1731. 

24.  Die  24,  S.  Pacifici  a  S.  Severino,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  a  Gregorio  XVI,  Brevi  Inckjtum  S.  Francisci  Ordinem  21 
Februarii  1841. 

25.  Mense  Octobri,  Die  4,  S.  P.  N.  Francisci,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Sixto  V,  Brevi  Cum  a  primaeva  institutione  28 
Septembris  1585. 

26.  Die  6,  S.  Mariae-Franciscae  Virg.  3.  0.,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Pio  IX  16  Januarii  1868. 

27.  Die  13,  SS.  Danielis  et  Socior.  Mm.,  indulgentia  plenaria 
concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Ad  augendam  20  Junii  1748. 

28.  Die  19,  S.  Petri  de  Alcantara,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  a  Ciemente  IX,  Brevi  Redemptoris  2  Octobris  1669. 

29.  Die  23,  S.  Joannis  a  Capistrano,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  ab  Alexandro  VIII,  Brevi  Redemptoris  7  Decembris  1690. 

30.  Mense  Novembri.  Die  12,  S.  Didaci,  indulgentia  plenaria 
concessa  a  Clemente  VIII,  Brevi  Quae  ad  Sanctorum  26  Maji  1598. 

31.  Die  16,  S.  Agnetis  Assisiensis,  indulgentia  plenaria,  con- 
cessa  a  Leone  XIII  per  Rescriptum  S.  C.  Indulg.  die  2  Septembris 
1895  (Vid.  Rescriptum  sub  n.  1468). 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCESSAE.  G87 

3:2.  Die  19,  S.  tlisabelh  Reginae  Hiingariae,  indulgentia  ple- 
naria  cnncessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Injunctae  Nobis,  17  Maji 
1/ jj. 

33.  Die  26,  S.  Leonardi  a  Portu  Mauritio,  indulgentia  plena- 
ria  concessa  a  Pio  IX  16  Januarii  1868. 

34.  Die  28,  S.  Jacobi  Piceni,  indulgenlia  plenaria  concessa  a 
Benedicto  Xlll,  Brevi  Redemptoris  14  Augusti  1727. 

35.  Die  29,  Omnium  Sanctorum  Ordinis  Minorum,  indulgen- 
tia  plenaria  concessa  a  Clemente  XIII,  Brevi  Ad  augendam  21 
Martii  1766. 

36.  Mense  Decembri,  Die  8,  Festum  Immaculatae  Gonceptionis 
B.  Mariae  Virginis,  indulgentia  plenaria  concessa  a  Benedicto  XIII, 
Brevi  Ad  augendam  12  Decembris  1729  (Vid.  Breve  sub  n.  1465 
allatum). 

1470.  Eleiicbus  indulgentiarum  plenariarum  ecclesiis  Franci- 
scalibus  concessarum  nunc  descriptus,  jacet  in  Summario  Indul- 
gentiarum  Ordinis  Seraphici  apud  Rescripta  authentica,  pag.  392, 
quod  relatum  habetur  in  fine  bujus  capitis.  Inseruimus  in  eo  in- 
dulgentiam  plenariam,  quae  non  reperiebatur  adnolata,  pro  festo 
Immaculatae  Conceptionis.  Adjectae  sunt  insuper  tres  aliae  indul- 
gentiae  plenariae,  quarum  concessiones  factae  sunt  post  editum 
praedictum  Summarium  authenticum,  et  sunt  a)  pro  festo  S.  Ma- 
riae-Franciscae  a  Quinque  Vulneribus,  die  6  Octobris;  b)  pro 
festo  S.  Agnetis  Assisiensis,  die  16  Novembris;  c)  pro  festo 
S.  Leonardi  a  Portu  Mauritio,  die  26  Novembris. 

Nonnullae  datae  parum  accuratae,  emendatae  sunt,  eas  confe- 
rentes  cum  respectivis  Brevibus  Apostohcis,  quorum  aliqua  repe- 
riuntur  sive  in  Chronologia  Perusini,  tom.  II;  sive  apud  Kazen- 
berger  in  Supplemento  Theologiae  Moralis  P.  Sporer,  Appendix 
Alphabetica;  vel  penes  Ferraris,  verb.  Indulgentia,  art.  V.  n.  44; 
vel  apud  Minderer,  part.  I,  Conferentia  sexta,  n.  371,  pag.  309, 
ubi  citantur  loca,  in  quibus  Brevia  Pontificia  reperiuntur.  Sup- 
pressimus  ex  hoc  catalogo,  alibi  reponentes,  indulgentiam  plena- 
riam  pro  renovatione  religiosae  jirofessionis,  cum  ea  non  localis, 
sed  personalis  sit. 

1471.  Omnes  praefatae  indulgentiae  plenariae,  quae  scilicet 
concessae  sunt  pro  festis  Sanctorum  Ordinis,  incipiunt  a  primis 
Vesperis  cujuslibet  festi  usque  ad  occasum  solis  diei  sequentis. 
Opera  injuncta  pro  iis  lucrandis   sunt:  Confessio,  Communio,  et 


688  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

visitatio  eeclesiae  Ordinis  Franciscalis  cum  precibus  pro  con- 
suetis  finibus,  seu  ad  intentionem  Summi  Pontificis. 

Eaedem  indulgentiae  locales,  concessae  scilicet  (in  ferpetuum) 
ecclesiis  Ordinis,  ordinarie  elargitae  sunt  pro  vivis  tantum.  Sed 
advertendum,  Religiosos  et  Moniales  Clarissas  posse  per  modum  suf- 
ragii  applicare  animabus  Purgatorii  omnes  indulgentias  et  bona 
opera  ab  ipsis  facienda,  ex  concessione  Gregorii  XV,  Brevi  10  Novem- 
bris  1622  {Rescr,  auth.  pag.  395,  35°;  vid.  etiam  Ferraris,  verb. 
Jndulg.  art.  V,  n.  12). 

Hujusmodi  tamen  privilegium  non  extenditur,  ut  per  se  patet, 
nisi  ad  indulgentias  ante  laudatum  Pontificem  concessas,  minime 
vero  ad  illas  quae  ab  ejus  Successoribus  concessae  sunt. 

1472.  Notandum  est,  indulgentiam  plenariam  a  Benedicto  XIV 
Brevi  Injunctae  Nobis  concessam  pro  festis  S.  Ludovici  Regis 
Francorum  et  S.  Elisabeth  Hungariae  Regis  filiae,  in  ecclesiis  qui- 
dem  Minorum  de  Observantia  elargitam  esse  pro  fidelibus  uni- 
versis;  in  ecclesiis  autem  Monialium  praedicti  Ordinis,  pro  Mo- 
nialibus  ipsis,  aliisque  in  monasteriis  iisdem  degentibus  (Vid. 
Breve  in  Chronolog.  Ord.  P.  Augustini  a  Neapoli,  pag.  156). 

1473,  Favore  Ordinis  S.  Francisci  Capuccinorum.  Clemens  PP. 
XIII,  ad  preces  Procuratoris  Generalis  Ordinis  Minorum  Capuccinorum, 
universis  utriusque  sexus  Christifidelibus,  qui  aliquam  ex  ecclesiis  Fratrum 
ejusdem  Ordinis  ubicumque  existentem  die  festo  Titidari  earumdem  re- 
spective  ecclesiarum  a  primis  Vesperis  usque  ad  occasum  solis  diei  hujus- 
modi  vere  poenitentes  confessi,  sacraque  Communione  refecti  devote  visita- 
verint,  ibique  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  mentem  Sanctitatis  Suae 
pias  ad  Deum  preces  effuderint,  elargitus  est  in  perpetuo  indulgentiam 
plenariam  (Eescriptum  diei  17  Jan.  1769;  Eescr.  auth.  n.  283,  pag.  219). 


§  X. 


INDULGENTIAE  CONCESSAE  OMNIBUS  CHRISTIFIDELIBUS  ASSISTENTIBUS 
DIVINIS  OFFICIIS  IN  QUIBUSDAM  ANNI  FESTIS. 


1474.  Jam  sub  n.  284  ex  Raccolta  pag.  83  vidimus  et  ex- 
posuimus,  omnes  Christifideles  assistentes  divinis  Officiis  in  qui- 
buslibet  ecclesiis  in  Festo  et  Octava  Corporis  Christi  lucrari  indul- 
gentias,  quas  hic  breviter  denuo  subneclimus: 


CAP.   II.    INDULGENTIAE   ORDINI  MINORUM   CONCESSAE.  689 

Indulgeniiam  200  dierum  in  vigilia  Corporis  Domini,  si  con- 
triti  et  confessi  jejunaverint  vel  aliiid  pium  opus  juxta  suorura 
consiiia  Confessariornm  fecerint. 

Indulgentiam  400  dierum  in  festo,  si  contriti  et  confessi 
devote  interfuerint  primis  vel  secundis  Vesperis,  Matutino  et  Mis- 
sae,  fro  qualibet  ex  his  sacris  functionihus. 

Indulgentiam  160  dierum  consequuntur  pro  qualibet  ex  Ho- 
ris  minoribus,  nempe  Prima,  Tertia,  Sexta,  Nona  et  Completorio. 

Indulgentiam  200  dierum  in  omnibus  Octavae  diebus  pro  quo- 
libet  Vespere,  Matutino  et  Missa,  quibus  ut  supra  devote  asti- 
terint. 

Indulgentiam  80  dierum  pro  qualibet  ex  Horis  minoribus 
et  Completorio. 

Indulgentiam  200  dierum  lucrantur  ii,  qui  processiones  in 
quibus  ipsum  vivificum  Sacramentum  in  dicto  Festo  et  per  Octa- 
vam  defertur,  secuti  fuerint,  et  oraverint  pro  pace  et  tranquillitate 
Ecclesiae,  dummodo  si  Sacerdotes  Missam  devote  celebraverint, 
si  laici,  Eucharistiae  Sacramentum  devote  sumpserint.  Haec  omnia 
ex  concessione  Urbani  IV,  Martini  V,  et  Eugenii  IV  (Vid.  Constit. 
apud  Minderer,  part.  I,  pag.  301,  n.  340;  et  cf.  Summ.  Indulg. 
Ord.  Seraphici  apud  Rescr.  auth.  pag.  394  tum  de  praedictis,  tum 
de  subsequentibus  indulgentiis). 

1475.  Sixtus  IV,  Constit.  Cum  praecelsa  anno  1476  tertio 
kalendas  Martii,  praefatas  indulgentias  concessas  pro  Festo  et  Oclava 
Corporis  Christi,  extendit  ad  Festum  et  Octavam  Immaculatae 
Conceptionis  B.  Virginis  Mariae.  «  Hac  in  perpetuum  valitura 
Constitutione,  ait  Pontifex,  statuimus  et  ordinamus,  quod  omnes 
et  singuli  Christifideles  utriusque  sexus,  qui  Missam  et  Officium 
Conceptionis  ejusdem  Virginis  gloriosae  juxta  piam,  devotam  et 
laudabilem  ordinationem  dilecti  fihi  Magistri  Leonardi  de  Nogaro- 
lis  Clerici  Veronensis  Notarii  Nostri,  et  quae  desuper  a  Nobis 
emanavit,  Missae  et  Officii  hujusmodi  inslitutionem,  in  die  festi- 
vitatis  Conceptionis  ejusdem  Virginis  Mariae  et  per  Octavas 
ejus,  devote  celebraverint  et  dixerint,  aut  illis  Iloris  canonicis 
interfuerint;  quoties  id  fecerint,  eamdem  prorsus  indulgentiam 
et  peccatorum  remissionem  exinde  consequantur,  quam  juxta  f.  r. 
Urbani  IV  in  Concilio  Viennensi  approbatas  ac  Martini  V  et  aho- 
rum  Romanorum  Ponlificum  Praedecessorum  Nostrorum  Constilu- 
tiones  consequuntur  iih,  qui  Missam,  Oflicium  et  Horas  canonicas 

u 


690  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

in  feslo  Corporis  et  Sanguinis  D.  N.  J.  C.  a  primis  Vesperis  et 
per  illins  Oclavam,  juxta  Romanae  Ecclesiae  institulionem  cele- 
brant,  dicunl,  aut  Missae,  Officio  ct  Horis  hujusmodi  intersunt» 
(Cf.  Rescr.  auth.  pag.  394,  n.  31  ;  et  vid.  Constit.  apud  Minderer, 
pag.  320-321). 

Praefatae  indulgentiae  acquiri  possunt  a  Chrislifidehbus  assi- 
stentibus  divinis  Officiis  in  quibuslibet  ecclesiis,  ut  patet  ex  ci- 
tata  Constitutione,  in  qua  nullum  continetur  verbum,  quod  gra- 
tiam  hmitet  ad  ecclesias  Franciscales,  ut  opinari  videtur  P.  Lucius 
Ferraris,  verb.  Indulgentia,  art.  V. 

1476.  Clemens  VIII,  Constit.  Sanctissimi  Nominis  lesu,  die 
2  Aprilis  1598,  memoratas  indulgentias  extendit  ad  festum  san- 
ctissimi  Nominis  Jesu.  «  Nos  igitur,  ita  Ponlifex,  ipsius  sanctis- 
simi  Nominis  venerationem,  ut  par  est,  augere  sinceris  desideriis 
affectantes,  hujusmodi  supplicationibus  inclinati,  quod  de  cetero 
in  toto  Ordine  Fratrum  Minorum  et  Sororum  S.  Clarae  singuhs 
annis  die  14  mensis  Januarii  Festum  et  Officium  praedictum  du- 
plex  majus  el  solemne  de  sanctissimo  Nomine  Jesu  celebrari  de- 
beat,  et  Apostolica  auctoritate  tenore  praesentium  statuimus  et 
ordinamus:  et  ut  Christifideles  libentius  ad  dicti  Officii  celebra- 
lionem  accedant,  quo  ex  hoc  se  majora  dona  spiritualia  adi- 
pisci  posse  cognoverint,  de  ipsius  Domini  nostri  lesu  Christi  mise- 
ricordia,  ac  BB.  Petri  et  Pauh  Apostolorum  ejus  auctoritate  confisi, 
tam  Officium  ipsum  celebrantibus,  quam  qui  illius  recitationi 
et  decantationi  interfueiHnt,  ac  quinquies  Orationem  Dominicam 
et  toties  Salutationem  Angelicam  pro  felicitate  Romani  Pontificis 
et  S.  Romanae  Ecclesiae  adversus  Mahumeticam  et  Lutheranam 
perfidiam,  ac  pro  universis  principum  et  aliorum  fidelium  pace 
devote  recitaverint,  similes  indulgentias  et  remissiones  peccatorum, 
quae  praedictis  Chrislifidelibus  in  Offieio  festi  Corporis  Christi  et 
per  illius  Octavas  in  ecclesiis,  in  quibus  celebralur,  interessentibus 
concessa  sunt,  concedimus  et  elargimur  etc.  (Vid.  Rescr.  auth. 
loc.  cit.  et  cf.  Minderer,  pag.  302,  n.  342,  et  pag.  321). 

Festum  SS.  Nominis  Jesu  apud  Fratres  Minores  celebratur, 
uti  dicitur  in  citata  Constitutione,  die  14  Januarii:  ideo  tali  die 
praefatae  indulgentiae  acquiri  possunt  a  fidelibus  in  ecclesiis  Or 
dinis  Minorum. 

1477,  Praedicta  die  14  Januarii  ecdesiae  Ordlnis  Capuccinonmi 
gaudent  in  favorem  omnium  fidelium  indulgentia  xolenaria  concessa  a  Cle- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  691 

mente  PP.  XIV  per  Eescriptum  S.  CongTOgationis  Tndulgentiarum  diei  7 
Novembris  1769,  lucranda  a  primis  Yesperis  usque  ad  occasum  solis  diei 
liujusmodi,  expletis  conditionibus  Confesslonis,  Communionis,  et  visita- 
tionis  alicujus  ecclesiae  ejusdem  Ordinis  ciim  xjvecihus  ad  mentem  Summi 
Pontificis  (Eescr.  auth.  N.  290). 

1478.  Callistus  lll  anno  1457  easdem  indulgentias,  quae  nempe 
concessae  sunt  pro  festo  et  Octava  Corporis  Chrisli,  concessit  as- 
sislentibus  divinis  Officiis  in  feslo  Transfigurationis  D.  N.  Jesu 
Christi  (Rescr.  auth.  pag.  394,  n.  33). 

1479.  Bonifacius  IX  anno  1390  praedictas  indulgentias  exten- 
dit  ad  festum  Visitationis  B.  Mariae  Virginis  (Ibid.  n.  32).  Sed 
hic  est  observandum  cum  Minderer  loc.  cit.  pag.  303,  n.  343, 
quod  illae  solae  indulgentiae  a  Bonifacio  IX  censentur  extensae, 
quae  fuerunt  concessae  ab  Urbano  IV,  non  vero  illae  quae  conces- 
sae  sunt  a  iMartino  V  et  Eugenio  IV:  hi  enim  duo  Pontifices  diu 
post  Bonifacium  IX  ad  Clavum  Ecclesiae  sederunt,  adeoque  eorum 
multiplicalio  indulgentiarum  ad  hoc  Festum  ex  mente  Pontificis 
non  censetur  extensa.  Actus  enim  non  operantur  ultra  intentionem 
agentium  (De  descriptis  indulgentiis  cf.  etiam  Kazenberger,  Sup- 
plem.  Theol.  P.  Sporer,  cap.  III,  n.  94;  Ferraris,  verb.  Indiilg. 
art.  V.  n.  45). 

1480.  Leo  PP.  XIII  per  Decretum  Urbis  el  Orbis  Sacrae  Ri- 
tum  Congregationis  de  die  28  Junii  1889  memoratas  indulgen- 
tias  elargitas  pro  octiduo  Corporis  Christi,  concessit  etiam  pro 
festo  sacratissimi  Cordis  Jesu,  evecto  per  idem  Decretum  ad  ri- 
tum  duplicis  primae  classis  sine  Octava  in  universa  Ecclesia, 
absque  praecepto  audiendi  Sacrum  et  a  servihbus  operibus  ab- 
stinendi. 

«  Ad  fidelium  pietatem,  ita  Decretum,  erga  sacratissimum 
Cor  Jesu  impensius  fovendam,  SSmus  D.  N.  libens  ultro  concessit, 
ut  in  cunctis  ecclesiis  et  oratoriis,  in  quibus  die  festo,  sive  pro- 
prio  sive  translato,  ipsius  sacri  Cordis  Jesu,  coram  sanctissima 
Eucharistia  persolventur  divina  Officia;  clerus  el  populus,  qui  hisce 
Officiis  intererit,  easdem  lucretur  indulgentias,  quas  fidehbus,  di- 
vinis  Officiis  per  octiduum  Corporis  Christi  adsistentibus,  Sum- 
mi  Pontifices  elargiti  sunt  »  (Vid.  Acta  Ord.  Min.  ann.  VIII, 
pag.  98). 


692  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

§XI. 

INDULGENTIA  PLENARIA  CONCESSA  FRATRIBUS  ET  MONIALIBUS  ORDINIS 
MINORUM  PRO  VARIIS  SACRIS  PEREGRINATIONIBUS,  IN  ALIUD  PIUM 
EXERCITIUM  COMMUTATIS. 

1481.  Rmus  P.  Clemens  de  Panormo,  Minister  Generalis  Or- 
dinis  Minorum  petiit  a  Summo  Pontifice  Benedicto  XIV,  quatenus 
Fratres  et  Moniales  suae  obedientiae  subjecti  lucrari  possint  in- 
dulgentias  adnexas  visitationi  sacrorum  locorum  Romae,  Laureti, 
Montis  Varalli,  Assisii  et  Alverniae,  mediante  devota  quadam  pere- 
grinatione  per  sua  respective  claustra  et  successiva  propria- 
rum  ecclesiarum.  visitatione,  videlicet : 

Pro  septeni  ecclesiis  Romae,  eundo  per  claustrum  septem 
vicibus,  et  visitando  in  fine  sanctissimum  Sacramentum. 

Pro  Sanctuario  Laureti,  eundo  ter  per  claustrum,  et  semel 
visitando  altare  aut  imaginem  beatissimae  Virginis. 

Pro  sacro  Monte  Varalli,  eundo  pariter  ter  per  claustrum, 
et  visitando  altare  aut  imaginem  Crucifixi. 

Et  demum  pro  Sanctuario  Assisii  et  Alverniae,  eundo  simi- 
liter  ter  per  claustrum,  et  visitando  altare  aut  imaginem  S.  Patris 
Francisci,  orando  semper  in  dictis  ci^rcuitibus  aut  peregrinationibus, 
et  respective  sacris  visitationibus  pro  exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae, 
extirpatione  haeresum,  conservatione  Summi  Pontificis  et  pro  chri- 
stianorum  principum  pace  et  concordia. 

Ex  audientia  Sanctissimi  die  28  Aprilis  1738, 

«  Sanctissimus  attentis  expositis,  Ministri  Generalis  orato- 
ris  precihus  annuendo,  omnibus  et  singulis  Religiosis  Viris  at- 
que  Monialibus  Ordinis  Minorum  S.  Francisci,  eidem  Ministro 
Generali  subjectis,  unumquodque  ex  intro  scriptis  piis  exercitiis 
devote  feragentibus,  semel  in  anno,  eo  nimirum  respective  die, 
quo  praemissa  sacramentali  Confessione,  sumptaque  SS.  Eucha- 
ristia,  et  pias  ad  Deum  preces,  ut  in  supplici  libello  enuntiatur, 
fundendo,  hujusmodi  exercitium  peregerint,  plenariam  omnium 
peccatorum  indulgentiam  in  forma  Ecclesiae  consueta  benigne 
concessit  »  (Vid.  Ferraris,  loc.  cit.  n.  82  ;  Minderer,  part.  I,  pag. 
341  ;  Chronolog.  Ord.  Min.  tom.  IV,  pag.  297). 

1482.  Kmus  P.  Erhardus  a  Radkerspurgo,  Minister  Generalis  Ordinis 
Minorum  Capuccinorum  eamdem  gratlam  petiit  eamque  in  omnibus  similem 


CAP.    II.   INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  693 

obtinuit  a  Siimmo  Poiitifice  Pio  VI  per  Rescriptum  S.  Congregationis  In- 
dulgentiarum,  die  25  Sept.  1779  (Vid.  Eescr.  autli.  N.  317,  pag.  243). 

1483.  Ratio  praedictae  petitionis  ex  supplici  libGllo  Summo 
Pontifici  porrecto  innotescit.  Uterque  Minister  Generalis  exponit, 
qualiter  ipse  a  multis  sui  Ordinis  Religiosis  continuo  et  instantis- 
sime  rogetur  pro  concedenda  licentia  visitandi  loca  sancta  Romae, 
Laureti,  Montis  Varalii,  Assisii  et  Aiverniae,  ita  ut  denegata  licen- 
tia  ad  evitandum  Fratrum  evagationem,  aut  ob  alia  justa  motiva, 
ipsi  novas  faciant  instantias,  interponendo  etiam  recommendationes, 
et  Superiorem  saepius  in  angustias  reducendo.  Idcirco  Oratores  simi- 
lia  inconvenientia,  quanlum  fieri  potest,  impediri  cupientes  quadam 
cum  recompensatione,  qua  et  ex  una  parte  Religiosi  lucrarentur 
thesaurum  indulgenliarum  visitationi  memoratorum  Sancluariorum 
annexarum,  et  ne  ex  altera  parte  se  a  propriis  removeant  Conven- 
tibus,  Summo  Pontifici  supplicarunt,  quatenus  omnes  utriusque  se- 
xus  Religiosi  respectivae  obedientiae  subjecti,  lucrari  possent  prae- 
fatas  indulgentias  mediante  quadam  devota  peregrinatione  per  sua 
respectiva  claustra  et  successiva  propriarum  ecclesiarum  visita- 
tione,  eo  nempe  modo,  quo  supra  expositum  est  (Vid.  loc.  cil.). 

§  XH. 

CONCESSIONES  ALTARIS  PRIVILEGIATI  ECCLESIIS  ET  IN  FAVOREM 
FRATRUM  ET  MONIALIUM  ORDINIS  MINORUM(l). 

1484.  Omnes  et  singulae  ecclesiae  Fratrum  Ministro  Generali 
tolius  Ordinis  Minorum  subjectorum,  gaudent  alta^^i  privilegiato 
quotidiano  perpetuo  ex  benigna  concessione  Benedicti  XIV  «  pro 
Missis  tamen  quae  a  Fratribus  Minoribus  S.  Francisci  in  al- 
taribusper  Ordinarios  respective  designandis  celebrabuntur  ».  — 
«  Voluit  etiam  Sanctitas  Sua,  gratiam  hujusmodi  per  hoc  praesens 
Rescriptum  perinde  valere,  ac  si  per  Apostohcas  Litteras  in  forma 
Brevis  sohtis  omnibus  munili  clausuhs  expedita  fuisset »  (Rescri- 
ptum  diei  17  Dec.  1748). 


(I)  Concessionum  documonta,  quae  in  hoc  paragrai^ho  citantur,  vidcri  pos- 
sunt  apud  Ferraris,  verb.  Altare  Privilegiatum,  n.  32...  verb.  Indulgentia,  nrt.  V, 
n.  81  ctc. ;  Mindcrcr,  parl.  II,  Confcrenlia  2,  pag.  243-244,  Conferentia  7,  pag. 
339-340;  Chronologia  Ord.  Min.  tom.  IV,  pag.   192  et  sqq.). 


G94  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1485.  In  S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  31  Marlil  17o9* 
discussum  fuit  sequens  dubium : 

An  privilegium  quotidianum  altaris  concessum  die  17  Decem- 
bris  1748,  et  confirmatum  die  21  Januarii  1756  pro  ecclesiis  FF. 
Minorum  Observ.  S.  Francisci,  sufTragetur  pro  ecclesiis  et  aliis  Re- 
ligiosis,  qui,  etsi  Minores  Obs.  haud  nuncupentur,  subsunt  tamen 
jurisdictioni  P.  Ministri  Generalis  Ordinis  Minorum  Observantium  ? 
S.  Congregatio  praefata  die  declaravit :  Gaudere ;  quam  resolutio- 
nem  Sanctitas  Sua  die  6  Aprilis  1759  approbavit  (Decr.  auth. 
N.  213). 

1486.  Cum  autem  in  citato  indulto  altaris  privilegiati  non  vi- 
deantur  comprehensae  ecclesiae  Sanctimonialium,  Ministri  Gene- 
ralis  Ordinis  Minorum  jurisdictioni  subjectae,  laudato  Pontifici  Be- 
nedicto  XIV  supplicatum  fuit,  ut  declarare  dignaretur,  etiam  an- 
tedictas  Monialium  ecclesias  in  relato  indulto  esse  comprehensas. 

Summus  Pontifex  porrectis  precibus  benigne  annuit,  ac  ideo 
gratiam  altaris  privilegiati  etiam  ad  ecclesias  Monialium  Mini- 
stri  Generalis  Ordinis  Minorum  Observantium  jurisdictioni  subje- 
ctarum  extendit,  pro  Missis  tamen  in  praedictis  ecclesiis  a  Fra- 
tribus  ejusdem  Ordinis  Minorum  celehrandis  (Rescriptum  22 
Sept.  1755). 

1487.  Idem  privilegium  altaribus  in  oratoriis  valitudinario- 
7nun  respective  existentibus,  pro  Religiosis  senihus,  infirmis  atque 
imbecillihus  inibi  celehrantihus  clementissime  concessit  (Rescript. 
eodem). 

1488.  Doctissimus  Pontifex  supra  laudatus  dignatus  est  per 
Breve  Apostolicum  solemniter  conQrmare  Rescripta  citata,  sequenti 
formula :  Tenore  praesentium  Apostolica  AuctoiHtate  confirma- 
mus,  et  quatenus  opus  sit,  omnia  et  singula  in  eisdem  Rescri- 
ptis  contenta  et  concessa  iterum  concedimus,  et  perpetuo  Apo- 
stolicae  firmitatis  robore  munimus  (Bened.  XIV,  Breve  21  Jan. 
1756). 

1489.  Concessio  altaris  privilegiati  pro  defunctis  Fratribus 
et  Monialibus.  Idem  Pontifex  Benedictus  XIV  per  Breve  Cum  sicut 
die  24  Martii  1741  clementer  indulsit,  ut  Missae  quae  a  Sacer- 
dotihus  Ordinis  Mino7^um  celebrantur  pro  Religiosis  ejusdem 
Ordinis  ad  nuntium  eorum  mortis,  vel  in  die  obitus  vel  aliis 
diehus,  ad  quodcumque  altare  ecclesiarum  dicti  Ordinis  celebren- 
tur,  Missae  hujusmodi,  animae  pro  qua  celebrabuntur,  perinde  suf- 


CAP.    II.    INDULGKNTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCESSAE.  C)9t) 

fragenlur,  ac  si  ad  altare  privilegiatiim  celebratae  fnissent  (Fer- 
raris,  loc.  cit.  n.  78;  Minderer,  part.  II,  pag.  244;  Acta  Ord.  Min. 
ann.  VH,  pag.  34). 

1490.  Eadem  prorsus  gratia  gaudent  Moniales  sub  jurisdi- 
ctione  Ministri  Generalis  totius  Ordinis  Minorum  existentes,  ita  ut 
quandocumque  in  earum  ecclesiis  Sacerdos  quilibet  sive  saecu- 
LARis  sivE  alterius  Ordinis  in  die  obitus  vel  alio  die,  ad  quod- 
cimque  altare  Missam  celebrabit,  talis  Missa  animae,  pro  qua  ce- 
lebrabitur,  perinde  snffragetur,  ac  si  ad  altare  privilegiatum  cele- 
brata  fuisset  (Idem  Pontifex,  eodem  Brevi). 

1491.  In  documentis  Apostolicis  supra  citatis,  et  in  aliis  etiam 
quae  citari  possent,  cum  agitur  de  Monialihus,  habetur  semper  clau- 
sula  restricliva :  Moniales  suh  jurisdictione  Ministri  Generalis  to- 
tius  Ordinis  Minoi^um  existentes.  Ad  hanc  clausulam  pro  partici- 
patione  privilegiorum  et  indulgentiarum  non  est  amplius  attenden- 
dum  :  Sacra  enim  Congregatio  Indulg.  pluries  declaravit : 

Monasteria  omnia  Monialium,  quae  a  cura  et  gubernio  Fra- 
Irum  suorum  Ordinum  sub  immediatam  jurisdictionem  Episcopo- 
rum  translata  sunt,  seu  in  posterum  aliqua  ratione  transferri  con- 
tigerit,  non  ideo  p?ivilegia  et  indulgentias,  quibus  antea  gaude- 
hant,  ainisisse,  seu  amissura  fore;  sed  eodem  modo  cunctis  prae- 
dictis  privilegiis  et  indulgentiis  uti  et  frui  debere,  ac  si  sub  gu- 
bernio  Fratrum  suorum  Ordinum  actu  existerent.  Quara  senten- 
tiam  Summus  Pontifex  die  22  Aprilis  1711  approbavit  (Decr.  auth. 
N.  36;  o9;  118;  143). 

1492.  Missae  quae  celehrantur  a  Ministris  Generalihus  Or- 
dinis  Minorum  pro  tempore  existentihus,  gaudent  Apostolico  in- 
dulto  altaiHs  privilegiati.  Benedictus  PP.  XIV  ad  preces  Rmi  P.  Ca- 
jetani  a  Laurino  Ministri  Generalis  Ordinis  Minorum,  per  Breve 
Cum  sicut  diei  26  Aprilis  1741,  concessit  Ministris  Generalibus 
praefati  Ordinis  pro  tempore  existentibus,  «  ut  ipsi  quandocumque 
sacrosanctum  Missae  sacriQcium  pro  genitorum,  consanguineorum, 
affinium  et  propinquorum,  nec  non  dicti  Ordinis  et  benefactorum 
suorum  animabus,  quae  Deo  in  charitate  conjunclae  ab  hac  luce 
migraverint,  ad  allare  cujuscumque  ecclesiae,  vel  capellae,  seu 
oratorii  puhlici  vel  privati  celehraverint,  Sacrificium  hujusFnodi 
animae,  pro  qua  celebratum  fuerit,  perinde  suffragetur,  ac  si  ad 
altare  privilegiatum  celebrassent »  (Chronolog.  Ord.  Perusini,  tom.  II, 
pag.  256). 


60(j  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

§  XIIL 
GRATIAE  MISSIONARUS  ORDINIS  MINORUM  CONCESSAE. 

1493.  Cum  in  nonnullis  Indiarum  orienlalium  Missionibus  lau- 
dabiiis  vigeat  consuetudo,  ut  in  obitu  Episcoporum,  Vicariorum 
Apostolicorum,  Missionum  Praefectorum,  vel  simplicium  Missiona- 
riorum  tam  Cleri  saecularis  quam  regularis,  una  vel  plures  Mis- 
sae  pro  eorum  expiatione  a  singulis  Missionariis  celebrentur ;  Cle- 
mens  XIV  declaravit  Missas  hujusmodi,  vel  alias  quae  in  suffra- 
gium  illorum,  qui  in  imperiis  Sinarum,  Magni  Mogoris,  et  Persidis, 
nec  non  in  regnis  Tunkini,  Cocincinae,  Siami,  Ciampae,  Cambodiae, 
Tbibet,  Avae,  Pegu,  et  in  Oris  Malabaricis,  sacris  Missionibus,  dura 
viverent,  operam  dederunt,  et  in  acluali  Missionum  exercitio  de- 
cedunt,  a  quocumque  Sacerdote,  quocumque  titulo,  loco,  aut  tem- 
pore,  celebrabuntur,  esse  et  fore  privilegiatas  (S.  C.  de  Prop.  Fid. 
27  Jun.  1773,  apud  Collectanea  S.  Sedis,  N.  653,  edit.  Parisiis 
typis  Georges  Chamerot  1880). 

1494.  Quoad  indultum  autem  altaris  privilegiati  personalis, 
generatim  ter  in  hebdomada  Operariis  evangelicis  tribuitur.  Atta- 
men  peculiariter  ab  Apostohca  Sede  Seminario  Paiisiensi  Missio- 
nnm  ad  Exteros,  ejusque  Operariis,  ubivis  commorantibus,  quo- 
iidianum  ac  perpetuicm  ejusmodi  induUum  tributum  est  (Ibid. 
n.  G67). 

1495.  Rmus  P.  Bernardinus  a  Portu  Romatino,  totius  Ordinis 
Minorum  xMinister  Generalis,  supphcavit  SSmo  D.  N.  PP.  Leoni  XIII, 
ut  Missionariis  sui  Ordinis,  exercentibus  ministerium  apostolicum 
in  Sinis,  et  Sacerdotibus  saecularibus  Sinensibus  eorum  coadjuto- 
ribus,  participare  dignareiur  favorem  altaris  privilegiati,  per- 
sonalis,  quoiidiani,  perpetui,  jamdudum  a  saeculo  et  ampiius  con- 
cessum  Presbyteris  Seminarii  Missionum  exterarum  Parisiensium, 
in  Sinis  Missionariis,  a  sa.  me.  Summi  Pontificis  Pii  VI  per  Rescripta 
Apostolica  S.  Congregationis  de  Propaganda  Fide  die  28  Martii  1775, 
et  16  Febr.  1795.  —  SSmus  Dominus  benigne  annuit  pro  gratia 
juxta  petita  (Ex  Aud.  SSmi,  die  19  Jan.  1882;  vid.  Acta  Ord.  Min. 
ann.  I,  pag.  20). 

1496.  Intuitu  privilegii  altaris,  sive  localis  sive  personalis, 
severe  vetitura  est  Missionariis,   prout   etiam  ceteris  omnibus  Sa- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  697 

cerdotibus,  pro  Missae  eleemosyna  plus  recipere,  quam  taxam  syn- 
odalem,  vel  illam  quam  consuetudo  regionum  firmaverit;  alias 
ad  restitutionem  teneri.  Quinimo,  si  privilegium  personale  sit,  in 
perpetuum  amittere,  nec  gaudere  locali,  quatenus  ad  altare  privi- 
legiatum  Sacrum  faciant  (S.  C.  de  Prop.  Fid.  Decr.  13  Aug.  1774, 
Collect.  xN.  Go4). 

1497.  Cum  ex  parte  R.  P.  D.  Vicarii  Apostolici  provinciarum 
Xen-si  et  Xan-si,  nec  non  Administratoris  provinciae  Hu-kuang  in 
Sinis,  exposita  fuerint  aliquot  dubia  circa  indulgentias,  quibus  gau- 
dent  Patres  Missionarii  Ordinis  Minorum  S.  Francisci  iisdem  in 
partibus  commorantes,  Summus  Pontifex  Pius  VI,  ad  removendam 
in  ejusmodi  re  quamlibet  arabigendi  occasionem,  sequentia  con- 
cessit  et  declaravit : 

1°  Praedicti  Regulares  Ordinis  Minorum,  quocumque  in  loco 
versentur,  eas  omnes  et  singulas  indulgentias  consequi  valeant, 
quae  universo  eorum  Orclini  concessae  sunt,  dummodo  tam  in 
plenariis  quam  in  partialibus  injuncla  opera  fideliter  adimpleant, 
et  in  plenariis  sacramentalem  peccatorum  Confessionem,  saltem 
tricluo  ante  praemittant. 

2°  Fideles  omnes,  qui  in  praedictis  degunt  provinciis  Xen-si, 
Xansi,  et  Hu-kuang,  absque  ulla  proprii  oratorii  seu  ecclesiae  obla- 
tione,  indulgentias  omnes  lucrari  possint,  quas  Ordo  Minorum  ha- 
bet  ex  pia  liberalitate  Sedis  Apostolicae,  quatenus  tamen  praescri- 
ptis  operibus  pari  modo  satisfaciant. 

3°  Quia  vero  nonnunquam  accidit,  ut  ob  locorum  longin- 
quitatem,  vel  altera  justa  de  causa  impediti,  tam  Regulares  quam 
reliqui  fideles  oratoria  seu  ecclesias  pro  indulgentiis  designatas  vi- 
sitare  nequeant,  vel  eas  visitare  plerumque  contingat,  in  quibus 
sanctissimae  Eucharistiae  Sacramentum  non  asservatur ;  idcirco 
Sanctitas  Sua  benigne  indulsit,  ut  in  ejusmodi  casibus,  commutata 
07'atorii  seu  ecclesiae  visitatione,  et  sanctissimae  Eucliaristiae 
Sacramenti  adoratione,  in  orationem  Dominicalem  et  in  actus 
fidei,  spei,  charitatis  et  contritionis ,  easdem  indulgentias  lucrari 
valeant. 

4*^  Cum  autem  plenariae  indulgentiae  non  semper  ab  iis- 
dem  Missionariis  et  fidehbus  acquiri  possint  oh  Con fessariorum 
defectum,  idem  Summus  Pontifex,  ne  idcirco  Ecclesiae  thesauris 
prorsus  destituantur,  christianis  omnibus  in  praefatis  provinciis 
existentibus   benigne    concessit,  ut  iis  diebus   in   quibus  plenaria 


698  PARS   III.   DE  INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

aliqua  indulgentia  recurrit,  quam  ob  dictam  causam  lucrari  ne- 
queunt,  quatenus  corde  saltem  contriti,  ferventes  ad  Deum  pro 
S.  Fidei  propagatione  preces  effuderint,  partialem  septem  anno- 
rum  totidemque  quadragenarum  indiUgentiam,  applicabilem  quo- 
que  per  modum  suffragii  animabus  in  Purgatorio  detentis,  conse- 
qui  valeant,  perpetuis  valituram  temporibus  (S.  G.  de  Prop.  Fid. 
18  Jan.  1778,  apud  Ferraris,  verb.  Jndulg.  art.  V,  n.  84). 

1498.  Summus  Pontifex  Pius  PP.  IX,  ad  preces  Rmi  P.  Ber- 
nardini  a  Portu  Romatino,  totius  Ordinis  Minorum  Ministri  Gene- 
ralis,  concedere  dignatus  est  iMissionariis  praefati  Ordinis,  qui 
in  locis  Missionum  publicas  ecclesias  non  habent,  aut  propter  exer- 
citium  proprii  ministerii  degunt  extra  Conventum  seu  Hospitia,  ut 
lucrari  possint  indulgentias  concessas  ecclesiis  Franciscalibus  sive 
visitando  privatum  oratorium,  sive  quamcumque  sacramentalem 
ecclesiam  Ordini  extraneam  (Ex  Aud.  SSmi  die  5  Nov.  1876,  apud 
Acta  Ord.  Min.  ann.  I,  pag.  21). 

1499.  Quia  Missionarii  tum  Sacerdotes  tum  Laici  primi  et 
tertii  Ordinis  S.  Francisci,  qui  Missionibus  Sinensihus  inserviunt, 
raro  possunt  lucrari  indulgentias  plenarias,  Absolutiones  et  Bene- 
dictiones  Ordinis  recipere,  quia  propter  locorum  distantiam  adim- 
plere  nequeunt  conditionem  praeviae  Confessionis,  SSmus  D.  N.  Leo 
PP.  XIII,  ad  preces  Rmi  P.  Bernardini  a  Portu  Romalino,  Ministri 
Generalis  totius  Ordinis  Minorum,  dignatus  est  eos  ^i^per  prae/a^a 
conditione  praeviae  Confessionis  dispejisare,  ipsis  concedendo 
(praesenti  in  perpetuum  valituro),  ut  ad  lucrandas  indulgentias, 
et  Absolutiones  ac  Benedictiones  Ordinis  recipiendas,  sufficiat  prima 
Confessio,  quam  post  diem  in  Ordinis  kalendario  statutam  peragere 
poterunt  (Ex  Aud.  SSmi  die  7  Martii  1888;  vid.  Acta  Ord.  Min. 
ann.  VII,  pag.  66). 

§  XIV. 

GRATIAE  CONCESSAE  OCCASIONE  CAPITULORUM  GENERALIUM. 

1500.  Liceat  hic  subnectere,  ad  notitiani  tantummodo,  Re- 
scriptum,  quo  Summus  Pontifex  Clemens  XIII  Patribus  Vocalibus, 
qui  in  Capitulo  GeneraU  Ordinis  Minorum  Mantuae  celebrato  anno 
1762  suffragati  fuere,  nonnuUas  spirituales  gratias  impertitus  est. 
Et  notandum  elapsis  saeculis,   occasione   Comitiorum   GeneraUum, 


CAP.   II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  699 

ordinarie  hujusmodi  gralias  fuisse  concessas  a  Summis  Pontifi- 
cibus. 

Absolulis  ergo  in  praedicta  civitate  Mantuana  Generalibus  Co- 
mitiis,  Rmus  P.  Minister  Generalis  Petrus  Joannetius  de  Molina, 
praedecessorum  suorum  vesligiis  inhaerens ;  lU  Palrum  Voca- 
lium  ad  Dei  gloriam  et  Religionis  augmentum,  sunt  verba  P.  Mi- 
nistri  Generalis,  exantlalos  labores  spirilualibus  donis  compen- 
sare  possemus ;  SSmo  D.  N.  PP.  Clementi  XIII  supplicem  libellum 
obtulimus  tenoris  sequentis  (Chronolog.  Ord.  Min.  tom.  IV,  pag. 
492  et  seq.) : 

Bme  Pater :  Minister  Generalis  Ordinis  Minorum  S.  Francisci, 
ad  S.  V.  Pedes  humiUter  provolutus,  Eamdem  debita  veneratione 
et  obsequio  exorat,  quatenus  concedere  dignetur  ipsi  Oratori,  P. 
Commissario  Generali  Cismontanae  Famihae,  P.  Procuratori  Gene- 
rah  Ordinis,  Curiae  Officiahbus,  Generalibus  Definitoribus,  Secre- 
tariis  Generahbus,  et  tandem  omnibus  aliis  Vocalibus,  qui  Gene- 
rali  Capitulo  Mantuae  novissime  celebrato  intervenerunt,  gratiam 
et  indultum  personale  x\ltaris  privilegati  pro  tot  vicibus  in  hebdo- 
mada,  quae  S.  V.  congruere  videbuntur ;  ac  praeterea  facultatem 
benedicendi  et  distribuendi  certum  numismatum  ac  crucifixorum 
numerum,  cum  applicatione  plenariae  indulgentiae  in  mortis  arti- 
culo,  et  distribuendi  pariter  similem  coronarum  numerum  cura 
applicatione  sohtae  indulgentiae  S.  Birgittae ;  et  tandem  indulgen- 
tiam  plenariam  in  articulo  mortis  pro  omnibus  et  singuhs  supra- 
diclis,  et  pro  eorum  consanguineis  et  affinibus  usque  ad  tertium 
gradum  inclusive,  el  pro  quinquaginta  aliis  personis,  prout  S.  V. 
magis  in  Domino  expedire  videbitur.  Quam  gratiam  Deus  etc. 

Summus  Pontifex  precibus  Ministri  Generahs  benigne  annuens 
sequens  tulit  Decretum : 

«  Ex  Audientia  SSmi  die  15  Decembris  1762.  SSmus  petitis 
benigne  annuendo,  concessit  P.  Ministro  Generah  facultatem  bene- 
dicendi  sexcenta  sacra  numismata,  seu  imagines  SSmi  D.  N.  Jesu 
Christi  crucifixi,  ex  aere  tamen,  aliove  metallo  confecta,  confectas- 
que,  cum  applicatione  indulgentiae  plenariae  in  articulo  mortis ; 
lotidemque  coronas  precatorias  cum  applicatione  indulgentiae  D. 
Birgittae  nuncupatae;  —  Patri  autem  Commissario  Generaii  Cismon- 
tanae  Familiae  quingenta  sacra  numismata,  totidemque  coronas  pre- 
calorias,  ut  supra ;  —  P.  Procuratori  Generali  Ordinis  trecenta  sa- 
cra  numismata,  totidemque  coronas  precatorias,  ut  supra;  —  Of- 


700  PARS  III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

cialibus  Curiae,  Definitoribus  Generalibus,  Secrelariis  Generalibus, 
ceterisque  omnibus  Vocalibus  ducenta  utriusque  speciei  pro  quo- 
libet,  ut  supra,  arbitrio  uniuscujusque  distribuenda,  et  ab  uno- 
quoque  respective  lucrandae  in  forma  consueta,  et  ab  Apostolica 
Sede  praescripta.  —  Item  annuit  pro  indulto  personali  Altaris  pri- 
vilegiati,  nempe  Ministro  Generali  ac  Commissario  Generali  Cismon- 
tanae  Familiae  duabus  vicibus  in  qualibet  hebdomada ;  —  Procu- 
ratori  Generali  vero  aliisque  omnibus  et  singulis,  ut  supra  enun- 
tiatis,  una  vice  in  qualibet  hebdomada,  dummodo  intuitu  indulti 
hujusmodi  nihil  percipiant  praeter  consuetam  manualem  eleemo- 
synam. 

«  Denique  praedictis  omnibus  indulgentiam  plenariam  ab  ipsis, 
eorumque  consanguineis  et  affinibus  usque  ad  tertium  inclusive 
gradum,  et  ab  aliis  quinquaginta  personis  ab  unoquoque  eorum 
designandis,  in  eorum  morlis  articulo  lucrandam  in  forma  con- 
sueta  ab  Apostohca  Sede  praescripta  ». 

C.  Card.  Rezzonico. 

Adverte,  Summos  Pontifices  non  semper  eodem  modo  conces- 
sisse  indulgentias  occasione  Comitiorum  Generahum.  Benedictus  XIll 
ex.  gr.  occasione  Capituh  Generahs  Mediolani  celebrati,  concessit 
sub  die  7  Decemb.  1728  indulgentiam  'plenariam  omnibus  Chri- 
stifidelibus ,  qui  susceptis  Sacramentis,  ahquam  ex  ecclesiis  Ordi- 
nis  Minorum  ubique  existentium,  vigilia  Pentecostes  (die  assi- 
gnata  pro  celebratione  Capituh)  et  singulis  actualis  illius  cele- 
brationis  diebus,  devote  visitaverint,  ibique  pro  consuetis  finibus 
oraverint :  quae  tamen  indulgentia  semel  diimtaxat  lucrari  pote- 
rat  (Vid.  Breve  Cum  sicut  apud  Chronolog,  Ord.  Perusini,  tom.  II, 
pag.  108). 

§  XV. 

SUMMARIUM  INDULGENTIARUM  ORDINI  MINORUM  CONCESSARUM. 

1501.  Quamvis  praecipuae  gratiae,  quibus  benignitate  Aposlo- 
licae  Sedis  gaudet  Ordo  Minorum,  in  superioribus  paragraphis  re- 
censitae  habeantur,  in  commodum  tamen  nostrorum  Fratrum  expe- 
dire  judicamus  heic  referre  ipsum  Catalogum  a  S.  Congregalione 
Indulgentiarum  approbatum,  omissis  ultimis  numeris,  qui  nonnulla 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINl    MINORUM    CONCESSAE.  701 

privilegia  respiciunl,  propria  Monialiiim  monasterii  S.  Silvestri  in 
Capite  de  Urbe.  Hujusmocli  Catalogus  prostat  in  libro  cui  titulus 
Rescripta  authentica,  pag.  383-401,  et  nos  eum  ad  verbum  Iran- 
scribimus  proiU  jacet.  At  fatendum  est,  tale  Summarium  nec  or- 
dine,  nec  praecisione,  neque  integritate  fulgere,  et  fortasse  non- 
nulla  etiam  menda  in  ipsum  irrepsisse,  speciatim  quoad  nomina 
quorumdam  Romanorum  Pontificum,  quibus  concessio  indulgenlia- 
rum  tribuilur.  Citat  ex.  gr.  ut  largitores  indulgentiarum  eccle- 
siis  Franciscanis  aliorumque  Ordinum  Mendicantium  Joannem  X, 
XI  et  XX,  Urbanum  III,  Leonem  IV,  Benedictum  X,  Hadrianum  III, 
Sergium  IV  etc.  (vid.  n.  14°,  IG"",  ol^  ejusdem  Summarii),  qui 
omnes  ante  institutionem  praedictorum  Ordinum  Mendicantium,  ut 
cuique  notum  est,  Ecclesiae  Clavum  tenuerunt.  Hinc  optandum,  ut 
ab  aliquo  religioso  viro  Franciscani  Ordinis  cum  debitis  additio- 
nibus  et  correctionibus  in  meliorem  formam  redigatur.  En  inte- 
rim  Summarium  authenticum. 

SUMMARIUM  INDULGENTIARUM, 

quibus  gaudet  Ordo  Seraphicus,  approbatum  a  Sacra  Congregatione 
ad  instantiam  Monialium  Franciscanarum  venerabilis  monaste- 
rii  S.  Silvestri  in  Capite. 

1.  SSmus  D.  N.  PP.  Sixtus  V,  inhaerendo  concessioni  factae 
a  Leone  X,  concedit  et  ipse,  ut  Religiosi  Ordinis  Minorum,  et  con- 
sequenler  Moniales  Clarissae,  per  communicationem  privilegiorum 
possint  lucrari  omnes  indulgentias  a  Summis  Pontificibus  conces- 
sas  aliis  Ordinibus  regularibus,  et  esse  participes  omnium  ora- 
tionum,  vigiliarum,  jejuniorum,  abstinentiarum,  disciplinarum,  sa- 
crificiorum,  quae  fiunt  in  toto  mundo  a  Religiosis  Instituti  Mendi- 
cantis.  Communis. 

2.  Unde  fit,  ut  Fralres,  Moniales,  aliique  Religiosi  quotiescum- 
que  visitabunt  propriam  suam  ecclesiam,  ibique  orationem  facient, 
et  Deum  precabuntur  pro  exaltatione  S.  Ecclesiae,  pro  extirpa- 
tione  haeresum,  et  pro  pace  et  concordia  inler  principes  chrislia- 
nos,  lucraturi  sint  omnes  indulgentias  Stationum  Romae,  Ilieroso- 
lymorum,  et  S.  Jacobi  de  Galitia;  et  hoc  vi  ipsiusmet  RuIIae 
Pauli  V,  qui  revocavit  multas  indulgentias  a  suis  Praedecessori- 
bus  concessas  Regularibus,  et  hanc  confirmavit. 


702  PARS    III.    DK   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

3.  Adde,  Gregoriiim  XV  in  Brevi  10  Decembris  1622  conce- 
dere  eamdem  indulgentiam  Fratribus  et  Sororibus  Confralernitatis 
funiculi  S.  Francisci,  quando  visitabunt  ecclesiam  Fratrum  Mino- 
rum  et  orabunt  ut  supra. 

k.  Religiosi  et  Moniales  infirmi  et  convalescentes  in  cubiculo 
aut  infirmitorio,  et  eliam  in  lecto,  si  commode  aliter  facere  non 
possint,  dicendo  quinque  Paier  noster  et  quinque  Ave  Maria  et 
orando  ut  supra,  lucrabuntur  easdem  indulgentias,  quas  lucrati 
fuissent  visitando  propriam  suam  ecclesiam  flta  Ferraris). 

0.  Id  concessit  Innocentius  VIII  Fratribus  Minoribus  et  Prae- 
dicatoribus,  aliisque  Religiosis  Mendicantibus  et  per  parlicipatio- 
nem  omnibus  Monialibus  et  Cbordigeris  S.  Francisci.  Ita  dicit  Ro- 
dericius,  qui  addit,  hoc  privilegium  non  fuisse  revocatum  a  Paulo 
V,  quia  ipse  revocavit  indulgentias,  sed  non  privilegia  ad  lucran- 
das  illas  quae  non  sunt  revocatae;  qualis  est  illa  ab  eodem  Pon- 
tifice  de  novo  concessa  in  Bulla,  in  qua  revocavit  omnes  indul- 
gentias  a  suis  Praedecessoribus  Regularibus  concessas. 

6.  Idem  Paulus  V  de  novo  concessit  et  confirmavit  Ordini 
Fratrum  Minorum  Stationem  sanctissimi  Sacramenti,  ut  quilibet 
Religiosus  istius  Ordinis,  qui  recitabit  ante  altare  sanctissimi  Sa- 
cramenti  sex  Pater  noster,  sex  Ave  Maria  et  sex  Gloria  Patri, 
lucretur  omnes  indulgentias  Stationum  Romae,  Hierosolymorum, 
S.  Jacobi  Galitiae,  et  Portiunculae. 

7.  Hanc  indulgentiam  Stationum,  de  novo  concessam  a  Paulo 
V,  confirmavil  et  renovavit  Urbanus  VHI,  dummodo  tamen  Statio 
fiat  ante  altare  sanctissimi  Sacramenti.  Ita  dicit  Rodericius,  cum 
attestatione  Rodriguez  aliorumque. 

8.  Haec  Statio  indulgentiae,  dicendo  supradicta  Pater  no- 
ster  etc...  ante  allare  sanctissimi  Sacramenti,  acquiri  potest  saepius 
in  die,  eodem  prorsus  modo,  quo  eam  lucraretur  quicumque  Re- 
ligiosus,  qui  personaliter  visitaret  ecclesias  Romae,  Hierosolymo- 
rum,  Compostellae,  et  Portiunculae,  perinde  atque  acquiruntur 
aliae  indulgentiae  perpetuae,  quae  non  habent  limitationem  aut 
determinationem  temporis,  ut  afflrmant  Angelicus  Doctor  S.  Tho- 
mas,  Corduba,  Toledo,  Ilenrir/uez,  aliique  citati  a  Patre  Mi- 
ckaelangelo  Bogliasco  in  suo  Compendio  indulgentiarum  funi- 
niculi  impresso  Liburni  1G20,  pag.  109. 

9.  Hoc  modo  Refigiosi  manentes  in  suis  Conventibus  meren- 
tur  plus  quam  dum  vadunt  per  mundum  peregrinantes  ad  lucran- 


CAP.    II.   INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCESSAE.  703 

das  indulgentias.  S.  Tliomas  citalus  a  Perino  dicit:  Religiosi  exi- 
stentes  in  suis  monasteriis  promerentur  amplius  quam  discur- 
rendo  et  peregrinando  ad  lucrandas  indulgentias. 

10.  Et  cum  supradictae  indulgentiae  possint  applicari  anima- 
bus  Purgatorii  per  modum  suffragii,  monentur  omnes  ad  lucrandas 
illas  saepius  in  die  pro  dictis  animabus,  quae  non  erunt  ingratae 
facienti  sibi  tale  beneficium. 

11.  Monetur  insuper  omnis  fidelis  Christianus  ad  sumendum 
funiculum  Seraphici  Patris  nostri  S.  Francisci,  nomen  suum  dando 
Confraternitati  dictae  funiculi,  ut  possit  lucrari  magnum  hunc  in- 
dulgentiarum  Ihesaurum,  ahaque  bona  spiritualia,  ut  dictum  fuit 
supra. 

Indulgentiae  quotidie  lucrandae  in  ecclesiis  Orddnis  S.  Francisci 
et  in  ecclesiis  omnium  Ordinum  religiosorum  Mendicantium. 

l^.  Omnibus  anni  diebus,  qui  visitabit  unam  ex  ecclesiis  Fran- 
ciscanis,  aut  cujuscumque  alterius  Ordinis  Fratrum  Mendicantium, 
lucrabitur  singuhs  vicibus,  dicendo  tria  Pater,  Iria  Ave  et  tria 
Gloria  in  honorem  sanclissimae  Trinitalis,  indulgentiam  concessam 
a  multis  Summis  Ponlificibus  trecentorum  dierum,  et  ducentarum 
et  septem  quadragenarum.  Et  singuhs  Dominicis  et  Sabbatis  omnium 
raensium  anni  acquiritur  pro  singulis  vicibus  indulgentia  centum 
nonaginta  et  octo  annorum  et  totidem  quadragenarum;  et  diebus 
Veneris  totius  anni  acquiritur  singulis  vicibus  indulgentia  centum 
dierum.  Et  advertendum,  si  in  aliquam  ex  his  diebus  incidat  fe- 
slivitas,  in  qua  aliae  habentur  indulgentiae,  has  etiam  insuper 
acquiri  praeter  supradictas.  Ita  Fert^aris. 

Indulgentiae,  quae  habentur  in  ecclesiis  Franciscanis  et 
in  ecclesiis  omnium  Ordinum  Mendicantium  tempore  Adventus. 

13.  In  singulis  quatuor  Dominicis  Adventus,  qui  visilabit  ali- 
quam  ecclesiam  supradictorum  Religiosorum  lucrabitur  omnes  illas 
indulgentias,  quae  habenlur  in  omnibus  Dominicis  anni,  ut  in  pa- 
ragrapho  praecedenti. 

Indulgentiae  in  dictis  ecclesiis  in  Quadragesima. 

14.  Prima  die  Quadragcsimae  usque  ad  diem  Paschae  visi- 
lanti  ut  supra,  conceduntur  pro  quovis  die  a  Joanne  XX  duo  anni 


704  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

et  duae  quadragenae,  et  ab  Urbano  III,  Innocentio  III  et  Gregorio 
IX  pariter  duo  anoi  et  duae  quadragenae.  Et  Urbanus  IV  dupli- 
cavit  dictas  indulgentias  et  adjunxit  unum  annum  et  unam  qua- 
dragenam;  et  a  Clemente  IV  conceduntur  centum  anni  et  centum 
quadragenae.  Et  Alexander  IV  concessit  duos  annos  et  duas  qua- 
dragenas.  Similiter  Nicolaus  III,  Innocentius  IV  et  Benedictus  XI 
concesserunt  universim  pro  quovis  die  Quadragesimae  centum  vi- 
ginli  duos  annos  et  quingentos  sexaginta  sex  dies  indulgentiae, 
quae  faciunt  in  summa  pro  singuiis  diebus  indulgentiam  ducen- 
torum  quinquaginta  duorum  annorum,  et  centum  triginta  duarum 
quadragenarum,  et  quingentorum  septuaginta  sex  dierum. 

15.  Insuper  pro  unaquaque  feria  secunda,  quarta  et  sexta 
totius  Quadragesimae  ultra  supradictas  conceditur  a  Benedicto  XI 
indulgentia  octoginta  octo  annorum  et  octoginta  quadragenarum. 

Indulgentiae,  quae  habentur  in  dictis  ecclesiis 
in  solemnitate  Paschatis. 

16.  In  quolibet  Paschate  Resurrectionis  conceditur  a  Martino 
V  indulgentia  quinquaginta  annorum  et  octodecim  quadragenarum 
ultra  supradictas.  A  Leone  IV  septem  anni  et  septem  quadragenae; 
et  a  Clemente  IV  centum  anni  totidemque  quadragenae ;  et  a  Ni- 
colao  IV  septem  anni  et  septem  quadragenae. 

17.  Et  a  primis  Vesperis,  id  est  a  Sabbato  sancto  usque  ad 
occasum  solis  sequentis  die  Paschae,  qui  contritus,  confessus  aut 
cum  proposito  confitendi  visitabit  aliquam  ex  ecclesiis  S.  Francisci 
de  Paula,  aut  aham  ecclesiam  Ordinis  Mendicantium,  dicendo  tria 
Pater,  tria  Ave  et  tria  Gloria  in  honorem  sanctissimae  Trinitatis, 
ex  concessione  Leonis  X  lucrabitur  indulgentiam  pienariam. 

Indulgentiae,  quae  hahentur  in  festo  Ascensionis  Domini 
in  ecclesiis  Religiosorum  Mendicantium. 

18.  In  die  Ascensionis  Domini  quicumque  visitabit  aliquam  ex 
supradictis  ecclesiis,  lucrabilur  ex  concessione  Joannis  XXII  indul- 
gentiam  duorum  annorum  et  duarum  quadragenarum,  et  ex  con- 
cessione  Clementis  IV  centum  annorum  et  centum  quadragenarum. 

In  festis  Pentecostes. 

19.  In  festis  Pentecostes,  qui  visitabit  aliquam  ex  supradictis 
ecclesiis  Religiosorum  Mendicantium,  ex  concessione  Martini  V  lu- 


CAP.    11.    INDULGENTIAE   ORDINI    MINORUM    CONCESSAE.  705 

crabiliir  inilulgentiam  qiiadraginta  annoruin  el  duodecim  quadra- 
genarum.  Fi  ex.  concessione  Leonis  IV  septem  annorum  et  totidem 
quadragenarum.  Et  ex  concessione  Urbani  IV,  Clementis  III  et  Grego- 
rii  IX  unius  anni  et  unius  quadragenae,  et  ex  concessione  Clementis 
IV  centum  annorum  et  centum  quadragenarum;  et  insuper  a  pri- 
mis  Vesperis,  id  est  a  Sabbato  sancto  Pentecostes  per  usque  ad 
lotum  diem  sequentem,  qui  contritus  et  confessus,  aut  cum  pro- 
posito  confitendi  visitabit  aliquam  ex  dictis  ecclesiis,  dicendo  tria 
Pater  nosler  et  tria  Ave  Maria  in  Iionorem  sanctissimae  Trini- 
tatis,  ex  concessione  Leonis  X  lucratur  indulgentiam  plenariam. 

In  festo  sanctissimae  Trinitatis. 

50.  Visitanti  unam  ex  supradictis  ecclesiis  in  festo  sanctissi- 
mae  Trinitatis  conceduntur  omnes  illae  indulgentiae,  quae  haben- 
tur  in  omnibus  Dominicis  et  festis  per  annum,  quae  sunt  in  summa 
ducentorum  et  novemdecim  annorum  et  totidem  quadragenarum. 
In  eodem  festo,  qui  contriti  et  confessi  aut  cum  proposilo  confi- 
lendi,  a  primis  Vesperis  per  totum  diem  sequentem  visitabunt 
unam  ex  supradictis  ecclesiis,  lucrabuntur  ex  concessione  ejusdem 
Leonis  X  indulgentiam  plenariam,  dicendo  tria  Pater  noster  et 
tria  Ave  Maria. 

In  solemnitate  Corporis  Domini. 

21.  Ex  concessione  Joannis  XX,  Urbani  IH,  Benedicti  X  et  Gre- 
gorii  LX,  in  festo  Corporis  Christi  visitando  aliquam  ex  supradictis 
ecclesiis  habetur  indulgentia  duorum  annorum  et  duarum  quadra- 
genarum  ab  unoquoque  Pontifice,  quod  facit  oclo  annos  et  octo  qua- 
dragenas.  Ex  concessione  Urbani  IV  induigentia  unius  anni  et  unius 
quadragenae;  et  ex  concessione  Clementis  V  centum  annorum  et 
centum  quadragenarum.  Ex  concessione  Alexandri  IV  unius  anni 
et  unius  quadragenae.  Ex  concessione  (iregorii  IX  et  Nicolai  V 
centum  annorum  et  centum  quadragenarum.  Jta  legitur  in  Gemma 
sanctissimi  Rosarii  (Gioiello  del  santissimo  RosarioJ. 

In  Circumcisione  Domini. 

22.  Qui  visitabit  aliquam  ex  ecclesiis  l^anciscanis,  aut  alio- 
rura  Religiosorum  iMendicantium  in  die  Circumcisionis  Domini,  lu- 
crabitur  ex  concessione  Martini  V  indulgcntiam   quinquaginta  an- 

/*5 


70()  PARS   III.    DE   INDUI.GENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

norum  et  quinqnaginla  quadragenarnm,  el  ex  concessione  Innocenlii 
IH  dnornm  annorum  et  duarnm  quadragenarum,  ex  concessione 
Clementis  IV  centum  annorum,  et  ex  concessione  Nicolai  V  du- 
centorum  annorum  et  quinquaginta  trium  quadragenarum. 

Iii  festo  Epiphaniae  Domini, 

23.  Qui  visitabit  aliquam  ex  supradictis  ecclesiis  in  die  Epi- 
phaniae  Domini,  ei  conceduntur  ab  Innocentio  III  dno  anni  et  duae 
quadragenae,  et  Urbanus  IV  duplicavit  hanc  indulgentiam  et  con- 
cessit  insuper  unum  annum  et  unam  quadragenam.  Clemens  IV 
concessit  centum  annos-  et  cenlum  quadragenas;  et  Nicolaus  V 
duplicavit  hanc  indulgenliam.  Innocentius  IV  deinde  concessit  in- 
dulgenliam  quinquaginta  annorum  et  totidem  quadragenarum. 

In  die  Purificationis  B.  M.   V. 

24.  Qui  visitabit  aliquam  ex  ecclesiis  supradictorum  Ordinum 
Mendicantium  in  die  Purificationis  B.  M.  V.  dictae  de  Candelario, 
ipsi  conceduntur  ultra  indulgentias  concessas  in  ahis  festivitatibus 
Dominae  nostrae  indulgentiae  infrascriptae.  A  Martino  V  quinqua- 
ginta  anni  et  duodecim  quadragenae.  A  Clemente  IV  centum  anni 
et  triginta  quadragenae.  Ab  Honorio  III  quadraginta  anni  et  qua- 
draginta  quadragenae,  et  totidem  a  Joanne  XXII.  Item  Sixtus  IV 
concessit  indulgentiam  triginta  annorum  et  triginta  quadragenarum. 

In  festo  sanctissimae  Annuntiationis. 

25.  In  festo  sanctissimae  Annuntiationis,  qui  visitabit  etc,  lu- 
crabitur  ex  concessione  Martini  V  quinquaginta  annos  et  duode- 
cim  quadragenas.  Ex  concessione  Clementis  IV  decem  annos  et 
quadraginta  dies.  Ex  concessione  Gregorii  IX  viginti  annos  et  qua- 
draginla  dies.  Ex  concessione  Bonifacii  VIII  novem  annos  et  qua- 
draginta  dies.  Ex  concessione  Nicolai  IV  centum  annos  et  centum 
octoginta  dies.  Ex  concessione  Leonis  IV'  septem  annos  et  septua- 
ginta  quadragenas.  A  Joanne  XXH  conceduntur  quadraginta  anni 
et  quadraginta  quadragenae,  et  ab  Urbano  V  indulgenlia  septem 
annorum  et  septem  quadragenarum. 

20.  Advertendum,  Moniales  claustrales  posse  lucrari  in  suis 
ecclesiis  omnes  indulgcntias  concessas  Boligiosis  Mendicantibus,  et 
omnibus  saecularibus. 


CAP.   II.    INDULGENTIAE   ORDINI   .MINORUM   CONCESSAE.  707 

Indulgentiae  in  die  qua  fit  feslum  Tilulare  in  ecclesiis 
Franciscanis  el  aliorum  Mendicantium. 

"■27.  In  festo  Sancti  vel  Sanctae,  sub  cujus  nomine  aedificata 
€Sl  quaecuinque  ecclesia  supradictorum  Ordinum,  eas  visitando 
acquiruntur  ex  concessione  Leonis  IV  septem  anni  et  septem  qua- 
dragenae.  El  Urbanus  IV  duplicavit  istam  indulgenliam.  Ex  con- 
cessione  Clementis  IV  centum  dies,  et  Honorii  IV  quadraginta  anni 
ei  quadraginta  quadragenae.  Benedictus  X  duplicavit  hanc  indul- 
gentiam.  Nicolaus  V  dictis  indulgentiis  addidit  septem  annos  et 
seplem  quadragenas.  Sixtus  IV  addidit  septem  annos  et  triginta 
quadragenas. 

Indulgentiae  in  omnihus  festis  Sanctorum  Franciscanorum  et 
aliorum  Sanctorum  ex  Regularibus  Mendicantibus. 

28.  In  quocumque  festo  cujusque  Sancti  aut  Sanctae  Ordinis 
Minorum,  S.  Dominici,  S.  Augustini  etc.  visitanti  aliquam  ex  eo- 
rum  ecclesiis  ab  Innocentio  IV  quadraginta  anni;  a  Clemente  IV 
quadraginta  sex  anni;  a  Nicolao  III  quadraginta  anni;  a  Nicolao 
IV  alii  quadraginta  anni;  totidem  ab  Urbano  V;  a  Sixto  IV  quin- 
quaginta  anni  et  quinquaginta  quadragenae  indulgentiae. 

fndulgentiae,  quae  recurrunt  in  festis  Sanctorum 
Ordinis  Seraphici  per  anni  circidum. 

29.  Mense  Januario.  Die  16  illius  mensis  pro  festo  SS.  Mart. 
Berardi,  Petri  etc.  Protomartyrum  Ordinis,  induigentia  plenaria 
perpetua  concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Sanctissimus  18  Octo- 
bris  1745  (lege  1841)  (1). 

Die  30,  S.  Hyacinthae,  indulgentia  plenaria  perpetua  concessa 
a  Pio  VII,  Brevi  Ad  augendam  17  Novembris  1807. 

Die  31,  beata  Ludovica,  indulgentia  plenaria  usque  ad  an- 
num  1848(2). 


(1)  Nonniillas  hujus  clenchi  emendationcs,  etsi  rei  subslanliani  non  attingant, 
intra  parenihesim  concludcrc  putavimus,  texlu  intcgro  relicto. 

(2)  Conccssa  a  Pio  IX  in  pcrpcluum  8  Augusti  1862. 


708  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Mense  Februario.  Die  G  {lege  5)  dicli  mensis  pro  festo  SS.  Mart. 
Petri-Baplistae  etc,  indiilgeniia  plenaria  perpetua  concessa  a  Cle- 
menle  XII,  Brevi  Injunctae  nobis  13  Julii  1739. 

Die  22,  S.  Margarilae  da  Cortona,  indulgentia  plenaria  perpetua 
concessa  a  Benedicto  XIII,  Brevi  Reclemptoris  26  Julii  1728. 

Mense  Martio.  Die  o  dicti  mensis  S.  Joannis-Josephi  de  Cruce, 
indulgentia  plenaria  concessa  a  Gregorio  XVI,  Brevi  Jnclytum 
S.  Francisci  Ordinem  21  Februarii  1841. 

Die  C),  S.  Coletae,  indulgentia  plenaria  pro  vivis  el  defunctis 
perpetua  concessa  a  Pio  VII,  Brevi  Ad  augendam  13  Julii  1807. 

Die  9,  S.  Catharinae  de  Bononia,  indulgentia  plenaria  perpe- 
lua  concessa  a  Clemente  XI,  Brevi  Redemptoris  21  Martii  1714. 

Me7ise  AprnlL  Die  3,  S.  Benedicti  a  S.  Fratello,  indulgentia 
plenaria  perpetua  concessa  a  Pio  VII,  Brevi  Ad  augendam  17  No- 
vembris  1807. 

Die  16,  in  festo  S.  Raphaelis  Archangeli,  indulgentia  plenaria 
pro  omnibus  Rehgiosis  et  Monialibus,  qui  confessi  et  sacra  Com- 
munione  refecti  renovabunt  suam  professionem,  concessa  a  Cle- 
mente  XII,  Brevi  Cum  sieut  dilectus  Filius  30  Martii  1736. 

Mense  Majo.  Die  13,  S.  Petri  Regalali,  indulgentia  plenaria 
concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Redemptoris  23  Apr.  1748. 

Die  17,  S.  Paschalis,  indulgentia  plenaria  concessa  ab  Alexan- 
dro  VII  {lege  VIII),  Brevi  Redemptoris  9  {lege  7)  Septembris  1 690. 

Die  20,  S.  Bernardini  Senensis,  indulgentia  plenaria  concessa 
a  Sixto  V,  Brevi  Cum  {adjunge  a)  pinmaeva,  28  Septembris  158o. 

Mense  Junio.  Die  13,  S.  Antonii  a  Padua,  indulgentia  plena- 
ria  perpetua  concessa  a  Sixlo  V,  Brevi  Cum  (a)  p^imaeva  28  Se- 
ptembris  lo8o. 

Die  19,  beatae  Michelinae,  indulgentia  plenaria  concessa  a  Cle- 
mente  XII,  Brevi  Ad  augendam  27  Septembris  1737. 

Mense  Julio.  Die  14,  S.  Bonaventurae,  indulgentia  plenaria 
concessa  a  Sixto  V,  Brevi  Cwm  (a)  primaeva  28  Septembris  lo8o. 

Die  25  {lege  24),  S.  Francisci  Solani,  indulgenlia  plenaria  con- 
cessa  a  Benedicto  XIII,  Brevi  Redemptoris  14  Augusti  1729  {lege 
1727).  ^ 

Mense  Augusto.  Die  2  illius,  indulgentia,  vulgo  dicta  de  Por- 
liuncula.  ^ 

Die  12,  S.  Ciarae  Virginis,  indulgentia  plenaria  etiam  pro 
omnibus  fidelibus  christianis  in  ecclesiis  Fratrum  Minorum  et  Mo- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM   CONCESSAE.  700 

nialium  Franciscanarum;  ita  declaravit  Sacra  Congregatio  die  9 
Octobris  16G3. 

Die  19,  S.  Ludovici  Episcopi,  indulgentia  plenaria  concessa  a 
Sixto  V,  Brevi  Cum  (a)  primaeva  28  Septembris  lo8o. 

Die  26  (vel  25),  S.  Ludovici  Regis  Francorum,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Injunctae  nobis  17  Martii 
(lege  Maji)  1755. 

Mense  Seplemhri.  Die  4,  S.  Rosae  de  Viterbo  (Viterbio),  indul- 
gentia  plenaria  concessa  a  Clemente  XI,  Brevi  Agni  immaculaii 
14  Januarii  1701. 

Die  11  {lege  9  Julii),  festo  SS.  Mart.  Nicolai  et  Soc,  indulgentia 
plenaria  concessa  a  Benedicto  XIII,  Brevi  Ad  augendam  5  (lege  6) 
Decembris  1728. 

Die  17,  festo  sacrorum  Stigmatum  S.  Francisci,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Clemente  XII,  Brevi  CoelesL  muner.  31  {lege  30) 
Augusti  1731. 

Die  24,  S.  Pacifici  a  S.  Severino,  indulgentia  plenaria  concessa 
a  Gregorio  XVI,  Brevi  Jnelytum  S.  Francisci  Ordinem  21  Februa- 
rii  1841. 

Mense  Octobri.  Die  4,  festo  Patriarchae  nostri  S.  Francisci, 
indulgentia  plenaria  concessa  a  Sixto  V,  Brevi  Cum  (a)  primaeva 
28  Septembris  1585. 

Die  13,  festo  SS.  Mart.  Danielis  etc,  indulgentia  plenaria 
concessa  a  Benedicto  XIV,  Brevi  Ad  augendam  22  (lege  20)  Ju- 
nii  1748. 

Die  19,  S.  Petri  de  Alcantara,  indulgentia  plenaria  concessa  a 
Clemente  IX,  Brevi  Redemptoris  8  (lege  2)  Octobris  1669. 

Die  23,  S.  Joannis  de  Capistrano,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  ab  Alexandro  VII  (lege  VIII),  Brevi  Redemptoris  7  Septem- 
bris  (lege  Decembris)  1690. 

Mense  Novemhri.  Die  12,  S.  Didaci,  indulgentia  plenaria  con- 
cessa  a  Clemente  Vlli,  Brevi  Quae  ad  Sanctoruyn  26  Maji   1598. 

Die  19,  S.  Elisabeth  Reginae  (1)  Hungariae,  indulgentia  ple- 
naria,  Brevi  Benedicti  XIV  Injunctae  nobis  17   Martii  (lege  Maji) 

/00. 

Die  28,  S.  Jacobi  de  Marchia,  indulgentia  plenaria  concessa  a 
Benedicto  Xlll,  Brevi  Redemptoris  14  Augusti  1727. 


(I)  Principissa. 


710  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Die  "29,  fesUim  omnium  Sanctorum  Ordinis,  indulgentia  ple- 
naria  concessa  a  Ciemenle  Xlll,  Brevi  Ad  augendam  22  (lege  21) 
Marlii   17GG. 

NoTA.  Iluic  elencho  addenda  est  indulgentia  plenaria  pro  festo 
S.  Mariae-Franciscae,  die  G  Octobris;  —  S.  Agnetis  Assisiensis,  die 
16  Novembris;  —  S.  Leonardi  a  Porlu  Mauritio,  die  26  Novembris; 
—  Immaculatae  Conceplionis,  die  8  Decembris  (Vid.  alium  elen- 
chum  n.  14G9). 

30.  Qni  recitant  et  assistunt  Officio  divino  et  Missae  in  so- 
lemnitate  Corporis  Christi  et  per  totam  Octavam,  lucrantur  sequen- 
tes  indulgentias  (1),  id  est,  pro  Missa  400  dies,  et  400  pro  Malu- 
lino,  et  alios  400  pro  Vesperis,  et  pro  singulis  Horis  160  dies- 
Diebus  infra  Octavam  tam  pro  Matutino  quam  pro  Missa  et  Vespe- 
ris  200  dies,  pro  aliis  Horis  80  dies  indulgentiae.  Ad  hunc  finem 
anticipatur  Matutinum. 

31.  A  Sixto  IV  conceduntur  eaedem  indulgenliae  recitanti  aut 
assistenti  ut  supra  in  festo  et  per  Octavam  Immaculatae  Conceptionis. 
Idem  concedit  Clemens  VHI  in  festo  sanctissimi  Nominis  lesu. 

32.  Et  Bonifacius  IX  in  festo  Visitationis  B.  M.  V. 

33.  Et  Callistus  IH  in  festo  Transfigurationis  D.  J.  N.  C. 

34.  Fratres  et  Moniales  Ordinis  Minorum  recitando  coronam 
B.  M.  V.  vulgo  dictam  Ordinis,  quae  constat  70  Ave  Maria  et 
septem  Pater  noster  et  insuper  uno  Pater  noster  et  uno  Ave 
Maria  pro  Summo  Pontifice,  lucrantur  indulgentiam  plenariam 
concessam  a  Leone  X  et  Paulo  V. 

3o.  Religiosi  Minores,  Clarissae,  et  Tertiarii  possunt  per  mo- 
dum  suffragii  applicare  animabus  Purgatorii  omnes  indulgentias  et 
bona  opera  ab  ipsis  facienda,  ex  concessione  Gregorii  XV,  Brevi 
10  Novembris  1622. 

36.  Religiosi  et  Moniales  Ordinis  Minorum,  qui  devote  visita- 
bunt  stationes  Viae  Crucis,  sive  in  ecclesia,  sive  in  quocumque 
loco  monasterii,  lucrantur  easdem  indulgentias,  quas  lucrantur  illi, 
qui  eas  visitant  in  Locis  sanctis  Hierosolymorum,  quaeque  sunt 
fere  innumerabiles,  cum  liberatione  unius  animae  e  Purgatorio. 


(I)  Istiusmodi  indulgentiae,  quae  sunt  communes  omnibus.  Christifideiibus^ 
habentur  descriptae  sub  n.  284. 


CAP.    II.   INDULGENTIAE   ORDINI   MINORUM    CONCKSSAE.  711 

Indulgenliae  concessae  Religiosis  e(  Monialibus  in  assum- 
ptione  habitus  religiosi,  in  die  qua  professionem  emitlunl,  et  in 
aliis  circumstantiis  (1). 

37.  Religiosi  cujuscumqiie  Ordinis  vel  Iristitati,  sicut  et  Mo- 
niales,  qnae  vivunt  in  perpetua  clausura  cum  tribus  votis  solemni- 
bus,  tam  illae  quae  sunl  sub  directione  Regularium,  quam  quae 
sunt  sub  Ordinariorum  regimine,  si  fuerint  contriti,  confessi,  et 
sacra  Communione  refecti,  tam  in  die  vestilionis  quam  professionis 
lucrantur  indulgentiam  plenariam  concessam  a  Paulo  V. 

38.  Fratres  et  Moniales,  qui  in  festo  principali  sui  Ordinis 
confitebuntur  et  communicabunt  aut  Missam  audient  orando  pro 
concordia  inter  principes  christianos,  pro  extirpatione  haeresum, 
Romani  Ponlificis  incolumitate  et  exaltatione  S.  Matris  Ecclesiae, 
kicrantur  indulgentiam  plenariam.  Communis. 

39.  llh,  qui  in  articulo  mortis  vere  contritus,  confessus  et  sa- 
cra  Communione  refectus,  aut  si  hoc  facere  non  possit,  saltem 
contritus  devote  invocabit  ore  sanctissimum  Nomen  Jesu,  vel  si  non 
possit,  corde,  conceditur  indulgentia  plenaria. 

40.  llli,  qui  legitime  ordinatus  celebrabit  primam  Missam,  et 
iis,  qui  confessi,  et  sacra  Communione  refecti  intererunt  dictae 
Missae,  conceditur  indulgentia  plenaria. 

41.  Omnibus  Religiosis  et  Monialibus,  qui  cum  licentia  suorum 
Superiorum  separantes  se  per  decem  dies  a  negotiis  externis,  se- 
cedent  in  cellam  suam,  aut,  praeterquam  in  actibus  communibus, 
separabunt  se  ab  aliorum  consortio,  exercentes  se  in  lectione  li- 
brorum  spiritualium,  aut  prolatione  aliquorum  verborum,  quae  ad 
devotionem  inducunt  et  ad  spiritualem  compunctionem,  et  ultra 
meditationem  communem  saepe  incumbent  considerationi  et  medi- 
lationi  mysteriorum  Religionis  catholicae,  beneficiorum  Dei,  quatuor 
Novissimorum,  Passionis  D.  N.  J.  C.  et  aliis  orationibus  vocalibus 
et  jaculatoriis ;  facientes  eodem  tempore  generalem  aut  annuam 
aut  ordinariam  Confessionem,  et  insuper  sacram  Communionem 
sumentes  aut  Missam  celebrantes,  conceditur  indulgentia  plenaria 
et  remissio  omnium  peccatorum.  Notandum  tamen  orationem  men- 


(1)  Ilas  indiilgcnlias  usquc  ad  sequentem  numerum  M,  (juac  sunl  omnibus 
Regularibus  communcs,  Iiabes  descriptas  sub  n.  1271. 


712  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIRUS   CONCESSIS. 

talem,  ea  qiiae  fit  in  communi  inclusa,  debere  esse,  nocturno  et 
diurno  lempore  simul  sumplo,  duarum  horarum.  Ita  Paulus  V  in 
sua  Constilutione,  quae  incipit  Romanus  Pontifex  23  Maji   IGOG. 

42.  Religiosis  et  Monialibus  Ordinis  Minorum,  qui  quolidie  per 
mediae  horae  spatium  per  mensem  integrum  facient  orationem 
mentalem,  confitendo  et  communicando  ultima  Dominica  dicti  men- 
sis,  conceditur  indulgentia  GO  annorum  et  60  quadragenarum. 

43.  Omnibus  ilhs,  qui  corde  conlrito  et  dolentes  accusabunt 
se  de  suis  culpis,  peccatis  et  imperfectionibus  in  capituhs  culpa- 
rum,  aut  spirituahter  communicabunt,  indulgentia  trium  annorum 
et  trium  quadragenarum. 

44.  Fratres  Minores  et  Moniales,  quando  sunt  infirmi,  possunt 
dicere  septem  Ave  Maria  et  unum  Pate?'  noster  loco  Officii  di- 
vini,  aut  quid  ahud  sibi  assignatum  a  Confessario  suo;  et  si  infir- 
mitas  sit  gravis,  et  medicus  ita  iudicaverit,  ne  ad  hoc  quidem 
erunt  obhgati,  sed  sufficiet  sola  intentio,  qua  vehnt  iUud  recitare. 
Ferrains, 

45.  Leo  X  concessit  omnibus  Rehgiosis,  sicut  etiam  saeculari- 
bus  indulgentiam  partialem  quohescumque  dicent  quindecim  Pater 
noster  et  quindecim  Ave  Maria  pro  iis,  qui  sunt  in  peccato  raor- 
lah,  cum  sit  opus  charilalis. 

4G.  Idem  Leo  X  concessit  Moniahbus  S.  Clarae  omnes  gratias 
et  indulgeniias,  quibus  gaudent  Fratres  Minores,  et  vicissim  Fratri- 
bus  ihas  quae    a  Romanis  Pontificibus  concessae  sunt  Moniahbus. 

47.  Idem  Pontifex  concessit  Fratribus  Minoribus,  ut  in  so- 
lemnitatibus  Domini,  B.  M.  V.,  SS.  Petri  et  Pauli,  S.  Patris  nostri 
Francisci  et  omnium  Sanctorum,  sicut  etiam  per  totam  Hebdoma- 
dam  sanctam  cum  licenlia  Superiorum  suorum  possint  accipere 
Absolutionem  generalem. 

48.  Insuper  idem  Pontifex  concessit  Religiosis  Minoribus,  ut 
ultra  indulgentias,  quas  habent  a  Sede  Apostolica,  possint  accipere 
Absolutionem  generalem  cum  indulgentia  plenaria  in  festo  S.  Cla- 
rae  Virginis;  advertendum  tamen  in  Absolutione  excipi  casus  Su- 
perioribus  reservatos. 

49.  Sixtus  IV  concessit,  ut  quilibet  Frater  Ordinis  Praedica- 
torum  et  Minorum  semel  in  vita  et  semel  in  morte  possit  accipere 
Absolulionem  generalem,  etiamsi  moriatur  ante  professionem. 

50.  Moniales  S.  Clarae  el  per  communicationem  omnes  Monia- 
les  tertii  Ordinis,  quae  vivunt  sub  directione  Fralrum  Minorum,  a 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI    MINORUM    CONCESSAE.  713 

Leone  X  habent  privilegium  accipiendi  qualer  in  anno  a  Superio- 
ribus  dicti  Ordinis  Fralrum  Minorum,  aut  ab  aliis  Religiosis  con- 
fessariis  ejusdem  Ordinis  ad  hoc  a  dictis  Superioribus  speciahter 
deputalis,  absolulionem  omnium  suorum  peccatorum  quocumque 
modo  commissorum.  Insuper  placuit  Sanctitali  Suae  benigne  et  ex 
Apostohca  bonitate  concedere  praedictis  earum  Confessariis  facul- 
latem,  ut  cum  eadem  plenitudine  potestatis,  de  hcentia  tamen  suo- 
rum  Praelatorum,  eas  absolvant  et  iUi  innocentiae  statui  restituant, 
sicuti  faceret  Sua  Sanctitas,  si  ipsamet  earum  Confessiones  excipe- 
ret  et  peccata  audiret;  et  postquam  confessae  et  absolutae  fuerint, 
possint  concedere  omnibus  et  singuhs  nomine  Suae  Sanctitatis  san- 
ctam  Benedictionem  (Ij. 

IndulgeiUiae  pro  iis,  qui  relinquunl  aliquam   eleemosynam 
ecclesiis  Religiosorum  Mendicantium. 

31.  Ihi,  qui  per  testamentum  relinquunt  aliquid  supradictis 
ecclesiis,  lucrantur  indulgentiam  partialem  ex  concessione  Hadriani 
III,  Sergii  IV,  Joannis  X  et  XI  aliorumque  Summorum  Pontificum ; 
similem  indulgentiam  lucrantur  etiam  illi,  qui  donant  calices,  toba- 
leas,  aliave  utensilia  ad  usum  dictarum  ecclesiarum. 

52.  Infirmi  et  decrepiti,  qui  non  possunt  adire  ecclesiam,  lu- 
crantur  indulgentias  in  cella  sua  ex  concessione  Sixti  IV,  Pauli  V, 
et  ex  privilegio  Clementis  VIII  ad  instantiam  Reverendissimi  Patris 
Fr.  Joannis-Baptistae  de  MoIIes,  Commissarii  Generalis,  in  infirmi- 
torio ;  Fratres  et  Moniales,  qui  opem-  ferunt  curandis  infirmis,  vi- 
sitando  capellam  aut  oratorium  infirmitorii  aut  Conventus,  lucran- 
tur  indulgentias  sicut  alii  Religiosi  assistentes  in  eodem  Conventu. 

o3.  Nota,  Religiosos  et  Moniales  aliorum  Institutorum  religio- 
sorum  gaudere  omnibus  praedictis  indulgentiis  per  communicatio- 
nem  spiritualem  concessam  a  Leone  X,  Julio  11,  aliisque  Summis 
Pontificibus,  ita  ut  visitando  suam  ecclesiam  in  die  S.  Francisci, 
S.  Antonii  a  Padua,  confessi  et  sacra  Communione  refecti,  orando 
Dominum  pro  exaltatione  S.  Ecclesiae,  extirpatione  haeresum  et 
pro  pace  et  concordia  inter  principes  christianos,  lucrentur  eam- 
dem  indulgentiam  plenariam  et  remissionem  omnium  peccatorum. 
Ita  pariter  Religiosi  et  Moniales  S.  Francisci,  visitando  proprias  suas 


(1)  In  originali  hic  inseria  est  formula  illius  Bcnedictionis  nupcr  abrogaia. 


714  PARS   III.    DE   INDULGKNTIIS   COKTIBUS    CONCESSIS. 

ecclesias  in  feslo  S.  Dominici,  magni  Patris  S.  Augustini,  S.  Fran- 
cisci  de  Paula  aliorumque  pariter  Patriarcharum  et  Fundatorum 
Ordinum  a  S.  Sede  approbatorum.  Pariter  diebus  Jubilaeorum,  et 
indulgenliarum  eorum  ecclesiis  concessarum,  confessi  et  sacra  Com- 
munione  refecti  lucrantur  easdem  indulgentias,  remissiones  et  Ju- 
bilaea,  ac  si  personaliter  visitassent  eorum  ecclesias.  Ila  comniu- 
niler  docent  Theologi. 

54.  Similiter  patres  et  matres  Religiosorum  et  Monialium  lu- 
crantur  idem  Jubilaeum  in  arliculo  mortis,  et  post  mortem  eadem 
sufTragia  Fratrum  Minorum.  Pariter  a  Joanne  XXII  conceditur  in- 
dulgentia  quinquaginta  dierum  illi  qui  Sacerdotibus  reverentiam 
exhibebit;  quadraginta  dierum  illi  qui  recitat  Salve  Regina,  aut 
Missam  audit,  et  similiter  quadraginta  dierum  praedicatoribus, 
quotiescumquc  praedicabunt,  sicut  et  illis   qui  auscultant. 

Indulgentiae  concessae  Advocatis. 

o5.  Advocati  ecclesiarum,  Conventuum  et  monasteriorum  dicto- 
rum  Ordinum  ex  concessione  Martini  IV  lucrantur  indulgentiam 
centum  annorum.  Ferraris.  "^ 

Indulgentiae  concessae  Procuratoribus. 

o(j.  Procuratores,  qui  adjuvant  et  defendunt  monasteria  et 
loca  praefata,  ex  concessione  Martini  IV  lucrantur  indulgentiam 
centum  annorum;  insuper  Innocentius  VIII  concedit,  ut  dicti  Pro- 
curatores,  et  eorum  substituti,  filii,  patres,  matres,  uxores,  sorores, 
et  fratres  diebus  Stationum  Urbis  Romae  dicendo  in  ecclesia  prae- 
fatorum  Ordinum  quinque  Pater  noster  et  quinque  Ave  Maria, 
Deum  orando  pro  felici  statu  S.  Ecclesiae,  lucrenlur  easdem  indul- 
gentias,  ac  si  visitarent  ecclesias  Urbis  Romae,  in  quibus  habentur 
dictae  Stationes.  Ferrains. 

o7.  Patres  et  matres  Fratrum  Minorum  et  Moniahum  ejusdem 
Ordinis  vi  Bullae  Calhsti  III,  possunt  in  articulo  mortis  eligere  sibi 
Confessarium  approbatum,  qui  impertiatur  ipsis  Absolutionem  ge- 
neralem  a  culpa  et  poena  in  forma  amplissimi  Jubilaei.  Ita  docet 
P.  Ilieronymus  Rodericius  et  alii. 

Indulgentiae  concessae  Medicis  dictorum  Ordinum. 

58.  Medici  Conventuum  dictorum  Ordinum  cum  eorum  filiis, 
filiabus,  uxoribus,   sororibus,  fratribus,   patribus  et  matribus  lu- 


CAP.    II.    INDULGENTIAE   ORDINI   .AIINORUM    CONCESSAE.  715 

crantur  singuli  eoruni  ex  concessione  Alexandri  VI  indulgenliain 
centuin  annorum  et  insuper  omnes  indulgenlias  et  stationes,  quas 
lucrantur  Religiosi  Minores  et  Moniales,  dicendo  tamen  quinque 
Pater  noster  et  quinque  Ave  Maria  pro  felici  statu  S.  licclesiae, 
et  lucrantur  dictas  indulgenlios  vi  particularis  privilegii  Innocen- 
tii  VIII  concessi  Procuratoribus,  et  applicati  dictis  Medicis  per  su- 
pradictum  Alexandrum  VI. 

59.  Tandem  illi  et  illae,  qui  facient  orationem  mentalem  quo- 
tidie  per  mediam  lioram,  aut  saltem  quartam  horae  partem,  con- 
fessi  et  sacra  Communione  refecli,  oranles  juxta  intenlionem  Summi 
Pontificis,  lucrantur  induigentiam  plenariam  semel  in  mense,  etiam 
applicabilem  animabus  Purgalorii,  et  lucrantur  etiam  indulgentias 
Viae  Crucis. 

60.  Notandum  quod,  quando  Romani  Pontifices  concedunt 
iliis,  qui  visitabunt  aliquam  ecclesiam  aut  aliquod  allare,  etiam 
indulgentiam  plenariam,  si  in  concessione  non  sunt  expressae  pre- 
ces  aut  opera  pia,  quae  ad  eas  lucrandas  fieri  debent ;  orando  prd 
exaltalione  S.  Ecclesiae,  pro  extirpatione  haeresum,  pro  conver- 
sione  peccatorum,  pro  pace  et  concordia  inter  principes  christia- 
nos,  dicendo  eum  in  finem  quinque  Pater  et  Ave  et  unum  Pater 
et  Ave  pro  Summo  Pontifice,  acquiruntur  dictae  indulgentiae. 
(Eusehius  Amort  et  alii). 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepo- 
sita  acl  humillimas  preces  Monialis  Sor.  Mariae  Annae  Moroni, 
Abbatissae  ven.  asceterii  Sancti  Silvestri  in  Capite  de  Urbe, 
Ordinis  S.  Francisci,  praesens  indidgentiarum  Summarium 
ex  certis  documentis  desumptmn,  ac  per  ejusdem  Sacrae  Con- 
gregationis  Consultores  probatum ,  uti  authenticum  recogno- 
vit,  typisque  imprimi,  ac  publicari  posse  censuit.  In  quorum 
fidem,  etc. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  Sacrae  Congregatio- 
nis  Induigentiarum,  die  20  Julii  184-1. 

C.  Card.  Castracane,  Praef. 
A.  Canonicus  Prinzivalli,  Substit. 


CAPUT  III. 
DE  TERTIO  ORDINE  SAECULARI  S.  P.  FRANCISCI. 


ARTICULUS    I. 


ORIGO  TERTII  ORDINIS,  EJUSQUE  MULTIPLICATIO 
IN  VARIOS  STATUS. 

1502.  ((  Seraphicus  Pater  sanclus  Franciscus  Assisiensis,  qui 
non  de  industria  propria  confidebat,  sed  oratione  sancta  omnia 
praeveniebat  negotia,  elegit  non  sibi  soli  vivere,  sed  ei,  qui  pro 
omnibus  mortuus  est,  sciens  se  ad  hoc  missum,  ut  Deo  animas 
lucraretur,  quas  diabolus  conatur  auferre.  Circuibat  proinde  for- 
tissimus  miles  Christi  civitates  et  caslra  non  in  persuasibihbus  hu- 
manae  sapientiae  verbis,  sed  in  doctrina  et  virtute  spiritus,  annun- 
lians  regnum  Dei,  praedicans  pacem,  docens  salutem  et  poeniten- 
tiam  in  remissionem  peccatorum.  Erat  in  omnibus  fiduciahter  agens 
ex  auctoritate  Apostohca  sibi  concessa,  nuhis  utens  adulationibus, 
nulhs  seductoriis  blandimentis. 

«  Veritatem  fidehssime  loquebatur  ita,  ut  htleratissimi  viri, 
gloria  et  dignitate  pollentes,  ejus  mirarentur  sermones,  et  timore 
utih  ejus  praesentia  terrerentur. 

«  Currebant  viri,  currebant  et  foeminae,  festinabant  clerici,  ac- 
celerabant  religiosi,  ut  viderent  et  audirent  Sanctum  Dei,  qui  homo 
alterius  saeculi  omnibus  videbatur.  Radiabat  beatissimus  Pater  ve- 
lut  stella  fulgens  in  caligine  noctis,  et  quasi  mane  expansum 
super  terram... 

«  Coeperunt  multi  de  populo  nohiles  et  ignobiles,  clerici  et 
laici,  divina  inspiratione  compuncti,  ad  sanctum  Franciscum 
accedere,  cupientes  sub  ejus  disciplina  et  magisterio  perpetuo 
militare...  »  (Ex  Vita  prima  S.  P.  Francisci,  auctore  B.  Thoma  a 
Celano  ejus  discipulo,  cap.  XV). 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARl    S.    P.    FRANCISCI.  717 

1503.  Coepit  ex  hoc,  subjnngit  S.  Bonaventura,  Chrisli  vinea 
germinare  germen  odoris  Domini,  et  productis  ex  se  floribus  sua- 
vitatis,  honoris  et  honestatis  uberes  fruclus  afferre.  Nam  praedica- 
tionis  ipsius  fervore  succensi,  quamphirimi  utriusque  sexus  in 
conjugah  pudicitia  Domino  famulantes,  secundum  formam  a  Dei 
viro  acceplam  novis  se  poenilentiae  legibus  vinciebant,  quorum 
vivendi  modum  idem  Christi  famulus  Ordinem  Fratrum  de 
Poenitentia  nominari  decrevit  (In  Vita  S.  Francisci,  edit.  ab  Amoni, 
Romae  1880,  cap.  IV). 

1504.  Populi  sanctitate  et  praedicatione  beatissimi  Patris  ab- 
repti,  reliclis  omnibus,  turmatim  Dei  Virum  sequebanlur  (I).  Plurimi 
homines,  uxoribus  salutatis,  regularibus  Instilutis,  foeminae  sacris 
Clauslris  se  addicere  statuebant.  Servus  Dei  noluit  depopulaiH 
reqionem,  neque  arcto  matrimonii  vinculo  conjunctos  optato  con- 
sortio  privari,  suasitque  omnibus,  ut  sub  propriis  tectis  Deo  chri- 
stiane  et  placide  deservirent,  pollicitus  se  modum  praescripturum, 
quo  facilius  in  virtute  proficerent,  et  absque  Regularium  rigore, 
Regularibus  assimilarentur  (Vid.  Wadding.  Annales  Minorum, 
lom.  II,  pag.  7). 

1505.  Cum  olim  S.  Franciscus  ex  Florentina  civitate  in  villam 
Gagiani,  non  longe  ab  oppido  Podii  Bonilii  se  contulisset,  occurrit 
ei  quidam  vir,  nomine  Luchesius,  qui  christianae  perfectionis  cupi- 
dus,  a  Seraphico  Patre  petiit  amplius  edoceri,  sibi  suaeque  consorti 
Bonae-Donnae,  ostendi  viam  bonam  per  quam  ambularent  secure. 
Cui  beatissimus  Pater  respondit,  se  paulo  ante  cogitasse  de  Ter- 
tio  illo  Ordine  instituendo,  in  quo  conjugati  Deo  perfecte  possent 
inservire.  Luchesius  et  Bona-Donna,  postquam  rem  serio  perpen- 
dissent,  beatum  Franciscum  rogarunt,  ut  se  in  hujusmodi  Ter- 
tium  Ordinem  admitteret. 

Tunc  sanctus  Pater  vestem  modestam  cinerei  coloris  et  cin- 
gulum  nodosum  illis  tradidit,  et  oretenus  aliqua  pietatis  exerci- 
tia  praescripsit,  donec  Regulam  quantocius  componeret.  Luchesius 
igitur  cum  conjuge  sua  Bona-Donna  primus  fuit,  qui  ab  ipso  san- 
cto  Institutore  PYancisco  veste  Tertii  Ordinis  indutus  fuerit,  quae 
quidem  indumenti  forma  ad  celeros  omnes  Tertiarios  transivit  (Cf. 
Wad.  loc.  cit. ;  Chalippe,  Vita  del  Serafico  Patriarca  S.  Fran- 
cesco  d'  Assisi,  lib.  IV). 


(I)  IIoc  accidit  primum  in  Umbria,  dcinde  in  Tuscia  ct  alibi. 


718  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1506.  lla  initiuiD  habuit  Tertius  Ordo  S.  P.  Francisci,  qui  il- 
lico  uiirabiliter  propagatus  est,  personas  cujusvis  status  et  condi- 
tionis  compleclens.  De  viris  ac  mulieribus  tum  nobilitate  sangui- 
nis,  tum  sanctilate  vitae  insignibus,  in  Tertium  Ordinem  Franci- 
scalem  cooplalis,  agunt  Scriplores  fere  innumeri  et  quamplurimi 
libri  manuales,  qui  quovis  tempore  typis  editi  sunt.  Meminisse 
sufllciat,  Terlium  Ordinem  S.  P.  Francisci  ila  fuisse  jam  ab  incu- 
nabilis  propagatum,  ut  Petrus  de  Vineis  Cancellarius  Friderici  II 
imperatoris,  ita  ad  eum,  saeculo  decimo  tertio  mediante,  scribere 
potuerit:  Vix  unus  el  iina  remansit,  cujus  nomen  in  hac  Fra- 
ternitate  non  sit  scriptum. 

1507.  Anno  1221  vel  sequenti  Pauperum  Patriarcha  S.  Franci- 
scus  Rcguiam  Tertii  Ordinis,  quem  Fratrum  de  Poenitentia  vo- 
cavit,  composuit  ac  Sodahbus  praescripsit  observandam,  quaeque 
ab  Honorio  111  ahquam  approbationem,  saltem  viva  voce  suscepe- 
rat.  At  Summus  Pontifex  Nicolaus  IV,  ex  Ordine  Minorum,  Con- 
stit.  Supra  montem,  die  18  Augusti  1289,  praefatam  Reguiam, 
quibusdam  explicationibus  pro  temporum  et  personarum  condi- 
tione  additis,  solemniter  approbavit  et  confirmavit  (Vid.  Constit.  in 
Bull.°  edit.  Rom.  tom.  III,  part.  2). 

1508.  Dicilur  Tertius  Ordo  respectu  ahorum  duorum,  quos 
S.  Patriarcha  Franciscus  antea  fundaverat,  nempe  Ordinis  Fratrum 
Minorum,  qui  primus  est,  et  pauperum  Dominarimi,  id  est  Mo- 
niahum  S.  Clarae,  qui  secundus  Ordo  dicitur. 

1509.  Finis  Tertii  Ordinis,  ut  ex  ipsa  Regula  apparet,  in  eo 
silus  est,  ut  Christifldeles  in  eum  adscripti,  per  perfectam  prae- 
ceptorum  Dei  et  Ecclesiae  observantiam,  efficiantur  et  conserven- 
tur  veri  christiani  fidelesque  fiiii  S.  Matris  Ecclesiae.  Exinde  patet 
utihtas  maxima  et  praestantia  hujus  sanctae  institutionis. 

«  In  curandis  Jesu  Christi  praeceptis,  ita  docet  Leo  PP.  XIII, 
Instituta  Franciscalia  tota  sunt  posita.  Neque  enim  quicquam  spe- 
ctavit  aliud  Auctor  sanctissimus,  quam  ut  in  iis,  velut  in  quadam 
palaestra,  diligentius  vita  christiana  exerceretur.  Profecto  Ordi- 
nes  Franciscales  duo  priores,  magnarum  virtutum  informati  disci- 
plinis,  perfectius  quiddam  diviniusque  persequuntur :  sed  pauco- 
rum  sunt,  nempe  eorum  quibus  Dei  munere  concessum  est  ad 
evangelicorum  consihorum  sanctitatem  singulari  quadam  alacritate 
contendere.  Verum  Tertius  Ordo  natus  aptus  est  multitudini: 
et  quantum  possit  ad  mores  justos,  integros,   religiosos,  supe- 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE    SAECULARI    S.    V.    IRANCISCI.  719 

riorum  lemporum  monumenta  et  res  ipsa  declaratn  (Gonslil. 
Misericors  Dei  Filius,  30  Maji  1883,  apiul  Acla  Ord.  Min.  ann.  II. 
pag.  89). 

1510.  Ferraris  in  siia  Bibliotheca,  verb.  l^ertiarii,  n.  42, 
scribit:  «  S.  lYaiiciscns  Assisiensis  inler  omnes  Ueligionum  regula- 
rium  Fundatores  fuit  primus,  ne  dicam  unicus,  qui  Tertium 
Ordinem  de  Poenitentia  instituit,  cujus  exemplum  deinde  aiiquae 
aliae,  praeserlim  Mendicantes,  secutae  sunt  Heligiones».  Idipsum  af- 
flrmat  Thomassinus  presbyter  Oralorii,  qui  dicit,  alios  Tertios  Or- 
dines  fuisse  similes  Tertio  Ordini  S.  Francisci  (Vid.  Chalippe,  Vita 
di  S.  Francesco,  pag.  198  in  nola;  Liber  Tertii  Ord.  part.  I,  pag.  60 
in  nota). 

Etiam  Lezana  ita  scribit:  Praecedere  etiam  debet  professio- 
nem  Terliariorum  ahquod  tempus  probationis  ad  modum  Novitia- 
tus.  Sic  enim  decernitur  in  praedicta  Regula  NicoLai  IV  pro  Ter- 
tiariis  Minorum :  post  unius  anni  spatium  cum  aliquorum  Fra- 
trum  consilio  recipiatur  etc,  et  colligilur  idem  esse  dicendum 
de  Tertiariis  aliorum  Ordinum...  quia  illi  sunt  ad  instar  Tertia- 
riorum  Ordinum  Minorum  (Summa  Quaest.  voL  I,  part.  II,  cap. 
XIV,  n.  22). 

1511.  Ex  hucusque  relatis  facili  negotio  colhgitur,  sanctum 
Patriarcham  Franciscum  instituisse  Tertium  Ordinem,  de  Poeni- 
tentia  nuncupatum,  pro  ridelibus  saecularibus  utriusque  sexus 
dumtaxat.  Decursu  vero  temporis,  quamplurimi  Tertiarii  el  Ter- 
tiariae,  ad  perfectioris  vitae  rationem  anhelantes,  vel  in  congre- 
gationes  se  collegerunt,  vel  tertiae  Regulae  professioni  votum  ali- 
quod,  saltem  simplex,  addiderunt.  Hinc  sub  Tertiariorum  nomine 
plures  fideles  status  diversi  comprehendebantur,  et  nunc  quoque, 
saltem  in  parte,  comprehenduntur.  Praeter  enim  Tertiarios  et  Ter- 
tiarias  in  saeculo  et  propriis  domibus  degentes,  qui  proinde  Ter- 
tiarii  saeculares  vocantur,  extant  etiam  Tertiarii  et  permultae 
Tertiariae  collegialiter  seu  in  communitate  viventes  sub  regula 
Tertii  Ordinis  S.  P.  Francisci,  emisso  plerumque  aliquo  voto  sim- 
plici.  Sunt  etiam  Tertiarii  et  Terliariae  cum  votis  solemnibus  et 
clausura,  et  hi  perlinent  ad  veros  Regulares.  Tertiarii  quoque 
reperiuntur  in  Conventibus  primi  Ordinis,  eumdem  habitum  (ut 
plurimum  sine  capulio)  ac  Religiosi  gestantes,  et  cum  eis  vilam 
communem  ducenles.  Erant  olim,  et  in  nonnullis  locis  hodie  quo- 
que  inveniuntur,   Tertiariae  veste  ad  instar  Momalium  indntae. 


7:20  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

in  propriis  domibus  degentes,  quae  proinde  vulgo  Monache  di  casa 
vocari  solent. 

1512.  Sunt  insuper  obiler  cominemorandi: 

a)  Tertiarii  virgines  in  conjagio,  ut  S.  Elzearius  et  B.  Del- 
phina,  qui  sanclam  et  immaculatam  virginitatem  non  solum  animo, 
sed  etiam  corpore  conservarnnt,  perpetuum  ducentes  coelibatum, 
non  aspernantes  jura  conjugii,  nec  virginilatem  in  aliquo  vio- 
lantes. 

b)  Tertiariae  viduae  coelibes,  ut  S.  Elisabeth  Thuringiae 
ducissa,  B.  Ludovica  de  Albertonibus,  B.  Michelina  a  Pisauro  etc, 
quae  vanas  et  umbratiles  pertaesae  delicias,  maluerunt  potius  sub 
regula  et  habitu  Tertii  Ordinis  S.  P.  Francisci  humiliter  degere, 
quam  ad  alias  cum  nobihbus  ac  divitibus  viris  transire  nuptias, 
interdum  nuncupatis  votis,  voto  ut  plurimum  castitatis. 

c)  Tertiariae  Virgines,  ut  inclyta  S.  Rosa  Viterbiensis,  quae 
B.  M.  Virginis  apparitione  recreata,  habitum  Tertii  Ordinis  Franci- 
scahs  induere  jussa  est,  et  adhuc  puella,  mirabilia  operata  est; 
S.  Maria-Francisca  a  quinque  vulneribus  Jesu  Christi,  quae,  assen- 
tiente  patre,  domi  suae  Tertii  Ordinis  S.  Francisci  habitum  induit, 
ac  religiosa  vota  nuncupavit,  quaeque  virginitatem  ita  coluit,  ut 
ab  impudentium  insidiis  atque  aperta  vi  intactam  servaverit,  et 
jucundum  saepe  spiraret  odorem. 

d)  Tertiariae  reclusae,  quae,  assumpto  habitu  Tertii  Ordi- 
nis  S.  P.  Francisci,  in  eremiticam  cellam  se  incluserunt,  ubi  jejuniis 
et  afflictationibus  carnem  suam  castigabant,  et  orationibus,  contem- 
plationi,  ahisque  spiritualibus  exercitiis  jugiter  vacabant,  ut  B.  Vi- 
ridiana  et  B.  Joanna  a  Signa. 

e)  Tertiarii  'peregrini,  ut  S.  Rochus,  qui,  Galha  patria  sua 
relicta,  per  Italiam  peregrinationem  suscepit,  urbesque  et  oppida 
peragrans,  seipsum  in  aegrotantium  obsequium  impendere,  animam- 
que  suam  pro  fratribus  ponere  non  dubitavit.  —  B.  Nevolonus  su- 
tor,  qui  ob  mortem  uxoris  a  conjugii  vinculo  solutus,  Tertio  Ordini 
S.  Francisci  nomen  dedit,  et  mortificationis  ac  pietatis  cultor  pere- 
grinationes  non  semel  nudato  pede  Compostellam  et  Romam  obivit. 

f)  Tertiarii  poenitentes.  Sufficiat  commemorare  S.  Margari- 
lam  Cortonensem,  ubique  locorum  celeberrimam,  super  quam  facta 
manu  Domini,  exiit  foras,  et  anteactae  vitae  suae  culpas  flevit 
amare,  quaeque  ad  tam  subhmem  pervenit  sanctitatem,  ut  digna 
facta  fuerit,  quae  saepe  Domini  consuetudine  frueretur. 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  721 

g)  Tertiarii  martyres,  quoriim  praeclara  habes  exempla  in 
inclytis  Sociis  Japonensibus  S.  Pelri-Baptislae  et  in  H.  Raymundo 
Lullo. 

h)  Terliarii  in  throno,  qui  licet  in  fastigio  collocati,  innu- 
mera  dederunt  abstinentiae,  humihtatis,  patienliae,  rehgionis,  aha- 
rumque  virtutum  exempla,  ut  sancti  Ludovicus  GaUiarum  rex,  Fer- 
dinandus  rex  Castihae,  Ehsabeth  Regina  Portugahiae,  et  Ehsabeth 
Thuringiae  principissa,  Tertiariarum  Patrona  praeclarissima. 

i)  Tertiarii  in  Smmno  Pontificatic.  Satis  sit  nominare 
Pium  LX  et  Leonem  Xlll,  quorum  laus  est  in  Ecclesia  Dei. 

1513.  Ceterum  gloriam  Tertii  Ordinis  Franciscalis  hic  enar- 
rare  minime  intendimus:  id  enim  longa  res  esset  et  ad  nostrum 
propositum  minus  pertinens.  Tertius  Ordo  a  Pauperum  Patriarcha 
institutus  assimilari  jure  potest  arbori  magnae,  amplissimis  deco- 
ratae  ramis,  qui  varios  et  innumeros  dederunt  in  Ecclesia  Dei 
fructus  honoris  et  honestatis;  et  hos  fruclus  nos  voluimus  sum- 
mis  labiis  dehbare  et  indicare,  ut  exinde  de  eodem  Tertio  Ordine 
generahs  habeatur  nolitia. 

1514.  His  breviter  adnotatis,  advertimus  lectores,  nos  hic  non 
agere  nisi  de  Tertio  Ordine  saecula^i  S.  P.  Francisci  Assisiensis, 
cujus  Regula  a  Sumrao  Pontifice  Leone  XIII  temperata  est,  magis- 
que  recentibus  vivendi  moribus  et  consuetudinibus  accommodata. 
Ubi  de  aliquo  alio  statu  Tertii  Ordinis,  qui  non  sit  saecularis,  com- 
memorationem  fieri  contingat,  id  obiter  et  per  deductionem  peragetur. 

ARTICULUS    II. 

MODERATIO  REGULAE  TERTII  ORDINIS  SAECULARIS 
S.  P.  FRANGISCL 

1515.  Summus  Pontifex  Leo  XIII  binas  edidit  Constitutiones 
de  Tertio  Ordine  S.  P.  Francisci,  quarum  prima  incipit  Auspicato 
concessum  est,  de  die  17  Septcmbris  1882;  sAierdi,  Misericors  Dei 
Filius,  de  die  30  Maji  1883.  Prima,  quae  de  sancto  Francisco 
Assisiensi  et  de  Tertio  Franciscalium  Ordine  propagando  inscri- 
bitur,  pcrpulchrum  compendium  historicum  continet  tum  de  Se- 
raphico  Patriarcha,  tum  de  Ordinibus  ab  co  inslitulis,  tum  demum, 
sed  speciatim,  de  Tertio  Ordinc,  in  eoque  Pontifex  summis  laudibus 
hunc  Ordinem  extoUil,  hdeles  omnes  ad  eum  amplectendum  hor- 

46 


722  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

'tatur,  et  Episcopis  suiiimopere  commendal  ut,  ipsis  adnitentibus, 
Terlins  Ordo  Franciscalis  magis  ac  magis  augeatur,  et  ad  plures 
propagetur.  Date  operam,  inquit  Leo  XIII,  ut  7'ertium  Ordinem 
vulgo  cognoscant  atquc  ex  veritate  aestimcnt:  providete,  ut  qui 
curam  gerunt  animarum,  doceant  sedulo  qualis  ille  sit,  quam 
facile  imicuique  pateat,  quam  magyiis  in  animorum  salutem 
privilegiis  abundet,  quantum  utilitatis  privatim  et  publice  pol- 
liceatur...  Utinam  etiam  cliristianae  gentes  ad  disciplinam  Tertii 
Ordinis  confluant,  ita  alacres  itaque  frequentes,  uti  olim  undi- 
que  ad  Franciscurn  ipsum  sese  certatim  ejfundebant  (Vid.  Con- 
stit.  Auspicato  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  I,  pag.  147). 

Similem  commendationem  de  Tertio  Ordine  propagando  fecit 
Summus  Pontifex  Superioribus  Generalibus  in  Audientia  ipsis  con- 
cessa  die  7  Junii  1883,  sequentibus  verbis: 

Ad  vos  pertinet,  Patres  Observantes,  Conventuales,  Capuc- 
cini  et  Tertiarii  Regulares,  liunc  Ordinem  Poenitentiae  per  Sa- 
cerdotes  Ordinis  ac  Visitatores,  et  ubi  non  sint  Religiosi  vestri, 
per  delegatos  Directores  promovere,  ut  scopum  a  S.  Francisco 
et  a  Nobis  intentum,  ad  societatis  bonum  et  pietatis  christia- 
nae  incrementum  attingere  valeatis  (Acta  Ord.  Min.  ann.  11,  p.  110 
et  111). 

In  altera  Constitutione  incipiente  Misericors  Dei  Filius,  quae 
inferius  ex  integro  refertur,  Leo  PP.  XIII  Regulam  Tertii  Ordinis 
in  aliquibus  punctis  temperat,  indulgentias  et  privilegia  determi- 
nat,  revocatis  penitus  ceteris  omnibus  antea  eidem  Tertio  Ordini  a 
S.  Sede  concessis. 

1516.  Ratio  moderationis  Regulae  Tertu  Ordinis  saecularis 
S.  P.  Francisci.  Probe  noverat  Pontifex,  post  a  se  datas  cohorta- 
tiones  per  Ballam  Auspicato,  auctum  fuisse  numerum  fideiium 
Sodalitatem  Tertii  Ordinis  expetentium.  Ideo  velut  incitamenta  cur- 
rentibus  praebiturus,  decrevit  illuc  cogitationem  suam  intendere, 
unde  impediri  aut  retardari  aliquatenus  posse  animorum  salutaris 
iste  cursus  videbatur.  Et  vidit  ac  perspexil,  Reguiam  Tertii  Ordi- 
nis,  quam  Nicolaus  IV  probavit  confirmavitque  Constitutione  Apo- 
slolica  Supra  montem  die  18  Augusti  1289,  non  omnino  iis,  qui- 
bus  nunc  vivitur,  temporibus  atque  moribus  respondere.  Hinc 
cum  expleri  suscepta  offida  sine  molestia  et  labore  nimio  non 
possint,  pleraque  legum  capita  condonare  sodalium  precibus 
hactenus  necesse  fuit:  quod  quidem  sine  disciplinae  communis 
detrimento  fieri  non  posse,  facile  intelligitur. 


cap.  iii.  de  lll.  ordine  saeculaui  s.  p.  francisci.         753 

1517.  Ratio  revocationis  indulgentiarum  Tertio  Ordini  sae- 
cuLARi  S.  P.  Francisci  a  S.  Sede  concessarum.  Declarat  Leo  PP.  XIII, 
Romanos  Ponlifices  Tertium  Ordinem  jain  inde  a  nalaii  suo  sum- 
ma  benevolenlia  complexos,  induigentias  compiures  ct  salis  am- 
pias  Sodaiii3us  concessisse.  Indoies  autein  et  ratio  iiarum  induigen- 
liarum  effecta  est  annorum  decursu  ambigua  et  perplexior.  Unde 
saepe  in  contentionem  veniebat,  num  in  certis  casibus  de  Aposlo- 
lico  induito  constaret,  et  quo  tempore,  quo  modo,  quove  genere 
eodem  uti  licerel.  Certe  x\postoiica  Sedes  bac  super  re  providit,  ac 
nominatim  Benedictus  XIV  Constitulione  Ad  Romanum  Pontificem 
die  15  Marlii  17ol  priores  dubitationes  abstuiit;  sed  in  posterum, 
ul  contingere  soiet,  aiiae  obortae  sunt. 

Hinc  Suminus  Pontifex,  ad  removenda  bujusmodi  incommoda, 
nonnuiios  destinavit  S.  R.  E.  Cardinaies,  qui  pristinas  Tertiariorum 
leges  cum  cura  recognoscerent;  item  induigentias  et  priviiegia 
omnia  in  eienchum  redacta  examinarent;  et  post  maturum  judi- 
cium,  ad  se  referrent,  quid  retinendum,  quidve  novandum  pro 
temporum  conditione  censuissent.  Ordinationibus  his  adimpietis, 
praefali  Cardinaies  proposuerunt,  leges  veteres  Tertii  Ordinis  flecti 
atque  accommodari  oportere  ad  recentes  vivendi  consuetudines, 
aliquibus  capitibus  moderatis.  Quoad  vero  induigentias,  ad  re- 
movendam  .quamcumque  dubilationem  et  periculum  cavendum,  ne 
aiiquid  non  jure  fiat,  arbitrati  sunt,  Summum  Pontificem  ad  exem- 
pium  Benedicti  XIV  sapienter  utiiiterque  facturum,  si  revocatis 
abrogatisqm  indidgentiis  omnibus ,  quae  hactenus  viguerunl, 
alias  quasdam  ex  integro  eidem  Sodalitio  concederet. 

1518.  Ilis  praehabitis,  Summus  Pontifex  Auctoritate  Aposto- 
lica  Legem  Franciscaiium  Ordinis  Terlii,  qui  saecularis  dicitur,  eo 
modo  quo  infra  in  ipsa  sua  Constitutione  Misericors  Dei  Filius, 
descripta  est,  novavit  et  sancivit.  Quo  tamen  facto,  ita  declarat 
Pontifex,  nihil  demptum  de  ipsa  Qrdinis  natiira  putetur;  quam 
omnino  volumus  immutatam  atque  integram  permanere. 

Praeterea,  prosequitur  Leo  XIII,  poenarum  remissioniiDus,  seu 
induigenliis,  priviiegiisque,  quae  infra  in  indice  recensentur,  eos- 
dem  Sodaies  uti  posse  voiumus  et  jubemus,  sublatis  penitus  in- 
dulgentiis  privitegiisque  universis,  quae  eidem  Sodalitio  haec 
Apostolica  Sedes  quocumque  vel  tempore,  vel  nomine,  vel  forma 
ante  hanc  diem  concesserat. 

F.n  integra  Constitulio  Apostoiica. 


7:2 'l^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

SANCTISSIMI  DOMLM  NOSTRI 
LEONIS 

DIVINA  PROVIDENTiA 

PAPAE  XIII 

CONSTITUTIO 
DE   LEGE   FRANCISCALIUM    TERTII   ORDINIS   SAECULARIS 


LEO  EPISCOPUS 
SERVUS    SERVORUM    DEI 

AD    PERPETUAM    REI    MEMORIAM. 

Misericors  Dei  Filius,  qui  suavi  jugo  et  levi  onere  hominibus 
imposito,  omnium  vitae  et  saluti  consuluit,  Ecclesiam  a  se  conditam 
non  potestatis  solum  sed  etiam  misericordiae  suae  reliquit  here- 
dem,  ut  parta  per  ipsum  beneficia  ad  omnes  saeculorum  aetates 
eodem  semper  caritatis  tenore  propagarentur.  Propterea  quemad- 
modum  in  iis,  quae  Jesus  Cliristus  in  omni  vita  vel  gessit  vel  prae- 
cepit,  mitis  illa  sapientia  et  invictae  magnitudo  benignilatis  eluxit, 
sic  pariter  in  singulis  christianae  reipubUcae  institutis  mira  quae- 
dam  eminet  indulgentia  et  lenitas,  ut  plane  vel  in  hac  ipsa  re 
similitudinem  Dei,  qui  ca^itas  est(i),  gerere  Ecclesia  videatur. 
liiud  est  autem  munus  pietatis  hujus  maternae  maxime  proprium, 
accommodare  sapienter  leges,  quoad  fieri  potest,  ad  tempora,  ad 
mores  et  in  praecipiendo  exigendoque  summa  semper  aequitate 
uti.  Atque  hujusmodi  consuetudine  caritatis  simul  et  sapientiae 
efficitur,  ut  immutabilitatem  doctrinae  absolutam  et  sempiternam 
cum  prudenti  disciplinae  varietate  Ecclesia  conjungat. 

Hac  Nos  ratione  animum  et  inentem  Nostram  in  gerendo  Pon- 
tificatu  conformantes,  officii  Nostri  ducimus  eo,  quo  aequum  est, 
judicio  aestimare  naturam  temporum,  et  omnia  circumspicere,  ne 
quem  difficultas  deterreat  ab   utihum    exercitatione   \irtutum.  Et 


(I)  I.  Joan.  IV,  !6. 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  7^6 

nunc  quidem  perpendere  ad  hanc  normam  placuit  sodalitalem 
Franciscalium  Ordinis  Tertii,  qui  saecularis  dicitur,  diligenterque 
slatuere  num  leges  ejus  modice  temperari  ob  niutata  tempora 
oporteret. 

Praeclarum  istud  Francisci  patris  Institutum  vehementer  pie- 
tati  christianorum  commendavimus  per  litteras  Encyclicas  Aiispi- 
cato,  quas  die  17  Septembris  anno  superiore  dedimus.  Dedimus 
aulem  hac  voluntate  atque  hoc  unice  proposito,  ut  qunnto  plures 
possent  ad  sanctitatis  christianae  laudem  invitatione  Nostra  tem- 
pestive  revocarentur.  Origo  quippe  est  maxima  et  malorum  quae 
premunt,  et  periculorum  quae  metuuntur,  neglecta  christiana  vir- 
tus:  alteris  vero  mederi,  atque  altera  deprecari  non  alia  homines 
ratione  possunt,  quam  maturando  privatim  et  publice  ad  Jesum 
Christum  reditu,  qui  salvare  in  perpetiium  potesi  accedentes  per 
semetipsum  ad  Deum{\).  Jaravero  in  curandis  Jesu  Christi  prae- 
ceptis  instituta  Franciscalia  tota  sunt  posita:  neque  enim  quicquam 
spectavit  aliud  auctor  sanctissimus,  quam  ut  in  iis,  velut  in  qua- 
dam  palaestra,  diligentius  vita  christiana  exerceretur.  Profecto 
Ordines  Franciscales  duo  priores,  magnarum  virtutum  informati 
disciplinis,  perfectius  quiddam  diviniusque  persequuntur :  sed  pau- 
corum  sunt,  nempe  eorum  quibus  Dei  munere  concessum  est  ad 
evangelicorum  consihorum  sanctitatem  singulari  quadam  alacritate 
contendere.  Verum  Tertius  Ordo  natus  aptus  est  multitudini :  et 
quantum  possit  ad  mores  justos,  integros,  religiosos,  superiorum 
temporum  monumenta  et  res  ipsa  declarat. 

Auctori  autem  et  adjutori  bonorum  consiliorum  Deo  acceptum 
referre  debemus,  quod  illis  cohortationibus  Nostris  clausae  aures 
populi  christiani  non  fuerunt.  Imo  vero  plurimis  ex  locis  perfertur 
excitata  erga  Franciscum  Assisiensem  pietas,  auctusque  passim  nu- 
merus  sodalitatem  Tertii  Ordinis  expetentium.  Quapropler  velut 
incitamenta  currentibus  praebituri,  illuc  decrevimus  cogitationem 
intendere,  unde  impediri  aut  retardari  aliquatenus  posse  animo- 
rum  salularis  iste  cursus  videbatur.  Et  primum  quidem  perspe- 
ximus,  Regulam  Tertii  Ordinis,  quam  Nicolaus  IV  Decessor  Noster 
probavit  confirmavitque  Constitutione  Apostolica  Siipra  iMontem 
die  18  Augusti  1:289,  non  omnino  iis,  quibus  nunc  vivitur,  tem- 
poribus  atque  moribus  respondere.  Hinc  cum  expleri  suscepta  of- 


(I)  Ilcbr.  VII,  2o. 


726  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

ficia  sine  moleslia  et  labore  nimio  non  possint,  pleraque  legum 
capita  condonare  sodalium  precibus  hactenus  necesse  fuit:  quod 
quidem  sine  disciplinae  communis  detrimento  fieri  non  posse,  fa- 
cile  intelligitur. 

Deinde  alia  quoque  in  eadem  sodalitate  erat  caussa,  quae 
Nostras  sibi  curas  vindicaret.  Nimirura  Romani  Pontifices  Decesso- 
res  Nostri  Tertium  Ordinem  jam  inde  a  nalali  suo  summa  bene- 
volentia  complexi,  Indulgentias  complures  et  satis  amplas  in  ex- 
piationem  admissorum  sodalibus  concessere.  Quarum  ratio  effecta 
est  annorum  decursu  perplexior:  atque  illud  in  contentionem  saepe 
veniebat,  num  de  pontificali  indulgentia  certis  in  caussis  constaret, 
et  quo  tempore,  quove  genere  eadem  uti  fas  esset.  Certe  deside- 
rata  non  est  Apostolicae  Sedis  hac  in  re  providentia:  ac  nomina- 
lim  Benedictus  XIV  P.  M.  Constitutione  Ad  Romanum  Pontifieem 
die  lo  Martii  anno  1751  tollendas  priores  dubitationes  curavit: 
non  paucas  tamen,  ut  fere  fit,  denuo  attulit  dies. 

Quamobrem  hujusmodi  incommodorum  cogitatione  adducti,  ex 
sacro  Consilio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  tuendis  praeposito 
aliquot  S.  E.  R.  Cardinales  destinavimus,  qui  leges  Terliariorum 
pristinas  cum  cura  recognoscerent;  item  Indulgentias  et  privilegia 
omnia  in  commentarium  relata  examinarent:  adhibitoque  intelli- 
genti  judicio,  hac  de  re  ad  Nos  referrent,  quid  retinendum  quidve  no- 
vandum  pro  temporum  conditione  censuissent.  Transacto,  uti  im- 
peratum  erat,  negotio,  ii  quidem  Nobis  auctores  fuei'unt,  ieges 
veteres  flecti  atque  accommodari  ad  has  recentes  vivendi  consue- 
tudines  oportere,  cuni  quorumdam  capitum  immulatione  nonnulla. 
De  Indulgentiis  vero,  ne  qui  relinquatur  haesitandi  locus,  prohi- 
bendique  caussa  periculi  ne  quid  non  jure  fiat,  arbitrati  sunt,  Nos 
ad  exemplum  Benedicti  XIV  sapienter  utiliterque  facturos,  si  re- 
vocatis  abrogatisque  Indulgentiis  ornnibus,  quae  hactenus  value- 
rant,  alias  quasdam  ex  integro  eidem  sodalitio  decreverimus. 

Ergo  quod  bonum  felixque  sit,  Dei  gloriam  amplificet,  et  pie- 
tatis  virtutumque  ceterarum  studia  magis  accendat,  Nos  his  Lit- 
teris  auctoritate  Nostra  apostolica  Legem  Franciscalium  Ordinis 
Tertii,  qui  saecularis  dicitur,  eo  modo  quo  infra  descripta  est, 
novamus  el  sancimus.  Quo  tamen  facto  nihil  demplum  de  ipsa 
Ordinis  natura  putetur;  quam  omnino  volumus  immutatam  atque 
integram  permanere.  Praeterea  poenarum  remissionibus,  seu  In- 
dulgentiis,  privilegiisque,  quae  infra  in  indice  recensentur,  eosdem 


CAP.    III.    DE   III.   ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  727 

sodales  uti  posse  volumus  et  jubemus,  sublatis  penitus  Indulgen- 
tiis(l)  privilegiisque  universis,  quae  eidem  sodalitio  haec  Aposto- 
lica  Sedes  quocumque  vel  tempore,  vel  nomine,  vel  forma  ante 
hanc  diem  concesserat. 

LEX 

SODALIUM  FRANCISCALIUM  TERTII  ORDINIS 

QUI  SAECULARIS  DICITUR. 

CAP.   I. 

DE   COOPTATIONE,   TIROCINIO,   PROFESSIONE. 

§  I.  Ne  quos  cooptari  liceat,  nisi  majores  quatuordecim  anno- 
rum,  eosque  bene  moratos,  retinentes  concordiae,  atque  in  primis 
sanctitate  professionis  catholicae  probatos,  spectatoque  erga  Eccle- 
siam  Romanam  Sedemque  Apostolicam  obsequio. 

§  II.  Nuptae,  nisi  sciente  et  consentiente  viro,  ne  cooptentur, 
extra  quam  si  secus  videatur  faciendum,  auctore  sacerdote  con- 
scientiae  ipsarum  judice. 

§  III.  Adlecti  in  sodalitatem  scapulare  parvum  unaque  cin- 
gulum  de  more  gerant:  ni  gesserint,  statis  privilegiis  juribusque 
careant. 

§  IV.  Qui  quaeve  Tertium  Ordinem  inierint,  unum  ipsum 
annum  tirocinio  exigant:  mox,  Ordinem  rite  professi,  servaturos 
sese  jura  Dei,  obedientes  Ecclesiae  dicto  futuros;  si  quid  in  iis, 
quae  professi  sunt,  deliquerint,  satis  facturos  singuli  spondeant. 

CAP.  11. 

DE   DISCIPLINA-  VIVENDI. 

§  I.  Sodales  Tertii  Ordinis  in  omni  cultu  habituque,  sumptuo- 
siore  elegantia  posthabita,  teneant  eam,  quae  singulos  deceat,  me- 
diocritatis  regulam. 


(I)  Haec  noslra  elucubratio  de  Tertio  Ordine  saeculari  Franciscali  jam  crat 
absoluta,  (juando  ad  noslras  pervenit  manus  Breve  Apostolicum,  cujus  initium 
Cum  dilectus  filius  de  die  7  Julii  1896,  quo  Summus  Pontifex  Leo  XIII  Ter- 
liarios  Franciscales  fecit  ac  declaravit  participes,  ad  quinfjuennium,  indulgontia- 
rum  ac  piorum  operum,  quibus  primus   et   secundus   Ordo   Franciscalis   pollet. 


7^0  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

§  II.  Clioreis  ludisve  scenicis  procacioribus,  item  comissalioni- 
bus  perquam  caute  abstineant. 

§  III.  Pastu  atque  potu  utantur  frugaliter:  neve  ante  vel  ac- 
cumbant  vei  assurgant  de  mensa,  quam  invocato  pie  grateque  Deo. 

§  IV.  Jejunium  Mariae  Virgini  Inunaculatae,  item  Francisco 
Patri,  pridie  sacra  solemnia,  singuli  servanto:  admodum  laudabiles, 
si  qui  praeterea  vel  jejunium  in  sextas,  vel  abstinentiam  carnium 
in  quartas  quasque  ferias  servarint,  disciplina  veteri  Tertiariorura. 

§  V.  Admissa  rite  expianto  per  menses  singulos :  item  ad  di- 
vinum  epulum  accedant  per  menses  singulos. 

§  VI.  Terliarios  ex  ordine  Ciericorum,  quod  Psalmis  quotidie 
dant  operam,  nihil  praeterea  hoc  nomine  debere  placet.  Laici,  qui 
nec  canonicas,  neu  Mariales  preces,  vulgo  Offtcium  parvum  B.  M.  V., 
persolvunt,  precationem  Dominicam  cum  Salutatione  Angelica  et  Glo- 
rkp  Patri  adhibeant  duodecies  in  dies  singulos,  excepto  si  per  va- 
letudinem  non  liceat. 

§  VII.  Quibus  est  testamenti  factio,  ii  suo  quisque  tempore  de 
re  sua  testentur. 

§  Vlll.  In  familiari  vita  studeant  ceteros  exemplo  antecedere: 
pietatis  artes,  resque  optimas  provehere.  Libros  vel  diaria,  unde 
pernicies  virtuti  raetuatur,  doraura  suara  inferri,  ab  iisque,  qui  in 
ipsorura  potestate  sint,  legi  ne  sinant. 

§  IX.  Caritatera  benevolara  et  inter  se  et  ad  alienos  sedulo 
tueantur.  Coraponendas,  sicubi  possunt,  discordias  curent. 

§  X.  Jusjuranduni  ne  jurent  unquam,  nisi  necessario.  Turpia 
dictu,  scurriles  jocos  fando  fugiant.  Excutiant  sese  vesperi,  nura 
lale  quidquara    teraere  fecerint:    si  fecerint,   errorera   poenitendo 


corrigant. 


§  XL  Rei  divinae,  qui  coraraode  possunt,  quotidie  intersint. 
Ad  coetus  raenstruos,  quos  Praefectus  indixerit,  conveniant. 

§  XII.  Conferant  in  coraraune  pro  facultate  quisque  sua  non- 
nihil,  unde  vel  tenuiores  e  sodahura  nuraero,  praesertira  affecla 
valetudine,  subleventur,  vel  divini  cuitus  dignitati  consulatur. 


Cum  lirijusmodi  concessio  sit  temporanea,  textus  jam  paratus  ad  tenorem  Con- 
slitulionis  Misericors  Dei  Filius  et  dcclarationum  S.  Congregalionis  Indulgen- 
liarum,  mutatione  non  indiget.  Aliquod  monitum,  ubi  opportunum  vel  necessa- 
rium  duximus,  posuimus  in  respectivis  locis.  Praefalum  Breve  Apostolicum  ad 
calcem  hujus  tractalionis  prostat. 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARl   S.    P.   FRANCISCI.  729 

§  XIII.  Ad  sodalem  aegrotcantem  Praefecti  vel  adeant  ipsi,  vel 
mittant,  qui  caritatis  officia  expleat.  lidem,  in  morbo  ancipiti,  mo- 
neant,  suadeant,  ut  quae  ad  expiandum  animum  pertinent,  aegro- 
lus  tempestive  curet. 

§  XIV.  Ad  exequias  sodalis  demorlui  sodales  municipes  hospi- 
tesve  conveniant,  simulque  Mariales  preces  instituto  Dominici  Pa- 
tris,  id  est  Rosarium,  tertiam  partem  ad  caeleste  demortui  sola- 
tium  adhibeant.  Item  sacerdotes  inter  rem  divinam,  laici,  si  pote- 
runt,  sumpta  Eucharistia,  pacem  fratri  defuncto  sempiternam  pii 
volentes  adprecentur. 

CAP.  III. 

DE    OFFICIIS,   DE    VISITATIONE,    DEQUE   IPSA   LEGE. 

§  I.  Officia,  advocatis  ad  conventum  sodalibus,  deferantur. 
Eadem  triennalia  sunto.  Oblata  ne  qui  sine  caussa  justa  recuset, 
neu  oscitanler  gerat. 

§  11.  Curator,  qui  Visitator  audit,  diligenter  quaerat,  satisne 
salvae  leges.  Ejus  rei  ergo,  sodalitiorum  sedes  in  singulos  annos, 
eoque  crebrius,  si  res  postulaverit,  pro  potestate  circumeat,  coe- 
tumque  habeat,  Praefectis  sodahbusque  universis  adesse  jussis.  Si 
quem  Visitator  ad  officium  monendo  jubendo  revocarit,  sive  quid, 
salutaris  poenae  nomine,  in  quemquam  decreveril,  hic  modeste  ac- 
cipiat,  idemque  luere  ne  abnuat. 

§  III.  Visitatores  ex  Primo  Franciscalium  Ordine,  vel  ex  Or- 
dine  Tertio  Regulari  legantur,  quos  Custodes  seu  Guardiani,  si  id 
rogati  fuerint,  designabunt.  Visitatoris  munere  laicis  viris  inter- 
dictum  esto. 

§  IV.  Sodales  nec  obedientes  et  noxii  iterum  et  tertium  ad- 
moneantur  officii  sui :  ni  pareant,  excedere  Ordine  jubeantur. 

§  V.  In  his  legibus  si  qui  forte  quid  deliquerint,  hoc  se  no- 
mine  culpam  suscepturos  nullam  sciant,  exceptis  iis  quae  jure 
divino  Ecclesiaeve  legibus  alioqui  praecipiuntur. 

§  VI.  Si  quae  hujus  capita  legis  quemquam  servare  caussa 
gravis  et  justa  ^rohibeat,  eum  ex  ea  parte  lege  solvi,  eademve 
capita  commulari  prudenter  liceat.  Cujus  rei  Praefectis  ordinariis 
Franciscalium  el  Primi  Ordinis  et  Tertii,  ilem  Visitatoribus  supra 
diclis  facultas  polestasque  sit. 


730  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

INDEX 
INDULGENTIARUM  ET  PRIVILEGIORUM. 

CAP.   l 

DE   INDULGENTIIS   PLENARIIS. 

Terliariis  ex  utroqiie  sexu  singulis,  qui  admissorum  confes- 
sione  ritu  christiano  expiali  sacram  Eucharistiam  sumpserint,  In- 
dulgentiam  plenariam  consequendi  jus  sit,  diebus  et  caussis  quae 
infra  scriptae  sunt : 

I.  Die  aditiali: 

H.  Quo  die  singuH  Ordinem  primitus  profitentur : 

III.  Quo  die  ad  concionem  menstruam  seu  Conferentiam  con- 
veniunt,  si  modo  templum  aliquod  pubhcumve  sacrarium  pietatis 
caussa  adierint,  remque  christianam  Deo  de  more  commenda- 
verint : 

IV.  Die  4  Octobris,  natah  Francisci  Patris  legiferi :  die  12 
Augusti,  natali  Clarae  Virginis  legiferae:  die  2  Augusti,  festo  Ma- 
riae  Angelorum  reginae  ob  Basilicam  ejus  dedicatam  :  item  quo  die 
solemnia  anniversaria  aguntur  Sancti  caelitis,  in  cujus  templo  sedes 
est  sodalitii  conslituta,  si  modo  ipsum  templum  pietatis  caussa  ce- 
lebraverint,  remque  christianam  Deo  de  more  commendaverint : 

V.  Semel  per  inenses  singulos,  quo  die  cuique  placuerit,  si 
modo  templum  aliquod  publicumve  sacrarium  pietatis  caussa  adie- 
rint,  et  aliquandiu  ad  mentein  Pontificis  maximi  obsecrando  per- 
stiterint: 

VI.  Quoties,  potioris  vitae  studio,  per  octo  dies  continuos  statis 
animi  meditationibus  operam  daturi  secesserint: 

VII.  Itern  morituris,  si  sanctum  salutare  nomen  Jesu  aut  voce, 
aut,  si  loqui  posse  desierint,  voluntate  imploraverint.  lidem  eodem 
jure  fruantur,  si  nec  compotes  sacra  Confessione  atque  Eucharistia, 
animi  dolore  culpas  expiaverint. 

VIII.  Bis  in  anno  Benedictionem  summi  Pontificis  nomine 
accepturis,  si  ad  mentem  ipsius  Pontificis  Deo  aliquandiu  supplica- 
verint:  itemque,  hac  ipsa  supplicandi  lege,  accepturis  quam  appel- 
lant  Absolutionem,  hoc  est  Benedictionem,  per  hos  dies  qui  infra 
scripti  sunt:  L  Natah  Domini  Nostri  lesu  Christi:  II.  die  solemni 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULAHI   S.    P.    FRANCISCI.  731 

Paschalis  Resurrectionis :  III.  die  solemni  Pentecosles:  IV.  in  festo 
Sanctissimi  Cordis  Jesu:  V.  item  Immaculatae  Conceptionis  B.  Ma- 
riae  Virginis :  VI.  Josephi  sponsi  ejus  die  19  Martii:  VII.  Impres- 
sionis  SS.  Stigmalum  Francisci  Patris  die  17  Septembris :  VIII. 
Ludovici  regis  Galliarum,  Patroni  caelestis  salutaris  sodaUum  ex 
Tertio  Ordine  die  23  Augusli:  IX.  Elisabeth  Hungaricae  die  19 
Novembris. 

IX.  Item  semel  in  mense,  si  qui  Pater,  Ave  et  Gloria  Patri 
quinquies  pro  incolumitate  rei  christianae,  semel  ad  mentem  Pon- 
lificis  maximi  recitaverint,  ii  jure  omni  ad  expiandas  animi  labes 
fruantur,  quo  fruuntur  et  qui  stativa  in  Urbe  suppUcia  obeunt,  et 
qui  Portiunculam,  Hierosolymitana  loca  sanctissima,  aedem  Jacobi 
ApostoH  Compostellensem,  religionis  caussa,  celebrant. 

X.  Quibus  diebus  stativae  supphcationes  in  Missah  Romano 
designanlur,  si  temphim  sacrariumve,  in  quo  sedes  est  sodalitii 
constituta,  adierint,  remque  christianam  Deo  de  more  commenda- 
verinl,  in  eodem  templo  sacrariove  per  eos  ipsos  dies  amphssimo 
jure  fruantur,  quo  in  Urbe  cives  hospitesve  fruuntur. 

CAP.  II. 

DE   INDULGENTIIS  PARTIALIBUS. 

I.  Tertiariis  ex  utroque  sexu  singuhs,  si  templum  sacrarium- 
ve,  in  quo  est  sedes  sodahtii  constituta,  celebraverint,  Deoque  pro 
rei  christianae  incolamitate  supphcaverint  quo  die  sacra  Stigmata 
Francisco  Patri  divinitus  impressa  sunt,  item  festo  sanctorum  Lu- 
dovici  regis,  Elisabeth  feginae  Lusitaniae,  Elisabeth  Hungaricae, 
Margaritae  Cortonensis,  itemque  aliis  duodecim  diebus,  quos  singuli 
maluerint  et  Praefectus  Ordinis  probarit,  ea  supphcalio  septennis 
septiesque  quadragenae  satisfactionis  instar  sit. 

II.  Quolies  Missae  aliisve  divinis  officiis,  vel  sodalium  conven- 
tibus  pubhcis  privatisve  interfuerint:  inopes  hospitio  acceperint : 
dissidia  composuerint,  componendave  curarint:  in  pompam  rite 
ductam  prodierint:  Sacramentum  Augustum,  cum  circumfertur,  vel 
comitati  sint,  vel,  si  comitnri  nequiverint,  ad  campani  aeris  signum 
precationem  Dominicam  cum  Salutatione  Angelica  semel  recitave- 
rint:  quinquies  precationem  et  salulationem  eamdem  recitaverint 
rei  chrislianae,  vel  animabus  sodalium  defunctorum  Deo  commen- 


73^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

dandis :  hominem  mortuum  extulerint:  devium  quemquam  ad  of- 
ficium  reduxerint:  Dei  praeceptis  ceterisque  ad  salutem  necessariis 
quempiam  erudierint:  aut  aliud  quippiam  ex  hoc  genere  caritatis 
egerint,  tolies  singuhs  eorum,  harum  rerum  singularum  caussa, 
tercentos  de  poenahum  dierum  numero  expungere  hceat. 

Tertiariis,  si  mahnt,  omnihus  et  singuhs  indulgentiis  supra 
dictis,  sive  plenariis  sive  partialibits,  labes  poenasque  defuncto- 
rum  expiare  hceat. 

CAP.  III. 

DE    PRIMLEGIIS. 

I.  Sacerdotibus  ex  ordine  Tertiariorum  ad  quodhbet  altare 
facienlibus,  Iribus  ex  quaiibet  hebdomade  diebus,  perlitare  fas 
sit,  modo  ne  similem  perlitandi  facultatem  in  ahum  diem  impe- 
traverint. 

II.  Qui  sacrum  fecerit  animabus  sodahum  defunctorum  expian- 
dis,  is  ubicumque  veniae  defuncto  impetrandae  perlitato. 

Atque  haec  omnia  et  singula,  uti  supra  decreta  sunt,  ita  firma, 
stabiha,  rata  in  perpetuum  esse  volumus:  non  obstantibus  Consti- 
tutionibus,  Litteris  x\postolicis,  statutis,  consuetudinibus,  privilegiis, 
aliisque  Nostris  et  Cancehariae  Apostolicae  regulis,  et  contrariis 
quibuscumque.  Nuhi  ergo  hominum  liceat  has  Litteras  Nostras  ullo 
modo,  uhave  ex  parte  violare.  Si  quis  autem  adversus  eas  tale 
quicquam  ausit,  indignationem  omnipotentis  Dei,  et  beatorum  Petri 
et  Pauli  Apostolorum  ejus  se  noverit  incursurum. 

Datum  Romae  apud  S.  Petrum,  anno  Incarnationis  Dominicae 
mihesimo  oclingentesimo  octogesimo  tertio,  III  Kalendas  Junias, 
Ponlificatus  Nostri  Anno  Sexto. 

C.  Card.  Sacconi,  Pro-Datarius, 
Th.  Card.  Mertel. 

VISA 
De  Curia  I.  De  Aquila  e  Vicecomitibus. 

Loco  >^  Plumbi 
Reg.  in  Secret.  Brevium 

l.   CUGNONIUS. 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE    SAECUJ.ARI   S.    P.    FRANCISCI.  733 

1519.  In  relala  Constitutione  Misericors  Dei  Filius  sunt  quae- 
dam  attente  perpendenda: 

1.  Summus  Pontifex  ibi  non  loquitur,  prout  jam  supra  prae- 
monuinius,  nisi  de  Tertio  Ordine  Saeculari  S.  Francisci.  Ilanc 
declaralionem  ipse  urget  clarissimis  verbis,  dum  dicit:  perpendere 
ad  hanc  normam  placuit  sodalitatem  Franciscalium  Ordinis 
Tertiiy  qui  saecularis  dicitur...  Nos  his  htteris  auctoritate  Nostra 
apostolica  Leqem  Franciscahum  Ordinis  Tertii,  qui  saecularis 
dicilur...  novamus  et  sancimus.  Id  etiam  patet  ex  pluribus  responsis 
Sacrarum  Congregationum  Romanarum  ad  piurima  dubia,  quae 
post  editam  praedictam  Constitutionem  eis  proposita  sunt  solvenda 
ex  variis  regionibus. 

Ex  declaratione  autem  Sacrae  Congregationis  Indulgentiarum 
scimus,  Tertium  Ordinem  S.  Francisci  tres  status  comprehendere. 
Primus  dicitur  Regularis,  et  est  ille,  qui  profitetur  Regulam  Tertii 
Ordmis  cum  votis  solemnibus,  et  gaudet  omnibus  indulgentiis  FF. 
Minorum.  Secundus  status  dicitur  SaeciUaris,  et  est  eorum,  qui 
habitant  in  propriis  domibus...  Tertius  status  est  eorum,  qui  ha- 
bitant  in  monasteriis,  secessibus,  conservatoriis,  collegiis  etc.  unam 
efformantes  famiham  sub  jurisdictione  Ordinariorum...  absque  votis 
substantialibus  status  religiosi,  quamvis  recitent  Officium  Ordinis; 
hic  slatus  ut  plurimum  tantum  mulieres  complectitur  (Decr.  auth. 
N.  391). 

Cum  igitur  ex  dictis  Leo  PP.  XIII  sua  Bulia  Misericors  Dei 
Filius  aiios  Tertiarios  non  atti*ngat,  nisi  qui  in  saeculo  propriisqite 
domibus  degunt,  consequitur  in  eadem  Buiia  minime  comprehendi 
Tertiarios  Regulares,  de  quibus  nuiia  quaestio,  sed  nec  etiam  iiios 
vel  illas,  quae  tertium  statum  constituunt,  quae  sciiicet  in  com- 
munitale  vivunt  sub  Reguia  Terlii  Ordinis  S.  Francisci  absque  votis 
solemnibus.  Quapropfer  hujusmodi  Tertiariae  coilegiaiiter  seu  in 
communilate  viventes,  iisdem  prorsus  induigentiis  et  priviiegiis,  si 
quae  habebant,  potiuntur,  quibus  ante  praefatam  Constitutionera 
Misericors  Dei  Filius  gaudebant. 

2.  Quamvis  Summus  Pontifex  Reguiam  Tertii  Ordinis  saecu- 
laris  S.  P.  Francisci  innovaverit,  nihil  tamen,  ut  jam  innuimus, 
demptum  est  de  ipsa  Ordinis  natura,  quam  Pontifex  vuit  omnino 
immutalam  atque  integram  permanere:  quod  quidem  cuique  pa- 
tebit,  si  inter  se  conferat  Reguiam  a  Nicolao  IV  approl)ataiu  cum 
eadem  Reguia  a  Leone  XIII  tempcrata.  Praestat  hic  referre  verba. 


734  PARS    III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

I 

quae  super  re  prolata  sunt  a  laudato  Pontifice  in  Audientia  Mini- 
slris  Generalibus  Ordinis  Seraphici  concessa  die  7  Junii  1883: 

«  Tempus,  inquit,  jam  opportunum  advenerat,  sollicitantibus 
non  paucis  Orbis  Praesulibus,  Regulam  Tertii  Ordinis  aliquantulum 
temperare  juxta  praesentes  societatis  circumstantias.  Ideo  jejunia 
moderati  sumus,  et  pro  iis  qui  Officium  divinum  recitare  nequeunt, 
duodecim  Pater,  Ave  et  Gloria  praefinivimus...  In  praesentibus 
certe  temporum  adjunctis,  crescente  labore  et  humanae  vitae  solli- 
citudinibus,  refrigescente  vero  fervore  christiano,  necesse  fuit  an- 
liquam  Tertii  Ordinis  disciplinam  flectere,  ut  plures  ad  evange- 
licum  S.  Francisci  spiritum  allicerentur »  (Acta*  Ord.  Min.  ann.  II, 
pag.  110-111). 

ARTICULUS    III. 

HABITUS  TERTII  ORDINIS  SAEGULARIS  S.  P.  FRANCISCI. 

1520.  S.  P.  Franciscus  fihis  suis  de  Tertio  Ordine  praescripsit 
(vid.  n.  loOo)  vestem  cineream,  modestam,  et  cingulum  nodo- 
sum.  Unde  in  capite  tertio  Regulae  a  Nicolao  IV  approbatae  habetur: 
Fratres  ipsius  Fraternitatis  de  humih  panno  in  pretio  et  colore, 
non  prorsus  albo  vel  nigro  communiler  vestiantur,  nisi  fuerit  ad 
tempus  in  pretio  per  Visilalores  de  consiho  Ministri  ob  causam 
legitimam  et  apertam  cum  ahquo  dispensatum...  Sorores  etiara 
chlamyde  induantur,  et  tunica  de  hujusmodi  humili  panno  factis... 
Circa  humihtatem  vero  panni...  Sororum  ipsarum,  juxta  conditionem 
cujushbet  earumdem  ac  loci  consuetudinem,  poterit  dispensari 
(Vid.  textum  Regulae  apud  Casarubios  in  Compend.  Privileg.  Prima 
Reg.  III  Ord.;  Liber  III  Ord.  tom.  II,  pag,  1-21). 

1521.  Julius  II  statuit,  quod  Tertiarii  portent  ubique  habilum 
lalem,  quo  distinguantur  a  Fratribus  primi  Ordinis  S.  Francisci, 
et  ubicumque  sint  per  universum  orbem  habitus  sit  uniformis.  In 
forma  autern,  quod  ad  minus  haheant  caparonem  latum,  ut 
desuper  scapidas  descendat  ab  utraqiie  parte  per  quatuor  digitos. 
In  longitudine  vero,  tam  a  parte  anlerioiH  quam  posteriori  at- 
tingat  infra  cingidum,  ut  super  illud  possit  cingi.  Color  quoque 
sit  magis  ad  nigredinem  tendens,  quam  ad  albedinem  (Loc.  cit. 
verb.   Tertiarii,  n.  18). 

1522.  Antiquitus,  ut  ex  modo  dictis  facile  colhgitur,  omnes 
Tertiarii,  etiam  in  saeculo  viventes,  pubhce  Terlii  Ordinis  habitum 


CAP.   m.   DE   III.    ORDINE   SAEGULARl   S.    P.    FRANCISCI.  73o 

deferebant,  et  tamquam  Religiosi  in  praedicto  habitu  incedebant, 
propriamque  Regulam  exacte  observabant;  ita  ut  non  pro  saecula- 
ribus,  sed  pro  Religiosis  et  ecclesiasticis  proinde  personis  haberentur 
(Cf.  Liber  Tertii  Ord.  tom.  I,  p.  231). 

1523.  Verum,  ut  Tertiarii  saeculares  indulgentiis  et  privilegiis 
gaudeant,  minime  necessarium  est  ut  vel  integrum  habitum  vel 
amplum  scapulare  a  Juho  11  determinatum  deferant,  sed  sufOcit 
parvum  scapulare,  prout  statutum  est  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII 
in  sua  Constitutione  Misericors  Dei  Filiits.  Ibi  §  III  capitis  I  de 
lege  Sodalium  Franciscalium  Tertii  Ordinis  edicitur:  Adlecti  in 
sodalitatem  scapiUare  parvum  unaque  cingulum  de  more  ge- 
rant :  ni  gesserint,  statis  privilegiis  juribusque  careant. 

De  hoc  scapulari  Episcopus  Ruthenensis  (Rodez)  dubium  expo- 
suit  S.  Congregationi  Indulgentiarum,  quaerens  nempe  quid  veniat 
nomine  scapularis  parvi.  Alii  enim,  ajebat,  exigunt  scapulare  a 
Julio  II  determinatum  satis  amplum,  ut  cingulo  hinc  et  hinc  hgetur, 
constansque  duabus  partibus  ope  corrigiarum  item  lanearum  con- 
junctis.  Econtra  alii  contendunt  sufficere  scapulare  ejusdem  formae 
et  magnitudinis  ac  sunt  cetera  scapularia  piarum  Confraternitatum, 
quae  passim  induunt  Christifideles.  Hinc  quaerebat: 

An  pro  Tertiariis  Franciscalihus,  ut  statis  privilegiis  et 
jiuibus  ipsi  gaudeant,  sufficiat  induere  scapulare  ejusdem  formae 
el  amplitudinis  ac  sunt  cetera  seapuLaria  piarum  Confrater- 
nitatum  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Sufficere  (Decr.  30  Apr.  1885;  Acta 
Ord.  Min.  ann.  V.  pag,  171). 

1524,  Ex  hujusmodi  responso  quisque  videt,  scapulare  par- 
viim  cum  cingulo  sufficere  quidem  pro  indumento  seu  veste  So- 
dalium  Tertii  Ordinis  S.  Francisci,  ut  privilegiis  et  indulgentiis 
gaudere  possint,  sed  minime  improbari  laudabilem  consuetudinem 
in  variis  provinciis  vigentem  deferendi  scapulare  a  Juho  II  deter- 
minatum,  vel  etiam  parvam  tunicam  sub  vestibus  propriis  abscon- 
ditam,  sicut  nonnulli  Tertiarii  ex  devotione  deferre  solent. 

De  hac  materia  S.  Congregatio  Episcoporum  et  Regularium, 
die  20  Sept.  1748  jam  declaravit:  Esse  habitum  proprium  Fra- 
trurn  Tertii  Ordinis  de  Poenitentia  sancti  Francisci,  non  solum 
vestem  totalem,  sed  etiam  particularem,  scilicet  scapulare  et  cin- 
gulum  exterius  delatum  (Chronol.  Ord.  Min.  tom.  III,  pag.  418; 
cf.  etiam  Acta  Ord.  Min.  ann.  V.  pag.  loO  et  172  in  notis). 


I 

736  PARS   III.    DK    IXDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Quare  diciaius,  specialem  laudem  mereri  ilios  Tertiarios,  qui 
saltem  occasione  'pi^ocessioniSj  toialem  vesteQi  deferunt,  ut  mos 
est  in  pluribus  locis.  Vestis  enim  totalis  est  primitiva  forma  habitus, 
quem  S.  Franciscus  B.  Luchesio  tradidit. 

In  Caeremoniali  Tertii  Ordinis  a  S.  Rituum  Congregatione  ap- 
probato,  art.  IH,  consuhtur,  ut  die  Professionis  Noviiius  Tertia- 
rins  hahitu  integro  Ordinis,  si  fieri  potest,  sit  indutus. 

1525.  Scapulare  parvum  debet  esse  ex  lana  cinerei  vel  fusci 
coloris,  et  ita  confectum  ac  dispositum,  ut  una  pars  ab  humeris, 
altera  a  pectore  pendeat. 

Cinguluni  debet  esse  ex  cannabe  vel  ex  lana,  cum  tribus  vel 
etiam  quinque  modis  in  honorem  SS.  Trinitatis  vel  quinque  Pla- 
garum  D.  N.  J.  C. 

1526.  Tum  scapulare  tum  cingulum  debent  prima  vice,  dum 
nempe  quis  Tertium  Ordinem  ingreditur,  benedici  a  Superiore 
Primi  vel  Terlii  Ordinis  regularis,  vel  etiam  ab  aho  Sacerdote 
debita  facullate  munito.  Cetera  scapularia,  quae  deinceps  Tertiarius 
recipit,  non  sunt  necessario  benedicenda. 

1527.  Tum  scapulare  tum  cingulum  continuo,  die  noctuque, 
deferri  debent.  Si  quis  ea  deferre  negligeret,  tempore  omissionis 
privilegiis  ac  indulgentiis  Tertii  Ordinis  perfrui  non  posset.  Excipe, 
si  id  justa  gravique  causa  fiat,  aut  a  Visitatore  sive  a  Superiore 
Primi  vel  Tertii  Ordinis  regularis  legitima  dispensatio  obtenta 
fuerit.  Facile  intelligitur,  quod  is  qui  scapulare  et  funem  deferre 
neghgit,  non  ideo  cessat  esse  Tertiarius. 

1528.  Qui  piae  Confraternitati  B.  V.  de  Monte  Carmelo  nomen 
dedit,  atque  eodem  tempore  inter  Sodales  Tertii  Ordinis  saecularis 
S.  Francisci  cooplatus  sit,  tenetur  e  collo  pendentia  gestare,  ut 
sacras  indulgentias  lucretur,  ambo  scapularia,  quamvis  utrumque 
ejusdem  coloris  sit  et  panni  (Decr.  10  Junii  1886  ad  1",  apud 
Acla  Ord.  Min.  ann.  V.  pag.  183). 

In  eodem  Decreto  ad  11™  dubium,  quaesitum  est  eliam:  Si 
ambo  (scapularia)  gestare  necesse  sit,  poteritne  id  fieri  neglectis 
utriusque  dimensionibus ,  si  quidem  invicem  conjuncta  sint? 

Kesponsum  fuit:  Servetur  consuetudo  vigens  tum  penes  Con- 
fratres  B.  M.  V,  a  Monte  Ca7inelo,  tuni  penes  Tertiarios  S. 
Francisci  Assisiensis. 


CAP.    III.    DE   111.    ORDINE   SAECULAHI    S.    P.    FRANCISCI.  737 


ARTICULUS    IV. 

TERTIUS  ORDO  SAECULARIS  S.  P.  FRANCISCI  EST  VERUS 

ET  PROPRIUS  ORDO. 

1529.  Habet  enim  ea  omnia,  quae  verum  Ordinem  constiluunt, 
nempe  Regulam  a  S.  Sede  approbatam,  Novitiatum,  Professionem 
et  Habitum,  prout  ceteri  Ordines  regulares.  Unde  Summus  Pontifex 
Benedictus  XIII,  ut  detractorum  calumniis  adversus  hunc  Ordinem 
occurreret,  sequentia  docet  et  declarat:  Antecessorum  Nostrorum 
vestigiis  inhaerentes,  qui  hunc  vivendi  modum  et  formam  appro- 
barunt  vel  confirmarunt,  aut  etiam  summis  laudibus  extulerunt, 
Nos  eumdem  sanctum,  meritorium  et  christianae  perfectioni  con- 
formem,  nec  non  veriim  et  proprium  Ordinem...  a  qiiacumque 
Confraternitate  ex  comprehensis  in  Bulla  recolend.  mem.  Cle- 
mentis  PP.  VIII  omnimode  distinctum,  utpote  qui  sub  propria- 
Regula,  ab  hac  Romana  Sede  approbata,  cum  Novitiatu,  Pro- 
fessione,  et  Habitu  sub  certis  modo  et  forma,  prout  ceteri  Or- 
dines  tum  Regulares,  tum  Militares,  et  alii  hujusmodi  consue- 
verunt,  dispositus  reperitur,  fuisse  semper  et  esse  decernimus  et 
declaramus  (Const.  Paterna  Sedis  Apostolicae  {[)  10  Dec.  1725. 
Bullarium  edit.  Rom.  tom.  XII,  pag.  49). 


(I)  Cum  agitur  dc  Tertio  Ordine  saeculari  S.  P.  Francisci,  citari  solet  pro 
tuendis  quibusdam  ejusdem  Ordinis  praerogativis  Conslitutio  Paterna  Sedis  Bene- 
dicti  XIII,  et  cum  agitur  de  quibusdam  privilegiis  et  indulgentiis  Confraternitati 
et  coronae  SS.  Rosarii  concessis,  auctoritas  Constitutionis  Pretiosus  ejusdem  Pon- 
lificis  invocari  pariter  solet.  Ex  eo  quod  hae  duae  Buliae  simul  cum  aliis  decem 
a  Clemente  PP.  XII  Constitutione  Romanus  Pontifex,  30  Martii  1732,  fucrunt 
revocatae  seu  ad  terminos  juris  reductae,  nonnulli  non  intelligentos  sensum  Iiu- 
jusniodi  reductionis,  putant,  omnia  quae  continentur  in  eisdem  Conslitutionibus 
omni  prorsus  vi  ac  virtute  carere.  At  non  ita  res  est,  sed  ea  tantum  privilegia  cen- 
sentur  revocata,  quae  sunt  contentiosa  ac  Episcopornm  jurisdictionem  impediunt. 
Ilic  modus  interpretandi  revocationem  Clemcnlis  XII  ad  hodierna  usque  tenipora  in 
Curia  Bomana  apud  Sacras  Congregationes  somper  rctentus  ac  servatus  fuit.  Ilinc 
esl,  quod  BuIIa  Paterna  Sedis  adducitur,  dum  sermo  est  de  natura  Tertii  Or- 
dinis  Franciscalis,  de(iue  ojus  jure  interveniendi  et  praecedendi  in  proccssionibus 
supor  laicas  Confralornitates,  dummodo  Sodales  snh  propria  cruce  cet  sub  crucr 
Fratrum  Minoruui  inccdant.  Hinc  eiiam  auctorilas  BuIIae  Prctiosus  invocatur,  ut 
jam  diximus,  dum  agitur  dc   nonnullis   privilcgiis   et   indulgentiis  Confraternilaii 


738  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSfS. 

El  Summus  PoDtifex  Leo  Xlll  in  Audientia,  ad  quam  sub  die 
7  Jiilii  1883  admissi  fuerunt  Superiores  Generales  Ordinis  Sera- 
pliici,  inter  alia,  haec  verba  potulit: 

Aliqui  existimarunt,  post  recentem  Constilutionem  Misericors 
Dei  Filiiis,  Terlium  Ordinem  ad  simplicem  Confraternitatem  et 
Sodalitium  fuisse  revocatum.  Talis  non  est  noslra  mens,  sed,  uti 
declaravimus,  ejusdem  inslituti  natura  ac  essentia  perseverant, 
et  non  simplex  Congregatio,  sed  verus  Ordo  remanet  (Acta  Ord. 
Min.  ann.  II,  pag.  110). 

1530.  Natura  uujus  Ordinis.  Tertius  Ordo  (saecularis)  S. 
Francisci  est  quidem  Ordo,  non  tamen  Ordo  regula^Hs  seu  Religio, 
ac  ideo  Sodales  Tertiarii  non  sunt  nec  dici  possunt  Regulares  seu 
Religiosi.  Tertius  Ordo  est  modus  seu  ordo  vivendi  melior  ac  per- 
fectior  ceterorum  saecularium  statu,  et  medium  tenet  inter  statum 
Regularium  et  saecularium.  Quocirca,  ut  talis,  quaedam  habet  cum 
utroque  communia:  nam  dispositus  reperitur,  ut  docet  Benedictus  XIII, 
sub  propria  Regula  a  Romana  Sede  adprobata,  cum  Novitiatu,  Pro- 
fessione  et  Habitu  sub  certis  modo  et  forma,  prout  ceteri  Ordines, 
tum  regidares  tum  militares:  in  his  ergo  Tertiarii  sunt  similes 
Regularibus,  a  quibus  tamen  discriminantur  ob  vitam  comraunem 
ac  solemnia  vota,  quae  Regulares  profitentur.  In  quibusdam  ahis, 
praedictus  Tertius  Ordo  cum  saecularibus  et  laicorum  Confrater- 
nitatibus  comparatur,  ut  ex.  gr.  in  dependentia  ab  Episcopali  ju- 
risdictione  et  visitatione  quoad  ea  quae  ad  disciphnam  et  directio- 
nem  internam  non  spectanl,  ut  inferius  mehus  videbimus. 

1531.  Advertendum,  in  documentis  etiam  S.  Sedis  haud  raro 
Tertium  Ordinem  designari  vocibus  Fraternitatis,  Confraternitatis, 
Sodalitatis  etc.  His  nominibus  non  significatur,  qiiod  Tertius  Ordo 
sit  Confraternitas  vel  Sodahtas  vulgari  sensu,  sed  quod  fideles 
Tertio  Ordini  adscripti  evadunt  inter  se  conjuncti  in  Fraternitate 
per  vinculum  sanctae  Regulae.  lloc  sensu,  etiam  Ordo  rehgiosus 
seu  regularis  dici  potest,  et  aliquando  dicitur  Fraternitas  vel  Con- 
fraternitas:  hinc  verbum  Frater,  vel  Fratres,  ad  designandos 
tum  Tertiarios  saeculares,  tum  Rehgiosos. 


et  coronae  SS.  Rosarii  concessis,  iit  constat  ex  Raccolta  pag.  205  et  ex  Sum- 
mario  Indulgentiarum  SS.  Rosarii  a  S.  C.  Indulg.  anno  1862  confecto  et  a  Pio  IX 
18  Seplembris  ejusdem  anni  confirmalo,  ubi  g  IV,  n.  3,  recensenlur  indulgentiae 
a  Benediclo  XIII  in  dicta  Bulla  Pretiosus  concessae  (Cf.  Acta  S.  Sed.  pro  Societate 
SS.  Rosarii  vol.  II,  pag.  398-401  in  nota). 


CAP.    (II.    DE   III.    OnOINE   SAECILAHI   S.    P.    FRANCISCI.  739 

1532.  Lezana  sequenli  modo  probat  discrimen  inter  Confra- 
ternitates  et  qnemlibet  Tertinm  Ordinem :  Infertiir,  ait,  valde  mul- 
lumque  dilTerre  boc  Inslitutum  Tertiariorum  a  Congregationibus 
seu  Confraternitatibus.  Nam  Tertiariorum  Institutum  est  Ordo  sub 
certis  Regitla  et  caeremoniis  ab  Ecclesia  approbatis,  Confraterni- 
latum  autem  seu  Congregationum  Institutum  Ordo  non  est,  cum 
non  sit  sub  certa  Regula  aut  caeremoniis  ab  Ecclesia  approbatis. 
Licet  enim  ex  facultate  a  Pontificibus  emanante  instituantur,  et 
aliquae  conditiones  pro  earum  institutione  et  conservatione  a  Ponti- 
ficibus  etiam  assignentur,  illae  lamen  non  sunt  Regula  aliqna  ex 
approbatis  ab  Ecclesia,  sed  mera  slatuta. 

Differunt  etiam  in  professione :  nam  Tertiarii  veram  profes- 
sionem,  vel  aliquorum  votorum,  vel  saltem  servandi  communia 
praecepta  emittunt,  non  sic  confratres. 

Tertio  differunt  ex  parte  habitus:  nam  regulariter  loquendo... 
habitus  Tertiariorum  est  quasi  ipsemet  habitus  illius  Ordinis,  cujus 
sunt  Tertiarii,  accommodatus  et  aptatus  modo  saeculari;  habitus 
vero  confralrum  non  est  tam  habitus,  quam  signum  habitus  illius 
Ordinis...  Unde  de  Tertiariis  ac  Confratribus  loquuntur  Pontifices, 
ac  de  hominibus  diversorum  Institutorim'..  (Summa  Quaest.  tom.  I, 
part.  "2,  cap.  XIV,  n.  24). 

Ex  quibus  laudatus  Auctor  cum  Rodriguez  (tom.  II,  quaest.  63, 
arL  o)  infert  quod  Tertiarii,  etsi  simpliciter  et  absolute  dicendi  sint 
personae  saeculares,  non  ecclesiasticae,  tamen  aliquo  modo  et  se- 
cundum  quid  etiam  ecclesiasticae  vocari  possunt;  tum  quia  adnexae 
sunt  Ordinibus  a  Sede  Apostolica  approbatis,  tum  quia  eorum  In- 
stitutum  est  Ordo  ab  eadem  S.  Sede  approbatus,  tum  quia...  tra- 
ditam  sibi  Regulam  approbatam  observant,  ac  aliqua  et  multa 
participant  de  statu  religioso. 

Collige,  Tertium  Ordinem  non  esse  confundendum  cum  Con- 
fraternitate  CJiordigerorum,  prout  nonnulli  faciunt  propter  chor- 
dam  quae  alterutri  communis  est ;  differunt  in  pluribus : 

I"  Instituiione  \  nam  Tertius  Ordo  Seraphicum  P.  S.  Fran- 
ciscum,  Confraternitas  vero  Chordigerorum  Summum  Pontificem 
Sixtum  V  auctorem  habet. 

2"  Natura :  quia  ille  est  verus  Ordo,  haec  autem  simplex 
Confraternitas. 

3°  Legibus :  siquidem  Tertius  Ordo  habet  Regulam  proprie 
dictam  a  S.  Sede  approbalam;  Confraternitas  autem  Chordigerorum 
regitur  stalutis  ab  Ordinario  approbalis. 


Jk 


7A0  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

4°  Habitu:  Tertiarii  enim,  praeter  chordam,  vestem  pro- 
priam  vel  ejus  loco  parvum  scapulare  deferre  debent;  Chordigeri 
vero  chorda  tantnm  cinguntur. 

ARTICULUS    V. 

JURA  ET  PRIVILEGIA  TERTIARIORUM. 
§  I. 

PRAECEDENTIA  TERTIARIORUM  SUPER  QUASCUMQUE 
LAICAS  SODALITATES. 

1533.  Ex  quo  Tertius  Ordo  Franciscahs  juxta  Summorum 
Pontificum  declarationes  est  verus  et  proprius  Ordo,  omnino  di- 
stinctus  a  quacumque  Confraternitate  ex  comprehensis  in  Bulla 
Quaecumque  Clementis  VHI,  ac  ideo  his  natura  nobilior,  con- 
sequitur  praedicto  Tertio  Ordini  merito  a  S.  Sede  adscribi  prae- 
cedentiam  super  quascumque  laicales  Confraternitates  et  Archi- 
confraternilates.  Phiries  Summi  Pontifices  et  Sacrae  Congregatio- 
nes  Romanae  rem  definierunt  favore  Tertiariorum.  Et  quia  de 
hujusmodi  praecedentia  inter  Tertium  Ordinem  et  Confraternitates 
laicales  non  paucae  controversiae  exortae  sunt  et  in  dies  oriuntur, 
non  erit  forte  supervacaneum  hic  referre  plures  ex  ordinationibus 
et  declarationibus  S.  Sedis,  ut  exinde  appareat  ejus  firmitas  in 
tuendo  principio,  et  contentionum  inutihtas  ex  parte  recurrentium. 

I.  Benedictus  XIB  in  Constitutione,  quae  incipit  Ad  Nostram 
audientiam  XI  kalendas  Augustas  17^28  docet:  «  Hujusmodi  Tertia- 
rii,  hcet  Saeculares,  instar  Regukuium  habendi  sunt,  cum  illo- 
rum  Institutum  sub  titulo  Tertii  Ordinis  a  sancto  Francisco  fuerit, 
atque  ab  hac  Sede  Apostohca  approbatum,  plurimisque  gratiis  et 
privilegiis  ornatum,  quae  nuper  a  Nobis  ipsis  confirmata  fuerunt 
Constitutione  incipiente :  Paterna  Sedis  Apostolicae  providentia , 
Romae  vulgala  4  idus  Decembris  anno  1725,  Pontificatus  Nostri 
anno  secundo.  Unde  consequitur,  in  omnibus  functionibus  eccle- 
siasticis  eum  Tertium  Ordinem  uti  talem,  quibuscumque  Confra- 
ternitatibus  laicalibus  praeferendum,  ubi  scilicet  memorati  Ter- 
tiarii  sub  cruce  propria,  vel  etiam  Fratrum  Minorum,  ad  pu- 
blicas  supplicationes,  ad    socianda   cadavera  defunctorum,  ahasve 


i 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  741 

ecclesiasticas  funcliones  sub  proprio  habilu  per  dicti  Ordinis  Con- 
stitutiones  designato,  processerint. 

((  His  ergo  ita  se  liabentibus,  praesentium  tenore  statuimns 
el  declaramus,  ut  imposterum  hujusmodi  Tertiarii  sub  propria 
cruce  distincti,  et  separati  a  quibuscumque  aliis  Confraternitatibus 
Laicalibus,  instar  aliorum  Ordinum,  et  juxta  regionis  morem,  in 
qua  degere  noscuntur,  vel  sub  cruce  Fratrum  Minorum  pro- 
cedentes,  omnibus  et  singulis  Confraternitatibus  laicalibus  hu- 
jusmodi,  etiam  speciali  nota  dignis,  in  quibuscumque  ecclesiasti- 
cis  functionibus  omnino  praecedant,  non  obstantibus  quibuslibel 
judicatis,  et  consuetudine,  etiam  immemorabili,  in  contrarium 
adductis  vel  adducendis.  Volumus  autem  »  etc.  (Vide  Chronolog. 
historico-legal.  Perusini,  tom.  11,  pag.  108,  col.  1). 

II.  S.  Congregatio  Episcoporum  et  Regularium  die  20  Septem- 
bris  1748  declaravit,  Fratres  Tertii  Ordinis  de  Poenitentia  S.  Fran- 
cisci  propria  veste  indutos,  sive  incedant  sub  cruce  Fratritm 
Minorum  S.  Francisci,  sive  sub  propria  cruce,  gaudere  debere 
praecedentia  super  omnes  alias  Confraternitates  laicales  ad  formam 
Constitutionis  Benedicti  XIII,  quae  incipit  Ad  Nostram  audientiam. 

Benedictus  XIV  sub  die  2  Octobris  ejusdem  anni  hanc  reso- 
lutionem  approbavit.  Quinimo,  ut  hujusmodi  Decretum  firmius 
subsistat  et  servetur  exactius,  idem  Pontifex  ad  preces  Tertia- 
riorum  civitatis  Cadicensis,  die  7  Januarii  1749  praefatum  Decre- 
tum  auctoritate  Apostolica,  datis  Litteris  Apostolicis,  non  solum 
iterum  approbavit  et  confirmavit,  sed  etiam  inviolabilis  Apostoli- 
cae  firmitatis  robur  ei  adjecit,  salva  tamen  semper  in  praemissis 
auctoritate  ejusdem  Congregationis  Cardinalium  (Chronolog.  histor. 
legal.  Ord.  Seraph.  Caroli  Perusini,  tom.  II,  pag.  418). 

III.  Sacra  Rituum  Congregatio  recentioribus  temporibus  quae- 
sliones  de  re  ei  propositas  semper  resoivit  ad  tramitem  praedi- 
ctarum  S.  Sedis  declarationum.  Et  revera  proposito  dubio:  An 
Tertiarii  Franciscales  jure  gaudeant  praecedentiae  super  quas- 
cumque  laicas  Sodalitates?  Sacra  eadem  Congregalio,  omnibus 
maturo  examine  perpensis,  ita  rescribere  rata  est: 

IV.  Ad  tramitem  Apostolicarum  Constitutionum,  nec  non 
declarationis  Sacrae  Congregationis  Episcoporum  et  Regularium 
die  20  Septembris  17A8,  Tertiariis  Franciscalibus  coetum  con- 
stituentibus ,  nempe  proprio  habitu  indutis  ac  sub  cruce  ince- 
dentibus,  jus  inest  praecedentiae  super  quascumque  laicales  So- 


742  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

dalitates   (Decr.   28   Maji    188G;   apud  Acta  Ord.    Min.  ann.    V, 
pag.  150). 

V.  Similem  responsionem  dedit  eadem  S.  Rit.  Congregatio  ad 
Vicariiim  Capitularem  dioeceseos  Novariensis,  qui  similia  dubia 
pro  opportuna  declaratione  proposuerat :  siquidem  laudata  S.  Con- 
gregatio  propositis  dubiis  rescripsit:  Detur  Decretum  diei  28  Ma,ji 
vertentis  anni  (Decr.  1  Junii  188G;  apud  Nouv.  Rev.  Theol. 
lom.  XIX,  pag.  2G4). 

VI.  His  repetitis  deciarationibus  non  obstantibus,  alterum  du- 
bium  praefatae  S.  R.  G.  propositum  fuit  ah  Arehiconfraternitate 
a  SS.  Sacramento  et  Immaculata  Deiparae  Conceptione  nuncupata, 
existente  in  loco  vulgo  dicto  S.  Bartolomeo  in  Galdo  dioecesis 
Lucerinae,  ubi  etiam  extat  Sodalitas  Tertii  Ordinis  S.  Francisci ; 
scilicet: 

Num  praefatum  Sodalitium  Tertii  Ordinis  praecedentia 
gaudeat  in  dicto  loco  super  ceteras  Archiconfraternitates  et 
Sodalitates  laicas,  necne? 

S.  Gongregatio,  die  2  Junii  1887,  respondit:  Praecedentiam 
spectare  privative  ad  Confratres  Tertii  Ordinis  (Loc.  cit.  pag. 
oG9;  Acta  Ord.  Min.  anno  VI,  pag.  IGl). 

VII.  ttem  S.  Congregalio  Episcoporum  et  Regularium,  die  10 
Martii  1893  in  quadam  controversia  Syponti  seu  Manfredoniae 
exorta,  proposito  dubio: 

Utrum  Confraternitas  (seu  Sodalitas  Tertii  Ordinis  S.  Fran- 
cisci)  habere  possit  praecedentiam  prae  ceteris  Confraternitatihus 
jam  existentihus  in  casu?  Respondit:  A  fftrmative  {\cidi  Ord.  Min. 
ann.  XII,  pag.  118). 

1534.  Facile  intelligitur,  non  solum  Tertium  Ordinem  Fran- 
ciscalein,  sed  etiam  ceteros  Tertios  Ordines  gaudere  praecedentia 
supra  quascumque  Confraternitates.  Quilibet  enim  Tertius  Ordo  a 
S.  Ecclesia  approbatus,  natura  instituti  inspecta,  cuilibet  proprie 
dictae  Confraternitati  et  Archiconfraternitati  praecellit:  nam  dispo- 
situs  reperitur,  ut  docet  Benedictus  XIII  in  citata  Bulla  Paterna 
de  Terlio  Ordine  S.  Francisci,  prouti  ceteri  Ordines  regulares, 
nempe  suh  propria  regula  a  Romana  Sede  approhata  cum  no- 
vitiatu,  professione  et  hahitu  suh  certis  rnodo  et  forma. 

1535.  De  Tertio  Ordine  S.  Dominici  habetur  exphcita  decla-     .M 
ratio  a  S.  Rituum  Gongregatione  facta    in  una   Monopolitana   die 
27  Martii  1893.  Quaesitum  fuit: 


CAP.    III.    DE   III.   ORDINE    SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  743 

An  in  processionibus,  etiam  in  solemnitate  Corporis  CJiri- 
sti,  Sodalitati  Tertii  Ordinis  S.  Dominici  jus  praecedentiae  com- 
petat  supra  quascumque  laicas  Confraternitates,  etiam  a  SSmo 
Sacramento  nuncupatas  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Afjirmative,  dummodo  ea  Sodali- 
ias  gaudeat  privilegiis  Tertii  Ordinis  et  collegialiter  proprio 
habitu  incedat  (Nouv.  Rev.   Theol.  lom.  XXV,  pag.  299). 

1536.  Pro  Sodalibiis  eliam  Tertii  Ordinis  Carmelitici  expresso 
declarala  est  praecedentia  supra  quasciimqne  Archisodalitates  et 
Confraternitates,  proiit  ex  his,  qiiae  subnectimns,  manifeste  ap- 
paret. 

Rmus  Dnus  Aloysius  Delforno,  Episcopus  Nucerinus  Pagano- 
rum,  Sacrae  Rituum  Congregationi  haec  exposuit: 

Per  Decretum  Sacrae  Rituum  Congregationis  in  Monopolitana, 
die  27  Martii  1893,  statutum  est,  SodaUtatem  Tertii  Ordinis  S.  Do- 
minici  jure  pollere  praecedentiae  in  processionibus,  etiam  SS.  Sa- 
cramenti,  supra  Archisodahtates  et  Confraternitates  laicas,  etiam  a 
SS.  Sacramento  nuncupatas.  Intuitu  hujus  Decreti,  quaeritur : 

Dubium  I.  Pervetusta  Sodahtas  S.  Mariae  a  Monte  Carmelo, 
Yulgo  Delle  Galline,  in  terra  Paganorum  Nucerinae  dioeceseos, 
ad  Archisodahtatis  dignitalem  anno  1883  erecta,  et  in  Consodali- 
tatem  Tertii  Ordinis  Carmehtarum  anno  1887  canonice  erecta, 
potestne  frui  eodem  privilegio? 

Eadem  Sacra  Rituum  Congregatio  die  1  Martii  1894-  respon- 
dit:  Afjirmative;  dummodo  incedant  proprio  habitu  et  sub  cruce 
{Nouv.  Rev.   Theol.  tom.  XXVI,  pag.  393). 

1537.  Tandem  de  saepedicla  praecedentiae  quaestione  habetur 
novissima  resolutio  a  S.  Congregatione  Concihi  data  sub  die  20 
Februarii  1895.  Episcopus  Monopolitanus,  ad  vitandas  controver- 
sias  inter  Tertium  Ordinem  S.  Dominici  et  Confraternilatem  SS.  Sa- 
cramenti  in  oppido  vulgo  Fasano  exortas  quoad  praecedentiam 
in  processionibus,  Decretum  edidit,  quo  Tertiariis  tum  S.  Domi- 
nici  tum  S.  Francisci  in  dicto  oppido  Fasano  existentibus,  inter- 
dicebatur  interventus  quibushbet  ecclesiasticis  processionibus,  ea 
motus  ratione,  quia  in  dioecesi  Monopohtana  ex  immemorabili 
consuetudine  Tertiarii  non  interveniunt  processionibus.  Quaestione 
ad  S.  Congregationem  Concihi  delata  et  ab  eadem  mature  perpensa, 
sequens  dubium  propositum  fuit: 

An  sustineatur  Decretum  editum   a   Rmo    Episcopo  Mono- 


744  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

polUano  die  t28  Novemhris  1893,  de  Fratribus    Tertii   Ordinis 
S.  Dominici  a  processionibus  inhibendis  in  casu. 

Eiiii  Patres  rescripserunt:  «  Decretum  Episcopi  non  sustineri, 
et  jus  esse  Tertio  Ordini  S.  Dominici  interveniendi  et  praece- 
dendi  in  processionibus  quoties  cum  proprio  hahitu  et  collegia- 
liter  inierveniant;  seclusis  omnino  qui  regulariter  eidem  Tertio 
Ordini  non  sunt  adscriptin. 

1538.  Advertendum  est,  jus  praecedentiae  quoad  Tertiarios 
coinpelere  non  personis,  sed  congregationi  seu  sodalitio,  prout 
est  corpus  morale,  ac  proinde  Tertiarii  eo  jure  non  gaudent,  nisi 
collegialiter,  proprio  habitu  induti  ac  suh  cruce  incedant.  Soda- 
les  igilur  alicujus  Confralernitatis,  puta  SS.  Rosarii,  etiamsi  omnes 
Tertio  Ordini  S.  Dominici  sint  adscripti,  jure  praecedentiae  supra 
alias  Confraternitates  minime  gaudent,  si  cum  saccis  et  suh  cruce 
Confraternitatis  SS.  Rosarii  incedant;  secus  vero,  si  ancedant 
cum  habitu  Tertii  Ordinis  proprio  et  suh  cruce  congregationis 
Tertiariorum. 

In  loco  Fasano  supra  memorato,  dioecesis  Monopolitanae,  exorta 
quaestione  de  praecedentia  inter  Confralernitatem  SS.  Sacramenti 
et  Confraternitatem  SS.  Rosarii,  cujus  membra  Tertio  Ordini  S.  Do- 
minici  nomen  dederant,  Sacra  Congregalio  Concilii  de  re  interro- 
gata,  ita  rescripsit  ad  Rmum  Episcopum  sub  die   13  Junii  1892: 

Relatis  in  S.  Congregatione  Concilii  Litteris  tum  Amplitudinis 
tuae,  tum  Procuratoris  Generalis  Ordinis  Praedicatorum  circa  preces 
Sodalitalis  SS.  Sacramenti  loci  vulgo  Fasano,  Emi  Patres  rescri- 
pserunt: 

Ex  adscriptione  confratrum  SS.  Rosarii  ad  Tertium  Or- 
dinem  S.  Dominici  non  sequitur  sodalitium  jus  praecedentiae 
acquisivisse  super  aliis  Confraternitatihus  (Vide  Analecta  Sacr. 
Ord.  Praed.  ann.  I,  pag.  156). 

Ex  adductis  decisionibus  satis  superque  constat,  Tertiariis 
proprio  hahitu  indutis  et  sub  cruce  incedentibus  jus  praecedendi 
inesse  super  quascumque  laicas  Confraternitates. 

1539.  Jam  alibi  diximus,  valde  expedire  ut  Tertiarii  Franci- 
scales  in  processionibus  integram  vestem  deferant.  —  Incedere  vero 
debent,  ut  praecedentia  gaudere  possint,  sub  propria  cruce, 
nempe  sub  cruce  Congregationis  Tertiariorum,  vel  etiam  suh  cruce 
Fratrum  Minorum.  Ita  statuit  Benedictus  XIH  tum  Constitutione 
Ad  Xostram  audientiam,  quam  sub  n.  1533,  I  adduximus,  tum 


CAP.    III.    DE   III.   ORDINE   SAECULARI   S.   P.    FRANCISGI.  74o 

Constilulione  Paterna  Sedis  Apostolicae  providentia  10  Decem- 
bris  172o  hisce  verbis:  Concedimus  et  largimur  « ut  Tertiarii 
ipsi  SUB  PROPRiA  CRUCE,  vel  etiam  sub  cruce  Fratrum  Minorum, 
ad  publicas  processiones,  et  ad  associanda  cadavera,  aliasque  ec- 
clesiasticas  functiones  se  conferre,  et  sub  proprio  habitu,  per  Or- 
dinis  Constitutiones  designato,  incedere  valeant  ac  possint(l) ». 


(I)  Haec  ideo  tlemio  adnotavimus,  quia  in  Builario  Romano,  tam  editionis 
Romanae,  quam  edilionis  Taui-inensis,  sequens  lectio  imperfecta  habetur: 

«  Volumus  proinde,  ut  Tertiarii  ipsi  sub  proprio  tecto  viventes  in  omnibus 
se  praebeant  hujus  saecuh'  contemplores,  atquc  eorum  exemplo  ceteri  alliciantur 
et  ad  humilitatom  incitontur,  ut  siib  proprm  cruce  Fratrum  Minorum  ad  publi- 
cas  processiones...  se  conferre,  et  sub  proprio  habitu...  incedere  valeant  ac 
possint,  tenore  praesentium  concedimus  et  largimur».  Si  haec  lectio  accurata  ac 
absoluta  foret,  videretur  consequi,  Tertiarios  non  posse  incedere  in  publicis  pro- 
cessionibus,  nisi  sub  cruce  Fratrum  Minorum. 

Porro,  si  integra  proposilio  praefatae  Bullae  Benedicti  Xlil  fuisset  ob  ocu- 
los  auctoris  disceptationis,  quae  inserta  legitur  in  egregia  Ephemeride  Acta  S.  Se- 
dis  vol.  XXVI,  pag.  485-498,  quaestio  forsan  alio  sensu  tractata  et  soluta  fuis- 
set  quoad  partem,  quae  respicit  Tertiariorim  jus  incedendi  in  publicis  proces- 
sionibus  sub  cruce  Fratrum  Minorum.  Uinc  aequa  forsan  apparuisset  assertio 
P.  Procuratoris  Generalis  Ordinis,  quod  nempe  Tertiarii  Franciscales  in  publicis 
processionibus  admitli  possunt  sub  cruce  Fratrum  Minorum  dependenter  ab  eo- 
rum  voiuntate.  Hinc  etiam  recte,  ut  nos  putamus,  ad  normam  verae  lectionis 
Bullae  Benedicti  XIII,  in  illa  acri  controversia  inter  Primum  et  Tertium  Ordinem 
illius  loci,  Commissarius  Visitator  Generalis  declarare  potuit,  nullam  esse  legenm, 
quae  cogat  Primum  et  Tertium  Ordinem  incedere  sub  eadem  cruce,  nec  non  sta- 
tuere,  quod  in  publicis  processionibus  Religiosi  et  Teiiiurii  separatim  incedere 
deberent  fob  peculiaria  loci  et  personarum  adjuncta)  sub  proprio  distincto  ve- 
xillo  ».  Et  revera  privilegium  Tertiariorum  non  debet  urgeri  ita,  ut  in  detrimen- 
lum  Primi  Ordinis  convertatur. 

Impugnare  vero  vim  Decreti  a  praedicto  P.  Visitatore  lati,  quia  emanatum 
lite  pendente  apud  S.  Congregationem  EE.  et  RR.,  justum  est:  at  bona  fides 
illorum  Tertiariorum,  qui  ad  ipsum  Visitatorem  accesserunt,  ul  rem  componeret, 
nullatenus  eminet:  siqiu'dem,  pendente  lile  apud  supremum  tribunal,  recursus 
ad  P.  Visitaiorem,  ul  controversiam  pacifice  componeret,  fieri  non  debebat;  vel 
si  nihilominus  eumdem  P.  Visitatorem  audire  sibi  placuisset,  de  recursu  ad  S. 
Sedem  praemonendus  erat  Visitator,  qui  proculdubio,  ut  par  erat,  se  a  quocumque 
aciu  quoad  Tertium  Ordinem  abstinuisset. 

Iterum  dicimus,  nos  hanc  adnotationem  ideo  hic  posuisse,  ut  scialur,  in 
Conslitulione  Benedicti  XIII,  quae  incipit  Paterna  Sedis  Apostolicae,  proul  lcgi- 
lur  in  Bullario  tum  Romae  edito  §  X,  tum  Taurini  'J  9,  deesse  verba,  quae 
parlem  disjunctivae  propositionis  componunt,  ex  quo  fit  ut  verus  sensus  BuIIae 
in  80  loco  mutelur.  Leclio  vera  praefalae  pioposiiionis  Bullae  Paterna,  habctur 
lum  in  Bullario  Ord.  Minorum  edito  Matrili  anno  1743  lom.  III,  pag.  307;    tum 


^ 


74C)  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Jiixla  tenorem  harum  Apostolicarum  Constitutionum  emanavit 
a  S.  Congr.  Episcop.  et  Regul.  Decretum  de  die  20  Septembris 
1748,  postea  a  Benedicto  XIV  approbatum,  quod  nos  sub  n.  1533,  II 
relulimus:  videlicet,  quod  Terliarii  Franciscales  propria  veste  in- 
duti  sive  incedant  sub  cruce  Fratrum  Minorum  S.  Francisci, 
sive  siib  propria  cruce,  gaudere  debent  praecedentia  super  omnes 
alias  Confraternitates  laicales  ad  formam  Constitutionis  Benedicti 
XIII,  quae  incipit  Ad  Nostram  audientiani. 

%  II. 

PRAECEDENTIA  INTER  DIVERSOS  ORDINES  TERTIOS. 

1540.  In  eadem  civitate,  oppido  sive  loco  existere  possunt 
plures  Tertii  Ordines.  Cuinam  ex  ipsis  in  casu  competit  praece- 
dentia  super  alios  Ordines  Tertios?  Quaestio  jam  resoluta  habetur 
in  adducto  Decreto  Nucerina  Paganorum  (n.  1536).  Rmus  Episco- 
pus  Deiforno  alterum  dubium  eodem  tempore  proposuerat  solven- 
dum  Sacrae  Rituum  Congregationi,  et  est  sequentis  tenoris: 

Dubium  II.  An  inter  varias  Tertii  Ordinis  Sodalitates  jus 
praecedentiae  ab  antiquitate  respectivi  Ordinis  desumi  debeat,  vel 
a  die  qua  canonice  unaquaeque  Sodalitas  vel  Archisodalitas 
laica  in  Tertium  Ordinem  commutata  fuit? 

S.  Congregalio  die  1  Martii  1894  respondit:  Negative  ad 
frimam  partem;  Affirmative  ad  secundam  (Loc.  cit.) 

Praecedentia  igitur  inter  varias  Tertii  Ordinis  Sodalitates,  de 
jure  communi,  non  desumilur  ab  antiquitate  respectivi  Ordinis, 
sed  a  die  canonicae  erectionis  Sodalitii. 

1541.  Eodem  modo  praefala  Sacra  Rituum  Congregatio  novis- 
sime  rem  resolvit  in  sequenti  casu: 

In  oppido  vulgo  Fasano  dioecesis  Monopolitanae  rite  erecta 
fuit  anno  1878  Congregatio  Tertii  Ordinis  Franciscalis,  cui  Ordi- 
narius  loci  jus  recognovit  interveniendi  processionibus.  Anno  1889 
in  eodem  loco  etiam  Tertius  Ordo  S.  Dominici  canonice  institutus 


I 


in  Chronologia  hislorito-legali  Ordinis  Minonim  C;iroli  Perusini,  tom.  II,  pag.  58 ; 
lum  in  Libro  Terlii  Ordinis  S.  \K  Francisci  Assisiensis  edito  Romae  1882,  typis 
Guerra  et  Mirri,  tom.  III,  pag.  22;  tum  demum  legilime  eruitur  ex  Conslitutione 
ejusdcm  Pontificis  Ad  Nostram  audientiam  pluries  citata. 


CAP.    III.    DE   HI.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.   FRANCISCl.  747 

fnit,  qui,  certis  privilegiis  allegatis,  putabat  sibi  competere  prae- 
cedentiam  in  processionibus  supra  Tertiarios  Franciscales.  Contro- 
versia  ad  S.  Rituum  Congregationem  delata,  resoluta  est  ut  sequitur 
(Acla  S.  Sed.  vol.  XXVIII,  pag.  o09): 

MoNOPOUTANA.  Prciecedenliae i  in  oppido  Fasano  jus  praece- 
dendi  competit  Tertiariis  S.  Francisci. 

Ad  instanliam  Prioris  Tertii  Ordinis  S.  Dominici  in  oppido 
Fasano,  dioecesis  Monopolitanae,  canonice  erecti,  Sacra  Rituum 
Congregatio  in  Ordinariis  Comitiis  Rotalibus,  subsignata  die  ad 
Vaticanum  habitis  coram  infrascripto  Cardinali,  eidem  Sacrae  Con- 
gregationi  Praefeclo,  ad  dubium: 

An  jus  praecedendi  competat  Tertiariis  S.  Dominici,  vel  Ter- 
tiariis  S.  Francisci  in  casu  et  in  praedicto  oppido?  respondendum 
censuit:  Attentis  Constitutionibus  Gregoini  XI fl  et  Urhmi  VIII, 
nec  non  Decreto  S.  Congregationis  Episcopormn  et  Regularium 
die  4  Septembris  1733:  Negative  ad  primam  partem;  Affirma- 
tive  ad  secundam. 

Alque  ita  rescripsit.  Die  6  Februarii  1896. 

Caj.  Card.  Aloisi-Masella,  S.  R.  C.  Praefectus. 

A.  Tripepi,  Secretarius. 

1542.  Gregorius  XIII  in  sua  iLous>{\i\xWmQ  Exposcit  pastoralis 
officii  de  die  25  Julii  1583,  quam  S.  Rituum  Congregatio  in  relata 
decisione  commemorat,  ob  sedandas  lites  et  controversias,  quae 
in  dies  oriebantur  occasione  praecedentiae  vel  jure  praecedendi 
in  processionibus  sive  inter  Fratres  Mendicantes,  sive  inter  confratres 
Confraternitatum,  decrevit,  quod  n  qui  in  quasi  possessione  prae- 
cedentiae  ac  juris  praecedendi  sunt  positi,  quibuscumque  recla- 
mationibus,  appellationibus  et  aliis  subterfugiis  prorsus  remotis 
et  cessantibus  et  postpositis,  in  processionibus  iam  publicis  quam 
privatis  praecedere  debeant.  Quando  vero  non  probetur,  aut  non 
constet  de  quasi  possessione  praecedentiae...  ii  qui  antiquiores 
sunl  in  loco  controversiae,  in  processionibus  tam  publicis  quam 
privatis  praecedere  debeant. 

Per  hanc  Ponlificiam  Constitutionem  universalis  lex  de  prae- 
cedentia  sancita  ac  statuta  est,  quam  Sacrae  Romanae  Congrega- 
tiones,  quibusdam  specialissimis  casibus  exceptis,  constanler  secutae 
sunt  in  suis  decisionibus  (Cf.  Ferraris,  verb.  Praecedentia,  n.  44 
el  sqq.). 


748  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBIS   CONCESSIS. 

§  in. 

JURA  TERTII  ORDINIS  FRANCISCALIS  QUOAD  FUNERA. 

1543.  S.  Congregatio  Ep.  et  Regul.  die  11  Decembris  1615  de- 
cidit:  Cadavera  Tertiariorum  (qui  sepuUurara  in  ecclesiis  primi 
Ordinis  sibi  elegerint)  ad  Fratrum  Minorum  ecclesias  recto  tramite 
deferri  posse,  ab  iisdem  tamen  Fratribus  monendum  esse  prius  et 
requirendum  ac  expeclandum  proprium  defunctorum  Parochum, 
quo  requisito,  expresse  venire  recusante.  licere  iisdem  Fratribus, 
etiam  ipso  invito,  supradicta  cadavera  ad  easdem  ecclesias  trans- 
portare  (In  una  Nepesina  apud  Bizzarri,  pag.  273  ad  4""). 

Ex  Decrelo  ejusdem  S.  Congregationis  sub  die  18  Martii  1887, 
Sodalitates  Tertii  Ordinis  S.  Francisci  jus  habent  confratres  defunctos 
associare,  divinum  Officium  recitare,  et  cadavera  ad  coemeterium 
efferre  absque  cleri  et  Parochi  interventu  (Vid.  Decr.  apud  Acta 
Ord.  Min.  ann.  VII,  pag.  6). 

Novissime  eadem  S.  Congregatio  anno  1898  jus  Tertiariorum 
confirmavit  responsione  ad  sequens  dubium: 

Utrum  et  quomodo  Confraternitas  Tertii  Ordinis  saecularis 
S.  Francisci  erecta  in  civitate  Manfredoniensi  possit  egredi  extra 
ecclesiam  ad  associanda  cadavera  confratrum,  et  crucem  propriam 
praeseferre,  in  casu? 

Resp.  Afjirmative,  cum  proprio  vexillo,  id  est  cruce,  bra- 
chiis  cancellatis  et  habitu  Tertii  Ordinis,  pro  adscriptis  tantum, 
dummodo  Societas  vocata  fuerit  ex  dispositione  defuncti,  vel  ab 
ejus  haerede,  associationem  ducente  Parocho,  e  domo  defuncti 
ad  ecclesiam  regularem,  vel  ad  coemeterium,  quatenus  in  ecclesia 
regulari  defunctus  deponi  non  debeat  (Acta  Ord.  Min.  ann.  XII, 
pag.  118;  Nouv.  Rev.   Theol.  tom.  XXV,  pag.  370). 

1544.  Generalim  dici  potest,  Tertium  Ordinem  Franciscalem, 
quoad  fnnera,  Ordinibus  regularibus  aequiparari  posse,  ac  ideo 
juribus  et  privilegiis  Regularium  gaudere.  Id  constal  ex  variis 
decisionibus  S.  Sedis,  quae  consuli  possunt  apud  clarissimara  Col- 
lectionem,  cui  titulus  Acia  S.  Sedis,  praesertim  vol.  XIII  pag.  416 
et  sqq.  et  vol.  XX,  pag.  100  et  sqq.  Jura  autem  et  privilegia  Re- 
gularium  circa  funera,  sunt:  cadavera  associare  et  a  propriis  ec-  i 
clesiis,  absque  Parochi  interventu,  ad  coemeterium  deferre;  cura 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  749 

stola  et  cruce  propria  ad  sepulcruin  procedere,  eliam  dum  per 
parochias  transeunt,  duQimodo  sine  pompa  et  recto  tramite  id 
agant. 

Vicissim  Parochorum  circa  suos  defunctos  jura,  juxla  Rituale 
Romanum,  Exequiarum  ordo,  haec  sunt:  stolam  deferre,  cadavera 
e  domo  levare,  illa  aqua  benedicta  aspergere,  intonare  antiphonam 
Exultabunt,  et  processioni  funerah  praeesse  usque  ad  januam  ec- 
clesiae  tumulantis,  sive  haec  sit  saecularis,  sive  regularis. 

1545.  Ex  eo  quod  modo  lex  jubeat,  cadavera  esse  tumulanda 
in  pubUcis  coemeteriis,  minime  derogatum  est  juribus,  quibus  ec- 
clesiae  poliuntur  tum  funera  peragendi,  lum  emolumenta  perci- 
piendi.  Ex  erectione  coemeteriorum,  locus  tantum  sepulturae  ma- 
teriaUter  immutatus  fuit:  jura  vero  omnia  sarta  tectaque  man- 
serunt. 

Quare,  deposito  feretro  ad  Hmina  ecclesiae  Regularium,  dicto- 
que  ullimo  vale,  Parochus  minime  se  ingerere  potest  in  iis  mini- 
steriis  et  functionibus,  quae  postea  super  cadaveribus  peragenda 
sunt.  Delatio  igitur  cadaveris  ad  publicum  coemeterium  in  casu  ad 
Sacerdotem  regularem  pertinet,  et  si  defunctus  fuerit  Tertii 
Ordinis  confraler,  ceteris  Sodahbus  ad  id  vocatis  jus  est  ad  pu- 
blicum  coemeterium  eum  comitandi,  proprio  habitu  indutis,  et 
sub  propria  vel  Fratrum  Minorum  cruce  incedentibus,  sine  pompa 
et  recto  tramite  (Cf.  Acta  S.  Sed.  loc.  cit.). 

§  IV. 

PRIVILEGIA  TERTIARIORUM. 

1546.  Utile  pulamus,  relate  ad  privilegia,  referre  ad  litteram 
texlum  Bullae  cum  versione  authentica  in  lingua  vulgari. 

I.  Sacerdotibus  ex  Ordine  Tertiariorum  ad  quodlibet  altare 
facientibus,  tribus  ex  qualibet  hebdomadae  diebus,  perlitare  fas  sit, 
raodo  ne  similem  perlitandi  facultatem  in  alium  diem  impetraverint. 

1  Sacerdoti  ascritti  al  Terz'  Ordine,  douunque  celebrino, 
(jodano  personalmente  dell' altare  privilegiato ,  tre  giorni  di 
ciascuna  settimana,  purclw  non  abbiano  ottenuto  simile  privile- 
f/io  per  attro  giorno. 

II.  Qui  Sacrum  fecerit  animabus  Sodalinm  deliiiictoi'um  ex- 
piandis,  is  ubicumque  veniae  defunclo  impetrandae  perlilato. 


7oO  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

Quando  i  medesimi  Sacerdoti  celebreranno  in  sujfragio  delle 
anime  dei  Terziarii  defunli,  l' altare  sia  per  essi  sempre  e  do- 
vunque  privilegiato. 

In  numero  U  observa  discrimen  inler  texlum  latinum  et  ita- 
licum.  In  lextu  latino  dicitur:  Qui  Sacrum  fecerit  animabus  etc. 
In  textu  italico  aulem :  Quando  i  medesimi  Sacerdoti  celebreranno 
in  suffragio  etc.  Quare  juxta  textum  latinum  Bullae  babetur,  quod 
quicumque  Sacerdos  (sive  Tertiarius  sive  non)  Sacrum  fecerit  pro 
animabus  Sodalium  defunctorum,  is  semper  el  ubique  gaudeat  pro 
dictis  defunctis  altari  privilegiato.  Juxta  textum  italicum  praefatum 
privilegium  ad  solos  Sacerdotes  Tertiarios  limitatur,  seu  ad  eas 
tantum  Missas,  quae  a  Sacerdotibus  Tertiariis  celebrantur. 

Jamvero  textus  x\poslolicae  Constitutionis  praeferendus  est 
sine  dubio  textui  versionis,  et  ideo  quousque  non  habeatur  super 
re  declaratio  in  contrarinm,  verbis  originalis  Constitutionis  Apo- 
stolicae  standum  esse  arbitramur.  In  hac  sententia  eo  magis  con- 
firmamur,  in  quantum  in  Summario  Indulgentiarum  et  privilegio- 
rum  Tertiariis  Ordinis  Servorum  B.  M.  V.  a  Summo  Pontifice 
Leone  XIII  per  Rescriptum  S.  C.  Indulg.  sub  die  lo  Decembris  1883 
concessorum,  cum  agitur  de  privilegiis,  dicitur:  Missae  quae  ubivis 
celebrabuntur  in  suffragium  Fratrum  et  Sororum,  erunl  privi- 
legiatae  (Rescr.  auth.  pag.  646-647). 

Ubi,  ut  vides,  omnes  Missae,  quae  ubivis  a  quocumque  Sa- 
cerdote  (sive  Tertiario  sive  non  Tertiario)  celebrabuntur  in  suffra- 
giurn  Sodalium  Tertiariorum,  privilegio  aitaris  gaudent.  Quod  si 
id  certum  est  de  Tertio  Ordine  Servorum  B.  M.  V.,  etiam  de  Tertio 
Ordine  Franciscali  affirmandum  videtur,  maxime  quia  mens  S.  Sedis 
ea  esse  videatur,  ut  omnes  Tertii  Ordines,  quoad  fieri  potest,  aequi- 
parentur  in  gratiis  et  privilegiis. 

1547.  Sacerdotes  saeculares  Tertio  Ordini  Franciscali  adscri- 
pTi  uTi  possuNT  Breviario  et  Missali  Fratrum  Minorum.  Duo  dubia 
proposita  sunt  solvenda  Sacrae  Rituum  Congregationi : 

I.  An  Sacerdos  saecularis  adscriptus  Tertio  Ordini  S.  Fran- 
cisci,  eliam  curam  animarum  habens,  sed  choro  nuUo  obligatus, 
possit  in  quacumque  die,  ac  pro  libito  suo,  se  conformare  kalen- 
dario  edito  in  usum  Fratrum  Minorum  Ordinis  Observantiae  S. 
Francisci,  sive  quoad  Officium  et  Missam,  sive  quoad  allerutrum 
lanlum  ex  ipsis,  semper  vero  exceptis  obligationibus  particularibus, 
quae  eis  incumbere  possint  ratione  occurrentiae  Patroni  principalis 
dioeceseos,  vel  Titularis,  aut  Dedicationis  propriae  ecclesiae? 


CAP.    III.    DK    in.    ORDINE   SAKCULARI   S.    P.    FRANCISCI.  751 

II.  Et  quatenus  affirmative,  an  recurrente  ex.  gr.  in  kalendario 
Ordinis  S.  Francisci  aliquo  Officio  jam  recilato  juxta  kalendarium 
dioecesanum,  possit  in  hoc  casu  se  conformare  kalendario  Mino- 
ritico,  ac  denuo  recitare  Officium  translatum  ibidem  occurrens? 

S.  Rituum  Congregalio  respondit: 

Ad  I.  Affirmative  quoad  Officiwn  et  Missam. 

Ad  II.  Ajfirmative  (Decr.  2  Maji  1880;  apud  Acta  Ord.  Min. 
ann.  II,  pag.  23). 

1548.  Cum  hujusmodi  facultas  sit  privilegium  speciale  pro 
sohs  viris  Ecclesiasticis,  non  comprehenditur  in  revocatione  privi- 
legiorum.  Id  ab  ipso  Summo  Pontifice  declaratum  est  die  7  Junii 
1883  in  supradicta  Audientia  Ministris  Generalibus  Franciscanis  con- 
cessa.  Praedicti  Rmi  Generales  humiliter  a  Sanctitate  Sua  petierunt, 
an  sublata  sit  pro  Tertiariis  Clericis  facultas  utendi  Breviario  Se- 
raphico:  Nequaquam,  respondit  Pontifex,  semper  viget  haec  fa- 
cultas,  quae  tamen  nemini  imponitur  (Apud  Acta  Ord.  Min. 
loc.  cit.). 

Sacerdotes  ergo  saeculares  Terlio  Ordini  Franciscali  adscripti 
possunt,  etsi  non  teneantur,  se  conformare  kalendario  Ordinis  Mi- 
norum,  ita  tamen  ut  haec  conformatio  habeatur  simul  lum  quoad 
Officium,  tum  quoad  Missam;  non  autem  vel  quoad  Officium  tan- 
tum,  vel  quoad  Missam. 

1549.  Indulta  pro  Sodalibus  infirmis,  vel  in  carcerem  inclusis, 

AUT   ALIO   LEGITIMO   IMPEDIMENTO    DETENTIS. 

Per  Decretum  Urbis  et  Orbis  die  2  Augusti  1760  Clemens 
PP.  XIII  concessit,  ut  confratres  et  consorores  cujuscumque  Con- 
fraternitatis,  seu  Sodahtii,  aut  Congregationis  ubique  locorum  exi- 
stentis,  dummodo  sit  auctoritate  Ordinaria  erecta,  aliqua  corpoins 
infirmitate  laborantes,  vel  carceribus  detenti,  eisdem  omnibus  et 
singuhs  indulgentiis,  quibus  gaudent  ceteri  confratres  et  consorores, 
gaudere  possint  et  valeant,  ita  tamen  ut  omissa  visitatione  eccle- 
siae,  alia  pia  opera  injuncta,  quae  pro  viribus  peragere  pote- 
runt,  fideliter  ac  devote  exequantur  (Decr.  auth.  N.  222). 

1550.  Leo  PP.  XIII  per  Decretum  S.  Congregationis  Indulgen- 
tiarum  die  IG  Julii  1887,  praefatum  Indultum  Clemenlinum  extendit 
ad  alia  legitima  impedimenta,  judicio  discreti  Confessarii  digno- 
scenda,  commutato  tamen  ab  eodem  Confessario  opere  injuncto  vi- 
sitationis  ecclesiae  in  aliud  pium  opus  (Apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XX, 
pag.  108  ad  4"^  partem  dubii  II). 


752  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1551.  Advertenduiii  esl,  memoratam  concessionem  Clemenlis 
XIII  nunc  valere  pro  omnibus  Sodalitiis  sine  speciali  recursu  ad 
S.  Sedem,  qui  antea  requirebatur  ex  parte  cujuslibet  Confrater- 
nitatis  seu  Sodalitii  aut  Congregationis  (Decr.  eod.  ad  1""  partem 
dubii  II). 

1552.  At  vero  concessio  supradicta  valet  tantum  pro  iis  con- 
fratribus,  qui  impediti  sunt  quominus  praescriptam  ecclesiae  visi- 
tationem  peragere  possint;  non  vero  pro  illis  qai  prohibentur  quo- 
minus  aliquam  aliam  comlitionem  ad  lucrandas  indulgentias  prae- 
scriptam  impleant  (Ibid.  ad  1""  et  S""  partem  dubii  III). 

1553.  Vigore  igitur  praediclarum  concessionum,  ecclesiae  vi- 
sitatio  dumtaxat  vel  dispensari,  vel  judicio  Confessarii  commutari 
potest  favore  praefatorum  sodalium.  Dictum  est,  vigore  praedicta- 
rum  concessionum,  quia  vi  aliorum  inditltorum,  Communio 
quoque,  praeter  ecclesiae  visitationem,  in  aliud  pium  opus  com- 
mutari  potest  in  favorem  eorum  omnium  CliyHstifulelium,  qui 
sunt  habitualiter  infirmi,  impotenles  proinde  e  domo  egredi.  Nam 
Pius  PP.  IX  benigne  indulsit  (vid.  n.  164),  ut  quando  ad  lucrandas 
indulgentias  plenarias  praescripta  est  Communio  et  visilatio  eccle- 
siae,  omnes  Christifideles  habitualiter  infirmi  eas  consequi  possint, 
dummodo  vere  poenitentes,  confessi,  ac  ceteris  omnibus  absolutis 
conditionibus,  si  quae  injunctae  fuerint,  loco  S.  Communionis  et 
visitationis  alia  pia  opera  a  respectivo  Confessario  injungenda 
ndeliter  adimpleant  (Decr.  18  Sept.  1862.  N.  393). 

1554.  Verum  quidem  est,  ab  hujusmodi  generali  concessione 
fuisse  exclusas  personas  quae  in  communitate  degunt ;  sed  Leo  XIII 
per  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum,  die  16  Januarii  1886, 
talem  exceptionem  abstuht  (vid.  n.  165),  indulgens:  Ut  infirmi 
aut  senio  confecti  in  communitate  et  sub  regula  viventes,  qui 
ecclesias  aut  oratoria  visilare,  aliave  pro  indulgentiis  praescripta 
exequi  non  possunt,  indulgentias  nihilominus  lucrari  valeant,  adim- 
plendo  alia  pia  opera  Confessarii  arbitrio  praescribenda. 

AKTICULUS    VI. 

GUBERNIUM  TERTII  ORDINIS. 

1555.  SupREMA  DiRECTio  TertH  Ordinis  saecularis  S.  P. 
Francisci  ad  Praelatos  seu  Superiores  Primi  et  Tertii  Ordinis  re- 


CAP.    III.   DE    IIl.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  753 

gularis  pertinel.  Ipsis  proinde  jus  ordinarium  inest  admittendi 
fideles  in  Tertium  Ordinem,  erigendi  ac  visitandi  Tertiariorum 
Congregationes,  ita  tamen  ut  Guardianus  id  possit  in  suo  districtu, 
Provincialis  in  sua  provincia,  Generalis  in  tolo  Ordine. 

1556.  DiRECTon.  Cuilibel  Sodalitio  praeest  Sacerdos  a  Superiore 
(si  ipse  per  se  nequeat  vel  noiit)  delegatus,  qui  fideles  ad  Ordinem 
el  professionem  recipit,  statis  diebus  congregationes  celebrat,  ad 
Tertiarios  sermonem  habet,  Benedictionem  papalem  et  Absolutionem 
generalem  impertit,  ceteraque  peragit,  quae  in  Regula  praescri- 
buntur:  et  vocatur  Director  vel  Commissarius,  cujus  tamen  fa- 
cultas  est  Superioribus  subordinata. 

1557.  VisiTATOR.  Quobbet  anno  vel  saepius,  si  opus  fuerit, 
Sacerdos  electus  erecta  Tertiariorum  Sodalitia  visitat.  Visitalores 
eligi  debent  ex  Primo  Franciscalium  Ordine,  vel  ex  Ordine  Tertio 
regulari.  Jus  designandi  Visitatores  ad  Superiores  spectat,  nempe 
ad  Guardianos  pro  visitatione  Sodalitiorum  sui  districtus;  ad  Pro- 
vinciales  pro  Sodalitiis  totius  provinciae;  ad  Ministrum  Generalem 
pro  visitatione  Sodalitiorum  totius  orbis.  Hinc  Visitatores  Congre- 
gationum  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P.  Francisci  distingui  possunt 
in  Visitatores  districtuales ,  provinciales  et  generales.  Sed  notan- 
dum,  Visitatores  non  posse  se  ingerere  in  Tertiariorum  Sodalitiis, 
quae  sunt  alterius  obedientiae.  Quare  Visitator  ex.  gr.  a  Superiore 
Ordinis  Minorum  de  Observantia  electus,  nequit  sine  speciali  dele- 
gatione  visitare  Sodalitia  obedientiae  Ordinis  Capuccinorum  subjecta, 
et  sic  vicissim. 

1558.  In  regionibus  ubi  Franciscani  regulares  non  reperiun- 
tur,  Minister  Generalis  officium  Visitatoris  etiam  Sacerdotibus 
saecularibus  vel  alterius  Ordinis  committere  potest.  Munus  enim 
Visitatoris  Sodalitiorum  laicis  viris  dumtaxat  interdictum  est 
(Reg.  cap.  III.  §  III). 

1559.  Summus  Pontifex  in  citato  paragrapho  utitur  phrasi  con- 
sideratione  digna.  Dicit :  Visitatores  ex  Primo  Franciscalium  Or- 
dine...  legantur,  (luos  Custodes  seu  Guardiani,  si  id  rogati  fue- 
RiNT,  designabunt.  Ergo  ad  Superiores  quidem  pertinet  designare 
et  eligere  Visitatores,  sed  ad  Tertiarios  et  praecipue  ad  Directo- 
res  Sodalitiorum  spectat  rogare  Superiores,  ut  Visitalorem  mit- 
tant.  Unde  consequitur,  quod  si  visitatio  omitleretur,  et  sic  rnajus 
Terliariorum  bonum  ex  hac  omissione  impediretur,  damni  rospon- 
sabilitas  super  ipsos  Directores  caderet. 


754  PARS   III.    DR   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

1560.  Visilatoris  officium  est,  inquirere  an  Regula  observetur, 
confratres  charilative  monere,  corrigere,  eosque  in  congregationem 
convocare.  Ipsi  tcmpore  visitationis,  juxla  communicatam  sibi  a  Su- 
perioribus  focultatem,  potestas  est  recipiendi  fideles  in  Tertium 
Ordinem,  nova  Sodalitia  erigendi,  statutis  diebus  Benedictionem 
papalem  et  Absolutionem  generalem  impertiendi.  Item  praeter  Su- 
periores  ordinarios  Franciscalium  Primi  et  Terlii  Ordinis  regularis 
praedictis  Visitatoribus  facullas  est,  vi  Regulae,  gravi  et  justa 
causa  interveniente,  sodalem  dispensandi  ab  aliquo  Regulae  ca- 
pite,  vel  prudenter  illud  commutandi. 

1561.  Facultates  quae  a  Superioribus  Ordinis  S.  Francisci 
conceduntur  Episcopis,  aliisque  Sacerdotibus  Ordini  extraneis. 
Ut  votis  satisfiat  Summi  Pontificis  Leonis  XIII,  qui  singulari  solli- 
citudine  in  sua  Conslitutione  Auspicato  hortatur  christianos  omnes, 
ut  nomen  dare  sanctae  huic  Jesu  Christi  militiae  ne  recusent, 
et  Episcopis  summopere  commendat  ut,  ipsis  praesertim  adniten- 
tibus,  Terlius  Ordo  Franciscalis  propagetur,  Rmus  P.  Minister  Ge- 
neralis  Ordinis  Minorum,  prout  ceteri  Superiores  Generales  aliorum 
Ordinum  Franciscalium,  libenter  quoad  eumdem  Tertium  Ordinem 
amplas  facultates  concedit  Episcopis  petentibus  et  etiam  Presbyte- 
ris,  ceu  constat  ex  Litteris  patentalibus,  quarum  tenor  est  se- 
quens : 

LITTERAE  PATENTALES  PRO  EPISCOPIS. 

FR.  N.  N. 

TOTIUS   ORDINIS   MINORUM    MINISTER   GENERALIS 
ET   HUMILIS   IN   DOMINO   SERVUS. 

Rmo  Dno  Dno  N.  N. 

Potestatem  facit  quatenus,  intra  limites  suae  dioeceseos,  iis 
exceptis  locis  in  quibus  exislunt  Ordinis  Nostri  domus  cujuscum- 
que  Familiae  sive  Observantium  aut  Reformatorum  aut  Recollecto- 
rum  aut  Alcantarinorum,  sive  Conventualium,  sive  Capuccinorum, 
Chrislifideles  per  se,  vel  per  alios  Sacerdotes  praesertim  Parochos, 
quoad  respectivam  dumtaxal  paroeciam,  ad  habitum  et  ad  profes- 
sionem  Terlii  Ordinis  S.  P.  N.  Francisci  admittere,  admissisque  Be- 


CAP.    III.   DE   III.    ORDINE    SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  7do 

nedictiones  cum  indulgentia  plenaria  statis  diebus  impertiri  legi- 
lime  possit  et  valeat.  Praeterea,  ut  praefatos  Tertiarios,  sicubi  eo- 
rum  numerus  sufficienter  excreverit,  in  Congregationes  coadunare 
valcat,  et  unicuique  Congregationi  ipsum  Parochum  loci,  seu  alium 
Sacerdotem  sibi  benevisum  qua  Directorem  praeficere,  cui  facul- 
tates  opportunas  ex  nunc  conferre  intendimus. 

Placeat  tamen  eidem  N.  N.  nomina  singulorum  Directorum 
Congregalionis  Tertii  Ordinis  ad  proximiorem  P.  Ministrum  Pro- 
vincialem  Ordinis  nostri,  ut  supra,  quotannis  transmittere,  et  cui- 
libet  praedictorum  Directorum  injungere  ut,  ad  mentem  Constitu- 
tionum  Apostolicarura,  de  erecla  Congregatione,  deque  ejus  statu 
ac  membrorum  numero,  eumdem  P.  Ministrum  Provincialem  cer- 
liorem  faciat,  et  cum  ipso  ea,  quae  ad  majorem  Tertiariorum  uti- 
litatem  conducere  possunt,  communicet. 

Datum  Romae,  e  Collegio  S.  Anlonii,  die  etc. 

LITTERAE  PATENTALES  PRO  PRESBYTERIS. 

FR.  N.  N. 

TOTIUS   ORDINIS   MINORUM   MINISTER   GENERALIS 
ET   HUMILIS   IN   DOMINO    SERVUS. 

Praesentium  vigore  litterarum  facultalem  facimus  N.  N.  dioe- 
cesis  N.  quatenus  Christifideles  utriusque  sexus  Tertio  Ordini  S.  P. 
N.  Francisci,  ad  ejusdem  Regulae  normam,  adscribere,  eorumdem 
professionem  recipere,  nec  non  Absolutionem  generalem  et  Bene- 
diclionem  papalem,  statutis  diebus,  juxta  Summorum  Pontificum 
concessiones,  eisdem  impertiri  possit  et  valeat.  Praeterea,  si  in  loco 
in  quo  habitualiter  degit,  Congregatio  Tertii  Ordinis  non  existat, 
neque  ahus  adsit  Sacerdos  hac  facultate  antecedenter  instructus, 
poterit  eliam  Fratrum  et  Sororum  ejusdem  Tertii  Ordinis,  praevia 
Rmi  Ordinarii  loci  licentia,  Congregationem  erigere,  et  litulo  Com- 
missarii  seu  Directoris  moderari.  Servatis  de  jure  servandis. 

Quod  quidem  ut  ad  majorem  Dei  gloriam,  et  ad  christianae 
plebis  aedificalionem  et  salutem  cedat,  enixe  Deum  exoramus. 

Datum  Romae,  e  CoUegio  S.  Antonii,  die  etc. 


7oC>  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 


ARTICULUS    VII. 

ADMISSIO  IN  TERTIUM  ORDINEM,  ANNUS  NOVITIATUS, 

ET  PROFESSIO. 

1562.  Nemo  ad  Tertium  Ordinem  admittatur  nisi  quatuof^de- 
cim  vitae  annos  excesserit,  et  sit  probatae  vitae.  Mulieres  nuptae, 
nisi  sciente  et  consentiente  viro,  excepto  casu  quod  Confessarius 
aliter  faciendum  judicet. 

1563.  Adscripti  in  Tertium  Ordinem  unum  annum  Novitia- 
tus  seu  tyrocinii  peragere  dehent ;  postea  ad  professionem  admit- 
lantur  juxtaCaeremoniaie  Tertii  Ordinis  S.  Francisci  a  Sacra  Rituum 
Congregatione  approbatum  die  18  Junii  1883. 

1564.  Novitius  in  mortis  periculo  constitutus,  professionem 
praemature  permittitur  emittere,  etiam  coram  Confessario  quo- 
cumque,  si  Sacerdos  facultate  praeditus  non  possit  commode  vo- 
cari  (in  quo  casu  quemlibet  Confessarium  delegatum  esse  Mini- 
stri  Generales  declaraveruntj :  sed  hujusmodi  praematura  pro- 
fessio  non  erit  ante  mortem  in  Registro  scribenda :  cum  ae- 
groto  sanitatem  recuperante  professio  i^ursus  emittenda  sit,  et 
tunc  scribenda  (Caeremoniale  cit.  art.  III  in  fine). 

1565.  Ex  relato  textu  infertur  non  esse  in  potestate  Directo- 
rum,  non  expleto  tyrocinii  tempore,  novitios  Tertiarios  ad  profes- 
sionem  admittere.  Exceptio  siquidem  fit  tantummodo  favore  novitii 
in  mortis  periculo  constituli,  ita  tamen  ut  si  sanitatem  recupera- 
verit,  rursus  professionem  emittere  debeat,  anno  probationis  expleto. 
Porro,  etiam  in  Constilutione  Misericors  cap.  I,  integer  tyrocinii 
annus  absoiute  praescribitur,  quin  uUum  de  dispensatione  verbum 
fiat.  Et  revera  Tertius  Ordo  saecularis  ideo  Ordo  dicitur  et  est, 
quia,  ut  docet  Benedictus  Xlll  in  Bulla  Paterna,  habet  omnia  quae 
verum  Ordinem  constituunt,  nempe  Regulam  a  S.  Sede  approba- 
tam,  Novitiatum,  Professionem  et  Habitum,  Sublato  igitur  Novi- 
tiatu  per  unius  anni  spatium  a  Summis  Pontificibus  determinato, 
aufertur  insimul  pars  Ordinis  ipsius  constitutiva. 

Ceterum  habetur  super  re  declaratio  S.  Congregationis  Indul- 
gentiarum  de  die  30  Januarii  1896.  Propositum  ei  fuerat  dubium 
(V)  sequenti  modo: 


CAP.   III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  7o/ 

In  quadam  regione  sunt  qui  docent,  Sacerdoles  Tertium  Ordi- 
nem  saecularem  S.  Francisci  ingredi  petentes,  dispensari  posse  a 
Novitiatu,  ita  ut  Terliariorum  habitu  suscepto,  statim  per  modum 
uniits  admitti  possint  ad  professionem.  Quaeritur: 

An  Superioj^es  regulares  Franciscales  dispensare  possint 
Sacerdotes  ad  habitum  Tertii  Ordinis  admissos  (exceptis  iis  qui 
in  periculo  mortis  sunt  constitutij  super  praescripto  Novitiatu 
sive  in  toto  sive  in  parte  ? 

S.  Congregatio  respondit :  Negative. 

1566.  Sacerdos  qui  a  Superiore  unius  Ordinis  Franciscalis, 
puta  a  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum,  obtinuit  facultatem  re- 
cipiendi  fideles  ad  habitum  et  professionem  Tertii  Ordinis,  non 
potest  vi  ejusdem  tantum  facultatis  eos  admittere  in  eumdem  Ter- 
tium  Ordinem  pro  Fraternitate  seu  Congregatione  Tertiariorum, 
quae  obedientiae  alterius  Ordinis,  ex.  gr.  Capuccinorum,  subja- 
cet.  Ut  hoc  ei  hceat,  obtinere  deberet  aham  facultatera  a  Supe- 
riore  ejusdem  Ordinis  Capuccinorum,  prout  constat  ex  responsione 
ad  dubium  sequens : 

An  Sacerdoti,  v.  gr.  Parocho,  a  Superiore  unius  Ordinis  Fran- 
ciscahs  debita  facultate  munito  pro  recipiendis  fidehbus  ad  habi- 
tum  et  professionem  Tertii  Ordinis,  sufficiat  eadem  facidtas  pro 
admittendis  fidehbus  ad  habilum  et  professionem  dicti  Tertii  Or- 
dinis  in  ahquam  Fraternitalem,  quae  obedientiae  et  directioni  al- 
terius  Ordinis  Franciscalis  subjacet? 

Sacra  Congregatio  respondit :  Negative  (Decr.  cit.  30  Jan.  1896 
ad  IV). 

1567.  Responsum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  quoad  Ter- 

TIARIOS    SAECULARES   AD    TeRTIUM    OrDINEM   SEJUNCTIM   ADiMISSOS,   QUIN 

AD  aliquam  Congregationem  PERTINEANT. 

Compendium  facti.  A  saecuhs,  imo  a  tempore  S.  Francisci 
usus  invakiit,  ut  Episcopi,  Sacerdotes,  nobiles  et  plebeji  a  Sacer- 
dotibus  Franciscanis  vel  ahis  facultatem  habentibus,  privatim  et 
sejunctim  admitlantur  ad  habitum  et  professionem  Tertii  Ordinis 
saecuiaris  S.  Francisci,  quin  ad  aliquam  Congregationem  perti- 
neant.  Auctores  hac  de  re  tractantes,  censent  quidem  praeferen- 
dum  esse  ut  Tertiarii,  qui  possunt,  alicui  Congregationi  adscriban- 
lur,  eique  statutis  diebus  inlerveniant  propler  commoda  spirituaha 
quae  inde  consequuntur;  simul  tamen  admittunt,  vestitiones  et  pro- 
fessiones  privalim  factas,   esse   validas,  et  hanc  sententiam  Supc- 


7o8  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

riores  niajores  Ordinis  S.  Francisci  etiamnum  luentnr.  Post  Con- 
stitutionem  Misericors  Dei  Filius  nonnuili  Sacerdotes  archidioe- 
cesis  Mechliniensis  hac  de  re  dubitare  coeperunt,  et  subest  peri- 
cukim  ut  ex  hac  incertitudine  zelus  amplectendi  Tertium  Ordinem 
paulatim  tepescat,  praesertim  apud  Sacerdotes  qui  Ordini  adscri- 
pti,  Congregalioni  interesse  raro  possunt.  Quapropter  sequens  du- 
bium  S.  Congregationi  enodandum  proponitur : 

Utrum  valida  sit  vestitio  et  professio  ejits,  qui  a  Sacerdote 
habente  facultatem  sejunctim  ad  Tertium  Ordinem  saecularem 
S.  Francisci  admittitur,  quin  alicid  Congregationi  adscribatur? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  (Decr.  14  Juhi  1891; 
Acta  Ord.  Min.  ann.  X,  pag.  141 ;  Acta  S.  Sed.  vol.  XXIV,  pag.  447). 

Admissio  igitur  cujushbet  fidehs  in  Tertium  Ordinem  sejun- 
ctim,  quin  ad  ahquam  Congregationem  pertineat,  pro  vahda  habenda 
est,  quamvis  praeferendum  sit,  propter  majora  commoda  spiri- 
tualia,  ul  ahcui  Congregationi  adscribatur. 

1568.  Preces  Tertiariis  praescriptae.  Tertiariis  Ecclesiasti- 
cis,  qui  quotidie  Horas  canonicas  recitare  tenentur,  nihil  ahud 
quoad  hoc  eis  praescribitur :  satis  est  pro  eis  recitatio  Breviarii. 
—  Laicis  hberum  est  recitare  Breviarium  seu  Officium  divinum, 
vel  Officium  'paj^vum  B.  Maria-e  Virginis.  —  lis  autem  qui  nec 
primum  nec  secundum  persolvunt,  praescribitur  recitatio  quotidiana 
duodecim  Pater  noster,  Ave  Maria  et  Gloria  Patri,  dummodo 
infirmitate  non  impediantur. 

Pro  iis  qui  Officium  divinum  recitare  nequeunt  (ita  Leo  XIII 
in  Audientia  Superioribus  Generahbus  Seraphici  Ordinis  concessa 
die  7  Junii  1883)  duodecim  Pater,  Ave  et  Gloria  tantum  prae- 
finivimus,  quinque  scihcet  pro  Matutino,  unum  pro  Laudibus, 
unum  pro  singuhs  ex  quatuor  Horis,  Prima,  Tertia,  Sexta  et  Nona, 
et  duo  tandem  pro  Vesperis  et  Completorio  (Apud  Acta  Ord.  Min. 
ann.  11,  pag.  110). 

ARTICULUS    VIII. 

BENEDICTIO  PAPALIS  ET  BENEDICTIO 
CUM  INDULGENTIA  PLENARIA. 

1569.  Benedictio  papalis.  Summus  Pontifex  Leo  XIH  per  suam 
Constitutionem  Misericors  Dei  Filius  concessit  Tertiariis,  ut  re- 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE    SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  759 

cipere    possinl  Benedictionem    nomine  Summi  Pontificis   bis   in 
anno. 

In  Brevi  Apostolico  7  Jiilii  1882,  quod  incipit  Quo  imiversi, 
laiidatus  Ponlifex  ita  mandat :  «  Benedictio  Sumnii  Pontificis  nomine 
impertienda  detur  cum  formula  approbata  in  Constitutione  s.  m. 
Benedicti  Papae  XIV  Exemplis  praedecessorum,  sed  nonnisi  bis 
in  anno,  et  sub  conditione  quod  haec  Benediclio  nunquam  detur 
eodem  die  et  in  eodem  loco,  ubi  Episcopus  eam  impertiat».  lii- 
super  Benedictio  papalis  non  singulis  seorsim  Tertiariis,  sed  adu- 
natae  Congregationi  danda  est. 

1570.  Benedictio  cum  indulgentia  plenaria.  Praeter  Benedi- 
ctionem  papalem,  seu  nomine  Summi  Pontificis  impertiendam,  aliae 
quoque  Benedictiones  (quas  etiam  vocant  Absolutiones  generalesj 
cum  adnexa  plenaria  indulgentia  Tertiariis  Franciscafibus  conces- 
sae  sunt  statutis  anni  diebus,  qui  in  praefata  BuUa  Misericors 
Dei  Filius  n.  iol8  recensentur  in  Indice  Indulgentiarum  cap.  I. 
n.  VIII,  videlicet  novies  intra  annum  (Vid.  Caeremoniale  Tertii 
Ord.  S.  Francisci  a  S.  Bit.  Congregatione  anno  1883  approbatum, 
art.  IX). 

Praeterea,  ex  quo  Tertiarii  Franciscales  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII 
participes  facti  sunt  ad  quinqnenniimi  indulgentiarum  ac  piorum  ope- 
rum  quihus  primus  et  secundus  Ordo  Franciscalis  pollet,  consequitur 
eosdem  Tertiarios  posse  recipere  Absolutionem  generalem  diebus  etiam  in 
quibus  Fratres  et  Moniales  Ordinis  Minorum  (vid.  n.  1417  et  sqq.)  jus  ha- 
bent  ex  gratia  S.  Sedis  eam  recipiendi  (Vid.  Breve  in  fine  hujus  tractat.). 

Tertiariis  saecularibus  S.  Francisci  degentibus  in  locis,  ubi 
nulla  adest  eorumdem  Tertiarionim  constituta  Congregatio,  per 
Decretum  31  Januarii  1893  concessa  est  facultas  recipiendi  bis  in 
anno,  loco  Benediclionis  papalis,  duas  alias  Benedictiones  cum  in- 
dulgentia  plenaria. 

1571.  Ab  eodem  Pontifice  Leone  XIII  per  citatum  Breve  Quo 
universi  constituta  est  «  Formula  Benedictionis  cum  indulgentia 
plenaria  pro  Tertiariis  saecularibus,  ceterisque  omnibus  com- 
municationem  privilegiorum  et  gratiarum  cum  iisdem,  vel  cum 
Regularibus  cujuscumque  Ordinis  habentibus  ».  Initium  hujus  for- 
mulae  est :  Jntret  oratio  mea  in  conspectu  tuo  etc. 

1572.  Non  solum  in  praefato  Brevi  statuta  est  formula  Bene- 
dictionis  cum  indulgentia  plenaria  pro  Terliariis  saecularibus  etc, 
sed  etiam  «  Formula  Absolutionis  generalis  pro  Regularibus  cu- 


7G0  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

juscumgiie  Ordinis  hoo  privilegio  fruentibus  n ,  Qj\\\m  'm\\\mi\\ 
Ne  reminiscaris  Domine  etc.  (Vid.  Decr.  aulh.  pag.  411-414,  et 
491-492). 

1573.  Congregationibus  votorum  simplicium,  si  quae  jus  ha- 
bent  ad  Absolutionem  generalem,  haec  impertiri  debet  cum  for- 
mula  pro  Tertiariis  saecularibus  statuta,  quae  incipit :  Jntret 
oratio  mea  etc.  Patet  ex  sequenti  responsione : 

Vicarius  GeneraHs  Oranensis  dioecesis  S.  Congregationi  Indul- 
gentiarum  exponebat :  piam  Sororum  Societatem  a  SS.  Trinitate 
nuncnpatam,  et  uli  Congregationem  votorum  simplicium  a  S.  Sede 
approbatam,  phirimas  habere  domos  in  Oranensi  dioecesi :  eam- 
dem  Societatem  aggregalam  fuisse  Ordini  P^ratrum  Discalceatorum 
SS.  Trinitatis :  hujus  aggregationis  vi  Sororibus  dandam  esse  no- 
vies  in  anno  aut  Absohitionem  generalem,  aut  Benediclionem  cum 
indnlgentia  plenaria ;  sed  disceptationem  haberi  de  formula,  quae 
in  iisdem  impertiendis  adhiberi  debeat  post  editas  Apostolicas  Lit- 
teras  in  forma  Brevis  die  7  Juhi  1882,  quae  incipiunt:  Quo  uni- 
versi.  Hinc  a  S.  Congregatione  quaerebat : 

Quae  formula  adhibenda  sit  in  casu  ? 

Et  S.  Congregatio  die  18  Decembris  188o  respondit:  Adhi- 
bendam  esse  formulam  secundam,  cujus  videlicet  initium  :  In- 
tret  oratio  mea  in  conspectu  tuo  etc.  —  Quam  responsionem  die 
sequenti  approbavit  Summus  Pontifex  Leo  XIII  (Acta  S.  Sed.  voL 
XVIII,  pag.  413;  Nouv.  Rev.   rheol.  tom.  XVIII,  pag.  259). 

Ideo  dicitur  secunda  formula,  quia  in  Brevi  Quo  universi  ea 
jacet  secundo  loco,  post  formulam  nempe  pro  Regularibus  praescripta. 

1574.  Ex  iis  quae  exposuimus,  ubi  de  Moniahbus  et  Sorori- 
bus  (n.  1269-1296  et  sqq.),  apparet  ratio  supradictae  responsionis. 
Prima  formula  praescribitur  pro  Regularibus  cujuscumque  Ordi- 
nis.  Congregatio  autem  votorum  simplicium  non  est  Ordo  proprie 
dictus,  nec  ejus  membra  dici  possunt  stricto  sensu  Regulares. 
Ergo  pro  impertienda  hujusmodi  Sororibus  Absolutione  generah, 
non  prima  sed  secunda  formula  est  adhibenda. 

1575.  Tres  Ministri  Generales  Ordinis  Franciscani  Summo 
Pontifici  Pio  LK  supphcarunt,  ut  Sacerdos  a  Superiore  vel  ab  Or- 
dinario  pro  Moniahbus  respective  subjectis  facultatem  habens,  dum 
pubhce  Absohitionem  generalem  vel  papalem  Benedictionem  imper- 
titur ;  si  Frater  Minor  vel  Tertiarius  sil,  eo  ipso  quo  ceteris  im- 
pertilur,  omnes  adnexas  gratias  ipse  quoque  consequatur. 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULAIU   S.    P.    FRANCISCI.  761 

Summus  Pontifex  die  18  Juiiii  187G  petilam  gratiam  benigne 
concessit  (Acta  Ord.  Min.  ann.  XIII,  pag.  44;  Nouv.  Rev.  Thcol. 
lom.  XV,  pag.  o()2;  et  XXIII,  pag.  i2^27). 

1576.  Pro  recta  intelligentia  hujus  concessionis,  quaedam  ad- 
nolanda  veniunt: 

1.  IJujusmodi  gratia  non  est  revocata  per  Conslitutionem 
Misericors  Dei  Filiits.  Non  est  enim  privilegium  concessum  Tertio 
Ordini  saecidari,  sed  specialis  favor  Sacerdotibus  Tertiariis  tri- 
butus,  et  ideo  adhuc  viget.  eodem  modo  quo  viget  facullas  pro 
iisdem  Seacerdolibus  Tertiariis  Franciscahbus  utendi  Breviario  Fran- 
ciscano. 

2.  Cum  post  praedictam  Constitutionem  dies,  quibus  Abso- 
lutio  generahs  pro  Tertiariis  fnit  adnexa,  non  omnes  sint  iidem 
ac  illi,  qui  habentur  assignati  pro  eadem  Absolutione  imper- 
tienda  ium  Fratribus  primi  Ordinis,  tum  Monialibus  secundi 
Ordinis  S.  Francisci,  consequitur  quod  Frater  Minor,  impertiens 
Tertiariis  dictam  Absolutionem  generalem  die  pro  Tertiariis  qui- 
dem  staiuta,  non  autem  pro  Religiosis  primi  et  secundi  Ordinis, 
ipse  indulgenliam  non  consequitur.  —  Item  Sacerdos  Tertiarius 
Franciscahs  debita  facuUate  munitus,  dans  Benedictionem  cum  in- 
dulgentia  plenaria  ex.  gr.  Monialibus  S.  Clarae,  quarum  est  Confes- 
sarius,  indulgentiam  non  lucratur,  nisi  ea  ipsa  die  etiam  pro  Ter- 
tiariis  concessa  sit,  tamquam  in  die  assignata,  Absolutio  generalis. 

Verum  cnm  Tertiarii  Franciscales  participes  facti  sint  ;per  qulnquen- 
nium  indulgentiarum  ac  piorum  operum  quibus  primus  et  secundus  Ordo 
Franciscahs  pohet,  ideo,  tcmporc  hoc  pcrdurante,  Sacerdos  Tertiarius  Fran- 
ciscalis,  dans  Absohitionem  generalem  Moniahbus  S.  Clarae,  quarum  est 
Confessarius,  consequitur  ipse  quoque  indulgentiam  plenariam  ei  adnexam, 
licet  dios,  qua  eam  impertitur,  non  sit  assignata  pro  Tertiariis  in  Constitu- 
tione  Miscricors  Dci  Filius. 

1577.  Quoad  praedictas  Benedictiones,  sequens  quaestio  pro- 
posita  fuit  exsolvenda  S.  Congregalioni  Indulgentiarum: 

Benedictiones  cum  plenaria  indulgentia  (Absolutiones  gene- 
rales  nuncupalae),  quae  novies  infra  annum  dari  solent  (ut  ex.  gr. 
die  festo  S.  Joseph);  ilemque  duae  Benedictiones  papales,  pos- 
sunine  a  quoliljet  Confessario  impertiri;  an  vero  ab  eo  tantum, 
cui  haec  faciiUas  facta  sit  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Benedictiones  nomine  Sumnu  Pontifi- 
cis,  et  Benedictiones  cum  indulgentia  plenaria  publice  impertiendae 


76 !2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

dari  debent  ab  eeclesiastico  viro,  qui  Tertiariis  in  id  coadunatis 
praeest  (Caeremoniale  Tertii  Ordinis  S.  Francisci  a  S.  Rituum  Congre- 
gatione  approbatum  die  18  Junii  1883,  art.  8  et  9).  Benedictiones 
vero  cum  indulgentia  plenaria  prwalim  et  immediate  post  sacra- 
raentalem  absolulionem  dari  possunt  ab  uniuscujusgue  TetHiarii 
Confessario  (Decr.  10  Junii  1886  ad  HI";  Acta  Ord.  Min.  ann.  V. 
pag.  183). 

1578.  In  eodem  Decrelo,  quinto  loco,  poslulatum  est: 
Poenitens  in  sacramentali   Confessione  suscipitne  ilHco  indul- 

gentiam  pronuntiato  verbo  «  impertior  »,  an  vero  haec  suspensa 
manet,  donec  ipse  ad  sacram  Synaxim  accesserit  ? 

Eadem  S.  Congregatio  respondit :  Negative  ad  primam  par- 
tem ;  Affirmative  ad  secundam,  si  Communio  est  postremum 
opus  ex  injunctis,  quod  expletur  (Loc.  cit.). 

Et  sane,  vidimus  sub  n.  120,  indulgentias,  excepta  illa  pro 
articulo  mortis,  eo  temporis  momento  acquiri,  quo  ultimum  opus 
praescriptum  impletur.  Atqui  in  dubio  proposito  uitimum  opus 
est  susceptio  SS.  Eucharisliae.  Ergo  tunc  et  non  prius  indulgentia 
lucrifit. 

1579.  Ex  eo  quod  Benedictio  papahs  et  Absolutiones  genera- 
les  publice  impertiendae  dari  debeant  ab  ecclesiastico  viro,  qui 
Terliariis  in  id  coadunatis  praeest,  quaeri  potest,  an  ex  facto  tan- 
tiim  praesidentiae  quihbet  ecclesiaslicus  vir  easdem  Benedictiones 
et  Absolutiones  impertiri  possit  ?  Et  respondeiur  negative.  Requiri- 
tur  enim  ulterius,  ut  legitime  praesideat,  et  facultatem  obtinue- 
rit  eas  impertiendi.  Id  coHigitur  ex  citato  Caeremoniali  Tertii  Or- 
dinis.  Ibi  in  Articulo  VHI,  in  quo  agitur  de  ritu  impertiendi  Ter- 
tiariis  papalem  Benedictionem,  et  quidem  juxta  formulam  Bene- 
dicti  XIV,  habetur:  Cum  igitur  secundum  praedictam  formulam 
lalis  Benedictio  super  populum  effundatur,  ideo  non  singulis  seor- 
sim  Tertiariis,  sed  adunatae  Congregationi  danda  est,  ab  ipso 
ejus  Praeside,  cui  coramissa  inteHigitur  impertitio  ilhus  Benedictio- 
nis.  Director  vel  quicumque  Sacerdos  facultatem  habens  accedet 
ad  altare,  superpeHiceo  et  stola  alba  indutus,  nuHisque  circumad- 
stantibus  ministris;  et  genuflexus  dicet  etc. 

Ergo  non  ex  facto  praesidentiae  dumtaxat,  non  quilibet 
Presbyter,  sed  qui  legitime  Congregationi  praeest,  nempe  vel  ipse 
Director,  vel  quicumque  Sacerdos  facultatem  habens.  Quod  dici- 
tur  de  Benedictione  papali  applicandum  est  etiam,  ut  per  se  pa- 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARl   S.    P.    FRANCISCI.  763 

tet,  Absolulionibus  generalibiis  publice  impertiendis;  siquidem  alla- 
tum  S.  Congregationis  responsum  aeque  loquilur  lam  de  Bene- 
dictionibus  nomine  Summi  Pontificis,  quam  de  Benediclionibus  (seu 
Absolulionibus)  cum  indulgentia  plenaria  publice  impertiendis. 

Expositae  doclrinae  robur  accedit  ex  dubio  XIII  S.  Congre- 
gationi  Indulgentiarnm  proposito  et  ab  ea  soluto  in  Decreto  diei 
31  Januarii  1893.  Ibi  quaeritur : 

An  Tertiarii  saeculares  S.  Francisci  degentes  in  locis,  ubi 
nulla  adsit  eorumdem  Terliariorum  constitula  Congregatio,  recit3ere 
valeant  Benedictionem  papalem  bis  in  anno  eisdem  concessam,  eo 
quod  vel  nequeant  accedere,  aut  saltem  difficilis  sit  accessus  ad 
locum,  in  quo  a  Sacerdotibus  debita  facultate  munitis  praefatae 
Benedictiones  imperliuntur  etc.  In  quo,  ut  vides,  supponitur  quod 
Sacerdos,  qui  papalem  Benedictionem  impertit,  sit  debita  facidtale 
munitus. 

1580.  Jus  aulem  conferendi  Sacerdotibus  facultatem  imper- 
tiendi  Benedictionem  papalem  et  publicam  Absolutionem  generalem 
residet  in  Superioribus  Generalibus,  Provincialibus  et  Localibus 
primi  et  tertii  Ordinis  regularis  S.  Patris  Francisci,  qui  in  locis 
respectivae  suae  jurisdictionis  nominant  Directores  et  Visilatores 
Congregationum  Tertii  Ordinis  ibidem  erectarum. 

1581.  Directores  et  Visitatores  uequeunt  per  se  ad  praefatas 
Benedictiones  impertiendas  alios  Sacerdotes  subdelegare,  nisi  eis 
subdelegandi  facultas  concessa  fuerit,  vel  nisi  agatur  de  Sacerdote 
jam  debita  facultate  munito  eas  impertiendi. 

Hinc  si  Direclor,  ob  quodcumque  motivum,  puta  quia  est 
absens  aut  infirmus,  non  possit  vel  nolit  dictas  Benedictiones  statis 
diebus  Tertiariis  coadunatis  dare,  potest  sibi  substituere  alium  Sa- 
cerdotem  debita  facultate  praeditum  eam  impertiendi,  non  vero  Sa- 
cerdotem,  cui  taiis  facultas  non  sit  legitime  commissa.  Excipitur 
casus,  ut  diximus,  quo  Director  potestate  gaudeat  alios  Sacerdo- 
tes  ad  id  subdelegandl. 

1582.  Tertiarii  legitime  impediti  ecclesias  adire  ad  reci- 
piendam  Absolutionem  generalem  diebus  adsignatis,  qui  profesti 
sunt ,  accipere  eam  possunt  aliquo  die  festo  de  praecepto  qui 
intra  octiduum  occurret. 

Ut  palet  ex  Indulgentiarum  elencho  supra  relato,  Summus 
Pontifex  Leo  XIII  Sodalibus  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  Francisci 
Assisiensis  concessit,  ut  novies  intra  annum  recipere  possint  Abso- 


7C)4  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

liUionem,  hoc  est  Benedictionem  cum  indulgentia  plenaria.  At  quo- 
niam  dies,  quibus  haec  Absolutio  seu  Benedictio  fuit  adnexa,  non 
omnes  fesli  de  'praecepto  sunt,  sed  nonnulli  alicubi,  nonnuUi  ubi- 
que  locoruni  profesti  iantum  sunt,  quibus  Terliarii  saecuiares 
haud  facile  in  ecclesias  convenire  possunt,  ceteraque  praestare 
quae  ad  Ahsolutionem  seu  Benedictionem  rite  accipiendam  fue- 
runt  constituta,  hinc  eorum  quamplurimi  hoc  spirituaii  beneficio 
omnino  careant  necesse  est.  Quamobrem  plures  Episcopi  ahique 
ecclesiastici  viri,  quibus  eorumdem  Sodahum  Franciscalium  cura 
est  demandata,  Summo  Pontifici  Leoni  Xlll  suppHcarunt,  quatenus 
super  hoc  providere  dignaretur. 

Pontifex  hujusmodi  precibus  annuit,  et  die  16  Januarii  1886 
clementer  indnlsit,  ut  praefati  Tertiarii,  si  forte  legitima  causa 
impediantur,  quominus  ecclesias  adeant  Ahsoluiionem  seu  Bene- 
dictionem  diehus  adsignaiis,  qui  profesii  sunt,  accepturi,  eam- 
dem  A  hsoluiionem  seu  Benediciionem  accipere  valeani  aliquo  die 
festo  de  praecepto,  qui  inira  ociidua  eorumdem  profesiorum 
dierum  occurret,  dummodo  cetera  exequantur,  quae  in  Indice  In- 
dulgenliarum  Constitutio  Misericors  Dei  Filius  pro  rite  accipienda 
Ahsoluiione  seu  Benediciione  cum  indulgeniia  plenaria  praescri- 
bit  (Apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  V.  pag.  23). 

1583.  Obiter  notamus,  etiam  Monialibus  Ordinis  Minorum  in 
clausura  degentibus,  ac  inflrmitale  detentis  quominus  ad  chorum 
vel  confessionale  accedant,  concessam  esse  a  Leone  PP.  XIII  die 
21  Maji  1892  facultatem  recipiendi  Absolutionem  generalem  in  die 
infra  Octavam  festi,  cui  tale  privilegium  est  adnexum,  videlicet, 
quando  proprius  Confessarius  clausuram  ingreditur  ad  audiendam 
aegrotantium  Sororum  Confessionem  (Act.  Ord.  Min.  ann.  XI, 
pag.  101). 

1584.  Tertiarii  Ahsolutionem  generalem  accipere  etiampos- 
suni  in  Vigilia,  sed  privaiim,  nempe  post  expleiam  sacramenia- 
lem  Confessionem. 

Per  aliud  Decretum  de  die  21  Julii  1888  laudatus  Pontifex 
indulgere  dignatus  esl,  ut  quisque  ex  Sodalihus  Tertii  Ordinis  sae- 
cularis  S.  Francisci  Assisiensis  perfrui  possit  gralia  Ahsoluiionis 
seu  Benedictionis  die  eas  fesiivitates  praecedenie,  quibus  illa  est 
concessa.  quod  idem  est  ac  dicere,  pridie  diei,  quo  ipsa  in  Indice 
Indulgentiarum  ejusdem  Tertii  Ordinis  elargienda  recensetur,  non 
iamen  puhlice,  sed  privalim  ianiummodo,  nempe  post  expletani 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE    SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  76d 

sacramentalem  Confessionem,  celeiis  tamen  servatis  de  jure  ser- 
vandis  (\cla  Ord.  iMin.  ann.  Vll,  pag.  I4o;  et  cf.  eliam  ibid.  pag. 
81  Rescriptiim  diei   11  Maji  \^^^). 

Qnando  dicitur :  die  eas  fesiivitales  praecedente,  intelligi  de- 
bet  de  integra  die  praeccdente  seu  Vigilia,  scilicet  praefata  Abso- 
lulio  impertiri  potest  die  Vigiliae  tam  ante  meridiem,  quam  post 
nieridiem. 

1585.  Per  Eescriptiim  S.  Cong-reg-ationis  Indulgentiarum  die  6  Martii 
1893,  praefatum  Decretum  diei  21  Julii  1888  extensum  quoque  fuit  ad 
Tertiarlos  saeculares  Ordlnis  Carmelitici,  ita  ut  horum  quilibet  praedi- 
ctam  Benedictionem  cum  indulgentia  plenaria  in  pervigilio  dierum,  quibus 
ipsa  pro  Tertio  Ordine  Carmelitico  est  affixa,  privatim,  hoc  est  post  exple- 
tam  sacramentalem  Confessionem,  accipere  possint  et  valeant  (Nouv.  Bev. 
Tlicol.  tom.  XXVI,  pag.  149). 

1586.  Quoad  clausulam  «  pinvatim,  nempe  post  expletam  sa- 
cramentalem  Confessionem  »  advertendum  est,  eam  intelligi  de- 
bere,  ut  Absolutio  generalis,  nonnisi  in  loco,  in  quo  auditur  Con- 
fessio  sacramentalis,  imperliri  possit,  et  hoc  valet  etiam  pro  illis 
Tertiariis,  qui  Confessionem  qualibet  bebdomada  peragere  solent, 
nec  indigent  Confessione  pro  acquirenda  indulgentia  plenaria.  Ita 
declaratum  est  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  30  Januarii 
1896  in  responsis  ad  dubia,  quae  sequuntur : 

Cum  per  Decretum  S.  Congregationis  indulgentiarum  die  21 
Julii  1888  Leo  PP.  XIII  benigne  concessisset,  ut  Tertiarii  Franci- 
scales  saeculares  perfrui  possint  gratia  Absoliitionis  seu  Benedi- 
ctionis  cum  indulgentia  plenaria  die  eas  festivitates  praecedente, 
quibus  illa  est  concessa,  non  tamen  puhliee,  sed  privatim  tan- 
tummodo,  nempe  post  expletam  sacramentalem  Confessionem,  ex 
his  sequentia  dubia  suboriuntur : 

I.  Utrum  clausula  privatim,  nempe  post  expletam  sacramen- 
talem  Confessionem,  ita  intelligi  debeat,  ut  Absolutio  generalis 
nonnisi  in  loco,  in  quo  auditur  Confessio  sacramentalis,  dari  debeat, 
vel  etiam  extra  praedictum  locum  impertiri  possit  ? 

Et  in  casu  quo  praedicta  Absolutio  in  loco  tantum  ubi  audi- 
tur  Confessio  impertiri  possit,  quaeritur : 

II.  An  saltem  Tertiarii  illi,  qui  Confessionem  qualibet  hebdo- 
mada  peragere  solent,  nec  indigent  Confessione  pro  acquirenda 
indulgentia  plenaria,  recipere  possint  Absolutionem  generalem  extra 
locum  in  fjuo  audiuntur  Confessiones,  praesertim  si  poenitentium 


JL. 


70 f)  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

miiltitudo   iinpediat,    quominiis   praedicti   Tertiarii,  qai  justis   de 
causis  expectare  nequeunt,  ad  Confessarium  accedere  possint? 

Sncra  Congregatio  respondit: 

Ad  I.  Ad  1"^  part. :  Afjirmative ;  ad  2""  part. :  Negative. 

Ad  II.  Negative. 

1587.  Ad  praecavendos  abusus  et  vilandas  confusiones  Ter- 
tiarii  diebus  statutis  recipere  debent  tum  Benedictionem  papalem, 
tum  Benedictionem  cum  indulgentia  plenaria  quae  publice  datur, 
a  Directore  propriae  respectivae  Congregationis.  Nihilominus  si  quis 
praedictas  Benedictiones  reciperet  a  Directore  alterius  Congrega- 
tionis  Tertiariorum,  quae  insuper  obedientiae  alterius  Familiae 
Franciscani  Ordinis  subesl,  indulgentiam  plenariam  aeque  conse- 
queretur,  ceu  declaravit  S.  Congregatio  Indulgentiarum  in  supra 
memorato  die  30  Januarii  1896  in  responsione  ad  dubium  III, 
quod  sic  se  habet : 

An  beneficio  Benedictionis  papalis  et  Benedictionis  cum  in- 
dulgentia  plenaria  gaudeant  Tertiarii  iUi,  qui  diebus  statutis  eas 
pubhce  recipiunt  non  a  Direclore  propriae  Congregationis,  sed  a 
Directore  ailerius  Congregationis  Terliariorum,  quae  obedientiae 
allerius  Familiae  Franciscani  Ordinis  subest  ? 

Sacra  Congregatio  respondit :  Affirmative. 

1588.  Per  Constitutionem  Misericors  Dei  Filius  Tertiariis  Fran- 
ciscahbus  concessa  est,  praeter  alias,  indulgenlia  plenaria  «  quo  die 
ad  concionem  menstruam  seu  conferentiam  conveniunt.  Quoad  hoc 
eidem  S.  Congregationi  propositum  fuit  solvendum  dubium  sequens: 

In  nonnullis,  praesertim  rurahbus,  paroeciis  non  raro  accidit 
quod  Tertiarii  singulis  mensibus  coadunenlur  absque  Sacerdote  Di- 
rectore,  aliis  ministerii  pastoralis  laboribus  impedito,  atque  ora- 
tiones  de  more  faciendas  recitent,  et  loco  habendae  conferentiae 
spiritualem  audiant  lectionem.  Quaeritur,  an  Tertiarii  ita  coadu- 
nati  lucrari  valeant  indulgentiam  plenariam  mensili  conferentiae 
assistentibus  concessam  ? 

Sacra  Congregatio  Indulgentiarum  respondit :  Afjfirmative,  si 
legitime  convenerunt,  de  auctoritate  videlicet  Directoris  (Decr. 
cit.  30  Jan.  1896  ad  VI). 

1589.  Alia  dubia  qitoad  Tertium  Ordinem  a  quibusdam 
p7^o  opportuna  (privata  tamen)  solutione  proposita. 

I.  Tertiariis  saecularibus  S.  Francisci  degentibus  in  locis,  ubi 
nulla  adest  eorumdem  Tertiariorum  constituta  CongregatiOj  con- 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  767 

cessa  est  facultas  recipiendi  bis  in  anno,  loco  Benedictionis  papa- 
lis,  duas  alins  Absoluliones  seu  Benedictiones  cuni  indulgentia  ple- 
naria.  —  Modo  quaeritur,  an  praedicti  Tertiarii,  si  plures  sint  in 
loco,  ubi  Sodalitium  non  reperitur  erectum,  recipere  possint  bis 
in  anno  Benedictioneui  papalem  a  Sacerdote  debita  facullate 
praedito  ? 

Resp.  Affirmatiue.  Nulla  ratio  apparet  cur  in  proposito  casu 
dari  nequeal  Benedictio  papalis.  Tertiarii  enini,  ut  supponitur,  sunt 
plures,  et  ideo  praedicta  Benedictio  impertitur  multitudini,  et  im- 
pertilur  a  Sacerdote  debita  facultate  munilo.  Porro,  non  est  pu- 
tandum,  Benedictionem  papalem  dari  posse  tantum  in  locis,  ubi 
erecta  reperitur  Congregatio  Tertii  Ordinis ;  ea  siquidem  imper- 
tiri  potest  in  quocumque  loco,  ubi  plures  degant  Tertiarii  et  ad- 
sit  Sacerdos  rite  delegatus  ad  praedictam  Benedictionem  papa- 
lem  impertiendam.  Vide  Litteras  palentes,  quas  Minister  Generalis 
tradere  soiet  Sacerdotibus  facultalem  hujusmodi  postulantibus 
(n.  I06I). 

II.  Eisdem  Tertiariis  Franciscalibus  concessum  est,  ul  si  forte 
legitima  causa  impediantur,  quominus  ecclesias  adeant  Absolutio- 
nem  generalem  diebus  adsignatis,  qui  profesti  sunt,  accepturi ; 
eamdem  Absolulionem  seu  Benedictionem  cum  indulgentia  plenaria 
accipere  valeant  aliquo  die  festo  de  praecepto,  qui  intra  octidua 
eorumdem  profeslorum  dierum  occurret.  —  Quaeritur : 

An  in  hujusmodi  die  festo  de  praecepto,  qui  intra  octavam 
profestorum  occurrit,  Absolutio  dari  possit  publice  vel  privatim 
lantum,  nempe  post  expletam  sacramentalem  Confessionem  ? 

Resp.  Absolutio  dari  potesl  si  plures  sint  Tertiarii  tum  pu- 
blice,  tum  privatim.  Concessio  enim  a  Leone  XIII  indulta  non  dis- 
linguit,  sed  generalis  est  sine  determinatione  modi.  Modus  eam 
impertiendi  clare  determinatur  et  exprimitur,  quando  agitur  de  ea 
conferenda  sive  recipienda  in  pervigilio  festi:  tum  quidem  prae- 
sciMbitur,  ut  non  publice,  sed  privatim  tantummodo,  nempe  post 
expletam  sacramentalem  Confessionem  elargiatur. 

III.  Utrum  cum  privatim,  nempe  post  expletam  sacramenta- 
lem  Confessionem,  imperlitur  Absolutio  generalis,  Confessarius  uti 
semper  possit  formula  breviori,  maxime  quia  longiorem  memori- 
ler  nescit,  vel  saltem  id  possit  in  magno  concursu  populi  ? 

Resp.  A/firmative.  Ilaec  assertio  ex  Caeremoniali  Tertii  Or- 
dinis   sancli    Francisci    a  S.  Rituum  Congregalione  approbato  die 


708  PARS   III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

18  Junii  1883  evinci  posse  videlur.  In  arliculo  IX  circa  finem  hoc 
monilum  habetur:  «Si  haec  indulgenlia  immediate  post  sacramenta- 
lem  absolutionem  impertiatur,  rehquis  omissis,  Sacerdos  absoUite 
incipiat  a  verbis :  Dominus  nosler  Jesiis  Chrislus  etc,  et  ila  pro- 
sequatur  usque  ad  finem,  plurah  tantum  numero  in  singularem 
immutato».  Postea  subjungit: 

Si  adjuncta  vetent  integram  adhibere  formulam,  Sacerdos, 
reliquis  omissis,  dicere  poterit:  Auctoritate  a  Summis  Pontificibus 
mihi  concessa  plenariam  omnium  peccatorum  luorum  indulgen- 
tiam  tibi  impertior.  In  nomine  Patris,  et  Fihi  >^ ,  et  Spiritus  sancti. 
ifi.  Amen. 

Jamvero,  respectu  Confessarii  tum  muUitudo  poenitentium 
pro  sacramentali  Confessione  peragenda  expectantium,  tum  diffi- 
cultas  recitandi  memoriter  integram  formulam  satis  longam,  ha- 
beri  possunt  tamquam  adjuncta,  quae  vetant  eamdem  integram 
formulam  adhibere.  —  Insuper  notetur,  longiorem  formulam  pro 
conferenda  dicta  induigentia  plenaria  immediate  post  sacramenta- 
lem  absoUUionem,  non  praescribi  sub  poena  nulUtatis  pro  casu 
quo  adjuncta  sinant  eam  adhibere.  Si  ergo  Confessarius  utatur 
semper  breviori  formula,  certe  saltem  valide  Absolutionem  gene- 
ralem  impertit. 

■  Non  est  tamen  ex  hoc  inferendum,  Confessarium  nunquam 
uti  debere  formula  longiori.  Quod  diximus  de  usu  brevioris  for- 
mulae,  respicit  jus  stricto  et  rigoroso  sensu  sumptum.  Ast,  ubi 
possibile  erit,  Confessarius  utihter  optimeque  operabitur,  si  pro  im- 
pertienda  Benedictione  cum  indulgentia  plenaria  integram  formu- 
lam  adhibeat.  In  hac  enim  continentur  devotae  quaedam  invoca- 
liones,  proculdubio  efficaces,  quae  desunt  in  breviori  formula. 


ARTICULUS   IX. 


DECRETUM  SACRAE  CONGREGATIONIS  INDULGENTIARUM 
EDITUM  DIE  31  JANUARII  1893. 


1590.  Plurima  de  Tertio  Ordine  scitu  necessaria  declarantur 
per  hoc  Decretum,  ideo  integrum  damus. 


CAP.    III.   DE    III.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  769 

D  E  C  R  E  T  U  M 

Terlii  Ordinis  saecularis  S.  Francisci  Assisiensis. 

Huic  Sacrae  Congregatloni  IndulgentiisSacrisque  Beliquiis  prae- 
positae  sequenlia  dubia,  quae  Tertiarios  saeculares  S.  Francisci  Assi- 
siensis  aliorumque  Oidinum  respiciunt,  dirimenda  sunt  proposita: 

I.  An  Tertius  Ordo  saecularis  S.  Francisci  teneatur  lege  illa 
a  Clemente  Papa  VHI  in  Constitutione  Quaecumqiie  d.  d.  7  Decem- 
bris  1604  statuta,  qua  praecipitur  unam  tantum  Confraternitatem 
et  Congregationem  ejusdem  nominis  et  instiluti  erigi  posse  in  sin- 
gulis  civitatibus  et  oppidis? 

II.  Utrum  ad  erigendam  novam  Congregationem  Tertii  Ordinis 
sive  in  ecclesiis  Regularium  sive  non  Regularium  necessario  requi- 
ratur  consensus  Ordinarii  loci  ? 

III.  Utrum  Episcopus  loci  visitare  possit  Tertiariorum  Congre- 
gationes  etiam  in  Regularium  ecclesiis? 

IV.  An  Religiosi,  qui  sua  jam  vota  nuncupaverunt  in  proprio 
Instituto  approbato  vel  ab  Apostolica  Sede,  vel  ab  Ordinario  loci, 
ante  Decretum  in  una  Veronensi  editum  sub  die  16  Julii  1886 
et  jam  Tertio  Ordini  S.  Francisci  adscripti  reperiebantur,  post 
praefatum  Decretum  adhuc  pergant  ad  eumdem  Tertium  Ordinem 
pertinere  ejusque  gratiis  et  privilegiis  gaudere? 

V.  An  saeculares  Tertiarii  Franciscales  ingredientes  religiosum 
allquod  Institutum,  etiam  ante  religiosam  professionem  teneantur 
dimittere  habitum  Tertii  Ordinis,  et  hoc  ipso  non  amplius  per- 
fruantur  ejusdem  gratiis  et  privilegiis? 

VI.  An  idem  Veronense  Decretum  vim  legis  habeat  etiam  pro 
Tertiariis  ceterorum  Ordinum,  puta  Ordinis  S.  Dominici,  SSmae 
Trinitatis,  etc.  ? 

VII.  Possuntne  fideles,  qui  ad  unam  Congregationem  Tertiario- 
rum  pertinent,  transire  ad  aliam  parlter  erectam  in  eodem  vel 
alio  loco,  quin  indulgenlias  et  privilegia  amittant? 

VIII.  An  Tertiarius  Franciscalis  possit  transire  ad  alium  Ter- 
tium  Ordinem  alterius  Regulae,  ex.  gr.  ad  illum  S.  Dominici,  etc. 
et  vicissim? 

IX.  An  fideles,  qui  inter  Tertiarios  unius  Ordinis  fuerint 
cooptati,  cooptari   etiam  valeant  inter  Tertiarios  alterius  Ordinis, 

49 


770  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

pula  S.  Dominici,  vel  SSmae  Trinilalis  elc,  ita  iit  aliquis  Christifi- 
delis  evadere  simnl  possit  Tertiarius  Franciscalis,  S.  Dominici, 
SSmae  Trinitatis,  Ordinis  Carmelitici,  et  ila  porro? 

X.  An  expediat  concedere  omnia  privilegia,  gratias  et  indul- 
genlias  a  Summis  Pontificibus  directe  et  speciatim  primo  et  se- 
rundo  Ordini  S.  Francisci  concessa,  extendi  etiam  ad  omnes  qui 
Tertio  Ordini  saeculari  nomen  dederunt? 

XI.  An  expediat  concedere  indulgentiam  Portiunculae  nuncu- 
patam,  ab  omnibus  fidelibus  loties  die  2  Augusti  lucrandam,  quo- 
ties  quamcumque  visitant  ecclesiam,  in  qua  legitime  erecta  est 
Congregatio  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  Francisci  ? 

XII.  An  expediat  concedere  Tertiariis  saecularibus  S.  Fran- 
cisci,  ut  lucrari  valeant  indulgentias  tam  omnibus  fidelibus  eccle- 
sias  Franciscales  visitantibus  concessas,  quam  illas  quae  Tertii  Or- 
dinis  saecularis  sunt  propriae,  ea  conditione,  ut  ecclesiam  paro- 
chialem  visitent  in  omnibus  illis  locis,  ubi  neque  ecclesiae  Franci- 
scales  primi,  secundi  aut  Tertii  Ordinis  regularis,  neque  oratoria 
pubiica  Tertii  Ordinis  saecularis  aut  alia  ecclesia,  in  qua  canonice 
erecla  sit  Congregatio  Tertii  Ordinis  saecularis,  existant? 

Xin.  An  Tertiarii  saeculares  S.  Francisci  degentes  in  locis,  ubi 
nulla  adsit  eorumdem  Tertiariorum  constituta  Congregatio,  reci- 
pere  valeant  Benedictionem  papalem  bis  in  anno  eisdem  conces- 
sam  a  quocumque  Sacerdote,  eo  quod  vel  nequeant  accedere,  aut 
saltem  difficilis  sit  accessus  ad  locum  in  quo  a  Sacerdotibus  de- 
bita  facultate  muniiis  praefalae  Benedictiones  impertiuntur? 

XIV.  An  saltem  expediat  praedictis  Tertiariis  Franciscahbus 
saecularibus,  bis  in  anno,  loco  Benedictionis  nomine  Summi  Pon- 
tificis  recipiendae,  duas  alias  Absolutiones  seu  Benedictiones  con- 
cedere  cum  adnexa  plenaria  indulgentia  ? 

XV.  Fx  Constitutione  Misericoi^s  Dei  Filius  Tertiarii  Fran- 
ciscales  gaudent  indulgenliis  Stationum  Urbis.  Jamvero  ex  opere 
cui  titulus  «  Raceolla  di  orazioni  e  pie  opere  ecc.  »,  ad  acqui- 
rendas  indulgentias  stationales  praeter  conditiones  consuetas  since- 
rae  contritionis,  Confessionis  et  Communionis  «  a  seconda  della  in- 
dulgenza  da  lucrarsi  »,  sufllcit  visitatio  sohus  ecclesiae  ubi  est,  vel 
suppoiiitur  esse  Slatio.  Quaeritur  utrum  hoc  etiam  valeat  pro  in- 
(iulgentiis  Stationum,  quae  in  supradicta  Constitutione  Tertiariis 
conceduntur,  ita  ut  a  Tertiariis  sit  peragenda  Confessio  et  Commu- 
nio  suscipienda  eo  tantum  in  casu,  quo  concessa  est  indulgentia 
plenaria,  non  vero  quando  concessa  est  partialis? 


CAP.    III.   DE   III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  771 

XVI.  Utriiin,  demptis  Tertiariis  saecularibus  S.  Francisci  et 
Servorum  B.  Mariae  Virginis,  quibus  per  Constitutionem  Misein- 
cors  Dei  Filius  et  Rescriptum  diei  15  Decembris  1883  respe- 
ctive  provisum  est,  Tertiarii  saeculares  aliorum  Ordinum  gaudeant 
communicatione  indulgentiarum  sive  cum  respectivo  Ordine,  ad 
quem  perlinenl,  sive  cum  aliis  Tertiariis  et  eorum  Ordinibus? 

XVII.  Utrum  tuta  sit  opinio,  quae  docet:  Indulgenliis  pro  Or- 
dine  communicante  per  revocationem  Pontificiam  sublatis,  ceteri 
quibus  illae  per  communicationem  faclae  sunt  propriae,  iis  frui 
nibilominus  pergant,  nisi  revocatio  expresse  etiam  ad  eos  di- 
rigatur  ? 

XVIII.  Utrum  Tertiarii  saeculares  cujusvis  Ordinis  indulgentiis 
tanlum  gaudeant,  quae  sibi  directe  concessae  fuerunt,  vel  aeque 
principaliter  cum  aliis  concessae  fuerunt,  dummodo  non  sint  re- 
vocatae  ? 

Et  Emi  ac  Rmi  Patres  in  Generalibus  Comitiis  ad  Vaticanum 
habilis  rescripserunt  die  10  Januarii  1893: 

Ad  I.  Negative. 

Ad  11.  Affirmative. 

Ad  III.  In  iis  quae  ad  disciplinam  et  directionem  internam 
speclant,  negative;  in  reliquis,  affirmative. 

Ad  IV.  Negative. 

Ad  V.  Negative  ante  professionem. 

Ad  VI.  Afflrmative. 

Ad  VII.  Affirmative  ex  rationabili  causa. 

Ad  VIII.  Generatim  negative. 

Ad  IX.  Negative. 

Ad  X.  Negative. 

Ad  XI.  Negative. 

Ad  XII.  Supplicandum  SSmo  pro  gratia. 

Ad  XIII.  Negative. 

Ad  XIV.  Supplicandum  SSmo  pro  gratia. 

Ad  XV.  Affirmative. 

Ad  XVI.  Negative,  nisi  constet  de  speciali  Indulto. 

Ad  XVII.  Negative,  imo  falsa. 

Ad  XVIII.  Afftrmative. 

Factaque  de  iis  omnibus  SSmo  Domino  Nostro  Leoni  Papae 
XIII  reiatione  in  Audientia  liabita  die  31  Januarii  1893  a  me  in- 
frascriplo  Cardinali  S.  Congregationis  Praefecto,  Sanctitas  Sua  re- 


772  PARS  III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

soliitiones  Emoruin  Patruni  ralas  habuit  et  confirmavit,  et  petitas 
gratias  in  perpetuum  benigne  concessit. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
31  Januarii  1893. 

Fr.  A.  Card.  Sepiacci,  Praef. 
Alex.  Archiep.  Nicopolitanus.,  Secret. 

Quia  circa  aliquod  ex  his  responsis  dubitationes  oborlae  sunt^ 
ulile  putamus  dubia  ipsa  reassumere,  et  ad  quodlibet  responsum 
breves  explanationes  seu  commentaria  adjicere. 

ARTICULUS    X. 

COMMENTARIA  SUPER  RESPONSIS  IN  RELATO  DECRETO 

CONTENTIS. 

1591,  I.  An  Te7'tms  Ordo  saecidaris  S.  Francisci  teneatur 
lege  illa  a  Clemente  Papa  VIII  in  Constitutione  Quaecumque  d, 
d.  7  Decembris  1 604  statuta,  qua  praecipitur  unam  tantum  Con- 
fraternitatem  et  Congregationem  ejusdem  nominis  et  instituti 
erigi  posse  in  singulis  civitatihus  et  oppidis?  Resp.  Negative. 

Explanatio.  Clemens  VIII  Constitutione,  quae  incipit  Quaecum' 
que,  jussit  ut  una  tantum  Confraternitas  ejusdem  tituli  seu  invo- 
cationis  erigi  possit  in  singulis  civitatibus  et  oppidis.  NonnulU  du- 
bitarunt,  an  etiam  Tertius  Ordo  saecularis  S.  Francisci  lege  hu- 
jusmodi  teneatur,  dubitarunt  scilicet  an  plures  Congregaliones 
ejusdem  Tertii  Ordinis  erigi  possint  in  eadem  civitate  vel  oppido, 
A  S.  Congregatione  responsum  fuit,  Tertium  Ordinem  7ion  com- 
prehendi  in  illa  lege,  ac  ideo  in  eadem  civitate  vel  oppido  insti- 
lui  posse  plures  ejusdem  Tertii  Ordinis  Sodalitates.  Ratio  est,  quia 
Clemens  VIII  in  illa  Constitutione  loquitur  tantum  de  simplicibus 
Confrateymitatibus  et  Congregationibus,  non  vero  de  Tertio  Ordine 
S.  Francisci,  qui  cum  non  sit  simplex  Confraternitas,  sed  verus  07^do, 
in  lege  Clementina  non  comprehenditur.  Unde  sequitur,  quod  si  in 
eadem  civitate  vel  oppido  plures  existant  Conventus  Primi  vel  Tertii 
Ordinis  regularis  S.  P.  Francisci,  in  eorum  quolibet  erigi  potest 
Congregatio  Tertii  Ordinis,  nisi  Superioribus  Conventuum,  ob  majus 
fidelium  bonum,  aliter  faciendum  videatur,  praeserlim  in  parvis 


CAP.   III.   DE  III.   ORDINE   SAECULARI  S.   P.   FRANCISCI.  773 

locis.  Imo  non  solum  ubi  adsunt  Convenlus  Ordinis,  sed  eliam  in 
aliis  clvitatibus,  in  quibus  nuUus  Conventus  foret,  plures  erigi  pos- 
sunt  Tertii  Ordinis  Congregationes. 

1592.  II.  Utrum  ad  erigendam  novam  Congregationem  Ter- 
iii  Ordinis  sive  in  ecclesiis  Regularium  siue  non  Regidarium 
necessario  requiratur  consensus  Ordinarii  loci?  Resp.  Affir- 
mative. 

Explanatio.  Quod  hic  a  S.  Congregatione  affirmatur  est  lam 
clarum,  ut  nulla  explicatione  indigeat:  apertissime  enim  declara- 
tur,  pro  erectione  novae  Congregationis  Tertii  Ordinis  necessario 
requiri  consensum  Ordinarii  loci,  et  id  non  solum  si  erectio  fiat 
in  ecclesiis  non  Regularium,  quae  ab  Episcopo  immediate  pendent, 
sed  etiam  si  ea  fiat  in  ecclesiis  RegulayHum,  quae  ab  ejusdem 
jurisdictione  sunt  exemptae.  Imo,  etiam  in  casu,  quo  Sodalitas 
Tertii  Ordinis  erigenda  sit  in  ipsa  ecclesia  Primi  vel  Tertii  Or- 
dinis  regidaris  S.  P.  Francisci,  Ordinarii  loci  licentia  requiri- 
tur.  Id  deducitur  ex  aliata  responsione  S.  Congregationis,  quae 
generaliter  et  absque  idla  restrictione  declarat,  ad  erigendam  no- 
vam  Congregationem  Tertii  Ordinis  sive  in  ecclesiis  Regulayium 
mve  non  Regida^Hum  necessario  requiri  consensum  Ordinarii  loci. 

Hujusmodi  jus  Episcopi  recognitum  eliam  fuit  a  S.  Congrega- 
tione  Episc.  et  Reg.  die  13  Martii  1744  in  causa  Vulturarien.  ver- 
tente  inter  Patres  Minores  Observantes  Reformatos  S.  Bartholomaei 
in  Galdo  et  Capituhim  ac  Clerum  ejusdem  loci.  Postulatum  fuit: 

An  praedictis  Patribus  Reformatis  liceat  erigere  in  eorum 
ecclesia  dictum  Ordinem  (Tertium)  absque  licentia  Ordinarii 
loci  in  casii  ?  Resp.  Negative  (Bizzarri ,  Collectanea,  pag.  404 
ad  6°^). 

1593.  Veruin  hoc  responsum  S.  Congregationis  Episc.  el  Reg. 
ad  casum  particularem  refertur,  et  non  videtur  legem  generalem 
induxisse.  Ex  praxi  enim  fere  usque  hodie  servata  constat,  Ordi- 
nes  rehgiosos  in  erectione  Sodalitiorum  respectivi  Tertii  Ordinis 
non  consuevisse  consensum  Ordinariorum  expostulare,  praesertim 
si  erectio  fieret  in  propriis  ecclesiis.  Unde  in  «  Analecta  sacri 
Ordinis  Praedicatorum  »  ann.  I.  (1893)  pag.  165,  legitur:  «  Obh- 
gatio  impetrandi  consensum  Ordinarii  loci  ad  erigendam  novam 
Congregationem  seu  Fraternitatem  Tertiariorum  vel  Tertiariarum 
saecularium,  hactenus  Pontificia  lege  non  adhuc  praescripta, 
hodie  dumtaxat  vi  Decreti  ut  supra  sancita  est.   At  vero  cum 


774  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

leges  Ecclesiae  juxla  juris  axioma  efTectuin  retroactivum  non  ha- 
beant,  nisi  ipsa  Ecclesia  expresse  declaraverit,  inde  Congregationes 
Tertiariorum  vel  Tertiariarum  sive  in  ecclesiis  Ordinis,  sive  m 
ecclesiis  extra  Ordinem  usque  ad  diem  31  Januarii  1893  jam  olim 
existentes,  praedicto  Ordinarii  consensu  non  indigent». 

Advertendum  est,  consensum  Ordinarii  loci  requiri  non  solum 
pro  erectione  Tertii  Ordinis  Franciscalis,  sed  etiam  pro  quolibet 
alio  Tertio  Ordine,  ut  ex  dicendis  melius  apparebit. 

Consensus  Episcopi  quocumque  modo  expressus,  sive  ore  tan- 
tum  sive  scripto,  vi  Decreti  aliati  sufficit;  sed  consulitur  ut  in 
scriptis  habeatur  et  in  archivo  servetur  ad  vitandas  incertitudines 
de  legitimitate  erectionis. 

Interim  observa,  Episcopi  loci  consensum  semper  requiri  pro 
quavis  nova  fundatione  sive  Conventus  Rehgiosorum,  sive  monaste- 
rii  vel  domus  Moniahum  aut  Sororum ,  sive  erectionis  cujuscum- 
que  Confraternitatis  vel  piae  Unionis. 

Quaeri  tamen  potest,  an  Congregatio  Tertii  Ordinis  sine  con- 
sensu  Episcopi  fundala,  habenda  sit  ut  vahde  erecta?  Nobis  vide- 
tur  affirmative  respondendum:  nam  ex  una  parte  jus  erigendi 
hujusmodi  Congregationes,  ex  concessione  Summorum  Pontificum 
spectat  ad  Superiores  regulares  Ordinis  S.  Francisci;  ex  aUera 
parte  consensus  Episcopi  requiritur  quidem  ut  erectio  hcite  fiat : 
siquidem  praescribitur  lege  sive  Decreto  ab  ipso  Summo  Pontifice 
approbato;  at  in  tali  praescriptione  non  invenitur  formula  irritans, 
prout  id  contingit  de  simphcibus  Confraternitatibus,  ut  videre  est 
in  Constitutione  Quaecumque  Clementis  VIII.  Quod  si  in  exposito  du- 
bio  habetur  vox  necessario,  haec  particula  indicat  quidem,  legislato- 
rem  veUe  observantiam  legis,  quae  non  debet  violari,  sed  ex  ea  non 
videtur  sequi  Congregationem  Tertii  Ordinis  sine  consensu  Episcopi 
erectam,  esse  eo  ipso  invalide  institutam,  nisi  hoc  a  suprema  aucto- 
ritate  explicite  declaretur.  Hinc  si  Congregatio  aliqua  sine  praedicto 
Episcopi  consensu,  sive  per  inadvertentiam  sive  per  ignorantiam 
aut  per  aliam  causam  fuerit  constituta,  fideles  eidem  adscripti 
gaudent  induigentiis,  quamvis  non  videatur  cessare  obligatio  expe- 
tendi  praefatum  consensum,  nisi  in  casu,  quo  ex  adjunctis  pru- 
denter  judicetur  fuisse  jam,  saltem  tacite,  concessum. 

1594.  III.  Utrim  Episcopus  loci  visitare  possit  Tertiario- 
rum  Congregationes  etiam  in  Regula?^ium  ecclesiis  ?  Resp.  In  iis 
quae  ad  disciplinam  et  directionem  internam  spectant,  Nega- 
tive ;  in  reliquis,  Affirmative. 


CAP.    III.    DE   III.   ORDINE   SAECULARI    S.    P.    I  RANCISCl.  775 

Explanatio.  In  responsis  S.  Congregationis  Indulgentiarum  ad 
II  et  III  dubium  determinantur,  ut  SLiiendenii  \):iiei,  jwa  Episcopi 
relate  ad  Congregationes  cujuslibet  Tertii  Ordinis  saecularis. 
Jura  proinde  Episcopi  quoad  has  Sodalitates  sunt : 

a)  Praebere  consensum  pro  earumdem  erectione,  ita  ut  nulla 
Congregatio  Tertii  Ordinis  institui  ac  erigi  possit  sine  licentia  Epi- 
scopi,  ut  dictum  est  in  superiori  responsione. 

b)  Visitare,  si  ei  libuerit,  Tertiariorum  Congregationes  eliam 
in  Regularium  ecclesiis,  cum  limitatione  tamen,  scilicet :  exclusis 
iis,  quae  ad  disciplinam  et  directionem  internam  spectant. 

1595.  Praefatum  jus  Episcopi  visitandi  cum  dicta  limilatione 
Sodalitales  Tertiariorum  in  propria  dioecesi  existentes,  confirma- 
tum  est  a  S.  Congregatione  Episc.  et  Reg.  die  10  Martii  1893  in 
responsione  ad  hoc  dubium : 

Utrum  et  quomodo  eadem  Confraternitas  (nempe  Sodalitas 
Tertii  Ordinis  Franciscalis  in  civitate  Manfredoniensi)  dependere 
debeat  a  jurisdictione  Archiepiscopi  in  casu  ? 

Resp.  Afflrmative,  exceptis  iis  quae  ad  disciplinam  et  dire- 
ctionem  internam  spectant,  juxta  Decretum  S.  C.  Indulg,  diei 
31  Januarii  1893  (Apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XXVI,  pag.  238). 

Eadem  S.  Congregatio  Episc.  et  Regularium  similem  vel  sal- 
tem  aequivalentem  decisionem  jam  dederat  die  18  Junii  1717  in 
una  Faventina  pro  PP.  Reformatis  S.  Francisci.  Quaesitum  ab  ea 
fuerat : 

An  Tertiarii  sint  subjecti  gubernio  spirituali  PP.  Reformato- 
rum  in  casu  ? 

Resp.  Affwmative  in  concernentibus  spiritualia  in  ecclesia 
S.  Antonii  (Bizzarri,  Collectanea,  pag.  375  ad  2""). 

Quoad  ergo  reliqua  Episcopus  potest  Tertiariorum  Congrega- 
liones  etiam  in  ecclesiis  Regularium  existentes,  visitare,  sive  hae 
ante  sive  post  diem  31  Januarii  1893  institutae  fuerint.  Potest  pro- 
inde,  si  ei  libuerit,  visitare  ea  omnia  quae  concernunt  administra- 
lionem  bonorum  (si  ahquod  Sodahtium  bona  propria  possideat), 
manutentionem  aUaris  vel  capehae  sive  oratorii,  si  haec  omnia 
m  proprietate  habeat,  onera  Missarum  el  alia  hujusmodi. 

Non  autem  jus  Episcopi  extenditur  ad  ea,  quae  spectant  ad 
interpretationem  et  observantiam  Regulae,  admissionem  ad  Ordi- 
nem,  ad  Novitiatum,  ad  professionem,  ad  officia  distribuenda,  ad 
Absohitiones  generales  et  Benedictiones   papales  Tertiariis  imper- 


776  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

tiendas,  ad  nominationem  Direclorum,  Visitatorum  et  cetera  hu- 
jusmodi.  Haec  enim  omnia  ad  disciplinam  et  directionem  internam 
pertinent,  in  quibus  Episcopus  non  potest  se  intromittere. 

Ceterum  ad  SS.  Congregaliones  Concilii  vel  Episcoporum  et  Re- 
gularium  pertinet  in  casibus  controversis  decidere,  ac  defmire  li- 
mites  jurisdictionis  Episcoporum  et  Superiorum  ac  Visitatorum  re- 
gulariuQi. 

Facili  negotio  intelligitur,  per  dictam  limitationem  nullo  rnodo 
praejudicari  jurisdictioni  episcopali.  Tertiarii  enim  in  praesens  con- 
siderantur  non  ut  simplices  fideles  saeculares,  sed  quatenus  sunt 
pecuUaris  Regulae  professores,  nec  non  Fratres  suo  modo  con- 
juncti  cuni  Ordinibus  regularihus  respective,  a  quibus  eorum  in- 
stitutio  repetit  originem.  Sub  hoc  respectu  Tertiarii  pendent  a  Prae- 
latis  regularibus  sui  proprii  Ordinis,  siquidem,  qua  tales,  ipsi  ha- 
bent  propriam  disciphnam  et  directionem  internam  non  communem 
ceteris  fidelibus,  in  quibus  proinde  a  visitatione  Episcopi  eximuntur. 

Quod  si  Tertiarii  considerentur  ut  simplices  fideles  saecula- 
res,  tunc  ipsi,  prout  ceteri  fideles,  omnino  subjacent  jurisdictioni 
Ordinarii  loci,  qui  proinde,  ut  pastor,  auctoritative  invigilat  super 
eorum  externo  vitae  regimine,  eosque  jure  corripit,  si  eorum  mo- 
res  legi  Dei  et  Ecclesiae  adversentur. 

1596.  IV.  An  Religiosi,  qui  sua  jam  vota  nuncupaverunt 
in  proprio  Instituto  approbato  vel  ab  Apostolica  Sede  vel  ab  Or- 
dinario  loci,  ante  Decretum  in  una  Veronensi  editum  sub  die 
16  Julii  1886  el  jam  Tertio  Ordini  S.  Francisci  adscripti  re- 
periebantur,  post  praefatum  Decretum  adhuc  pergant  ad  eum- 
dem  Tertium  Ordinem  pertinere,  ejusque  gratiis  et  privilegiis 
gaudere?  Resp.  Negative. 

Explanatio.  Quia  in  praesenti  dubio  provocatur  ad  Decretum 
Veronense,  et  etiam  in  subsequentibus  duobus  dubiis  illud  vel 
commemoratur  vel  supponitur,  necessarium  est  pro  recta  intelli- 
gentia  praefati  responsi  S.  Congregationis  idem  Veronense  Decre- 
tum  in  medium  afferre  (Vid.  Acta  S.  Sedis,  vol.  XX,  pag.  III; 
Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  129). 

DecretUiM.  Veronensis.  De  adscriptione  sodalium  Institutorum 
religiosorum  Tertio  Ordini  saeculari  S.  Francisci  Assisiensis. 

Divina  charitate  ac  animarum  zelo  succensus  S.  Franciscus 
Assisiensis,  praeter  primum  et  secundum  Ordinem  Minorum  clau- 
strahum,  tertium  quoque  Ordinem  instituit  pro  personis  in  saeculo 


CAP.    III.    DE   III.   ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  777 

degentibiis,  ut  et  ipsae  pro  sni  status  conditione  ad  iramileui  con- 
siliorum  evangelicorum  vitam  componerent. 

Innumera  vero  virtutum  ac  pietalis  monumenta,  quae  per  lot 
saecula  Cliristifideles  in  Tertium  Ordinem  adsciti  reliquerunt,  nec 
non  recentius  aucta  erga  Seraphicum  Patrem  devotio  causa  fuere, 
cur  etiam  religiosorum  Institutormn  sodales  eidem  Tertio  Ordini 
adscribi  expetiverint ;  et  jam  inde  ab  anno  1869  sub  die  3  Maji, 
Ministro  Generali  totius  Ordinis  Minorum  tributa  est  facultas  reci- 
piendi  in  Tertium  Ordinem  Franciscaiem  alumnos  supradictorum 
Institutorum,  eisdem  quoque  concesso  ex  Brevi  7  Aprilis  1876 
speciali  privilegio  visitandi  ecclesiarn  vel  sacellum  proprii  In- 
stituti,  quoties  ad  lucrandas  indulgentias  visitanda  foret  eccle- 
sia  primi  vel  secundi  Ordinis  Seraphici. 

Quamvis  autem  SSmus  Dominus  Noster  Leo  Papa  XIII,  edila 
Constitutione  Apostolica  Misericors  Dei  Filius,  die  30  Maji  1883, 
ejusdem  Terlii  Ordinis  legem  novaverit,  attamen  cum  nihil  omnino 
mutatum,  immo  integrum  permanere  voluerit,  quod  attinet  ad  prae- 
fati  Tertii  Ordinis,  qui  saecularis  dicitur,  naturam,  dubium  orie- 
batur,  an  alumni  religiosorum  Institutorum,  quibus  singulari  Dei 
munere  datum  est  nuncupalis  votis  ad  perfectiorem  vitam  conten- 
dere,  amplecti  quoque  valerent  Institulum  Tertii  Ordinis  saecularis 
S.  Francisci. 

Quare  Emus  et  Rmus  Episcopus  Veronensis,  instantibus  non- 
nullis  e  sua  dioecesi  Confessariis,  ad  omnem  in  hac  re  haesitatio- 
nem  e  medio  tollendam,  S.  Congregationi  Indulgentiarum  sequentia 
dubia  dirimenda  proposuit : 

I.  Utrum  omnes  utriusque  sexus,  qui  sunt  membra  alicu- 
jus  religiosi  Instituti  vel  Congregationis,  aut  a  Summo  Ponti- 
fice  aut  ab  Episcopo  approbatae,  in  qua  vota  emittuntur  sive 
perpetua  sive  ad  tempus,  possint  adscribi  in  Tertium  Ordinem 
S.  Francisci  Assisiensis? 

Et  quatenus  Affirmative, 

II.  Quibus  conditionibus  id  illis  liceat? 

Emi  et  Rmi  Patres  responderunt  in  Generalibus  Comitiis  apud 
Vaticanum  habitis  die  25  Junii  1887 : 

Ad  I"  Negative,  facto  verbo  cum  Sanctissimo. 

Ad  11""  Provisum  in  piHmo. 

Facta  vero  de  iis  omnibus  relatione  in  Audientia  habita  ab 
infrascripto   Secretario   die   16  Julii  1887,  Sanctissimus  Dominus 


778  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

Noster  Leo  Papa  XIH  Patrum   Cardinalium  responsiones  ralas  ha- 
buit  et  confirmavit. 

Dalum  Romae,  ex  Secrelaria  S.  Congregalionis  Indulgentiis 
Sacrisque  Reliquiis  praeposilae,  die  16  Julii  1887. 

Fr.  Thomas  M.  Card.  Zigliara,  Praef. 
Alexander  Episc.  Oensis,  Secret. 

Vigore  igitur  relatae  decisionis  nequeunt  amplius  in  Tertium 
Ordinem  adscribi  illi,  qui  in  aliquo  religioso  Instituto  vel  a  S.  Sede 
vel  ab  Episcopo  approbato,  vota  sive  perpetua  sive  temporanea 
emiserinl. 

Sed  quid  dicendum  de  Religiosis  illis,  qui  ante  praefatmn 
Veronense  Decretum  Tertio  Ordini  Franciscali  jani  adscripti 
reperiehantur :  perguntne  post  bujusmodi  declaralionem  ad  eum- 
dem  Tertium  Ordinem  pertinere,  ejusque  gratiis  gaudere?  En 
dubium  IV  supra  propositum,  cui  responsum  est  Negative :  vide- 
licet  hujusmodi  Religiosos  non  amplius  ad  Tertium  Ordinem  per- 
tinh^e,  nec  ejus  indulgentiis  et  privilegiis  perfrui.  Decretum  igitur 
Veronense  vim  retroactivam  habet,  et  derogat  concessionibus  Mi- 
nistro  Generali  Ordinis  Minorum  antea  super  re  factis. 

1597.  Motivum  praedictae  decisionis  satis  clare  apparet  ex 
compendio  facti  ejusdem  Decreti.  Ibi  dicitur  quod  S.  Franciscus, 
praeter  primum  et  secundum  Ordinem  Minorum  claustralium, 
tertium  quoque  Ordinem  instituit  pro  personis  in  saeculo  degen- 
tihus,  et  quod  Summus  Pontifex  Leo  XIII,  quamvis  ejusdem  Tertii 
Ordinis  legem  novaverit,  tamen  nihil  omnino  mutatum,  immo  in- 
tegrum  permanere  voluit,  quod  attinet  ad  naturam  praefati 
Tertii  Ordinis,  qui  saecularis  dicitur.  Quia  igitur  S.  Franciscus 
Tertium  Ordinem  instituit  pro  personis  in  saeculo  viventihus,  ut 
etiam  ipsae  aiiquo  modo  participarent  de  bonis  status  religiosi,  et 
natura  ejusdem  Tertii  Ordinis  eadem  permanet,  consequitur,  in- 
tentioni  S.  Fundatoris  et  scopo  Tertii  Ordinis  minus  congruere 
cooptationem  tum  virorum  tum  mulierum,  qui  nuncupatis  votis 
religiosam  vitam  professi  sunt  in  aliquo  Instituto  vel  a  Summo 
Pontifice  vel  ab  Episcopo  approbato.  Seraphicus  enim  Pater  per- 
sonis  utriusque  sexus,  quae  vitam  claustralem  ducere  cupiunt, 
jam  providit  per  institutionem  primi  et  secundi  Ordinis,  et  iUi  qui 
in  alio  quocumque  religioso  Instituto  professionem   emiserunt,  in 


CAP.    III.   DE   III.    ORDINE   SAECULARI   S.   P.    FRANCISCI.  779 

eo  jam  habent,  perfectiori  quoqiie  modo,  id  omne  qnod  in  regula 
Tertii  Ordinis  praescribitur  pro  personis  saecularibus. 

1598.  Breve  diei  7  Aprilis  187G  a  Summo  Pontifice  Pio  IX 
ad  Rmum  Ministrum  Generalem  Ordinis  Minorum  datum,  de  quo 
in  relato  Decrelo  Veronensi  fit  mentio,  habetur  in  extensum  apud 
opus,  cui  tituhis:  Liber  Tertii  Ordinis  S.  Francisci  Assisiensis, 
tom.  III,  pag.  80 ;  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  II,  pag.  23,  et  est  te- 
noris  sequentis : 

Pius  PP.  IX. 

Ad  'pejyetuani  rei  memoriam. 

Quae  ad  spirituale  Christifidehum  bonum  facilius  consequen- 
dum  facere  possunt,  ea  cum  a  Nobis  poslulantur,  hbenti  animo 
concedere  solemus.  Quare  cum  dilectus  fihus,  hodiernus  Minister 
Generalis  Fratrum  Ordinis  Minorum  S.  Francisci  de  Observantia, 
Nobis  exponendum  curaverit,  praescriptum  esse  ad  consequendas 
indulgenlias  Tertiariis  Franciscalibus  concessas,  ul  ecclesia  Primi 
vel  Secundi  Ordinis  visitetur  (i),  idque  non  sine  magno  eorum  Ter- 
tiariorum  incommodo  fieri,  qui  vitae  communilatem  habent,  ac  pro- 
pterea  supplices  Nobis  preces  adhibuerit,  ut  in  hac  re  opportune 
providere  dignaremur ;  Nos  hujusmodi  precibus,  quanlum  in  Do- 
mino  possumus,  benigne  annuendum  esse  censuimus. 

Itaque  de  omnipotentis  Dei  misericordia,  atque  beatorum  Petri 
et  Pauh  Apostolorum  ejus  auctoritate  confisi,  omnibus  ac  singulis 
utriusque  sexus  Christifidehbus  e  Congregationibus  Tertii  Ordi- 
nis  S.  Francisci  Regulam  observantibus,  et  ab  Ordinariis  loco- 
rum  aut  a  Superioribus  Ordinis  Franciscalis  approbatis,  itemque 
omnibus  et  singulis  utriusque  sexus  ex  aliis  Regulainum  Ordi- 
nibus  Christifidelibus  Tertio  Ordini  S.  Francisci  rite  aggrega- 
tis,  ut  omnes  et  singulas  tam  plenarias  quam  partiales  indulgen- 
tias,  Tertiariis  Franciscahbus  concessas  ab  hac  S.  Sede,  ecclesiam 
vel  sacellum  respectivae  Congregationis,  aiit  ecclesiam  respectivi 
Ordinis  visitando,  cum  ecclesia  Primi  vel  Secundi  Ordinis  visi- 
landa  esset,  hcite  et  hbere  consequi  possint,  dummodo  celera,  quae 


(I)  Hic  sermo  est  de  indulgentiis  quae  ecclesiis  Franciscallbus  concessae  sunt 
in  festis  nonnuliorum  Sanciorum  Ordinis. 


780  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

ad  illas  indulgentias  lucrandas  injuncta  sunt,  pietatis  opera,  pie  in 
Domino  praestiterint,  tenore  praesentium  concedimus  et  elargimur. 

In  contrarium  facientibus  non  obstantibus  quibuscumque.  Prae- 
sentibus  perpetuis  futuris  temporibus  valituris.  Volumus  autem,  ut 
praesentium  litterarum  transumptis,  seu  exemplis  etiam  impressis, 
manu  alicujus  Notarii  publici  subscriptis  et  sigillo  personae  in  ec- 
clesiastica  dignitate  constitulae  praemunitis,  eadem  prorsus  adhi- 
beatur  fides,  quae  adhiberetur  ipsis  praesentibus,  si  forent  exhi- 
bitae  vel  ostensae. 

Datum  Romae  apud  S.  Petrum  sub  Annulo  Piscatoris,  die  7 
Aprilis  1876,  Pontificatus  Nostri  anno  trigesimo. 

F.  Card.  Asquinius. 

1599.  Super  descripto  Brevi  quaedam  sunt  attente  perpen- 
denda: 

1''  Ibi  agitur  de  duabus  personarum  classibus,  videlicet 
a)  de  personis,  quae  sub  regula  Tertii  Ordinis  S.  P.  Francisci  in 
communitate  vivunt  absque  votis  solemnibus,  ut  sunt  plures  Ter- 
tiariarum  Congregationes  ab  Ordinariis  tamen  locorum  aut  a  Su- 
perioribus  Ordinis  Franciscahs  approbatae ;  b)  de  personis,  quae 
sunt  membra  alicujus  religiosi  Ordinis  seu  Instituti,  quae  prae- 
terea  etiam  Tertio  Ordini  Franciscali  adscriptae  sunt. 

2°  Utrique  personarum  classi  a  Summo  Pontifice  Pio  IX 
indultum  fuit,  ut  lucrari  possint  indulgentias  ecclesiis  Franciscali- 
bus  concessas,  visitando  ecclesiam  vel  sacellum  respectivae  Con- 
gregationis,  aut  ecclesiam  respectivi  Ordinis  seu  Instituti, 

3*^  Quoad  personas  quae  sunt  membra  ahcujus  Ordinis  vel  al- 
terius  Instituti  rehgiosi,  hujusmodi  privilegium  sublatum  est ;  nam 
ipsae  non  amplius  pertinent  ad  Tertium  Ordinem,  et  consequenter 
gratiis  et  privilegiis  ejusdem  Tertii  Ordinis  non  amphus  gaudent. 
Non  ita  est  de  personis,  quae  sub  regula  Tertii  Ordinis  Franciscahs 
in  communitate  vivunt.  Hae  siquidem  Tertiariorum  vel  Tertiariarum 
Congregationes,  quae  regulam  Tertii  Ordinis  sibi  accommodatam 
profitentur,  non  comprehenduntur  nec  in  Constitutione  Misericors 
Dei  Filius,  quae  loquitur  tantum  de  Tertio  Ordine,  qui  saecularis 
dicitur,  nec  in  Decreto  Veronensi,  quod  de  aliis  Institutis  religio- 
sis  loquitur.  Ergo  concludendum  videtur,  Tertiariarum  Congrega- 
liones  ab  Ordinariis   locorum    approbatas,   adhuc   frui   memorato 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  781 

privilegio,  lucrandi  scilicet  indulgentias  ecclesiis  Ordinis  S.  P. 
Francisci  concessas,  visitando  propriam  ecclesiam  (Cf.  n.  1340- 
1345). 

1600.  V.  An  saeculares  Tertiarii  Franciscales  ingredientes 
religiosum  aliquod  Institutum,  etiam  ante  religiosam  professio- 
nem  teneantur  dimittere  habitum  Tertii  Ordinis,  et  hoc  ipso  non 
amplius  perfruantiir  ejusdem  gratiis  et privilegiis?  Resp.  Nega- 
tive  anle  professionem. 

Explanatio.  Praesens  resolutio  fliiit  ex  praecedenti  respon- 
sione  ad  dubium  IV.  Ibi  enim  dictum  est,  non  Novitios,  sed  pro- 
fessos  in  aliquo  Instituto  approbato  non  amplius  posse  ad  Tertium 
Ordinem  pertinere.  Quare  si  quis  Tertiarius  saecularis  religiosum 
aliquod  Institutum  ingrediatur,  tenelur  quidem  habitum  Tertii  Or- 
dinis  post  professionem  religiosam  dimittere,  non  autem  ante  pro- 
fessionem,  cum,  votis  nondum  emissis,  ad  Institutum  absolute  non 
pertineat.  Quocirca  toto  tempore  Novilialus,  poterit  ipse  gratiis  et 
privilegiis  Tertii  Ordinis  gaudere. 

Sed  quid  dicendum  de  illo,  qui,  oh  peculiarem  erga  Sera- 
phicum  Patrem  S.  Franciscum  devotionem,  deferre  pergat  ha- 
bitum  seu  parvum  scapulare  Tertii  Ordinis  etiam  post  professio- 
nem  in  aliquo  Instituto  approbato  ?  Respondemus,  talem  religio- 
sum  virum  minime  contraire  praefatae  declarationi,  imo  per  de- 
lalionem  dicti  parvi  scapularis  posse  protectionem  Seraphici  Patris 
sibi  demereri.  Eo  semper  salvo,  quod  idem  religiosus  vir  non 
amplius  ad  Tertium  Ordinem  pertinet,  nec  amplius  gaudere 
potest  indulgenliis  et  privilegiis  Tertii  Ordinis.  Hoc  sensu  viden- 
tur  accipienda  verba  in  praesenti  dubio  adhibita,  an...  teneantur 
dimittere  habitum ;  quatenus  nempe  delatio  habitus  Tertii  Ordinis 
Franciscalis  nihil  in  casu  confert  ad  participationem  indulgentia- 
rum  confratribus  ejusdem  Tertii  Ordinis  concessarum. 

1601,  VI.  An  idem  Veronense  Decretum  vim  legis  habeat 
etiam  pro  Tertiariis  ceterorum  Ordinum,  puta  Ordinis  S.  Do- 
minici,  SS.  Trinitatis,  etc?  Resp.  Affirmative. 

Explanatio.  Responsum  hoc  tam  clarum  est,  ut  nullo  prorsus 
commentario,  nullaque  explicatione  indigeat.  Declaratur,  Veronense 
Decretum  supra  relatum  vim  legis  habere  etiam  pro  Tertiariis 
ceterorum  Ordinum,  ut  Ordinis  S.  Dominici,  SS.  Trinitatis,  Car- 
nielitarum,  Servitarum  etc.  Quoad  hoc  igitur  omnes  Tertiarii  cu- 
juslibet  Ordinis  pares  sunt,  ac  proinde  quod  dictum  est  de  Tertio 


78:2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Ordine  S.  Francisci,  celeris    Terliariis  alioruin  Ordinum   applicari 
debet. 

1602.  VII.  Possvntne  fideles,  qui  ad  unam  Congregationeni 
Tertiariorum  pertinent,  transire  ad  aliam  pariter  erectam  in 
eodem  vel  alio  loco,  quin  indulgentias  et  privilegia  amittant? 
Resp.  Afjirmative  ex  rationabili  causa. 

Explanatio.  Sacra  Congregatio  declarat,  licere  fideli,  uni  Ter- 
tiariorum  Congregationi  jam  adscripto,  transire  ad  aliam  in  eodem 
vel  alio  loco  erectam,  quin  indulgentias  et  privilegia  amitlat.  Et 
sane  Tertius  Ordo  unus  idemque  est,  ac  iisdem  indulgentiis  et  pri- 
vilegiis  fruitur  in  quocumque  ejusdem  Sodalitio  canonice  ereclo,  et 
sub  quavis  directione  seu  obedientia  variorum  Ordinum  regularium 
S.  Francisci  existente.  At  S.  Congregatio  adjungit:  ex  rationabili 
causa,  uti  esset  ex.  gr.  major  commoditas  interveniendi  conferen- 
liis  et  functionibus  Terliariorum,  ad  quas  ob  distantiam  aut  viarum 
asperiiatem  difliculter  atque  raro  possit  quis  accedere.  Non  autem 
liceret  id  agere  ob  animi  levitatem,  instabilitatem  et  similia,  quin 
saltem  periculo  se  exponat  amittendi  indulgentias.  Ceterum  hujus- 
modi  Iransitus  fieri  non  debent,  ut  per  se  patet,  sine  consilio  et 
intelligentia  Superiorum  Ordinis  vel  Directorum  Congregationum. 

1603.  VIII.  An  Tertiarius  Franciscalis  possit  transire  ad 
alium  Tertium  Ordinem  alterius  Regulae,  ex.  gr,  ad  illum  S. 
Dominici  etc.  et  vicissim?  Resp.  Generatim  Negative. 

Explanatio.  Hic  generatim  improbatur  transitus  de  uno  ad 
alium  Tertium  Ordinem  alterius  Regulae.  Hinc  Tertiarius  Franci- 
scalis  non  polest,  generatim  loquendo,  proprio  Ordini  valedicere, 
ut  se  adscribat  in  alium  Tertium  Ordinem,  puta  S.  Dominici,  SS. 
Trinitatis,  Carmelitarum  etc,  et  vicissim.  Et  id  quidem  valde  sa- 
pienter  statutum  est,  ut  sic  facilius  vitentur  desertiones,  quae  con- 
fratres  turbant,  quaeque  difficulter  vel  raro  admodum  justam  ex- 
cusationem  habere  possunt.  Et  nota  discrimen  inter  responsionem 
ad  VII  et  responsionem  ad  VHI  dubium.  In  responsione  ad  VII 
agitur  de  transitu  de  una  Congregatione  ad  aliam  ejusdem  Tertii 
Ordinis,  et  declaratur,  talem  transitum  fieri  posse  ex  rationabili 
causa.  In  responsione  ad  VIII,  quia  agitur  de  transitu  ad  alium 
Tertium  Ordinem  alterius  Regulae,  hic  transitus  generatim  ne- 
gatur,  qui  proinde  fieri  non  potest,  nisi  ob  justam  gravemque 
causam,  debita  licentia  prius  obtenta.  Et  quia  jus  concedendi  hanc 
licentiam  ApostoHca  Sedes  sibi  hactenus  non  reservavit,  in  facultate 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  783 

Superiorum   Oi'cliiium   est  respeclive,  praedictum   transitum   per- 
mittere. 

1604.  IX.  An  fJdelcs,  qui  inter  Terliarios  uniiis  Ordinis 
fuerint  cooptati,  cooptari  etiam  valeant  inter  Tertiarios  alterius 
Ordinis,  puta  S.  Dominici,  vel  SS.  Trinitatis  etc,  ita  ut  aliquis 
Christifidelis  evadere  simul  possit  Tertiarius  Franciscalis,  S. 
Dominici,  SS.  Trinitatis,  JOrdinis  Carmelitici,  et  ita  porro? 
Resp.  yegative. 

Explanatio.  llac  decisione  per  se  clarissima,  decernitur  ne- 
minem  posse  ad  plures  Tertios  Ordines  simul  pertinere.  Hinc  Ter- 
tiarius  Franciscalis  nequit  eodem  tempore  esse  Tertiarius  alterius  Re- 
gulae,  pula  Tertii  Ordinis  S.  Dominici,  SS.  Trinitatis  etc.  et  vicissim. 

Istam  legem  coiifirmavit  eadem  S.  Congregatio  Indulgentiarum  die 
15  Januarii  1895,  in  responso  dato  ad  Emum  D.  Godehardum  M.  Heigl, 
Ordinis  S.  Benedicti,  Abbatem  Affligeniensem  et  Visitatorem  provinciae 
Belgicae,  qui  petebat:  Fossuntne  Ohlati  saeciilares  (qui  ex  authentica  de- 
claratione  considerandi  sunt  sicut  Tertiarii  aliorum  Ordinum)  fieri  Ter- 
tiarii  atterius  Ordinis,  etviceversa?  S.  Congregatio  respondit:  Negative, 
juxta  Becretum  hujus  S.  Congregationis  d.  d.  31  Januarii  1893  {Nouv. 
Bcv.  Theot.  tom.  XXYII,  pag.  126). 

1605.  Advertendum  maxime  est,  hujusmodi  Decretum  vim 
habere  retroactivam,  ita  ut  qui  ante  idem  Decretum  pluribus 
Tertiis  Ordinibus  adscripti  reperiebantur,  non  amphus  possint  ad 
eos  simul  pertinere,  sed  etigere  debent  unum  juxta  cujusvis  de- 
votionem.  Ita  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  declaratum  est 
sub  die  21  Junii  1893  in  responsis  ad  sequentia  dubia: 

I.  An  vim  habeat  retroactivam  Decretum  ab  hac  S.  Congrega- 
lione  editum  sub  die  31  Januarii  hujus  decurrentis  anni  1893,  quoad 
dubium  nonum,  in  quo  quaerebatur:  An  fideles,  qui  inter  Ter- 
tiarios  etc.  (ut  supra,  IX). 

II.  An  vi  praefati  Decreti  Christifideles,  qui  ante  idem  Decretum 
pluribus  Tertiis  Ordinibus  adscripti  reperiebantur,  gaudeant  nunc 
hbertate  ehgendi  unum  prae  altero  ex  Tertiis  Ordinibus,  quibus 
jam  sese  mancipaverant? 

Et  S.  Congregatio  propositis  dubiis  respondendum  censuit: 

Ad  I.  Afjlrmative. 

Ad  H.  Afjirmative,  juxta  cujusvis  Christifulelis  devotionem 
(Acta  Ord.  Min.  ann.  XII,  pag.  141;  iXouv.  Rev.  Thcol.  tom.  XXV, 
pag.  j08). 


784  PARS    III.    DE   INDULGENTJIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1606.  Circa  descriptam  prohibilionem  dandi  nomen  diversis 
Tertiis  Ordinibus,  Sacrae  Congregationi  propositum  fuit  dubium, 
quod  hic  afferimus  (Noiw.  Rev,  T/wol.  lom.  XXVI,  pag.  20 ;  Acta 
Ord.  Min.  ann.  XIll,  pag.  10): 

Sacerdos  N.  N.  huic  S.  Congregationi  Indiilgentiarum  exponit 
se  Terlio  jam  Ordini  saeculari  S.  Francisci  Assisiensis  adscriptum, 
cooptari  etiam  voluisse  inter  Sodales  Tertiarios  Servorum  beatae 
Mariae  Virginis;  imo  petiit,  eamque  obtinuit  facultatem  admittendi 
Christifideles  in  eumdem  Tertium  Ordinem  Servorum  B.  M.  V., 
antequam  ab  hac  S.  Congregatione  ederetur  Decretum  datum  sub 
die  31  Januarii  hujus  decurrentis  anni.  Verum,  cum  sub  die  21  Ju- 
nii  nuper  elapsi  eadem  S.  Congregatio  Decretum  supramemoratum 
vim  habere  retroactivam  edixerit,  simulque  certum  sil  ideo  Oratori 
collatam  fuisse  facultatem  cooptandi  fideles  in  Tertium  Ordinem 
Servorum  B.  M.  V.  eo  quod  hujus  Tertii  Ordinis  Sodalis  evaserat, 
hinc  sequentium  dubiorum  solutionem  ab  hac  S.  Congregatione  hu- 
militer  expostulat: 

I.  An  legitime  admiserit  Christifideles  in  praefatum  Tertium 
Ordinem  Servorum  B.  M.  V.,  eorumque  professionem  valide  exce- 
perit  ante  promulgationem  Decreti  d.  d.  21  Junii  1893? 

II.  An  actus  supradicti  sint  renovandi  per  Sacerdotem  legitima 
fretum  potestate,  vel  potius  sanandi? 

S.  Congregatio  propositis  dubiis  respondendum  censuit: 

Ad  I.  Affi?inative  ante  promulgationem  Decreti;  Negative 
post  promulgationem,  nisi  expresse  renuntiaverit  se  velle  perti- 
nere  ad  Tertium.  Ordinem  Franciscalem,  et  elegeiHt  prout  ipsi  da- 
tur,  permanere  inter  Sodales  Tertiarios  Servorum  B.  M.  Virginis. 

Ad  II.  Provisum  in  primo. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
1  Septembris  1893. 

Fr.  Ignatius  Card.  Persico,  Praef. 
A.  Archiep.  Nicopolitan.,  Secret. 

1607.  Ex  adductis  declarationibus  collige: 
a)  Ex  eo  quod  iis,  qui   in  plures  Tertios  Ordines  erant 
cooptati,  datur  optio  eligendi  unum  juxta  cujusvis  devotionem, 
sequitur  quod  adscriptiones  pluribus  Tertiis  Ordinibus  valide  et 
legitimae  fuerunt  ante  Decretum  31  Januarii  1893. 


^ 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE    SAECULARI    S.    l>.    FRANCISCI.  785 

b)  Ex  eo  qiiod  Decretum  ;M  .lanuarii  1898  vim  relroacli- 
vam  habel,  praefatae  pluribus  Tertiis  Ordinibus  adscriptiones,  antea 
vabdae,  evadunt  nullae  vi  Decreti  21  Junii  \S9^,  eo  in  sensu  qua- 
tenus  ffdeles  qui  in  plures  Tertios  Ordines  ingressi  fuerant, 
nequeant  amplius  gaudere  indulgenliis  et  privilegiis  illarum 
admissionum,  sed  unius  tantummodo,  illius  nempe  Tertii  Ordinis, 
quem  quilibet  juxta  propriam  devotionem  elegerit. 

1608.  Exinde  fluit,  quod  Sacerdos,  de  quo  est  sermo  in  ultimo 
Decreto  supra  allato,  iegitime  Tertio  Ordini  Servorum  B.  M.  V. 
admissus  fuit,  quamvis  esset  jam  Sodalis  Tertii  Ordinis  S.  Francisci. 
Taii  modo  praedictus  Sacerdos  conditionem  a  Servitis  impositam 
pro  ohtinenda  facultate  cooptandi  fideles  in  tertium  Ordinem 
Servorum  B.  M.  V.  implevit,  ac  proinde  vi  facuitatis  obtentae  et 
adimpietae  conditionis,  admissiones  fideiium  in  dictum  Terlium 
Ordinem  ab  eo  peractae  ac  eorumdem  professiones  ab  eodem 
receptae,  validae  fuerunt  ante  promulgationem  Decreti  diei  21 
Junii  1898. 

Post  hanc  vero  promuigationem,  an  praedictus  Sacerdos  valide 
vei  invaiide  actus  hujusmodi  peregerit,  distinctione  opus  est:  nam 
tres  casus  supponi  possunt: 

1.  Quod  Sacerdos,  de  quo  agitur,  utendo  facultate  in  memo- 
rato  Decreto  21  Junii  1893  enuntiata,  elegerit  Tertium  Ordinem 
Servitarum,  ad  quem  inteliigat  in  posterum  unice  pertinere. 

2.  Quod  idem  Sacerdos,  reiicto  Tertio  Ordine  Servitarum,  ele- 
gerit  Tertium  Ordinem  Franciscalem. 

3.  Quod  nuilam  electionem  fecerit. 

In  primo  casu  omnes  admissiones  in  Tertium  Ordinem  Ser- 
vorum  B.  M.  V.  nec  non  professiones  a  praefato  Sacerdote  receptae, 
vaiidae  sunt,  de  quo  nuiium  dubium. 

In  secundo  casu  praedicti  actus  nuiii  sunt,  ob  rationem  quod 
non  ampiius  ipse  pertineat  ad  Tertium  Ordinem  Servitarum,  quod 
est  conditio  sine  qua  non,  a  Superiore  dicti  Ordinis  apposita  ad 
exercendos  memoratos  actus. 

In  tertio  casu  praefati  actus  sunt  pariter  nuiii  ob  defectum 
obedientiae  Decrelo  S.  Congregationis  debitae,  non  eiigendo  juxta 
propriam  devotionem  unum  prae  aitero  ex  Tertiis  Ordinibus,  quibus 
jam  sese  mancipaverat. 

1609.  X.  An  expediat  concedere  omnia  privilegia,  gratias 
et  indiUgentias  a  Summis  Pontificibus  directe  et  speciatim  primo 

50 


78()  PARS   III.    DE    INDLLGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

el  seciuulo  Ordini  S.  Francisci  concessa,  extencli  etiam  ad 
omnes  qui  Tertio  Ordini  saeculari  nomen  dederuni  ?  Resp.  Ne- 
(jaiiue. 

Explanatio.  S.  Congregalio  expedire  non  censet,  ut  ad  Ter- 
tiarios  saeculares  S.  Francisci  exlendanlur  omnia  privilegia  et  in- 
dulgenliae  a  Summis  Pontificibus  directe  et  specialim  primo  et 
secundo  Ordini  ejusdem  S.  P.  Francisci  concessae.  Negatur  pro- 
inde  Terlio  Ordini  S.  Francisci  communicatio  privilegiorum  et  in- 
dulgentiarum  cum  primo  et  secundo  Ordine,  quae  communicatio 
jam  sublala  fuerat  per  Constitutionem  Misericors  Dei  Filius  Leo- 
nis  PP.  Xlll.  Verba,  quibus  Ponlifex  utitur  in  revocatione  antiqua- 
rum  indulgentiarum  et  privilegiorum  Tertii  Ordinis,  sunt  sequentia: 

«  Praeterea  poenarum  remissionibus,  seu  indulgentiis,  pri- 
vilegiisque,  quae  infra  in  indice  recensentur,  eosdem  Sodales  uti 
posse  volumus  et  jubemus,  suhlaiis  peniius  indulgentiis  privile- 
giisque  universis,  quae  eidem  SodaUtio  haec  Aposiolica  Sedes 
quocumque  vel  tempore,  vel  nomine,  vel  forma  ante  hanc  diem 
concesserai  ». 

Porro  cum  indulgentiarum  communicatio  sit  privilegium,  con- 
sequitur  quod  sublatis  penitus  indulgentiis  p7^ivilegiisque  univer- 
sis,  etiam  communicatio  indulgentiarum  sublata  fuerit  per  lauda- 
tam  Constilutionem  Apostolicam.  Sublatae  nempe  fuerunt  non  so- 
lum  indulgentiae  Tertio  Ordini  directe  concessae,  sed  etiam  illae, 
quibus  Tertiarii  per  privilegium  communicationis  gaudebant. 

1610.  Fuerunt  quidem  non  pauci  scriptores,  qui  ex  eo  quod  revoca- 
tio  sit  strictae  interpretationis,  propugnabant,  eam  limitari  debere  ad  in- 
dulgentias  Tertio  Ordini  directe  concessas,  non  vero  ad  illas,  quibus  Tertiarii 
per  communicationis  privilegium  fruebantur.  Sed  opinio  ista  post  editum 
responsum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  in  una  Goritiensi  non  poterat 
amplius  rationabiliter  sustineri.  En  Decretum  (1)  (Acta  S.  Sed.  vol.  XYII, 
pag.  463): 

Beatissime  Pater, 

Archiepiscopus  Goritiensis  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  sequeii- 
tium  dubiorum  solutionem  humillime  petit : 


(I)  IIoc  Decrelum  cum  subsoquentibus  obscrvalionibus  refertur  pro  notitia 
historica  dumlaxal;  siquidem  Summus  Pontifex  Leo  XIII  quaedam  in  co  contenta 
moderari  dignatus  cst  per  nonnuilas  posteriores  conccssiones,  ut  infra  vidcbimus. 


CAP.    III.   DE   III.   ORDINE   SAECULAIU   S.    P.    FRANCISCI.  787 

1"  Kecitantes  Fratres  et  Sorores  trium  Ordinum  S.  P.  Francisci  Ro- 
sarium  serapliicum  (7  decadum)  lucranturne  qualibet  vice,  prout  ante 
Constitutionem  nuperrimam  S.  S.  Leonis  XIII  Mlscricors  Bci  Filins,  in- 
dulgentiam  plenariam  ? 

2°  Sodales  Tertiarii  recitantes  post  Communionem  Ps.  19  «  Exau- 
diat  »  lucranturne  indulgentias  intuitu  communicationis  privilegiorum  cum 
1'^  et  2'  Ordine  S.  Francisci  et  cum  aliis  Ordinibus,  puta  Camaldulensium, 
Augustinianorum,  etc.  ? 

In  genere  adestne  pro  Tertiariis  adhuc  communicatio  privilegio- 
rum  ? 

3°  E.  P.  Bonifacius  Minister  Provincialis  FF.  MM.  Cap.  Provinciae 
Ebeno-Palatinensis  occidentalis  (West-Eheinpfale)  dubium  sequens  S.  Con- 
gregationi  Indulgentiarum  proposuit :  «  An  in  suo  valore  maneat  etiam 
post  declarationem  S.  S.  d.  d.  7  Junii  1882  indulgentia  plenaria  et  Bene- 
dictio  Tertiariis  elargienda  (antea  Absolutio  generalis  dicta)  cum  Beuedi- 
ctione  papali,  concessa  speciali  privilcgio  in  festo  S.  Aloysii  Gronz.  die  21 
Junii  (qua  die  anniversaria  induitionis  S.  M.  Pii  IX  ceu  Tertiarii)  » :  et 
responsum  accepit  die  30  Decembris  1882 :  «  Affirmativc,  quia  speciale 
privilegium,  ut  cesset,  speciali  tantum  revocatione  toUi  debet  ».  Standumne 
€st  adhuc  huic  declarationi,  necne  ? 

•i'  In  kalendario  perpetuo  Ord.  Min.  S.  P.  Francisci  et  per  conse- 
quens  in  Directorio  liturgico  eorum  Provinciae  S.  Crucis  Croatiae-Carnioliae 
notautur  suis  diebus  indulgentiae  plenariae,  quae  lucrari  possunt  a  qui- 
buscumque  Christifidelibus  visitantibus  ecclesias  conventuales  Ord.  S.  Fran- 
cisci  sub  solitis  conditionibus. 

Quaeritur,  num  sodalibus  Tertii  Ordinis  S.  Francisci,  velut  hucusque, 
suf&ciat  ad  lucrandas  hujusmodi  indulgentias,  visitare  proprias  Ecclesias 
curatiales,  an  vero  opus  sit  illas,  non  obstante  quacumque  distantia  (etiam 
10-20  horarum),  adire  ecclesias  praedicti  Ordinis? 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Eeliquiis  praeposita  proposi- 
tis  dubiis  respondit: 

Ad  1""  Qiioad  sodalcs  Tcrtii  Ordinis  S.  Francisci,  Negaiive. 

Ad  2™  Negative  ad  utramqiie  partem. 

Ad  ^™  Negative  xmst  cditam  Constitutionem  Apostolicam  «  Mise- 
BicoRs  Dei  Filius  » . 

Ad  4*"  Quoad  primam  partem,  Negative;  quoad  secundam,  Affir- 
fnative. 

Datum  Eomae  ex  Secretaria  ejusdem  Sac.  Congregationis,  die  12  Ju- 
nii  1884. 

L.  Card.  Bonapaete,  pro  Praefecto  Card.  Oreglia  a  S.  Stephano. 

Franciscus  Della  Volpe,  Sccretarius. 


788  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

1611.  Ex  allatis  igitur  declarationibus  S.  Congregationis  sequentia 
habemus : 

a)  Tertiarii  saeculares  S.  P.  Francisci  recitaiites  coronam  Seraphi- 
cam,  non  amplius,  ut  anto  Constitutionem  Mlscricors  Del  FiUus,  lucran- 
tur  indulgentiam  plenariam  ejusdem  recitationi  adnexam. 

b)  Non  amplius  intuitu  communicationis  privilegiorum  lucrantur 
indulgentiam  Ps.  Exaudiat. 

c)  Non  amplius  existit  pro  Tertiariis  communicatio  privilegiorum 
nec  cum  1°  et  2°  Ordine,  nec  cum  aliis  Ordinibus. 

d)  Indulgentia  plenaria  et  Absolutio  generalis  pro  festo  S.  Aloysii 
Gonzagae  Tertiariis  speciali  privilegio  concessa,  est  revocata. 

e)  Ad  acquirendas  indulgentias  ecclesiis  Franciscanis  concessas,  Ter- 
tiarii  debent,  ut  ceteri  fideles,  praedictas  ecclesias  visitare,  non  obstante 
quacumque  distantia. 

Non  possunt  igitur,  prout  ante  dictam  Constitutionem,  illas  lucrari, 
visitando  proprias  ecclesias  parochiales.  Yerum  huic  dispositioni  deroga- 
tum  est,  ut  patet  ex  responso  ad  dubium  XII,  de  quo  postea. 

Tara  ergo  ex  Decreto  Goritiensi  anni  1884,  quam  ex  Decreto  anni 
1893  a  Summo  Pontifice  approbato  et  confirmato,  constat,  indulgentiarum 
et  privilegiorum  communicationem  cum  1''  et  2"  Ordine  et  etiam  cum  aliis 
Ordinibus  omnino  pro  Tertiariis  saecularibus  S.  P.  Francisci  cessasse,  et 
hoc  virtute  Constitutionis  Misericors  Dei  Filius,  ubi  nova  iisdem  Ter- 
tiariis  conceduntur  privilegia  et  indulgentiae,  «  suhlatis  penitus  indulgen- 
tiis  privilegiisque  universis,  quae  eidem  Sodalitio  liaec  Apostolica  Sedes 
quocumque  vel  tempore,  vel  nomine,  vel  forma  ante  lianc  diem  (30  Maji 
1883)  concesserat »  (Vid.  tamen  Breve  diei  7  Julii  1896  inferius). 

1612.  XI.  An  expediat  concedere  indulgentiam  Portiunculae 
nuncupatam,  ab  omnihus  fidelibus  toties  die  2  Augusti  lucran- 
dam,  quoties  quamcumque  visitant  ecclesiam,  in  qua  legitime 
erecta  est  Congregatio  Tertii  Ordinis  S.  Francisci?  Resp.  Ne- 
gative. 

Explanatio.  Pro  faciliori  hujus  responsi  intelligentia,  duo  in 
mennoriam  sunt  revocanda: 

Primo,  quod  die  2  Augusti  concessa  est  indulgentia  plenaria 
de  Portiuncula  nuncupata,  ab  omnibus  Christifidelibus  toties  lu- 
cranda,  quoties  ahquam  ecciesiam  Franciscani  Ordinis  regularis 
visitant. 

Secundo,  quod  eadem  die  2  Augusti,  festo  S.  Mariae  Ange- 
iorum  ob  Basilicam  ejus  dedicalam,  concessa  pariter  est  indulgen- 
tia  plenaria  semel  tantum  lucranda  a  Tertiariis  Franciscahbus 
saecularibus  dumtaxat,  dummodo  ecciesiam,  ubi  erectum  est  eo- 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE    SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  789 

rim  Sodalitium,  visitent,  ceterasque  conditiones    pro  eadem    in- 
dulgentia  assequenda  injunctas  adimpleant. 

Jamvero  in  dubio  XI  supra  descripto  quaeritur,  an  expediat 
concedere  indulgenliam  Porliunculae  ab  omnibus  fidelibus  toties 
lucrandam,  quoties  die  ^  Augusti  quamcumque  visitant  eccle- 
siam,  in  qua  legitime  erecta.  est  Congregatio  Tertii  Ordinis  S. 
Francisci.  Et  S.  Congregatio  respondit:  Negative,  seu  non  ex- 
pedire. 

1613.  Indulgentia  igitur  Portiunculae  toties  quoties  ab  om- 
nibus  Christifidelibus  acquirenda,  negatur  ecclesiis,  ubi  erectum 
reperitur  Sodalitium  Tertiariorum,  et  reservatur  jure  ordinario 
eciiesiis  Primi,  Secundi,  et  Tertii  Ordinis  regularis  S.  Francisci  dum- 
taxat.  Ceterae  ecclesiae  omnes,  praeter  praedictas  Franciscanorum 
reguiarium,  nonnisi  ex  speciali  indulto  S.  Sedis  indulgentia  Portiun- 
culae  gaudere  possunt. 

1614.  Ut  autem  de  indulgentia  Portiunculae  relate  ad  Tertiarios  no- 
titia  plenior  habeatur,  quaedam  addenda  censemus,  quae  postremis  hisce 
temporibus  Scriptorum  disputationibus  locum  dederunt,  quaeque  praecipue 
respiciunt  ecclesias  sive  capellas,  in  quibus  erectae  reperiuntur  Tertiario- 
rum  saecularium  Congregationes. 

Certum  est,  Tertiariis  saecularibus  S.  Francisci  concessum  fuisse  pri- 
vilegium,  vi  cujus  ipsi,  non  ceteri  Christifideles,  poterant  indulgentiam  Por- 
tiunculae  lucrari  toties  quoties,  visitando  ecclesiam  sive  capellam,  in  eccle- 
sia  licet  parochiali  existentem,  ubi  erecta  erat  Sodalitas  Tertii  Ordinis 
(Decr.  U  Apr.  1856.  K.  375). 

Certum  pariter  est,  Summum  Pontificem  Pium  IX,  ad  preces  P.  Lu- 
dovici  a  Casauria  Ord.  Min.  Eef.  deinceps  concessisse,  ut  m  omnibus  lo- 
cis,  ubi  Tertius  Ordo  S.  Francisci  reperiebatur  canonice  erectus,  in  ec- 
clesiis  nempe,  sive  capeltis,  professoribus  seu  sodalibus  ejusdem  Tertii  Or- 
dinis  adsignatis,  sive  hi  coltegialiter  sive  sejunctim  in  saeculo  viverent, 
possent  in  praedictis  ecclesiis  seu  capellis  die  2  Augusti  lucrifieri  indul- 
gentiae  de  Portiuncula  non  solum  a  Fratribus  et  Sororibus  praefati  Tertii 
Ordinis,  sed  etiam  ab  omnibus  Christifidelibus,  qui  tali  spirituali  thesauro 
fmi  cuperent.  En  Eescriptum : 

A  SuA  Santita 

Beatissimo  Padre, 

II  P.  Lodovico  da  Casoria  Commissario  Generale  del  Terz'Ordine  del 
Serafico  Padre  S.  Francesco,  previo  il  bacio  del  Sacro  piede,  implora  umil- 


790  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

mente  dalla  S.  V.  che  in  tutti  i  luoglii,  ove  trovasi  il  Terz'  Ordine  cano- 
nicamente  istallato  giusta  le  BoUe  Pontificie,  in  particolare  in  quella  di 
Benedetto  XIII,  Paterna  SecUs  etc,  confermata  dalla  S.  V.  con  Kescritto 
dei  14  Aprile  1856  (vid.  sup.  n.  1340);  nelle  chiese,  o  cappelle  assegnate 
ai  professori  di  questo  Terz'  Ordine,  o  che  essi  vivano  collegialmente,  o  se- 
paratamente  nel  secolo;  nelle  dette  chiese  o  cappelle,  nel  di  2  Agosto,  si 
possano  lucrare  le  indulgenze  cosi  dette  della  Porziuncola,  non  solo  dai 
Fratelli  e  Sorelle  del  suddetto  Terz'  Ordine,  ma  ancora  da  ogni  fedele,  che 
volesse  fruire  di  un  tale  spirituale  beneficio. 

Tanto  domanda  dalla  benignita  della  S.  V.  il  supplicante.  E  1'  avri 
a  grazia  specialissima. 

Napoli  la  Palma,  5  Agosto  1865. 

Die  16  Octobris  1865 
Pro  gratia  in  forma  Ecclesiae  consueta 
Pius  PP.  IX. 

Praesens  Eescriptum,  manu  SSmi  exaratum,  exhibitum  fuit  in  Secre- 
taria  Sacrae  Congregationis  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae  die 
17  Februarii  1879,  juxta  Decretum  ejusdem  S.  C.  In  fidem  etc. 

Datum  Romae  ex  eadem  Secretaria  die  et  anno  ut  supra  (1). 

A.  Panici,  Secretarius. 

1615,  Ex  eo  quod  hujusmodi  Rescriptum  non  fuit  exhibitum  S.  Con- 
gregationi  Indulgentiarum,  nisi  die  17  Februarii  1879,  consequitur  ipsum 
publice  minime  viguisse  ante  eamdem  datam.  Decretum  est  enim  ab  eadem 
S.  Congregatione  sub  die  28  Januariii  1756,  approbante  Benedicto  XIV: 
impetrantes  x^ostliac  liujusmocU  generales  concessiones  teneri  suh  nulUtor 
tis  poena  gratiae  ohtentae  exemplar  earumclem  concessionum  ad  Secreta- 
riam  ejusdem  S.  Congregationis  defcrre  (Decr.  auth.  N.  371 ;  BaccoUa, 
pag.  XXXI). 

1616.  Post  editam  Constitutionem  Misericors  Dei  FiUus,  Eescri- 
ptum  a  P.  Ludovico  de  Casauria  obtentum  magis  divulgatum  est,  et  inter 
Scriptores  decertabatur  super  ejus  vigore  vel  revocatione. 

Fuerunt  plurimi,  qui  pro  Eescripti  valore  propugnabant,  hac  praeci- 
pue  ducti  ratione,  quia  Pontifex  per  laudatam  Constitutionem  revocat  pri- 
vilegia  et  indulgentias  ipsis  Tertiariis  concessas,  non  autem  privilegia  et 
indulgentias  omnihus  fideUhus  elargitas.  Atqui   Eescriptum    Pii   IX  anni 


(1)  Vid.  Liber  Tertii  Ord.  S.  Franc.  Assis.  Romae  edil.  tom.  III,  pag.  234; 
Nouc.  Rev.  Theol.  tom.  XVI,  pag.  356. 


CAP.  III.  DE  III.  ordinh:  saeculaui  s.  p.  francisci.         7i)\ 

1865  est  pro  omnibiis  fidelibus.  Ergo  ipsum,  sic  arguebant,  non  compre- 
henditur  in  revocatione  a  Leone  XIII  facta. 

Alii  econtra  demonstrabant,  praedictum  favorem  pro  omnibus  fideli- 
bus  a  Pio  IX  indultum,  fuisse  revera  privilegium  TerUariis  concessum. 
Nam  ipsc  Tertius  Ordo,  ajebant,  est  privilegiatus  in  ecclesiis  vel  capellis 
publicis,  ubi  erecta  reperitur  Congregatio  seu  Sodalitium:  Tertio  Ordini 
fuit  primario  concessa  gratia  hujusmodi;  fidelibus  nonnisi  secundario.  Ergo 
dicendum,  per  Bullam  Leonis  XIII  fuisse  revocatum  verbis  illis  efficacissi- 
mis :  sublatis  penitus  indulgentiis,  privilegiisquc  universis. 

Sed  est  alia  ratio,  et  quidem  magni  ponderis,  quam  defensores  revo- 
cationis  dicti  privilegii  protulerunt.  In  elencho  Indulgentiarum  plenariarum 
per  memoratam  Constitutionem  Misericors  Bei  Filius  Tertiariis  saecula- 
ribus  concessarum,  reperitur  in  §  IV  indulgentia  plenaria  pro  die  2  Au- 
gusti  Tertiariis  dumtaxat  concessa,  semcl,  non  autem  toties  quoties  lu- 
cranda,  sub  conditione  ut  visitent  ecclesiam,  ubi  erecta  est  Congregatio. 
.Jaravero,  si  privilegium  a  Pio  IX  concessum  adhuc  vigeret,  ad  quid  illa 
indulgentia  semel  tantum  lucranda?  Non  esset  forsan  prorsus  inutilis!  Di- 
cendum  ergo  est  privilegium  illud  fuisse  a  Leone  XIII  revocatum  (Cf.  Noiw. 
Bcvue  Theol.  tom.  XX,  pag.  178  et  sqq.). 

1617,  Cum  res  ita  se  haberet,  quaestio  non  poterat,  nisi  a  S.  Sede 
cum  omnimoda  certitudine  resolvi;  et  resoluta  est  in  sensu,  quod  privile- 
gium  a  Pio  IX  anno  1865  concessum,  fuerit  pro  Tertiariis  saecularibus 
abrogatum.  En  casus  (Acta  Ord.  Min.  ann.  VIII,  pag.  68;  Nouv.  Bev. 
Tlieol.  tom.  XXI,  pag.  51): 

Beatissime  Pater, 

Petrus  Eugenius  Rougerie,  Episcopus  Apamiensis,  sequens  dubium  Sa- 
crae  Indulgentiarum  Congregationi  proponit : 

An  ex  Constitutione  SSmi  Domini  Nostri  Leonis  Papae  XIII,  quae 
incipit  Misericors  Bei  Filius,  abrogatum  sit  privilegium,  quo,  uti  asseri- 
tur,  in  ecclesiis,  ubi  erectae  reperiebantur  Congregationes  Tertii  Ordinia 
saecularis  S.  Francisci  Assisiensis,  acquiri  poterat  indulgentia  de  Portiun- 
cula  nuncupata? 

Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Eeliquiis  praeposita  supra- 
relato  dubio  respondit:  Affirmativc. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  Sac.  Congregationis,  die  12  De- 
cembris  1888. 

S.  Card.  Vannutelli,  Praef. 
Alexander  Episcopus  Oensis,  Secrrt. 

Praedicta  decisio  confirmationem  obtinet  ex  responso  ad  dubium  XI, 
de  quo  hucusque  egimus.  Ex  quo  enim  ccclesiis  seu  capellis,  in  quibus  ere- 
ctae  sunt  Tertiariorum   Congregationes,   negatur   indulgentia   Portiunculae 


79^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

pro  omnibus  fidelibus,  consequitur,  privilegium  a  Pio  IX  concessum,  esse 
revocatum  pro  Tertiariis  saecularlbus. 

1618.  Tertiarii  ergo  Franciscales,  et  soU  Tertiarii,  non  autem  ceteri 
fideles,  acquirere  possunt  die  2  Augusti,  adimpletis  conditionibus  praescri- 
ptis,  unam  indulgentiam  plenariam,  visitando  ecclesiam  xwoxjrii  Sodalitii. 
Quod  si  Tortiarii  commorentur  in  locis,  ubi  reperiuntur  Conventus  Fratrum 
Minorum,  vel  S.  Clarae,  vel  Tertii  Ordinis  regularis,  ipsis  jus  est,  prout 
ceteris  fidelibus,  acquirendi  indulgentiam  Portiunculae  toties  quoties  eccle- 
sias  dictorum  Conventuum  visitant. 

In  explanatione  subsequentis  responsi  S.  Congregationis  ad  dubium 
XII,  vidobimus,  Tertiarios  saeculares  degentes  in  locis,  ubi  non  existit  ec- 
clesia  Franciscani  Ordinis  regularis,  posse  vi  novae  concessionis  indulgen- 
tiam  Portiunculae  toties  quoties  lucrari,  visitando  ecclesiam  parochialem. 

1619.  Et  hic  recordentur  lectores,  tam  in  Constitutione  Misericors 
Dei  Filius,  quam  in  Decretis  S.  Congregationis  Indulgentiarum  sermonem 
esse  de  Tertiariis  saecularihus  dumtaxat,  non  vero  de  Tertiariis  quae  col- 
lec/ialiter  seu  in  communitatc  vivunt,  ut  sunt  ex.  ^r.  plurimae  piae  et  re- 
ligiosae  foeminae,  quae  sub  regula  Tertii  Ordinis  S.  P.  Francisci  absque  vo- 
tis  substantialibus  degunt  in  secessibus,  coUegiis,  conservatoriis  etc.  Ergo 
pro  istiusmodi  Tertiariis  Eescriptum  Pii  IX  a  P.  Ludovico  de  Casauria 
obtentum,  non  est  revocatum ;  ac  proinde  earum  ecclesiae  seu  capellae  pu- 
blicae  gaudere  pergunt  indulgentia  Portiunculae,  toties  ah  omnibus  Chri- 
stifidelibus  lucranda,  quoties  die  2  Augusti  praedictas  ecclesias  visitant 
(Cf.  Beringer,  Append.  II,  pag.  32,  et  quae  nos  diximus  n.  1341  et  sqq.). 

1620.  Quamvis,  uti  narravimus,  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum 
expedire  non  censeatur  concedere  indulgentiam  Portiunculae  ecclesiis  seu  ca- 
pellis,  in  quibus  erectae  reperiuntur  Congregationes  Tertii  Ordinis  saecularis, 
tamen  ex  recentioribus  ejusdem  S.  Congregationis  declarationibus  haec  sin- 
gularis  gratia  conceditur,  si  ecclesiae  seu  capellae  praedictae  sint  in  pro- 
prietate  Fraternitatum  ejusdem  Tertii  Ordinis  saecularis.  Id  constat  ex 
Eoscripto  ejusdem  S.  C.  de  die  4  Junii  1893,  dato  ad  Rmum  P.  Procura- 
torem  Generalom  Ord.  Min.  Capuccinorum,  qui  postulaverat,  «  quatenus 
(Summus  Pontifex)  concedere  dignetur,  quod  in  ecclesiis  seu  capellis,  quae 
sunt  in  vera  proprietate  Fraternitatum  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P. 
Francisci  Assisiensis  non  solum  ipsi  Tertiarii,  sed  et  omnes  fideles,  servatis 
aliunde  servandis,  indulgentiam  de  Portiuncula  nuncupatam,  perinde  ac  si 
quamlibet  aliam  ecclesiam  Franciscalem  visitarent,  lucrari  possint  et  valeaut » . 

Et  S.  Congregatio  de  speciali  gratia  pro  illo  anno  tantum  1893  «  be- 
nigne  indulsit,  ut  in  omnibus  praedictis  ecclesiis,  quae  in  vera  existunt 
proprietate  Fraternitatum  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  Francisci  Assisien- 
sis  lucrari  valeant  (Christifideles)  indulgentiam  de  Portiuncula  nuncupa- 
tam,  perinde  ac  si  quamlibet  Franciscalem  ecclesiam  visitarent...  » 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARI   S.    P.    FRANCISCI.  793 

«  Iii  posterum  vero  eadem  S.  Coiigregatio  maiidavit,  ut  memoratae 
ccclesiae,  ad  hoc  iit  perfruantur  privilegio  indulgentiac  Portiunculae, 
singnlae  recurrant,  exhibitis  documentis  comprohantibus  eas  esse  in  vera 
proprietate  earumdem  Fraternitatum  Tertii  Ordinis  saecularis  Franci- 
scalis  y>   (Apud  Nouv.  Bev.  Theol.  tom.  XXVI,  pag.  484). 

1621.  Sodalitiis  ergo  l^viv^viomm  in  vera  x^roprietate  ccclcsiam  pos- 
sidcntlhus,  siugulare  Portiunculao  privilegium  iii  posterum  concedetur;  non 
quideni  modo  generali,  prout  laudatus  Procurator  Generalis  petierat,  sed 
sub  conditione  ut  singulae  Fraternitates  postulent  sive  recurrant  et  simul 
documenta  exhihcant  comprobantia  praedictas  ecclesias  esse  in  vera  pro- 
prietate  earumdem  Fraternitatum  Tertii  Ordinis  saecularis  Franciscalis. 

1622.  Praefato  Eescripto  S.  Congreg-ationis  pervulgato,  Fraternita- 
tes  Sororum  Tertii  Ordinis  saecularis  civitatum  Massiliae,  Claromontis  et 
S.  Stephani  illico  recursum  ad  S.  Sedem  habuerunt,  et  jam  privilegio  Por- 
tiunculae  gaudent.  Eamdem  gratiam  obtinuerunt  Fratres  Tertii  Ordinis 
saecularis  in  praedicta  civitate  Massilia  existentes,  et  praestat  ad  noti- 
tiam  et  pro  certa  quadam  regula  integrum  Rescriptum  afferre  {Nouv.  Bev. 
Theol.  loc.  cit.  pag.  486). 

Bme  Pater.  —  Rector  ecclesiae  seu  capellae  Fraternitatis  (Fratrum) 
Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P.  Francisci  civitatis  Massiliensis,  ad  pe- 
des  Sanctitatis  Vestrae  humillime  provolutus,  requisitam  attestationem 
de  proprietatc  ac  manutentione  praefatae  ecclesiae  porrigit,  et  proinde 
Rescriptwn  concessionis  indulgentiae  de  Portiuncula  nuncupatae  quotan- 
nis  lucrandae  suh  die  2  Augusti  humiliter  expostulat. 

Et  Dcus... 

Sacra  Congregatlo  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  xoraeposita, 
utendo  facultatihus  a  SSmo  D.  N  Leone  PP.  XIII  sihi  specialiter  tri- 
hutis,  de  speciali  gratia  attentisquc  litteris  Rmi  Episcopi  loci  testanti- 
hus  praedictam  ecclesiam  seu  capellam  a  Fraternitate  Fratrum  Tertii 
Ordinis  S.  Francisci  vere  et  legitime  possideri,  hcnigne  indulsit,  ut  CJiri- 
stifideles  vere  poenitentes,  cofifessi  ac  S.  Synaxi  refecti,  memoratam  ec- 
clesiam  seu  capellam  visitantes  a  primis  Yesperis  usque  ad  occasum 
solis  diei  2  Augusti,  ihique  aliquamdiu  orantes  ad  mentem  Sanctitatis 
Suae,  indulgentiam  de  Portiuncula  nuncupatam,  defunctis  quoque  appli- 
cahilem  lucrari  valeant. 

Praescnti  valituro  quoadusque  praefata  ccclcsia  seu  capella  suh  pro- 
prietate  dictae  Fraternitatis  permanehit,  ahsque  ulla  Brevis  expeditione. 
—  Contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Batum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  clie  7  Ju- 
nii  1894. 

Fr.  Ignatius  Card.  Persico,  Praef. 
A.  Archiep.  Nicopolit.,  Secrct. 


794  PARS   III.    DR   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1623,  Postremo  notamus,  etiam  ecclesiis  Tertli  Ordlnis  Carmelitici 
negatam  fuisse  indul^entiam  plenariam  toties  quoties  (ad  instar  Portiun- 
culae)  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  jam  concessam  per  Breve  Qho  ma- 
gis  de  die  16  Maji  1892  omnihus  Christifidelibiis  visitantibus  die  16  Ju- 
lii  quamlibet  ex  ecclesiis  sive  Fratrum  sive  Monialium  universi  Ordinis 
Carmelitidis.  Quoad  hoc  quaesitum  fuerat :  An  etiam  ecclesiae  Tertiariorum 
ejusdem  Ordinis,  si  publicae  sint,  censeantur  comprehensae  in  dicto  Brevi  ? 

S.  Coni^regatio  Indulgentiarum  die  21  Augusti  1892,  respondit:  Ne- 
gative  {Nouv.  Bev.  Theol.  tom.  XXVI,  pag.  150  ad  2"^). 

1624.  XII.  An  expedial  concede^^e  Tertiaims  saecularihus 
S.  Francisci,  ui  lucrari  valeant  indulgentias  tam  omnihus  fide- 
libus  ecclesias  Franciscales  visilantibus  concessas,  quam  illas 
quae  Tertii  Ordinis  saecularis  sunt  propriae,  ea  conditione,  ut 
ecclesiam  parochialem  visitent  in  omnibus  illis  locis,  ubi  ne- 
qve  ecclesiae  Franciscales  primi,  secundi  aut  Tertii  Ordinis 
regularis,  neque  oratoria  puhlica  Tertii  Ordinis  saecularis  aut 
alia  ecclesia,  in  qua  canonice  erecta  sit  Congregatio  Tertii  Or- 
diiiis  saecularis,  existant?  —  Resp.  Supplicandum  SSmo  pro 
gratia. 

Explanatio.  S.  Congregatio  ad  expositum  dubium  respondet: 
Supplicandum  SSmo  pro  gratia.  Quia  vero  Sanclitas  Sua  petitas 
gratias  in  perpetuum  benigne  concessit,  ea  formula  aequivalet 
verbo:  Afftnnative. 

Porro,  quia,  ut  jam  vidimus,  per  Constitutionem  Misericors 
Dei  Filius  sublatae  sunt  penitus  indulgentiae  et  privilegia  uni- 
versa,  quae  Tertio  Ordini  Franciscali  Apostolica  Sedes  quocumque 
vel  tempore,  vel  nomine,  vel  forma  ante  hanc  diem  concesserat, 
ac  ideo  etiam  privilegium  communicationis  in  revocatione  com- 
prehenditur,  infertur  Tertiarios  saeculares  non  posse  ainplius,  vi 
praefatae  Apostolicae  Constitutionis,  in  suis  ecclesiis  vel  capelhs, 
ubi  erectum  est  Sodahtium,  lucrari  indulgentias,  quae  concessae 
sunt  omnibus  Christifdelihus  ecclesias  Franciscales  visitantibus, 
Ad  has  consequendas  Tertiarii  quoque,  ut  ceteri  fideles,  ecclesias 
Ordinis  Minorum  visilare  debent,  nisi  per  speciale  induUum  ali- 
quid  aliud  a  S.  Sede  concedatur. 

Item,  in  elencho  Indulgenliarum  noviler  a  Summo  Pontifice 
Leone  XIII  praedictis  Tertiariis  concessarum,  nonnuilae  sunt  pro 
quarum  lucro  praescribitur,  praeter  alias  conditiones,  visitatio  ec- 
clesiae  seu  capellae  pubhcae,  in  qua  erectum  reperitur  Sodalitium. 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE    SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  795 

1625.  Quibus  in  memoriam  revocatis,  triplex  casus  dari  po- 
test  respectu  Tertiariorum  saeculariuui: 

1°  Ut  in  aliquo  loco  existat  tum  ecclesia  Franciscana  vel  Pri- 
mi,  vel  Secundi,  aut  Tertii  Ordinis  regularis,  tum  oratorium  pu- 
blicum  Tertii  Ordinis  saecularis  aut  alia  ecclesia,  in  qua  canonice 
erecta  sit  Congregatio  ejusdem  Terlii  Ordinis  saeciilaris. 

2°  Ut  in  aliquo  loco  existat  oratorium  publicum  praedicti 
Tertii  Ordinis  aut  alia  ecclesia,  in  qua  canonice  erecta  reperia- 
tur  Congregatio  eorumdem  Tertiariorum,  sed  desit  ecclesia  alicu- 
jus  Franciscani  Ordinis  regularis. 

3^  Ut  in  loco  non  existat  nec  ecclesia  Franciscalis,  nec 
oratorium  publicum  Tertiariorum  aut  alia  ecclesia,  in  qua  ca- 
canonice  erecta  sit  Congregatio  praefati  Tertii  Ordinis  saecularis, 
sed  adsint  Tertiarii  ibi  commorantes. 

Modo  quaeritur,  quid  Tertiariis  sit  agendum  in  liujusmodi 
Iriplici  casu  ad  assequendas  indulgentias?  Respondelur  prout  se- 
quitur: 

In  primo  casu,  pro  lucrandis  indulgentiis,  quae  ecclesiis 
Franciscalibus  pro  omnibus  fidelibus  concessae  sunt,  Tertiarii 
debent,  sicut  ceteri  fideles,  ipsam  ecclesiam  Franciscalem  visi- 
tare.  Pro  lucrandis  vero  indulgentiis,  quae  Tertiariorum  sunt  pro- 
priae,  visitare  debent  ecclesiam  seu  oratorium  publicum,  ubi 
sedes  est  Sodalitii. 

In  secundo  casu,  quando  nempe  existit  Congregatio  Tertii 
Ordinis  canonice  erecta  in  aliqua  ecclesia  sive  oratorio  publico,  sed 
uon  exlat  in  loco  ecclesia  Franciscana,  Tertiarii  ad  lucrandas 
indulgentias  proprias,  debent  pariter  ecclesiam  seu  publicum  ora- 
torium,  in  quo  Sodalitium  erectum  est,  visitare.  Ad  iucrandas 
vero  indulgentias  pro  omnibus  Christifidelibus  ecclesiis  Franciscani 
Ordinis  regularis  concessas,  visitare  debent  ecclesiam  parochialem, 
non  Sodalitii,  cui  non  conceditur  privilegium  communicationis. 

In  lertio  casu,  tam  pro  acquirendis  indulgentiis  propriis, 
quam  pro  lucrandis  illis  quae  ecclesiis  Franciscani  Ordinis  re- 
gularis  sunt  adnexae,  Tertiarii  debent  sive  sufficit  eis  visitare  ec- 
clesiam  parochialem. 

Et  notandum,  in  ista  concessione  comprehendi  etiam  indul- 
gentiam  Portiunculae,  cum  haec  quoque,  inter  omnes  celeberrima, 
concessa  sit  omnibus  Christifidelibus  ecclesias  Franciscales  visitan- 
tibus,  nec  in  indulto  excludatur.  Quare  Tertiarii  Franciscales  sae- 


796  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

culares  die  ^  Augusli,  incipiendo  a  primis  Vesperis  usque  ad  oc- 
casum  solis  diei  hujusmodi,  adimpletis  condilionibus  praescriptis, 
lucrari  possunt  tolies  quoties  indulgenlian»  plenariam,  visitando 
ecclesiam  primi,  vel  secundi  aut  Tertii  Ordinis  regularis,  si  in  loco 
existal;  si  non  existat,  visitando  ecclesiam  paroc/iialem,  prout 
diclum  est  pro  acquisitione  celerarum  indulgentiarum  ecclesiis 
Franciscanis  concessarum. 

1626.  Xin.  An  Tertiarii  saeculares  S.  Franeisci  degentes 
in  locis,  ubi  nulla  adsit  eorumdem  Tertiario7'um  constituta  Con- 
gregatio,  recipere  valeant  Benedictionem  papalem  bis  in  anno 
eisdem  concessam  a  quocumque  Sacerdote,  eo  quod  vel  nequeant 
accedere,  aut  saltem  difficilis  sit  accessus  ad  locum,  in  quo  a 
Sacerdotibus  debita  facultate  munitis  praefatae  Benedictiones 
impertiuntur  ?  Resp.  Negative, 

Explanatio.  Ex  benigna  concessione  Leonis  PP.  XIII  Tertiariis 
Franciscalibus  jus  est  recipiendi  bis  in  anno  Benedictionem  papa- 
lem,  quae  nempe  nomine  Summi  Pontificis  impertitur,  et  quidem 
juxta  formulam  Benedicti  XIV.  Cum  vero  secundum  praedictam 
formulam  talis  Benedictio  super  populum  effundatur,  ideo  non 
singulis  seorsim  Tertiariis,  sed  adunatae  Congregationi  danda 
est  ab  ipso  ejus  Praeside,  cui  commissa  intelligitur  impertitio  il- 
lius  Benedictionis  (1).  Ex  quo  consequitur,  quod  illi  Tertiarii  qui 
degunt  in  locis,  ubi  nuUa  extat  constituta  Congregatio  Tertii  Or- 
dinis,  quique  nequeunl  nisi  cum  gravi  incommodo  accedere  ad  lo- 
cum,  in  quo  a  Sacerdotibus  debita  facultate  munitis  praefatae  Be- 
nedictiones  impertiuntur,  non  possint  praedictam  Benedictionem 
papalem  bis  in  anno  recipere,  maxime  quia  nequeunt  eamdem  re- 
cipere  a  quocumque  Sacerdote,  sed  ab  eo  tantum,  qui  debita  prae- 
ditus  est  facultate,  qui,  ut  supponitur,  deest  in  loco.  Ast,  hujus- 


(I)  Benediclio  papalis  bis  in  anno  nuperrime,  die  27  Aprilis  1895,  concessa 
est  eliam  Obiatis  sive  Tertiariis  Ordinis  S.  Benedicti  Congregationis  Cassinensis 
primitivae  Observantiae,  sub  conditione  tamen  quod  haec  Benedictio  neque  in 
eodem  die,  neque  in  eodem  loco  impertiatur,  ubi  eam  imperlit  Episcopus.  Item 
eisdem  Oblatis  una  simul  coadunatis  fprout  in  recipienda  Benedictione  papali), 
sive  etiam  privatim  a  proprio  Confessario  in  actu  Confessionis,  accipere  possunt 
Absoiutionem  seu  Benedictionem  cum  adnexa  induigentia  plenaria  diebus  festis 
Purificationis  B.  M.  V. ;  SS.  Apostolorum  Petri  et  Pauli ;  nec  non  Exaltationis 
S.  Crucis,  adhibila  formula  praescripta  pro  Tertiariis  saecularibus  (Decr.  S.  C.  In- 
dulg.  die  et  anno  ui  supra ;  Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XXVIl,  pag.  474). 


CAP.    III.    DE   in.    ORDINE    SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  797 

modi  privalioni  clementer  providet  Apostolica  Sedes  in  responsione 
ad  dnbiiim  sequens. 

1627.  XIV.  An  saltem  expcdiat  praedictis  Tertiariis  Fran- 
ciscalibus  saecularibus ,  bis  in  anno,  loco  Benedictionis  noniine 
Summi  Pontificis  recipiendae,  duas  alias  Absoluiiones  seu  Be- 
nedicliones  concedere  cum  adnexa  plenaria  indulgentia  ?  Resp. 
Supplicandum  SSmo  pro  gratia. 

Explanatio.  SS.  D.  N.  Leo  PP.  XIll  preces  S.  Congregationis 
Indulgentiarnm  clementer  excipiens,  petitam  gratiam  in  dubio  ex- 
positam  in  perpetuum  benigne  concessit.  Quapropter  Tertiarii  Fran- 
ciscales  saecuLires  commorantes  in  locis,  ubi  nullum  reperitur 
ereclum  Sodalitium  Tertii  Ordinis,  quique  nonnisi  difficulter  pos- 
sunt  ad  locum  se  conferre,  in  quo  rite  impertiatur  Benedictio  pa- 
palis,  loco  liujus  Benedictionis  bis  in  anno,  recipere  possunt  duas 
alias  Absolutiones  generales  cum  adnexa  indulgentia  plenaria.  Vi 
lalis  concessionis  omnes  Terliarii  sive  dispersi  sive  uniti  in  loco 
ubi  erectum  reperitur  Sodaiitium,  aequiparantur  quoad  numerum 
indulgentiarum  lucrandarum.  Nam  tam  Benedictioni  papali,  quam 
Absolutioni  generali  aeque  indulgentia  plenaria  adnexa  est. 

1628.  XV.  Ex  Constitutione  «  Misericors  Dei  Filius  »  Ter- 
tiarii  Franciscales  gaudent  indulgentiis  Stationum  Urbis.  Jam 
vero  ex  opere,  cui  titulus  «  Raccolta  di  Orazioni  e  pie  opere  ecc.  », 
ad  acquirendas  indulgentias  stationales  praeter  conditiones  con- 
suetas  sincerae  contritionis ,  Confessionis  et  Communionis  «  a  se- 
conda  delle  indulgenze  da  lucrarsi  »  sufficit  visitatio  solius  eccle- 
siae  ubi  est  vel  supponitur  esse  Statio.  Quaeritur,  utrum  hoc 
etiam  valeat  pro  indulgentiis  Stationum,  quae  in  supradicta 
Constitutione  Tertiariis  conceduntur,  ita  ut  a  Tertiariis  sit  per- 
agenda  Confessio  et  Communio  suscipienda  eo  tantum  in  casu, 
quando  concessa  est  indulgentia  plenaria,  non  vero  quando  con- 
cessa  est  partialis  ?  Resp.  Affirmative. 

Explanatio.  Tertiariis  Franciscalibus  a  Leone  PP.  XIII  con- 
cessum  est,  ut  diebus  Stationum  in  Missali  Romano  designalis,  vi- 
sitando  ecclesiam  in  qua  Sodalitii  sedes  est  constituta,  acquirere 
possint  easdem  indulgentias,  quibus  in  Urbe  gaudent  Romani  et 
exteri,  visitando  ecclesias  stationales.  Modo  quaeritur,  an  conditio- 
nes  ad  easdem  indulgentias  lucrandas  sint  eaedem  tam  pro  Ter- 
liariis  ecciesiam  proprii  Sodalilii  visitanlibus,  quam  pro  ceteris 
fidelibus  ecclesias  stationales  adeunlibus  ? 


798  PARS    III.    DF.    INDULGENTIIS   COETIBUS    GONCESSIS. 

Et  respondelur  :  Affirmafive. 

Unde  secjuitur,  quod  si  indulgenlia  sit  plenaria,  condiliones 
pro  ea  lucranda  sunt  Confessio,  Communio,  ecclesiae  visitatio 
cum  precibus  ad  intenlionem  Suninai  Pontificis.  Si  vero  indulgen- 
lia  sit  partialis,  sufficit  ecclesiae  visitatio  corde  contrito  peracta 
cum  precibus  ut  supra. 

1629.  XVI.  Utrum,  demptis  Tertiariis  saecularibus  S.  Fran- 
cisci  et  Servorum  B.  Mariae  Virginis,  quibus  per  Constitutio- 
nem  «  Miserigors  Dei  Filius  »  e(  Rescriptum  diei  15  Decembris 
1883  respective  provisum  est,  TertiafHi  saeculares  aliorum  Or- 
dinuni  gaudeant  communicatione  indulgentiarum  sive  cum  re- 
spectivo  Ordine,  ad  quem  pertinent,  sive  cum  aliis  Terliariis  et 
eorum  Ordinibus  ?  Resp.  Negative,  nisi  constet  de  speciali  in- 
dulto. 

Explanatio.  Tam  Tertiariis  saecularibus  S.  P.  Francisci  per 
Constitutionem  Misericors  Dei  Filius,  quam  Tertiariis  Servorum 
B.  M.  V^irginis  per  Rescriptum  diei  15  Decembris  1883,  respe- 
ctive  provisum  est  quoad  privilegia  et  indulgentias  quibus  modo 
gaudent. 

Dicitur :  etiam  Tertiariis  Servitarum  fuisse  provisum.  Et 
revera  sciendum  est,  Rmum  P.  Priorem  Generalem  Ordinis  Servo- 
rum  B.  M.  V.,  post  editum  Decretum  Goritianum  (vid.  n.  1610), 
quo  declarabatur  Tertiitm  Ordinem  Franciscalem  non  gaudere 
communicatione  privilegiorum,  petiisse  a  Summo  Pontifice  novas 
indulgentias  favore  suorum  Tertiariorum.  In  supplici  libello  ajebat: 
Quod  spectat  ad  indulgentias  ad  dictos  Tertiarios  pertinentes, 
Orator  exponit  eos,  usque  ad  praesens,  non  aliis  indulgentiis  usos 
fuisse  praeter  illas,  quae  propriae  sunt  primi  et  secundi  Ordinis 
Servoruni  Mariae,  idque  per  communicationem.  Verum,  quia  hu- 
jusmodi  communicationis  nullum  invenitur  documentum  authen- 
ticum,  et  idcirco  dubia  et  incertitudines  oriuntur  etc. 

Per  supradictum  Rescriptum  novae  indulgentiae  conceduntur: 
sublatis  penitus  indulgentiis  et  pyHvilegiis,  quibus  Tertiarii  Or- 
dinis  Servorum  B.  M.  V.  sive  per  communicationem  cum  primo 
et  secundo  Ordine  eorumdem  Servorum,  sive  quocumque  tempore, 
noraine  et  forma  concessis  ad  hos  usque  dies  gavisi  dicuntur,  ea- 
demque  communicatione,  si  qua  forte  existit,  de  medio  ablata, 
abolita  et  abrogata  etc.  {Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XXV,  pag.  277  f 
vid.  Summar.  Indulg.  penes  Rescr.  auth.  pag.  6k6  et  668.  N.  431). 


CAP.    III.    DE    III.    ORDINE   SAECULARl   S.    P.    FRANCISCI.  799 

1630.  Post  eamdem  decisioiiem  iToritianam,  Ordo  Carmelitarum  Di- 
scalceatorum  supplicavit  Summo  Pontifici,  ut  Tertiarii  sui  Ordinis  bis  in 
anno  Benedictionem  papalem,  et  novies  Absolutionem  seu  Benedictionem 
cum  indulgentia  plenaria  accipere  possint.  Et  Pontifex  die  27  Februarii 
1886  benigne  annuit  pro  gratia  in  omnibus  juxta  potita,  servatis  de  jure 
servandis  (Nouv.  Eev.  tom.  cit.  pag.  278;  et  tom.  XIX,  pag.  278). 

Tot  igitur  Benedictiones  papales  et  Absolutiones  generales  concessae 
sunt  Tertiariis  Carmelitis,  quot  Tertiariis  saecularibus  S.  P.  Francisci. 
Dies  assignati  pro  impertienda  Absolutione  generali  sunt:  Natali  D.  N- 
Jesu  Christi ;  —  die  solemni  Paschatis  Resurrectionis ;  —  Pentecostes ;  — 
SS.  Corporis  Domini;  —  in  festo  Purificationis  B.  Mariae  Yirginis;  — 
Assumptionis  ejusdem ;  —  in  festo  S.  Josepli  Deiparae  Sponsi ;  —  in  festo 
S.  Teresiae  Yirginis;  —  in  festo  omnium  Sanctorum  Ordinis. 

Illud  est  animadvertendum,  hujusmodi  gratias  fuisse  petitas  et  con- 
cessas  non  per  viam  communicationis  cum  Tertio  Ordine  Franciscali,  sed 
directe  et  imniiedlate. 

1631.  His  praejactis,  in  dubio  quaeritur,  utrum,  demptis  Ter- 
tiariis  S.  Francisci  et  Servorum  Mariae,  quibus  respective  provi- 
sum  est,  et  de  quibus  proinde  nulla  quaestio,  Tertiarii  saecula- 
res  aliorum  Ordinum.  gaudeant  communicatione  indulgentiarum 
sive  cum  respectivo  Ordine,  ad  quem  pertinent,  sive  cum  aliis 
Tertiariis  et  eorum  Ordinibus?  Cui  S.  Congregatio  respondit:  A^i^- 
gative,  nisi  constet  de  speciali  indulto. 

Ex  hoc  responso  facile  deducitur,  Tertiarios  cujuslibel  Ordi- 
nis  generali  indulgentiarum  communicatione  sive  cum  proprio 
respectivo  Ordine,  sive  cum  aliis  Tertiariis  et  eorum  Ordinibus 
niinime  gaudere,  sed  illis  tantum  potiri,  quae  eisdem  Tertiariis 
directe  vel  aeque  principaliter  cum  aliis  sunt  concessae.  Nihilo- 
minus  S.  Congregatio  addit :  nisi  constet  de  speciali  indulto.  A 
praefala  igitur  responsione  generah  excipiendus  esset  casus,  quo 
ahquis  Tertius  Ordo  obtinuisset  a  S.  Sede  per  peculiare  induUum 
privilegium  communicationis,  quod  quidem  ad  Ordines  respective 
pertinet  probare. 

1632.  De  privilegio  speciali  constat  respectu  Tertii  Ordinis 
S.  Dominici,  qui  gaudet  ornnibus  privilegiis  et  gratiis  spirilualibus 
Primi  Ordinis  vigore  speciahs  indulti  a  Pio  VII  eidem  Tertio  Or- 
dini  concessi  sub  die  6  Juhi  180G.  Ita  refertur  in  opere  cui  titu- 
lus  ((  Analecta  sa.cri  Ordinis  Praedicatorum  »  anno  II  1894,  pag. 
608,  cujus  haec  sunt  verba:  «  Juxla  peculiare  privilegium  a  Pio 
PP.  VII  benigno  Protectore  Ordinis   Praedicalorum   elargitum   sub 


800  PARS    III.    DR   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

die  6  Julii  1806,  et  nuperrime  Sacrae  Congregationi  Indulgentia- 
runi  in  monuniento  originali  et  autlientico  exhibitum  et  recogni- 
tum,  Tertio  Ordini  S.  Dominici  competunt  omnia  privilegia,  gratiae 
spirituales,  favores,  exemptiones,  immunitates  etc.  primi  Ordinis, 
dummodo  jurisdiclioni  OrdinaiHorum  non  adversentur  » . 

1633,  XVII.  Utrum  tuta  sit  opinio,  quae  docet :  Indulgentiis 
pro  Ordine  communicante  per  revocationem  Pontificiam  subla- 
tis,  ceteri  quibus  illae  per  communicationem  factae  sunt  pro- 
priae,  iis  frui  nihilominus  pergant,  nisi  revocatio  expresse  etiam 
ad  eos  dirigatur?  Resp.  Negative,  imo  falsa. 

Explanatio.  Praemitlendum,  communicationem  privilegiorum 
et  indulgentiarum  duplici  modo  fieri  posse : 

1"  Absolute,  plene  et  perfecte,  et  hoc  evenit,  quando  privile- 
gium  alicui  personae  vel  communitati  concessum,  ila  alteri  com- 
municatur,  ut  per  se  independenter  ab  alio  frui  possil  privilegio, 
perinde  ac  si  ei  prius  specialiter  concessum  fuisset.  Tale  privile- 
gium  dicitur  etiam  ad  instar,  vel  pariformiter,  seu  aeque  prin- 
cipaliter. 

2''  Imperfecte,  relative,  seu  accessorie,  el  hoc  accidit,  quando 
privilegium  extenditur  ad  alios  non  propter  se,  sed  ob  connexio- 
nem  quam  habent  cum  aliis,  qui  antea  eo  privilegio  gaudebant. 

Inler  utrumque  communicandi  modum  hoc  interest  discrimen, 
quod  in  priori  privilegium  stat  et  perseverat,  quamvis  minuatur 
vel  revocetur  privilegium  illi,  cui  prius  concessum  fuit.  In  poste- 
riori,  privilegium  communicatum  sequitur  vicissitudines  primarii 
privilegii :  est  enim  ab  hoc  dependens.  Quare  si  augeatur  vel  mi- 
nuatur  sive  revocetur  privilegium  in  iis,  quibus  fuit  primo  con- 
cessum,  augetur,  diminuitur  et  revocatur  etiam  in  omnibus  ahis, 
quibus  accessorie  fuit  communicatum  (Vid.  n.  1362). 

Jam  vero  contra  hanc  doctrinam,  quae  inter  celebriores  ca- 
nonistas  est  communis,  extat  opinio,  quae  docet:  Revocatis  a  Summo 
Pontifice  indulgentiis  pro  Ordine  communicante,  ceteri  quibus  illae 
per  communicationem  accessorie  factae  sunt  propriae,  iis  frui  ni- 
hilominus  pergunt,  nisi  revocatio  expresse  etiam  ad  eos  dirigatur. 
Haec  opinio  a  S.  Congregatione  in  responso  ad  dubium  XVII  de-* 
claratur  non  solum  ut  non  tuta,  sed  etiam  falsa. 

Ex  hoc  etiam  infertur,  Tertiarios  saeculares  cujusvis  Ordinis 
ilUs  tantum  frui  indulgentiis,  quae  sibi  directe  vel  aeque  principa- 
iiter  cum  aliis  concessae  fuerunt,   dummodo   non  sint  revocatae, 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULAKI   S.    P.    FRANCISCI.  801 

proiU  expresse  declaralum  est  in  responso  ad  dubiiim  XVIII,  quod 
est  sequens. 

1634.  XVII [.  Utriim  Tertiarii  saecnlares  cujusvis  Ordinis 
indulgentiis  tantum  gaudeant,  quae  sibi  directe  concessae  fue- 
runt,  vel  aeque  principaliter  cum  aliis  concessae  fuerunt,  dum- 
modo  non  sint  revocatae?  Resp.  Afprmative. 

Explanatio.  Ilaec  responsio  S.  Congregationis  clarissima  est, 
et  ex  iis  qiiae  nos  adjecimus  super  responsis  ejusdem  S.  Congre- 
gationis  ad  XVI  et  XVII  dubium,  jam  est  explanata.  Dictum 
est  enim,  Terliarios  omnes  cujusiibet  Ordinis  generali  comnmnica- 
tione  indulgentiarum  sive  cum  proprio  Ordine,  sive  cum  aliis 
Tertiariis  et  eorum  Ordinibus,  nisi  alioqui  constet  de  speciali  in- 
dulto,  minime  gaudere,  sed  illis  tantum  frui,  quae  iisdem  Ter- 
tiariis  directe  vet  aeque  principaliter  cum  aliis  concessae  fue- 
runt,  et  quidem  dummodo  non  sint  revocatae. 


ARTICULUS    X. 

INDULGENTIAE  TERTIO  ORDINI  SAECULARI  S.  P.  FRANCISCI 

CONCESSAE. 

1635.  In  Constitutione  Misericors,  quam  supra  retulimus,  con- 
tinelur  Index  Indulgentiarum  Tertio  Ordini  Franciscali  concessa- 
rum.  Hujusmodi  Indici  seu  Summario  adjungendae  sunt  indulgen- 
tiae  illae,  quae  acquiri  possunt  abomnibus  Christifidelibus  ecclesias 
Franciscales  primi  vel  secundi  Ordinis  certis  diebus  visitantibus. 
Hae  siquidem  lucrifieri  semper  possunt  a  Tertiariis  Franciscalibus 
vel  visitando  ecclesias  Franciscales,  si  quae  sint  in  loco;  vel  ec- 
clesiam  parochialem,  si  ecclesia  Franciscalis  non  reperiatur  in  loco, 
ubi  commorantur.  Non  est  opus  hic  transcribere  hujusmodi  indul- 
gentias:  catalogum  enim  indulgenliarum  ecclesiis  Franciscani  Or- 
dinis  concessarum  retulimus  sub  n.  14G9,  et  ad  eum  remittimus 
lectores. 

Insuper  Terliariis  Franciscalibus  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII 
concessum  est  ad  quinquennium,  ut  lucrari  possint  indulgentias, 
quibus  primus  et  secundus  Ordo  Franciscalis  fruitur,  ut  patet  ex 
seciuenti  Hrevi : 

61 


80^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   GOETIBUS    GONGESSIS. 

BREVE  APOSTOLIGUM, 

Qiio  Summus  Pontifex  Leo  XIII  Tertiarios  saeculares  Fran- 
ciscales  admittit  per  quinquennium  ad  participationem  in- 
dulgentiariim  ac  honorum  operum,  quibus  primus  et  se- 
cundus  Ordo  Franciscalis  pollet. 

Leo  PP.  XHL 

Ad  futuram  rei  memoriam, 

Cuni  dileclus  filius  Bartholoinaeus  a  S.  Donalo  Commissarius 
Tertii  Ordinis  S.  Francisci  Assisiensis,  in  Coenobio  de  Aracoeli  al- 
mae  hujus  Urbis  Nostrae  degens,  suo  et  universorum  dicti  Tertii 
Ordinis  confratrum  ac  consororum  nomine,  enixas  Nobis  preces 
humiliter  adhibuerit,  ut  Tertiariis  utriusque  sexus,  ubique  terra- 
rum  existenlibus,  omnes  et  singulas  indulgentias  ac  spirituales 
gratias  communicare  velimus,  quibus  Ordinis  Franciscalis  Fratres 
Monialesque  gaudent,  Nos  quibus  nihil  antiquius,  quam  ut  tam 
frugifera  Societas,  conspicuis  in  rem  catholicam  meritis  praeclara, 
uberiores  capiat  in  Domino  fruclus,  simul  animum  intendentes  in 
spirituale  emolumentum  dictorum  Sodalium,  votis  hujusmodi  an- 
nuendum  existimavimus. 

Quare  de  Omnipotentis  Dei  misericordia  ac  BB.  Petri  et  Pauli 
Apostolorum  ejus  Auctoritate  confisi,  omnes  et  singulos  nunc  et  pro 
tempore  utriusque  sexus  fideles,  ubique  terrarum  in  Tertium  Or- 
dinem  S.  Francisci  Assisiensis  legitime  adlectos,  tum  quoad  vitam 
vixerint,  tum  post  obitum,  servatis  quae  serventur  opus  est,  ac 
dummodo  respective  quae  pro  iis  lucrifaciendis  pietatis  opera  in- 
juncta  sunt  rite  praestiterint,  Apostohca  Nostra  Auctoritate  vi  prae- 
sentium,  indulgentiarum  ac  piorum  operum  quibus  primus  et  se- 
cundus  Ordo  Franciscahs  poUet,  participes  esse  voluraus,  edicimus, 
ac  mandamus. 

Non  obstantibus  Nostra  et  Cancellariae  Apostolicae  regula  de 
non  concedendis  indulgentiis  ad  inslar,  ahisque  Constitutionibus 
et  Ordinationibus  ApostoHcis,  ceterisque  contrariis  quibuscumque. 
Praesenlibus  ad  quinquennium  vahturis.  Volumus  autem,  ut  prae- 
senlium    Litterarum    transumptis  seu   excmph's   etiam   impressis, 


CAP.    U\.    DE    III.   ORDINE    SAECULARI    S.    V.    FRANCISCI.  803 

manu  alicujus  Notarii  publici  subscriptis  et  sigillo  personae  in  ec- 
clesiastica  dignitate  constitutae  munitis,  eadem  prorsus  fides  adhi- 
beatur  quae  adhiberetur  ipsis  praesentibus  si  foreot  exhibitae  vel 
ostensae. 

Datum  Romae  apud  S.  Petrum  sub  Annulo  Piscatoris  die  7 
Juhi  1896,  Pontificatus  Noslri  anno  decimonono. 

Pro  Dno  Card.  De  Ruggiero, 
NicoLAus  Subs.  Marinl 

Vigore  igitur  hujus  Apostolici  Brevis  Tertiarii  saeculares  S.  P. 
Francisci  participes  facti  sunt(l). 

1°  Indulgentiarum  quae  sunt  adnexae  Stationi  SS.  Sacramenti 
(Vid.  n.  139G  et  sqq.). 

2°  Indulgentiae  plenariae  adnexae  recitationi  coronae  Franci- 
scanae  (Vid.  n.  713). 

3°  Indulgentiae  plenariae  adnexae  Absolutionibus  generalibus, 
quibus  fruitur  Ordo  Seraphicus  (Vid.  n.  1417  et  sqq.). 

Ex  hucusque  expositis  coUige,  tres  indulgentiarum  concessio- 
nes  a  Summo  Pontifice  Leone  Xlll  factas  fuisse  Tertio  Ordini  sae- 
culari  S.  P.  Francisci : 

1.  per  Constitutionem  Misericors  Dei  Filius  die  30  Maji  1883 
(Vid.  n.  1518,  Index  Indulgentiarum); 

2.  per  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  die  31  Ja- 
nuarii  1893  (Vid.  n.  1590  ad  XII  dubium); 

3.  per  Breve  Apostolicum  die  7  Julii  1896  supra  relatum. 

In  prima  concessione  habentur  indulgentiae  praefato  Tertio  Or- 
dini  directe  concessae,  quae  proinde  ejusdem  Ordinis  propriae  sunt. 

In  secunda  concessione  Tertiariis  Franciscahbus  jus  tributum 
est,  ut  in  iliis  locis,  in  quibus  desunt  ecclesiae  Franciscani  Ordinis 
regularis,  lucrari  possint  indulgentias  omnibus  Christifidelibus  eas- 
dem  ecclesias  visitantibus  concessas,  visitando  ccclesiam  paro- 
chialem,  in  qua  quidem  concessione,  quae  proculdubio  magnum 
privilegium  constituil,  indulgentia  quoque  de  Portiuncula  com- 
prehenditur. 

In  tertia  concessione  iidem  Tertiarii  participes  facti  sunt  in- 
dulgentiarum,  quibus  primus  et  secundus  Ordo  Franciscalis  pollet. 


(1)  FVaecipuas,  non  vero  omnes  indulgenlias  commemorare  inlcndimus. 


80 'l^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Ex  his  concessionibus  duae  priores  sunt  perpetuae,  poslrema 
est  temporanea,  nempe  per  quinque  annos,  quibus  elapsis  privi- 
legium  cessat,  nisi  alioqui  Summus  Ponlifex  illud  confirmare  di- 
gnabitur. 

Interim  probe  advertatur,  Tertiarios  Franciscales  tam  magno 
indulgentiarum  thesauro  esse  nunc  ditatos,  ut  nihil  amphus  ipsis 
desiderandum  superesse  videatur.  Meminerint  tamen  confratres  no- 
stri  Tertiarii,  se  non  debere  ad  indulgentias  tantum  respicere,  sed 
eliam,  imo  praecipue,  ad  nobihtatem  et  sanctitatem  Instituti.  hi- 
dulgentiae  in  praesenti  casu  non  substantiam  rei  constituunt,  sed 
potius  quid  accessorium  et  secundarium  sunt.  Ipsae  augeri  vel 
minui  possunt,  quin  ipsa  exceUentia  Ordinis  uUo  modo  mutetur. 
Indulgentiae,  quibus  Tertius  Ordo  Franciscahs  a  S.  Sede  ditatus 
est,  sint  pro  omnibus  Christifidehbus  incitamenta  ad  se  adscriben- 
dos  huic  sanctae  mihtiae,  et  pro  sodahbus  stimulus  ad  regulae 
observantiam  et  ad  propriam  sanctificationem. 

lUud  Franciscahbus  omnibus,  sed  Tertiariis  praesertim  exe- 
quendum  superest,  ut  Summo  Pontifici  Leoni  XUI  Tertii  Ordinis 
gloriae  immortali,  ex  intimo  cordis  gratias  referant,  fervidissimis- 
que  precibus  Deum  exorent,  ut  sapientissimum  Ecclesiae  Pastorem 
ad  plurimos  adhuc  servet  annos  in  totius  cathohcae  Ecclesiae  bo- 
num,  ipsiusque  humanae  societatis  universae  utilitatem. 

ARTICULUS    XI. 

CONSPECTUS  RERUM  NOTABILIUM. 

1636.  1°  Origo  Tertii  Ordinis. 

Seraphicus  Pater  S.  Franciscus  instituit  Tertium  Ordinem  pro 
fidelibus  saecularibus  dumtaxat. 

Decursu  temporis  status  diversi  Tertiariorum  et  Tertiariarum 
exorti  sunt. 

2**  Summus  Pontifex  Leo  XIII  Tertium  Ordinem  Franciscalem 
amplissimis  laudibus  extollit,  ejusque  propagationem  commendat, 
regulam  Tertii  Ordinis  moderatur,  privilegia  et  indulgentias  eidem 
antea  concessas  revocat,  et  novas  concedit. 

Affertur  integra  Constitutio  Apostolica  MiseiHcors  Dei  Filius, 
cum  regula,  et  indulgentiis  ac  privilegiis  Tertio  Ordini  de  novo 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE    SAECULARl    S.    P.    FRANCISCI.  805 

concessis.  In  laiulata  Constitulione  comprehenditur  tantuni  Tertius 
Ordo  Franciscalis,  qui  saecularis  dicitur:  ideo  pro  Tertiariis,  qui 
vel  quae  in  Conimunitate  vivunt,  nihil  est  innovatum  per  dictam 
Constitutionem. 

3''  Habitus  Tertii  Ordinis  saecularis  est  tum  vestis  totalis,  tum 
parvum  scapulare  cum  cingulo. 

4°  Tertius  Ordo  saecularis  S.  Patris  Francisci  est  verus  et 
proprius  Ordo.  Tertiarii  propria  veste  induti  sive  incedant  sub 
propria  cruce,  sive  sub  cruce  Fralrum  Minorum  gaudent  praece- 
dentia  super  quascumque  laicales  Confraternitates  et  Archiconfra- 
ternitates. 

hiter  varias  Tertii  Ordinis  Sodahtates,  praecedenlia  de  jure 
communi  desumitur  a  die  canonicae  erectionis  Sodahtii. 

Praecedentia  tamen  quoad  Tertiarios  competit  non  personis, 
sed  Congregationi  proiU  est  corpus  morale, 

Jura  Tertii  Ordinis  Franciscahs  quoad  funera. 

0°  Privilegium  altaris  Terliariis  saecularibus  concessum. 

Sacerdoles  saeculares  Tertio  Ordini  Franciscah  adscripti  uti 
possinl  Breviario  et  Missah  Fratrum  Minorum. 

6°  InduUa  pro  sodalibus  infirmis,  vel  in  carcerem  inclusis, 
aut  aho  legitimo  impedimento  detentis. 

l''  Suprema  directio  Tertii  Ordinis  ad  Praelatos  primi  et 
Tertii  Ordinis  regularis  pertinet.  Director  et  Visitator. 

Superiores  Ordinis  S.  Francisci  libenter  concedunt  amplas  facul- 
lates  relate  ad  Tertium  Ordinem  Sacerdotibus  illas  postulantibus. 
Transcribitur  tenor  htterarum  patentalium. 

Admissio  in  Tertium  Ordinem,  annus  Novitiatus  et  professio. 

Superiores  regulares  Franciscales  dispensare  nequeunt  super 
praescriplo  Novitiatu  sive  in  toto  sive  in  parte,  exceptis  iis  qui  in 
periculo  mortis  sunt  constituti. 

Admissio  fidehs  in  Tertium  Ordinem  sejunctim,  quin  ad  ali- 
quam  Congregationem  pertineat,  valida  est;  ita  etiam  professio. 

8"  Preces  Tertiariis  ecclesiasticis  et  Tertiariis  laicis  prae- 
scriptae. 

9°  Tertiarii  recipere  possunt  Benedictionem  papalem  bis  in 
anno.  Tertiariis  jus  est  recipiendi  Benedictionem  cum  indulgentia 
plenaria  seu  Absolutionem  generalem  novies  inlra  annum,  diebus 
slatutis  in  Bulla  Misericors.  In  impertienda  Benedictione  cum  in- 
dulgentia  plenaria  adhibenda  est  formula  a  Leo  XIII  conslituta. 


800  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Tam  Benedictio  papalis,  quam  Benedictio  cum  indulgentia  ple- 
naria  publice  impertiendae  dari  debent  ab  ecclesiastico  viro,  qui 
Tertiariis  in  id  coadunatis  praeest. 

Tertiarii  legitime  impediti  adire  ecclesias  ad  recipiendam  Abso- 
lulionem  generalem  diebus  adsignatis,  qui  profesti  sunt,  accipere 
eam  possunt  aliquo  die  festo  de  praecepto,  qui  intra  octiduum 
eorumdem  profestorum  dierum  occurret. 

Tertiarii  praedictam  Absolutionem  generalem  recipere  possunt 
etiam  in  Vigilia,  non  tamen  publice,  sed  privatim,  nempe  post 
expletam  sacramentalem  Confessionem,  et  quidem  in  loco  ubi  au- 
ditur  Confessio,  et  hoc  etiamsi  quis  non  indigeat  Confessione  pro 
acquirenda  indulgentia. 

10*'  Affertur  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  de 
die  31  Januarii  1898,  quo  octodecim  dubia  relate  ad  Tertium  Or- 
dinem  Franciscalem  resolvuntur,  cujus  summa  haec  est: 

I.  Tertius  Ordo  Franciscalis  non  subjacet  legi  a  Clemente  VHI 
in  Bulla  Quaeciimque  statutae,  qua  praecipitur  ut  una  tantum 
Confraternitas  et  Congregatio  ejusdem  nominis  et  instituti  erigi 
possit  in  singuhs  civitatibus  et  oppidis.  Quare  in  eodem  loco  plura 
Sodalitia  seu  Congregationes  Tertii  Ordinis  erigi  possunt. 

II.  Ad  erigendam  novam  Congregalionem  Tertiariorum  sive 
in  ecclesiis  Regularium  sive  non  Regularium  necessario  requiritur 
consensus  Ordinarii  loci. 

III.  Episcopus  loci  visitare  potest  Tertiariorum  Congregationes 
etiam  in  ecclesiis  Regularium,  non  tamen  quoad  ea  quae  ad  di- 
sciplinam  et  directionem  internam  spectant,  sed  quoad  ea  quae 
respiciunt  administrationem  bonorum,  adimplementum  onerum, 
manutentionem  proprii  altaris  vel  capellae  etc. 

IV.  Religiosi  qui  professionem  jam  emiserant  in  proprio  Insti- 
tuto  approbato  vel  a  S.  Sede  vel  ab  Ordinario  loci  ante  Decretum 
Veronense  diei  16  Julii  1886,  et  jam  Tertio  Ordini  adscripti  repe- 
riebantur,  post  praefatum  Decretum  non  amplius  pertinent  ad 
eumdem  Tertium  Ordinem,  nec  proinde  ejus  gratiis  et  privilegiis 
gaudent.  Quocirca  Decretum  Veronense,  quo  declaratum  est  «  omnes 
utriusque  sexus,  qui  sunt  membra  alicujus  Instituti  vel  Congre- 
gationis,  aut  a  Siimmo  Ponti/ice  aiit  ab  Episcopo  approbatae, 
in  qua  vota  emittuntur  sive  perpetua  sive  ad  tempus,  non  posse 
adscribi  in  Tertium  Ordinem  S.  Francisci  Assisiensis  »,  vim 
habet  retroactivam. 


CAP.    III.    DE   III.    ORDINE   SAECULARI    S.    P.    FRANCISCI.  807 

V.  Tertiarii  Franciscales  saeculares,  ingredientes  religiosum 
aliquod  Instituluni,  non  tenentur  ante  professionem  dimittere  ha- 
bitum  Tertii  Ordinis,  et  ideo  pergunt  usque  ad  dictam  professio- 
nem  frui  ejusdem  gratiis  et  privilegiis. 

VI.  Veronense  Decretum  vim  legis  habet  etiam  pro  Tertia- 
riis  ceterorum  Ordinum,  puta  Ordinis  S.  Dominici,  SS.  Trinitatis  etc. 
Ideo  quod  dictum  est  de  Tertio  Ordine  Franciscali,  ceteris  Ordi- 
nibus  Tertiis  applicari  debet. 

VII.  Chrislifideles,  qui  ad  unam  Congregationem  Tertiariorum 
pertinent,  transire  possunt,  ex  rationabili  causa,  ad  aliam  pariter 
erectam  in  eodem  vel  alio  loco,  quin  indulgentias  et  privilegia 
amittant. 

VIII.  Tertiarius  Franciscalis  non  potest,  generatim,  transire 
ad  alium  Tertium  Ordinem  alterius  Regulae,  ex.  gr.  ad  illum  S. 
Dominici  etc.  et  vicissim. 

IX.  Nemo  potest  ad  plures  Tertios  Ordines  simul  pertinere, 
et  si  quis  ante  Decretum  Veronense  pluribus  Ordinibus  Tertiis 
reperiebatur  adscriptus,  debet  unum  tantum  eligere  juxta  propriam 
devotionem.  Praefatum  enim  Decretum  vim  habet  retroactivam. 

X.  Privilegia  et  indulgentiae  directe  et  speciatim  primo  et 
secundo  Ordini  S.  Francisci  concessa  non  extenduntur  ad  Terlium 
Ordinem,  qui  proinde  cum  illis  non  communicat  in  privilegiis  et 
indulgentiis. 

XI.  Indulgentia  Portiunculae  toties  quoties  ab  omnibus  Chri- 
stifidelibus  acquirenda,  non  est  concessa  ecclesiis,  in  quibus  erectae 
sunt  Congregationes  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  Francisci. 

XII.  Tertiarii  tamen  degentes  in  locis,  in  quibus  non  extant 
ecclesiae  Franciscales,  lucrari  possunt  omnes  indulgentias,  compre- 
hensa  illa  de  Porliuncula,  omnibus  fidelibus  praedictas  ecclesias 
Franciscales  visitantibus  concessas,  visitando  ecclesiam  parochialem, 
Et  quoad  Tertiarios  commorantes  in  locis,  ubi  desit  ecclesia,  in  qua 
canonice  erecta  sit  Congregatio  Tertii  Ordinis,  indulgentias  etiam 
Tertii  Ordinis  proprias  consequi  possunt,  visitando  dictam  eccle- 
siam  parochialem. 

XIII.  Tertiarii  degentes  in  locis,  ubi  non  reperitur  Tertia- 
riorum  constituta  Congregatio,  recipere  nequeunt  bis  in  anno  Be- 
nediclionem  papalem  a  quocumque  Sacerdote,  nisi  accedant  ad 
locum,  in  quo  a  Sacerdote  debita  facultate  munito  praefatae  Bene- 
dicliones  publice  impertiuntur. 


808  PARS   III.    DE   INDULGENTilS   COETIBUS   CONCESSIS. 

XIV.  Leo  PP.  Xlll  praedictis  Tertiariis  sejunctis,  qui  diffi- 
culter  accedere  possunt  ad  locum,  ubi  rite  impertitur  Benedictio 
papalis,  benigne  concessit,  ut  ioco  ejusdem  Benedictionis  recipien- 
dae,  recipere  possint  duas  alias  Absoluliones  generales  seu  Bene- 
dictiones  cum  adnexa  indulgentia  plenaria. 

XV.  Conditiones  a  Tertiariis  servandae  pro  lucrandis  indul- 
gentiis  Stationum  Urbis,  sunt  eaedem  ac  illae  quae  adimpleri  debent 
ab  omnibus  Christifidelibus. 

XVI.  Non  solum  Tertiarii  saeculares  S.  Francisci  et  Servo- 
rum  B.  Mariae  Virginis,  quibus  respective  provisum  est,  sed  etiam 
Terliarii  saeculares  aiiorum  Ordinum  minime  gaudent  communi- 
catione  indulgentiarum  sive  cum  respectivo  Ordine,  ad  quem  per- 
tinent,  sive  cum  aiiis  Tertiariis  et  eorum  Ordinibus,  nisi  id  conslet 
de  speciali  indulto. 

XVIf.  Non  soium  non  tuta,  sed  potius  faisa  est  opinio,  quae 
docet:  Indulgentiis  pro  Ordine  communicanle  per  revocalionem 
Pontificiam  subiatis,  ceteri  quibus  iilae  per  communicationem  factae 
sunt  propriae,  iis  frui  nihilominus  porgunt,  nisi  revocatio  expresse 
etiam  ad  eos  dirigatur. 

XVIII.  Tertiarii  saeculares  cujusvis  Ordinis  iis  tantum  in- 
dulgentiis  gaudent,  quae  sibi  directe  concessae  fuerunt,  vei  aeque 
principaiiter  cum  aiiis,  dummodo  non  sint  revocatae. 

11°  Indicantur  summatim  indulgentiae,  quibus  Tertiarii  Fran- 
ciscales  saeculares  gaudent. 

12°  Leo  PP.  XIII,  Brevi  diei  7  Juiii  1896,  concessit  et  voiuit, 
ut  Tertiarii  saeculares  Franciscaies  sint  participes  per  quinquen- 
nium  indulgentiarum  ac  piorum  operum,  quibus  primus  el  se- 
cundus  Ordo  Franciscaiis  poiiet,  et  affertur  Breve  per  extensum. 


CAPUT  IV. 
DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENEKE. 


Praeter  Ordines  regulares,  Congregationes  religiosas,  ac  Ter- 
tios  Ordines  saeculares,  alii  existunl  in  Ecclesia  Dei  coetus,  qui 
specialem  traclationem  expostulant.  Ili  coetus  constituuntur  ab  illis 
piis  Societalibus,  quae  juxta  peculiarem  earum  formam  diversi- 
mode  appellantur,  videlicet  Confralernitates,  Sodalitales,  Congrega- 
tiones,  Associationes,  Uniones,  Pia  Opera  etc.  Oportet  de  istis  co- 
gnoscere  originem,  scopum,  praesertim  vero  praescriptiones  Eccle- 
siae  quoad  earum  erectionem,  aggregationem,  conditiones  pro  lucro 
indulgentiarum,  directionem,  relationes  cura  Episcopis,  cum  Paro- 
chis,  cum  aliis  piis  Associationibus  etc.  Quam  sit  necessarium,  ut 
ii,  qui  quomodolibet  hujusmodi  piis  Societatibus  praesunt,  praedi- 
ctas  regulas  seu  praescriptiones  probe  calleant,  ex  eo  patet  quod 
his  non  observatis,  fideles  adscripti,  non  propria  sed  alterius 
culpa,  privarentur  ilhs  indulgentiis,  quae  a  Summis  Pontificibus 
fuerunt  eis  speciatim  concessae.  Phires  enim  ex  iis  praescriplioni- 
bus  sub  nullitatis  poena  servandae  sunt.  In  hoc  ergo  tractatu  re- 
gulas  generales,  communes  nempe  omnibus  piis  Sodalitatibus,  fuse 
potius  expendemus. 

ARTICULUS    I. 

NOTIO  CONFRATERNITATUM  PIARUMQUE  ASSOCIATIONUM. 

Ut  ciara  et  plena  notilia  de  Confraternitatibus  haberi  possit, 
examinare  oporlet  earum  definitionem,  divisionem,  differentiam  ab 
aliis  piis  Associationibus,  et  originem. 


810  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

§    I. 

DEFINITIO  ET  DIVISIO  CONFRATERNITATUM. 

1637.  Confraternitates,  ait  P.  Tlieodorus  a  Spiritu  Sancto,  quae 
conjunctionem  in  fraternitate  sonant,  sicut  consanguinitas  conjun- 
ctionem  in  sanguine...  fidelium  sunt  congi^egaiioiws  in  unum  quan- 
doque  convenientium  ad  quaedam  pietatis  officia  obeunda,  eccle- 
siasiica  auctoriiaie  insiiiuiae :  ei  ideo  ecclesiasticae  ac  religiosae 
dicuntur  (Tract.  dogmat.  moralis  de  Indulg.  pars  H,  pag.  116). 

Quamobrem  Societates  saecularibus  negoiiis  ac  commerciis 
dumtaxat  addictae  inter  Confralernitates  numerari  non  debent.  Si- 
militer  fidelium  coetus  a  Laicis  quacumque  dignitate  fulgentibus 
ordinati  ad  pietatis  opera  exercenda,  possunt  quidem  piae  Con- 
gregaiiones  vocari,  ut  observat  Barbosa,  secus  vero  Confraternita- 
tes,  quae  ecclesiasiicae  et  religiosae  sunt.  Ad  inducendam  enim 
in  Societatibus  has  qualitates  nihil  praestant  aut  praestare  valent 
saeculares,  sed  episcopalis  aucioritas  necessaria  esi  (Loc.  cit.). 

1638.  Confraternitates,  ratione  membrorum  quibus  constant 
(nempe  ex  personis  laicis  saltem  in  majori  parte),  dicuntur  laica- 
leSy  et  per  hanc  voculam  distinguuntur  a  clero  saeculari  et  regu- 
lari.  Ratione  fundationis  dicuntur  ecclesiasiicae,  quatenus  a  legi- 
tima  auctoritate  ecclesiastica  erectae  sunt.  Kt  quia  ad  exercenda 
opera  pietatis,  charilatis,  misericordiae  et  rehgionis  institutae  sunt, 
ideo  etiam  religiosae  vocantur. 

1639.  Dantur  etiam,  ut  verbis  clarissimi  P.  Theodori  jam 
diximus,  societates  ariificum,  professorum,  mercaiorum,  opera- 
riorum  etc,  quae  etiam  habent  vel  habere  possunt  ecclesias  vel 
oratoria,  in  quibus  ahquando  adunantur  socii  ad  pietatis  officia 
obeunda.  Istiusmodi  societates  sunt  confralernilates  pure  et  sim- 
pliciier  laicales,  quae  quidem  dici  possunt  etiam  piae,  non  vero 
ecclesiasticae  et  religiosae,  cum  eis  desit  erectio  canonica,  et  ea- 
rum  finis  primarius  non  sit  exercitium  ahcujus  operis  pietalis  et 
rehgionis  (Cf.  Barbosa,  Juris  ecclesiastici  universi,  hb.  II,  cap.  11, 
n.  66  et  sqq. ;  Bassi,   Traciatus  de  Sodaliiiis,  quaest.  VIII). 

1640.  Advertendum  est,  notionem  exhibitam  de  Confraterni- 
tatibus  complecti  dumtaxat  Confraternitates  proprie  dictas.  At 
praeler  istas,  dantur  insuper  multiphces  ahae  piae  associationes  ad 


M 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    GENERE.  81  1 

pietalis,  cliaritalis  et  devotionis  opera  exercenda,  quin  necesse  sit, 
ut  earum  membra  in  unum  quandoque  conveniant  ad  eadem 
pietatis  officia  explenda.  Haec  materia  parum  enucleata,  processu 
tractationis,  quoad  per  nos  fieri  potest,  explicabitur. 

1641.  Confraternitates,  seu  generalius  Sodalitia  vel  Sodalita- 
tes,  esse  possunt  vel  unhm^sales  si  pro  universo  Orbe  catbolico, 
vel  locales  sive  regionales  si  pro  certa  tantum  dioecesi  aut  re- 
gione  canonice  erectae  sint  (Cf.  Decr.  26  Nov.  1880.  N.  453.  I,  II). 

1642.  Inter  Sodalitates  distinguendae  sunt  illae  quae  centra- 
les  sunt  ac  primariae,  quaeque  proinde,  juxta  naturam  cnjuslibet 
respective,  vocantur  vel  Archiconfraternilates,  vel  Archisodalila- 
tes  aut  Congregationes  primariae.  Istiusmodi  societates  centrales 
gaudent  privilegio  sibi  aggregandi  pias  societates  ejusdem  nominis 
et  instituti,  eisdemque  communicandi  per  factum  legitimae  aggre- 
gationis  proprias  respective  indulgentias.  Hae  quoque  esse  possunt 
vel  universales  si  pro  toto  Orbe,  vel  locales  sive  regionales  si 
pro  cerla  tantum  dioecesi  aut  regione  privilegio  aggregandi  gau- 
deant. 

1643.  Piae  Societates  dislinguuntur  in  Sodalitia  strictiori, 
stricto  et  lato  sensu.  Sodalitia  strictiori  sensu  sunt  conslituta 
ad  modum  organici  corporis,  quae  ideo  collegia  dici  possunt, 
ut  sunt  proprii  nominis  Confraternitates.  Sodalilia  stricto  sensu 
sunt  illa,  quae  quin  assurgant  ad  naturam  collegiorum  seu  pro- 
prii  nominis  Confraternitatum,  tamen  in  organica  sui  constitu- 
tione  ad  illas  magis  vel  proxime  accedunt.  Sodalitia  lato  sensu 
sunt  ea,  quae  simplicioribus  gubernantur  regulis,  et  quorum  mem- 
bra  tenui  vel  fere  nullo  sociali  vinculo  colligantur,  ut  sunt  plures 
piae  Associationes,  Aggregationes,  Uniones  ac  Pia  Opera.  Sodalitia 
primi  et  secundi  generis  hoc  habent  proprium,  quod  soleantjuxta 
proprias  leges  pro  sodalium  inscriptione  certam  aliquam  habere 
formam  cum  ahqua  solemnitate  ac  ritu,  ut  pubhca  candidatorum 
petitio  ac  praesentatio,  probatio  ahqua  et  novitiatus,  vel  saltem  im- 
positio  habitus,  scapularis,  cincturae  etc.  (Cf.  Decr.  cit.  III). 

1644.  Quamvis  praefata  distinctio  realiter  existat  inter  veras 
Confraternitates  et  cetera  Sodalitia,  saepe  lamen  haud  facile  est  in 
casibus  particularibus  eam  cerlo  dignoscere.  Sed  hoc  in  praesenti 
parum  refert:  siquidem  relate  ad  indulgentias,  de  quibus  nos  agi- 
inus,  non  attenditur  discrimen  inter  veras  Confraternitates  et  pias 
Associaliones.  Regulae  ipsae  a  S.  Sede  statutae  aeque  respiciunt  tam 


81:2  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

illas  quani  istas.  Unde  ipsa  Sacra  Indulgentiarum  Congregatio  do- 
cet,  quod  generatim  relaie  ad  communicationem  indulgenliarum 
communes  pro  quavis  Societate  latae  sunt  leges,  praesertim  in  Con- 
stitutione  Clementis  VIII  Quaecumque. 

Quinimo  non  raro  accidit,  ut  Confraternitates  promiscue  nun- 
cupentur  Sodalitia,  Congregationes,  Piae  Uniones,  Pia  Opera  elc. 
prout  e  contrario  Sodalitia,  Piae  Uniones,  Pia  Opera  etc.  vocantur 
aliquando  Confraternitates,  ut  quisque  videre  potest  in  pluribus  S. 
Sedis  documenlis.  Speciminis  gratia  vide  in  Decr.  aut/i.  N.  158,  4-52 
et  /4-53;  in  Rescr.  auth.  N.  335,  412,  nec  non  ibidem  Summaria 
28,  pag.  455:  48,  pag.  543;  49,  pag.  549. 

1645.  Consequitur,  ea,  quae  de  Sodaiitatibus  exposituri  sumus, 
respicere  tuFii  Confraternitates  proprie  dictas,  tum  ceteras  pias  As- 
sociationes,  Uniones  ac  Pia  Opera,  dummodo  sint  ab  ecclesiastica 
auctoritatp  erectae,  ejusque  vigilanliae  el  directioni  continuo  sub- 
jectae.  Ideo  autem  haec  restrictio  apponitur,  quia  leges  ab  Ecclesia 
latae  pro  piis  Sodalitatibus  non  applicantur  illis  Associationibus, 
quae  licet  piae  sint,  a  Sacerdotibus  directae,  et  indulgentiis  ac  pri- 
vilegiis  ditatae,  non  receperunt  a  Superioribus  ecclesiasticis  cano- 
nicam  erectionem,  sed  tantum  simplicem  approbationem. 

§  II. 

DIFFERENTIA  INTER  VERAS  CONFRATERNITATES  ET  ALIAS  PIAS 

ASSOCIATIONES. 

1646.  Licet  agendo  de  piis  Sodalitiis  necessarium  non  sit 
distinguere  veras  Confraternitates  ab  aliis  piis  Associationibus,  eo 
quia  generatim  relate  ad  communicationem  indulgentiarum,  com- 
munes  pro  quavis  Societate  latae  sunt  leges,  tamen  negari  nequit 
maxime  utile  tum  theoretice  tum  practice  fore,  si  normae  habe- 
rentur  vel  a  legitima  auctoritate  statuerentur  ad  eas  distinguendas, 
ut  sic  jus  generale  de  piis  Sodalitiis,  magno  numero  aetate  nostra 
auctis,  melius  sit  delerminatum  ac  defmitum.  Accedit  quod  pro 
indulgenliarum  consecutione  quaedam  in  Confraternitatibus  proprie 
dictis  requiruntur  conditiones,  quae  in  aliis  piis  Societatibus  non 
requiruntur  ex  necessitate.  Exempium  habes  in  inscriptione  nomi- 
num  sodalium  in  regesto  Sodalitatis,  quae  quidem  pro  lucro  in- 
dulgentiarum  necessaria  est,  ut   videbimus,   in  Confraternitatibus 


CAP.    IV.    DE    CONFRATERNITATIBUS    IN    GENERE.  813 

proprie  dictis,  non  auteni  ex  necessitate  requiritur  in  ceteris  piis 
Associationibus.  Addi  etiam  potest  iex  de  non  adscribendis  absen- 
tihus  ad  pias  Sodalitates,  quae  si  in  exceptionibus  ab  ejusdem 
observantia  strictiorem  se  exhibet  pro  veris  Confraternitatibus,  la- 
tior  est  pro  aliis  piis  Societatibus.  Haec  omnia  ostendunt,  quam 
ulile  sit,  ne  dicamus  necessarium,  secernere  alias  ab  aliis. 

Quapropter  nos  volumus  nonnuUas  hic  subjicere  animadver- 
siones,  quae  si  non  omnes  discutiunt  difQcultates,  himen  ahquod 
super  materia  afferre  posse  videntur. 

1647.  Porro  impossibile  esset  veras  Confraternitates  (quae 
etiam  Confratriae,  vulgo  Compagnie  vel  Scholae  appehantur)  ab 
ahis  piis  Associationibus  distinguere,  nisi  de  iUis  notio  clara  habere- 
tur.  Notio  autem  rei  cujushbet  definitione  exhibetur.  Quid  est  ergo 
Confraternitas?  Definitionem  ex  clarissimo  Theodoro  a  Spiritu  San- 
clo  desumptam  jam  dedimus  supra,  n.  1637.  Confraternitates, 
juxta  vim  nominis,  important  conjunctionem  in  fraternitate,  sic- 
ut  consanguinitas  conjunctionem  in  sanguine.  Ob  professionem 
ejusdem  fidei  et  ob  vinculum  ejusdem  charitatis  fit,  ut  spiritualis 
conjunctio  enascatur  inter  Christifideles,  qui  proinde  in  Sacris  Lit- 
teris  vocantur  fratres  vel  confratres.  At  in  Societatibus,  quae  in 
Ecclesia  proprio  nomine  vocantur  Confraternitates  ,  nova  conjun- 
ctio  arctiusque  vinculum  inter  sodales  inesse  debet,  quod  quidem 
oportet  ut  patescat  et  exerceatur  exterius  per  pia  acta  et  opera 
in  communi  aliquando  facta.  Tunc  quidem  habetur  et  conspicitur 
conjunctio  specialis  in  fraternitate.  Ut  autem  haec  conjunctio  in 
fraternitate  seu  Confrater^iitas  in  sensu  Ecclesiae  habeatur,  ne- 
cesse  est,  ut  auctorilate  ipsius  Ecclesiae  in  suo  esse  constituatur, 
ejusque  directioni  subjaceat,  secus  Confraternitas  non  esset  eccle- 
siastica,  de  qua  lantum  sermo  hic  est.  Quocirca  Confraternitates 
recte  describuntur  a  praelaudato  P.  Theodoro:  Congregationes  fi- 
delium  in  unum  quandoque  convenientium  ad  quaedam  pietatis 
officia  obeunda,  ecclesiastica  auctoritate  institutae. 

1648.  Joannes  Baptista  Bassi  (Tractat.  de  Sodalitiis,  quaest. 
1,  n.  7)  ita- de  Confraternitatibus  scribit:  «Cumque  Confraternitas 
significet  adunantiam  personarum  piarum  in  ordine  ad  divinum 
servitium  et  opera  pietatis,  et  ad  hoc  ut  confratres  in  misericor- 
diae  et  charitatis  operibus  se  exerceant;  idcirco  ii  sunt  inter  con- 
fralres  adscribendi,  qui  sunt  probi  viri  et  timent  Deum,  ac  cha- 
rilale  christiana  fervidi »  etc. 


814  PARS    III.    Di:    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Audialnr  etiam  P.  Augnslinus  Malthaeucci  {Officialis  Curiae 
Ecclesiasticae,  cap.  XIV.  n.  1)  Confraternitates  ila  deflniens:  «No- 
niine  Confraternitatum  (desumpta  denominatione  a  Confratribus,  hoc 
est  A  QUASi  FRATRiBus,  simul  iu  pace  et  charitate  sub  certis  legibus 
respicientibus  divinum  cultum,  unitis)  veniunt  Collegia  personarum 
hbere  ad  exercitia  pietatis  sub  alicujus  Sancti  titulo  et  protectione 
exequenda  congregatarum  ». 

1649.  Relatis  definitionibus  attente  perpensis,  notio  verae 
Confraternitatis  non  difficulter  obtinetur.  Confraternitas  proprie 
dicta  non  erit,  nisi  fideles  adscripti  in  unum  quandoque  conve- 
niant  ad  pietatis  officia  per  propria  statuta  praescripta,  obeunda; 
nisi  quandoque  in  pace  et  charitate  congregentur  in  ordine  ad  di- 
vinum  servitium  et  ad  opera  misericordiae,  charitatis,  sive  pielalis 
exercenda. 

Observa:  Ordo  quohbet  religiosus  est  Fraternitas,  et  quidem 
strictiori  sensu,  et  alumni  sunt  et  vocantur  Fratres ;  cur  ?  quia 
sub  eadem  regula  et  statutis  vitam  communem  ducunt,  eumdem 
habitum  induunt,  iisdem  pietatis,  charitatis  ac  religionis  operibus 
simul  vacant. 

Ordo  quilibet,  qui  Tertius  dicitur  pro  saecularibus  institutus, 
est  Fraternitas,  et  alumni  sunt  et  vocantur  Fratres  vel  Confratres: 
quare  ?  quia  eamdem  profitentur  regulam,  a  S.  Sede  approbatam, 
eumdem  habitum  deferunt,  et  saepe  coadunantur  ad  pia  exerci- 
lia  et  sancta  opera  peragenda. 

1650.  Simih  modo  dicatur  de  piis  Sodalitiis,  quae  sub  nomine 
Confraternitatum  veniunt.  Ut  SodaUtium  ahquod  sit  et  dici  possit  in 
proprio  sensu  Confraternitas,  opus  est  ut  ejus  membra  colhgen- 
lur  ita,  ut  vera  fraternitas  exurgat  et  Sodales  denominari  jure 
possint  Confratres,  id  est  quasi  fratres.  Ad  id  obtinendum  requi- 
ritur,  ut  in  similitudinem  et  ad  imitationem  Rehgiosorum  Fra- 
Irum  el  Tertiariorum  quandoque  congregentur  vel  simul  conve- 
niant  ad  pietatis,  cbarilatis  et  religionis  opera  exercenda. 

1651.  Et  sane  Confraternitates  formam  quam  habent,  ineunte 
saeculo  XIII  obtinuerunt,  quae  proinde  coaevae  fuerunt  Ordinibus 
Fratrum  ;  et  quemadmodum  isti  votis  solemnibus  obstricti  in  com- 
munilate  congregabantur  ad  se  sanctificandos  proximosque  juvan- 
dos,  ita  laicae  personae  efformarunt,  quantum  eorum  conditio  fe- 
rebat,  pias  societates,  quae  propriis  slatutis  ac  legibus  regebantur, 
quaeque  ecclesias  et  oratoria  propria  habuerunt,  exercitiis  pietatis, 


CAP.    IV.    DE   CONl  RATERNITATIBUS    IN    GENERE.  815 

misericordiae,  mortificationis  et  poenitentiae  se  addicebant,  et  ple- 
rumque  alicui  Ordini  religioso  aggregatae,  participes  factae  erant 
bonorum  spiritualium  ejusdem  Ordinis;  sacco  insuper  cum  capu- 
cio  induebantur  et  cinctura  vel  fune  lumbos  cingebant. 

Nomen  ipsum,  quo  Confraternitatum  rectores  nuncupabantur, 
Guardiani  scilicet  vel  Priores,  ac  litulus  Fratrum  (Fratelli)  om- 
nibus  sodalibus  tributus,  manifeste  ostendunt  similitudinem,  quae 
inler  Ordines  Mendicanles  et  Confraternitates  inlercedit.  Et  bae 
sunt  veri  nominis  Confraternitates  seu  Collegia. 

1652.  Tractu  temporis  aliae  exortae  sunt  piae  fidelium  So- 
cielales,  quarum  plurimae  quin  naturam  verae  Confraternitatis 
atlingant,  similes  aliquatenus  ei  sunt,  et  ad  eam  in  organica  sui 
constitutione  plus  minusve  accedunt,  eo  fere  modo,  si  bceat  com- 
paratio,  quo  post  Ordines  Fratrum  cum  votis  solemnibus,  plures 
enatae  sunt  Congregationes  religiosae  cum  votis  simplicibus,  quae 
quin  naturam  eorumdem  Ordinum  vere  regularium  perfecte  ba- 
beant,  eisdem  tamen  similes  sunt,  proximeque  accedunt.  Insuper 
non  paucae  quoque  prodierunt  piae  Associationes,  quae  cum  veris 
Confraternitatibus  comparatae,  illico  conspiciuntur  ab  earum  natura 
valde  recedere. 

1653.  Istiusmodi  piae  fidelium  Societates  diversa  sortiuntur 
nomina:  vocantur  enim  Sodalitates,  Congregationes,  Aggregationes, 
Uniones,  Associationes,  Pia  Opera  etc,  et  ex  his  piurimae  nonnisi 
improprie  appeilarentur  Confraternitates  ob  defectum  ligaminis, 
conjunctionis,  sive  fraternitatis  inter  sodales.  Cum  enim  eorum 
onera  seu  obligationes  ad  quasdam  preces  vel  pium  aliquod  opus 
plerumque  limitentur,  ad  quae  adimplenda  nec  per  se  requiritur, 
nec  per  staluta  praescribitur  congressus  adscriptorum,  evenit,  ut 
dicti  sodales  numquam  vel  fere  numquam  conveniant  ad  pietatis 
et  religionis  officia  simul  obeunda  in  similitudinem  fratrum.  Si 
ita  res  esl,  non  videtur  in  praxi  nimis  dilficile  distinguere  Con- 
fralernilates  proprie  dictas  a  ceteris  piis  Societatibus. 

1654.  Ad  id  facilius  obtinendum  sequentia  observentur: 

1.  Finis  piae  Sodalitatis.  Si  finis  seu  scopus,  quem  sibi  prae- 
stituit  Sodalitas,  talis  sit  ut  ad  eum  consequendum  realis  adscri- 
plorum  unio  necessaria  sit,  Sodalilas  erit  vera  Confraternilas.  Ilinc 
Archiconfraternitas  amantium  Jesu  et  Mariae  et  Confraternitas 
Devotorum  Jesu  Cliristi  ad  Calvarium,  inspecto  solo  fme,  statim 
dignoscunlur   ul    verae  Confraternitates,   cum   praecipuus   earum 


810  PARS   III.    DF.   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

finis  unionem  sociornm  expostulet.  Finis  enim  in  eo  reponitur,  ut 
confralres,  humilibus  saccis  induli,  simul  uniti  frequenter  pera- 
gant  pium  exercitium  Viae  Crucis,  quondam  in  amphitheatro  Flavio 
(Colosseo),  ad  quod  processionahter  incedebant. 

2.  Ritus  in  admissione  ad  Societalem.  Si  in  adscriptione  fide- 
hum  praescribatur  per  statuta  ritus  quidam  speciahs  fere  solemnis, 
praesentibus  sociis,  per  ingressum  ad  oratorium,  ut  in  Archicon- 
fraternilate  SS.  Stigmalum  S.  P.  Francisci,  ex  ipso  7itu  natura 
Confraternitatis  conjicitur. 

3.  Ilabitus.  Si  in  statutis  praescribitur  induitio  speciahs  ha- 
bilus  seu  vestis  vel  sacci  non  solum  in  receptione  ad  Sodahtatem, 
sed  etiam  in  quibusdam  ecclesiasticis  functionibus  intra  annum, 
jam  hoc  indicat  sodales  coUegium  personarum,  ac  ideo  veram 
Confraternitatem  constituere.  Hac  ratione  Sodahtia  snpra  memorata 
ac  iUud  SS.  Sacramenti,  ut  verae  Confraternitates  ilhco  cogno- 
scuntur. 

4.  Oratorium  seu  capella  vel  altare.  Quando  pia  ahqua  So- 
dahtas  propriam  ecclesiam  sive  oratorium  vel  capeHam  aut  altare 
possidet  et  propriis  sumptibus  manutenet,  ubi  consodales  interdum 
ad  preces  efifundendas  et  ad  pia  exercitia  peragenda  congregantur, 
dummodo  sit  legihme  erecta,  sine  dubio  Confraternitas  est.  In 
Urbe  Roma  et  etiam  extra,  plurima  inveniuntur  oratoria,  quae 
propria  sunt  Confraternitatum,  quin  opus  sit  ea  describere.  Etiam 
pia  Sodahtia  Scapularium,  ut  SS.  Trinitatis,  B.  Mariae  Virginis  de 
Monte  Carmeio,  septem  Dolorum  et  de  Mercede  vel  proprium  ora- 
torium  vel  altare  habent,  aut  saitem  juxta  propria  statuta,  ha- 
bere  deberent  assignatum.  Hae  igitur  omnes,  prout  etiam  illa  SS. 
Rosarii,  saltem  secundum  primaevam  institutionem,  sunt  verae 
Confraternitates,  eo  vel  magis  quod  sodales  adscripti  ad  imitatio- 
nem  Fratrum  regularium  habitum  seu  scapulare  gestant:  parva 
enim  scapularia  dictarum  Confraternitatum,  in  sua  origine  et  insti- 
tutione  aliud  non  sunt,  quam  scapnlaria  variis  Ordinibus  religiosis 
propria,  pro  majori  fidelium  commoditale  ad  parvam  formam  re- 
dacla  (vid.  n.  816). 

o.  Processiones.  Sunt  Sodalitia,  quibus  jus  est  ducendi  pro- 
cessiones,  ut  illud  SS.  Rosarii,  Chordigerorum  elc.  Ex  hujusmodi 
jure  etiam  deducitur,  Sodalitium  esse  veram  Confraternitatem. 

G.  Adunantiae  seu  Congregationes.  Ex  Confraternilatis  nohone 
supra  exposita  eruitur,  sodales  illos  qui  juxta   statuta  ahquando 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        817 

coadiinantur  ad  quaedam  pietatis  olficia  simul  obeunda,  veram  Con- 
fraternitateni  efformare. 

7.  Slaluta.  Ex  statutis  non  dilficulter  cognosci  potest,  an  ali- 
quod  Sodalitium  sit  vera  Confraternitas,  vel  pia  Unio  aut  pium 
Opus.  Si  in  iis  praescribatur  ex.  gr.  ritus  solemnis  in  adscriptione 
ridelium,  induitio  specialis  vestis  in  certis  adjunctis,  processio  vel 
adunantia  in  determinatis  anni  diebus  etc,  Sodalitium  hujusmodi 
erit  Confraternitas. 

1655.  Quando  e  contrario  Sodalitas  aliqua  ita  sit  constituta, 
ut  nullum  ex  enuntiatis  elementis  in  ea  reperiatur,  ejusque  mem- 
bra  laxiori  vel  fere  nullo  vinculo  inter  se  colligentur;  quando 
Sodalitas  nullam  habet  pro  adscriptione  sociorum  formam  ac  cae- 
remoniam  praeter  petitionem  fidelis  et  acceptationem  admittentis; 
quando  demum  pia  Societas  membris  suis  quasdam  tantum  preces 
vel  certos  pietatis  ac  religionis  actus  praescribit,  ad  quos  adim- 
plendos  adscripti  fideles  nulla  lege  lenentur  sese  insimul  in  de- 
lerminato  loco  aut  tempore  congregandi,  sed  peragere  ea  omnia 
possunt  etiam  singillatim,  et  quolibet  loco  ac  tempore;  tunc  hujus- 
modi  Sodalitas  minime  Confraternilas  est. 

Ex  his  omnibus  collige:  1.  Gestantes  scapulare  rubrum  Pas- 
sionis  D.  N.  J.  C,  vel  scapulare  parvum  SS.  Cordis  Jesu,  aut  cae- 
ruleum  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  V.,  vel  B.  M.  Virginis  de 
Bono  Consilio,  sive  scapulare  S.  Joseph  (vid.  de  Sca^pularibiis  in 
specie,  pag.  398  et  sqq.)  non  conslituere  Confraternitatem,  sed 
simplicem  piam  Unionem,  cum  onus  adscriptis  impositum  in  eo 
tantum  consistat,  ut  scapulare  continuo  deferant  et  conditiones  pro 
qualibet  indulgentia  praescriptas,  si  eam  lucrari  velint,  fideliter 
pieque  adimpleant.  Ad  haec  autem  implenda  haud  requiritur  soda- 
lium  congregatio  in  loco. 

2.  Archisodalitatem  Operis  expiatorii  in  Gallia  existentem, 
pium  Opus  Propagationis  Fidei,  a  S.  Infantia,  pium  Opus  Terrae 
Sanctae  etc,  quae  generatim  aliud  non  praescribunt  sodalibus, 
nisi  certam  eleemosynam  et  aliquam  precem  a  quolibet  singillatim 
peragendam,  non  esse  veras  Confraternitates. 

3.  Piam  Unionem  a  S.  Antonio  Patavino  nuncupatam,  Romae 
in  ecclesia  eidem  Thaumaturgo  in  Via  Merulana  dicata  canonice 
erectam,  non  esse  Confraternitatem,  cum  ex  statutis  nulla  sit  obli- 
gatio  ut  socii  aliquando  simul  congregenlur,  nec  pro  admissione 
aliud  requiralur,  quam  pelitio  fidelis  et  acceptatio  rccipienlis. 


818  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

^.  Piam  Unionem  Immacnlatae  Conceptionis  B.  M.  V.  in  ec- 
clesia  Aracoelitana  de  Urbe  existenlem,  elsi  pia  Unio  simpliciter 
nuncupetur,  verae  lamen  Confratcrnitatis,  ut  nobis  videtur,  natu- 
ram  exbibere,  cum  confrati-es  in  quibusdam  anni  festis  saccis 
cum  capucio  induantur,  processionibus  quae  in  dicta  ecclesia  fmnt, 
propria  veste  induli  intersint,  quobbet  anno  semel  vel  pluries 
officiales  congregentur  ad  tractanda  piae  Unionis  negotia.  Consorores 
quoque  modesta  veste  indutae  cum  vitta  (nasti^o)  caerulei  coloris 
circa  coHum  usque  ad  pectus  se  protendente,  in  cujus  extremi- 
tate  numisma  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  V.  pendet,  fere 
omnibus  processionibus  quae  in  dicta  ecclesia  ducunlur,  intersunt. 

1656.  Si  attendatur  ad  Statuta  et  Summarium  Indulgentiarum 
Sodabtatum  Filiarum  Mariae  sub  patrocinio  Virginis  Immaculatae 
et  S.  Agnetis  Virginis  et  Martyris,  cujus  Primaria  SodaHtas  repe- 
ritur  canonice  erecta  in  ejusdem  S.  Agnetis  Basibca  extra  moenia 
Urbis  {Rescr.  auth.  n.  .ol,  pag.  oo6),  videbitur,  has  Sodalitates 
non  quidem  formam  propi^iae  dictae  Confraternitatis  habere, 
sed  eidem  valde  appropinquare.  Sane  Filiabus  adscriptis  concessae 
sunt  indulgenliae  quaedam  sub  certis  conditionibus  lucrandae,  quae 
unionem,  congregationem  sive  adunaniiam  sodalium  requirunt; 
dicitur  enim:  Dummodo  (sodales)  congregationibus,  quae  per 
mensem  celebrantur,  et  in  quibus  divina  officia  et  multa  chri- 
stianae  pietatis  opera  fiunt,  interfuerint;  item:  Sidivinis  officiis, 
concionibus,  congregationibus,  ad  quas  convenire  solent  conso- 
rores  semel  in  hebdomada ;  vel  spiritualibus  colloquiis  et  exhor- 
tationibus  moderatoris  Sodalitatis  interfuerint;  habetur  etiam: 
Si  adfuerint  congregationibus ,  in  quibus  agitur  de  admissione 
ac  electione  consororum  ad  dignitates,  cete?isque  negotiis  Soda- 
litatis.  —  Insuper  ipsa  puellarum  in  Sodalitatem  receptio  quamdam 
ritus  solemnitatem  exhibet:  nam  ad  secretum  Consihum,  quod 
ex  Directore  et  OfficiaHbus  constituitur,  pertinet  per  vota  se- 
creta  admittere  tam  aspirantes  ut  novitias,  quam  ipsas  Filias 
Mariae. 

Sodalitates  Filiarum  Mariae  videntur  in  sua  formah  constitu- 
tione  valde  similes  Congregationibus  B.  Mariae  Virginis,  quarum 
Primaria  reperitur  erecta  in  Cohegio  Romano  Societatis  Jesu. 

Haec  et  aha.  quae  brevitatis  gratia  omittuntur,  ostendunt  hu- 
jusmodi  pias  societates  proxime  accedere  ad  formam  et  naturam 
Confralernilatum,  etsi  aptius  vocentur  Congregationes. 


CAP.    IV.   DE   CONFRATERNITATIRUS   IN   GENERE.  819 

1657.  Ursaya,  tom.  VIII,  part.  I,  discepl.  XIII,  n.  9,  inter 
Confraternitatem  et  Congregationem  hoc  ponit  discrimen: 

Confraternitales  sunt  illae,  quarum  Confratres  habent  specialia 
vexilla  et  propria  insignia,  lenentur  induere  se  saccis,  et  inlerve- 
nire  in  processionibus  ac  ahis  sacris  functionibus  propriae  Confra- 
ternitatis.  Congregationes  vero  econtra  sunt  privatae  quaedam  ho- 
minum  adunantiae,  qui  privatim,  de  licentia  tamen  Ordinarii,  con- 
gregantur  in  ahquo  pariiculari  et  determinato  loco,  qui  non  sit 
«cclesia  publica,  ibique  certis  temporibus  sua  peccata  confiteri  et 
Eucharistiae  Sacramento  refici  solent,  nec  non  audire  exhortationes 
et  admonitiones  alicujus  Patris  spiritualis,  qui  eos  in  rebus  spiri- 
tuaiitatem  concernentibus  instruat;  numquam  vero  hi  figuram  fa- 
ciunt  in  processionibus  publicis,  nec  saccis  seu  specialibus  indu- 
mentis  utuntur  (Apud  Acta  S.  Sed.  vol.  VIII,  pag.  275  in  nota). 

Quo  in  loco  laudatus  Auctor  describere  videtur  illas  pias  so- 
cietates,  quae  proprie  Congregationes  Mainanae  nuncupantur, 
prout  sunt  illae,  quae  Primae  Primariae  Urbis  aggregatae  sunt, 
ac  aliae  illi  similes,  ut  ex.  gr.  Sodalitates  Filiarum  Mariae.  Quod 
autem  proprium  sit  istarum  Congregationum,  ut  earum  membra 
adunentur  in  aliquo  particulari  loco,  qui  non  sit  ecclesia  publica, 
ut  dicit  Ursaya,  hoc  ad  naturam  Congregationis  non  videtur  ne- 
cessarium. 

Ex  dictis  collige,  praecipuum  characterem  pro  discernenda 
Confraternilate  veri  nominis  a  ceteris  piis  Associationibus  in  eo 
esse  repositum,  quod  socii,  juxta  proprias  regulas  legitime  appro- 
batas,  quandoque  in  unum  ad  instar  Frat?nim  regularium  et 
tamquam  confratres  congregentur  ad  religionis  oflicia  obeunda. 
Quocirca  quaelibet  pia  Socielas  non  eril  Confraternitas  proprie  di- 
cta,  si  sociis  non  adunentur  aliquando  ut  Fratres  ad  speciaha 
pietatis  ac  rehgionis  opera  peragenda.  Erit  autem  Confraternitas 
proprie  dicta,  si  sociis  propria  ac  uniformi  veste  induti  quando- 
que  in  unum  conveniant,  conventus  celebrent,  aut  processiones  du- 
cant  vel  ad  eas  interveniant,  Officium  divinum  vel  parvum  B. 
Mariae  Virginis  aut  Defunctorum  vel  alias  pias  preces  simul  uniti 
recilent  vel  charitatis  opera  exerceant. 

Quod  si  Sodales  ulriusque  sexus  adunentur  simul  in  aliquo 
determinato  loco,  capella,  oratorio  sive  ecclesia  pro  sacramentali 
Confessione  peragenda  et  sacra  Synaxi  suscipienda,  nec  non  ad 
audiendas  sacras  conciones,  exhortaliones  et  admonitiones  P.  Dire- 


j 


8*20  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   GOETIBUS    GONCESSIS. 

ctoris,  quin  tamen  uUa  lege  adstringantur  specialem  sibi  induendi 
vestem,  pia  haec  Sodalitas  ad  Confraternitatis  formam  proxime 
quidera  accedit,  sed  eam  perfecte  minime  attingit,  ideo  congruen- 
tius  Congregatio  vocabitur.  Celerae  omnes  piae  Societates,  quae 
a  praedictarum  Sodalitatum  forma  plus  minusve  recedunt,  aptius 
piae  Uniones  vel  Associationes  aut  pia  Opera  appellantur. 

1658.  Modo  quaeri  potest,  an  praedictae  piae  Societates,  quae 
ad  formam  et  naturam  verae  Confraternitatis  non  assurgunt,  com- 
prehendantur  in  celebri  Constitutione,  quae  incipit  Quaecumque, 
a  Summo  Pontifice  Clemente  VIII  lata,  in  qua  sapientissimae  regulae 
traduntur  sub  nulIitaLis  poena  servandae  in  Confraternitatum  et 
Congregationum  proprie  dictarum  erectione,  in  earumdem  aggre- 
gationibus  ad  Archiconfraternitates,  nec  non  in  privilegiorum  ac 
indulgentiarum  sibi  respective  concessarum  communicatione  ? 

Respondemus  breviter:  directe  et  per  se  non  videntur  com- 
prehendi.  Nam  in  laudata  Constitutione  Quaeciimque,  nonnisi  de 
Confraternitatibus  et  Congregationibus  fit  mentio,  nimirum  de  col- 
legiis  vel  quasi  collegiis  personarum;  de  aliis  piis  Unionibus  et 
Associationibus,  quarum  raembra  latiori  vel  fere  nullo  vinculo  inter 
se  colligantur,  nullura  verbum  in  ea  reperitur,  quod  illas  quoque 
comprehendi  indicet.  Verumtamen  indirecte  et  inspecto  fine,  ob 
quem  edita  est  Constitutio,  scilicet  ad  removendas  pravas  consue- 
tudines  et  ad  praecavenda  incommoda,  quae  ex  inobservantia  illa- 
rum  regularum  provenire  possunt,  merito  dici  potest,  etiam  pias 
Uniones  et  Associationes  Clementinae  Constitutioni  generatim  subjici. 
Et  sane  id  probat  praxis  S.  Sedis,  quae  dum  aUquara  piam  As- 
sociationem  ad  gradum  Archisodalitatis  sive  Primariae  evehit, 
apponere  solet  clausulam:  Salva  Constitutione  Quaegumque  Cle- 
mentis  Vlll ;  vel  si  dispensationem  indulgeat  ab  ahqua  regula, 
adjungere  solet  clausulam:  Servata  in  reliquis  Constitutione  Cle- 
mentis  VIII. 

1659.  Diximus  generatim,  quia  sunt  certae  sodalitates,  quae, 
considerata  earum  natura  et  fine,  videntur  esse  plane  exemptas 
a  praescriptionibus  Bullae  Quaecumque.  Hujusmodi  sunt  Sodalitates 
ad  colloquia  et  jocos  inhonestos  exlirpandos,  quae  erigi  possunt 
ubique  locorum  a  quovis  Sacerdote,  annuentibus  locorum  Ordi- 
nariis;  —  piae  Associationes  contra  blasphemiam  et  imprecationes; 
—  piae  Societates  a  Via  Crucis  perpetua ;  —  piae  Sodahtates  a  Ro- 
sario  vivente  etc.  His  piis  Associationibus,  quarum   potius  deside- 


i 


CAP.    IV.   DE    CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  821 

ratur  multiplicilas  in  quolibet  loco,  et  in  quibus  non  timentur  in- 
convenienlia,  regulae  Bullae  Clementinae  non  videntur  posse  ap- 
plicari,  si  excipiatur  pro  nonnuUis  licentia  vei  beneplacitum  Ordi- 
narii  loci.  Unde  in  libello  Acta  S.  Sedis  pro  Sodalitate  a  Rosario 
vivente,  Rmi  P.  Josephi  M.  Larroca  Magistri  Generalis  Ord.  Prae- 
dicatorum  jussu  edita,  diserte  dicitur:  «  Cum  Sodalitas.  cui  a  Ro- 
sario  vivente  nomen,  ad  Confraternitatis  rationem  minime  attingat... 
consuetis  Confraternitatum  legibus  aslringi  minime  censenda  est; 
atque  ideo  plures  hujusmodi  societates  sub  diversis  legitimis  re- 
ctoribus  in  eodem  loco  subsistere  licite  possunt». 

§  ni. 

ORIGO  CONFRATERNITATUM. 

1660.  Auctores  qui  de  Confraternitatibus  tractant,  valde  dis- 
crepant  in  assignando  anno  et  etiam  saeculo,  cui  earum  origo  ad- 
scribenda  sit.  Illud  extra  dubium  videtur  positum,  saeculo  prae- 
sertim  XIII  eas  fuisse  valde  propagatas  (1)  (Cf.  Moroni,  Dizionario 
di  erudizione;  Muratori,  Dissertaziom  75;  Bassi,  loc.  cit.  pag.  141). 


(1)  De  Confralernitatibus  ila  loquitur  Emus  Cardinalis  Carolus  Aloysius  Mo- 
richini  in  opere  Degli  Istituti  di  pubblica  carita...  in  Roma,  vol.  I.  cap.  XXI: 

Fra  gl' inslituti  lireiosinieri  tengono  ii  primo  luogo  le  Confraternite.  L'unirsi 
di  piu  uomini  secolari  in  congregazione  per  attendere  a  qualclie  opera  religiosa 
o  caritatevole  sembra  che  avesse  cominciamento  fin  da'tempi  di  Costantino  (Ba- 
ronio,  Annali,  anno  336).  Pero  le  Confraternite  ebbero  la  forma  che  hanno  oggid\ 
sul  principio  del  secolo  XIII,  e  furono  contemporanee  agli  Ordini  deTrati;  e 
come  questi  si  riunivano  in  comunanza  religiosa  legali  con  solenni  voti  per  san- 
tificare  se  stessi  e  giovare  i  prossimi:  cosi  le  persone  laiche  formarono,  per 
quanio  il  comportava  la  lor  condizione,  delle  comunanze,  le  quali  ebbero  statuti 
e  leggi  particolari,  ebbero  chiese  ed  oratorii,  ebbero  pratiche  di  pieta  c  di  pe- 
nilenza,  ebbero  limosine  e  soccorsi  pe'  poveri,  e  per  lo  piu  aggregate  a  qualche 
Ordine  religioso  parleciparono  de'  beni  spirituali  e  delle  indulgenze.  e  vestirono 
ancora  un  sacco  con  cappuccio  e  si  cinsero  i  lombi  con  una  striscia  o  con  una 
fune.  II  nome  stesso  che  ritengono  i  reggitori  delle  Confraternile,  che  appellansi 
Guardiani,  e  il  titolo  che  si  da  a  tutti  gli  ascritti  di  Fratelli,  fa  chiaramente 
conoscere  la  somiglianza  che  passa  fra  gli  Ordini  mendicanti  e  coteste  pie  isti- 
tuzioni. 

Se  si  leggono  gli  statuti  e  ordinamenti  dellc  Confraternite,  i  quali  tutti  piii 
o  meno  sono  foggiati  alla  maniera  medesima,  si  vede  I'  indole  popolare  del  lempo 
in  che  nacquero,  e  scorgesi  quella  profonda  e  sentita  religione  che  animava   il 


822  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1661.  Prima  Confraternitas  in  Urbe,  Confalonis  nuncu- 
pata,  instituta  est  a  Seraphico  Doctore  S.  Bonaventura.  «  lllud 
peculiare,  inquit  Ciaconius  in  Vita  Gregorii  X,  lom.  II,  Bonaven- 
turae  tribuunt,  ut  primus  instituerit  e  Laicis  Sodalitates,  qui  ad 
opera  pia  convenirent.  Initium  vero  hujusce  Instituti  sanctissimi 
Romae  factum  est  in  Sodalitate  seu  Archiconfraternitate  Confalonis 
prope  annum  1270,  cujus  exemplo  innumerae  in  Orbe  christiano 
formatae  Sodalitates,  quarum  institutis  omnia  pietatis  munera  com- 
prehenduntur  ». 

Revera  S.  Doctor  Seraphicus  duodecim  viris  nobihbus  adsci- 
tis,  qui  fidelium  redemptioni  e  Saracenorum  captivitate  vacarent, 
Sodalitatem  Commendatorum  S,  Mariae,  postea  Confalonis  nun- 
cupatam  instituit,  eisdemque  crucem  bicolorem  in  scapula  dextera 
albo  et  rubro  colore  distinctam  contulit,  ac  certas  leges  ab  eisdem 
observandas  praescripsit,  a  Clemente  IV  anno  1267  approbatas. 
Nomen  Confalonis  derivavit  Confraternitati  ex  vexilio,  in  quo  imago 
B.  Mariae  Virginis  erat  depicla  (Cf.  Theod.  a  Sp.  S.  part.  II, 
pag.  117). 

1662.  Licet  Ciaconius  supra  citatus  absolute  affirmet,  S.  Bo- 
naventuram  fuisse  primum  institutorem  Sodalitatum,  tamen  si  res 
non  pro  Urbe  tantum,  sed  generaliter  consideretur,  Confraternita- 
tum  institutionem  supra  divi  Bonaventurae  aetatem  referre  cogi- 
mur.  Ex  documentis  enim  constat,  extitisse  ante  eum  hac  illac 
nonnullas  Confraternitates  (Cf.  Theod.  a  Sp.  S. ;  Moroni  et  Mura- 
tori  loc.  cit). 


medio  evo;  il  quale  se  fu  grande  per  delitli  e  per  sciagure,  fu  grande  altresi 
per  altissime  virtu  e  per  opere  segnalate  di  pieta. 

Le  Confraternite  erano  il  modo  di  associamento  che  si  aveva  in  quei  lempi, 
utile  per  la  reiigione  ciie  promovevano,  pel  bene  che  adoperavano,  e  perche  in 
quell'  eta  di  feroci  fazioni  distoglievano  1'  animo  dai  partili  politici.  Queste  pie 
ragunanze  si  posero  sotto  la  lutela  de'  Vescovi  e  del  clero  anche  regolare,  ebbero 
la  sanzione  dell'  autorita  apostolica,  la  quale  accordo  loro  indulgenze  e  privilegi 
ancor  segnalatissimi.  Alcune  si  dissero  anche  Archiconfrateniite,  perche  sono 
siccome  capo  di  altre  che  hanno  un  medesimo  scopo  e  un  medesimo  statuto,  e 
chiamansi  Confraternite  aggregate  o  flliali,  e  partecipano  agli  stessi  beni  spi- 
rituali  delle  loro  madri  Archiconfraternite. 

Questa  e  in  breve  1'  origine  e  1'  indole  di  simili  istituti  che  cerlamente  fecero 
gran  bene:  fondarono  spedali,  ospizi,  monti  di  pieta,  ebbert)  cura  de' prigionieri, 
de'  pellegrini,  insomma  d'  ogni  fatta  di  poveri  e  d'  infelici. 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS    IN   (.ENERE.  8^3 

1663.  Inter  Confraternitales  veri  nominis,  antiquiores  et  cele- 
briores  sunt  illae,  quae  ab  Ordinibus  regularibus  repetunt  origi- 
nem,  ut  sunt  Confraternilates  SS.  Rosarii,  Scapulariurn  B.  M. 
Virginis  de  Monte  Carmelo,  septem  Dolorum  ejusdem  B.  M.  V., 
SS.  Trinitatis,  B.  M.  Virgims  de  Mercede,  nec  non  Confrater- 
nitates  Cincturatorum  S.  Augustini,  et  Chordigerorum  S.  P. 
Francisci  etc. 

1664.  Tractu  temporis  ad  fidem  in  catholicis  populis  servan- 
dam,  actionemque  christianam  promovendam  contra  nequam  Pro- 
testantismi  haeresim,  ahae  institutae  sunt  Confraternitates  et  Con- 
gregationes  proprie  dictae,  ut  sunt  illae  SS.  Sacramenti,  Doctrinae 
christianae,  B.  Mariae  Virginis  etc.  Et  etiam  novissimis  temporibus 
non  paucae  exortae  sunt  piae  Uniones  praesentibus  Christifidelium 
necessitatibus  summopere  accommodatae  et  utiles. 

1665.  Confraternitatum,  Sodahlatum,  piarum  Unionum  utilitas 
ad  fovendam  christiani  popuh  pietatem  et  charitatem,  earumque 
virtus  ad  continendos  fideles  in  observantia  legis  Dei  et  Ecclesiae, 
hquido  patet  tum  ex  fine  sancto,  quem  singulae  piae  Associationes 
sibi  proponunt,  tum  ex  approbatione  Apostohcae  Sedis,  quae  sa- 
pientissimis  etiam  reguhs  eas  communivit,  tum  ex  phirimis  indul- 
gentiis,  quibus  Summi  Pontifices  eas  ditarunt. 

1666.  Ut  autem  Confraternitates  et  piae  Uniones  his  coelesti- 
bus  thesauris  revera  gaudeant,  necesse  est,  ut  normae  generales, 
praesertim  illae  quae  earum  canonicam  erectionem  et  directionem 
respiciunt,  a  Summis  Pontificibus  statutae,  accurate  ab  iisdem  ser- 
ventur.  Plures  enim  ex  his,  ut  supra  diximus,  sub  poena  nulli- 
tatis  obligant,  et  ideo  contingere  facile  posset,  ut  ex  earum  Igno- 
rantia  vel  inobservantia,  fideles  adscripti  priventur,  absque  eorum 
culpa,  participatione  indulgentiarum. 

ARTICULUS    II. 

ERECTIO  CANONICA  CONFRATERNITATUM. 

1667.  Ut  Confraternitas,  Congregatio,  pia  Unio  etc.  frui  pos- 
sinl  indulgentiis,  necessario  requiritur  ul  sint  canonice  erectae. 
Requintur  scilicet  interventus  ecclesiasticae  auctoritatis ,  ut  judi- 
cet  de  institutionis  bonitate,  ut  eam  approbet,  ut  ei  tribuat  chara- 
cterem  Confralernitatis  vel  plae  Associationis,  ut  ei  conferat  juri- 


8:24  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

(licam  persojialitatem.  Hinc  esl,  quod  in  documenlis  Apostolicae 
Sedis,  dum  agitur  de  piis  Sodalitatibus,  erectio  canonica  semper 
absolule  praescribitur  vel  supponilur  tamquam  conditio  omnino 
necessaria  ad  lucrandas  indulgentias.  Sufficit  super  re  conferre 
Bullam  Clementis  VIII,  Quaecumque,  ubi  §  3  de  Archiconfraternita- 
tibus  et  Congregationibus  iegitur :  « ...  in  singulis  civilatibus,  oppi- 
dis,  vel  iocis,  unam  etiam  Confraternitatem  et  Congregationem  dum- 
taxat,  quae  Apostolica  vel  Ordinaria  auctoritate  prius  erecta... 
sibi  adjungere  et  aggregare  possint  ».  Sacra  etiam  Congregatio 
Indulgentiarum  pluries  declaravit  necessitatem  canonicae  erectio- 
nis  his  vel  simihbus  verbis:  fc  Dummodo  Sodatitates  sint  ca- 
nonice  erectae...  >)  (Decr.  25  Jan.  1842,  et  12  Maji  1843.  N.  298 
et  320). 

Celerum  haec  veritas  clarius  apparebit  ex  dicendis,  praeser- 
lim  cum  sermo  erit  de  aggregatione  Confraternitatum  ahcui  Archi- 
confraternitati  ejusdem  nominis  et  instituti  ob  fmem  fruendi  in- 
dulgentiis,  quae  sunt  propriae  ejusdem  Archiconfraternitatis.  Vide- 
bimus  enim,  aggregationem  fieri  nequaquam  posse,  nisi  Confrater- 
nitas  ab  ecclesiastica  auctoritate  fuerit  prius  canonice  erecta. 

1668.  Ex  expositis  facile  colligitur  quid  sit  erectio  canonica 
Confraternitatis  laicalis:  Est  actus  legitimae  auctoritatis  eccle- 
siasticae,  quo  Confraternitas  in  suo  esse  jmidico  constituitur , 
ita  ut  in  Ecclesia  personalitatem  moralem  acquirat,  ac  ecclesia- 
stica  et  religiosa  evadat. 

Generalius  definiri  potest:  Actus  legitimae  auctoritatis  eccle- 
siaslicae,  quo  Confraternitas  vel  pia  Sodalitas  quaelibet  in  foro  ec- 
clesiastico  primum  in  suo  esse  constituitur. 

1669.  Ex  eo  quod  Sodalitas  quaelibet,  ut  indulgentiis  gau- 
deat,  debeat  esse  canonice  erecta,  opponere  quis  posset,  dari  vel 
dari  posse  Sodahtates  seu  pias  Uniones  indulgenliis  ditatas,  quam- 
vis  formali  erectione  careant,  ecclesiastica  tantummodo  a.pproba- 
tione  munitas.  —  Uespondetur,  id  verum  esse  ex  speciali  gratia  S. 
Sedis,  quae  de  religione  promovenda  ac  fidelium  salute  semper 
sollicita,  coeiestium  thesaurorum  concessione  filios  suos  allicit  et 
excitat  ad  quaelibet  opera  bona  exercenda.  Al  verum  est  etiam, 
hujusmodi  Sodalitates,  quoadusque  non  fuerint  canonice  erectae, 
haud  posse  Archiconfraternitatibus  aggregari,  nec  proinde  gaudere 
privilegiis  et  indulgenliis,  quibus  eaedem  Archiconfraternitales  vel 
Gongregationes  primariae  sunt  ditatae. 


m 


CAP.    IV.    DE    OONIRATERNITATIBUS    IN    GENERE.  825 

§1. 

JUS  EPISCOPI  ERIGENDI  CONFRATERNITATES. 

1670.  Ad  Episcopuin  jure  ordinario  spectat  erigere  in  sua 
dioecesi  Confraternitates.  Sacra  enini  Rituum  Congregatio  sub  die 
7  Octobris  1617  declaravit:  Nemini  licere,  inconsullo  Episcopo, 
in  sua  dioecesi  erigere  et  creare  de  novo  Confraternitales,  et 
earum  statuta  confirmare,  quae  omnia  privative  quoad  alios 
ad  Episcopum  tantum  pertinent  in  sua  dioecesi  (Gardellini,  N. 
548;  Decr.  auth.  N.  420). 

Aliquae  tamen  excipiendae  sunt  Confraternitates,  quarum  ere- 
ctiones  ex  privilegio  Apostolico  reservatae  sunt  privative  quibus- 
dam  Ordinibus  regularibus,  ut  postea  dicemus. 

1671.  Si  erectio  Confraternitatum  in  ecclesia  cathedrali  fiat, 
requiritur  Capituli  consensus,  ut  censuit  S.  Congregatio  particula- 
ris  in  Alben.  Sacrorum  Rituum  sub  die  19  Sept.  1710  (P.  Theod. 
a  Sp.  S.  part.  II,  pag.  118). 

1672.  Confraternitatis  erectio,  solius  Ordinarii  auctoritate  fa- 
cta,  canonica  dicenda  est,  et  Apostolica  confirmatione  non  indiget 
(Decr.  28  Aug.  1752.  N.  195). 

1673.  ViCARius  Gkneralis,  absque  speciali  delegatione  Episcopi 

a)  Non  polest  auctoritate  ordinaria  erigere  Confraternitates. 

b)  Non  potest  valide  concedere  htteras  testimoniales  ac  con- 
sensum  requisitum  a  Clemente  VIII  pro  aggregatione  Confrater- 
nitatum. 

c)  Nec  potest  approbare  statuta  ipsarum  Confraternitatum 
(Decr.  18  Aug.  1868.  N.  420). 

d)  Imo  «  cum  Episcopus  obtinuerit  facultatem  a  Sede  Apo- 
stolica  erigendi  Confraternitates  cum  respectivis  indulgentiis,  Vi- 
carius  Generalis  non  potest  id  praestare,  nisi  Episcopo  subdele- 
gandi  potestas  in  Apostolico  imlulto  concessa  fue^nt,  suumque 
Vicarium  Generalem  subdelegaverit  w  (Decr.  eod.  ad  1™). 

1674.  Dubitatum  est  etiam : 

l''  An  expediat  Vicariis  Generalibus  concedere  facultatem,  qua 
possint  vahde  consensum  dare  pro  erectionibus  Confraternitatum 
SSmi  Rosarii  peragendis  a  iMagistro  Generah  Ordinis  Praedicatorum? 

Et  qualenus  negative: 


8:20  PARS   III.    DK    INDULGKNTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

2°  An  Vicarii  Generales  possint  valide  dare  consensum  pro 
erectionibus  Confraternitatum  SSmi  Rosarii  ex  speciali  Episcopi 
delegatione? 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  ad  proposita  dubia  respondit: 

Ad  l""  Non  expedire. 

Ad  2^^  Affinnalive  y  facla  mentione  specialis  delegationis 
(Decr.  2  Aug.    1888.  Cf.  Nouv.  Rev.   Theol.  tom.   XX,  pag.  469). 

1675.  Supposita  autem  speciali  Episcopi  delegatione,  Vica-" 
rius  Generalis  potest  praefata  peragere,  ut  colligitur  ex  exordio 
tum  Decreti  18  Augusti  1868,  tum  alterius  Decreli  de  die  23  Nov. 
1878,  et  confirmatur  ex   dicendis  (Decr.  auth.  N.    420    et  438). 

Sed  advertendum,  Vicarium  Generalem  ab  Episcopo  specia- 
liter  delegatum  sive  ad  erigendam  Confraternitalem,  sive  ad  ap- 
probanda  vel  moderanda  statuta,  vel  eliam  ad  concedendas  litte- 
ras  aggregationis  dehere  in  respectivis  documentis  expressam 
mentionem  facere  de  speciali  delegatione  ab  Episcopo  ei  facta, 
ut  eruitur  ex  Decreto  superiori  numero  relato,  ad  2™. 

1676.  Praedicta  delegatio  Vicario  Generali  fieri  potest  ab  Epi- 
scopo  tum  in  singulis  casibus,  lum  una  vice  pro  semper.  Quare 
Vicarius  Generalis  potest  Confraternitates  erigere,  quoties  Episco- 
pus  in  actu  delegationis  eum  deputaverit  non  solum  ad  generalia, 
sed  etiam  ad  specialia  negotia  expedienda.  Id  patet  ex  responso 
S.  Gongregationis  Indulgentiarum  ad  hoc  dubium : 

Decrevit  S.  Congregatio  Indulgeniiis  praeposita,  Vicarios 
Generales  specia/i  indigere  Episcopi  delegatione,  ut  rite  valeant 
Confraternitates  erigere.  Quaeritur,  utrum  necessaria  sit  haec 
specialis  delegatio,  quando  vigore  ipsarum  litterarum  Vicaria- 
tus,  ipsi  Vicarii  Generales  deputati  sunt  non  solum  ad  genera- 
lia,  sed  etiam  ad  specialia  loco  Episcopi  peragenda? 

S.  Congregatio,  die  16  Nov.  1888,  proposito  dubio  respondit: 
Negative,  dummodo  tamen  non  agatur  de  erectione  Confrater- 
nitaium  cum  respectivis  indulgentiis,  pro  qua  erectione  Episco- 
pus  speciali  indiget  Apostolico  rescripto  (Apud  Beringer,  tom.  II, 
pag.  9). 

1677.  Quando  dicimus  posse  Episcopum  ad  erigendas  Confra- 
ternitates  delegare  Vicarium  Generalem,  id  intelligendum  est  de 
Confraternitalibus,  quarum  erectio  jure  ordinario  ad  ipsum  spe- 
clat  Episcopum.  Si  enim  Episcopus  obtinuisset  a  S.  Sede  faculta- 
lem  erigendi   Confraternitales,  quarum   erectio  non  ipsi  Episcopo, 


GAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        827 

sed  alicui  Ordini  regulari  de  jure  conipelit,  ipse  minime  posset 
subdelegare  ad  erectionem  Vicarium  Generalem,  nisi  in  Aposto- 
lico  indulto  id  concessum  reperiatur  (Cf.  Decr.  aut/i.  N.  321  et 
420  ad  1"",  nec  non  Decr.  16  Nov.  1888  supra  n.  1G7()  relatuni). 

1678.  Summus  Pontifex  Pius  IX  benignc  impertire  dignatus 
est  sANATiONEM  erectionum  Confraternitatum,  et  approbationum 
stalutorum  a  Vicariis  Generalibus  usque  ad  totum  currentem  diem 
18  Augusti  \d>^^^  factarum,  nec  non  aggregalionum,  quae  cum  lit- 
teris  testimonialibus  et  consensu  Vicariorum  Generalium  locum 
hucusque  habuerunt  (Decr.  auth.  N.  420). 

1679.  Quoad  Vicarium  Capitularem  S.  Congregatio  Indulgen- 
tiarum  inlerrogata,  an  ipse  possit  memorala  acta  peragere,  respon- 
dit:  «  Vicarius  Capitularis  se  abstineat>^,  videlicet,  se  abslineat 
ab  erigendis  Confraternilatibus,  a  concedendis  litteris  testimoniali- 
bus  et  consensu  requisito  a  Clemente  VIII  pro  aggregatione  Con- 
fraternilatum,  et  ab  approbandis  stalutis  Confraternitatum  (Decr.  23 
Nov.  1878.  N.  438.  Cf.  etiam  Acta  S.  Sed.  vol.  XI,  pag.  353  et  seq.). 

§  II. 

JUS  ERIGENDI  QUASDAM  CONFRATERNITATES  IN  ALIQUIBUS 
ORDINIBUS  REGULARIBUS. 

1680.  Licet  jure  ordinario  ad  Episcopum  pertineat  erigere 
in  sua  dioecesi  Confraternitates,  tamen  ex  his  nonnullae  excipien- 
dae  sunt,  quarum  erectiones,  ut  supra  n.  1670  innuimus,  ex  pri- 
vilegio  Apostolico  reservatae  sunt  privative  quibusdam  Ordinibus 
Religiosis,  a  quibus  ipsae  repetunt  existentiam.  Sic  ex.  gr.  facul- 
tas  erigendi  Confraternitates 

a)  SS.  Rosarii  concessa  est  Ordini  Praedicatorum; 

b)  Scapularis  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  Ordini  Carme- 
litarum ; 

c)  Scapularis  B.  M.  V.  septem  Dolorum,  Ordini  Servorum; 

d)  Scapularis  B.  M.  V.  de  Mercede,  Ordini  Mercedariorum ; 

e)  Scapularis  SS.  Trinitatis,  Ordini  ejusdem  nominis; 

f)  Cincturatorum,  Ordini  S.  Augustini ; 

g)  Chordigerorum,  Ordini  Minorum  Conventualium,  et  ubi 
Minores  Conventuales  non  existunt,  jus  competit  Ordini  Minorum 
de  Observantia. 


828  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1681.  Omissis  Confraternitatibus  Cincturatorum  et  Chordige- 
rorum,  de  quibus  nuUa  movetur  quaestio,  quaedam  notanda  sunt 
reiate  ad  erectionem  ceterarum  Confraternitalum,  quas  modo  cita- 
vimus,  excepta  iila  B.  Mariae  Virginis  de  Mercede.  cujus  non  fil 
mentio  in  Decreto  quod  postea  afferemus. 

Cum  S.  Congregatio  Indulgentiarum  declarasset  per  Decretum 
diei  19  Augusti  1747,  approbatum  et  confirmatum  sub  die  26 
praedicti  mensis  a  Benedicto  PP.  XIV,  Sodalitates  SS.  Rosarii 
erectas  inscio  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatoi^um,  indul- 
gentiis  in  Brevi  Apostolico  expressis  non  gaudere,  tamen  plures 
Episcopi  in  propriis  dioecesibus  Sodalitates  instituebant  sub  titulo 
SS.  Rosarii  vigore  Apostolicarum  facultatum,  quae  ab  ipsis  impe- 
trabantur  in  genere,  erigendi  nempe  Sodalitates  cujuscumque  ti- 
tuli  et  invocationis.  Ilaque  Rmus  P.  Magister  Generalis  ejusdem 
Ordinis  Praedicatorum  eidem  S.  Congregationi  sequens  dubium 
solvendum  proposuit: 

Utrum  absque  expressa  mentione  derogationis  privilegii 
Ordini  praefato  concessi,  et  sola  vi  generalis  communicationis 
indulgentiarum  Archiconfraternitatum  Urbis,  tributae  Confra- 
teyiiitatibus ,  quae  in  aliqua  dioecesi  sub  iisdem  titulis  ab  Or- 
dinario  eriguntur,  etiam  Societates  sub  titulo  SS.  Rosarii,  inscio 
Magistro  Ordinis  Praedicatorum  institutae,  indulgentiis  huic 
Societati  elargitis  frui  possint  et  valeant? 

Emi  Patres,  die  29  Februarii  1864,  responderunt: 

Provisum  per  responsum  ab  hac  Sacra  Congregatione  die  19 
Augusti  1747,  confirmatum  a  Benedicto  XIV  die  26  praedicti  men- 
sis,  facto  verbo  cum  SSmo.  Pius  IX,  die  11  Aprilis  ejusdem  anni, 
votum  EE.  PP.  benigne  confirmavit  (Decr.  auth.  N.  165  et  40o). 

1682.  Ergo  Episcopi,  virtute  Brevis  Apostohci  in  genere  im- 
petrati  erigendi  Sodalilates  cujuscumque  tituli  et  invocationis,  ne- 
queunt  erigere,  inconsulto  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatorum 
Confraternitales  SS.  Rosarii  absque  expressa  mentione  derogatio- 
nis  privilegii  ejusdem  Ordinis;  et  si  erigunt,  Confraternitates  ita 
erectae  indulgentiis  minime  gaudent.  Quinimo  laudatus  Pontifex 
Benedictus  XIV,  ut  quaevis  abusus  vel  perturbationis  occasio  re- 
moveatur,  expresse  mandavit,  quod  in  posterum  non  aliter  Con- 
fraternitates  SS.  Rosarii  erigantur,  nisi  requisitis  p7ius  et  obten- 
tis  a  Magistro  Generali  praefati  Ordinis  Praedicatorum  litteris  fa- 
cultativis,  nempe   diplomate   ereclionis,   ea   tamen   lege  ut  ipsae 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  829 

litterae  nonnisi  de  consensa  Ordinarii,  servatisque  reliquis  omni- 
bus  in  hujusniodi  erectionibus  ex  Apostolicis  Constitutionibus  ser- 
vandis  ac  servari  solitis,  executioni  mandentur  (Decr.  auth. 
N.  165). 

1683.  Praefatum  privilegium  Magistro  Generali  Ordinis  Prae- 
dicatorum  a  S.  Sede  concessum  pro  exclusiva  erectione  Confra- 
ternitatum  SS.  Rosarii,  recentiori  tempore  extensum  est  etiam  ad 
Superiores  Generales  Ordinis  SS.  Trinitatis,  B.  M.  V.  de  Monte 
Carmelo,  et  B.  M.  V.  septem  Dolorum  pro  ereclione  privativa 
Confraternitatum  respectivarum.  Quia  in  Decreto  super  re  edito 
multa  scilu  utilia  continentur,  illud,  licet  satis  longum,  per  exten- 
sum  damus  prout  prostat  penes  Acta  S.  Sedis,  vol.  XX,  pag.  253. 

DECRETUM 

De  extensione  Declarationis  editae  sub  die  19  Augusti  1747  pro  Con- 
fraternitate  SSmi  Eosarii  ad  Confraternitates  SSmae  Trinitatis,  B.  Mariae 
Virginis  a  Monte  Carmelo  et  a  septem  Doloribus. 

Piae  quaedam  Sodalitates  sicuti  a  regularibus  Ordinibus  suam  repe- 
tunt  existentiam,  ita  earumdem  erectio  jure  quodam  proprio  eisdem  Ordi- 
nibus  competit.  Inter  has  sunt  recensendae  Sodalitates  SSmae  Trinitatis, 
B.  Mariae  Virginis  a  Monte  Carmelo,  nec  non  a  septem  Doloribus,  quae 
a  respectivis  Ordinibus  regularibus  sunt  institutae  ac  proinde  ab  ipsis 
jure  ordinario  eriguntur.  Verum  experientia  compertum  est  Sodalitates 
supradictas,  insciis  omnino  supremis  Moderatoribus  eorum  Ordinum  ad 
quos  memoratae  Sodalitates  pertinent,  auctoritate  tantummodo  Episcopo- 
rum  saepenumero  erectas  reperiri,  eo  quod  plerumque,  cum  illis  vigore 
Litterarum  Apostolicarum  facultas  tribuatur  erigendi  in  genere  Sodalita- 
tes  cujuscumque  tituli  et  invocationis  cum  respectivis  indulgentiis,  prae- 
laudatas  quoque  Sodalitates  ipsi  erigunt  sola  vi  generalis  communicationis 
indulgentiarum  quae  sunt  propriae  Arcbisodalitatum  in  Urbe  existentium, 
quin  ulla  fiat  in  Apostolicis  litteris  expressa  derogatio  privilegiorum  prae- 
fatis  Ordinibus  quoad  erectionem  suarum  Sodalitatum  concessorum. 

Cum  vero  Sacra  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Eeliquiis  prae- 
posita  ad  praepediendos  abusus  et  confusiones  removendas  declarasset  per 
Decretum  diei  19  Augusti  1747,  approbatum  et  confirmatum  sub  die  26 
ejusdera  mensis  a  sa.  me.  Benedicto  Papa  XIV,  Sodalitates  a  SS.  Eosario 
erectas  inscio  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatorum  haud  subsistere, 
ideoquo  carere  omnino  indulgcntiis  ojusdcm  Sodalitatis  propriis,  Priores 
Generales  Ordinum  SSmae  Trinitatis,  Carmelitarum  et  Servorum  B.  Virgi- 
nis  cum  animadverterint  quoad  erectionem  suarum   Sodalitatuiii    ex    Apo- 


830  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS.         ^^ 

stolicae  Sedis  benig-nitate  sibi  commissam  eosdem  abusus  similesque  con- 
fusiones  irrepsisse,  quae  locum  jam  habebant  in  erectionibus  Sodalitiorum 
SSmi  Eosarii,  humiles  porrexerunt  preces  SSmo  Domino  Kostro  quatenus 
memoratam  declarationem  non  semel  editam  pro  Sodalitatibus  SSmi  Eo- 
sarii  benigne  pariter  extendere  dignaretur  ad  Sodalitates  SSmae  Trinitatis, 
B.  Mariae  Yirginis  a  Monte  Carmelo  et  a  septem  Doloribus;  ita  nempe 
ut  si  contingat  non  obtenta  prius  facultate  ab  eorumdem  Ordinum  supre- 
mis  Moderatoribus  praedictas  Sodalitates  constitui,  sub  quovis  praetextu 
cujuscumque  facultatis  specialis,  in  qua  nulla  fiat  expressa  derogatio  pri- 
vilegii  hac  super  re  dictis  Ordinibus  concessi,  Sodalitatum  erectio  nullius 
sit  roboris  adeoque  indulgentiis  minime  perfruatur. 

Quas  preces  SSmo  Domino  Xostro  Leoni  Papae  XIII  ab  infrascripto 
Secretario  in  Audientia  habita  sub  die  16  Julii  hujus  devolventis  anni  re- 
latas,  idem  Sanctissimus  peramanter  excepit,  ac  praevia  sanatione  omnium 
supradictarum  Sodalitatum,  insciis  Prioribus  Generalibus  memoratorum  Or- 
dinum,  hucusque  erectarum  quas  validas  esse  declaravit,  in  posterum 
voluit  ac  mandavit  ut,  ad  omne  dubium  romovendum  nec  non  abusus 
praecavendos,  non  aliter  praedictae  Confraternitates  seu  Sodalitates  eri- 
gantur,  nisi  requisitis  antea  et  obtentis  a  laudatorum  Ordinum  Superiori- 
bus  pro  tempore  existeutibus  litteris  facultativis  pro  earumdem  erectione, 
ita  tamen  ut  iidem  Priores  Generales  pro  hujusmodi  Confraternitatum, 
seu  Sodalitatum  erectionibus  consuetas  Litteras  Sacerdotibus  suorum  Or- 
dinum,  vel  ubi  eorum  Conventus  nou  existunt,  aliis  ecclesiasticis  viris,  sive 
regularibus,  sive  saecularibus,  etiam  Episcopis  bene  visis  expediant,  ipsae- 
qne  Litterae  nonnisi  de  consensu  Ordinariorum,  servatisque  reliquis  omni- 
bus  in  hujusmodi  erectionibus  ex  Apostolicis  Constitutionibus  servandis 
ac  servari  solitis,  executioni  mandentur.  Contrariis  quibuscumque  non  ob- 
stantibus. 

Datum  Eomae  ex  Secretaria  Sacrae  Congregationis  Indulgentiis  Sa- 
crisque  Eeliquiis  praepositae,  die  16  Julii  1887. 

Fr.  Tnoiiis  M.  Card.  Zigliaea,  Praef. 
Alexandeb  Episc.  Oensis,  Secret. 

1684.  In  relato  Decrelo  sequenlia  sunt  praecipue  notanda: 

1.  Ex  quo  memoratae  Sodalitates  a  respectivis  Ordinibus  re- 
■gularibus  suam  repetunt  existentiam,  earumdem  ^v ^cWo  jure  quo- 
dam  proprio  eisdem  Ordinibus  competil. 

2.  Verum  saepenumero  auctoritale  tantummodo  Episcoporum 
erigebantur,  insciis  omnino  supremis  Moderatoribus  eorum  Ordi- 
num,  ad  quos  praedictae  Sodalitates  pertinent. 


CAP.    IV.    DE   CONFRATKRNITATIBUS   IN    GENERE.  881 

3.  Priores  Generales  Ordinum  SS.  Trinilalis,  Carrnelilarum  et 
Servorum  B.  Virginis,  ad  removendos  abusus  et  confusiones,  quae 
exinde  proveniebant,  quaeque  locura  jam  habebant  in  erectionibus 
Sodalitiorum  SS.  Rosarii,  Summo  Ponlifici  supplicarunt,  qualenus 
memoratam  declarationem  (n.  1681)  non  semel  editam  pro  Soda- 
litalibus  SS.  Rosarii,  extendere  dignaretur  ad  Sodalitates  SS.  Tri- 
nitatis,  B.  Mariae  Virginis  a  Monte  Carmelo  et  a  septem  Doloribus. 

4.  Leo  PP.  Xlll,  pracuia  sanatione  omnium  'praediciarum 
Sodalitaium,  insciis  Prioribus  Generalibus  memoraiorum  Or- 
diimm,  hucusque  ereclarum,  quas  validas  esse  declaravii,  por- 
rectis  precibus  benigne  annuit. 

5.  Hinc  voluit,  ut  in  posterum  non  aliler  praedictae  Confra- 
ternitates  eriganlur,  nisi  requisiiis  antea  et  obtentis  a  laudato- 
rum  Ordinum  Superioribus  litieris  facultativis  pro  earumdem 
ereciione. 

6.  Tandem  mandavit,  ut  praefatae  litterae  nonnisi  de  con- 
sensu  Ordinariorum  executioni  mandeniur, 

§  HI. 

LOCA  MISSIONUM,  QUAE  A  S.  CONGREGATIONE  DE  PROPAGANDA  FIDE 
DEPENDENT,  NON  COMPREHENDUNTUR  IN  ALLATO  DECRETO. 

1685.  Post  edilum  allatum  Decretum,  a  nonnullis  dubitalum 
esl,  num  illud  loca  etiam  Missionum  respiceret,  in  quibus  plura 
rerum  adjuncta  prohibent,  quominus  quae  per  illud  praecipiun- 
lur,  commode  possint  executioni  mandari.  Quapropter  ad  omnem 
ambiguitatem  e  medio  tollendam  Summus  Pontifex  Leo  XIII  in  Au- 
dientia  diei  lo  Decembris  1888  declaravit,  S.  Congregationem  de 
Propaganda  Fide  eisdem  faculiaiibus  quoad  ereciionem  Confra- 
lerniiatum  a  S.  Sede  approbatarum  uti  prosequi  posse,  quas  ante 
promulgaiionem  praedicii  Decreii  die  16  Julii  1887  habebai.  Ha- 
bebat  aulem  ante  promulgationem  Decreti  aucloritatem  per  Sum- 
mos  Ponlifices  factam  tribuendi  Archiepiscopis,  Episcopis,  Vicariis 
et  Praefectis  Apostolicis,  aliisque  Missionum  Moderatoribus  ab  ea- 
dem  S.  Congregaiione  dependeniibus,  facultatem  erigendi  in  locis 
sibi  subjectis  quascumque  pias  Sodalitates  a  S.  Sede  approbatas, 
iisque  adscribendi  utriusque  sexus  Christifidelcs,  ac  benedicendi 
coronas  et  scapularia  earumdem  Sodahlatum  propria,   cum  appli- 


83^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

catione  omnium  indulgentiarum,  quas  Summi  Ponlifices  praedictis 
Sodalilalibus,  coronis,  et  scapularibus  impertiti  sunt.  Has  igitur 
facultates  Moderatores  Missionum  adhuc  habent  et  exercere  pos- 
sunt.  Paucis  verbis :  loca  Missionum,  quae  a  S.  Congregatione 
de  Propaganda  Fide  dependent  non  comprehenduntur  in  prae- 
citato  Decreto  16  JiUii  1887. 

Quare  Moderatores  Missionum  Sacrae  Congregationi  Fidei 
Propagandae  suhjecti  facultates  ab  eadem  sibi  faciendas  quoad 
omnium  Confraternitatum  erectionem,  fidelium  in  easdem  aggre- 
gationem,  scapularium  benedictionem,  et  indulgentiarum  applica- 
tionem,  valide  et  licite  exercere  se  posse  sciant,  quin  a  quopiam 
cujusvis  regularis  Ordinis  Moderatore  veniam  aut  assensum 
expetere  aut  obtinere  antea  teneantur. 

1686.  Ne  autem  dubia  oriantur  quoad  Confraternitates  SS. 
Rosarii,  Summus  Pontifex  in  Audientia  diei  31  Martii  1889  ha- 
bita  a  Secretario  S.  Gongregationis  de  Propaganda  Fide,  jussit  ut 
per  eamdem  Sacram  Congregationem,  iwn  obstante  quavis  prae- 
via  S.  Sedis  proliibitione,  libera  facultas  tribui  possit  erigendi 
etiam  Confraternitates  SS.  Rosarii,  ita  tamen  ut  fideles  iis  ad- 
scripti  non  lucrentur  nisi  indulgentias  communiter  concessas 
omnibus  in  genere  Confraternitatibus-  canonice  erectis  (1). 


(1 )  Indulgentiae  communiter  concessae  omnibus  in  genere  Confraternitatibus 
canonice  erectis  habentur  in  volumine  Rescripta  authentica  pag.  3.  N.  5,  Decr. 
23  Febr.  171 1,  et  sunt  sequentes : 

Confratribus  et  consororibus  aiicujus  Confraternitatis  seu  Congregationis  vel 
Sodalitatis  conceduntur  in  perpetuum  sequentes  indulgentiae : 

I.  Indulgentia  plenaria  in  ingressu. 

II.  Indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis. 

III.  Indulgentia  plenaria  die  festo  principali. 

IV.  Indulgentia  septcm  annorum  et  totidem  quadragenarum  in  quatuor  aliis 
anni  festis  diebus  per  confratres  eligendis  et  ab  Ordinario  approbandis. 

cc  Quoties  vero  Missis  et  aliis  divinis  Offlciis  in  ecclesia  seu  capella  vel  ora- 
torio  hujusmodi  pro  tempore  celebrandis  et  recitandis,  seu  congregationibus  pu- 
blicis  vel  privatis  ejusdem  Confraternitatis  ubivis  faciendis  inlerfuerint,  aut  pau- 
peres  hospitio  susceperint,  vel  pacem  inter  inimicos  composuerint,  seu  componi 
fecerint  vel  procuraverint,  nec  non  etiam  qui  corpora  defunctorum  lam  confra- 
trum  et  consororum  hujusmodi,  quam  aliorum  ad  sepulturam  associaverint,  aut 
quascumquc  processioncs  de  liccnlia  Ordinarii  facicndas,  sanctissimumque  Eu- 
charistiae  Sacramentum  lam  in  processiohibus,  quam  cum  ad  infirmos  aut  alias 
ubicumque  et  quomodocumque  pro  tempore  deferatur,  comitati  fucrint,  vel  si 
impediti,  campanae  ad  id  signo  dalo,  scmel  Orationem  Dominicam  et  Salutatio- 


CAP.    IV.    DE    CONFRATEnNlTATinUS    IN    (.ENERE.  833 

Qnod  si  Moderalores  Missioniini  velinl,  iil  Imjnsniocli  ConlVa- 
ternilates  fruanlnr  etiam  peculiarlbus  iUis  indulgentiis,  quae  com- 
petunt  Conf raternitatibus  erectis  auctoritate  Magistri  Generalis 
Ordinis  Praedicatorum,  tunc  ad  eum  recursum  habeant  opor- 
tet  (Vid.  Lilt.  cirrnl.  Enii  Card.  Sinieoni  Praef.  S.  C.  de  Propag. 
Fid.  de  die  30  Jnnii  1889  apud  Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fid. 
pag.  191,  n.  460;  vel  Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XXI,  pag.  484- 
et  sqq.). 

1687.  Sunt  aliae  Sodalilates,  quaruni  erectio  conipelit  tum 
Episcopis,  tum,  praevio  eorumdem  consensn,  Superioribus  Ge- 
neralibus  quornmdam  Ordinum  seu  Congregationum  religiosarum, 
a  quibus  eaedem  Sodalitates  suam  habent  originem.  Ut  autem  in- 
dulgentiis  frui  possint,  oportet  ut  a  praedictis  Snperioribus  Gene- 
ralibus  aggregentnr  respectivis  Archisodalitatibus  Homae  existen- 
tibus,  prout  inferins  (n.  1699-1700)  dicetur. 

§  IV. 

CONFRATERNITATES  ERIGI  NEQUEUNT  IN  ECCLESIIS  MONIALIUM. 

1688.  Ad  removenda  plurima,  quae  exinde  oriri  possnnt  in- 
commoda,  laicorum  Confraternitates  erigi  et  institui  non  possunt 
in  ecclesiis  Monialiwn,  ut  demonstrant  Theodorus,  pag.  1:22  et 
Ferraris,  verb.  Confraternitas,  qui  super  re  plures  allegant  deci- 
siones  SS.  Congregationum.  Et  Joannes  Baptista  Bassi,  quaest.  III, 
n.  4,  ita  scribit:  «  In  ecclesiis  Sanctimonialium  Confraternitates  erigi 
non  debent.  Non  enim  expedit  aut  convenit,  ut  in  Monialium  ec- 
clesiis  sub  quovis  titulo  instiluantur  Sodahtia  laicornm,  ad  tollenda 
quamplurima,    quae  exinde  oriri  possunt  incommoda  et  tumultus 


nem  Angclicam  dixcrint  (aut  ctiam  quinquics  Orationcm  c(  Salulationem  eastlom 
pro  animabus  defunctorum  confratrum  et  coiisororum  hujusmodi  rccitaverint), 
aul  dcmum  aliqucm  ad  viam  siilutis  rcduxcrint,  ct  ignoranics  prncccpla  Dci  ct 
ca,  quac  ad  salutcm  sunt,  docuerint,  aut  quodcuuKjuc  aliud  pictatis  vcl  ch.iri- 
latis  opus  exercuei-int,  tolies  pro  quolibet  praedictorum  operum  exercitio  sexa- 
GiNTA  DiES  dc  injuuctis  cis,  scu  alias  quomodolibet  dcbitis  poenitcntiis  in  forma 
Kcclcsiac  consucta,  rclnxamus.  Dabilur  (luotpic  altai'c  privilrgiatain  pro  dcfun- 
clis  confralribus  cl  consororibus  scmcl  in  hcbdomada  ct  tota  Octa\a  mortuorum 
ad  soptcnnium  ».  Hodie  tamen  gratia  altaris  privilegiati  concedi  plcrumque  so- 
lcl  in  perpeluum. 

53 


834  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

ob  frequentiam  popnli  el  functiones  confratrum  in  detrimentum 
religiosae  Iranquillilatis  sponsarum  Deo  dicatarum.  Idcirco  S.  Congr. 
EE.  et  RR.,  ac  S.  Congr.  Conc.  non  solnm  vetant  novas  erectiones 
in  ecclesiis  Monialium,  sed  imo  praecipiunt,  ut  ereclae  toUantur, 
sive  transferantur  ». 

Res  confirmatur  ex  eo,  quod  easdem  Confraternitates  erigere 
non  expedit  in  ecclesiis  quasi  Religiosarum,  prout  patet  ex  re- 
sponso  ad  sequens  quaesitum  : 

In  Gallia  cum  minime-  existant  Religiosae  a  S.  Sede  approba- 
tae,  et  aliunde  plures  adsint  Communitates  quasi  Religiosarum, 
quae  scholas  dirigunt  et  congregationes  babent  puellarum  tam 
externarum  quam  alumnarum,  valde  utile  esset  Confralernitates 
erigere  in  earum  ecclesiis :  quaeritur,  an  possint  erigi  ? 

S.  Congregatio  resp.  Non  expedire  (Decr.  29  Febr.  18G4.  N. 
403  ad  4"^). 

Accedit  Rescriptum  S.  Congr.  Episc.  et  Reg.  ad  Episcopum 
Fulginatensem,  datum  sub  die  22  Aug.  1891,  in  quo  habetur  : 

Non  placet  S.  Congregationi,  ut  in  monasteriis  Monialium 
sub  quovis  titulo  instituantur  Confraternitates  laicorum,  ad  tol- 
lenda  quamplurima,  quae  exinde  oriri  possunt,  incommoda ; 
imo  praecipit  ut  erectae  tolkmtur ;  secus  transferantur  (Apud 
Beringer,  Supplement  a  la  1'"^  edition,  pag.  36). 

AETICULUS    III. 

MODI  VARII  OBTINENDI  INDULGENTIAS  PRO 
CONFRATERNITATIBUS. 

1689.  Erectio  canonica  per  se  non  sufQcit,  ut  Confralernilas 
indulgentiis  gaudeat.  Aliud  est  enim  actus  seu  Decretum  erectio- 
nis,  et  aliud  indulgentia  vel  concessio  indulgentiarum.  Ut  igitur 
Confraternitas  sive  Sodalitas  quaelibet  indulgentiis  frui  possit,  ne- 
cesse  est,  ut  hae  obtineanlur:  vel  1°  per  speciale  indultum  S.  Se- 
dis;  vel  2°  vi  dispositionis  generalis  ipsius  S.  Sedis;  vel  3^per 
aggregationem  Archiconfraternitati  ejusdem  nominis  et  instituli. 

1690.    I.  InDULGENTIAE  QUAE  OBTINENTUR    PER   SPECIALE  INDULTUM. 

Ilabenlur  indulgenliae  per  speciale  indultum,  quando  ipsa  Confra- 
ternitas  seu  Sodalitas  canonice  erecta,  postulat  directe  ab  Aposto- 
lica  Sede  indnlgentias.  In  supplici  libello  ad  Summum  Pontificem 


CAP.   IV.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  83a 

directo  indicari  possunt  praecipuae  indulgenliae,  quas  Sodalitas 
habere  desiderat,  et  consulitur  ut  praefata  Sodalitas  in  hujusmodi 
petitione  utalur  opera  proprii  Episcopi. 

1691.  Sed  advertendum,  quod  indulgentiae  quae  immediate  a 
S.  Sede  oblinerentur,  nullae  forent,  si  Gonfraternitas  jam  ahas  in- 
dulgentias  receperit  sive  per  aggregationern  alicui  Archiconfrater- 
nitati,  sive  per  erectionem  faclam  ab  aliquo  Superiore  Ordinis  re- 
hgiosi.  Item  Confralernitas,  de  qua  agitur,  obtentis  directe  a  S.  Sede 
indulgentiis,  non  potest  ampHus  Archiconfraternitali  aggregari,  quin 
illico  amittat  indulgentias  per  speciale  induUum  obtentas.  Hinc  est, 
quod  in  Brevibus,  quibus  Apostohca  Sedes  novis  Confraternitati- 
bus  praefalas  gratias  elargitur,  sequens  clausula  ordinarie  appo- 
nitur: 

Volumiis  autem,  quod,  si  alias  dicla  Confraternitas  alicui 
Archiconfraternitati  aggregata  jam  sit,  vel  in  posterum  aggre- 
getur,  vel  quavis  alia  ratione  uniatur,  aut  etiam  quomodolihet 
instituatur,  priores  et  quaevis  aliae  Litterae  Apostolicae  illi  nul- 
latenus  suffragentur,  sed  ex  tunc  eo  ipso  nullae  sint  (Cf.  Decr. 
auth.  N.  48  et  64). 

1692.  Per  speciale  indultum  etiam  Episcopi  solent  haud  raro 
obtinere  ab  Apostohca  Sede  facultatem  erigendi  Confraternitates 
cum  respectivis  indulgentiis.  Id  quidem  sufQcit  ut  Confraternitates 
sic  erectae  iisdem  indulgentiis  illico  perfruantur,  quin  oporteat  eas 
aggregare  Archiconfraternitatibus  sub  iisdem  tituhs  in  Alma  Urbe 
€xistentibus.  Verum  hodie  hujusmodi  potestas  Episcopis  cohata, 
pluribus  exceptionibus  limitatur,  ut  videbimus  infra  et  in  parte 
vidimus  sub  n.  1680-1683. 

1693.  Quamvis  Confraternilates,  quae  vi  indulti  Apostolici 
eriguntur  ab  Episcopis  atque  indulgentiis  ah  eisdem  ditantur,  par- 
ticipent  revera  indulgentias  et  privilegia,  quibus  in  Urbe  perfruun- 
tur  Archiconfraternitates  et  Confraternitates  ejusdem  invocationis 
et  instituti,  tamen  ipsae  non  gaudent  eadem  prorsus  honorum 
operum  et  orationum  communione,  qua  gaudent  Confraternita- 
tes  similes  a  Superioribus  regularibus  respective  erectae,  vel  ab 
Archiconfraternitatibus  ordinario  more  aggregatae.  Nam  cum 
illae,  tah  modo  erectae,  nullo  speciah  vinculo  conjungantur  cum 
ceteris  Sodahtatibus,  nequeunt  speciali  modo  participes  esse  earum 
precum  earumque  bonorum  operum  (Cf.  Decr.  22.  Aug.  1842. 
N.  308  ad  h^). 


830  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Insuper  certiim  est,  omnes  Confraternilates  ordinario  more 
aggregatas  Arcliiconfraternitalibus  ejusdem  nominis  et  inslituti 
gaudere  omnibus  indulgentiis  et  privilegiis,  quae  in  posterum  eis- 
dem  Archiconfralernitalibus  conceduntur.  (Cf.  Decr.  18  Junii  1742. 
N.  13o).  Hoc  autem  non  videtur  posse  affirmari  de  Confraternita- 
tibus  ex  Apostolico  indulto  ab  Episcopis  erectis  et  indulgentiis 
ditatis,  idque  ob  rationem  supra  allatam:  quia  videlicet  Sodalitates 
tali  modo  institutae,  nulio  speciali  vincuio  conjunguntur  cum  ce- 
teris  Sodalitatibus  rite  aggregalis. 

1694.  Poslremo  notamus,  erectiones  Confraternitatum  faclas 
ex  indulto  Apostolico  et  juxta  tenorem  illius  indulti,  non  ser- 
valo  modo  in  Bulla  Quaecumque  praescripto,  validas  esse,  quia 
illud  indultum  derogat  dictae  Bullae  (Decr.  5  Febr.  1841.  N. 
286  ad  3°^). 

1695.    II.    CONFRATERNITATES   QUAE  IPSO   FACTO   ERECTIONIS   INDUL- 

GENTHS  GAUDENT  VI  LEGis  GENERALis.  Nonnullae  suut  Confratemitates, 
quae  indulgentiis  gaudent  vi  legis  seu  dispositionis  generalis,  ita 
ut,  facta  earumdem  erectione,  illico  propriis  indulgentiis  fruantur. 
Hujusmodi  sunt : 

a)  Omnes  Confraternitates  SS.  Sacramenti.  Tales  enim 
Confraternilates,  ubique  terrarum  hactenus  Apostolica  vel  Ordinaria 
auctoritate  erectae  aut  posthac  erigendae,  gaudent  omnibus  privi- 
legiis,  indulgentiis,  facultalibus  et  gratiis  Archiconfraternilati  ejus- 
dem  SS.  Sacramenti  !n  ecclesia  S.  Mariae  supra  Minervam  Urbis 
existenti  concessis  et  concedendis,  absque  nova  aut  peculiari  con- 
cessione,  communicatione  et  sine  ulla  aggregatione  ad  praefa- 
tam  Archiconfraternitatem.  Aggregationes,  si  quae  fierent,  quan- 
tum  ad  communicationem  indulgentiarum,  essent  inutiles  (Decr. 
23  Apr.  1676.  N.  13;  22  Apr.  1732.  N.  192;  22  Aug.  1842. 
N.  308). 

b)  Confraternitates  Doctrinae  Christianae.  Pro  Confrater- 
nitatibus  Doctrinae  Christianae  sufficit,  ut  una  ex  his  in  dioecesi 
aggregata  sit  Archiconfraternitati  existenti  in  ecclesia  S.  Martini  de 
Urbe  (in  praesens  in  ecclesia  S.  Mariae  vulgo  del  Pianto)  ad  hoc, 
ut  cunctae  aliae  ab  Ordinario  loci  in  tota  dioecesi  erectae  seu  eri- 
gendae,  aggregatae  censeantur,  et  omnium  spiritualium  gratiarum 
et  indulgentiarum,  quibus  dicta  Archiconfraternitas  fruitur,  parti- 
cipes  sint  (Decr.  23  Martii  1711.  N.  35;  et  22  Augusti  1842. 
N.  308  ad  4°^). 


ii 


CAP.    IV.    DE    CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  837 

c)  His  addi  possent  aliquae  piae  Associationes  recentiores, 
qiiae  pariter  vi  dispositionis  generalis  quasdam  indulgentias  par- 
ticipant  ipso  faclo  institutionis,  licet  eis  desit  formalis  et  proprie 
dicta  erectio  canonica.  Tales  sunt: 

Sodalitates  contra  hlaspliemiam  et  imprecationes,  tempore 
Missionum  de  licentia  Onlinariorum  ubique  instituendae  (Ex  Au- 
dientia  SSmi,  die  ^O  Augusti  1840,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  I, 
pag.  323). 

Sodalilates  in  honorem  Immaculatae  Virginis  Mariae,  et 
S.  Aloysii  Gonzagae,  ad  colloqiiia  et  jocos  inhonestos  extirpan- 
dos,  quae  erigi  possunt  ubique  locorum  a  quovis  Sacerdote  sive 
saeculari  sive  regulari,  annuentibus  locorum  Ordinariis  (Rx  Au- 
dientia  SSmi,  die  7  Sept.  1865;  Acta  S.  Sed.  vol  I,  pag.  321). 

d)  Item  quaedam  Confraternitates,  quae  ex  privilegio  Apo- 
slolico  eriguntur,  privative  quoad  alios,  a  Superioribus  Genera- 
LiBus  quorumdam  Ordinum  regularium,  fruuntur  indulgentiis  vi 
dispositionis  generalis,  id  est  ipso  facto  erectionis :  nempe,  prae- 
fati  Superiores  Generales  vi  facultatis  ipsis  a  S.  Sede  concessae, 
per  ipsam  Confraternitatis  erectionem  rite  et  canonice  factam, 
communicant  privilegia  et  indulgentias,  quae  respectivae  Confraler- 
nitati  sunt  propriae,  quin  aggregatio  alicui  Archiconfraternitati  lo- 
cum  habeat.  Tales  sunt  Confraternitates  SS.  Trinitatis,  B.  Mariae 
Virginis  de  Mercede  Redemptionis  caplivorum,  de  Monte  Carmelo, 
septem  Dolorum,  SS.  Rosarii.  At  sub  nullitatis  poena  observare 
tenentur  praescriptiones,  quas  inferius  afferemus. 

1696.  III.  Indulgentiae  quae  habentur  per  aggregationem 
Archiconfraternitatl  Saepius,  ut  Confraternitates  indulgentiis  per- 
frui  possint,  oporlet  ut  aggregentur  alicui  Archiconfraternitati 
ejusdem  nominis  et  instituti,  quae  privilegio  aggregandi  gau- 
deat.  Ideo  enim  S,  Sedes  nonnullas  Confraternitates  ad  gradum 
Congregationum  centralium,  sive  Primariarum,  seu  Archiconfrater- 
nilalum  cum  privilegio  communicandi  indulgentias  sibi  concessas 
evexit,  ut  per  aggregationem,  incorporalionem  seu  affiliationem 
aliarum  Confraternitatum  erigendarum  facilior  redderetur  consecu- 
tio  indulgentiarum,  quin  necesse  sit  ad  ipsam  S.  Sedem  directe 
recurrere. 

1697.  Privilegium  sibi  aggregandi  per  totum  Orbem  Confra- 
ternilates  ordinarie  conceditur  tantum  Archiconfraternitatibus 
Atmae  Urbis.    Ceterae   enim  Archiconfraternitates   extra   Uomam 


838  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

habere  solent  aggregandi  facultatem  limitibus  circumscriptam,  puta 
intra  dioecesim,  regnum,  sive  statum,  ita  ut  invalida  quoque  es- 
set  inscriptio  personarum  extra  definitos  limites  commorantium 
(Decr.  ^29  Febr.  1864.  N.  403  ad  1"^). 

1698.  Diximus  ordinarie,  quia  non  desunt  exceptiones.  Ar- 
chiconfraternitas  ex.  gr.  sanctae  Mariae  Angelorum  in  insigni 
Basilica  cognomine  apud  Assisium  canonice  instituta,  jus  habet 
aggregandi  Sodahtates  ejusdem  invocationis  et  instituti  ubique  lo- 
corum  exislentes  (Breve  Pii  PP.  IX  de  die  11  Aug.  187G). 

Idem  dicendum  de  Archiconfraternitate  sanctissimi  et  imma- 
culati  Cordis  B.  M.  V.  pro  conversione  peccatorum,  existente  Pa- 
risiis  in  ecclesia  SS.  Virginis  Mariae  de  Victoriis  (Notre-Dame  des 
VictoiresJ.  (Breve  Gregorii  PP.  XVI  de  die  24  Apr.  1838). 

Unde  ex  Secretaria  Brevium  sequens  declaratio  die  5  JuUi 
1881  prodiit:  Nisi  agatur  de  Confraternitatibus  in  insignibus  San- 
ctuariis  erectis,  non  solet  concedi  titulus  Archiconfraternitatis  cum 
facultate  aggregandi  extra  dioecesim,  vel  provinciam  ecclesiasticam 
si  Sodahtium  reperiatur  institutum  in  dioecesi  Melropohtani  (Col- 
lectanea  S.  C.  de  Prop.  Fide,  pag.  189,  N.  463).  Ove  non  si  tratti 
di  Confraternite  erette  in  insigni  Santuaini,  non  suole  conce- 
dersi  il  titolo  di  Arciconfraternita  colla  facolta  di  aggregare 
fuori  della  diocesi,  o  della  provincia  ecelesiastica  se  il  Sodali- 
zio  si  trova  istituito  nella  diocesi  del  Metropolitano. 

1699.  Sunt  quaedam  Sodahlates,  quarum  erectio  canonica  fieri 
potest,  ut  obiter  notavimus  sub  n.  1687,  tum  ab  Episcopis,  tum, 
praevio  Episcoporum  consensu,  a  Superioribus  Generahbus  quo- 
rumdam  Ordinum  seu  Congregationum  rehgiosarum,  a  quibus  eae- 
dem  Sodahtates  suam  repetunt  originem.  Ante  annum  1887  hujus- 
modi  piae  Societates  passim  a  locorum  Ordinariis  non  solum  erige- 
bantur,  sed  etiam  ex  speciah  induUo  Apostolicae  Sedis  indulgenhis 
ditabantur,  quibus  in  Urbe  fruuntur  respectivae  Archiconfraternita- 
tes  seu  Congregationes  primariae,  quin  tamen  ulla  exhiheretur 
petitio  aggregationis  Superioribus  Generalibus.  ' 

Considerantes  laudali  Superiores  Sodalitates  tah  modo  erectas 
nullo  inter  se  vinculo  conjungi  cum  Sodalitatibus  primariis,  quae 
ab  Apostohca  Sede  uti  centra  aliarum  fuerunt  constitutae;  consi- 
derantes  in  earumdem  Sodahtatum  bonum  minime  vergere  ob  de- 
fectum  unitatis  quoad  directionem,  et  uniformitatis  quoad  pios 
iisus,  preces  porrexerunt  Summo  Pontifici,  quatenus  decernere  di- 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBIS   IN    GENERE.  839 

gnareUir,  ut  in  poslerum  praedictae  Sodalilates  frui  luillimotle  pos- 
sint  indulgentiis,  gratiis  et  privilegiis  Arcliisodalitatibus  Romanis  a 
S.  Sede  concessis,  nisi  fuerint  eisdem  Archisodalilatibus,  prac- 
vio  Episcoporum  consensu,  aggregatae  per  litteras  patentales  ab 
iisdem  Superioribus  Generalibus  respective  expediendas.  Quibus 
precibus  Summiis  Pontifex  Leo  XIII  benigne  annuit,  ceu  constat 
ex  rescriptis  mox  citandis. 

1700.  Confraternitates  seu  Sodalitates  de  quibus  loquimur 
sunt  sequentes : 

1.  Sodalitates  sub  titulo  Annuntiationis  B,  Mariae  Virginis, 
quae  ex  dictis  nequeunt  in  posterum  gaudere  indulgentiis  et  privi- 
legiis  eisdem  concessis,  nisi  a  Praeposito  Generali  Societatis  Jesu, 
praevio  Ordinariorum  consensu,  Congregationi  Primae  Primariae 
in  Collegio  Romano  existenti  aggregentur  (Rescr.  17  Sept.  1887 
apud  Act.  S.  Sed.  vol.  XX,  pag.  364). 

:2.  Sodalitates  Bonae  Mortis,  quae  pariter  nequeunt  frui  in- 
dulgentiis,  nisi  ab  eodem  Praeposito  Generali  S.  J.  Archisodalitati 
in  ecclesia  SS.  Nominis  Jesu  (vulgo  Chiesa  del  Gesit)  existenti 
fuerint  aggregatae  (Rescr.  eod.). 

3.  Sodalitates  sub  titulo  B.  Mariae  Virginis  a  Salute,  nec 
non  S.  Josephi  ejusdem  Sponsi  et  S.  Camilli  de  Lellis,  quae 
item,  ut  indulgentiis  gaudeant,  per  Praefectum  Generalem  Clerico- 
ram  Regularium  infirmis  Ministrantium,  obtento  prius  Revmorum 
Ordinariorum  consensu,  aggregandae  sunt  Archisodalitati  Romanae 
existenti  in  ecclesia  S.  Mariae  Magdalenae  poenitentis  (Rescr.  19 
Nov.  1887  apud  Act.  S.  Sed.  vol.  cit.  pag.  367). 

4.  Sodalitates  sub  titulo  et  invocatione  B.  Mariae  Virginis 
de  Perpetuo  Succursu  et  S.  Alphonsi  M.  de  Ligorio,  quae  ut 
indulgenliis  perfruanlur,  per  Superiorem  Generalem  et  Rectorem 
Majorem  Congregationis  SS.  Redemptoris  aggregandae  sunt  Archi- 
sodalitati  ejusdem  nominis  erectae  in  ecclesia  ad  S.  Alphonsum  in 
Urbe  (Rescr.  22  Febr.  1888,  loc.  cit.  pag.  479). 

o.  Sodalitates  sub  titulo  B.  Mariae  Virginis  in  coelum  as- 
sumptae,  ad  juvandas  animas  Purgatorii  igne  detentas,  quae  dein- 
ceps  non  amplius  poterunt  indulgentiis  et  privilegiis  potiri,  nisi 
a  Procuratore  Generali  Congregationis  SS.  Redemptoris,  obtentis 
prius  Ordinarii  loci  consensu  ejusque  litteris  lestimonialibus,  ag- 
gregatae  fuerint  Archisodalitati  ejusdem  titiili  in  ecclesia  S.  Mariae 
vulgo  de  Monterone  existenti  (Rescr.  18  Junii  1892,  apud  Nouv. 
Rev.   Theol.  tom.  XXIV,  pag.  483). 


840  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS    COETIBUS    CONCESSIS. 

1701.  Hic  adnotare  juvat  discrimen,  quod  intercedit  inter  De- 
cretum  U)  Julil  1887  (n.  1683)  et  Rescripta  nunc  citata.  In  De- 
crelo  statuitur,  favore  Ordinurn  regularium  respective,  jus  exclu- 
siviim  ERiGENDi  proprias  Confraternitates,  ita  ul  istae  non  aliter  in 
poslerum  erigi  possint,  nisi  requisitis  antea  et  obtentis  a  laudato- 
rum  Ordinum  Superioribus  litteris  facultativis  pro  earumdem  ere- 
ctione.  In  Rescriplis  vero  supra  citatis  non  jus  exclusivum  erigendi 
tribuitur  Superioribus,  ad  quod  nec  ipsa  Superiorum  petitio  exten- 
ditur,  nec  celeroquin  jus  bujusmodi  omnibus  competit,  sed  decer- 
nitur,  Confraternitates,  de  quibus  in  diclis  Rescriptis  sermo  est, 
non  posse  gaudere  privilegiis  et  indulgentiis  Archisodalitatibus  a 
Romanis  Ponlificibus  concessis,  nisi  praediclis  Archisodalitalibus 
per  Superiores  Ordinum  sive  Congregalionum  respective  fuerint 
aggregatae. 

Vi  igitur  Decreli,  Confraternitates  ibi  enuntiatae  SS.  Rosarii, 
SS.  Trinitatis,  R.  M.  Virginis  de  Monte  Carmelo  et  septem  Dolorum, 
ut  indulgentiis  frui  possint,  erigi  debent  privative  per  diploma  Su- 
periorum  Regukmum ;  vi  Rescriptorum,  Confraternitates  quae  ibi 
designantur,  etsi  ab  Ordinariis  locorum  canonice  erectae  sint,  de- 
bent  tamen,  ut  indulgentiis  gaudere  possinl,  Archisodalitatibus 
de  Urbe  per  respectivos  Superiores  Ordinum  sive  Congregatio- 
num  aggregari.  Decretum  respicit  erectionem;  Rescripta  aggre- 
gationem. 

1702.  Theodorus  a  Spirilu  Sancto,  circa  erectionem  Confrater- 
nitatum  ex  parte  Regularium  et  aggregationem  ex  parte  Archicon- 
fraternitatum,  haec  habet : 

Obsei^va,  Religiones,  Ordines  et  regularia  Instituta  non 
aggregandi  facultatem  habere,  sed  erigendi  et  instituendi  sae- 
cularium  Confraternitates  et  Congregationes.  Archiconfraterni- 
tates  econtra  et  Congregationes  diversorum  nominum  et  insti- 
tutorum  non  erigendi  et  instituendi,  sed  erectas  jam  et  institu- 
tas  aggregandi  (Part.  II,  pag.  128). 

1703.  Hujusmodi  doctrina  videri  posset  exceptionem  pali,  et 
non  deest  qui  ita  sentiat.  Nam  inter  reguiaria  Instituta  reperiuntur 
quaedam,  quae  revera  Confraternitates  suas  tantummodo  eriguni, 
ut  sunt  Trinitarii,  Dominicani,  CarmeHtae  et  Servitae ;  et  alia  in- 
veniuntur  Instituta,  quae  non  soluni  possunt  erigere,  sed  etiam 
jure  potiuntur  aggregandi,  ut  sunt  Societas  Jesu,  Clerici  Reguia- 
res  infirmis  Ministrantes  etc. 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        841 

Veruiii  si  res  penilius  perpeiulatur.  doctrina  P.  Theodori  in 
materia  indulgenliarum  peritissimi,  dici  debet  universaliler  vera. 
Nam  negari  nequit  quod  religiosa  Institula,  qualeims  sunl  reli- 
giosa  Jnstituta,  Confraternitales  quae  ab  eis  repetunt  existentiam, 
erigunt  dumtaxat :  aggregandi  enim  facultatem  solum  Archicon- 
fraternilates  seu  Congrcgationes  primariae  habent.  Quod  si  non- 
nulh  Ordinum  rehgiosorum  Superiores  jus  possident  aggregandi, 
hoc  eis  provcnit  ex  constitula  Archisodalitate,  quae  facultatem 
aggregamli,  ex  privilegio  Apostohco,  exercet  per  praefatos  Sape- 
riores  respective.  Sic  v.  gr.  Praepositus  Generahs  Societatis  Jesu 
jus  habet  erigendi  (servatis  servandis)  Congregationes  Marianas  et 
Congregationes  Bonae  Morlis,  easque  aggregandi  Congregationibus 
Primariis  Urbis.  .lam  vero,  praefatus  Praepositus  Generahs  ut  Su- 
perior  Ordinis  religiosi  erigit  memoratas  pias  Congregationes, 
quae  ab  eodem  Ordine  repelunt  originem ;  quatenus  vero  est  su- 
premus  Moderator  Congregationum  Primariarum  Urbis,  ipse 
AGOREGAT  et  commuuicat  privilegia  et  indulgentias.  Doclrina  ergo 
laudali  P.  Theodori  videtur  esse  universahler  vera,  quod  scilicet 
Religiones,  Ordines  etc.  non  aggregandi  facullatem  habent,  sed  eri- 
gendi  saecularium  Confraternilates  et  Congregationes. 

1704.  CoROLLARiuM.  Nonuullae  Confraternitates  vel  Congregatio- 
nes  ideo  elevantur,  ut  exphcavimus,  ad  gradum  Archiconfrater- 
nitatum  vel  Congregationum  centralium,  ut  per  aggregationem 
seu  incorporalionem  aliarum  Confraternitatum  sive  Congregationum 
erigendarum  ejusdem  respective  nominis  et  instituti,  facihor  eva- 
dat  consecutio  et  participatio  indulgentiarum,  quin  necesse  sit  ad 
Apostolicam  Sedem  recurrere.  Ex  quo  consequitur,  quod  illae  Con- 
fraternitates,  quae  ex  lege  ab  Ecclesia  statuta,  ipso  facto  erectio- 
nis  indulgentiis  gaudent,  exclusa  qualibet  aggregatione,  non  sunt 
nec  possunt  esse  verae  Archiconfraternitates  vel  Congregationes 
centrales,  nec  proinde  habent  ullam  Confraternitatem,  quae  sit  et 
censeri  debeat  caput  et  centrum  ceterarum.  Tales  sunt  Confra- 
lernitates  SS.  Trinitatis,  SS.  Rosarii,  de  Monte  Carmelo  et  septem 
Dolorum.  Omnes  et  singulae  Confraternitales  hujusmodi  habent 
existentiam  propriam  a  ceteris,  etiam  ejusdem  nominis,  indepen- 
dentem.  Fruunlur  privilegiis  et  indulgentiis  cuique  respective  pro- 
priae,  non  per  aggregationem,  sed,  ita  disponente  S.  Sede,  per 
ipsum  erectionis  factum. 

Ad  rem  ita  scribit  Passerinus:  Advertendum   vero   est,  quod 


84^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Confraternilates  SS.  Nominis  Dei  et  SS.  Rosarii,  quas  erigit  Ordo 
Praedicatorum,  non  sunt  Archiconfraternilales  quae  facultalem 
aggregandi  habeant.  Sic  in  istis  nullum  locum  liabel  communica- 
lio  indulgentiarum  per  aggregationem ;  sed  singulae  Confraterni- 
lates  legitime  erectae,  statim  cle  jure  et  aeque  principaliter,  et 
indepenilenter  a  quacumque  alia  simili  Confralernitate,  fruun- 
tur  indulgentiis  eis  per  Sedem  Apostolicain  concessis  aut  commu- 
nicatis  (Quaest.  103,  n.  819). 

1705.  Hinc  esl,  quod  Ordo  Praedicatorum  numquam  conces- 
sit,  ut  aliqua  Confraternitas  SS.  Rosarii  ad  gradum  Archiconfrater- 
nitatis  erigeretur,  hcet  de  re  non  defuerint  postulationes.  «  Sodali- 
tas  SS.  Rosarii,  ita  Rmus  P.  Andreas  Friihwirth,  Magisler  Generalis 
Ordinis  Praedicatorum,  scribebat  ad  quemdam  Episcopum  sub  die 
6  Juhi  1892,  in  ecclesia  N.  existens,  neque  haberi  potest,  neque 
dici  debet^  Archiconfralernitas,  quia  nullatenus  habet  jus  erigendi 
alias  Confraternitates  aut  aliis  Confraternitatibus  suas  indulgentias 
communicandi.  Imo  nec  Magister  Ordinis  hoc  jus  concedere 
valeret » . 

Praeterea  omnino  indecorum  esset  concedere  titulum  absque 
re,  quia,  ut  patet,  in  causam  vel  saltem  in  occasionem  erroris 
verteretur.  «  Unde  non  solum  Magister  Ordinis  postulationem 
tituli  Archiconfraternitatis  omnino  rejicit,  sed  injungit  ut  ti- 
tulus  jam  usujyatus  derelinqiiatur,  cum  in  Ecclesia  Dei  nullibi 
Archiconfraternitas  SS.  Rosarii  existat  »  (Analecta  Ord.  Praedic. 
ann.  H,  fasc.  1.  pag.  488  et  606). 

Infertur,  quod  nec  ipsa  Confraternitas  SS.  Rosarii  Romae  ere- 
cta  in  ecclesia  Ordinis  Praedicatorum  Minervitana,  est  vel  dici 
potest  Archiconfraternitas,  licet  interdum  in  nonnullis  documentis, 
etiam  a  S.  Sede  editis,  nominetur  Archiconfraternitas.  Hac  deno- 
minatione  ahquando  decoratur,  non  quasi  gaudeat  privilegio  sibi 
aggregandi  ahas  Confraternitates  ejusdem  instituti,  sed  tantum  ra- 
tione  Conventus  in  Ordine  Praedicatorum  principaHs,  cum  ibi  olim 
haberetur  habituahs  residentia  Rmi  Superioris  Generalis  Ordinis 
(Cf.  Acta  S.  Sedis...  pro  Societate  SS.  Rosarii,  vol.  l,  pag.  10,  n.  14). 

1706,  Quod  hic  affirmatur  a  Rmo  P.  Magistro  Generali  Or- 
dinis  Praedicatorum,  refertur  ad  Confraternitates  SS.  Rosarii,  qua- 
rum  erectio  ad  ipsum  pertinet.  Quia  si  sermo  sit  de  Confraterni- 
tatibus  in  genere,  datur  aliquando  casus  ut  aliqua  Confraternitas 
erigatur  in  Archiconfraternitatem  ad  honorem,  habeatque  proinde 


CAP.    IV.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  843 

titidum  sine  re.  Ut  unuin  alterunive  exeiupluin  afferamus,  anno 
1894  Sacrae  Congregationi  Rituuin  exposituin  fuit  dubium,  in  quo 
hujusmodi  elevatio  asseritur.  Dicitur  eiiim:  Pervetusta  Sodalilas 
S.  Mariae  a  Monte  Carmelo,  vulgo  delle  Gcdline  in  terra  Pagano- 
ruin  Nucerinae  dioeceseos,  ad  Archisodalitatis  dignitatem  anno 
1883  evecta  etc.  (Analecla  Ord.  Praed.  ann.  II,  pag.  GOo). 

Summus  Pontifex  Leo  XIII  evexit  in  Archisodalitatem  ad  ho- 
norem  Consociationem  sub  titulo  «  Operis  expiatorii  derelictis 
animabus  a  Purgalorio  liberandis »  canonice  erectam  in  paroe- 
cia  vulgo  La  Chapelle-Montligeon  dioeceseos  Sagiensis  fSeezJ. 
<{  Auctoritate  Apostolica  Nostra,  praesentium  vi,  memoratam 
Sodalitatem  in  Archisodaiitatem  ad  honorem  ciim  solitis  privi- 
legiis  perpetuum  in  modum  erigimus  atque  instituimus  (Anale- 
cla  ecclesiastica  ann.  I,  pag.  439). 

Ceterum  negari  nequit,  relate  ad  Confraternitates  non  paucos 
irrepsisse  abusus,  qui  confusionem  generant.  Nil  facilius  audire, 
quam  simplices  Confraternilates  titulo  Archiconfraternitalum  deno- 
minari  sine  ulla  prorsus  ratione  atque  intelligentia  rei,  quae  tam 
imperile  asseritur. 

ARTICULUS    lY. 

QUAEDAM  OBSERVATIONES  CIRCA  AGGREGATIONEM. 

1707.  Confraternitas,  quae  Archiconfraternitati  aggregatur,  seu 
quavis  aha  ratione  unitur,  amittit  indulgentias  (vid.  n.  1691)  si 
quas  antea  obtinuerat,  et  gaudel  indulgentiis  Archiconfraternitatis 
vi  clausulae  in  Brevi  apponi  solitae:  Si  dicta  Confrateimitas  ali- 
ciii  Archiconfraternitati  aggregata  jam  sit,  vel  in  posterum 
aggregetur,  seu  quavis  alia  ratione  uniatur,  vel  etiam  quomo- 
dolibet  instituatur,  priores  et  quaevis  aliae  Litterae  Apostolicae 
nullatenus  suffragentur,  sed  ex  tunc  eo  ipso  prorsus  nuUae  sint 
(Decr.  8  Maji  1713.  N.  48). 

1708.  Archiconfraternitates,  Superiores  cujuscumque  Ordinis 
sive  Inslituti,  ceterique  habentes  facultatem  communicandi  privi- 
legia,  non  possunt  privilegia  et  indidgentias  ampliare  et  limitare 
pro  suo  arbitrio  in  aggregationibus,  nisi  aliter  in  indultis  Aposto- 
licis  provideatur.   Insuper   aggregationes   non   ad  tempus,  sed  in 


844  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

perpetuum  faciendae  sunt  (Decr.  5  Martii    1748.   N.    171    ad    1"" 
et  2^^). 

1709.  Ad  obtinendam  aggregationem  requiritur  ex  parte 
Confraternitatis  aggregandae  postulatio  aggregationis,  quae  se- 
cum  habeat  litteras  teslimoniales  Episcopi,  qui  testetur  erectionem 
canonicam  jam  factam,  pietatem  et  christianae  charitatis  officia, 
quae  dicta  Confraternilas  exercere  cupit,  et  proprium  ipsius  Epi- 
scopi  consensum. 

1710.  Ex  parte  Archiconfraternitatis  aggregantis  observari 
debet  sub  nuUitatis  poena,  saltem  in  suhstantialibus,  modus  prae- 
scriptus  a  Gonstitutione  Quaecumque  Clementis  Vlll,  nempe  for- 
mula  determinata,  quae  saltem  quoad  substantiam  sit  conformis 
formulae  a  laudato  Pontifice  praescriptae,  quaeque  continere  debet 
praecipua  puncta  seu  capita,  quae  in  praefata  Constitutione  conti- 
nentur,  una  cum  variationibus  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  per  De- 
cretum  8  Januarii  1861  approbatis. 

1711.  IUud  est  maxime  notandum,  Archiconfraternitates  non 
posse  sibi  aggregare  nisi  Confraternitates  ejusdem  tituti  et  finis. 
Pluries  hoc  a  S.  Sede  declaratum  est  (Vid.  Decr.  auth.  N.  94)  et 
novissime  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  17  Julii  1891, 
confirmatum  per  infrascriptam  decisionem: 

In  ecclesia  Domus  professae  Societatis  Jesu  (Chiesa  del  Gesu) 
existit  Congregatio  Primaria,  quae  Bonae  Mortis  nuncupatur  sub 
invocatione  D.  N.  Jesu  Christi  in  cruce  morientis  ac  beatissimae 
Virginis  Mariae  perdolentis.  Finis  ejus  est:  disponere  fideles  per 
jugem  Passionis  Domini  memoriam  et  per  vitam  recte  christia- 
neque  institutam,  ad  mortem  quam  fehcissime  obeundam. 

Hujus  vero  Primariae  Congregationis  slatuta  generaUa  prae- 
scribunt  quaedam  pia  exercitia  in  communi  peragenda,  ita  ut  Soda- 
les  conveniant  in  ecclesiam  Congregationis  vel  singuhs  sextis  feriis 
aut  diebus  Dominicis,  vel  saltem  semel  aut  bis  in  mense,  et  in 
his  piis  coetibus  conciones  habeantur,  et  preces  una  simul  a  So- 
dalibus  fundantur. 

Cum  autem  Congregationum  Bonae  Mortis,  quae  per  diver- 
sas  Orbis  partes  eriguntur,  statuta  peculiaria  originalibus  statutis 
supra  recensiUs  sint  conformanda,  quantum  tempora  et  locorum 
adjuncta  suadebunt,  ideo  postulatum  est: 

I.  Ulrum  Primariae  aggregari  possit  Congregatio  Bonae  Mor- 
tis,  quae  sub  invocatione  tantum  sancti  Josephi  erigeretur^ 


le  Mor- 
omisso 

1 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  84o 

omnino  lilulo  D.  i\.  Jesu  Chrisli  in  cruce  morientis  et  B.  Vir- 
ginis  Mariae  perdolentis,  et  cujus  slatuto  nullam  habent  mentio- 
nem  de  piis  conventibus  atqne  exercitalionibus  supradictis  pro 
certis  cliebus,  et  lanlummodo  praescribunt,  ut  fundantur  preces 
pro  unoquoque  socio  cum  in  agoniam  devenerit,  ut  mortuos  So- 
dales  ad  sepulturam  comitentur  et  eleemosynae  colligantur  ad 
Missas  pro  sociis  defunctis  celebrandas:  talis  enim  Congregatio 
non  videretur  esse  ejusdem  nominis  et  instituti  ? 

II.  x\n  Episcopi  qui  gaudent  indulto  eis  concedente  facultatem 
erigendi  in  sua  dioecesi  Confraternitates  cum  indulgentiis,  quibus 
gaudent  Archiconfraternitates  ejusdem  nominis  et  inslituti  in  alma 
Urbe  existentes,  erigere  valeant  pias  Sodalitates,  uti  supra  expo- 
situm  est,  cum  indulgentiis  concessis  Primariae  Congregationi  Bo- 
nae  Mortis? 

Sacra  Congregatio  respondit: 

Ad  I.  Negative. 

Ad  II.  Negative  (Apud  Acta  S.  Sedis,  vol.  XXIV,  pag.  12o). 

1712.  Certum  est  ergo  Archiconfraternitates  seu  Primarias 
Congregationes  non  posse  sibi  aggregare  nisi  Confraternitates 
ejusdem  nominis  et  instituti,  ut  patet  ex  responso  ad  primum 
dubium. 

Certum  pariter  est,  Episcopos  vi  specialis  indulti  a  S.  Sede 
ohtenti,  posse  quidem  communicare  Confraternitatibus  ejusdem 
nominis  et  instituti  a  se  erectis  indulgentias  Archiconfraternitati- 
bus  respectivis  concessas;  non  autem  id  posse  pro  Confraternita- 
tibus,  quarum  nomen  et  institutum  sunt  diversa,  ut  patet  ex  re- 
sponso  ad  secundum  dubium. 

Quare  si  contingeret  aiiquam  Confraternitatem  aggregari  vel 
fuisse  aggregatam  Archiconfraternitati  diversi  tituli  et  instituti,  hu- 
jusmodi  Confraternitas  non  gauderet  indulgentiis,  quae  sunt  pro- 
priae  illius  Archiconfraternitatis  (Cf.  id.  Decr.  ad  3°"). 


84()  PARS   III.   DK   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 


ARTICULUS    Y. 

REGULAE  SERVANDAE  A  SUPERIORIBUS  GENERALIBUS  ORDI- 
NUM  PRO  ERECTIONIBUS,  ET  AB  ARCHICONFRATERNITA- 
TIBUS  PRO  AGGREGATIONIBUS. 

1713.  Juxla  Decretiim  Urbis  et  Orbis,  quod  incipit  Ad  Reli- 
gionis  de  die  8  Januarii  1861,  tum  Superiores  Ordlnum  pro  ere- 
clionibus,  tum  Archiconfraternitates  pro  aggregationibus  servare 
debent  sub  nuUitatis  poena,  saltem  in  substantialibus,  formulam 
supra  memoratam,  quae  conlinere  debet  praecipua  capita  seu  re- 
guias  Bullae  Quaecumque  Clementis  VIII  cum  variationibus  Pii 
PP.  IX  (Decr.  autb.  N.  388). 

Nos  hic  exponemus,  primo,  regulas  servandas  tam  a  Supe- 
rioribus  Ordinum  in  erectionibus,  quam  ab  Archiconfraternitatibus 
in  aggregationibus:  postea  relativas  formulas  transcribemus.  En 
igitur  praedictae  regulae,  prout  jacenl  in  Decreta  authentica  pag. 
463  et  seq. : 

1°  «  Quod  unica  tantum  Confraternitas  ejusdem  instituti  et 
generis  institui  et  aggregari  possit  in  ecclesiis  tam  Saecularium 
quam  Regularium. 

2^  Quod  id  fiat  de  consensu  Ordinarii  et  cum  LitteiHs  te- 
stimonialibus  ejusdem. 

3°  Quod  Confraternitati  institutae  vel  aggregatae  expresse 
et  in  specie  communicentur  privilegia  et  indulgentiae  Ordini 
instituenti  vel  aggreganti  nominatim  concessa,  non  vero  ea  qui- 
bus  per  privilegium  communicationis  gaudet. 

4°  Quod  statuta  Confraternitatum  examinentur  et  appro- 
bentur  ab  Ordinario  loci  et  ab  eodem  corrigi  possint. 

5°  Quod  gratiae  et  indulgentiae  Confraternitati  communi- 
catae  praevia  cognitione  Ordinarii  dumtaxat  promulgentur. 

6°  Quod  Confraternitas  eleemosynas  excipiat  et  eroget  juxta 
formam  per  Ordinarium  praesctibendam. 

7""  Quod  litterae  erectionis  et  aggregationis  gratis  omnino 
ac  nulla  prorsus  mercede  etiam  a  sponte  dantibus  sub  prae- 
textu  quoque  merae  eleemosynae  accepta  expediri  et  concedi 
possint,  et  solummodo  titulo  expensarum  pro  pergamena,  scri- 
ptura,  vel  impressionis  stipendio,  sigitlorum  expensis,  chordulis. 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        847 

cera,  Secretarii  Notariique  labore  vel  mercede  aliisque  omnibus, 
eam  quantitatem,  quae  non  excedat  summam  scutatorum  sex  mo- 
netae  Romanae  in  Italia,  et  extra  non  excedat  summam  libel- 
larum  vulgo  [rancs  triginta,  pro  singula  institutione  vel  aggre- 
gatione  vel  confirmatione  recipere  liceat. 

8"  Quod  singula  hic  mandata  et  expressa  in  omnibus  suis 
partibus  fideliter  observentur,  secus  institutiones  vel  aggrega- 
tiones  et  communicationes  privikgiorum  et  indulgentiarum  nul- 
lius  sint  roboris  et  momenti,  et  quilibet  Superiorum  atque  Of- 
ficialium  privationis  officiorum,  quae  obtinent  atque  inhabilita- 
tis  ad  illa  et  alia  in  posterum  obtinenda  poenam  eo  ipso  in- 
currant,  quae  ab  alio  quam  a  Romano  Pontifice  remitti  non 
possit  » . 

1714.  Ad  omnem  dubitationem  tollendam  super  validitate  in- 
stitulionum  seu  aggregationum,  de  quibus  agitur,  ob  defectum 
observantiae  Constitutionis  Quaecumque  Clementis  VHI,  Summus 
Pontifex  Pius  IX  benigne  sanavit  institutiones  et  aggregationes 
hucusque  factas,  in  quibus  aliquid  ex  praescriptis  in  dicta  Con- 
stitutione  desideretur  (Decr.  Urbis  et  Orbis  8  Jan.  1861.  N.  388). 

1715.  Idem  Pontifex  per  Decretum  S.  Congregationis  Indul- 
genliarum  diei  19  Octobris  186G,  enixe  postulantibus  nonnullis 
lum  Superioribus  Ordinum  regularium,  tum  Rectoribus  Archi- 
confraternilatum,  benigne  indulsit,  ul  praefata  capilum  expositio 
in  posterum  etiam  separatim  a  litteris  aggregationum  dari 
possit,  ita  tamen,  ut  simul  cum  praefatis  litteris  adnexa  omnino 
communicetur ,  et  in  eadem  formida  exprimatur  (Decr.  auth. 
N.  417). 

Videlicet:  quia  regulae  supra  expositae  debebant  esse  inser- 
lae  seu  transcriptae  in  ipsa  formula,  Pius  IX  benigne  concessit, 
ut  in  posterum  eliam  in  separato  folio  transcribi  vel  imprimi 
atque  dari  possint,  ea  tamen  conditione  adjecta,  ut  praedictae  re- 
gulae  eodem  tempore  communicentur,  quo  ipsum  diploma  seu  for- 
mula  erectionis  vel  aggregationis  expeditur,  et  quod  in  eadem 
formula  fiat  mentio  de  praefatis  regulis  ibi  adnexis. 

1716.  Diio  dnbia  S.  Congregationi  Indulgenliarum  proposita 
sunt  dirimenda,  quorum  primum  refertur  ad  secundam,  alterum 
ad  quintam  ex  adductis  regulis,  et  sunt  sequentia: 

I.  An  conditio  Clementinae  Constitulionis  Quaecumque  de 
consensu  Ordinarii  loci  et  de  lilteris  lestimonialibus,  servanda  in 


848  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

erectionibus  et  aggregationibns  Confraternitatuin,  accipienda  sit  ita, 
ut  duo  requirantur  aclus  dislincti,  consensus  nenipe  et  litlerae  te- 
stinioniales;  vel  polius  sufficiat  consensus  implicite  expressus  in 
litteris  teslimouialibus? 

II.  An  Summarium  Indnlgentiarum  quod  una  cum  diplomate 
datur  in  erectione  Confraternitatum,  jam  recognilum  et  approba- 
tum  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum,  nova  etiam  indigeal  reco- 
gnitione  Ordinarii  loci  ? 

S.  Congregalio  Cardinalium  die  5  Martii  1896  respondit: 

Ad  I.  Sufficere  Ordinarii  lilteras,  quibus  consensum  in  ere- 
ctionem  vel  aggregationem  Confraternitatum  significet  et  instituti 
pietatem  ac  religionem  commendet. 

Ad  II.  Negative.  —  Quas  resolutiones  approbavit  Summus 
Pontifex  in  Audientia  diei  20  Maji  1896. 

1717,  Modo  subnectimus  supra  memoratas  formulas,  quas  S. 
Congregatio  Indulgentiarum  publicavit  post  editum  Decretum  a  no- 
bis  jam  citatum  de  die  8  Januarii  1861,  eas  transcribendo  cum 
adnotationibus,  quas  ipsa  S.  Congregatio  eisdem  adjecit.  Praedictae 
formulae  jacent  apud  Decreta  aiithentica  Append.  XII,  pag.  465, 
et  Append.  XIII,  pag.  468. 

FORMULA  SERVANDA  SALTEM  IN  SUBSTANTIALIBUS  (1)  A  SUPERIORIBUS 
REGULARIBUS  ReLIGIONUM  ETC.  IN  ERIGENDIS  SEU  INSTITUENDIS 
CONFRATERNITATIBUS  AC  COMMUNICANDIS  INDULGENTIIS  ET  GRATIIS 
SPIRITUALIBUS,   QUAS   A    SeDE   ApOSTOLICA   OBTINUERUNT. 

N.  N.  Ordinis  N.  Generalis  (2). 

Religio  nostra  cum  inter  alia  privilegia,  quibus  a  Sede  Apo- 
stolica  decorata  est,  facultatem  habeat  saecularium  Confraternitates 
sub  invocatione  N.  erigendi,  eisque  spirituales  gratias,  privilegia  et 
indulgentias  communicandi,  in  hujusmodi  Confraternitatibus  insti- 
tuendis,  si  ad  Christifidelium  salutem  promovendam  expedire  ani- 


(1)  Dicitur  in  substantialibiis,  quatenus  non  sit  vctitum  addere  vel  immu- 
tare  ali(iua  in  eadem,  quae  subslantiam  non  afficiant.  Integrum  etiam  erit  imicui- 
que  Ordini,  Religioni,  Instituto  sive  originem  sive  naturam  sive  praestantiam 
proprii  Ordinis  indicare  et  alia,  quae  solent  in  hujusmodi  Litteris  exponi. 

(2)  Hic  exprimitur  persona  vel  qui  auctoritate  pollet  juxta  facuitates  et  pri- 
vilegia  uniuscujusque  Ordinis  etc. 


CAP.   IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS  IN   GENERE.  849 

madvertit,  liberalem  se  praebere  consuevit.  Nos  igitur,  qui  gene- 
ralem  tolius  Ordinis  nostri  curam  gerimus,  sperantes,  fore  ut  ex 
hac  spiritualium  gratiarum  participatione  Christifideles  ad  devotio- 
nem  et  pietatem  magis  excilentur,  auctoritate  Nobis  a  Summis  Pon- 
tificibus  concessa  Confraternitatem  N.  in  ecclesia  N.  loci  N.,  dioe- 
cesis  N.,  de  consensu  loci  Ordinarii,  qui  ejusdem  Confraternitatis 
institutum,  pietatem  ac  rehgionem  Litteris  patentibus  Nobis  nuper 
exhibitis  commendavit,  dummodo  tahs  aha  simihs  in  ipso  vel  aho 
ad  tria  mihiaria  propinquo  loco  hactenus  erecta  non  fuerit,  per 
praesentes  nostras  Litleras  erigimus  et  instituimus,  ihique  et  pro 
tempore  existentibus  utriusque  sexus  confralribus  elargimur  et 
communicamus  indulgentias,  privilegia  et  speciales  gratias  singil- 
latim  descriptas  in  elencho,  quem  rite  per  Ordinarium  loci  reco- 
gnitum  una  cum  his  Litteris  tradimus  dihgenter  asservandum  (1). 
Quibus  omnibus  indulgentiis  et  spirituahbus  gratiis  descriptis  Con- 
fraternitatem  ipsam  nunc  erectam  ejusque  confratres  potiri  et  gau- 
dere  posse  decernimus  juxta  ea,  quae  fel.  me.  Clemens  PP.  VIII 
in  Constitutione,  quae  incipit:  Quaecumqiie,  data  sub  die  7  De- 
cembris  1604  praescripsit,  et  variationes  a  SSmo  D.  N.  Pio  PP.  IX 
approbatas,  ut  ex  Decreto  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei 
8  Januarii  18G1,  et  cujus  Constitulionis  praecipua  capita  cum 
diclis  variationibus  subnectuntur  (2),  scihcet:  l""  Quod  unica  tan- 
tum  Confraternitas  ejusdem  instiluti  el  generis  institui  et  aggre- 
gari  possit  in  ecclesiis  tam  Saecularium  quam  Reguiarium.  2''  Quod 
id  fiat  de  consensu  Ordinarii  etc...  ut  supra  n.  1713.  Deinde  conclu- 


(I)  Potest  eiiam  inseri,  si  lubet,  elenchus.  In  utroque  tamen  casu  elcnchus 
jani  ab  Ordinario  loci  recognitus  continere  debet  distincte  et  expresse,  non  sub 
generalibus  verbis,  indulgentias,  gratias  etc,  quibus  Societas  aggregans  fruitur 
directe,  non  quibus  per  communicationem  et  extensioncm  gaudet. 

Ad  tollendam  tamen  omncm  dubitationem,  dum  per  Ordinarium  loci  dicitur 
recognosci  debere  elenchum,  intclligitur,  ut  si  semel  ab  Ordinario  loci,  ubi  aucto- 
ritas  praecipua  Ordinis,  Instituti,  Religionis  ctc,  quac  liabet  facultatem  erigcn- 
di  etc,  moratur,  recognitus  fuerit  elenchus,  non  indigeat  nova  rccognitione,  et 
tradi  possit  Societati  crigendae  ctc  ctiam  alibi,  cum  nccessariuin  sit,  ut  scmper 
idcm  sit  elenchus,  salvis  additionibus,  quae  ex  novis  conccssionibus  pariicr  re- 
cognoscendis  fieri  contingat. 

(2j  Si  lubet,  inscri  ctiam  potcst  intcgra  Constilutlo,  addcndo  in  finc  varia- 
tiones  a  SS.  D.  N.  approbatas.  Ccterum  vcl  inlegra  Conslitutio  vel  sallcm  indi- 
cala  hic  capita,  quac  substantiam  conlincnt,  cum  variationibus  pracdiclis  omnino 
inscrcnda  cst. 


8o0  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

dltar :  In  quorum  leslimonium  has  Litteras  fieri  et  per  Nostrum 
Secretarium  subscribi  et  publicari  mandavimus  sigilloque  officii 
nostri  muniri.  Datum  etc. 

FOR-AIULA  SERVANDA  IN  SUBSTANTIALIBUS  (1)  AB  ArCIIICONFRATERNITA- 
TIBUS  ET  CONGREGATIONIBUS  PRO  AGGREGATIONE  CONFRATERNITA- 
TUM   ET   CONGREGATIONUM. 

Dilectis  Nobis  in  Christo  Confratribus  Societatis  N.  in  ecclesia 
N.  auctoritate  N.  canonice  erectae  salutem  in  Domino  sempiternam. 

Nos  qui  juxta  officii  nostri  debilum  fidehum  salutem,  pietatis- 
que  ac  rehgionis  progressum  procurare  debemus,  libenter  nostrae 
x\rchiconfraternitali  ahas  ejusdem  instituti  Confraternitates  adjungi- 
mus  et  aggregamus,  iUisque  sic  aggregalis  indulgentias,  facuUates 
et  indulta  jiixta  facultatem  nobis  a  Summis  Pontificibus  concessam 
impartimur.  Qua  de  re  cum  D.  N.,  ejusdem  Confraternitatis  Pro- 
curator  aggregationem  hujusmodi  et  indulgentiarum  communica- 
lionem  enixe  postulaverit,  nos,  Protector,  Prior  et  Custodes  prae- 
dicti  totam  ipsam  Archiconfraternitatem  repraesentantes,  Constitu- 
tioni  inhaerentes  fel.  rec.  Clementis  Vlll  incipien.  Quaecumque  die 
7  Decembris  1G04  super  hujusmodi  aggregationibus  et  coelestis 
Ecclesiae  thesauri  communicatione  editae  una  cum  variationibus 
approbatis  a  SS.  D.  N.  Pio  PP.  IX  per  Decretum  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  die  8  Januarii  1861,  his  nostris  litteris  solo  Dei 
amore  ac  pietatis  rehgionisque  christianae  augendae  zelo  ducti, 
Confraternitatem  praedictam  canonice,  ut  superius,  erectam,  atten- 
tis  Episcopi  seu  Ordinarii  loci  consensu  ac  litteris  testimonialibus, 
quibus  ejus  inslilutum,  pielas  ac  rehgio  commendatur,  nostrae  Ar- 
chiconfraternitati  (dummodo  per  nos  simihs  gratia  prius  alteri  in 
dicto  loco  N.  concessa,  et  tempore  hujusmodi  concessionis  aUeri 
Archiconfraternitati  aggregata  non  fuerit)  juxta  facultatem  Aposlo- 
licam  nobis  concessam  adjungimus  et  aggregamus,  atque  iUi  ejus- 
que  Confratribus  indulgentias  et  spirituales  gratias  nostrae  Archi- 
confraternitati  Litteris  Pontificiis  nominatim,  expresse  et  praecise 
concessas  largimur  et  communicamus  juxta  tenorem  descriptionis 


(1)  Dicitur  in  suhstaniialibus  quatenus  non  sit  vetitum  addere  vel  imnnutare 
aliqua  in  eadem,  quae  substanliam  non  afnciant;  addendo  etiam,  si  lubet,  quac 
respiciunt  originem,  praestanliam  ctc.  Socictatis  aggrcgantis. 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        8ol 

contentae  in  elencho,  quem  rite  recognitum  per  Ordinarium  loci, 
una  cum  his  litteris  separatim  Iradimus  (1). 

Quibus  omnibus  indulgenliis  et  gratiis  spirituahbus  inibi  sin- 
gihatim  descriptis  praedicta  Confraternitas  uti,  potiri  et  gaudere 
possit  juxta  ea,  quae  sa.  me.  Clemens  VIII  in  supra  citata  Conslitu- 
tione  praescripsit,  et  variationes  a  SS.  D.  N.  Pio  PP.  IX  approbatas, 
cujus  quidem  Constitutionis  quoad  substantiam  tenor  una  cum 
diclis  variationibus  ita  se  habet  (2),  scilicet:  l""  Quod  unica  tantum 
Confraternitas  ejusdem  instituti  et  generis  institui  et  aggregari  pos- 
sit  in  ecclesiis  tam  Saecularium  quam  Regularium.  2**  Quod  id  fiat 
de  consensu  Ordinarii  etc.  ut  supra  n.  \7\^.  Postea  concluditur: 

In  quorum  omnium  et  singulorum  fidem  et  testimonium  has 
litteras  nostras  exinde  fieri  et  per  nostrae  Archiconfraternitatis  Se- 
cretarium  subscribi  et  publicari  mandavimus  et  sigillorum  ipsius 
Protectoris  et  Archiconfraternitatis  jussimus  et  fecimus  appensione 
muniri  (3). 

Datum  Romae  ex  loco  solito  nostrae  Congregationis  anno 
Indictione        die        mense        Pontificatus        praesentibus. 

1718.  Tam  ex  regula  secunda,  quam  sub  n.  1713  exhibuimus, 
quam  ex  formulis  modo  expositis  clare  patet,  nec  Superiores  Or- 
dinum  posse  Confraternitates  erigere,  nec  Archiconfraternitates  eas 
aggregare  sine  praevio  consensu  Episcopi  et  cum  litteris  testimo- 
nialibus  ejusdem,  quae  insuper  fieri  debent  in  foliis  separatis, 
Non  enim  sufQceret  dictum  consensum  exprimere  in  diplomate 
erectionis  vel  aggregationis  Episcopo  transmisso.  Id  declaratum  est 
in  responsionibus  ad  dubia,  quae  hic  Iranscribimus: 

1.  An  dicta  conditio  (de  praevio  consensu  Episcopi  et  litteris 
lestimonialibus  ejusdemj  sufficienter  impleatur,  cum  Ordinarius 
loci  htteras  testimoniales  in  antecessum  non  dat,  sed  tantum  in 


(1)  Potest  etiam  inscri,  si  lubet,  elenchus;  in  utroque  tamen  casu  elenchus 
debet  ab  Ordinario  loci,  ubi  Archiconfraternitas  existit,  recognosci,  et  continere 
debet  distincte  et  expresse,  non  sub  gencraiibus  verbis,  indulgentias,  gratias  etc, 
quibus  Societas  aggregans  fruitur  directe,  non  quibus  per  communicationcm  ct 
exlensionem  gaudet. 

(2)  Si  lubet  inseri  etiam  potest  inlegra  Constitutio,  addcndo  in  finc  varia- 
llones  a  SS.  D.  N.  approbatas.  Ceterum  vei  integra  Constitutio  vcl  saltcm  indi- 
cata  hic  capita,  quae  substanliam  contincnt,  cum  variationibus  pracdictis  omnino 
insercnda  est. 

(3)  Hinc  indicantur  nomina  eorum  qui  proprias  subscriptiones  ctiam  pcr  si- 
gillum  apponere  dcbcnt,  quiquc  varii  sunt  juxla  pccuiiaria  statuta. 


So^  PARS   iri.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

diplomate  erectionis  vel  aggregationis  sibi  transmisso  his  verbis 
subscribit,  vel  eliam  aequivalentibus:  «  Vidimus  et  consensimus  », 
seu  «  Vidimus  et  executioni  dari  permisimus  »  ? 

S.  Congregatio  resp.  Negative. 

2.  An  saltem  sufficiat  Ordinarium  suam  subscriptionem  ap- 
ponere,  cum  in  diplomate  subscriptionis  sibi  transmisso  a  Supe- 
riore  Ordinis  non  leguntur  verba:  Erigimus,  sed:  Facultatem  conce- 
dimus  erigendi,  et  dicta  subscriptio  actualem  erectionem  praecedit  ? 

Resp.  Non  sufficere  (Decr.  3  Dec.  1892  apud  Nouv.  Rev, 
Theol.  tom.  XXV,  pag.  138). 

Quaesitum  est  etiam:  An  erectio  Confraternitatum  SSmi  Ro- 
sarii  facta  per  litteras  Magistri  Generalis  Ordinis  Praedicatorum 
facultativas,  executioni  mandatas  a  Sacerdote  sive  regulari  sive 
saeculari,  ab  eodem  Magistro  Generali  deputato,  valida  sit  si  Or- 
dinarius  consensum  quidem  suum  ante  executionem  exprimat,  nul- 
las  vero  litteras  testimoniales  concedat? 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  respondit:  Negative  (Decr.  20 
Maji  1896  ad  V). 

1719,  In  Decreto  supra  citato  diei  3  Dec.  1892  aliud  dubium 
resolutum  fait,  quod  est  sequentis  tenoris: 

Cum  saepe  longe  dislet  Archiconfraternitatis  Moderator,  seu 
Superior  Ordinis  religiosi,  factum  est  ut  plerumque  Formulae  ab 
eis  subscriptae  et  sigillo  munitae,  in  Cancellaria  episcopatuum  seu 
in  aliqua  Ordinis  Domo  in  antecessum  deponantur,  quibus  suo 
tempore  depositarius  utitur  ad  erectionem  vel  aggregationem,  nomen 
Rectoris  datamque  in  Formula  apponens.  Quaeritur  igitur  an  erectio 
vel  aggregatio  hoc  modo  peracta  uti  vaHda  sit  retinenda? 

Sacra  Congregatio  respondit:  Negative. 

Ex  hac  responsione  patet  et  certi  efficimur,  tum  Moderatores 
Archiconfraternitatum,  tum  Superiores  regulares  minime  posse  ad 
validitatem  transmittere  diplomata  seu  formulas  respeclivas  sine 
appositione  nominis  Rectoris,  absque  data  etc.  seu,  ut  vulgo  dici- 
tur,  in  bianco,  en  hlanc,  ahis  rehnquendo  onus  implendi  spatia, 
sed  haec  omnia  per  semetipsos  exequi  debere. 

1720.  Procurator  Generalis  Ordinis  Praedicatorum,  relate  ad 
Confraternitates  SSmi  Rosarii,  S.  Congregationi  Indulgentiarum  hoc 
dubium  proposuit  dirimendum: 

An  ipsae  Htterae  facultativae  validae  sint,  si  subscriptione  et 
sigillo  ejusdem  Magistri  Generahs  munitae,  aut  certum  Sacerdotem 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        853 

ad  executionem  non  deputenl,  aut  locuni  Confraternitatis  erigendae 
non  exprimanl? 

Et  S.  Congregatio  respondit:  Negative  (Decr.  20  Maji  189G 
ad  VI). 

Ergo  ut  hujusmodi  litlerae  facultativae  sint  validae,  necesse 
est  ut  in  iis  designetur  Sacerdos  qui  eas  executioni  mandet  et 
simul  exprimatur  locus,  in  quo  erectio  Confraternitatis  fieri  debeat. 

1721.  Placet  hic  exponere  dubium,  jara  S.  hidulgentiarum 
Congregationi  propositum  et  ab  ea  resolutum,  super  potestale  Epi- 
scopi  adjungendi  Sodah'tiis,  indulgentiis  a  S.  Sede  ditatis,  ahas  in- 
dulgenlias : 

Potestne  Episcopus  vel  aliiis  quicumque  Praelatus  eidem 
actui  pietatis  sive  eidem  pio  Sodalitio  cui  a  Romano  Pontifice 
jam  indulgentiae  sive  plenariae  sive  partiales  concessae  sunt, 
alias  indulgentias  adjungere? 

Resp.  JSegative,  nisi  novae  conditiones  adimplendae  praescri- 
bantur  (Decr.  12  Jan.  1878.  N.  434  ad  1"^). 

Episcopus  igitur  ut  possit  pio  Sodahtio  jam  indulgentiis  a 
Summo  Pontifice  locupletato,  indulgentiam  quadraginta  dierum 
adjungere,  debet  novas  conditiones  a  sodahbus  adimplendas  prae- 
scribere,  nempe  vel  novas  preces  vel  novum  pietatis  opus,  etc. 

ARTICULUS   YI. 

DE  SUBJECTIS  BULLAE  «  QUAECUMQUE  >> . 

1722.  Si  generatim  quaeratur,  quinam  praescriptionibus  Buhae 
Quaecumque  Clementis  VHI  subjiciantur,  respondemus,  juxta  te- 
norem  ipsius  Buhae  eis  subjici:  Regulares  Ordines,  Religiones  et 
Jnstituta,  ac  eliam  Christifidehum  saecularium  Archiconfraterni- 
tates  et  Congregationes,  quibus  facultas  erigendi  et  instiluendi  in 
eorum  et  ahis  ecclesiis  et  coUegiis,  nec  non  etiam  sibi  aggregandi 
Confraternitates  et  Congregationes  in  Urbe  et  in  ahis  locis  exi- 
stentes,  eisque  privilegia,  indulgentias,  facuUates,  ahasque  spiri- 
luales  gratias  etc.  sibi  concessas  respective  communicandi  attributa 
fuit   (Ex  BuUa  Quaecumque  apud  Decr.  auth.  pag.  433). 

Insuper  Paulus  V,  BuUa  Quae  salubriter  de  die  3  Novembris 
IGIO  praedictam  Constitutionem  Clemenlis  VIII  cum  suis  clausulis  et 
decretis  ad  Basilicae  Lateranensis  et  aliarum  Basilicarum  et  eccle- 


8o4  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

siarum  quarumcumque  Capitula,  Canonicos  et  quasvis  alias  per- 
sonas  similes  facuUales  habentes  illisque  utentes,  ad  efTectum  vide- 
licet,  ut  ipsa  Capitula  et  Canonici  ac  personae  nullas  in  posterum  in- 
dulgentias  communicare  possint,  nisi  praedictae  Constitutionis  forma 
servata,  et  eas  solummodo  quae  a  laudato  Pontifice  illis  praescrl- 
bentur,  auctoritate  Apostolica  extendit  (Decr.  auth.  pag.  441).  Eccle- 
siae  ergo  seu  Canonicorum  Capitula,  quae  facultatem  habent  commu- 
nicandi  proprias  indulgentias  aliis  ecclesiis,  capellis,  altaribus  et 
piis  locis,  omnino  subduntur  praefatae  Constitutioni  Clementis  VIH. 

1723.  Constitutioni  Quaecumque  non  subjiciuntur  Episcopi. 
Formula  enim,  de  qua  supra  n.  1717,  praescribitur  tantum  pro 
erectione  Sodalitatum  a  Regularibus  peragenda,  minime  vero 
quando  Confraternitates  eriguntur  ab  Episcopo.  Episcopis  enim 
Sodalitates  erigentibus  nulla  determinata  formula  praescripta 
est,  proindeque  Decretum  solummodo  Episcopi  erigentis  satis  erit 
ad  canonicam  erectionem  (Decr.  22  Aug.  1842.  N.  308  ad  2™;  et 
18  Nov.  ejusdem  anni,  N.  312  ad  1™). 

1724.  Quamvis  pro  Confraternitatibus  ab  Episcopis  erigendis 
nulla  determinata  formula  praescripta  sit,  tamen  in  hujusmodi 
erectionibus  etiam  Episcopi  observare  lenentur  conditiones  in  Bulla 
Quaecumque  enunliatas,  si  in  Apostolico  Indulto  adjecta  fuerit  con- 
ditio  ^  servata  Constitutione  Clementis  VIII»  (Decr.  auth.  N.  298 
ad  4"°),  eas  scilicet  quae  sunt  jitris  communis,  uti  ex.  gr.  lex 
de  nulla  accipienda  mercede,  praescriptum  de  distantia  inter  Soda- 
litates  ejusdem  nominis  et  instituli  quoties  non  agatur  de  Sodali- 
tatibus  sub  hoc  respectu  privilegiatis,  etc. 

1725.  Ab  observantia  Constitutionis  Clementis  VIII  excipitur 
Congregatio  sub  titulo  Annuntiationis  B.  M.  V.  in  Collegio  Ro- 
mano  erecta,  Prima-Primaria  nuncupata,  quae  peculiarem  et 
propriam  habet  institutionis  et  aggregationis  formulam  a  pluribus 
Summis  Pontificibus  approbatam,  quaeque  proinde  minime  com- 
prehenditur  in  Decreto  supra  citato  diei  8  Januarii  1861  (Decr. 
29  Aug.  18G4.  N.  413,  et  vid.  Instructio  de  Congregationibus 
B-  M.  V.  rite  instituendis). 

Aliae  quoque  Confraternitates  exemptae  fuerunt  ab  observantia 
praescriptae  formulae  pro  erectionibus  et  aggregationibus,  ut  ex. 
gr.  Confraternitates  Sanctissimi  Cordis  Jesu  per  Rescriptum  5 
Aprihs  1862,  et  Congregationes  Bonae  Mortis  per  Rescriptum  21 
Martii  1885  (Cf.  Beringer,  tom.  II.  pag.  36  et  293). 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENRRE.  855 

ARTICULUS    VII. 

PRAESCRIPTIONES  QUAE  RESPICIUNT  LOCA  ET  DISTANTIAS 
IN  ERECTIONIBUS  CONFRATERNITATUM. 

1726.  Regula  generalis,  fere  hactenus  ea  fuit,  ut  Confrater- 
nilates  ejusdem  noininis  et  mstiluti  erigi  non  possent  in  tluabus 
paroeciis,  quamvis  in  separatis  oppidis  conslitutis,  (luae  non  dista- 
reni  ab  invicem  una  leuca  (circiter  tria  milliaria  seu  4  V2  kilom.) 
(Decr.  22  Aug.  1842.  N.  308  ad  3°^). 

Lex  eadem  inculcatur  in  formula  sub  n.  1717  relata,  a  Su- 
perioribus  regularibus  in  erigendis  Confraternitatibus  servanda. 
Ibi  enim  edicitur:  «  Dummodo  talis  alia  similis  in  ipso  vel  alio 
ad  tria  milliaria  propinquo  loco  hactenus  erecta  non  fuerit,  per 
praesentes  nostras  litteras  erigimus  (Confralernitatem) ». 

Nec  licebat,  generatim  loquendo,  in  frequentioribus  civitati- 
bus  plures  Confraternitates  ejusdem  nominis  et  instituti  erigere. 
Obveniente  autem  gravi  causa,  recurrendum  erat  ad  S.  Sedem  (Decr. 
29  Febr.  1864.  N.  403  ad  2""). 

1727.  Excipiebantur  et  adhuc  excipiuntur  ab  hac  lege  Con- 
fraternitates  SS.  Corpoi^is  Christi  et  de  Doctrina  Christiana, 
quae,  per  singulare  privilegium  in  singulis  paroeciis  possunt  in- 
stitui,  ita  ut  haud  requiratur  unius  leucae  distantia  inter  duas 
hujusmodi  Confraternitates  (Decr.  22  Aug.  1842;  12  Juhi  1847. 
N.  308  ad  3°^  et  343  ad  2^°). 

Posterioribus  temporibus  nonnullae  aliae  piae  Societates  a 
lege  distantiae  fuerunt  exemptae,  ut  ex.  gr.  Congregationes  B.  Ma- 
riae  Virginis  ab  Angelo  salutatae,  Congregationes  Bonae  Mor- 
tis  (uti  videbimus  ubi  de  Confraternitatibus  in  specie)  nec  non  Con- 
gregationes  seu  Sodalitates  B.  Mariae  Virginis  Jmmaculatae  et 
S.  Agnetis  Virginis  et  Martyris,  communiter  dictae  Filiarum 
Mariae,  quae  phires  in  eodem  loco,  nuila  ha,bita  ratione  distan- 
liae,  erigi  et  institui  possunt,  uti  statuit  Pius  PP.  IX  Decreto  Ur- 
bis  et  Orbis  diei  30  Augusti  18GG  (Decr.  auth.  N.  41 G). 

1728.  Ilis  ergo  et  quibusdam  aliis  piis  Associationibus  cxce- 
plls,  praefata  lex  distantiae  in  erectione  Confraternitatum  ejusdem 
nominis  el  instituti  ex  praecepto  observanda  erat.  Verum,  ob 
mulata  temporum    adjuncta,   Apostolica   Sedes   praedictam   lcgcm 


ll 


8oG  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

distanliae  nuperriiiie  moderavit,  ceu  ex  iis,  quae  modo  subjicimus, 
pntebit.  A  S.  Congregatione  Indulgentiarum  postulalum  fuit: 

(In  una  Laudensi)  Utrum  concessio  Pontificia  statuens  So- 
dalitia  Filiarum  Ma^iae  ubique  locorum  erigi,  ac  Sodalitati  pri- 
mariae  in  Basilica  S.  Agnetis  extra  moenia  Urbis  existenti  aggre- 
gari  posse,  sit  extendenda  ad  alias  quoque  Confraternitates  et 
Congregationes,  ea  praesertim  de  causa  quod  hisce  nostris  lem- 
poribus  maxime  optandum  sit,  ut  ubique  locorum  Confraternita- 
tum  ac  Congregationum  multiplicetur  erectio,  quam  etiam  Aposto- 
lica  Sedes  iterum  atque  iterum  commendavit? 

S.  Congregatio  respondit:  Negative,  et  consulendum  SSmo  ut 
dignetur  extendere  praefatam  concessionem  pro  Confraternitatibus 
erigendis  in  locis  distinctis,  id  est  in  distinctis  dioecesibus  vel 
communitatibus  (Decr.  10  Jan.  1893  ad  IV). 

In  Audientia  vero  diei  31  Jan.  1893  Summus  Pontifex  Leo 
Xlll  petitam  gratiam  benigne  concessit  (Apud  Nouv.  Rev.  Theol. 
tom.  XXV,  pag.  269). 

In  allato  responso  duo  continentur:  \^  Quod  ex  praxi  exi- 
stente  (ut  expresse  dicitur  in  eodem  Decreto  ad  2"")  in  erigendis 
Confraternitatibus  et  iis  aggregandis,  distantia  unius  leucae  gene- 
ratim  est  servanda.  2''  Quod  in  locis  distinctis,  ut  sunt  dioeceses, 
civitates,  pagi,  oppida  seu  communitates,  conceditur  ut  Confrater- 
nitates  erigi  possint,  quamvis  una  leuca  inter  se  non  distent. 

1729.  Quaenam  praecise  haberi  debeant  pro  locis  distinctis 
seu  distinctis  communitatibus  extat  declaratum  a  laudala  S.  Con- 
gregatione  Indulgentiarum  in  responsione  ad  hoc  dubium: 

An  distincta  communitas,  quam  Decretum  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  in  una  Laudensi  diei  31  Januarii  1893  pro  ere- 
ctione  Confraternitatum  ejusdem  nominis  et  instituti  requirit,  con- 
stituatur  etiam  a  quoUbet  ejusdem  municipii  oppido,  situ  et  no- 
mine  ab  ahis  disjuncto,  adeo  ut  in  uno  eodemque  municipio  plu- 
res  ejusdem  nominis  et  instituti  Confraternitates  erigi  possint? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative,  dummodo  in  unoquo- 
que  oppido  habeatur  etiam  propria  paroecia  (Decr.  20  Maji 
189G.  ad  III). 

1730.  Sed  quid  dicendum  de  magnis  civitatibus?  Possuntne 
ibi  plures  Confraternitates  ejusdem  nominis  et  instituti  erigi?Du- 
bium  hoc  propositum  fuit  solvendum  praefatae  S.  Congregationi 
Indulgentiarum  hisce   verbis:  An   in   magnis   civitatibus,   quae 


CAP.   IV.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  857 

unam  tantum  constitiiunt  communitatem,  plures  nihilominus 
erigi  possint  ejusdem  nominis  et  institutiConfraternitates? 

Et  S.  Congregatio  respondit:  Ncgative,  sed  supplicandum 
SSmo,  ut  derogando  in  hac  parte  Constitutioni  sa.  me.  Clemen- 
tis  VIII,  quae  incipit  quaecumque,  Ordinainis  benigne  tribuere  di- 
gnetur  facultatcm  providendi  pro  corum  arbitrio  et  prudentia 
in  singulis  casibus,  servata  tamen  in  hujusmodi  erectionibus 
convenienti,  eorum  judicio,  distantia. 

Siimmus  Pontifex  Leo  XIII  postulatam  facultatem,  derogando 
Constitutioni  Quaecumque,  benigne  Ordinariis  concedere  dignatus 
est  (Decr.  eod.  ad  IV). 

1731.  Hodie  ergo  in  locis  distinctis,  id  est  in  distinctis  civi- 
tatibus,  oppidis,  pagis  etc.  in  quibus  respective  habetur  propria 
et  dislincla  paroecia,  erigi  possunt  Confraternitates  ejusdem  no- 
minis  et  instituti,  etsi  una  leuca  non  distent  ab  invicem,  et  quoad 
magnas  civitates,  data  est  respeclivis  Ordinariis  facultas,  pro  eo- 
rum  arbitrio  et  prudentia  in  singulis  casibus,  plures  quoque  ex 
dictis  Confraternilatibus  erigendi,  servata  in  hujusmodi  erectioni- 
bus  convenienti,  secundum  eorum  judicium,  distantia. 

ARTICULUS    YIII. 

REGULARES  NEQUEUNT  COMMUNIGARE  GONFRATERNITATIBUS 
INDULGENTIAS  IPSIS  REGULARIBUS  GONGESSAS. 

1732.  Sacra  Congregatio  Indulgentiarum  jam  declaravit,  Re- 
gulares  quoscumque  cujusvis  Ordinis,  Congregationis,  ac  Instiluti, 
non  potuissc,  nec  posse  Confralernitatibus,  Sodalitatibus,  aliisque 
similibus  Congregationibus  quibusvis  tam  hactenus  erectis  et  insti- 
tutis,  quam  in  posterum  quandocumque  erigendis  et  inslituendis, 
sive  quorumcumque  privilegiorum  vigore  aggregatis  et  aggregan- 
dis,  ullo  modo  communicare  indulgentias  ipsis  Begularibus  con- 
cessas;  sed  tantum  illas,  quas  ut  hujusmodi  Confraternitatibus, 
Sodalitatibus,  seu  aliis  similibus  Congregationibus  communicent, 
facultas  eis  specifice  et  nominatim  per  Sedem  Apostolicam  con- 
cessa  fuerit  (Decr.  19  Martii  1671.  N.  6,  a  Summo  Pont.  approb.). 

1733.  Recte  ergo  Theodorus  a  Spiritu  Sancto  scribit:  Observa, 
falsam  esse  nonnullorum  Doclorum  sentenliam  asserentium,  Con- 
fralernitales  a   Regularibus  institulas,  per   communicalionem  frui 


858  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

posse  indulgentiis  lum  immediate  ipsis  personis,  tum  per  extensio- 
nem  Ordini  regulari  instituenti  concessis.  Quatn  opinionem  proxime 
superioribus  annis  in  vulgus  sparsam,  nullaque  solida  ratione  mu- 
nitam  animos  plurium  Regularium  novimus  occupasse...  Sed  falsi- 
las  sententiae  allatae  demonstratur  tum  ex  statuto  ipso  Clementis 
VIII,  tum  ex  eo  quod  indulgentiae  Ordinibus  regularibus  datae 
sunt  ex  specialissima  causa,  intuitu  scilicet  status  Religiosi: 
adeoque  nequeunt  confratribus,  qui  saeculares  sunt,  communicari 
et  prodesse  (Part.  II,  pag.  131). 

1734.  Ergo  erronee  contra  expositam  doctrinam  nonnulli  in- 
terpretati  sunt  sequens  Decretum:  «  Sodalitates  canonice  erectae 
privilegiis  et  indulgentiis  gaudent  illorum  Ordinum  regularium, 
quorum  fruuntur  titulis  juxta  Constitutionem  sa.  me.  Clementis 
Vllh^  (Decr.  7  Junii  1842.  N.  303). 

1735.  Verba  hujus  Decreti,  quod  ceterum,  ut  observat  cl.  Be- 
ringer,  tom.  II,  pag.  40,  esse  nullatenus  posset  concessio  indulgen- 
tiarum,  quia  caret  approbatione  Summi  Pontificis,  etsi  falsae  in- 
terpretationi  locum  dare  possint,  sunt  tamen  explicandayi^x/a  Con- 
stitutionem  Clementis  VIII,  ut  Decretum  ipsum  innuit.  Constitu- 
tio  autem  quomodo  super  hac  quaestione  sit  intelligenda,  ipsa 
S.  Congregatio  exphcavit  per  declarationem  supra  allatam  n.  1732, 
quod  scilicet  Regulares  nullo  modo  communicare  possunt  indul- 
gentias  ipsis  Regularibus  concessas,  sed  tantum  illas,  pro  quibus  \i 
communicandis  facultas  eis  specifice  et  nominatim  per  Sedem 
Apostolicam  concessa  fuerit  (Gf.  Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XIX, 
pag.  370  et  sqq.). 

Res  confirmatur  ex  sequentibus  decisionibus.  Quaesilum  fuit: 
An  ecclesiae,  in  quibus  erectae  sunt  Confraternitates  (aiicui 
Ordini  aggregatae),  dici  possint  ecclesiae  Ordinis  ad  hoc,  ut  fide- 
lis  quilibet,  qui  non  fuerit  eis  adsc?Hptus,  consequi  valeat  ali- 
quas  indulgentias  eas  visitando? 

S.  Congregatio  resp.  Negatiue  et  amplius  (Decr.  lo  Jan.  17o2. 
N.  190  ad  2^;  30  Julii  1735.  N.  110). 

An  in  ecclesiis  Confratcrnitatum  SS.  Trinitatis,  B.  M.  Virg. 
de  Monte  Carmelo  ac  septem  Dolorum  acquiri  valeant  omnes 
indulgentiae,  quas  lucrantur  fideles  visitando  ecclesias  Ordinum 
respectivorum? 

Resp.  Negative  (Decr.  27  Apr.  1887  ad  VI,  apud  Acta  Ord. 
Min.  ann.  VI,  pag.  97). 


J 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  8o9 

1736.  Cum  igitur  in  ecclesiis  Confraternitatum  adscripti  tan- 
tiim  lucrari  possint  aiiquas  indulgentias,  easdem  ecclesias  visi- 
tando,  in  ecclesiis  vero  respectivorum  Ordinum  omnes  ftdeles,  con- 
sequitur  non  iisdem  frui  indulgentiis  ecclesias  Confraternitalum  ct 
ecciesias  respectivorum  Ordinum.  Ad  rem  facit  quod  reperitur 
expositum  in  Dec7\  auth.  N.  190  : 

In  quadam  parochiali  ecclesia  inveniebatur  erecta  Confrater- 
nilas  Ordini  SS.  Trinitatis  aggrcgata.  Parochus  dictae  ecclesiae, 
ea  ductus  opinione,  quod  ista,  in  qua  Confraternitas  erecta  erat, 
dici  potuisset  ecclesia  Ordinis  laudati,  ac  proinde  eaedem  omnino 
in  illa  reperirentur  indulgenliae,  quae  in  isla,  super  januam  di- 
ctae  parochialis  ecclesiae,  invitatoriam  posuit  tabellam  hisce  ver- 
bis  inscriptam :  Visitando  questa  chiesa,  s'  acquistano  l'  indul- 
genze  concesse  ad  ogni  chiesa  deW  Ordine  della  SS.  Trinita 
(Visitando  hanc  ecclesiam  fideles  lucrantur  indulgentias  concessas 
cuicumque  ecclesiae  Ordinis  SS.  Trinitatis).  —  Episcopus  loci,  ne 
fideles  in  re  lanti  momenti  manerent  decepti,  rem  totam  S.  Con- 
gregationi  Indulgentiarum  proposuit,  quae  non  solum  respondit: 
Negative  et  ampliits,  sed  etiam  Episcopo  mandavit,  ut  tabellam 
ab  ecclesia  removere  omnino  faceret,  et  Procuratorem  Generalem 
Ordinis  de  praescriptione  S.  Congregationis  moneret. 

1737.  In  locis,  ubi  nulla  adest  ecclesia  neque  Ordinis,  neque 
Confralernitatis  SS.  Trinitalis,  aut  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo, 
aut  a  septem  Doloribus,  fideles  qui  sunt  adscripti  alicui  ex  his 
Confraternitatibus,  acquirere  respective  possunt  omnes  indulgentias 
adnexas  dictarum  ecclesiarum  visitationi,  visitando  ecclesiam  pa- 
rochicdem  (Decr.  27  Apr.  1887  ad  VIII;  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX, 
pag.  00/). 

ARTICULUS    IX. 

JUS  EPISCOPI  VISITANDI  CONFRATERNITATES. 

1738.  Juxta  Concilium  Tridentinum  Episcopi  jus  habent  visi- 
tandi  Confraternitates  Laicorum,  exceptis  iis  quae  sunt  sub  im- 
mediala  Hegum  protectione  (Sess.  XXI,  Decretum  de  Reforma- 
tione,  cap.  VIII).  Administratores  tam  ecclesiastici  quam  laici  fa- 
')ricae  cujusvis  ecclesiae,  etiam  cathedralis,  hospitalis,  Confrater- 
litatis...  et  quorumcumque  piorum  locorum,  singulis  annis  tenean- 


8G0  PARS  III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

iur  reddere  rationem  administrationis  Ordinario,  consuetudinibus 
et  privilegiis  quibuscuraque  in  contrarium  sublalis  (Ibid.  cap.  IX). 

1739.  Consequitur  posse  Episcopum  visitare  etiam  Confrater- 
nitates  a  Regularibus  institutas  cum  usu  saccorum  sive  in  propriis 
sive  in  aliorum  ecclesiis  una  cum  capellis,  super  iis  quae  con- 
cernunt  adminisirationem  redituum,  nec  non  adimplementum 
onerum,  altaria,  aliaque  hujusmodi,  si  confratres  debeant  ma- 
nutenere  altare,  ejusque  cultum,  divinumque  Ofjlcium  persolvere 
(Theodorus  a  Spiritu  S.  part.*  II,  pag.  121;  Ferraris,  verb.  Con- 
fraternitas,  art.  III). 

1740.  Plures  Sacrae  Romanae  Congregationes  rem  definierunt 
eodem  sensu.  Sacra  Congregatio  Concilii  in  Nucerina  Paganorum 
sub  die  23  Junii  1719  hanc  declarationem  edidit :  S.  Congrega- 
tio...  inhaerendo  declarationihus  jam  factis  censuit,  Confrater- 
nitates  laicorum  in  ecclesiis  Regularium  exemptorum  institutas 
subesse  jurisdictioni  et  visitationi  Episcopi,  illasque  ab  eo  visi- 
tari  posse,  nec  non  illorum  capellas  in  iisdem  ecclesiis  Regula- 
rium  existentes,  in  his  tamen,  quae  Confraternitatum  admini- 
strationem  respiciunt. 

Et  si  Confraternitatibus  incumbit  onus  manutenendi  altare 
et  illius  cultum,  Episcopum  posse  visitare  circa  ea,  quae  re- 
spiciunt  ipsam  manutentionem,  cultum  et  ornamenta  alta?Hs  seu 
capellae,  onera  Missarum  atque  divinorum  Officiorum  ibidem 
celebrandotnun,  et  circa  ea  omnia,  quae  ad  obligationem  eorum- 
dem  confratrum  relationem  habent  (Penes  Benedict.  XIV,  Instit. 
IOd.  N.  87;  Monacelli,  Formularium...  tom.  I,  pag.  127,  edit. 
3^  Rom.). 

1741.  Clarius  et  distinctius  eadem  sancivit  S.  Congregatio 
Episcoporum  et  Regularium  in  htteris  ad  Episcopum  Ahf.  datis 
sub  die  31  Juhi  1737  in  causa  Sodalitatum  SS.  Rosarii  et  alte- 
rius  sub  tilulo  Jesu  et  Mariae  in  ecclesia  Fratrum  Praedicatorum 
erectarum ;  declaravit  sciiicet,  quod  locorum  Ordinarii  visitare 
possunt  Confraternilates  laicorum  in  ecclesiis  Regularium  erectas, 
non  tantum  quoad  hona  eorumque  reditus,  examinando  com- 
putus,  sed  etiam  ipsas  capellas,  quoad  ea  quae  respiciunt  ad- 
ministrationem  Sodalitatum;  id  est  videre,  an  reditus  ac  elee- 
mosynae,  quae  ofTerunlur  pro  manutenenda  et  ornanda  capella, 
pro  divino  culto  augendo  ac  pro  populi  devotione  promovenda 
fidehter  expensae  fuerint  et  vere  expendantur  in  utilitalem  et  be- 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        861 

neflcium  ipsius  capellae,  iioii  autem  in  alios  usus.  Non  licet  au- 
tem  Episcopis  se  ingerere  in  reliquis,  quae  pertinent  ad  curam 
et  administrationem  Regularium,  qui  sunt  domini  totius  corpo- 
ris  ecclesiae,  ubi  existunl  hujusmodi  capellae  et  Confraternitates 
erectae...  ita  ut  non  possunt  Episcopi  ulliim  actum  jurisdictio- 
nis  exercere  in  praedictis  ecclesiis  Regula^Hum,  praeter  supra 
indicata  (Cf.  Theod.  a  Sp.  S.  loc.  cit.  et  Bizzarri,  pag.  249, 
TdO,  509). 

1742.  Etiam  S.  Congregatio  Particularis  de  Propaganda  Fide 
per  Decretum  super  rebus  Hiberniae  diei  31  Augusti  1761,  se- 
quentia  de  SodaHtatibus  statuit  et  declaravit: 

Novas  Sodahtates  erigi  non  posse  sine  expressa  Ordinarii  h- 
cenlia;  legitime  vero  erectas  non  hcere  quidem  Ordinario  eas 
supprimere  aut  abolere,  inconsuUa  Sede  Apostohca;  posse  tamen 
easdem  hbere,  quamvis  in  ecclesiis  sive  capehis  Regularium  ere- 
ctas,  visitare,  corrigere  et  emendare,  utpote  subjectas  moderationi 
et  correctioni  Episcopi  juxta  Conslitutionem  Clementis  VIII,  quae 
incipit  Quaecumque;  ac  proinde  lum  circa  ea  quae  respiciunt 
manulentionem,  cultum  et  ornamenta  aUaris,  seu  capellae,  onera 
Missarum  ac  divinorum  Officiorum  ibidem  celebrandorum,  tum 
circa  ea,  quae  ad  obligationem  eorumdem  confratrum  relationem 
habent,  Ordinarium  statuere  ac  decernere  posse  quidquid  in  Deo 
magis  expedire  judicaverit  juxta  toties  repetita  Decreta  S.  Congre- 
gationis  Concilii.  In  visitatione  Sodahtatum  Episcopi  districte  prohi- 
beant,  ne  pecuniae  et  reditus  earumdem,  etiamsi  in  ecclesiis  Regu- 
larium  sint  erectae  et  a  Regularibus  dirigantur,  ab  aho  quopiam 
administrentur,  quam  ab  ipsis  confratribus,  qui  quotannis  Ordinario 
loci  ralionem  reddere  teneantur  (Chronolog.  histor.  legahs  Sera- 
phici  Ord.  tom.  IV,  pag.  414,  n.  7). 

ARTICULUS    X. 

STATUTA  CONFRATERNITATUM. 

1743.  Quamvis  ad  regimen  ct  rectam  Sodahtatum  admini- 
strationem  Confraternilas  quaehbet  propria  habcat  slatuta,  semper- 
que  eadem  supponantur  in  erectionibus  et  aggrogalionibus  Con- 
fraternitaluin,  tamen  ea  non  sunt  absolute  yiecessaria  nec  ad  va- 
lidam  erectionem  earumdem  Confratcrnitatuin,  nec   ad  fruitioncm 


862  PARS   ni.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

indulgenliarum.  Hoc  patet  ex  responsione  ad  dubium,  quod  sic 
se  habet: 

Ulrum  defectus  statutoi^um  vel  officialium  in  dictis  Confra- 
ternitatibus,  tum  eliam  si  in  illis  pia  opera  vel  usus  singulares 
adhibeantur  non  conformes  ilhs,  quae  in  Archiconfraternitatibus 
Romae  servantur,  officiat  necne  vahdae  erectioni,  vel  indulgentia- 
rum  communicationi  ? 

S.  Congregatio  resp.  Negative,  dummodo  opera  exerceantur , 
quibus  adnexae  sunt  indulgentiae  (Decr.  22  Aug.  1842.  N.  308  ad  2™). 

1744.  Jam  antea  eadem  S.  Congregalio  Indulgentiarum  magis 
expresse  declaraverat:  Dummodo  Sodalitates  sint  canonice  ere- 
ctae,  et  sodales  adimpleant  opera  injuncta  a  Summis  Pontifi- 
cibus  pro  lucrandis  indulgentiis  suae  respectivae  Confraterni- 
tati  adnexis,  ipsique  sodales  legitime  adscripti  fuerint  in  Con- 
fraternitatem,  inobservantia  partialis,  seu  generalis  statutorum 
non  obest  acquisitioni  indulgentiarum,  ex  eo  quod  statuta  sunt 
potius  ad  regimen  et  ad  rectam  Sodalitatis  administrationem 
data,  minime  vero  tamquam  injuncta  opera  ad  indulgentias 
acquirendas  (Decr.  25  Jan.  1842.  N.  298  ad  2°^). 

1745.  Item  quaesilum  est,  an  omnes  et  singuli  articuh  statu- 
torum  (cujusdam  Archisodalitatis)  sint  necessarii  et  essentiales 
ad  constituendam  in  suo  esse  Confraternitatem  (illi  aggregandam) 
pro  acquirendis  indulgentiis  eidem  concessis  ? 

Resp.  Negative;  et  dummodo  Sodahtas  canonice  erigatur,  so- 
dalesque  adimpleant  opera  pro  acquirendis  indulgentiis  ab  Aposto- 
lica  Sede  praescripta,  varietas  partialis,  seu  generalis  statutorum 
(quae  ab  Ordinariis  respectivorum  locorum  pro  diversitate  tempo- 
rum  et  circumstantiarum  erunt  constituenda)  non  obest  acquisi- 
tioni  indulgentiarum,  eo  quod  statuta  sunt  polius  ad  regimen,  et 
ad  rectam  Sodalitatis  administrationem  data,  minime  vero  tamquam 
injuncta  opera  ad  indulgentias  lucrifaciendas.  Quod  si  nonnulli  sta- 
tutorum  articuli  aliqua  peragenda  opera  sodalibus  proponant,  quae 
ex  Pontificia  concessione  ditata  sint  indulgentiis,  ipsi  tamquam 
essentiales  habendi  sunt,  ut  nullo  modo  vaiHari  possint,  ne  tali 
spirituali  emolumento  sodales  sint  fraudati  (Decr.  12  Maji  1843. 
N.  320). 

1746.  Mos  est  in  pluribus  Confraternitatibus  gestandi  certis 
temporibus  specialem  habitum,  puta  cappam  rubri,  nigri  vel  alte- 
rius  coloris.  De  hac  re  postulatum  fuit: 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        863 

An  gestalio  cappae  rubrae,  qua  sodales  Archiconfraternilalis 
SSmi  Sacramenti  canonice  erectae  in...  primitus  utebantur,  et 
quam  modo  demiserunt,  necessario  requiratur,  ut  praedicti  sodales 
gaudere  valeant  indulgentiis  eidem  Archiconfraternitati  legitime  con- 
cessis  ? 

S.  Congregatio  die  10  Aug.  1888  respondit:  Negaiive,  dum- 
modo  injiincta  opera  adimpleantur ;  optandum  tamen  foret,  ut 
sodales  potissimum  in  sacris  functionihus  aliqua  pia  tessera 
utantur  de  consensu  Ordinarii  determinanda  (Apud  Beringer, 
Append.  II,  n.  46,  pag.  41). 

Ad  lucrandas  ergo  indulgenlias,  quae  sunt  propriae  Confrater- 
nitatis  respeclivae,  minime  requiritur,  nec  etiam  in  sacris  functio- 
nibus,  induitio  praefati  habitus,  seu  cappae. 

1747.  Licet  ex  dictis  statuta  non  sint  absolute  necessaria, 
maxime  tamen  utilia  reputanda  sunt  pro  meliori  confratrum  di- 
rectione,  ita  ut  concipi  fere  nequeat  Sodahtas  sine  aliquo  statuto. 

In  statutis  enim  indicatur  finis  'particularis  Confraternitatis, 
declarantur  media  ad  illum  consequendum,  statuuntur  regulae  pro 
Moderatorum  ac  Officialium  electione,  pro  bonorum,  si  quae  habe- 
antur,  recta  administratione,  pro  congregationibus  celebrandis  etc. 

1748.  Ad  Episcopum  spectat  (vid.  n.  1713,  4°)  slatuta  exa- 
minare  et  approbare;  ipsi  jus  est  corrigendi  vel  mutandi  statuta 
etiam  a  se  approbata,  minime  vero  si  haec  fuerint  ah  Apostolica 
Sede  confirmata,  ceu  resolvit  S.  Congregatio  Ep.  et  Reg.  in  Asto- 
rien.  17  Febr.  160o  (Cf.  Lucidi,  de  Visitatione,  cap.  7;  Acta  S.  Sed. 
voL  XV,  pag.  191  in  nota). 

1749.  Si  agatur  de  Confraternitatibus,  quae  aggregandae  sint 
alicui  Archiconfraternitati,  optime  possunt  hujus  statuta  assumi  et 
adoptari.  At  Episcopo  liberum  semper  erit,  si  ita  in  Domino  judi- 
caverit,  aliquid  eisdem  adjungere,  vel  auferre  (Cf.  Decr.  22  Aug. 
1842.  N.  308  ad  2°^  et  Decr.  S.  Congr.  Ep.  et  Regul.  15  Marlii 
1889  apud  Acla  S.  Sed.  voL  XXII,  pag.  104  et  seq.). 

1750.  Poslulalum  est :  An  necesse  sit  sub  poena  nullitatis,  ut 
administratores  (Confraternitatum)  eligantur  ? 

Resp.  Negative,  quia  administratorum  electio  erit  tantum 
ad  honum  Sodalitatum  regimen,  minime  vero  ad  validitatem 
ereclionis  necessaria  (Decr.  18  Nov.  1842.  N.  312  ad  2'"). 

1751.  In  slatutis  et  per  statuta  vaide  expedit  et  idco  consu- 
litur,  trihucre  Rectori  Confralernitatis  facuUatcm,  qua  possit  in 


804  PARS  III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

casu  impedimenti  vel  ex  alia  rationabili  causa  alium  Sacerdo- 
tem  sihi  substituere  pro  adscribendis  fidelibus,  aliisque  Rectoris 
muniis  exercendis,  Rector  enim  Confraternitatis  per  se  minime 
potest  alteri  Sacerdoti  committere  munus  recipiendi  fideles  in  So- 
dalitatem,  vel  numismata,  rosaria,  scapularia,  aliaque  signa,  quae 
sunt  sodalibus  tradenda,  benedicendi.  Ut  baec  omnia  praefato  Re- 
ctori  liceant,  requiritur  vel  speciale  indultum  subdelegandi,  vel  ut 
id  ei  concedatur  per  statuta  Confraternitatis  ab  Episcopo  appro- 
bata  (Cf.  Decr.  3  Dec.  189^2;  Nouv.  Rev.  Theol.  tom.  XXV, 
pag.  139  ad  IV). 

1752.  Stalutum  quo  compelluntur  fideles  ad  solvendam  cer* 
lam  pecuniae  summam  in  Confraternitatis  ingressu,  approbandum 
non  est:  esset  enim  lex  de  pretio  solvendo  omnino  illicito...  Ce- 
terum  si  statutum  sit  per  modum  adhortationis  et  non  coactio- 
nis,  eosque  dumtaxat  afficiens,  qui  possunt  solvere,  ne  alioquin 
pauperes  a  piis  operibus  et  ab  adscriptione  inter  confratres  retra- 
hantur,  rejiciendum  non  esset.  Item,  si  pecunia  illa  decerneretur 
ad  modiim  eleemosynae  pro  Missis,  ornamentis  ecclesiae,  aliisque 
Confraternitatis  oneribus  impendendae  (Theod.  a  Spirit.  S.  p.  II, 
pag.  131). 

1753.  Ceterum  provisum  est,  quod  «  Confraternitas  eleemosy- 
nas  excipiat  et  eroget  juxta  formam  per  Ordinarium  praescriben- 
damy).  Et  S.  Congregatio  Indulgentiarum  declaravit:  Nihil  obstare, 
juxta  Clementis  VIII  Constitutionem  §  8,  quominus  Confraternitates 
eleemosynas  coUigant  juxta  legem  totam  dioecesim  afficientem  ab 
Ordinario  praescriptam,  erogandas  in  ecclesiae  seu  oratorii  i*epa- 
rationem  atque  ornatum,  vel  in  ahos  pios  usus  de  consensu  ejus- 
dem  Ordinarii  (Decr.  11  Junii  1838.  N.  260). 

1754.  Statutum,  scribit  Bassi  (quaest.  IV,  n.  4),  quod  nullus 
adscriptus  in  una  Confralernitate,  possit  adscribi  in  alia,  cassari 
debet,  lamquara  male  factum;  vel  si  etiam  disponeret,  quod  non 
possint  adscribi  minores  sexdecim  annis  {S.  Congr.  apud  Nicol. 
Flosc.  verb.  Confraternitas,  n.  9).  Laudabihs  namque  est  coopta- 
tio  minorum  etiam  sexdecim  annoruin  (dummodo  habiles  existi- 
menlur)  inter  confratres  Sodahtiorum,  ut  assuescant  devotioni,  et 
recte  dirigantur  in  via  Domini. 


CAP.    IV.    DE    CONFHATKRNITATIBUS    IN    GENERE.  8bO 

ARTICULUS    XI. 

DIRECTOR  CONFRATERNITATIS. 

1755.  Quaelibet  Confraternilas  Praesidem  liabere  ilebet,  (]ui 
vel  Direclor  vel  Reclor  aut  Moderaior  vel  etiam  Capellanus 
(Rescr.  aulh.  n.  189)  nuncupari  solet,  cui  potestas  est  ea  gerendi 
quae  ad  Recfores  speclant,  et  etiam,  qualenus  in  respectiva  So- 
(lalitate  id  Rectori  tribuatur,  fideles  adscribendi,  habitus  benedi- 
cendi  et  scapularia,  illaque  imponendi,  coronas  etc.  pariter  bene- 
dicendi  juxta  facultates  ad  quamhbet  Sodalilatem  spectantes  pro 
similibus  impositionibus,  benedictionibus  etc.  (Cf.  Decr.  8  Jan.  1861. 
N.  389). 

1756.  Episcopus  designare  potest,  generatim  loquendo,  Dire- 
ctorem  uniuscujusque  Confraternitatis  suae  dioecesis,  sive  jam 
existentis,  sive  ab  ipso  ex  speciali  Apostolica  facultate  erectae 
(Decr.  18  Nov.  1842.  N.  812  ad  3™). 

1757.  Diximus  generatim  loquendo,  quia  relate  ad  Confrater- 
nitates  SS.  Rosarii,  Directores  nominantur  a  P.  Magistro  Generali 
Ordinis  Praedicalorum  vi  specialis  privilegii  a  S.  Sede  concessi, 
uti  asseritur  in  opere,  cui  titulus:  Acta  S.  Sedis  pro  Societate 
SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  26,  ubi  legitur:  Regulariter  Director  Con- 
fraternitatis  est  ille,  qui  a  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatorum 
in  diplomale  erectionis  Confraternitatis  designatur  (S.  Congr.  Episc. 
et  Regul.  1  Octobr.  16oo). 

In  praxi  Magister  Generalis  fere  semper  in  suis  litteris  pa- 
tentibus  pro  erectione  Confralernitalis,  Directoris  officium  concedit 
Rectori  ecclesiae,  in  qua  erigitur  Confraternitas,  sive  hujusmodi 
Rector  sit  Parochus,  sive  Archipresbyter,  sive  Superior  regularis 
alicujus  Conventus,  sive  alius  Sacerdos  quilibet  in  dignilale  eccle- 
siastica  constilutus. 

1758.  Parochus  ecclesiae  sive  loci  ubi  fit  erectio,  non  cst  eo 
ipso  Director  Confraternitatis,  nisi  quatenus  sit  ab  Episcopo  eri- 
genle  ad  id  nominatus  (Decr.  25  Jan.  1842.  N.  298  ad  3'";  7  Jimii 
1842.  N.  304  ad  1"^). 

1759.  Si  Episcopus  specialem  Rectorem  non  ilesignavit,  tunc 
tantum  Parochus  erit  eo  ipso  Director,  cu)n  in  illa  paroecia  nut- 
lus  alius  sit  Sacerdos,  cui  committi  possit  hujusmodi  officium : 

5u 


S(6C)  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

tunc  enini  eo  ipso  quod  Episcopus  ibi  erigil  Sodalitatem,  tacite  vi- 
detiir  Rectorem  designare  ecclesiae  pastorem,  non  jure  suo  ulendo, 
sed  Sodalitatis  necessitate  Rectorem  exigentis  (Decr.  7  Junii  1842. 
N.  304  ad  1^^). 

1760.  Juxta  citalum  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentia- 
rum  de  die  7  Jiinii  1842  non  licebal  Episcopo,  absque  speciali 
delegatione,  nominare  in  perpetuum  Directorem  Confraternilatis 
Parochum  loci ;  imo  generice  loquendo.  quotannis  fieri  debebat 
Rectoris  electio  (Decr.  eod.  ad  3™). 

1761.  Ciim  autem  dubia  exorta  sint  tum  circa  enuntiatas  dispo- 
sitiones,  tum  circa  designationem  Parochi  libere  et  auctoritate  pro- 
pria  peractam  ab  Ordinariis,  facta  fuit  de  his  relatio  Summo  Pon- 
tifici  Pio  IX  in  Audientia  diei  8  Januarii  1861,  et  Pontifex  per 
Decretum  Urbis  et  Orbis  sub  eadem  data,  sequentia  sancivit: 

1.  Derogavit  omnibus  hucusque  circa  hanc  designationem  qua- 
vis  auctoritate  et  quovis  modo  ahter  praescriptis. 

2.  Sanavit,  quatenus  opus  fuerit,  tales  designationes  Paro- 
chorum,  nec  non  acta  per  ipsos  tamquam  Rectores  exercita. 

3.  Declaravit  fideles  adscriptos  per  eosdem  Parochos,  valide 
adscriptos  /tabendos  esse. 

4.  Ratas  habendas  esse  concessit  benedictiones  coronarum,  ha- 
bituum,  scapularium,  eorumque  impositiones  etc.  ab  iisdem  Paro- 
chis,  qua  Rectoribus,  factas. 

0.  Quoad  fiUurum  vero  idem  Pontifex  impertiri  dignatus  est, 
ut  Ordinarii  locorum  libere  designare  possint,  si  ita  in  Domino 
expedire  judicaverint,  Parochos  pro  tempore  in  Rectores  sive  Mo- 
deratores  Confraternitatum  (Decr.  auth.  N.  389). 

1762.  Relate  ad  facultatem  nominandi  Parochos  pro  tempore 
quaesilum  est : 

An  stante  Decreto  8  Jan.  1861.  quo  Episcopis  speciales  con- 
cessae  sunt  facullates  nominandi  Parochos  pro  tempore  in  Recto- 
res  Sodalilatum,  defuncto  actuali  Parocho  vel  amoto,  qui  alicui 
Sodalilali  praeerat,  novus  Parochus  nova  iterum  indigeat  Episcopi 
nominatione  ad  hoc  ut  Rector  Sodalitatis  eligatur  ? 

5.  Congregatio  Indulgenliarum  respondit :  Negative ;  quam 
responsionem  approbavit  Summus  Ponlifex  Leo  XIII  (Decr.  16  Julii 
1887,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XX,  pag.  108). 

1763.  Insuper  declaratum  est,  Ordinarios  delegare  posse  qua 
Rectores  Confralernitatum  non  solum  Parochos,  sed  eliam  Eleemo- 


CAP.    IV.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  867 

^ynarios,  Capellanos  Communitatum  vel  piorum  Locorum  quoad 
Confraternitates  in  ecclesiis  ipsis  concreditis  independenter  a 
Parocho,  vel  etiam  Vicarios  Parochorum,  Id  patet  ex  sequenli 
resolutione : 

Decreto  Urbis  et  Orbis  diei  8  Januarii  1861  facta  est  Or- 
dinariis  polestas  Parochos  pro  tempore  in  Rectores  et  Moderato- 
res  etc.  Confraternilatis  nominandi ;  hinc  qnaeritur : 

An  ex  eodem  Decreto  poluerint  Ordinarii  delegare  non  solum 
Parochos,  sed  etiam  Eleemosynarios,  Capellanos  Communitatum 
vel  piorum  Locorum  quoad  Confraternitales  in  ecclesiis  ipsis  con- 
€reditis  independenter  a  Parocho,  ut  communiter  fit  in  GaUiis, 
vel  etiam  Vicarios  tum  ob  nimias  Parochi  occupationes,  tum  ahis 
de  causis  ? 

S.  Congregatio  resp.  Affirmative  (Decr.  3  Dec.  1892,  apud 
Nouv.  Rev.    Theol.  tom.  XXV,  pag.  139). 

1764.  Sacerdos  legitime  nominatus  Rector  Confraternitatis,  mi- 
nime  potest  eo  ipso  rosaria  cum  appHcatione  indulgentiarum,  et 
scapularia  benedicere  ac  imponere,  nisi  in  concessionibus  facta 
sit  facuUas  Rectori  pro  tempore  benedicendi  rosaina,  coronas  et 
scapularia  (Decr.  18  Nov.  1842.  N.  312  ad  4™;  vid.  etiam  N.  270 
ad  l'"  et  343  ad  1°^). 

1765.  Ordinarie  lamen  Superiores  regulares,  Archiconfraterni- 
lates,  et  etiam  Episcopi  (si  speciale  ad  id  obtinuerint  indultum), 
memoratas  facultates  benedicendi  rosaria,  scapularia  etc.  commu- 
nicare  solent  cum  ipso  diplomate  erectionis  vel  aggregationis.  Ni- 
hilominus  consuhlur,  ut  dum  pro  erectione  vel  aggregatione  Con- 
fraternitatis  porriguntur  preces,  expresse  etiam  praedictae  facul- 
lales  petantur. 

1766.  Quia  contingere  facile  potest,  ut  Rector  Confraternitatis 
(cui,  ut  dictum  est  n.  17ol,  non  competit  sine  speciali  indulto 
facultas  subdelegandi)  prohibeatur,  quominus  Rectoris  munia  exe- 
qui  per  se  possit,  praestat  expresse  postulare  ab  Episcopo,  vel  a 
Generah  Ordinis  aut  ab  Archiconfraternitate,  respective,  una  cum 
diplomate  erectionis  vel  aggregationis,  etiam  facultatem  pro  Re- 
ctore  subdelegandi  alium  Sacerdotem.  ad  praedicta  munia  in  lo- 
cum  Rectoris  exercenda  (Cf.  Decr.  ;i  Febr.  1748.  N.  169,  prooe- 
mium  et  ad  3"). 

1767.  Praefata  facultas  subdelegandi  alium  Sacerdotem  ad 
explenda  munia  Directoris  concessa  est  generatim  omnibus  Dire- 


868  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONGESSIS. 

cloribus  Congregalionnm  B.  Mariae  Virginis  et  Bonae  Mortis,  quae 
legitime  aggregalae  fuerint  Primariis  Congregationibus  Romanis 
ejusdem  nominis  et  instituti.  En  verba  concessionis : 

Ui  ex  rationablli  causa  aliiim  sibi  Sacerdotem...  substituere 
possint  ad  recipiendos  fideles,  qui  adscribi  desideranl,  ad  bene- 
dicenda  numismata,  et  alias  praesidum  ynunia  exercenda  (Leo 
PP.  XIII,  23  Junii  1885;  vid.  Instructiones  Congregationum  B. 
M.  V.  et  Bonae  mortis ;  Beringer,  tom.  II,  pag.  21  in  nota). 

1768.  Notandum  est,  quod  relate  ad  pias  Associationes,  in 
quibus  praedictae  pietatis  objecta  simpliciter  benedicuntur  absque 
applicatione  indulgentiae,  ut  evenit  pro  numismatibus  Congrega- 
tionis  B.  M.  V.,  et  piae  Unionis  ejusdem  B.  M.  V.  Immaculatae  de 
Aracoeli,  Director  potest  ea  benedicere  absque  speciali  facultate, 
cum  simplex  benedictio  hujusmodi  inter  reservatas  non  recen- 
seatur. 

ARTICULUS    XII. 

RECEPTIO  ET  INSGRIPTIO. 

1769.  Confraternitate  jam  canonice  erecta  et  indulgentiis  di- 
tata,  ut  fideles  de  iis  coelestibus  favoribus  participare  possint,  re- 
quiritur  ut  ipsam  Confraternitatem  seu  Congregationem  ingredian- 
tur.  Praefatae  enim  indulgentiae,  ut  ex  pluribus  decisionibus  S. 
Sedis  liquido  constat,  lucrifieri  non  possunt,  nisi  ab  iis  fidelibus, 
qui  legitime  adscripti  fuerint  in  Confraternitatem  (Cf.  Decr. 
25  Jan.  1842.  N.  298  ad  2"^;  Bescr.  auth.  N.  Z^^,  371  etc). 

1770.  Becipere  fideles  in  Confraternitatem  pertinet  ad  ejus- 
dem  Bectorem,  ad  Sacerdotem  nempe,  cui  Episcopus  (vel  respe- 
ctivi  Ordinis  Superiores  in  propriis  ecclesiis)  commisit  una  simul 
cum  immediata  Confraternitatis  directione  legitimas  facultates  officia 
Bectoris  inhaerenles  (Cf.  Decr.  13  Febr.  1894-,  apud  Acta  S.  Sed. 
vol.  XXVI,  pag.  507  ad  2°^  et  3°^). 

1771.  Episcopus  potest  etiam  aHos  nominare  et  deputare,  si 
ita  expedire  judicaverit,  ad  recipiendos  fideles  in  Confraternitatem^ 
et  hoc  sive  pro  casibus  particularibus,  sive  modo  generali,  facta 
nempe  Directori  facultale  sibi  ahum  Sacerdotem  subrogandi,  legi- 
timis  causis  intervenienlibus  (Vid.  supra  n.  1766;  Beringer,  tom.  II, 
pag.  56,  2).  f 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        869 

1772.  Si  agalur  de  piis  Congregationibus,  Unionibus  etc,  quae 
nullam  habent  pro  adscriplione  sodalium  formam  ac  caeremoniam, 
et  in  quibus  polius  altenditur  et  desideratur  major  fidelium  nume- 
rus,  jus  est  Episcopo  eommitlendi  Directori  ut  instituat  Zelatores 
et  Zelatrices,  quibus  sit  potestas  valide  adscribendi  fideles  in  piam 
Societatem  (Cf.  Decr.  26  Nov.  1880.  N.  453,  IV). 

1773.  Saepe  alii  Sacerdotes  facullatem  obtinent  vel  a  S.  Sede, 
vel  a  Superioribus  Ordinum  religiosorum,  vel  ab  Archiconfraterni- 
late,  adscribendi  fideles  Sodahlatibus  a  S.  Sede  approbalis.  Hujus- 
modi  facultas  regulariter  non  conceditur,  nisi  pro  iis  locis,  in 
quibus  respectivae  Confraternitates  non  existunt.  Quid  possint, 
quidque  debeant  praefati  Sacerdotes,  ex  sequenti  resolutione,  quae 
speciatim  respicit  Confraternitates  Scapularium,  fit  manifestum. 
Quaesitum  fuit : 

Utrum  Sacerdos,  qui  a  S.  Sede  obtinuerit  facultatem  benedicendi 
scapularia,  habeat  eo  ipso  facultatem  ea  imponendi  Christifidehbus, 
€t  eosdem  adscribendi  Confraternitatibus  a  S.   Sede  approbatis  ? 

Sacra  Congregatio  respondit:  Affirmative,  ita  tamen,  ut  Sa- 
cerdotes,  qui  praedictum  indultum  benedicendi  scapularia  ab 
Apostolica  Sede  legitime  obtinuerint,  penes  se  habeant  privatum 
regestum,  et  quam  primum  commode  possunt,  transmittere  te- 
neantur  ad  Superiores  respectivae  Sodalitatis  vicinioiHs  canonice 
erectae  nomina  receptorum,  ut  in  Album  ipsius  Sodalitatis  re- 
ferantur  (Decr.  26  Jan.  1871.  N.  428  ad  1™). 

1774.  Praedicti  Sacerdotes  legitima  facuUate  praediti  benedi- 
cendi  scapularia  eaque  imponendi,  et  Christifideles  adscribendi, 
possunt  eadem  facultate  uti,  hcet  in  eorumdem  Christifidehum  re- 
spectivis  dioecesibus  Sodahtia  erecta  non  reperiantur:  sunt  enim 
Confraternitates  universales.  Quod  si  agatur  de  Confralernitatibus 
dioecesanis  vel  regionalibus,  approbatis  nempe  a  S.  Sede  pro  de- 
terminato  ahquo  tantum  territorio,  puta  dioecesi  vel  regno,  Sacer- 
dos  habens  Aposlohcam  facuUatem  adscribendi,  non  potest  ea  uti, 
nisi  in  eodem  terrilorio,  quo  circumscribitur  ipsa  pia  Sodahtas 
(Decr.  eod.  ad  2™). 

1775.  Superiores  Ordinum  rehgiosorum,  dum  facuUatem  elar- 
giuntur  Sacerdotibus  recipiendi  fideles  in  Confraternitatem,  hanc 
restrictionem,  quae  quidem  rigorose  observanda  est,  apponere  so- 
lent  in  reialiva  pagella  seu  iibeiio:  Dummodo  id  fiat  in  locis, 
ubi  Conventus  jSostri  Ordinis  non  reperiuntur. 


870  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1776.  In  adscriptione  fidelium  Confralernitatibus  servanda  sunt 
sub  poena  nullitatis  ea  omnia  quae  sunt  substantialia.  Pro  Con- 
fraternitalibus  Scapularium  hoc  declaratum  habemus  in  sequenti 
responsione  ad  dubium  : 

An  rala  sit  fidelium  adscriptio  Confraternitati  B,  M.  V, 
de  Monte  CMrmelo,  quae  ft  a  Sacerdotibus  quidem  facultatem 
habentibus,  non  servata  tamen  forma  in  Rituali  et  Brevia^io 
Ordinis  Carmelitarum  descripta  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative,  dummodo  Sacerdotes 
facultatem  habentes  non  deficiant  in  substantialibus,  nempe  in 
benedictione  et  impositione  habitus,  ac  in  receptione  ad  Confra- 
ternitatem  (Decr.  24  Aug.  1844.  N.  329  ad  3^M. 

Kadem  decisio  confirmata  et  integre  repetita  fuit  ab  eadem 
S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  18  Augusti  1868,  ubi  etiam 
expresse  dicitur,  in  adscriptione  fidelium  Confraternitati  « profe- 
renda  esse  verba,  quae  sunt  substantialia  »  (Decr.  auth.  N.  421 
ad  2^"). 

1777.  Praefata  declaratio  S.  Congregationis  de  servandis  sub- 
stantialibus  in  adscriptione  fidelium  Confraternitati  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo  debet  etiam,  atque  eodem  sensu,  intelligi  quoad 
cetera  scapularia  (Decr.  27  Apr.  1887;  Acta  Ord.  Min.  ann.  VI^ 
pag.  97  ad  3^^^). 

1778.  Verba  igitur  substantialia,  quae  proinde  proferenda 
sunt  in  admissione  fidelium  in  Confraternitates  Scapularium,  sunt 
ea  quae  significant  et  exprimunt  benedictionem  el  impositionem 
scapularis,  nec  non  receptionem  in  Confraternitatem. 

Quoad  celeras  Confraternitates,  si  quae  sint,  quae  non  habeant 
determinatam  receptionis  formulam,  salis  est  signum  aliquod  ex- 
lerius,  quod  admissionem  in  Confraternitatem  indicet. 

1779.  Casus  S.  Congregationi  Indulgentia^^um  propositus. 
In  multis  Confraternitatibus,  Congregationibus,  seu  Associationibus, 
V.  gr.  in  iis  quae  a  Prima  Primaria  dependent,  usu  receptum  est, 
ut  in  Congregationes,  Confraternitates,  piasque  Associationes  admitti 
cupientes,  desiderium  suum  Consilio  et  Directori  Congregationis 
prius  aperiant,  qui  si,  deliberatione  adhibita,  annuant  petitioni,  dies 
statuitur,  quo  postulantes  solemni  ritu  et  forma  recipiuntur.  Eo 
die  omnes  conveniunt  in  SodaHtatis  ecclesiam,  concio  habetur,  po- 
stulantes,  puta,  formulam  consecrationis  B.  Mariae  Virginis  alta 
voce  emittunt;  dein  Rector  manu  extensa  haec  vel  similia  pro- 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  871 

fert:  Ego  auctoritcUe  niihi  concessa  recipio  vos  in  Congregatio- 
nem,  participesque  facio  indulgenliarum  et  privilegiorum  etc. 

JaQi  vero  ad  majorem  isliusmodi  receptionis  solemnilalem 
saepe  saepius  a  Reclore  invitatur  Sacerdos  extraneus,  qui  concio- 
nem  habet,  caeremoniae  praeest,  numismata,  rosaria,  scapularia, 
aliaque  signa,  quae  sunt  sodalibus  tradenda,  benedicit,  imo  et  pro- 
fert  verba  superius  relata. 

Plerique  ex  Congregationum  Rectoribus  id  fieri  posse  pro  certo 
habent,  sive  quia  dictorum  caeremoniam  ut  essentialem  non  ha- 
bent,  sed  solam  inscriptionem  in  Albo  sufficere  pulant,  sive  quia 
persuasum  habent  facultatem  sodales  recipiendi  se  posse  subdele- 
gare;  hinc  quaeritur: 

1.  An  istiusmodi  ritus  sit  habendus  ut  essentialis?  quate- 
nus  negative, 

2.  An  Moderator  Associationis  munus  admissionem  eo  modo 
peragendi  alteri  Sacerdoti  committere  possit? 

3.  An  id  possit  eo  saltem  in  casu  quo  Associationis  sta- 
tuta,  approbante  Ordinario,  hanc  ei  facultatem  expresse  asse- 
rerent  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Ad  primam  partem,  quoad  actum 
receptionis  in  Sodalitatem  et  benedictionem  scapularium,  rosario- 
rtcm  etc.  Affirmative;  quoad  ceteras  caeremonias,  Negative. 

Ad  secundam  partem,  Affirmative,  si  habeat  potestatem  sub- 
delegandi;  secus,  Negative. 

Ad  tertiam  partem,  Affirmative  (Decr.  3  Decembr.  189^2;  Ana- 
lecta  ecclesiastica,  ann.  I.  1893,  pag.  21). 

1780.  Ex  relatis  declarationibus  colhge : 

1.  In  admissione  ad  Confraternitates  scapularium  tria  esse 
essentiaha,  ut  paulo  superius  diximus,  nempe  benedictionem  sca- 
pularium,  impositionem  eorumdem  et  receptioncjn  in  Confrater- 
nitatem. 

2.  Idem  dicendum  de  Confraternitatibus,  quae  non  scapula- 
ria  proprie  dicta  habent,  sed  alia  signa,  quae  ex  praescripto  sunt 
sodalibus  tradenda,  ut  ex.  gr.  numismata,  rosaria,  chorda,  cin- 
ctura  etc.  In  hujusmodi  etiam  Confraternilatibus  actas  receptionis, 
et  benedictio  dictorum  objectorum,  ut  essentialia  habenda  sunt. 

3.  Celeras  vero  caeremonias,  ut  quidam  actus  solemnes,  li- 
cet  utiles  esse  possint  ad  excitandam  in  novis  sodalibus  pietatem 
ac  fervorem,  non  esse  tamen  putandas  necessarias. 


87:2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   GOETIBUS   CONGESSIS. 

4.  Moderatorem  Associalionis  non  posse  sine  speciali  in- 
dullo,  niiinus  receplionis  in  Confiaternitatem,  benedictionis  scapu- 
iarium,  rosariorum,  aliorumque  signorum  quae  sunt  sodalibus  tra- 
denda,  alteri  Sacerdoti  commiltere  (Vid.  etiam  Decr.  22  Aug.  1842. 
N.  306  ad  1"\). 

5.  Id  aulem  praedicto  Moderatori  licere,  quoties  Associa- 
tionis  statuta  ab  Ordinario  approbata,  hanc  ei  facultatem  expresse 
conferant. 

1781.  Insgriptio  in  libro  Sodalitatis  est  omnino  necessaria, 
si  sermo  sit  de  Confratefiiitatibus  proprie  dictis,  ut  confratres 
lucrari  possint  indulgentias.  Interrogata  enim  Sacra  Congregatio 
Indulgentiarum : 

Utrum  in  iis  Sodalitiis,  quae  solemnem  aliquem  receptionis 
rituni  adhibent  (ut  Congregationes  B.  Mariae  Vir^inis),  confratres 
hoc  solemni  modo  a  legitimo  Sodalitatis  praeside  recepti,  lucrari 
possint  indulgentias,  licet  in  libro  Sodalitatis  non  inscribantur? 

Resp.  Negative,  si  agatur  de  Confraternitatibus  proprie  di- 
ctis  (Decr.  16  Julii  1887,  penes  Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  133 
ad  W^). 

1782.  Praedicta  inscriptio  necessaria  est  pj^o  proprie  dictis 
Confraternitatibus,  etiamsi  earum  statuta  non  explicite  eam  re- 
quirant  tamquam  conditionem  essentialem  (Decr.  eod.  ad  V™). 

1783.  Consequitur,  quod  ubi  agatur  non  de  Confraternitatibus 
proprie  dictis,  sed  de  piis  Unionibus,  Aggregationibus,  aliisve  Operi- 
bus,  quae  non  sint  verae  Confraternitates,  inscriptio  non  requi- 
ritur  ut  condilio  essentialis  pro  lucrandis  indulgentiis.  Non  ideo 
tamen  est  omittenda,  maxime  si  statuta  eam  praescribant,  vei  si 
non  certo  constet,  num  pia  Socielas  sit  vera  Confraternitas  vel  pia 
Unio,  cum  viris  in  hac  materia  parum  expertis  difflciie  quando- 
que  sit  unam  ab  altera  discernere. 

1784.  Est  aulem  certum,  suscipientes  et  gestantes  Scapulare 
caeruleum  B.  M.  V.  Immacidatae,  aut  rubrum  Passionis  D.  N. 
J.  Christi  Confraternitatem  non  constituere  (Decr.  27  Apr.  1887, 
Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  97  ad  V). 

1785.  Sacerdotes,  qui  induitum  benedicendi  scapuiaria  a  S.  Sede 
legitime  obtinuerunt,  penes  se  habere  debent,  ut  supra  n.  1773  ex- 
positum  est,  privatum  regestum,  et  quamprimum  commode  pos- 
sunt,  transmittere  tenentur  ad  Superiores  respectivae  Sodaiitatis 
vicinioris  canonice  erectae  nomina  receptorum,  ut  in  Aibum  ipsius 


CAP.    IV.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  873 

relerantiir.  Ex  liac  praescriplione  oborliim  esl  dubiiim,  quod  S.  Con- 
gregalinni  Indnlgenliarnm  proposilum  fuit  solvendum  sequenti  modo: 

Quo  die  bujusmodi  Cbristifideles  scapulari  jam  induti,  quo- 
rum  nomina  in  privato  regesto  Sacerdotis  inscripta,  sed  in  Album 
Confraternitatis  nondum  relata  sunt,  plenariam  indulgentiam  ea 
die  concessa,  qua  quis  scapulari  induitur,  lucrari  possunt  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Die  receptionis  et  susceptionis  SS. 
Scapularium  et  inscriptionis  in  privato  regesto  Sacerdotis  au- 
ctoritafe  pollentis  henedicendi  et  imponendi  scapularia,  firma 
tamen  in  eo  manente  obligatione  transmittendi  nomina  ad  respe- 
ctivam  vicinior&m  Sodalitatem,  cui  Cliristifideles  fuerunt  adscri- 
pti  (Decr.  12  Dec.  1892). 

1786.  Cum  vero  quoad  interpretationem  hujus  decisionis  sen- 
tentiae  oppositae  evulgatae  fuerint,  hinc  novum  dubium  pro  solu- 
tione  deiatum  est  eidem  S.  Congregationi,  quod  €st  sequentis  te- 
noris : 

Possuntne  Cbristifideles  eodem  modo,  quo  ipsa  die  receptionis 
et  susceptionis  SS.  Scapularium  et  inscriptionis  in  privato  regesto 
Sacerdotis  aucloritate  necessaria  pollentis,  lucrari  valent  indulgen- 
liam  plenariam  concessam  pro  ea  die,  qua  quis  S.  Scapulari  in- 
duitur,  ita  etiam  ah  eadem  die  incipere  lucrari  ceteras  indul- 
gentias  respectivis  Sodalilatibus  concessas,  quamvis  Sacerdos  ille 
nomina  adscriptorum  nondum  transmiserit  ad  respectivam  So- 
dalitatem  canonice  erectam  ? 

S.  Congregatio  respondit:  Affirmative  (Decr.  18  Nov.  1893). 

1787.  Binis  bisce  Decretis  duo  decisa  babentur: 

1''  Quod  fideles  indulgentiam  plenariam,  quae  concessa  est 
pro  die,  qua  quis  sacro  scapulari  induitur,  lucrantur  ipsa  die  re- 
ceptionis  et  susceptionis  sacri  scapularis  et  inscriptionis  in  privato 
regesto.  Non  ergo  acquisitio  praefatae  indulgentiae  plenariae  reser- 
vatur  ad  diem,  quo  adscriptorum  nomina  in  Alhum  Confraterni- 
tatis  referuntur. 

2"  Quod  fideles  ah  eadem  die,  qua  sacro  scapulari  legi- 
time  induuntur,  incipiunt  lucrari  ceteras  indulgentias  respecti- 
vis  Sudalitatibus  concessas,  quamvis  Sacerdos  adscriptorum  nomina 
ad  respectivam  viciniorem  Sodalitatem  nondum  transmiserit. 

1788.  Quoad  praefatam  nominum  inscriptionem  in  regesto 
Confraternitatis,  Episcopi  Missiormrii  a  S.  Congregatione  de  Pro- 
paganda  Fide  petierunt,  ut  fideles  eornm  jurisdictioni  subjecti  exi- 


874  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

merentnr  ab  luijnsmodi  obligatione.  At  Emns  Card.  Simeoni  sa. 
me.  tnnc  Praefectns  landatae  S.  Congregalionis  de  Propaganda  sub 
die  30  Junii  1889,  negativnm  responsum  dedit  tenoris  seqnentis: 

Qnod  vero  pertinet  ad  recensenda  in  Albo  Confraternitatum 
nomina  fidelinm  iisdem  adlectornm,  id  tamquam  necessaria  con- 
ditio  absolute  requiritur,  ut  indulgentias  Confraternitatibus  ad- 
nexas  lucrari  fideles  queant.  Quapropter  ab  ea  iege  derogari  ne- 
quit,  nisi  per  pecnliaria  Indulla,  quae  solum  determinatos  casus 
et  certa  loca  respiciant. 

Altamen,  si  quando  ob  ingentem  fidelium  aggregandorum  nu- 
merum  aliave  ratione  contingat  eorum  nominum  in  Albo  recensio- 
nem  difficultatem  Sacerdoli  cooptanti  facessere,  tunc  designare  is 
poterit  unam  vel  plures  pro  opportunitate  sibi  visas  personas, 
quae  fidelium  nomina  scripto  referant  in  catalogum,  quem  ipse 
postea  subsignabit  et  ad  proximiorem  Confraternitatem  seu  do- 
mum  religiosam,  uti  superius  dictum  est  (si  scilicet  de  Confra- 
ternitatibus  agatur,  quae  regularis  alicujus  Ordinis  auctoritate 
fuerint  erectae),  transmittat  (Vid.  Collectanea  S.  C.  de  Propag.  Fid. 
pag.  191,  n.  km- 

1789.  Necessitas  inscribendi  nomina  in  Albo  Confraternilatis 
pro  tribus  Scapnlaribns  SS.  Trinitatis,  B.  M.  Virginis  Perdolentis 
et  a  Monte  Carmelo,  ut  fideles  sic  recepti  indulgentias  dictis  sca- 
pularibus  adnexas  lucrari  valeant,  iterum  confirmata  est  a  S.  Con- 
gregatione  Indulgentiarum  die  17  Julii  1891  (Vid.  Acta  S.  Sedis, 
vol.  XXIV,  pag.  m). 

1790.  Ex  dictis  patet  discrimen  inter  adscriptionem  seu  re- 
ceptionem  in  Confraternitatem,  et  inscriptionem  nominum  in  Albo 
confratrum.  Actus  receptionis  ad  rei  substantiam  pertinet.  Nemo 
enim  proprie  confrater  appellari  poterit,  nisi  in  Confraternitalem 
sit  receptus.  Formalis  autem  receptio  consistit  in  actu,  quo  Sacer- 
dos  deputatus  suam  auctoritativam  voluntatem  ostendit  recipiendi 
in  Confraternitatem  illum  qui  id  petat. 

Materialis  vero  nominum  inscriptio  non  est  alind  nisi  testi- 
monium  permanens  aggregationis  seu  receptionis  ab  eo  exhibitum, 
qui  in  Sodalilatem  cooptat,  quod  quidem  per  se  non  est  de  essen- 
tia  receptionis,  et  potest  etiam  suppleri  per  aliud  documentum, 
puta  per  aliquod  diploma,  quod  confratri  tradatur. 

1791.  Quoties  autem  hujusmodi  materialis  inscriptio  nomi- 
num  sit  praescripta,  ipsa  necessaria  evadit  ad  integritatem  re- 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    GENERE.  875 

ceptionis,  ita  ut  hac  nominiim  inscriplione  in  libro  Confralernita- 
lis  neglecla,  fideles  nequeanl  Incrari  iiidiilgentias  eidem  Confrater- 
nitati  concessas.  Et  nos  jam  vidimus,  nominum  inscriplionem  in 
regesto  Confraternilatis  esse  absolule  necessariam  pro  Confrater- 
nitatibus  proprie  dictis,  ut  confratres  et  consorores  consequi  pos- 
sint  indulgentias.  Ita  stalutum  est  a  Summo  Pontifice,  in  quo  re- 
sidet  suprema  poteslas  dispensandi  indulgentias,  et  ad  qiiem  spe- 
ctat  praefinire  condiliones  pro  earumdem  lucro. 

1792.  Ad  legitiinam  ergo  fidelium  receplionem  in  quamcum- 
que  Confraternilatem  vel  piam  Associalionem  duo  sunt  essentialia, 
videlicet  voluntas  illius  qui  recipitur,  et  consensus  illvus  qui  eum 
recipere  debet.  Facile  autem  inlelligilur  hujusmodi  binos  actus  seu 
condiliones  constare  debere  respective  per  aliquod  signum  exter- 
num,  V.  gr.  vel  per  formulam  quae  pronuntiatur  super  novum 
socium  in  actu  receptionis,  vel  per  traditionem  et  acceptationem 
diplomatis  sive  pagellae  aggregationis,  vei  per  simplicem  inscri- 
ptionem  in  regesto  Sodalitatis  cum  hac  intenlione  ab  eo  peractam, 
qui  jns  habet  cooplandi  fideles  in  dictam  Sodahtatem  (Cf.  Acta 
S.  Sed.  vol.  IV,  pag.  237). 

1793.  Non  ergo  in  praxi  receptio  in  confratrem  vahda  cen- 
senda  esset,  si  fiat  simplici  intentione  concepta  animo,  nuUis  ver- 
bis  adhibitis,  nulhsque  actibus  qui  receptionem  in  Sodahtatem  ex- 
terius  significent.  Hoc  eruitur  ex  pluribus  S.  Sedis  documentis, 
quae  hujusmodi  externum  aclum  vel  expresse  indicant  vel  certo 
supponunt,  ut  cum  dicitur,  indulgentias  ab  iis  lucrari,  qui  legi- 
time  adscripti  fuerint  in  Confraternitatem ;  vel  a  rite  adscriptis 
piae  Societati;  vei  dummodo  ab  liabente  facultatem  fuerint  rite 
recepti  etc.  (Cf.  Decr.  auth.  N.  298  ad  T^\  et  331  ad  1°^;  Rescr. 
auth.  N.  366,  et  371). 

1794.  Quod  attinet  ad  Confraternitates  Scapularium,  res  est 
speciali  modo  •<]  S.  Congregatione  Indulgentiarum  definita,  quod 
scilicet  sub  poena  nuilitatis  pronunliari  debent  verba  formulae, 
quibus  receptionis  actus  continetur  et  significatur.  Poslulatum  est 
enim  : 

An  receptio  in  confratrem  valeat,  si  ftat  simplici  intentione 
concepta  animo,  ac  verbis  nultis  adhibitis? 

S.  Congregalio  respondit:  Negative. 

An  declaratio  S.  Congregationis  de  servandis  substantiali- 
bus  in  adscriptione  fidelium  Confraternitati  B.  M.   V.  de  Monte 


876  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Carmelo  debeat  etiam,  atgue  eodem  sensu,  inlelligi  quoad  cetera 
Scapularia? 

Resp.  Affirmative  (Decr.  27  Apr,  1887;  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX, 
pag.  oo8). 

1795.  Inscriptio  materialis  a  quocumque  fieri  potest,  duin- 
modo  ab  habente  facultatem  tantum  Christifidelis  sit  rite  receptus 
(Decr.  25  Sept.  1845.  N.  331). 

1796.  Qui  habet  facullatem  adscribendi  socios  in  ahquam  Con- 
fraternitatem  vel  piam  Associationem,  etiam  ^ezp^wm  iUi  adscribere 
valet,  ita  ut  ipse  quoque  possit  indulgentias,  quae  eidem  adnexae 
sunt,  hicrari,  qualenus  tamen  haec  facultas  habeatur  indiscrimi- 
natim,  minime  vero  taxative,  ex.  gr.  pro  aliqua  Moniahum  cora- 
munitate  tantum  etc.  (Decr.  7  Martii  1840.  N.  280;  16  Juhi  1887 
ad  7"';  penes  Acta  Ord.  Min.  ann.  VI,  pag.  134). 

1797.  Idem  vir  aggregari  potest  phiribus  Sodahtatibus,  et  lu- 
crari  indulgentias  unicuique  concessas,  dummodo  conditiones  prae- 
scriptas  impleat  (Decr.  29  Maji  1841.  N.  291  ad  lO'"). 

1798.  Nequeunt  adscribi  in  Confraternitatem  fideles  post  eo- 
rum  mortem,  fideles  viventes  ipsis  insciis,  nec  expedit  admittere 
parvidos  ante  rationis  usum.  IIoc  declaratum  est  a  Congregalione 
S.  Inquisitionis  die  6  Decembris  1876  sequenti  modo: 

Ex  Decreto  S,  0.  —  Romana  —  Cum  Rector  Ven.  Archi- 
confr.  Universahs  sub  titulo  vulgo  «  Di  Nostra  Signora  del  Sacro 
Cuore  di  Gesu  »  haec  tria  proposuisset  dubia,  nempe  : 

1°  Possono  i  fedeh  esser  ascritti  come  soci  aU' Arciconfrater- 
nita  di  N.  S.  del  S.  Cuore  dopo  seguita  la  loro  morte? 

2^"  Possono  esser  ascritti  i  fedeh,  anche  a  loro  insaputa  ? 

3**  Possono  essere  annoverati  fra  i  soci  anche  i  bambini  che 
ancora  non  hanno  F  uso  della  ragione  ? 

EE.  DD.  resp.  ad  1""  et  2"^  Negative ;  ad  3™  Non  expe- 
dire. 

1799.  Eadem  sententia  quoad  defunctos  prolata  fuit  a  S.  Con- 
gregatione  Indulgentiarum  die  14  Augusti  1889.  —  Episcopus 
S.  Severi  sequentis  dubii  solutionem  petiit : 

An  fideles  qui  ex  hac  vita  migrarunt,  alicui  Sodalitati  ad- 
scribi  valeant  ad  effectum,  ut  ipsi  suffragiis  potiantur,  quibus 
post  obitum  gaudent  ceteri  fideles,  qui  adhuc  viventes  alicui  So- 
dalitati  nomen  dederunt? 

Et  S.  Congregatio  proposito  dubio  respondit :  Negative  juxta 


I 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  877 

Decreta  a  Suprema  Universali  Inquisitione  edita  sub   die  G  (1) 
Decenibris  187(). 

1800.  Parvnli  ralionis  nsiim  nondnin  habenles,  elsi  juxla  re- 
sponsnni  S.  0.  non  expediat  eos  cooptare  inter  socios,  tanien  va- 
lide  recipiunt  scapulare,  quod  Confraternitalem  constituit.  Constat 
ex  seqnenti  decisione: 

Cum  in  quodam  Galliarum  loco,  hoc  in  nonnullarum  piarum 
malrum  more  positum  fuerit,  ut  parvulis  suis,  etiam  rationis 
usum  nondum  adeplis,  sacrum  scapulare  consueto  ritu  imponi 
faciant,  exorto  dubio  de  hujusmodi  impositionis  validitate,  postu- 
latum  est: 

Utrum  sii/pdens  sit  isthaec  scapularis  impositio,  ut  par- 
vuli,  cuni  ad  rationis  usum  pervenerint,  indulgentiis,  aliisque 
privilegiis  illud  gestantibus  concessis  frui  possint  et  valeant? 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  respondit:  Affirmative  (Decr. 
29  Aug.  1864.  N.  410). 

1801.  Ceterum  quoad  inscriptionem  parvulorum,  etsi  genera- 
tim  non  expediat  eos  adscribere  Confraternitatibus  sive  piis  Asso- 
ciationibus,  lamen  si  natura  alicujus  Associationis  ejusque  statuta 
id  sinant,  adscriptio  infantium  prorsus  hcita  evadit,  ut  contingit 
in  pio  Opere  a  Sancta  Infantia  nuncupato,  ut  suo  loco  vide- 
bimus. 

1802.  Diximus  sub  n.  1792  quod  duo  sunt  essentialia  ad  le- 
gitimam  fidehum  receptionem  in  quamcumque  Sodalitatem,  scilicet 
voluntas  ejus  qui  recipiendus  est,  et  voluntas  seu  consensus  il- 
lius,  qui  recipiendi  habet  facultatem.  Ex  hoc  videtur  posse  con- 
ciudi,  adscriptionem  infantium  in  Confraternitatem  esse  invalidam 
ob  defectum  actus  voluntatis  propriae.  Cui  difficultati  respondetur, 
defectui  actus  voluntatis  in  infantibus  suppleri  per  actum  volun- 
tatis  parentum,  quorum  auctoritate,  voluntate  ac  tutela  infantes 
ducuntur  et  vivunt.  Cum  vero  parvuli  ad  rationis  usum  pervene- 
rint,  si  ratam  habeant  adscriptionem,  sodales  remanent ;  si  secus, 
cessant. 

1803.  Confratres  cujuslibet  Sodalitatis  non  tenentur  quidem 
sub  peccati  poena  ad  observantiam  regularum,  (luibus  regitur  So- 
dalitas;  attamen  qui  negligeret  adimplementum   illarum,  quae   ut 


(I)  In  originali  Decrelo,  (luod   nos   vidinius,   lcgilur  6  Decenibris;  alibi  dic 
3  ejusdcm  mensis. 


878  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

condiliones  praescribuntur   ad  lucrandas    indulgenlias,  privaretur 
absque  dubio  ipsarum  indulgentiarum  lucro. 

1804.  IIoc  tamen  non  obstante,  si  quis  negligeret,  etiam  per 
longum  tempus,  recitare  preces  Confraternitatis,  praescripta  opera 
exercere,  vel  sacrum  scapulare  deferre,  non  teneretur  pro  lucran- 
dis  indulgentiis  ad  novam  inscriptionem,  vel  denuo  ad  recipiendum 
scapulare.  Satis  ei  esset  hunc  sanctum  habitum  reassumere,  pre- 
ces  praescriplas  recitare,  ceterasque  obligationes  Confraternitatis, 
ut  antea,  devote  adimplere.  Id  patet  ex  sequenti  deciaratione. 
Postulatum  fuit : 

An,  qui  rite  semel  adscripti  Sodalitati  scapiclaris  B.  M.  V. 
de  Monte  Cariaelo,  postea  habitum  sacrmn  Sodalitatis  dimise' 
runt,  teneantur  ad  novam  sacin  habitus  receptionem  a  potesta- 
tem  habente,  si  velint  indulgentias  praedictae  Sodalitati  a  Sum- 
mis  Pontificibus  concessas  lucrari ;  vel  an  sufficiat,  ut  habitum 
sacrum  ipsi  denuo  resumant  si77ipliciter  ? 

S.  Congregalio  respondit :  Negative  ad  primam  partem ;  Af- 
firmative  ad  secundam  (Decr.  27  Maji  1837.  N.  379). 

ARTICULUS   XIII. 

.  INDULTUM  PRO  SODALIBUS  INFIRMIS,  AUT  CARGERIBUS 

DETENTIS. 

1805.  Clemens  PP.  XIII  benigne  concessit,  ut  confratres  et 
consorores  cujuscumque  Confraternitatis,  seu  Sodalitii,  aut  Congre- 
gationis  ubique  locorum  existentis,  dummodo  sit  auctoritate  Ordi- 
naria  erecta,  aliqua  corporis  infitmitate  laborantes,  vel  carceribus 
detenti,  eisdem  omnibus  et  singulis  indulgentiis,  quibus  gaudent 
ceteri  confratres  el  consorores,  gaudere  possint  et  valeant ;  ita  ta- 
men,  ut  omissa  visitatione  ecclesiae,  alia  pia  opei^a  injuncta, 
quae  pro  viribus  peragere  poteruni,  fideliter  ac  devote  exequan- 
tur.  Voluitque  Sanctitas  Sua  banc  gratiam  suffragari  in  perpetuum, 
et  ad  preces  cujuscumque  Sodalitii,  Confralernitatis,  seu  Congre- 
gationis  concedi  absque  ulla  Brevis  expeditione  (Decr.  Urbis  et  Or- 
bis,  2  Aug.  1760.  N.  222;  et  cf.  Decr.  25  Febr.  1877.  N.  431  in 
exord.  et  ad  l^"). 

1806.  Haec  concessio  extensa  est,  quod  non  erat  in  primaeva 
concessione  Clementis  XIII,  etiam  ad  alia  legitima  impedimenta, 


CAP.    IV.   DE   CONFRATERNITATIRUS   IN   GENERE.  879 

jiulicio  discreti  Confessarii  dignoscenda,  commulato  lamen  ab  eodem 
Confessafio  opcre  injuncto  visilationis  ecclesiae  in  aliud  pium 
opus  (Decr.  10  Jiilii  1887,  apud  Acla  S.  Sed.  vol.  XX,  pag.  108, 
ad  4"  partem  dubii  II). 

1807.  Praefala  concessio  nunc  valet  pro  omnibus  Confraterni- 
tatibus  seu  Sodalitiis  aut  Congregationibus  sine  speciali  recursu 
cujusque  Confralernitalis  seu  Sodalitii  ad  S.  Sedem,  qui  antea  re- 
quirebatur  (Decr.  eod.  ad  1""  parlem  dubii  II). 

1808.  Concessio  supradicla  valet  tantum  pro  iis  confralribus, 
qui  impediti  sunt  quominus  praescriptam  ecclesiae  visitationem 
peragere  possint ;  non  vero  pro  illis  qui  prohibentur  quominus 
aliquam  aliam  conditionem  ad  hicrandas  indulgentias  praescriptam 
impleant  (Ibid.  ad  1°"  et  2°"  partem  dubii  III). 

1809.  In  enuntiatis  ergo  concessionibus,  si  personas  ccnside- 
res,  comprehenduntur  confratres  el  consorores  cujuscumque  Soda- 
litatis  infirmi,  carcerati  et  qui  alio  legitimo  impedimento  deti- 
nentur  ad  peragendam  praescriptam  ecclesiae  visitationem.  Si 
opera  injuncta  inspicias,  vigore  praedictaimm  concessionum,  ec- 
clesiae  visitatio  dumtaxat  vel  dispensalur  vel  in  ahud  pium  opus 
commutari  potest  judicio  discreti  Confessarii. 

1810.  Diclum  est,  vigore  praedictarum  concessionum ;  quia 
virtute  aliorum  indultorum  (vid.  n.  164-165)  etiam  Communio  in 
aliud  pium  opus  commutari  potest  favore  eorum  omnium,  qui  sunt 
habitualiter  infirmi,  impotentes  proinde  e  domo  egredi.  Nam  ex 
concessione  Pii  PP.  IX,  quando  ad  lucrandas  indulgentias  plenarias 
praescripta  est  Communio  et  visitatio  ecclesiae,  omnes  Christifideles 
habitualiter  infirmi  eas  consequi  possunt,  dummodo  vere  poeniten- 
tes,  confessi,  ac  ceteris  omnibus  absolutis  conditionibus,  si  quae 
injunctae  fuerint,  loco  S.  Communionis  et  visitationis  alia  pia  opera 
a  respectivo  Confessario  injungenda  fideliter  adimpleant  (Decr.  18 
Sept.  1862.  N.  393). 

1811.  Notandum  est,  a  relata  generali  concessione  Summum 
Pontihcem  Pium  IX  excepisse  personas  quae  in  communitate  mo- 
rantur;  siquidem  his  facilius  est  sacram  Communioncm  recipere. 
Verum  hanc  etiam  exceptionem,  supphcantc  Ilhno  ac  Rmo  Gaspare 
Mermillod  Episcopo  Lausanensi,  postea  S.  R.  E.  Cardinah,  sustuht 
Summus  Pontifex  Leo  XIII  per  Decretum  S.  Congregationis  Indul- 
gentiarum  de  die  16  .lanuarii  1886,  quo  benigne  concessit:  ut  in- 
firmi  aut  senio  confecti  in  communitate  et  suu  regula  viventes, 


880  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

qui  ecclesias  aut  oratoria  visitare,  aliave  pro  indulgentiis  prae- 
scripta  exequi  non  possunt,  indulgentias  niliilominus  lucrari  va- 
leant,  adimplendo  alia  pia  opera  Confessarii  arbitrio  praescri- 
benda  (Acla  S.  Sedis,  vol.  XVIII,  pag.  465). 

1812.  Illiid  tandein  remanet  observandum,  quod  juxta  con- 
cessionem  Glementis  XIII  supra  adductam,  confratres  et  consoro- 
res  cujuscumque  Sodalitii,  infirmitate  laborantes  vel  earceribus 
detenti,  non  indigent  interventu  Sacerdotis  ad  perfruendum  diclo 
privilegio:  absolute  enim  eis  indulgetur,  ut  omissa  visitatione  ec- 
clesiae,  alia  pia  opera  injuncta,  quae  pro  viribus  peragere  pote- 
runt,  fuieliter  ac  devote  exequantur. 

Pro  sodalibus  vero,  qui  citra  infirmitatem  vel  carcerationem, 
alio  impedimento  prohibentur  quominus  praescriptam  ecclesiae  vi- 
sitationem  peragant,  Sacerdotis  Confessarii  judicio  indigent  tum 
pro  dignoscenda  legitimitate  impedimenti,  tum  pro  commiitatione 
visitationis  ecclesiae  in  aliud  pium  opus. 

ARTICULUS    Xiy. 

DE  NON  ADSCRIBENDIS  ABSENTIBUS  SODALITIIS. 

1813.  Prolixa  et  aliquantulum  intricata  est  materia  de  non 
adscribendis  absentibus  in  confratres.  Nos  praecipua  capita,  bre- 
viori  qua  fieri  potest  methodo,  de  re  delibabimus. 

In  una  Americana  novi  Regni  Hispanici  sub  die  28  Aprilis 
1761,  ad  dubia: 

1°  An  absentes  admitti  possint  in  confratres? 

Et  quatenus  negative, 

2°  An  supplicandum  sit  SSmo  pro  eorum  admissione,  vel 
ad  minus  pro  admissione  incolarum  praedicti  novi  Regni  Hi- 
spanici?  (Agitur  de  Confraternilate  B.  M.  V.  Guadalupensis.) 

S.  Congregalio  respondit:  Negative  in  omnibus  {Decr.  auth. 
N.  226). 

1814.  Sed  cum  in  nonnullis  ex  piis  Sodalitiis  (hisce  potissi- 
mum  lemporibus  institutis)  inter  sodales  adscribendi  etiam  absen- 
tes  contra  praefatam  decisionem  consuetudo  inoleverit,  Summus 
Pontifex  Leo  XHI,  praevia  sanalione  omnium  adscriptionum  hac- 
tenus  haud  rite  factarum,  mandavit,  ut  in  posterum  serventur, 
atque  ad  observantiam  revocentur  resolutiones  praefato  anno 
1761  editae  (Decr.  Urbis  et  Orbis,  13  Apr.  1878.  N.  437). 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        818 

1815.  Edilo  ac  cognilo  hoc  Decrelo,  undique  plurima  exorta 
sunt  dubia  de  vero  illius  sensu;  imo  plures  ex  parle  polissimum 
Episcoporum  porrecli  fiierunt  libelli  supplices,  quibus  enixe  a  S. 
Congregalione  postulabatur,  lU  non  obstantc  supramemoraio  De- 
creto  ahsentes  adscrihi  possent  saltem  Sodalitiis  seu  piis  Unionihus 
piisque  Operihus,  quae  verae  Confraternitates  dici  nequeunt,  si- 
mulque  proponebatur  modus,  quo  via  in  poslerum  praecluderetur 
abusibus,  qui  hucusque  inoleverant  in  absenlium  inscriptione. 

1816.  Qiiare  desuper  his  sequentia  dubia  solvenda  proposita 
fuerunt: 

1°"  Utrum  Decretum  diei  13  Aprilis  iS7 8  prohihens  inscri- 
ptionem.  ahsentium,  ad  pias  Uniones  et  ad  pia  Opera,  quae  a 
veris  Confraternitatihus  distinguuntur,  extendatur? 

!2°'  Utrum  et  quomodo  post  editum  memoratum  Decretum 
prohanda  vel  permittenda  sit  inscriptio  sociorum  ahsentium,  cum 
agitur  de  veri  nominis  Confraternitatihus? 

3°"  Quid  respondendum  quoad  petitiones  exhihitas  a  Mode- 
ratorihus  Confraternitatum,  praesertim  ah  Episcopis,  qui  po- 
stulant,  non  ohstante  Decreto,  adscrihi  posse  praedictis  Confra- 
ternitatihus  ahsentes  per  litteras  et  per  interpositam  personam, 
sive  propter  consuetudinem,  sive  propter  novas  rationes  ah  ipsa 
experientia  desumptas  ? 

4™  Quaenam  alia  praescrihenda  in  casu? 

Quibus  in  Congregatione  generali  habita  in  Palatio  Apostolico 
Valicano  die  14  Junii  1880  EE.  PP.  rescripserunt: 

Ad  l^,  2°^,  et  3"^:  Providehitur  in  4^ 

Ad  4™:  Firmo  remanente  Decreto  diei  13  Aprilis  1878,  du- 
hiis  et  petitionihus  propositis  provideatur  per  appositam  instru- 
ctionem  et  dispositivam  declarationem  juxta  mentem  panditam, 
pro  opportunis  exceptionibus. 

In  Audientia  diei  19  Junii  1880  Summus  Pontifex  Leo  XIII 
Sacrae  Congregationis  judicium  in  omnihus  henigne  approbavit 
(Decr.  auth.  N.  452). 

1817.  Per  Decretum  Urbis  et  Orbis  de  die  2()  Novembris 
1880  prodiit  declaratio  Decreti  diei  13  Aprilis  1878  de  absentibus 
non  adscribendis  ail  pias  Sodalilates.  Piaecipua  ejns  ca[)ita  sunt 
ea,  quae  hic  subneclunlur : 

I.  Distinguendum  est  inter  Sodnlitates  j)ro  universn  orbc  ca- 
tholico,  ac  Sodalilates  pro  certa  tantum  dioecesi  vel  rcgiiuw  cano- 


88^  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

nice  erectas,  relale  ad  quas  fideles,  qiii  extra  limites  locali  Soda- 
lilaii  constitntos  commorantur,  absentes  dicuntur,  imo  vero  non 
simpliciter  absentes,  sed  eliam  extranei  dici  possunt.  Hujusmodi 
locales  Sodalitates...  in  confi'atres  admiltere  nequeunt  absentes 
extra  limites  Sodalitatis:  atque  hic  primus  est  sensus  memoratae 
resolutionis  S.  Congr.  diei  28  Aprilis  1761  fin  Americana),  atque 
hoc  primo  sensu  adscriptiones  absentium  tum  Decreto  Urbis  et 
Orbis  diei  13  Apr.  1878,  tum  praesenti  instructione  irritae  omnino 
generali  lege  sine  ulla  nova  exceptione  declarantur. 

II.  Sodalitates  etiam  universales,  relate  ad  quas  nulli  sunt 
primo  hoc  sensu  absentes  seu  extranei,  nequeunt  in  confratres 
admittere  simpliciter  absentes;  scilicet  requiritur  ex  jure  adscri- 
bendorum  personalis  praesentia.  At  nullatenus  mens  fuit  Decreti 
eam  restringere  ad  locum  ubi  Sodalitas  canonice  erecta  propriam 
habet  sedem  ac  centrum;  sed  sufficit  adscribendorum  praesentia 
coram  quocumque,  qui  quocumque  in  loco  delegatam  vel  subde- 
legatam  legitime  habeat  adscribendi  facultatem :  non  sufficit  vero 
moralis,  interpretativa  vel  repraesentativa  praesentia  per  Htteras 
aut  alio  quovis  modo  per  interpositas  etiam  personas:  atque  hic 
alter  est  sensus,  quo  adscriptiones  absentium  juxta  resolutiones 
in  Americana  et  juxta  memoratum  Decretum  irritae  sunt,  ac  prae- 
senti  etiam  instructione  irritae  quidem  generali  lege,  sed  cum  in- 
frascriptis  exceptionibus  declarantur. 

III.  Quamvis  generatim  relate  ad  communicationem  indul- 
gentiarum  communes  pro  quavis  Societate  latae  sint  leges,  prae- 
sertim  in  Constitutione  Clemenlis  VIII  Quaecumque,  lamen  relate 
ad  legem  de  non  adscribendis  absentibus  ejusque  exceptiones,  ae- 
quum  est  distinguere  inter  Sodalitia,  quae  strictiori  sensu  CoUe- 
gia  dici  [jossunt,  ut  esse  solent  pleraeque  proprii  nominis  Con- 
fraternilates  ad  modum  organici  corporis  constitutae,  et  Sodalitia, 
quae  laxiori  modo  sociali  vinculo  colligantur,  ut  esse  solent  plu- 
res  etiam  Confraternitates  et  pleraeque  piae  Associationes,  Congre- 
gationes,  Aggregationes,  Uniones  ac  pia  Opera,  iit  vocant.  Inter 
plura  discrimina  quae  ad  praesentem  scopum  non  refert  nec  facile 
est  accuratius  inquirere,  illnd  maxime  ad  rem  pertinet  adverlere, 
quod  strictiori  sensu  Collegia,  seu  proprii  nominis  Confraternita- 
tes  et  Sodalitia,  quae  ad  illas  in  organica  sui  constitutione  magis 
accedunt,  soleant  etiam  juxta  proprias  leges  pro  sodalium  inscri- 
plione  cerlam  aliqnam  habere  formam  cum  aliqua  solemnitate  ac 


CAP.    IV.    DE    CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  883 

rilii,  ut  publica  candidatorum  pelitio  ac  praesentalio,  probatio  ali- 
qua  et  novitialus,  vel  saltem  impositio  habitus,  scapularis,  cinctu- 
rae,  quae  ex  sui  nalura  personalem  praesentiam  requirunt.  Pro 
hujusmodi  itaque  Sodahlatibus  cujuscumque  sint  nominis,  nulla 
praesenti  deciaratione  datur  generahs  ac  ordinaria  exceptio  a  lege 
de  non  adscribendis  absentibus:  tantum  conceditur  earum  Mode- 
ratoribus  eorumque  Delegatis,  ut  in  casibus  singularibus  dispen- 
sare  possint  a  statuta  forma  inter  praesentes,  ac  absentes  etiam 
per  singuiarem  seu  extraordinariam  exceptionem  rile  adscribere. 
IV.  Pro  Sodahtalibus  etiam,  piis  Unionibus,  piis  Operibus  et 
cnjuscumque  sint  nominis,  Societatibus,  quae  nullam  habent  pro 
adscriptione  sodalium  formam  ac  caeremoniam  inter  praesentes, 
Decrelum  quoad  absentes,  quantum  fieri  potest,  rite  servetur ;  et 
potius  praesentium  adscriptio  facihor  reddalur  ac  pro  viribus  pro- 
moveatur,  multiplicatis  canonice  Associationurn  centris  auctoque 
pro  opportunilate  Zelatorum,  Zelatricium,  Promotorum,  vel  quo- 
vis  nomine  nuncupentur,  eorum  numero,  qui  juxta  approbatas  So- 
dahlii  leges  non  modo  inscriptionum  utcumque  promovendarum 
officium,  sed  etiam  adscribendi  subdelegatam  habeant  facullatem. 
Sed  cum  id  nec  semper,  nec  ubique  fieri  possit,  nec  plane  sufficiat, 
Apostohca  benignitate  indulgendum  esse  videtur,  ut,  qui  praesentes 
commode  (esse?)  nequeunt,  non  omnino  excludantur,  sed  quamvis 
absentes,  per  lilteras,  vel  interpositas  personas,  quae  eos  reprae- 
sentent,  adscribi  discrete  valeant,  vitando  simul  abusus,  quibus 
maxime  praecavendis'  adscribendorum  praesentia  exigitur.  Itaque 
cum  plurium  diversi  nominis  Sodalitatum  ac  piorum  Operum  vis 
et  utilitas  maxime  sit  in  fidelium  numero,  qui  ad  varia  pietatis 
et  charitatis  exercitia  consociantur,  ne  praesentiae  conditio  impe- 
dimento  sit  felicibus  Societatum  incrementis,  ac  ne  plurimi  fideles 
bonae  voiuntatis  ab  inscriptionis  beneficio  contra  Decreti  mentem 
praepediantur,  S.  Congregatio...  praesenti  hac  dispositiva  declara- 
lione...  declarat,  etiam  absentes  ad  hujusmodi  pias  Associationes 
adscribi  posse,  servata  tamen  Decreti  mcnte,  spiritu  ac  scopo,  ut 
scilicet  non  solum  augeatur  numerus,  sed  etiam  adscribendorum 
devotioni  consulatur,  non  temere,  leviter  ac  turmatim  collectis  no- 
minibus,  sed  discrete,  ne  alii,  quantum  fieri  potest,  inscribantur, 
nisi  qui  absentes  quidem  corpore,  sed  praesentes  spiritu,  scientes 
et  volentes  piae  Societati  adscribi,  injuncta  opera  adimplere  et  in- 
dulgenlias  lucrari  inlendunt. 


884  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

V.  Porro  exceptiones  speciales  vel  oh  probatci  quarumdam 
Sodalitatwn  statuta,  quae  absentium  etiarn  inscriptionem  inclu- 
dere,  aut  supponere,  aut  flagitare  videntur;  vel  ob  privilegia;  vel 
ob  singularem  fidelium  devotionem  sua  directe  mittendi  nomina 
ad  insignia  quaedam  Sanctuaria,  Sodalitatum  centra ;  vel  denique 
ob  varia  Sodalitatum,  personarum,  locorntm  ac  te^nporum  ad- 
juncta ;  partim  jam  vel  declaratae,  vel  ad  tempus  concessae,  quin 
necesse  sit  eas  singillatim  recensere,  generali  liac  Decreti  benigna 
interpretatione  et  dispositiva  declaratione  simul  omnes  cow,pre- 
henduntur,  ratae  habentur,  confirmantur  atque  ampliantur. 

1818.  Hanc  S.  Congregationis  instructionem  et  declarationem 
Summus  Pontifex  Leo  XIII,  die  26  Nov.  1880,  benigne  approbavit, 
ac  sanatis  prius,  si  quae  factae  fuerint,  iri^itis  absentium  ad- 
scriptionibus,  Decretum  diei  13  Aprilis  1878  in  posterum  juxta 
praesentem  benignam  interpretationem  et  dispositivam  declaratio- 
nem  observari  praecepit  (Decr.  auth.  N.  453). 

ARTICULUS   XV. 

DE  JURIBUS  CONFRATERNITATUM,  DEQUE  EARUM 
PRAECEDENTIA  VARIISQUE  CONTROVERSIIS. 

1819.  Super  juribus  Sodalitatum  innumerae  fere  controver- 
siae  excitatae  sunt.  Tantam  rerum  copiam  haec  materia  suppedi- 
tat,  ut  plura  volumina,  ait  Benedictus  XIV,  confici  posse  videan- 
tur.  De  his  agit  laudatus  Pontifex,  sed  expresse  declarat  id  b)'evi- 
ter  esse  facturum;  agit  nempe:  1°  de  controversiis  inter  ipsas  So- 
dalitates ;  2^  de  controversiis  inter  Episcopos  et  Sodalitia ;  3°  de 
controversiis  inter  Parochos  et  Sodalitia. 

1820.  Controversiae  de  praecedentia  in  processionibus ,  aliis- 
que  ecclesiasticis  functionibus  inter  varias  Confraternitates  lai- 
cales,  per  Gonstitutionem  Gregorii  XIII,  Exposcit  pastoralis  ofjicii, 
dat.  25  Julii  1583,  compositae  fuerunt.  Pontifex  paucis  litem  ab- 
solvit: 

Qui  (nempe  sodales)  in  quasi  possessione  praecedentiae  ac 
juris  praecedendi  sunt,  ii  (quibuscumque  reclamationibus,  pro- 
testationibus,  appellationibus  et  aliis  subterfugiis  prorsus  remo- 
tis,  et  cessantibus,  et  postpositis)  in  processionibus  tam  publicis,. 
quam  privatis  praecedere  debeant. 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   GENERE.  885 

Quando  vero  non  probetur,  aiU  non  conslet  de  quasi  jws- 
sessione  praecedentiae  hujusmodi...  ii,  qui  prius  saccis  usi  sunt, 
in  processionibus  tam  publicis,  qiiam  privatis,  praecedere  de- 
beant  (Benedict.  XIV,  Instit.  lOo,  n.  84 ;  Gardellini,  Decr.  auth. 
Congr.  Sacroram  Rituum,  edit.  III,  n.  4o71  in  nota). 

1821.  Romanae  Ephemerides,  quarum  titulus  «  Acta  S.  Se- 
ilis)^,  ex  quadam  decisione  S.  Congregationis  Concihi  de  die  24 
Julii  1886,  sequentia  deducit,  quae  dictis  sunt  omnino  conformia: 

1.  Inter  Confraternitates  iUi  competere  jus  praecedendi,  quae 
prior  in  tempore  canonice  erecta  fuit,  vel  quae  in  quasi  posses- 
sione  ac  jure  praecedendi  jani  reperitur. 

2.  Quatenus  anterioritas  canonicae  existenliae  rite  evinci  ne- 
queat,  ex  jure  statutum  est  eos  sodales  praecedere  debere,  qui 
saccis  usi  fuerint  priores  (vol.  XIX,  p.  326;  XVII,  p.  127;  XIII, 
p.  166  etc), 

1822.  Excipitur  ab  hac  generali  lege  Confraternitas  SS.  Sa- 
cramenti,  cui  debetur  praecedentia  supra  omnes  alias  Confraterni- 
tates  in  illis  processionibus,  in  quibus  defertur  SS.  Sacramen- 
tum.  In  aliis  vero  processionibus  debet  procedere  et  praecedere 
juxta  ordinem  antianitatis  (Gardellini,  nn.  1164,  1739,  4571  in 
nota,  4598  etc). 

1823.  Controversiae  inter  Episcopos  et  Sodalitia,  seu  potius 
jura  Episcoporum  relate  ad  Confraternitates  ex  hucusque  expo- 
sitis  manifesta  sunt.  Breviter  praecipua  jura  resumimus : 

1.  Ad  Episcopos  pertinet  approbare  et  erigere  Confraterni- 
tates,  exceptis  excipiendis,  in  quibus  tamen  semper  reijuiritur 
eorum  consensus,  ita  ut  in  nulla  dioecesi  erigi  vel  aggregari  pos- 
sit  Confraternitas,  inconsiilto  Episcopo. 

2.  Jus  Episcopi  est  examinare,  corrigere  et  approbare  sia- 
tuta,  etiam  quando  nova  Confraternitas  assumit  et  adoptat  statuta 
Archiconfraternitatis,  cui  aggregari  desiderat.  Nequit  autem  mutare 
vel  corrigere  ea,  quae  a  S.  Sede  fuerint  approbata. 

3.  Jus  habet  Episcopus  mutare  ex  rationabili  causa,  seu 
modificare  slatuta  alias  ab  ipso  approbata. 

4.  Jus  habet  Episcopus  visitandi  Confratcrnitates  laicorum 
cum  usu  saccorum  non  solum  in  propriis  oratoriis,  sed  etiam  in 
Regularium  ecclesiis,  in  quibus  reperiuntur  erectae,  in  iis  lamen 
quae  respiciunt  administrationem  et  adimplementum  onerum,  vel 
relationem  habent  ad  Confratres  (Ferraris,  verb.  ConfraternitaSy 
art.  III,  n.  1;  Monacelli,  Formular.  tom.  I,  pag.  214). 


886  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

0.  Potest  Episcopus  per  seipsiim  vel  per  suuin  delegatum 
intervenire  et  assistere  congregationibus  Confraternitatum  et  ele- 
ctionibus  Officialium,  etiamsi  fiant  in  ecclesiis  et  oratoriis  Regula- 
rium,  in  quibus  Confraternitates  reperiuntur  erectae,  dummodo 
tamen  non  facial  novilates.  Votum  tamen  dare  non  potest  (Fer- 
raris,  ibid.  n.  16  et  17;  Bouix,  Tract.  de  Episcopo,  pag.  323; 
Acta  S.  Sedis,  vol.  XII,  pag.  27). 

6.  Sodales  jus  habent  conventus  habendi,  neque  eos  potest 
Episcopus  absque  causa  prohibere  (Vid.  Ferraris,  ibid.  et  Lucidi, 
cap.  7,  n.  Ul). 

7.  Confratres  jus  habent  ehgendi  suos  Officiales,  sed  ad 
Episcopum  pertjnet  jus  eos  confirmandi  (S.  Congr.  Conc.  apud  Lu- 
cidi  loc.  cit.  n.  152). 

8.  Episcopus  moneri  debet  de  conventibus  extraordinariis, 
minime  vero  de  ordinariis  (S.  Congr.  Conc.  21  Jan.  1786;  Lucidi, 
cap.  7,  n.  143-159). 

9.  Jus  habet  Episcopus  cogendi  Confralernitates  laicorum, 
quae  utuntur  sacco,  ad  conveniendum  soHtis  processionibus,  sal- 
tem  quando  Episcopus  est  in  possessione  illas  vocandi  per  edicta 
poenalia,  exactionem  poenarum,  aliaque  juris  et  facti  remedia.  Id 
prol^at  Ferraris  (loc.  cit.  n.  14)  variis  responsis  S.  Congregationis 
Episcoporum  et  Regularium.  De  hoc  argumento  Monacellus  ita  scribit: 

An  autem  omnes  Societates  laicorum,  quae  sacco  utuntur,  pos- 
sint  ab  Ordinario  cogi  ad  interessendum  pubhcis  processionibus, 
quaestio  dubia  est,  et  varie  decisa.  Etenim  S.  Congregatio  Episco- 
porim  tenet  opinionem  affirmativam,  prout  palet  ex  Decretis,  quae 
referuntur  a  Barbosa...  Sacra  vero  Congregatio  Concilii  sequitur 
sententiam  contrariam,  scihcet,  quod  Confraternitates  laicorum,  et 
quae  ecclesiasticae  non  sunt,  possint  quidem  ad  processiones  in- 
vitari,  sed  non  compelh,  et  Decreta  refert  Nicol.  in  flosc...,  nisi  in 
casu,  quod  adesset  consuetudo...  Prima  opinio,  quam  sequitur  S. 
Congr.  Episc.  mihi  semper  magis  placuit,  quia  cum  agatur  de 
actione  spirituah,  laici  debent  subjacere  judicio  Episcopi,  et  quia 
est  favorabihs  pietati,  rehgioni,  et  cultui  divino...  Verum  quia  con- 
traria  sententia  nititur  Decretis  S.  Congr.  Concihi,  ad  quam  spe- 
ctat  Concilium  Trident.  interpretari,  qui  iUam  sequitur  non  fahi- 
tur.  —  Ad  processiones  autem,  quae  fiunt  occasione  funeris,  ac 
cedere  non  possunt,  nisi  fuerint  invitatae  (Monacehi,  Fo?inula- 
rium,  edit.  3^  Romana,  lom.  I,  pag.  212). 


CAP.    IV.    DE    CONFRATKRNITATIBUS    IN   GENERK.  887 

Alia  plura  vide  apud  citalos  Auclores,  Monacellum,  Ferraris 
el  Lucidi.  Kacile  inlelligitur  tum  praecedentes,  tum  sequentes  de- 
clcirationes  respicere  polissimum  Confraternitates  proprii  nominis. 

1824.  Controversiae  inter  Parochos  et  Sodalitia  resolutae 
fuerunt  a  Sacrorum  Rituum  Congregatione  per  Decretum  diei  10 
Dec.  1703,  approbatum  a  Summo  Pontifice  sub  die  12  Januarii 
1704.  Continet  triginta  tres  quaestiones,  quas  Benedictus  XIV  notis 
illustravit  (Instit.  105,  n.  83  et  sqq.),  dum  esset  Archiepiscopus 
Bononiensis.  Quia  valde  utile  censemus  pro  Sacerdotibus  authenti- 
cas  dubiorum  soUuiones  cognoscere,  ideo  praefatum  Decretum  per 
extensum  afferimus,  prout  extat  in  Collectione  Gardelliniana  sub 
n.  3670,  pag.  219. 

Urbis  et  Orbis. 

.lurium  parochialium  functionum,  et  praeeminentiarum  inter 
Parochos  et  Confraternitates  laicorum,  earumque  Capellanos  et 
Officiales. 

Ad  debitum  imponendum  finem  controversiis,  quae  inter  Pa- 
rochos  et  Confraternitates  saeculares,  earumque  Capellanos  et  Of- 
ficiales  super  juribus  parochialibus  et  functionibus  ecclesiasticis 
nonnullisque  praeeminentiis  seu  praerogativis  frequenter  exoriri  so- 
lent,  in  S.  R.  C.  ab  Emo  et  Rmo  D.  Colloredo  propositis  infrascri- 
plis  dubiis,  videlicet : 

1.  An  Confraternitates  laicorum  legitime  erectae  in  ecclesiis 
parochialibus  habeant  dependentiam  a  Parocho  in  explendis  fun> 
ctionibus  ecclesiasticis  non  parochialibus  ?  —  Sacra  eadem  Rituum 
Congregatio,  re  mature  discussa,  respondendum  esse  censuit:  A/fw' 
mative. 

2.  An  dictae  Confraternitates  erectae  in  capellis,  oratoriis  tam 
publicis  quam  privatis,  adnexis  parochialibus  ecclesiis  et  ab  eis 
dependentibus  habeant  dictam  dependentiam  a  Parocho  quoad  di- 
ctas  functiones  ?  —  Afjlrmative. 

3.  An  Confraternilates  erectae  in  aliis  ecclesiis  publicis  lia- 
beant  quoad  easdem  functiones  aliquam  dependentiam  a  Parocho, 
intra  cujus  parochiae  limites  sitae  sunt  ecclesiae?  —  Negativc. 

4.  An  Confraternitates  erectae  in  oratoriis  tum  publicis  tum 
privatis,  sejunctis  ab  ecclesiis  parochialibus,  quoad  dictas  functio- 
nes  ecclesiasticas  habeant  dictam  dependentiarn  a  Parocho  ?  —  ye- 
gative. 


888  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

0.  An  benedicliones  el  distributiones  Candelarum,  Cinerum  et 
Palmarum  sint  de  juribus  mere  parochialibus?  —  Negative. 

6.  An  benedictiones  mulierum  post  partum,  fontis  baptisma- 
lis,  ignis,  seminis,  ovorum  et  similium  sint  de  juribus  mere  pa- 
rochialibus?  —  Negalive,  sed  benedictiones  mulierum  et  fontis 
baptismalis  fieri  debere  a  Parochis. 

7.  An  functiones  omncs  Hebdomadae  Sanctae  sint  de  juribus 
raere  parochiahbus  ?  —  Negative,  prout  jacet. 

8.  An  celebratio  Missae  solemnis  feria  V  in  Coena  Domini  sit 
de  dictis  juribus  parochiahbus?  — Negative,  prout  jacet,  sed  spe- 
ctare  ad  Parochos. 

9.  An  prima  pulsati^o  campanarum  in  Sabbato  Sancto  sit  de 
dictis  juribus  parochiahbus?  —  Negative,  prout  jacet,  scd  spe- 
ctare  ad  ecclesiam  digniorem  ad  formam  Constitutionis  Leonis  X, 
n.  2:2,  §  14. 

10.  An  celebralio  Missarum  solemnium  per  annum  sive  pro 
vivis,  sive  pro  defunctis,  sit  de  dictis  juribus  parochiahbus?  — 
Negative,  prout  jacet,  sed  licere  confratribus  dumtaxat  in  fe- 
stivitatibus  solemnioribus  ejusdern  ecclesiae  vel  oratorii,  ut  in 
Brundusina  sub  die  1  Julii  1601. 

11.  An  expositio  quadraginta  Horarum  et  benedictio,  quae  fit 
super  populo,  sit  de  dictis  juribus  mere  parochiahbus?  —  Negative. 

12.  An  expositio,  quae  fit  cum  Reliquiis  et  sacris  Imaginibus, 
et  benedictio  quae  cum  eis  fit  super  populo  sit  de  dictis  juribus 
parochiahbus?, —  Negative,  et  quoad  benedictiones  cum  Reliquiis 
et  Imaginibus  serventur  Decreta. 

13.  An  functiones  in  praecedentibus  octo  dubiis,  videhcet  a 
dubio  5.  ad  12.  expressae,  peragi  possint  in  oratoriis  privatis,  con- 
tradicente  Parocho  ?  —  Satis  provisum  in  superioribus. 

14.  An  in  dictis  oratoriis  privatis  Confraternitatum  per  con- 
fratres  statis  horis  recitari  possint  Horae  canonicae  cum  cantu  vel 
sine,  absque  aha  hcentia  Parochi  ?  —  Affmnative,  nisi  aliter  Or- 
dinarius  statuat  ex  rationabili  causa. 

lo.  An  in  dictis  oratoriis  privatis  sit  hcita  celebratio  Missae 
privatae,  assentiente  Ordinario  loci,  et  contradicente  Parocho?  — 
Affirmaiive. 

16.  An  Capellani  Confraternilatum  possinl  populo  denuntiare 
festivitates  et  vigihas  occurrentes  in  hebdomada,  absque  hcentia 
Parochi  ?  —  Affirmative. 


\ 


CAP.  IV.  DE  CONFRATERNITATIBUS  IN  GENERE.        889 

17.  Aii  Paroclius,  invitis  confratribus,  docere  possit  Doctrinam 
Cliristianam  in  praedictis  ecclesiis  et  oratoriis  publicis  vel  privatis, 
a  parochiali  divisis  et  separatis?  —  Negaiive. 

18.  An  in  saepedictis  ecclesiis  publicis  Confraternitatum  pos- 
sint  haberi  pubUcae  conciones,  etiam  per  totum  cursum  Quadra- 
gesimae  vel  Adventus  cum  hcentia  Ordinarii,  et  absque  hcentia 
Parochi  ?  —  AUirmaiive. 

19.  An  in  eisdem  ecclesiis  possit  celebrari  Missa  sive  lecta 
sive  cantata  ante  Missam  parochialem  sive  lectam  sive  cantatam  ? 
—  Negaiive,  nisi  aliier  Episcopus  disponai. 

20.  An  ad  Parochum  speclet  facere  Officium  funebre  super 
cadaveribns  sepehendis  in  saepedictis  ecclesiis  et  oratoriis  pubhcis 
Confraternitatum  ?  —  Affirmaiive,  qiumdo  iumulandus  esi  subje- 
ctus  Parocho,  inira  cujus  fines  esi  ecclesia  vel  oraio?mim. 

21.  An  intra  ambitum  earumdem  ecciesiarum  fieri  possint 
processiones,  juxta  cujusque  Confraternitatis  institutum,  absque  in- 
terventu  vel  licentia  Parochi  ?  —  Affirmaiive. 

22.  An  eaedem  processiones  fieri  possint  extra  ambitum  di- 
ctarum  ecclesiarum,  absque  hcentia  iUorum  Parochorum,  per  quo- 
rum  terrilorium  transeundum  est?  —  Negaiive,  nisi  adessei  li- 
ceniia  Episcopi. 

23.  An  in  diclis  processionibus  Capellani  Confraternitatum 
possint  deferre  stolam  ?  —  Negaiive  exira  propriam  ecclesiam. 

24.  An  Episcopo  accedenti  ad  ecclesias  publicas  Confraternita- 
tum,  quae  non  sint  Regularium,  neque  proprium  Rectorem  bene- 
ficiatum  habeant,  porrigendum  sit  aspersorium  a  Parocho,  in  cujus 
lerritorio  sunt  sitae  dictae  ecclesiae?  —  Negaiive. 

25.  An  earumdem  ecclesiarum  et  Confraternitatum  Rectores 
et  Capehanos  possit  Parochus,  cessante  speciah  ac  legitimo  titulo, 
et  ex  solo  jure  parochialilatis,  compellere  invitos  ad  assistendum 
functionibus  ecclesiae  parochialis?  —  Negaiive. 

26.  An  in  saepedictis  ecclesiis  Confraternitatum  neque  Paro- 
chialibus  neque  Regularibus,  retineri  possit  SS.  Eucharistiae  Sacra- 
raentum  sine  speciali  indulto  Sedis  Apostolicae?  —  Negative. 

27.  Praesupposita  facullate  retinendi,  an  possit  infra  annum 
publice  exponi,  sine  licentia  Ordinarii  ?  —  Ncgaiive. 

28.  An  possit  Parochus  se  ingerere  in  administratione  obla- 
tionum,  eleemosynarum  in  saepediclis  ecclesiis  recollectarum,  vel 
capsulae  pro  illis  recipiendis  expositae  clavem  relinere  ?  —  Negaiive. 


890  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

^9.  An  in  ecclesia  parochiali  confralres  vel  eornm  Capellani 
immiscere  se  valeant,  invilo  Parocho,  in  ejnsdem  ecclesiae  functio- 
nibus  sive  parochialibus  sive  non  parochialibus  ?  —  Negative. 

30.  An  Confraternitates  sive  sint  erectae  in  ecclesia  parochiah, 
sive  extra  illam,  possint  pro  hbitu  et  juxta  uniuscujusque  pecu- 
haria  statula  congregationes  suas  facere,  absque  intervenlu,  vel 
licentia  Parochi  ?  —  Affinnative,  dummodo  non  impediant  fun- 
ctiones  et  divina  Officia. 

31.  An  possint  propria  bona  administrare,  ac  de  illis  dispo- 
nere,  absque  ulla  dependentia  a  Parocho?  —  Affirmative. 

32.  Quando  Parochus  eisdem  congregationibus  intersit  de 
mandato  Ordinarii,  et  tamquam  ejus  delegalus,  an  possit  suffra- 
gium  decisivum  ferre?  Et  quatenus  Affmnative, 

33.  An  etiam  suffragium  duplex?  —  Ad  32  et  33:  Negative. 
Et  ita,  salvis  tamen  conventionibus  et  paclis  in  erectione  Con- 

fraternitatum  forsan  factis,  concordiis  inter  partes  initis,  et  a  S.  Sede 
approbatis,  indultis,  constitutionibus  synodahbus  et  provinciahbus, 
et  consuetudinibus  immemorabihbus,  vel  saltem  centenariis,  decla- 
ravit  ac  decrevit:  «  Si  SSmo  Doinino  Nostro  »  videbitur.  Die  10 
Decemb.  1703.  —  Et  facta  deinde  per  me  Secretarium  de  prae- 
dictis  Decretis  SSmo  Dno  Nostro  relalione,  praevia  eorumdem  in- 
tegra  lectura,  Sanctitas  Sua  laudavit,  benigneque  approbavit  et 
pubhcari,  et,  non  obstantibus  quibuscumque  ahis  in  conlrarium 
facientibus,  servari  mandavit.  Die  12  mensis  Januarii  1704. 

1825.  Super  juribus  et  officiis  Confraternitatum  respectu  Pa- 
rochorum  non  desunt  aliae  declarationes  S.  R.  C,  quae  cum  ad 
tramitem  allati  Decreti  Urbis  et  Orbis  sint  peractae,  nulla  est  ne- 
cessitas  eas  hic  referendi.  Si  cui  placet  iilas  perlegere,  consulat 
Gardellini,  praesertim  sub  n.  3910,  et  Acta  S.  Sedis,  vol.  XVIII, 
pag.  193  usque  ad  pag.  200. 

Notare  etiam  juvat,  descriptas  decisiones  potius  respicere,  ut 
facile  attendenti  patet,  veras  et  proprie  dictas  Confraternitates, 
quam  recentiores  Associationes,  quae  plerumque  non  sunt  ahud, 
nisi  simphces  piaeque  Uniones  ad  praescriplas  quasdam  preces 
institutae. 

1826.  l^ertiarii  Franciscales,  cum  non  simphcem  Confrater- 
nitatem  sed  verum  Ordinem  constituant,  jure  gaudent  praeceden- 
tiae  super  quascumque  laicas  Confraternitates  et  Sodahtates.  Res 
ita  definita  est  a  Summis  Pontificibus  et  pluries  a  Romanis  Con- 


CAP.    IV.    DE   CONFRATERNITATIBUS    IN   GENERE.  891 

gregationibus  (vid.  n.  1j33  et  sqq.).  Unde  e  Sacra  Rituum  Congre- 
gatione  sub  die  28  iMaji  1886  sequens  declaratio  prodiit: 

((  Ad  tramilem  Apostolicarum  Constitiitionnm,  nec  non  de- 
claralionis  S.  Congregationis  Episcoporuni  et  Regularium  die 
20  Septembris  1748,  Tertiariis  Franciscalibus  coetum  consti- 
tuentibus,  nenipe  proprio  /labitu  indutis  ac  sub  cruce  inceden- 
tibus,  jus  inest  praecedentiae  super  quascumque  laicas  Soda- 
litates  » . 

ARTICULUS    XYI. 

DE  TRANSLATIONE  ET  CESSATIONE  INDULGENTIARUM 

ET  SODALITATUM. 

1827.  Quando  indulgentia  est  concessa  pro  aiiquo  festo  fa- 
vore  Sodalilatum,  quae  a  religioso  Ordine  pendent,  sodales  lu- 
crari  eain  possunt  vel  die  rite  constituta  in  kalendario  dioecesis, 
vel  die  rite  constituta  in  kalendario  Ordinis,  non  tamen  in  utra- 
que  die  (Decr.  29  Aug.  1864.  N.  407). 

1828.  Legitime  translata  solemnitate  et  externa  celebratione 
festi,  etiam  indulgentiae  transferuntur,  et  hoc  valet 

a)  non  solum  ubi  agitur  de  indulgentiis  omnibus  Christi- 
fidelibus  concessis,  sed  etiam  ubi  agitur  de  indulgentiis  impertitis 
Confraternilatibus ,  Sodalitatibus,  piis  Unionibus  etc. 

b)  Valet,  tum  si  agatur  de  festi  translatione  perpetua,  tum 
de  festi  translatione  accidentali. 

c)  Valet,  sive  translatio  fiat  in  tota  dioecesi,  sive  in  una 
vel  altera  particulari  ecclesia  dioecesis  (Cf.  Decr.  9  Aug.  1852. 
N.  860;  et  16  Julii  1887,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XX,  pag.  63). 

1829.  Quia  ordinarie  indulgentiae  conceduntur  Confraternita- 
libus  non  intuitu  loci,  in  quo  reperiunlur  erectae,  sed  ratione 
instituti;  consequitur,  indulgenlias  non  cessare  per  translationem 
Confraternitalum,  legitime,  nempe  consensu  Episcopi  factam  de 
uno  loco  pio  in  alium.  Unde  S.  Congregatio  ad  dubium: 

An  transtata  Sodalitate  in  aliam  ecclesiam,  intetligantur 
etiam  translatae  indulgentiae?  Respondit:  A/prmative.  (Decr.  16 
Febr.  1739.  N.  126;  cf.  Theod.  a  Sp.  S.  part.  II,  pag.   164). 

1830.  Quod  si  indulgentiae  concessae  fuissent  alicui  Confra- 
ternilati  intuitu   loci   ob  pecutiares   circumstantias,   quod  esset 


892  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

casus  rarissiiiius,  lunc  quidem  translata  Confraternitate  vel  mu- 
tatis  circumstanliis.  indulgentiae  cessarent  (Vid.  Theod.  a  Sp.  S. 
loc.  cil.  qui  affert  exemplum). 

1831.  Doctrinae  expositae  minime  opponitur  Decretum  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum  diei  9  Aug.  1843  (Decr.  auth.  N.  323), 
quo  declaratum  fuit,  cessare  indulgentiam,  si  nova  ecclesia  aedifi- 
cetur,  non  in  loco  veteris  ecclesiae.  Nam  ibi  est  sermo  de  indul- 
gentiis  localibus,  quae  nempe  ipsis  ecclesiis  sunt  concessae,  non 
de  personalibus,  quae  semper  comitantur  personas,  in  casu  no- 
stro,  Confraternitates;  dummodo  tamen  legilime  translatae  in  ahum 
locum,  idem  inslitutura  et  titulum  retineant. 

1832.  Diclum  est:  dummodo  tamen  legitime  translatae  in 
alium  locum,  idem  institutum  et  titulum  retineant.  Si  enim  non 
legitime,  id  est  si  non  a  competenti  auctoritate  ecclesiastica  trans- 
ferantur,  indulgentias,  quibus  gaudent,  utique  amitterent.  Ergo 
ut  Sodalitas  quaelibet  in  aham  ecclesiam  sive  oratorium  translata 
gaudere  pergat  gratiis  et  favoribus,  quibus  est  dilata,  oportet 
ut  translatio  fial  de  consensu  Episcopi,  si  sermo  sit  de  Sodahtati- 
bus  quae  ab  eo  eriguntur;  et  etiam  de  consensu  Superioris  re- 
gularis,  si  agatur  de  iUis  Confraternitatibus  quae  privalive  eri- 
guntur  a  quibusdam  rehgiosis  Ordinibus  vel  Congregationibus. 
Unde  in  opere  Acta  S.  Sedis...  pro  Societate  SS.  Rosarii  expresse 
dicitur,  quod  pro  translatione  Confraternitatis  SS.  Rosarii  requiri- 
tur  facultas  Rmi  P.  Magislri  Generalis  Ordinis  Praedicatorum  una 
cum  consensu  Episcopi  (Vid.  vol.  I,  n.  41,  pag.  25). 

Et  revera  Superiores  regulares  in  hujusmodi  erectionibus  de- 
terminant  praecise  ecclesiam,  sive  oratorium  aut  altare,  ita  ut 
Confraternitas  in  tah  loco  et  non  aiibi,  sine  consensu  erigentis  et 
Episcopi,  intelligatur  erecta. 

1833.  Confraternilates,  quia  eriguntur  in  perpetuum,  licet 
injuria  temporum,  vel   etiam   ob    confratrum   penuriam  desierint, 

non  indigent  nova  canonica  erectione,  nec  amiserunt  indulgentias  ,i 

ac  privilegia  (Cf.  Decr.  28  Jan.  1839.  N.  269).  II 

1834.  In  opere  supra  citato,  quod  inscribitur:  Acta  S,  Sedis... 
pro  Societate  SS.  Rosarii,  edito  Lugduni  anno  1890  jussu  Rmi  P. 
Josephi  Mariae  Larroca,  Magistri  Generalis  Ordinis  Praedicalorum,         | 
haec  leguntur  in  voi.  L  pag.  23,  n.  38:  Si  omnes  confratres  moriun- 

tur,  vel  si  ex  taedio,  neghgentia,  vel  quacumque  de  causa  extincta 
fuerit   Confraternitas,  etiam   unius   saeculi   et  amplius  interru- 


CAP.    IV.    DK    CONFR.\TKHNITATlHrS    IN    GENERE  893 

ptione,  diiimnodo  in  arcliivo  ecclesiae  reperiantur  litterae  patentes 
erectionis,  a  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatoruin  concessae, 
etiamsi  iiullns  in  praesenti  sit  sodalis,  praedicta  ecclesia  semper 
Confraternitatem  possidet,  cum  Generales  Ordinis  Praedicatoruin 
erigant  Confraternitates  SS.  Rosarii  in  pcrpeluum.  Si  igitur  in 
litteris  erectionis  patentibus  Rector  ecclesiae  vel  Paroclms  pro 
tempore  instiluitur  Confraternitalis  Director  seu  Capellanus,  tunc 
ille  ex  seipso,  et  sine  novo  recursu  ad  Rmuin  Generalem,  polest 
ad  vitam  revocare  Confralernitatem,  adscribere  sodales,  benedicere 
rosaria,  et  oinnia  facere  quae  hujusmodi  Directoribus  competunt... 

1835.  Verum,  hoc  jus  revocandi  ad  vitam  Confraternitates 
extinctas  cum  indulgenliis  et  privilegiis,  quibus  antea  gaudebant, 
limitandum  esse  videtur.  Si  enim  Confraternitas  aliquaper  centum 
et  amplius  annos  nec  membra  haberet,  nec  conventus  celebraret, 
nec  aliquod  vitae  signum  dederit,  nullo  modo  existens  ac  juribus 
gaudens  reputari  posse  videtur.  Confraternitates  eriguntur  quidem 
in  perpetuum,  quatenus  non  ad  tempus,  puta  ad  quinquaginta  vel 
centum  annos,  at  ea  conditione  ut  vivere  pergant,  ac  non  per- 
eant  propria  culpa.  Si  verba  in  perpetuum  illimitate  sumantur, 
consequeretur  aliquam  Confralernitatem  posse  ad  vitam  revocari 
etiam  post  mille  annos,  quod,  ut  putamus,  nemo  admittet.  — 
Societas,  secundum  Jus,  solvitur  ex  personis,  ex  rebus,  ex  vo- 
luntate,  ex  actione;  ideoque  sive  homines,  sive  res,  sive  volun- 
tas,  sive  actio  interierit,  distrahi  videtur  societas.  Cum  autem 
accessorium  sequatur  naturam  principalis,  infertur  quod  exlincta 
Socielate,  istius  jura  omnino  pereant.  Et  hoc  potius  sensu  a  S.  Con- 
gregatione  Concilii  sub  die  24  .Juhi  1886  soluta  fuit  quaedam 
controversia  inter  duas  Confraternitates  (Vid.  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX, 
pag.  319-327). 

1836.  Si  ex  voluntate  confratrum  eorum  collegium  penitus 
dissolveretur ,  indulgentiae  Confraternitatum  cessarent;  et  quam- 
vis  Confraternitatem  instaurari  conlingeret,  adlmc  indiilgentiae  non 
reviviscerent,  sicut  nec  privilegia.  —  Id  autein  dicendum  non  est, 
si  confratres  dispergerentur :  puta,  si  a  civilate  vel  ob  violentam 
hoslium  incursionem,  vel  ob  pestem  grassantem  recederent,  alque 
ad  eamdem,  hisce  calamitatibus  cessantibus,  rcdirent  (Thcod.  a  Sp. 
S.  loc.  cit. ;  Bassi,  Tract.  de  Sodalitiis,  (juaest.  II,  n.  8). 

1837.  Per  profanationem  vel  clausuram  ecclesiarum  !{cgula- 
rium,  in  quibus  erectae  reperiebanlur   Confraternitates,  non  amit- 


894  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

tilur  jus  ad  privilegia  et  indulgentias,  quibus  dictae  Confralerni- 
tates  gaudebanl.  Quare  post  reslaurationem  Conventus  et  ecclesiae 
reconciliationem,  quae  ad  dictas  Confraternitates  spectabant,  omnia 
ut  primitus  perseverant  (Cf.  Decr.  18  Sept.  18G2.  N.  396). 

1838.  Item  Confraternitates  civili  auctoritate  suppressae,  non 
amiltunt  privilegia  et  indulgentias,  ab  Apostolica  Sede  eisdem  con- 
cessas  (Cf.  Decr.  2G  Aug.  1840.  N.  285). 

Justis  intervenienlibus  causis,  aiictoritas  ecclesiastica  tan- 
tummodo  jiis  habet,  ut  per  se  patet,  dissolvendi  Confraternita- 
tem.  Legitime  dissoluta  Coyifraternitate,  eo  ipso  cessant  indid- 
gentiae  et  privilegia,  quibus  antea  perfruebatur. 

ARTICULUS    XVII. 

BREVIOR  CONSPECTUS  RERUM  NOTABILIUM. 

1839.  AJ  Notio  Confraternitatum  piarumque  Associationum. 
Confraternilates  sive  Sodalitia  distinguuntur  in  Sodalitia  stri- 

ctiori,  stricto  et  lato  sensu. 

Sodalitales  aliae  sunt  universales,  aliae  locales. 

Inter  Confraternitates  eminent  illae,  quae  centrales  seu  pri- 
mariae  sunt,  quaeque  proinde  Archiconfraternitates  nuncupantur. 

Discrimen  inler  veras  Confraternitates  et  alias  pias  Asso- 
ciationes. 

Prima  Confraternitas  in  Urbe,  Confalonis  dicta,  instituta  est 
a  Seraphico  Doctore  S.  Bonaventura. 

Confraternitates  veri  nominis,  antiquiores  et  celebriores  sunt 
illae  quae  ab  Ordinibus  regularibus  repetunt  originem. 

Ut  Confraternitates  et  piae  Uniones  frui  possint  indulgentiis, 
necessario  requiritur  ut  sint  canonice  erectae. 

B)  Ad  Episcopum,  jure  ordinario,  pertinet  erigere  in  sua 
dioecesi  Confraternitates. 

Aliquae  tamen  excipiendae  sunt  Confralernitates,  quarum  ere- 
ctio  ex  priviiegio  Aposlolico  reservata  est  privative  quibusdam  Or- 
dinibus  seu  Congregationibus  religiosis. 

Loca  Missionum  non  comprehenduntur  in  hujusmodi  privativa 
reservalione. 

Sunt  insuper  aliquae  Sodalitates,  quae  erigi  possunt  tum  ab 
Episcopis,  tum  a  Superioribus  Generalibus  quorumdam  Ordinum 


CAP.    IV.    DE   CONFRATEnNITATIBUS   IN   GENERE.  895 

seu  Congregationum  religiosarum.  Iliijusmodi  lamen  Sodalilales,  ul 
indulgentiis  frui  possint,  aggregari  debent  a  praedictis  Superiori- 
bus  Generalibus  Archisodalitalibus  respectivis  Homae  existentibus. 

Confraternitates  erigi  nequeunt  in  ecclesiis  Monialium. 

CJ  Modi  varii  obtinendi  indulgentias  pro  Confraternitatibus. 

Erectio  canonica  per  se  non  sufficit  ul  Confraternitas  indul- 
gentiis  gaudeat,  sed  oporlet  ut  hae  habeantur  vel  per  speciale  in- 
daltum,  vel  per  legem  generalem  a  S.  Sede  latam,  vel  per  ag- 
gregatione)n  alicui  Archiconfraternitati  ejusdem  nominis  et  insti- 
tuti.  Res  declaratur  exemphs. 

Confraternitas  quae  Archiconfraternitati  aggregatur,  amittit  in- 
dulgentias  quas  obtinuerat,  et  gaudet  indulgentiis  Archiconfrater- 
nitatis  vi  cujusdam  clausiilae  in  Brevi  apponi  sohtae. 

Habentes  facultatem  communicandi  privilegia  et  indulgentias, 
ut  Superiores  quorumdam  Ordinum,  Archiconfraternitates  etc,  ne- 
queunt  dicta  privilegia  et  indnlgentias  ampliare  et  limitare  pro  suo 
arbitrio. 

Aggregationes  non  ad  tempus,  sed  in  perpetuum  faciendae 
sunt. 

Pro  obtinenda  aggregatione  requiritur  ex  parte  Confraterni- 
tatis  aggregandae  postulatio  aggregationis,  quae  secum  habeat 
litteras  testimoniales  Episcopi.  Ex  parte  Archiconfraternitatis  ag- 
gregantis  observari  debet,  saltem  in  substantialibus,  formula  prae- 
scripta  a  Clemente  Vlll,  Bulla  Quaecumque. 

DJ  Regulae  servandae  a  Superioribus  Generahbus  Ordinum 
pro  erectionibus,  et  ab  Archiconfraternilalibus  pro  aggregationibus. 

Nec  Snperiores  Ordinum  erigere,  nec  Archiconfraternitates 
aggregare  possunt  sine  praevio  consensu  Episcopi  et  cum  litteris 
lestimonialibus  ejusdem,  quae  insuper  fieri  debent  in  folio  se- 
parato. 

Moderatores  Archiconfraternitatum  et  Superiores  regulares  ne- 
queunt  ad  validitatem  transmittere  diplomata  sine  appositione  no- 
minis,  absque  data  elc,  id  est  in  bianco,  en  blanc. 

EJ  De  subjeclis  Bullae  Quaecumrjue.  Subsunt  Bnllae  Quae- 
cumrjue  regulares  Ordines,  Arcliiconfraternitates,  Basilicae,  Capitula 
ecclesiaruin  et  persoiiae  quaecumque  similes  facullates  habenles. 

Non  subjiciuiitur  Episcopi,  quibus  proinde  Sodalitalcs  erlgen- 
tibus  nulla  determinata  formula  praescripta  est,  ac  ideo  Decretum 
tanluiii  Episcopi  erigenlis  satis  est  ad  canonicam  erectionem. 


896  PARS   III.    DK   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCKSSIS. 

Ab  observanlia  quarumdam  praescriptionum  Constitutionis 
Quaeciunque  nonnullae  Confraternitates  et  Congregationes  exci- 
piuntur. 

Quoad  loca  el  distantias  reguia  generalis  est,  ut  Confraterni- 
tas  ejusdem  nominis  et  instituti  erigi  nequeat  in  locis,  quae  non 
distent  ab  invicem  circiter  tria  milliaria,  exceptis  tamen  quibus- 
dam  Confralernitatibus,  quae  a  lege  distantiae  eximuntur. 

In  locis  autem  distinctis,  ut  sunt  civitates,  communitates, 
oppida,  pagi  etc,  si  propriam  parochiam  habeant,  conceditur  ut 
Confralernitates  erigi  possint,  quamvis  una  leuca  inter  se  non 
distent. 

Regulares  nequeunt  communicare  Confraternitatibus  indulgen- 
tias  ipsis  Regularibus  concessas. 

F)  Episcopis  jus  est  visitandi  Confraternitates  laicorum. 
Episcopus  potest  etiam  visitare  Confraternitates  a  Regularibus 

institutas  cum  usu  saccorum  in  propriis  ecclesiis,  in  iis  tamen 
quae  administrationem,  cultum  capellae,  onera  Missarum  etc.  re- 
spiciunt. 

Statuta  Confraternitatum,  licet  maxime  utiha  sint  ad  rectam 
Sodalitatum  administrationem,  non  sunt  tamen  absohite  necessaria 
nec  ad  validam  erectionem  earumdem  Sodahtatum,  nec  ad  fruitio- 
nem  indulgentiarum. 

Ad  Episcopum  perlinet  statuta  examinare  et  approbare,  ea 
corrigere  vel  mulare,  dummodo  non  fuerint  a  S.  Sede  confirmata. 

G)  Quaelibet  Confraternitas  Directorem  habere  debet,  cui  po- 
testas  est  ea  gerendi,  quae  ad  Rectores  spectant. 

Episcopus  designare  potest,  generatim  loquendo,  Directorem 
cujuscumque  Confraternitatis  suae  dioecesis. 

Parochus  loci  ubi  fit  erectio,  non  est  eo  ipso  Director  Confra- 
ternitatis,  nisi  quatenus  sit  ab  Episcopo  nominatus. 

Episcopi  delegare  possunt  qua  Rectores  Confraternitatum  non 
sohim  Parochos,  sed  Eleemosynarios,  Capellanos  Communitatum 
vel  piorum  Locorum  quoad  Confraternitates  in  ecclesiis  ipsis  con- 
creditis  independenter  a  Parocho,  vel  etiam  Vicarios  Parochorum. 

Rector  Confraternitatis  non  potest  pe?^  se  rosaria  cum  appli- 
catione  indulgentiarum  et  scapularia  benedicere  ac  imponere,  nisi 
in  concessionibus  tributa  sit  ei  relativa  facultas. 

Item  non  potest  sine  speciali  indulto  ahum  Sacerdotem  sub- 
delegare  ad  explenda  Rectoris  munia. 


CAP.    IV.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    GENERK.  897 

Ut  fidelis  frui  possit  indulgentiis,  quae  sunt  concessae  Confra- 
ternitati,  necesse  est  ipsam  Gonfraternitatem  ingredi. 

Recipere  fideles  in  Confraternitatem  pertinet  ad  ejusdem  Re- 
ctorem. 

Episcopus  potest  etiam  alios  deputare  ad  recipiendos  fideles 
in  Confralernitatem. 

Relate  ad  pias  Uniones,  quae  nullam  habent  pro  adscriptionc 
sodalium  formam  ac  caeremoniam,  potest  Episcopus  committere 
Directori,  ut  instituat  Zelatores  et  Zelatrices,  quibus  sit  potestas 
valide  adscribendi  fideles  in  piam  Societatem. 

II)  Saepe  alii  Sacerdotes  facultatem  obtinent,  praesertim  pro 
iis  locis,  in  quibus  respectivae  Confraternilates  non  existunt,  ad- 
scribendi  fideles  Sodalitatibus  a  S.  Sede  approbatis. 

Praedicti  Sacerdotes  habere  debent  penes  se,  loquendo  spe- 
ciatim  de  Confraternitatibus  Scapularium ,  privatum  regestum, 
et  quamprimum  commode  possunt,  Iransmittere  tenentur  ad  Su- 
periores  respectivae  Sodalitalis  vicinioris  nomina  receptorum,  ut 
in  Album  ipsius  Sodalitatis  referantur. 

IJ  In  adscriptione  fidehum  servanda  sunt  sub  poena  nullita- 
tis  ea  omnia  quae  sunt  substantialia. 

Verba  substantialia,  quae  proinde  proferenda  sunt  in  admis- 
sione  fidehum  in  Confraternitates  Scapula?Hum,  sunt  ea  quae 
exprimunt  benedictionem  et  impositionem  scapularium,  nec  non 
receptionem  in  Confraternitatem. 

Quoad  ceteras  Confraternitates,  si  quae  sint  quae  non  habeant 
determinatam  receptionis  formulam,  satis  est  signum  aliquod  ex- 
ternum,  quod  admissionem  in  Confraternitatem  indicet. 

Inscfiptio  confratrum  in  iibro  Sodahtatis  est  prorsus  neces- 
saria  pro  Confraternitalibus  proprie  dictis,  ut  sodales  lucrari  pos- 
sint  indulgentias. 

Relate  ad  cetera  Sodalitia,  quae  non  sunt  Confraternitates  pro- 
prie  dictae,  inscriptio  nominum,  hcet  consulenda,  non  tamen  re- 
quiritur  ut  conditio  essentialis  pro  fruitione  indulgenliarum. 

Exinde  patet  discrimen  inter  adscriptioncm  seu  reccptionem 
in  Confraternitatem,  et  insc7iptionem  nominum  in  Albo  confra- 
trum.  Actus  receptionis  ad  rei  substantiam  perlinet ;  materialis 
vero  nominum  inscriptio  per  se  non  est  de  essentia  receplionis ; 
siquidem  supplori  eliam  potest  per  aliud  documentum,  pula  per 
aliquod  diploma,  quod  confratri  tradatur.  Quoties  autem  praescri- 

57 


898  PARS   lll.   DE   INDULGENTUS   COETIBUS   CONCESSIS. 

batur,  ut  revera  praescribitur  pro  veris  Confraternilatibus,  ipsa 
necessaria  evadit  ad  integrilatem  receptionis. 

Inscriptio  materialis  nominum  a  quocumque  fieri  potest,  dum- 
modo  ab  habente  facultatem  fidelis  sit  rite  receptus. 

Qui  habet  facultatem  generalem  adscribendi  fideles,  etiam  se- 
ipsimi  adscribere  potest. 

Idem  Christifidelis  aggregari  polest  pluribus  Confraternita- 
tibus. 

Nequeunt  in  Confraternitatem  adscribi  fideles  post  eormn 
mortem,  nec  fideles  viventes  ipsis  insciis,  neque  expedit  admit- 
tere  parvulos  ante  rationis  usum. 

Indultum  pro  sodahbus  infirmis,  aut  carceribus  detentis,  ali- 
aeque  ampliores  concessiones. 

KJ  Decreta  de  non  adscribendis  fidehbus  absentibus  piis  So- 
dahtatibus. 

Normae  de  hac  materia  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum 
editae  in  Decreto  Urbis  et  Orbis  die  26  Novembris  1880  breviter 
indicantur : 

1.  Tamquam  regula  generalis  tenendum  est,  fideles  absentes 
non  posse  admitti  et  adscribi  in  Confraternitales. 

2.  Sodahtates  locales,  quae  pro  certa  tantum  dioecesi  vel 
regione  canonice  erectae  sunt,  in  confratres  admittere  nequeunt 
absentes  (qui  etiam  extranei  dici  possunt)  extra  limites  dioecesis 
vel  regionis.  Haec  regula  non  patitur  exceptionem. 

3.  Sodahtates  universales,  id  est  pro  universo  Orbe  catholico 
ereclae,  nequeunt  pariter  in  confratres  admittere  simphciter  absen- 
tcs.  Requiritur  igitur  adscribendorum  personalis  praesentia.  Ast 
haec  personahs  praesentia  non  est  restringenda  ad  locum  ubi 
Sodalitas  canonice  erecta  habet  sedem,  sed  sufficit  ut  habeatur 
coram  quocumque,  qui  quocumque  in  loco  delegatam  vel  subdele- 
gatam  legitime  habeat  adscribendi  facultatem. 

4.  Praesentia  moralis,  interpretativa  vel  per  litteras  vel  per 
interpositas  personas  generatim  non  sufficit.  Ab  hac  tamen  regula 
generah  excipiuntur:  a)  Confraternitates,  quarum  statuta  appro- 
bata  includunt,  aut  supponunt,  aut  flagitare  videntur  absentium 
etiam  inscriplionem;  bj  Confraternitates,  quae  in  hunc  finem  spe- 
ciale  obtinuerunt  priviiegium;  cj  Confraternitates,  quae  erectae 
reperiuntur  in  celebrioribus  Sanctuariis,  ad  quae  fideles  ob  sin- 
gularem  clevotionem  sua  nomina  mittere  cupiunt,  ut  in  sodahum 


CAP.    IV.    DE  CONFRATERNITATIBUS   IN  GENERE.  899 

Albo  inscribantur;  dj  Confraternilates,  quae  ob  peculiaria  adjun- 
<;ta  vel  benignitate  Apostolica  dispensantur  super  hac  lege. 

0.  Confralernitates  et  Sodalitates,  quae  pro  sodalium  receptione 
<iertani  aliquani  habent  formam  cum  ahqua  solemnitate  ac  ritu, 
ut  publica  candidatorum  petitio  ac  praesentatio,  probatio  aliqua 
et  novitiatus,  vel  saltem  impositio  habitus,  scapularis,  cincturae, 
quae  ex  sui  natura  personalem  praesentiam  requirunt,  tenentur 
quidem  lege  de  non  adscribendis  absentibus :  atlamen  earum 
Moderatoribus  eorumque  Delegatis  conceditur,  ut  in  casihus  sin- 
gidaribus  dispensare  'possint  a  statuta  forma  inter  praesentes, 
ac  absentes  etiam  per  singularem  exceptionem  adsc?Hbere, 

G.  Sodalitates,  piae  Uniones,  pia  Opera  et  Societates,  quae 
nullam  habent  pro  adscriptione  sodahum  formam  ac  caeremoniam 
inter  praesentes,  et  quarum  vis  et  utihtas  maxime  sita  est  in  fide- 
hum  numero,  qui  ad  varia  pietatis  et  charitatis  exercitia  conso- 
ciantur,  Decretum  quoad  absentes,  quantum  fieri  potest,  rite  ser- 
vent.  Atlamen  absentes,  eos  scilicet  qui  praesentes  comparere  com- 
mode  nequeunt,  adscribere  possunt,  servata  tamen  Decreti  mente, 
spiritu  ac  scopo,  ut  scihcet  non  solum  augeatur  numerus,  sed  etiam 
adscribendorum  devotioni  consulalur. 

LJ  Jura  Episcopi  quoad  Sodahtia.  —  Controversiae  inter  varia 
Sodalitia  et  inter  Sodahtia  ac  Parochos  a  S.  Rituum  Congregatione 
resohitae.  —  De  translatione  et  cessatione  indulgentiarum  et  Soda- 
litatum.  —  Haec  omnia  vide  in  propriis  locis. 


CAPUT  V. 

DE  CONFRATERNITATIBUS  ET  PIIS  ASSOCIATIONIBUS 

IN  SPECIE.  \ 


Cognitis  legibus  a  S.  Sede  conslituiis  pro  canonica  institutione 
ac  recto  regimine  Confraternitatun:i  aliarumque  piarum  Associatio- 
num,  superest  ut  aliquid  in  particulari  de  nonnullis  ex  eisdem 
exponamus.  De  nonnullis  diximus,  quia  impossibile  fere  e^set  de 
omnibus  et  singulis  piis  Societalibus,  quae  in  universo  catholico 
Orbe  reperiuntur  erectae,  loqui,  tum  ob  earum  multitudinem,  tum 
ne  secus  opus  nostrum  nimis  excrescal.  Nec  ceteroquin  specialis 
tractatio  de  singulis  piis  Associationibus  necessaria  dici  potest,  si- 
quidem,  exploratis  normis  generalibus,  facillimum  est  ex  respe- 
ctivis  earum  statutis  ea  pernoscere,  quae  cuilibet  sunt  propria. 

Nos  in  hoc  capite  quo  praesens  opus,  quodcumque  sit,  absol- 
vitur,  iliarum  tantum  Sodalitatum  pecuharem  ac  brevem  susci- 
pimus  tractationem,  quae  vel  magis  sunt  propagatae,  vel  quarum 
major  desideratur  diffusio,  vel  de  quibus  facihus  habere  potuimus 
necessaria  documenta.  Summaria  indulgentiarum  per  extensum, 
quibusdam  exceptis,  referre  non  existimavimus,  cum  a  respecti- 
varum  Sodahtatum  Directoribus  nullo  negotio  haberi  possint. 

1.  CONFRATERNITAS  SS.  SACRAMENTI. 

1840.  Initium  habuit  haec  pia  Societas  anno  1539  in  ecclesia 
S.  Mariae  supra  Minervam  de  Urbe  Ordinis  Praedicatorum,  cujus 
auctores  fuerunt  pii  quidam  Romani  cives.  Scopus  hujus  sanctae 
institutionis  fuit,  vigilare  omnique  sollicitudine  attendere,  ut  san- 
ctissimum  Chrisli  Corpus  debita  veneratione  teneretur,  videhcet  ut 
digne  et  decenter  asservaretur  in  ecclesiis,  et  reverenter  ac  devote 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  901 

ad  infirmos  deferretur.  Ilinc  si  media  pro  digno  cultu  SS.  Sacra- 
menli  in  aliqua  ecclesia  deficiebant,  confratres  ea  suppeditabant; 
cum  ad  infirmos  Sanctissimum  deferretur,  cereis  accensis  illud 
comitabantur,  prout  etiam  in  ceteris  processionibus,  quae  in  ho- 
norem  ejusdem  SS.  Corporis  Christi  fiebant  intra  annum,  multaque 
alia  sive  pia  opera  sive  preces  peragebant,  ut  debito  cultu  et  ve- 
neratione  haberelur  sanctissimum  Eucharistiae  Sacramentum  (Cf. 
Moroni,  Dizionario  di  erudizione,  verb.  Arcieonfr.  del  SS.  Sa- 
gramento;  Beringer,  tom.  H,  pag.  101). 

1841.  Summus  Pontifex  Paulus  V,  BuIIa  Dominus  noster 
Jesus  Christus  diei  30  Novembris  1539,  hanc  piam  Associationem 
approbavit,  quamplurimis  indulgentiis  et  privilegiis  locupletavit,  ac 
honorifico  tituhi  Archiconfraternitalis  decoravit.  Declaravit  insuper, 
omnes  alias  Confraternitates  similes  sive  jam  erectas,  sive  in  po- 
sterum  erigendas  iisdem  indulgentiis  ac  privilegiis  gaudere,  quin 
opus  sit  eas  aggregare  Archiconfraternitati  S.  Mariae  supra 
Minervam.  Quam  decisionem  S.  Congregatio  Indulgentiarum  con- 
firmavit  Decreto  diei  23  Aprilis  1676,  simulque  desiderium  ex- 
pressit,  ut  haec  Confraternitas  (Episcoporum  studio)  in  omnibus 
ecclesiis  parochialibus  erigeretur  (Decr.  auth.  N.  13). 

1842.  Innocentius  PP.  XI  per  Apostolicum  Breve  diei  1  Octo- 
bris  1678,  praefalum  Decretum  S.  Congregationis  de  novo  confir- 
mavit,  et  exinde  eadem  S.  Congregatio  ad  tollendum  quodcumque 
dubium  super  aggregationihus,  quae,  non  obstantibus  praefatis 
decisionibus,  fiebant  ab  Archiconfraternitatibus  SS.  Sacramenti,  de- 
claravit: 

Aggregationes  hujusmodi  quantum  ad  communicationem 
indulgentiarum  ab  Archiconfraternitatibus  praetensam  esse  inu- 
tiles  (Decr.  22  Apr.  1752.  N.  192). 

1843.  Eadem  S.  Congregatio  declaravit  ulterius,  praedictas 
Confraternitales  SS.  Sacramenti  posse  erigi  in  omnibus  paroeciis, 
licet  non  distent  ab  invicem  una  leuca  (Decr.  22  Aug.  1842. 
N.  308  ad  1™,  3°^  et  4°^;  N.  343  ad  2™). 

1844.  Confraternitates  SS.  Sacramenti,  in  processionibus  in 
quibus  SS.  Eucharistiae  Sacramentum  defcrtur,  jure  praece- 
denliae  gaudent  supra  quascumque  alias  Confraternitates,  licet  an- 
tiquiores.  In  ceteris  vero  processionibus  ipsae  incedunt  juxta  or- 
dinem  antianitatis  (S.  R.  C.  Decr.  17  Jan.  1887,  apud  Nouv.  Rev, 
TheoL  tom.  XIX,  pag.  341). 


902  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1845,  «  Summarium  Indulgentiarum  Archiconfraiernitati 
SS.  Sacramenti  in  ecclesia  S.  Mariae  supra  Minervam  de  Urhe 
canonice  erectae  concessarum  »  habelur  penes  Rescripta  authen- 
iica,  n.  22,  pag.  427;  quodque  uli  authenticum  fuit  recognitum  die 
14  Julii  J8o3  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum.  Est  tenoris  se- 
quentis: 


l.  A  Paulo  V,  die  3  Novembris  1606: 

1.  Induigentm  plenaria  cuicumque  utriusque  sexus  Christifideli  pro  die^ 
qua  quisque  confessus  ac  sacra  Communione  refectus  Sodalitio  nomen  dederit. 

2.  Indulgentia  plenaria  confratribus  et  consororibus  ejusdem  Sodali- 
tatis,  qui  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra  Communione  refecti,  proces- 
sioni  SSmi  Sacramenti,  quae  die  Octava  solemnitatis  Corporis  Domini  per- 
agi  solet  singulis  annis,  interfuerint,  illudque  associaverint  orantes  pra 
pace,  et  cbristianorum  principum  concordia,  haeresum  extirpatione,  ac  san- 
ctae  Matris  Ecclesiae  exaltatione. 

Haec  indulgentia  fuit  inde  ab  Innocentio  XII,  die  27  Novembris  1694^ 
ad  feriam  sextam  post  Corporis  Domini  solemnitatem  immediate  sequen- 
tem  translata. 

3.  Eamdem  indulgentiam  consequi  possunt  omnes  confratres  et  con- 
sorores,  qui  legitime  impediti  praedictam  processionem  comitari  nequive- 
rint,  dummodo  tamen  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra  Communione  refe- 
cti  faerint,  et  ut  supra  oraverint. 

4.  Indulgentia  plenaria  omnibus  et  singulis  confratribus  et  consoro- 
ribus,  qui  confessi  ac  sacra  Communione  refecti,  ac  in  mortis  articulo  con- 
stituti,  sanctissimum  Jesu  Nomen  ore,  si  potuerint,  sin  minus,  corde  sal- 
tem  invocaverint. 

5.  Indulgentia  septem  annorum  totidemque  quadragenarum  confra- 
tribus  et  consororibus,  qui  vere  poenitentes  et  confessi,  sanctissimum  Eu- 
charistiae  Sacramentum  in  festo  Corporis  Domini  sumpserint,  et  ut  supra 
oraverint. 

6.  Indulgentia  centum  dierum  singulis  confratribus  et  consororibus, 
quotiescumque  divinis  Officiis  et  Sodalitatis  processionibus  interfuerint. 

7.  Indulgentia  centum  dierum  confratribus  et  consororibus  in  quali- 
bet  feria  sexta  totius  anni  visitantibus  ecclesiam,  in  qua  Confraternitas. 
reperitur  erecta. 

8.  Indulgentia  centum  dierum  confratribus  et  consororibus,  qui  sal- 
tem  poenitentes  et  confessi,  processionem  feria  quinta  in  Coena  Domini 
peragendam  comitati  fuerint. 

9.  Indulgentia  septem  annorum  totidemque  quadragenarum  confra- 
tribus  et  consororibus,  quotiescumque  sanctissimum  Sacramentum,  cum  ad 
infirmos  vel  alio  defertur,  cum  lumine  aut  sine  lumine  associaverint. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  903 

n.  A  Clemente  X,  die  24  Januarii  i()73: 

10.  Indulgeiitia  ccntiim  dlcnmi  confratribus  et  consororibus,  pro  qua- 
libet  vice,  qua  cadaver  alLcujus  Christifidelis  defuncti  ad  sepulturam  asso- 
ciaverint. 

III.  A  Benedicto  XIV,  die  2  Augusti   1749: 

11.  Indulgentia  ccntum  cUerum  confratribus  et  consororibus,  quoties- 
cumque  Missis  in  ecclesia  seu  capella  vel  oratorio  Confraternitatis  pro  tem- 
pore  celebrandis; 

12.  seu  congregationibus  publicis  vel  privatis  Confraternitatis  ubivis 
faciendis ; 

13.  vel  quibuscumque  processionibus  de  licentia  Ordinarii  peragendis 
interfuerint ; 

14.  aut  pauperes  hospitio  susceperint; 

15.  vel  pacem  inter  inimicos  aut  dissidentes  composuerint,  seu  com- 
poni  fecerint  vel  procuraverint ; 

16.  vel  si  impediti  SS.  Eucharistiae  Sacramentum,  tam  in  processio- 
nibus,  quam  cum  ad  infirmos,  aut  alias  quocumque  et  quomodocumque  pro 
tempore  deferetur,  comitari  nequiverint,  et  campanae  ad  id  signo  dato,  se- 
mel  Orationem  Dominicam  et  Salutationem  Angelicam  dixerint,  aut  quin- 
quies  Orationem  et  Salutationem  easdem  pro  animabus  defanctorum  con- 
fratrum  et  consororum  ejusdem  Confraternitatis  recitaverint ; 

17.  aut  devium  aliquem  ad  viam  salutis  reduxerint; 

18.  vel  ignorantes  Dei  praecepta,  et  ea,  quae  ad  salutem  sunt,  do- 
cuerint ; 

19.  vel  infirmitate  aut  carcere  detentos  visitaverint,  aut  aliquo  spi- 
rituali  seu  teraporali  subsidio  subvenerint; 

20.  vel  quodcumque  aliud  pietatis  vel  charitatis  opus  exercuerint. 

IV.  A  Pio  IX,  die  13  Junii  1853: 

21.  Indulgentia  plenaria  confratribus  et  consororibus,  qui  vero  poe- 
nitentes,  confessi,  ac  sacra  Communione  refecti,  processioni  in  Dominica 
tertia  cujuslibet  mensis,  et  feria  quinta  in  Coena  Domini  fieri  solitao  in- 
terfuerint,  et  aliquam  ecclesiam  seu  publicum  oratorium  visitaverint,  ibi- 
que  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  mentem  Sanctitatis  Suae  pio  ora- 
verint,  revocata  indulgentia  septem  annorum  etc.  in  supraenuntiatis  die- 
bus  a  Paulo  V  elargita. 

22.  Indulgentia  sepfcni  annorum  totidcjnque  (juadragenarum  confra- 
tribus  et  consororibus,  qui  locum,  ubi  SS.  Sacramentum  asservatur,  foria 
quinta  in  Coena  Domini  corde  saltem  contrito  ot  devote  visitaverint,  ac  ut 
supra  oraverint;  revocata  indulgentia  centum  dierum  ab  eodem  Paulo  V 
concessa. 


004  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

23.  Indulgentia  septem  annorum  totidemque  quadragenarum  confra- 
tribus  et  consororibus  semel  in  die  acquirenda,  si  pariter  corde  contrito 
lioris  vcspertinis,  in  aliqua  ecclesia  seu  publico  oratorio,  SS.  Sacramentum 
visitaverint,  et  ut  supra  oraverint. 

V.  Jndulgentiae  omnibus  et  singulis  utriusque  sexus  Christi- 
fidelibus,  qui  ad  honorem  et  cultum  SS.  Sacramenti  sese  in  se- 
quentibus  piis  operibus  exercuerint,  concessae  ab  Urbano  IV 
anno  l!264  per  suam  Bullam  incipientem  Transiturus,  qua  festivi- 
tatem  Corporis  Domini  instituit,  a  Martino  V  die  26  Maji  1429 
ampliatae,  et  ab  Eugenio  IV  die  26  Maji  1433  confirmatae  et 
adauctae  (1): 

1.  Indulgentia  bis  centum  dierum  omnibus  et  singulis  utriusque  sexus 
Cliristifidelibus,  qui  vere  poenitentes  et  confessi  in  pervigilio  festivitatis 
Corporis  Domini  jejunaverint,  aut  aliud  opus  pium  juxta  consilium  Con- 
fessarii  peregerint. 

2.  Indulgentia  quatuor  centum  dierum  cuicumque  Christifideli  poe- 
nitenti  et  confesso,  qui  Officio  divino  in  primis  et  secundis  Vesperis,  Ma- 
tutino,  ac  Missae  ejusdem  festivitatis  interfuerit,  pro  qualibet  ex  istis  fan- 
ctionibus. 

3.  Indulgentia  centum  sexaginta  dierum,  quotiescumque  in  praedicto 
festo  Horis  Primae,  Tertiae,  Sextae,  Nonae  et  Completorii,  quis  interve- 
nerit  pro  qualibet  ipsarum  Horarum. 

4.  Indulgentia  bis  centum  dierum^,  quotiescumque  praefatis  sacris 
functionibus  Vesperarum,  Matutini,  et  Missae  diebus  Octavae  ejusdem  fe- 
stivitatis  quis  interfuerit,  pro  quolibet  ipsorum  operum. 

5.  Indulgentia  octoginta  dierum  pro  singulis  reliquis  Horis  in  diebus 
praedictis. 

6.  Indulgentia  bis  centum  dierum  cuicumque,  si  Sacerdos  sit,  Missam 
celebraverit,  si  vero  laicus,  sacram  Communionem  devote  sumpserit,  et 
processionem  SS.  Sacramenti  in  dicta  festivitate,  aut  alia  Octavae  die  co- 
mitatus  fuerit,  orando  pro  pace  et  sanctae  Matris  Ecclesiae  tranquillitate, 

VI.  A  Paulo  V,  praedicta  die  3  Novernbris  1606: 

7.  Indulgentia  bis  centum  dierum  omnibus  Christifidelibus,  qui  pro- 
cessionem  a  SS.  Sacramenti  Sodalitate  in  Dominica  tertia  cujuslibet  mensis, 
et  feria  quinta  in  Coena  Domini  fieri  solitam  comitati  fuerint. 


(1)  De  indulgcntiis  ((uae  sequuntur,  saltem  quoad  majorem  partem,vid.  etiam 
Raccolta,  pajj.  83  et  87,  nec  non  hanc  nostram  «  Collectionem  Indidgentiarurn  », 
n.  284  et  sqq. 


CAP.    V.    DE   CONFRATEUNITATIBUS    IN   SPECIE.  905 

8.  Indulgentia  quinque  annoruni  totldcmque  quadragenarum  Parochis 
ccterisque  utriusque  sexus  Christifidelibus,  qui  sine  lumine  SS.  Sacra- 
mentuni,  cum  ad  infirmos,  aut  alio  defertur,  processionaliter  associaverint. 

9.  Indulgentia  centum  dierum  omnibus  Christifidelibus,  qui  impediti, 
SS.  Sacramentum,  ut  supra  comitari  nequiverint,  unum  Pater  noster  et 
Ave  Maria  recitaverint,  et  ut  supra  oraverint. 

10.  Indulgentia  centum  dieriim  omnibus  et  singulis  mulieribus,  quae 
ex  justa  causa  dictum  SS.  Sacramentum  associare  nequiverint,  et  unum 
Pater  noster  et  Ave  Maria  recitaverint,  ac  pro  infirmo  oraverint. 

VH.  A  Ven.  Innocenlio  XI,  die  1  Octobris  1678: 

11.  Indulgentia  se])tem  annorum  totidemqiie  quadragenarum  omnibus 
et  singulis  utriusque  sexus  Christifidelibus,  quotiescumque  in  quolibet  loco 
SS.  Sacramentum  ad  infirmos  cum  lumine  prosecuti  fuerint,  et  pro  pace 
et  concordia,  ut  supra  oraverint. 

VIII.  Ab  Innocentio  XII,  die  3  Januarii  169o: 

12.  Indulgentia  trium  annorum  totidemque  quadragenarum  omnibus 
eV  singulis  utriusque  sexus  Christifidelibus,  qui  quotiescumque  legitime  im- 
pediti,  SS.  Sacramentum,  cum  ad  infirmos  defertur,  comitari  personaliter 
nequiverint,  lumen  pro  illius  associatione  miserint. 

IX.  A  Benedicto  XIV,  die  13  Septembris  1749,  et  a  Pio  IX, 
die  13  Jiinii  1853: 

13.  Omnes  et  singulae  praefatae  indulgentiae,  sive  plenariae  sive  partia- 
les,  possunt  animabus  fidelium  defunctorum  per  modum  suffragii  applicari. 

2.  ARCHISODALITAS  ADORATIONIS  PERPETUAE  SS.  SACRAMENTI 
ET  OPERIS  ECCLESIARUM  PAUPERUM  (1). 

1846.  Anna  de  Meeiis  eximiae  pielalis  malrona  ad  excitan- 
dam  augendamque  fidem  ac  veneralionem  erga  sanctissimum  Sa- 
cramentum,  anno  1848  Bruxellis  in  Belgio  Associationem  instituit, 
quae  ab  Adoratione  perpetiia  SSmi  Sacramenti  nuncupatur. 

IIujus  Associationis  scopus  duplex  est:  a)  adorationem  per- 
petiiam  SS.  Sacramenti  pro  viribus  propagare;  b)  auxiliuni 
praebere  ecclesiis  pauperibus,  eas  sacra  supellectili  instruendo. 


(I)  Vid.  Rescr.  outh.  pag.  326,  n.  410,  et  pag.  561,  n.  52;  Ilcgolamento 
dcir  Arciassociazionc  pcr  1' Adorazionc  pcrpelua  elc,  Roma,  lipogr.  Monaidi  I8<S0; 
V  Istitiito  e  l'  Arcironfratprnitn  dcll' Adoiazionc  pcrpclua  clc,  Homa,  lipogr.  Sa- 
lesiana  1885. 


90G  PARS   III.    DE   INDULGENTHS    COETIBUS    CONCESSIS. 

1847.  Praefata  Associatio  ab  Episcopis  Belgii  jam  approbata, 
per  Breve  6  Maji  1853  in  Archiassociationem  erecta  est.  VeruQi, 
cum  ad  consequenduQi  sanctissimum  ac  amplissimum  finem  Asso- 
ciatio  bujusmodi  non  videretur  esse  sufficiens,  necessitas  nata  est 
Communitalis  religiosae,  cui  piissimum  Opus  committeretur,  quae 
centrum  ejus  esset  et  fulcimentum,  quaeque  penitus  dedicaretur 
ad  propagandum  et  augendum  ubique  locorum  amorem,  reveren- 
tiam  et  adorationem  sanctissimae  Eucbaristiae. 

1848.  Rebgiosa  Communilas  seu  potius  noviim  Instituiiim  ex 
ipsa  pia  Associatione  prodiit.  Laudata  enim  matrona  Anna  de  Meeus 
anno  1857  Institutum  Soi^orum  ab  Adoratione  perpetiia  SS.  Sa- 
cramenti  nuncupatum  fundavit,  cujiis  ipsa  Moderatrix  Generabs 
electa  et  instituta  fuit. 

1849.  Per  Breve  diei  16  Junii  1863  Arcbiassociationi  Bruxel- 
larum  pro  Belgicis  dioecesibus  erectae,  potestas  facta  est  sibi  ag- 
gregandi  similes  Associationes  apud  exteras  nationes  erectas,  sub 
aliquibus  tamen  restrictionibus,  quae  deinceps  sublalae  sunt  per 
abud  Breve  sub  dato  26  Junii  1876,  quo  praedictae  Arcbiassociationi 
seu  Arcbiconfraternitati,  facultas  concessa  est  in  perpetuum  sibi  ag- 
gregandi  similes  Associationes  per  totum  orbem,  Urbe  Roma  excepta. 

1850.  Verum,  nec  ista  exceptio  diu  perduravit:  nam  Socie- 
tas  Sororum  ab  Adoratione  perpetua  nuncupata,  in  abna  Urbe  do- 
mum  constituit,  et  Summo  Pontifici  Leoni  PP.  XIII  suppbcavit,  ut 
sibi  permitteret  Arcbiconfraternitatem  Societati  seu  Instituto  adne- 
xam  Romam  transferre.  Haec  enim  Arcbiconfraternitas  nomine  et 
instituto  cum  Societate  cobaeret,  Societati  ceu  capiti  subest  et  sub- 
esse  tenetur  vi  Constitutionum  a  S.  Sede  probatarura. 

Summus  Pontifex  bas  preces  benigne  excipiens,  mandavit 
praefatam  Archisodalitatem  Romam  transferri. 

1851.  Jam  vero  cum  alia  Arcbisodabtas  ejusdem  nominis  el 
instituti  Romae  in  aedibus  ad  Quatuor  Fontes  cura  et  sludio  piae 
ac  nobibs  malronae  Carolae  de  Courballay  reperiretur  erecta,  cum- 
que  Ecclesiae  lege  duae  Arcbiconfraternitates  ejusdem  nominis  et 
instituti  nequeant  in  uno  eodemque  loco  consistere,  Summus  Pon- 
tifex  volens  hujus  legis  impedimento  occurrere,  decrevit  Arcbiso- 
dabtatem  Romae  in  aedibus  ad  Quatuor  Fontes  constitutam,  utpote 
quae  poslerius  erecta  est,  uniri  cum  Belgica  Romam  translata. 

1852.  Huic  tandem  Arcbisodalitati,  quae  in  unum  coaluit,  con- 
cessa  est,  absque  ulla  limitatione,  facultas  ceteras  Sodalitates  ejus- 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  907 

dem  nominis  el  instituti  ubiqiie  terrarum  aggregandi,  servata  forma 
et  tenore  Constitutionis  Clementis  VIIl  Quaecumque  (Cf.  Decretum 
S.  Congr.  Indulg.  de  die  I  Febr.  1879,  apud  Rescr.  auth.  N.  410, 
pag.  326). 

1853.  Instilutum  Sororam  Adorationis  perpetuae  cum  suis 
Constitutionibus  approbatum  fuit  a  Summo  Pontifice  Pio  IX  per 
Decretum  S.  Congregationis  Episc.  et  Regul.  die  8  Aprilis  1872. 

Leo  PP.  XIII,  Decreto  S.  Congr.  Episc.  et  Regul.  diei  12  Ja- 
nuarii  1880,  Statuta  Archiassociationis  approbavit  et  confirmavit, 
ipsamque  Archiassociationem  meritis  laudibus  extulit. 

1854.  Cuilibet  Episcopo  jus  est  erigendi  in  propria  dioecesi 
similes  Associationes;  sed  ut  hae  privilegiis  ac  indulgentiis  Archi- 
confraternilatis  gaudeant,  oportet  ut  eidem  Archiconfraternitati  Ro- 
mae  existenti  fVia  Nomentana,  presso  Porta  PiaJ  aggregentur. 

1855.  Praecipua  capila  Statutorum  praedictae  Archiconfrater- 
nitatis  haec  sunt: 

1.  Finis  Associationis  est:  a)  pro  viribus  intendere  ut  Jesus 
Christus  in  SS.  Sacramento  altaris  magis  ac  magis  cognoscatur, 
ametur  et  adoretur;  b)  offensas  injuriasque,  quae  in  augustissimo 
Sacramento  ei  inferuntur,  reparare;  c)  ecclesiis  pauperibus  regio- 
nis,  ubi  Associatio  reperitur  erecta,  nec  non  in  locis  Missionum, 
auxihum  praebere,  objecta  ad  divinum  cultum  necessaria  submi- 
nistrando. 

2.  Fideles  utriusque  sexus  ingredi  possunt  dictam  Associatio- 
nem.  Ut  quis  ejus  membrum  fiat  ac  lucrari  induigentias  valeat, 
nomen  ejus  in  registro  Confralernitatis  inscribi  debet;  quolibet 
mense  per  unam  horam  SS.  Sacramentum  adorare;  eleemosynam 
unius  libellae  seu  franci,  vel  saltem  quoad  pauperes  quinque  obo- 
lorum  singulis  annis  elargiri  in  bonum  ecclesiarum  pauperum. 

3.  Fideles,  qui  sese  adstringunl  annuatim  dare  eleemosynam, 
puta  duorum  francorum  cum  dimidio,  habentur  ut  pii  Operis  be- 
nefactores,  et  participes  sunt  speciali  modo  orationum,  quae  fiunt 
in  locis,  ubi  pium  Opus  invenitur  institulum. 

4.  llora  adorationis  mensilis,  nocte  vel  die  ad  sociorum  libi- 
tum  fieri  potest.  Si  quis  prohibeatur  quominus  ecclesiam  pergat, 
horam  adoralionis  etiam  in  propria  domo  facere  potest.  Licet  non 
necessarium,  esset  tamen  expediens  ut  singuli  socii  horam  fixam 
in  praefinito  die  cujuslibet  mensis  eligaiit,  ul  sic  inter  membra 
Associationis  adoratio  perpetua  facilius  obtineatur. 


908  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

5.  Qaolibet  mense  sociorum  congregatio  habetur  die  statuta, 
in  qua  SS.  Sacramenlum  exponitur,  sodales  ad  sacram  Synaxim 
accedunt,  piaeque  functiones  peraguntur. 

6.  Sodales  vita  functi  specialibus  suffragiis  expiabuntur. 

7.  Objecta  pro  ecclesiis  pauperibus  oblata  in  proprio  deposito 
asservantur.  Recipiuntur  grato  animo  oblationes  cujuslibet  generis. 

8.  Semel  vel  pluries  in  anno  exponuntur  objecta  elaborata  nec 
non  dona  pro  ecclesiis  pauperibus  habita.  Opus  gratis  peragitur. 

9.  Quaelibet  Associatio  dirigitur  a  Sacerdote  ab  Episcopo.  loci 
nominato,  cui  assistit  ConsiHum  ex  piis  matronis  compositum,  di- 
versis  officiis  praeclarissimi  Operis  incumbentibus. 

10.  Sunt  etiam  Zelatrices,  quarum  est  propagare  Associatio- 
nem,  quaerendo  novos  socios,  novos  benefactores,  aiiasque  opera- 
rias,  telas  sericas,  pannos  (vulgo  stoffe,  etoffes)  procurando. 

1 1 .  Solemnitas  Cotyoris  Christi  est  festum  titulare  et  prin- 
cipale  Archiconfraternitatis.  Festa  secundaria  sunt:  sacratissimi 
Cordis  Jesu,  —  Cordis  immaculati  B.  M.  Virginis,  —  festum  S.  Jo- 
sephi  Sponsi  B.  M.  V.,  et  aliorum  Sanctorum,  qui  ob  eorum  in 
sanctissimum  Sacramentum  singularem  devotionem,  tamquam  Pro- 
tectores  ab  Archisodalitate  habentur.  Hi  sunt:  S.  Franciscus  Assi- 
siensis,  —  S.  Thomas  Aquinas,  —  S.  Ignatius  a  Lojola,  —  S.  Al- 
phonsus  de  Ligorio,  —  S.  Juhana  de  Retinne. 

1856.  Cum  ex  hac  pia  Consociatione  uberes  fructus  Ecclesiae 
provenerint,  Apostolica  Sedes  non  ^(}\\xm  Archiassociationis  \a\w\q, 
Sedis  centro  in  Urbem  translato,  sed  etiam  plurimis  indulgentiis 
et  gratiis  spiritualibus  illam  cumulavit,  prout  videre  est  in  pro- 
prio  Summario  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  6  Maji  1880 
approbato  (Rescr.  auth,  pag.  361-565;  parv.  HbeL  a  typogr.  Va- 
ticana  edit  ann.  1892). 

3.  ARCHICONFRATERNITAS  PRETIOSISSIMI  SANGUINIS 
DOMINI  NOSTRI  JESU  CHRISTI(l). 

1857.  Auctor  hujus  pii  Sodalitii  fuit  Franciscus  Albertini  Sa- 
cerdos  Romanus,  postea  Episcopus  Terracinensis,  qui  anno  1819 
sanctitatis  fama  ex  hac  vita  migravit.  Cernens  servus  Dei  in  ilhs 


(1)  Vid.  Rescr,  auth.  in  tcxtu  el  in  nota,  pag.  549  et  sqq. ;  Coroncina  in 
onore  dcl  Sangue  preziosissimo  di  iN.  S.  G.  C.  col  Sommario  delle  Indulgenze ; 
Roma,  tipogr.  Pallotla  1886. 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIHUS    IN    SPECIE.  909 

polilicis  perturbalionibiis  tot  fideles  inagno  peiiculo  obnoxios  per- 
dendi  animas  prelio  Sanguinis  Jesu  Chrisli  redemptas,  sibi  consti- 
tuit  eis  occurrere  per  fundationem  piae  Socielalis,  quam  a  Pretio- 
sissimo  Sanguine  Jesu  Christi  nuncupavit,  cui  sedem  fixit  in  eccle- 
sia  S.  Nicolai  in  Ca7^cere  de  Urbe.  Adscriptorum  studium  esse  de- 
bebat:  frequenter  recolere  passionem  D.  N.  J.  C,  et  offerre  Deo 
Patri  pretiosissimum  Sanguinem  Fiiii  sui  in  satisfactionem  suorum 
admissorum,  pro  sanctae  Ecclesiae  necessitatibus,  pro  conversione 
peccatorum,  et  in  suffragium  animarum  in  Pnrgatorio  degentium. 
Pia  Associatio  seu  Confraternitas  inaugurata  fuit  die  8  Decembris 
1808  ferventissimo  sermone  Ven.  Gaspari  Del  Bufalo,  quam  Pius  VH 
die  17  Februarii  1809  confirmavit,  et  die  26  Septembris  1815  ad 
gradum  Archiconfraternitatis  evexit. 

1858.  Ad  Episcopum  spectat  erigere  in  propria  dioecesi  Soda- 
litates  preliosissimi  Sanguinis.  Erectione  peracta,  recurrendum  est 
pro  aggregatione  et  communicatione  indulgentiarum  ad  Directo- 
rem  Archiconfraternitatis  apud  ecclesiam  S.  Nicolai  in  Carcere  de 
Urbe,  vel  etiara  ad  P.  Generalem  Congregalionis  Missionis  a  pre- 
tiosissimo  Sanguine  fRoma,  Crociferi,  1,  Via  PoliJ,  cui  per  Breve 
diei  29  Julii  1851  concessae  sunt  omnes  facultates,  quibus  pollet 
ipsa  Archiconfraternitas. 

Sodahtas  pretiosissimi  Sanguinis  in  altari  nominatim  designato 
erigi  debet,  et  ipso  facto  altare  yrivilegiatum  remanet  quotidia- 
num  in  perpetuum  pro  defunctis. 

1859.  Nulla  pecuUaris  vestis  fratrum  vel  sororum  requiritur, 
nec  regula  ulla  speciahs  praecipitur:  est  enim  siinplex  devotio 
pretii  redemptionis  nostrae  sub  Bectoris  directione  pro  tempore 
cum  suis  precibus  et  indulgentiis.  Potest  autem  Ordinarius  sim- 
plicem  Sodalitatem  in  Confraternitatem  facl  modum  Archiconfra- 
ternitatis  Romanae)  elevare  et  erigere,  cui  tunc  regulam  ahquam 
imponat,  et  habitum  nigri  coloris  cum  ornamentis  rubeis  solis  fra- 
Iribus  concedat. 

1860.  Director  piae  SodaUtatis  canonice  erectae  ipso  facto  uti 
adscriptus  habetur,  eique  inest  etiam  ordinaria  facuUas  aUis  Sa- 
cerdotibus  suam  potestatem  communicandi,  qui  suo  nomine  fun- 
gentes  taU  munere  sunt  vere  adscripli  et  aggregatores,  sed  aUos 
subdelegare  nequeunt. 

1861.  Director  SodaUtatis  penes  se  habere  debet  Ubrum,  in 
quo  nomina  et  cognomina  fideUum  ad  SodaUtatem   ingredicnUum 


910  PARS   III.    DE   INDULGENTilS   COKTIBUS   CONCESSIS. 

sua  manu  designet  cum  die,  mense  et  anno.  Qui  autem  a  Rectore 
delegatus  fuerit,  in  nolula  separata  novos  fideles  sua  manu  obsi- 
gnet,  eamque  cito  ad  Rectorem  mittat,  ul  cum  aliis  servetur. 

In  locis  ubi  Confraternitas  pretiosissimi  Sanguinis  non  repe- 
ritur  erecta,  P.  Generalis  supra  memoratus  Sacerdotibus  petentibus 
concedit  facuUatem  adscribendi  fideles  x\rchiconfraternitati  Romanae. 

1862.  NuUae  peculiares  preces  fidelibus  adscriplis  praescri- 
buntur :  curent  tamen  sodales  frequenter  recolere  passionem  Do- 
mini,  ejusqne  pretiosissimum  Sanguinem  honore  et  amore  prose- 
qui,  quotidie  vel  saepe  recitando  in  obsequium  ejusdem  pretiosis- 
simi  Sanguinis  septem  Gloria  Patri  vel  septies  precem  jaculato- 
riam:  i(  Aeterne  Pater,  tibi  offero  Sanguinem  pretiosissimum 
Jesu  Christi,  in  satisfactionem  peccatorum  meorum,  ac  pro  ne- 
cessitatibus  sanctae  Ecclesiae  »,  cui  orationi  adnexa  est  indulgen- 
tia  centum  dierum  qualibet  vice  (vid.  n.  2o8). 

Summarium  Indulgentiarum,  quas  lucrari  possunt  adscripti 
piae  Sodalitati  sub  invocatione  pretiosissimi  Sanguinis  D.  N.  Jesu 
Christi  reperilur,  apud  Rescr.  auth.  pag.  549. 

4.  ASSOGIATIO  UNIVERSALIS  SACRAE  FAMILIAE. 

1863.  In  Rrevi  Apostohco  Neminem  fugit  de  die  14  Junii 
1892,  Summus  Ponlifex  Leo  XIII  docet  et  ostendit,  «rei  privatae  et 
publicae  faustitatem  a  domestica  potissimum  institutione  pendere. 
Quo  enim  altiores  domi  egerit  radices  virtus,  quo  solertius  paren- 
tum  voce  et  exemplo  fuerint  puerorum  animi  ad  religionis  prae- 
cepta  informati,  eo  uberiores  in  rem  communem  fructus  redun- 
dabunt.  Quapropter  summopere  interest  ut  domestica  societas  non 
solum  sancle  sit  constituta,  sed  sanctis  etiam  regatur  legibus;  in 
eaque  religionis  spiritus  et  christianae  vitae  ratio  diligenter  con- 
stanterque  foveatur.  Hinc  profecto  est  quod  misericors  Deus  cum 
humanae  reparaUonis  opus,  quod  diu  saecula  expectabant,  perficere 
decrevisset,  ita  ejusdem  operis  rationem  ordinemque  disposuit, 
ut  prima  ipsa  ejusdem  initia  augustam  mundo  exhiberent  spe- 
ciem  Familiae  divinitus  constitutae,  in  qua  omnes  homines  ab- 
solutissimum  domesticae  societatis,  omnisque  virtutis  ac  sancti- 
tatis  intuerentur  exemplar.  Talis  quidem  Familia  extitit  Naza- 
rethana  illa,  in  qua,  antequam  gentibus  universis  pleno  lumine 
emicuisset,  Sol  jusUtiae  erat  absconditus:  nimirum  Christus  Deus 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  911 

Servator  nosler  cum  Virgine  Matre  et  Joseph  viro  sanctissimo,  qui 
erga  Jesum  palerno  fungebatur  munere». 

1864.  Demonslrato  deinde,  quod  omnis  virtus  perfecte  enitue- 
rit  in  sacra  illa  Familia,  quae  ceteris  omnibus  futura  erat  exem- 
plar  sanclissimum,  Pontifex  pergit: 

«  Habent  revera  patresfamilias  in  Joseph  vigilantiae  provi- 
dentiaeque  paternae  praeclarissimam  normam:  habent  mati^es  in 
sanclissima  Virgine  Deipara  amoris,  verecundiae,  submissionis 
animi  perfectaeque  fidei  insigne  specimen:  filii  vero  familias  in 
Jesu,  qui  erat  subditus  illis,  habent  divinum  obedientiae  exem- 
plar  quod  admirentur,  colant,  imitentur.  Qui  nohiles  nati  sunt, 
discent  a  Famiha  regii  sanguinis,  quomodo  et  in  edita  fortuna  se 
temperent,  et  in  afflicta  retineant  dignilalem:  qui  dites,  noscent 
ab  ea  quantum  sinl  virtutibus  posthabendae  divitiae.  Operarii 
autem  et  ii  omnes,  qui,  nostris  praesertim  temporibus,  fami- 
liarum  rerum  angustiis  ac  tenuiore  conditione  tam  acriter  ir- 
ritantur,  si  ad  sanctissimos  illius  domesticae  societalis  consortes 
respectent,  non  deerit  eis  causa  cur  loco,  qui  sibi  obtigit,  dele- 
ctentur  potius  quam  doleant.  Communes  enira  cum  sacra  Famiha 
sunt  ilhs  labores;  comrnunes  curae  de  vita  quotidiana:  debuit  et 
Joseph  de  mercede  sua  vitae  rationibus  consulere;  imo  ipsae  divi- 
nae  manus  se  fabrihbus  exercuerunt.  Nec  mirum  sane  est  si  sa- 
pienlissimi  homines  divitiis  affluentes,  eas  abjicere  vohierint,  so- 
ciamque  cum  Jesu,  Maria  et  Joseph  sibi  ehgere  paupertatem  ». 

1865.  «  Exinde,  infert  Summus  Pontifex,  quod  jure  meritoque 
apud  cathohcos  sacrae  Famihae  cuUus  mature  invectus,  majus  in 
dies  singulos  incrementum  capiat... 

«Hujusmodi  cuUus,  prosequitur  Leo  XIH,  magno  in  honore  ha- 
bitus  est  jam  inde  a  saeculo  decimo  septimo,  lateque  per  Uaham, 
Gahiam  et  Belgium  propagalus,  tolam  fere  Europam  pervasit. 
Deinde  praetergressus  vastos  Oceani  tractus,  in  America  per  Ca- 
nadensem  regionem,  cura  praesertim  atque  opera  venerabihs  Servi 
Dei  Francisci  dc  Montmorency-Laval  primi  Quebecensis  Episcopi,  et 
venerabihs  Servae  Dei  Margaritae  Bourgeois,  sese  extendit,  fau- 
stisque  effloruit  auspiciis». 

1866.  «  Postremis  hisce  temporibus  dilectus  fihus  Franciscus 
Phihppus  Francoz  Societatis  Jesu  piam  Consocialionem  a  Sacra 
Famiha  Lugduni  fundavit,  quae  fructus  laetos  atque  uberes,  Deo 
juvanle,  de  se  pohicetur.  Consociationi  tam  auspicato  conditae  il- 


91:2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

lud  est  salutare  proposilum:  nimirum  familias  christianas  ar- 
clioris  pietatis  nexu  sacrae  Familiae  devincire,  vel  potius  omnino 
devovere,  eo  etiam  consilio,  uti  scilicet  Jesus,  Maria  et  Joseph 
familias  sibi  deditas,  tamquam  rem  propriam  tueantur  et  foveant». 

1867.  «  Qui  sociorum  in  numero  sunt  adsciti,  debent  ex  in- 
stituto  cum  iis  qui  domi  commorantur,  in  unum  convenire,  co- 
ram  imagine  sacrae  Familiae  decreta  pietatis  ofjficia  praestare, 
providere,  ea  opitulante,  ut  inter  se  colligatis  fide  mentibus, 
charitate  voluntatibus  in  amore  Dei  atque  hominum,  vitam  ad 
propositum  exigant  exemplar». 

1868.  Postea  Summus  Pontifex  commemorat  piam  Consocia- 
tionem  Bononiae  ad  inslar  Lugdunensis  institutam,  a  Pio  PP.  IX 
approbatam  et  laudatam,  cui  non  defuit  laus  et  commendatio  ipsius 
Leonis  Xlll,  qui  datis  ad  Emum  Cardinalem  Augustinum  Bausa 
Archiepiscopum  Fiorentinum  htteris,  eam  Consociationem  utilem 
ac  salutarem,  nostrisque  temporibus  valde  accommodatam  esse  si- 
gnificavit.  Insuper  meminit  etiam,  se  probasse  formulam  conse- 
crationis  christianarum  familiarum  et  precationem  coram  ima- 
gine  sacrae  Familiae  recitandam,  quas  Sacrorum  Rituum  Congre- 
gatio,  suffragante  Emo  Card.  Cajetano  Aloisi-Masella  eidem  Con- 
gregationi  Praefecto,  proposuerat,  et  utramque  ad  locorura  Ordi- 
narios  transmiltendam  curavisse. 

1869.  (( Deinde  veriti,  subjungit  Pontifex,  ne  germanus  memoratae 
devotionis  spiritus  tractu  temporis  oblanguesceret,  eidem  Nostrae  Sa- 
crorum  Rituum  Congregationi  mandavimus,  ut  Statuta  concinnaret, 
quibus  in  universo  cathohco  Orbe  piae  Consociationes  sacrae  Famihae 
instituendae  adeo  inter  se  conjunctae  forent,  ut  unus  omnibus  prae- 
ficeretur  praeses,  qui  eas  auctoritate  summa  regeret  et  moderare- 
tur » .  Slaluta  post  accuratum  examen  ab  eadem  Sacra  Congregatione 
exarata,  sunt  eadem  quae  subscribuntur  (Statuta  vid.  infra  n.  1876). 

1870.  «  Quae  quidem  Statuta,  prosequitur  Pontifex,  cum  de 
iis  supradictus  Cardinahs  Praefectus  ad  Nos  retulisset,  comproba- 
vimus  et  Apostolica  Auctoritate  Nostra  rata  habuimus  et  confir- 
mavimus,  derogatis  abrogatisque  quae  super  hanc  rem  scita  actaque 
sunt,  nominatim  Apostohcis  Litteris  die  3  Octobris  anno  1865  (1) 

(1)  Istiusmodi  Brevi  Pius  IX.  sa.  me.  titukim  Associationis  primariae  con- 
ferebat  Associationi  a  Sacra  Familia  Bononiae  institutae:  ejusdem  Directori  tri- 
buebat  facultatem  aggregandi  similes  Consocialiones  in  dioecesi  Bononiensi  erectas, 
iisque  communicandi  indulgentias  Associationi  primariae  concessas. 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIBUS    IN    SPKCIE.  918 

datis,  et  onmibns  actis,  quae   ad  priinariam  Lugdunensein  Conso- 
ciationein  speclant  )>. 

1871.  Deinde  Leo  Xlll  in  dicto  Brevi  Neminem  fugit  vult  et 
jubet,  ut  Consocialiones  omnes  sacrae  Familiae  cujuscumque  li- 
tuli,  fjuae  nunc  existunt,  in  lianc  unicani  et  universam  coa- 
lescant. 

Excipit  ab  hac  lege  religiosas  Congregationes  Imjiis  tituli, 
quae  conslilulionibus  uluntur  a  S.  'Sede  approbalis,  et  Confrater- 
nitates  proprie  dictas,  dummodo  canonice  sint  erectae,  et  ad 
regulas  et  normas  diriganlur  a  Romanis  Pontificibus  praescriplas, 
nominatim  a  Clemente  Vlil  in  Conslilulione  Quaecumque  die  7 
Decembris  1604.  Hae  vero  Confralernilates  ac  religiosae  Congre- 
gationes,  quibus  fortasse  jus  fuit  hucusque  adscribendi  familias, 
abstinere  se  prorsus  debent  ab  hujusmodi  adscriptione,  quae 
solummodo  Parochis  commissa  esL 

1872.  Non  est  tamen  necesse,  ut  familiae  jam  alicui  Conso- 
ciationi  adscriptae,  pro  iiidulgentiis  aliisqne  muneribus  spiriluali- 
bus  ot)tinendis  iterum  adscribantur,  dummodo  servent  ea  quae 
in  novis  hisce  Statutis  praescripta  siinl. 

1873.  In  Praesidem  Consociationis  universae  Summus  Pontifex 
eligit  Suum  Cardinalem  Vicarium  pro  tempore,  quem  statuit 
perpetuum  Protectorem  cum  omnibus  juribus  et  facultatibus  ad 
id  necessariis.  Ipse  in  auxilium  habebit  Praelatos  Romanos,  inter 
quos  erit  Secretarius  pro  tempore  Sacrorwn  Rituum  Congrega- 
tionis. 

1874.  ((  Quod  superest,  concludit  Pontifex,  Nobis  spes  bona 
est,  omnes,  quibus  est  animarum  credita  salus,  maxime  Episcopos, 
studii  hujus  Nostri  in  hac  pia  Consociatione  provehenda  socios  ac 
participes  sese  facturos.  Qui  enim  cognoscunt  et  Nobiscum  deplo- 
rant  christianorum  morum  demutationem  et  corruptelam,  restin- 
ctum  in  familiis  religionis  et  pietatis  amorem,  et  accensos  supra 
modum  rerum  terrestrium  cupiditates,  ipsi  siquidem  vel  maxime 
oplabunt  tot  lanlisque  malis  opportuna  afferri  remedia. 

<(  Et  siquidem.  nihil  magis  salutare  aut  eflicax  familiis  chri- 
stianis  cogitari  potest  exemplo  sacrae  Familiae,  quae  perfectionem 
absolutionemque  complectitur  omnium  virtutum  domeslicarum. 
Quapropter  curent  ut  familiae  quamplurimae,  praesertim  operario- 
rum,  in  quas  insidiarum  vis  major  intenditur,  piae  huic  Consocia- 
lioni  dent  nomen. 

38 


914  PARS    111.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

«  Gavendiiin  tainen  est,  ne  a  proposito  suo  Consociatio  defle- 
ctat,  neve  spiritns  iminuletur,  sed  quae  el  quomodo  decrelae  sunl 
pielatis  exercitationes  el  precationes,  integrae  serventur.  Sic  im- 
plorati  inter  domesticos  parietes,  adsint  propitii  Jesus,  Maria  et 
Josepli,  charilalem  alant,  mores  regant,  ad  virtutem  provocent  imi- 
tatione  sui,  et  quae  undique  instant  mortales  aerumnae,  eas  le- 
niendo  faciant  tolerabiliores. 

«  Decernentes  liaec  omnia  el  singula,  uti  supra  edicta  sunt, 
firma  rataque  in  perpetuum  permanere,  non  obstantibus  Constitu- 
tionibus,  Lilteris  Apostoiicis  »  etc. 

1875.  In  alio  Brevi,  cujus  initium  Qiium  nuper,  de  die  20 
Junii  1892,  praelaudatus  Ponlifex  Leo  XIll  omnibus  et  singulis  so- 
dalibus  Consociationis  sarrae  Familiae  indulgentias  et  priviJegia, 
quae  inferius  notanlur  sub  n.  1878,  benigne  concessit. 

1876.  Statutum  piae  Associationis  universalis  familiarum  sa- 
crae  Familiae  Nazarethanae  consecratarum. 

1.  Finis  piae  Associalionis  hic  est,  ut  familiae  christianae  sese 
voveant  sacrae  Familiae  de  Nazareth,  eamdemque  ad  propriam  ve- 
nerationem  et  exemplum  proponant,  eam  coram  sua  imagine  ho- 
nore  prosequendo  precibus  quotidianis,  vitamque  conformando  ex- 
celsis  virtutibus,  quarum  ipsa  exemplum  praebuit  cuique  ordini 
societalis,  et  praecipue  operariis. 

2.  Pia  Associatio  suum  centrum  habet  Romae  apud  Emum 
Cardinalem,  Vicarium  j^ro  lempore  Sanclitatis  Suae,  qui  illius  est 
Prolector.  Ipse  coadjutus  a  Rmo  Secretario  Sacrae  Rituum  Congrega- 
tionis,  et  a  duobns  aliis  Praelatis  ab  codem  ehgendis,  atque  insuper 
ab  ecclesiastico  viro  cum  Secrelarii  munere,  Associationem  eamdem 
in  omnibus  terrae  partibus  moderatur,  studendo  ut  ipsa  spiritum 
indolemque  servet  propriae  institutionis,  et  magis  in  dies  propagetur. 

3.  In  qualibet  dioecesi  aut  Vicariatu  Apostohco,  Ordinarius 
ad  satius  promovendam  inter  suos  fideies  piam  Consociationem, 
utetur  opera  ahcujus  ecclesiastici  viri,  ab  eodem  eligendi,  cum 
lilulo  Direcloris  dioecesani. 

4.  Direclores  dioecesani  de  re  communicabunt  cum  Parochis, 
quibus  solummodo  concredita  est  adscriplio  familiarum  suae  re- 
spectivae  paroeciae.  Mense  autem  Majo  cujuslibet  anni  Parochi 
Direclores  dioecesanos,  et  hi  sub  Ordinarii  dependentia,  centralem 
Roinae  sedem  cerliorem  facient  de  numero  novarum  familiarum 
piae  Associationi  adscriplarum. 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  915 

0.  Familiarum  consecratio  fiet  juxta  formulam  a  Summo  Pon- 
tifice  Leone  XUl  approbatam  et  praescriptam.  Haec  fieri  potest  in 
particulari  a  qualibet  familia(l),  vel  etiam  a  plurimis  famibis  in 
parochiali  ecclesia  adunatis  coram  proprio  Parocho  vel  ejus  de- 
legalo. 

6.  Apud  unamquamque  ex  famihis  adscriptis  haberi  debet  imago 
sacrae  Famihae  de  Nazareth,  et  earumdem  membra  semel  saltem 
in  die,  et  si  fieri  potest  in  sero,  orabunt  in  communi  coram  ea- 
dem.  Ad  id  speciali  modo  commendatur  precum  formula  a  Re- 
gnante  Summo  Pontifice  approbata,  et  etiam  usus  frequens  se- 
quentium  Jaculatoriarum: 

Gesii,  Giuseppe  e  Maria,  vi  dono  il  cuore  e  l'  anima  mia. 
Gesil,  Giuseppe  e  Maria,  assisletemi  neW  ultima  agonia. 
Gesii,  Giuseppe  e  Maria,   spiri  in   pace  con  voi  V  anima 
mia  (2). 

7.  Imago  sacrae  Familiae  potest  esse  vel  illa  de  qua  agitur  in 
Litteris  Pii  IX  sa.  me.  diei  5  Januarii  1870,  vel  quaevis  aiia  quae 
referat  Jesum  Christum  Dominum  nostrum  in  sua  vita  privata, 
quam  duxit  cum  beatissima  Virgine,  Matre  sua,  et  cum  castissimo 
ejus  Sponso,  sancto  Joseph.  Manet  tamen  semper  in  Ordinario, 
juxta  Tridentinum,  jus  excludendi  imagines  illas,  quae  proprio 
hujus  Consociationis  conceptui  non  respondeant. 

8.  Familiae  Associationi  adscriptae  fruuntur  indulgentiis  et 
bonis  spiritualibus  a  Summis  Pontificibus  concessis,  prout  in  ag- 
gregationis  chartula  innuitur. 

9.  Cardinahs  Prolector  cum  suis  Consihariis  faciet  el  in  lu- 
cem  edet  normam  directivam  (Regolamento)  quae  speciales  ex- 
hibebit  dispositiones  circa  ea,  quae  piae  Associationi  utiliora 
esse  possunt,  et  praesertim  in  ea  indicabuntur  ejus  festa  propria, 
dies  festi  Titularis,  annua  renovatio  actus  consecrationis  insimul 
peragenda,  adunantiae  habendae  etc. 

1877.  Piae  Associationis  sacrae  Familiae  regulae,  ex  Aedibus 
Vicariatus. 


(1)  Consecralio  sing-illatim  facla  communicctur  proprio  Parocho  ob  ndscri- 
plionem  et  pro  obtinencla  ab  eo  respecliva  pagclia. 

(2)  Indulgenlia  toties  quoties  tercentum  dierum  pro  tribus  jaculaloriis 
^initis,  et  centum  dierum  pro  singulis  (Pius  VII,  28  Apr.  1807;  Raccolta, 
pag.  483). 


91()  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

l.  FiNis.  In  Brevi  Aposlolico  Neminem  fugit ,  a  SSrno  D. 
N.  Leone  PP.  XIII,  die  14  mensis  Jnnii  1892  pro  universo  ter- 
rariim  orbe  promulgalo,  habetur,  piae  Consociationis  a  S.  Familia 
id  esse  proposilum:  «  Familias  christianas  arcliori  pietatis  nexu 
sacrae  Familiae  devincire,  vel  potius  omnino  devovere,  eo  etiam 
consilio,  uti  scilicet  Jesus,  Maria,  Joseph  famihas  sibi  deditas  tam- 
quam  rem  propriam  tueantur  et  foveant  » ;  quare  omnes,  quicum- 
que  ad  eam  pertinent  Societatem,  oportere  contendere  ut  «  inter 
se  coiligatis  fide  mentibus,  charitate  voluntatibus,  in  amore  Dei 
atque  hominum,  vitam  ad  propositum  exigant  exemplar  ».  Ad 
haec  facihus  certiusque  assequenda,  Cardinahs  vice  sacra  Urbis 
Antistes,  ab  ipso  Pontifice  Maximo  Leone  Xlll  Consociationis  uni- 
versae  Praeses  eleclus  datusque  Patronus,  audito  coetu  a  consihis, 
haec  quae  sequuntur  servanda  decrevit. 

IL  Adimplenda  munera.  a)  Cardinalis  Praesidis  erit,  coelus  vi- 
rorum  a  consiliis,  quando  ipsi  opportunum  videbitar,  indicere  eis- 
que  praeesse,  litteras  ad  Episcopos  dioecesanos,  pro  suis  quemque 
negoliis,  itemque  paginas  aggregationis  atque  ejusmodi  alia  subscri- 
bere.  Ejusdem  erit  paroeciarum  numerum  ac  famiharum  recipere,. 
quae  per  varias  orbis  regiones  in  piae  Consociationis  Ah^um  fuerint 
adscriptae.  Sacris  coetibus  ac  rehgionis  solemnibus,  quae  a  pia  Con- 
sociatione  celebrari  in  Urbe  contigerit,  vel  ipse  praeerit,  vel  alius 
ab  eo  sufficiendus  Antistes.  Sni  denique  muneris  erit,  de  omnibus, 
quae  piam  hanc  Societatem  speclent,  per  consiliarios  suos  edoceri,. 
praesertim  in  iis,  quae  ab  his  possent  ex  officio  fieri,  vel  quae  ali- 
quam  difficullatem  praeseferre  videantur. 

b)  Trium  (quorum  alter  est  a  secrelis  pro  tempore  S.  Rituum 
Congregationis),  quos  Cardinahs  Praeses  sibi  adscivit,  urbanorum 
Antistilum  erit  dihgenler  conventibus  interesse,  suam  sententiam 
dicere,  significare  Praesidi  si  quid  noverint  piae  Societati  profu-^ 
turum,  in  omnia,  quae  ad  hujus  bonum  referanlur,  sedulo  in- 
cumbere. 

His  accedit  Sacerdos,  qui  fungatur  munere  Secretarii  piae  So- 
cietalis,  ad  id  electus  a  Cardinali  Praeside.  Haic  curae  erit,  gra- 
viora,  qaae  in  conventibus  occurrant  pertractanda  negotia,  adno- 
tare;  qaae  ad  rei  incrementum  collatura  duxerit,  proponere;  scri- 
pus  edendis  a  pia  Consocialione  vigiiem  navare  operam;  de  omni- 
bus  ac  singulis  communicare  cum  Praeside,  ut  et  necessaria  ap- 
probatione  et  duplici  subscriptione  muniantur. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS    IN   SPECIE.  917 

Porro  Sacerdos  a  secretis  adsciscere  sibi  in  auxilium  polerit 
aliuni  Presbyterum,  a  Praeside  approbandum,  qui  Secretarii  vices 
adimpleat.  Ad  eum  ilaque  pertinebit  dandas  ad  Episcopos  aliosve 
litteras  exarare,  eorumque  epistolis  rescribere,  prout  a  Cardinali 
Praeside  fuerit  edoctus,  cui  et  Secretario  postea  tradet  subscri- 
bendas.  Penes  ipsum  erit  pluteus,  sive  arcbivum,  quo  scripta,  li- 
bellos,  sacras  imagines,  aggregationis  paginas  et  alia  ejusmodi  ser- 
vabit  in  usum  sodalium,  prout  piae  Consociationis  consilium  con- 
stituerit.  Agendas  sibi  expensas  ipse  describat  et  Praesidi  referat, 
cui  etiam  ralionem  reddet. 

III.  ExTRA  Urbem.  aj  Episcopi  dioecesani  erit  aliquem  e  suis 
Sacerdotibus,  quantum  fieri  possit  digniorem,  eligere  ad  munus  Mo- 
deratoris,  hujus  studium  excitare  in  bonum  piae  Consociationis 
quo  alacriorem  operam  in  omnibus,  quae  ipsum  spectaverint,  af- 
ferat;  sedulo  advigilare;  ab  ipso  eleclo  Moderatore  de  omnibus 
velle  doceri  quae  ad  piae  Consociationis  bonum  referantur. 

bj  Ad  dioecesanum  Moderatorem  pertinebit  Moderatores  paro- 
chiales  opera  el  consilio  juvare,  ut  pari  alacrilate  ac  prudentia 
sese  in  omnibus  gerant.  Ab  unoquoque  eorum  saepe  numerum  et 
nomina  exquirel  familiarum,  quae  piae  Consocialioni  fuerint  ad- 
scriptae,  de  quibus  edoceri  deinde  possit.  Neque  harum  modo,  sed 
et  nomina  descriptarum  paroeciarum  in  tabulis  recensenda  cura- 
bit;  mox  earum  exemplar  ad  Urbem  mittet. 

cj  Paroeciarum  Rectores  singuli  Moderaloris  officium  inter  oves 
sibi  creditas  assumant  obeantque.  De  suae  quisque  Consociationis  ne- 
goliis  cum  Moderatore  dioecesano  communicet,  cujus  aucloritale,  con- 
siUo,  opera  juvari  possit.  Familias  paroeciae  in  sociorum  numerum 
adscisci  cupienles  in  tabulas  referet,  palamque  Moderatori  dioecesano 
faciel.  Quotannis,  stato  die,  paroeciae  familias  recensere  studebit  no- 
vasque,  si  fieri  possit,  in  album  Societatis  inscribendas  curabit.  Quo 
autem  sacrae  Nazarelhanae  Familiae  cultus  honorque  foveatur  ma- 
gis,  sermonem  interdum  de  pia  Consociatione  ad  oves  suas  habeat, 
cum  in  festis  peculiaribus  Domini,  Deiparae  ac  S.  Josephi,  lum 
maxime  cum  sodalium  pactum  erit  solemniter  renovandum,  vel 
etiam  cum  in  parochiah  ecclesia  religiosam  aliquam  ejusdem 
S.  Pamiliae  solemnitatem  celebrari  contingat,  quam  et  indicere  et 
dirigere  prudenti  ejus  arbilrio  relinquitur.  Idem,  si  opportunum 
videbilur,  auxiliares  viros  ac  mulieres  moribus  et  pietate  prae- 
stanles  in  parle  laboris  adsumat,  qui  rei  provehendae  omni  studio 
dent  operam. 


918  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

d)  Delecti  ex  utroque  sexu  rei  provehendae,  alteri  inter  vi- 
ros,  alterae  inter  mulieres,  ab  suo  edocti  Parocho,  in  piae  Conso- 
ciationis  incrementum  magno  sludio  prudentiaque  incumbent,  ad- 
hibitis,  quae  ad  rem  sunt  vahdissima,  precibus,  hortationibus,  vir- 
tutum  exemphs.  Praeterea  in  omnibus,  pro  quibus  eorum  opera 
uti  Parochi  in  Domino  judicaverint,  dociles  omnino  se  praebeant. 

IV.  Servanda  a  FAMiLiis  ADSCRiPTis.  a)  lu  houorem  Nazaretha- 
nae  Famihae  studeat  quicumque  ei  dederit  nomen  simihtudinem 
ahquam  earum  virtutum  adripere,  quarum  Jesus,  Maria,  Joseph 
praeclarissima  in  lerris  exempla  prodiderunt,  cum  omnibus,  tum 
maxime  iis,  qui  labore  manuum  victum  quaerunt.  Sed  ad  illas  in 
primis  animum  adjiciant,  quae  sanctitatem  domesticae  societatis 
spectant,  uti  sunt  mutua  charilatis  officia,  praesertim  inler  conju- 
ges,  fihorutn  recta  institutio,  horumque  obedientia  et  obsequium  in 
parentes,  pax  et  concordia  domi,  ahaque  hujusmodi.  Itaque  a  vi- 
tiis  omnino  caveant,  ab  iis  maxime  quae  singularem  infamiae  no- 
tam  Chrisliano  homini  inurant,  quaeque  ipsi  sacrae  Famihae  inju- 
riam  videantur  afferre  praecipuam,  cujus  generis  sunt  impia  verba 
aut  obscoena,  ebrietates,  incompositi  mores,  hisque  simiha. 

bj  Ad  Poenitentiae  et  Eucharistiae  Sacramenta  solemnioribus 
saUem  anni  diebus  pie  accedent,  praesertim  quo  die  famiharum 
consecralio  renovabitur. 

c)  Fcclesiae  praecepta,  in  tanta  morum  demutatione  ac  cor- 
ruptela  tam  parvi  habita,  suaviter  observari  curabunt,  ea  potissi- 
mum  ex  quorum  custodia  aliis  bona  exempla  derivant,  uti  audi- 
lio  Sacri  festis  diebus,  abstinentia,  praescripto  tempore,  a  cibis 
vetitis,  ahaque  ejusmodi. 

d)  Pecuhari  honore  celebranda  curabunt  festa  piae  Consocia- 
tionis  propria,  quae  plenaria  indulgentia  a  Summo  Pontifice  fuere 
ditala,  in  primisque  soiemnem  constitutum  diem  in  honorem  sacrae 
Famihae,  qui  dies  erit  per  universum  orbem  Dominica  infra  Octavam 
Epiphaniae,  quo  simul,  nisi  aliter  expedire  Moderatoribus  parochia- 
libus  in  Domino  visum  fuerit,  ritus  consecrationis  renovabitur. 

e)  Dent  operam  ut,  semel  saltem  in  die,  ante  sacrae  Familiae 
imaginem  communes  fundantur  preces,  in  qnibus  praecipua  ratione 
coramendatur  Rosarii  in  honorem  Deiparae  recitatio. 

f)  Pietatis  exercitationes,  quas  diximus,  enixe  commendantur 
iis,  qui  ad  piam  Consociationem  pertinent,  nullatenus  tamen  eorum 
onerata  conscientia. 


I 


CAP.    V.    DK    CONFHATERNITATIBUS    IN    SPKCIP:.  919 

Daluiii  Homae,  ex  Aerlibiis  Vicarialiis,  Doininica  inCra  Oclav. 
Epiph.,  die  8  Januarii   1893. 

L.  M.  Card.  Vic,  Praeses. 
C.  Mancini,  a  Secret. 

1878.  Elencluis  indulgentiarum  et  privilegiorum  piae  Conso- 
ciationi  sacrae  Familiae  concessorum. 

Indulgentiae  plenariae.  Omnes  iitriusque  sexus  Christifideles  piae 
Consociationi  a  sacra  Familia  adscripti,  qui  confessi  et  sacra  Communione 
refecti  parochialem  ecclesiam  vel  oratorium  publicum  visitaverint,  ibique 
aliquandiu  ad  mentem  Summi  Pontificis  oraverint,  indulgentiam  plenariam 
consequi  possunt  diebus,  qui  infra  scripti  sunt : 

I.  Die  adscriptionis  Consociationi,  emissa  consecrationis  formula  a 
Summo  Pontifice  approbata. 

II.  Die  quo  habebitur  annualis  adunantia  generalis  adscriptorum  ad 
renovandum  consecrationis  actum. 

III.  Diebus  festivitatum :  Nativitatis  —  Circumcisionis  —  Epiphaniae 
—  Eesurrectionis  —  Ascensionis  Domini  nostri  Jesu  Christi ; 

Immacuhitae  Conceptionis  —  Nativitatis  —  Annuntiationis  —  Puri- 
ficationis  —  Assumptionis  B.  Mariae  Virginis  ; 

item  diebus  festis  S.  Joseph  Sponsi  B.  M.  Virginis,  die  19  Martii  — 
Patrocinii  ejusdem,  Dominica  tertia  post  Pascha  ; 

Desponsationis  B.  Mariae  Virginis,  die  28  Januarii. 

IV.  Die  festo  Titulari  universae  Consociationis. 

V.  Die  per  menses  singulos  sodalium  arbitrio  eligendo,  dummodo 
mense  ipso  in  familiis  praescriptas  preces  coram  sacrae  Familiae  imagine 
una  simul  recitaverint. 

VI.  Morituris  si,  non  compotes  sacra  Confessione  atque  Eucharistia, 
animi  dolore  culpas  expiaverint,  et  sanctum  Nomen  Jesu  aut  voce,  aut  si 
loqui  posse  desierint,  voluntate  imploraverint. 

Indulgentiae  partiales.  I.  Sodales  Consociationis  sacrae"Familiae  ex 
utroque  sexu  singuli,  qui  corde  saltem  contrito  parochialem  ecclesiam,  in 
(lua  est  sedes  Consociationis  constituta,  vel  aliquod  templum  sive  orato- 
rium  devote  visitaverint,  Deoque  pro  rei  christianao  incolumitate  suppli- 
caverint,  lucrari  possunt  partiales  indulgentias  septcm  annonmi  totidem- 
qiie  quadrafjenarum  diebus :  1.  Visitationis,  2.  Praesentationis,  3.  Pa- 
trocinii  B.  Mariae  Virginis  ;  4.  quolibet  die  iidem  sodales  una  simul  in 
propriis  familiis  congregati,  ante  imaginem  sacrae  Familiae  statas  preces 
corde  contrito  recitaverint ;  5.  diebus,  quibus  sodales  interfuerint  conven- 
tibus  seu  adunantiis,  quas  haberi  contigerit. 


9:20  PARs  iii.  Di:  indulgextiis  coetibus  concessis. 

II.  lidem  sodales  lucraiitur  iudulgeiitiam  trccentorum  dierum,  quoties 
corde  coiitrito  sequentem  Orationem  ante  imaginera  sacrae  Familiae  quo- 
cumque  idiomate  recitaverint. 

ORATIO 

QUOTIDIE    RECITANDA  ANTE    OIAGINEM    SACRAE    FAMILIAE. 

0  amantissime  Jesu,  qui  inefFabilibus  tuis  virtutibus  et  vi- 
tae  domesticae  exemplis  Familiam  a  te  electam  in  terris  con- 
secrasti,  clementer  aspice  nostram  hanc  domum,  quae  ad  tuos 
pedes  provoluta  propitium  te  sibi  deprecatur.  Memento  tuam 
esse  hanc  domum,  quoniam  tibi  se  pecuUari  cultu  sacravit  ac 
devovit.  Ipsam  benignus  tuere,  a  periculis  eripe,  ipsi  in  neces- 
sitatibus  occurre,  et  virtutem  largire,  qua  in  imitatione  Fami- 
liae  tuae  sanctae  jugiter  perseveret ;  ut  mortalis  suae  vitae 
tempore  in  tui  obsequio  et  amore  fldehter  inhaerens,  valeat 
tandem  aeternas  tibi  laudes  persolvere  in  coeUs. 

0  Maria,  Mater  dulcissima,  tuum  praesidium  imploramus, 
certi  divinum  tuum  Unigenitum  precibus  tuis  obsecuturum. 

Tuque  etiam,  gloriosissime  Patriarcha  sancte  Joseph,  po- 
tenti  tuo  patrocinio  nobis  succurre,  et  Mariae  manibus  vota 
nostra  Jesu  Christo  porrigenda  submitte. 

Si  vero  sodales,  qui  vel  infirmitate  vel  alia  causa  impediti,  lianc  Ora- 
tionem  recitare  nequiverint,  oamdem  indulgentiam  lucrari  poterunt,  si  de- 
vote  quinquies  recitaverint  Orationem  Dominicam  et  Salutationem  Angeh- 
cam  cum  Glorla  PatrL 

III.  Fideles  piae  Consociationi  adscripti  indulgentiam  ducentorum 
dierum  semel  in  die  consequuntur,  si  jaculatorias  preces  quocumque  idio" 
mate  effuderint  ut  infra  : 

Gesu,  Maria,  Ginseppc,  illuminateci,  soccorreteci,  salvateci.  Cosi  sia. 

IV.  Indulgentiam  centum  dicrum  lucrifaciunt  sodales,  qui  operam 
dederint,  ut  christianae  familiae  huic  piae  et  universali  Consociationi  sese 
adscribant. 

V.  Indulgentiam  sexaginta  dierum  lucrantur  sodales,  quoties  hi  : 
1°  in  ecclesia  parochiali,  in  qua  sedem  habet  Consociatio,  sacrosancto  Ms- 
sae  sacrificio,  aliisque  divinis  Officiis  devote  adstiterint ;  2°  vel  quinquies 
recitaverint  Orationem    Dominicam  et  Salutationem  Angelicam  pro  sodali- 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  921 

bus  defunctis  ;  3"  vel  familiarum  dissidia  composuerint,  vel  componenda 
curaverint ;  4"  vel  familias  a  justitiae  tramite  devias,  in  viam  salutis  re- 
ducere  studuerint ;  5°  vel  pueros  sive  puellas  christianis  praeceptis  im- 
buere  sategerint ;  6°  vel  aliud  quodcumque  pium  opus  peregerint,  quod  in 
bonum  Consociationis  ccdat. 

Omnes  et  singulae  indulgentiae  supradictae  sive  plenariae  sive  par- 
tiales,  animabus  Purgatorii  applicari  possunt. 

Pkivilegia.  Pro  sodalibus  universls.  Missae,  quae  pro  sodalibus  de- 
functis  quocumque  in  altari  celebrabuntur,  iisdem  suffragantur  ac  si  in  al- 
tari  privilegiato  celebrarentur. 

JPro  Farochis.  I.  Privilegium  altaris  personalis  tribus  in  qualiljet 
hebdomada  diebus ;  dummodo  simili  privilegio  alia  de  causa  non  per- 
fruantur. 

II.  Facultas  benedicendi  extra  Urbem  coronas,  rosaria,  cruces,  cruci- 
fixos,  parvas  statuas  ac  numismata,  eisque  applicandi  omnes  et  singulas 
indulgentias,  quas  Summi  Pontifices  attribuere  iisdem  solent,  ut  describitur 
in  apposito  elencho  ;  sed  tantummodo  exercenda  pro  sodalibus  in  Conso- 
ciationem  adscitis,  die  quo  1"  christiani  piam  ingrediuntur  Consociationem ; 
et  2°  solemniter  renovatur  pactum  Consociationis. 

1879.  Formula  recitanda  quocumque  idiomate  a  christianis 
familiis  quae  se  sacrae  Familiae  consecrant. 

0  Jesu  Redemptor  noster  amabilissime,  qui  e  coelo  missus 
ut  mundum  doctrina  et  exemplo  illustrares,  majorem  mortalis 
tuae  vitae  partem  in  humili  domo  Nazarena  traducere  volui- 
sti,  Mariae  et  Josepho  subditus,  illamque  Familiam  consecra- 
sti,  quae  cunctis  christianis  famiHis  futura  erat  exemplo ;  no- 
stram  hanc  domum,  quae  tibi  se  totam  nunc  devovet,  benignus 
suscipe.  Tu  illam  protege  et  custodi,  et  sanctum  tui  timorem 
in  ea  confirma,  una  cum  pace  et  concordia  christianae  charita- 
tis :  ut  divino  exemplari  Famihae  tuae  similis  fiat,  omnesque  ad 
unum,  quibus  ea  constat,  beatitatis  sempiternae  sint  compotes. 

0  amantissima  Jesu  Ghristi  Mater  et  mater  nostra  Maria, 
tua  pietate  et  clementia  fac  ut  consecrationem  hanc  nostram 
Jesus  acceptam  habeat,  et  sua  nobis  beneficia  et  benedictiones 
largiatur. 

0  Joseph,  sanctissime  Jesu  et  Mariae  custos,  in  universis 
animae  ct  corporis  necessitatibus  nobis  tuis  precibus  succurrc ; 


\)±2  PARS   IH.   m   INDULGENTllS   COETIBrS   CONCESSIS. 

ut  tecuin  una  et  beata  Virgine  Maria  aeternas  divino  Redem- 
ptori  Jesu  Christo  laudes  et  gratias  rependere  possimus. 

1880.  Decretum  Sacrae  Rituum  Congregationis,  quo  resolvun- 
tur  dubia  relate  ad  piam  Consociationem  sacrae  Familiae. 

Poslqnam  litlerae  a  Sacra  IViIuum  Congregalione,  die  10  De- 
cembris  1890,  de  cultu  sacrae  Familiae  singnlarum  dioecesinm  Or- 
dinariis  trnnsmissae  fnernnt,  eidem  Sacrae  Congregationi  sequentia 
dnbia  proposila  snnt,  niimrnm: 

I.  An  Seminaria,  Collegia,  Congregaliones  el  religiosae  Fami- 
liae  possint  per  formulam  novissime  a  Sanctissimo  Domino  Nostro 
Leone  PP.  Xlll  approbatam  semet  sacrae  Familiae  consecrare,  item- 
que  paroeciae,  dioeceses  ac  regiones? 

II.  Preces  ab  eodem  Sanclissimo  Domino  Noslro  itidem  appro- 
batae  atque  indulgenliis  ditatae  a  singulis  familiis  coram  imagine 
sacrae  Familiae  recilandae,  possunlne  in  ecclesia  publice  usurpari  ? 

III.  Licetne  familiis,  quae  jam  speciali  ratione  sancto  joseph 
se  consecrarunt,  semet  sacrae  Familiae  dedicare  ? 

IV.  Cum  permultae  oraliones,  litaniae,  formulae  consecrationis 
sacrae  Familiae  et  alia  hujnsmodi  in  pluribus  locis  circumferantur, 
quomodo  providendum  ? 

Et  Sacra  eadem  Congregatio  in  Ordinario  Coetu  ad  Vaticanum 
subsignata  die  coadunata,  referenle  me  infrascripto  Cardinali  Prae- 
fecto,  omnibus  rile  perpensis,  sic  rescrihere  rala  est: 

\d  I.  Quoad  Seminaria,  Collegia  et  singulas  Donios  Congre- 
galionum  ac  Familiarum  religiosarum,  Ajfirmalive ;  quoad  paroe- 
cias,  provisum  per  consecrationem  familiarum  in  singulis  paroe- 
ciis;  quoad  celera  Non  expedire. 

Ad  II.  Afjlrmative,  sed  coram  imagine  sacrae  Familiae. 

Ad  III.  A/firmalive. 

Ad  IV.  Quoad  lilanias,  comprehendi  sub  universali  vetito  lita- 
niaruin,  quae  explicile  approbatae  non  fuerinl  a  Sede  Apostolica ; 
qiioad  orationes,  formulas  consecralionis  aliasque  preces  sub  quovis 
titulo  ad  sacram  Familiam  honorandam  adhibitas,  mittendas  esse  ab 
Ordinariis  locorum,  nec  non  a  Superioribus  religiosarum  Congre- 
galionum,  ut  debito  examini  snbjicianlur;  secus  in  posterum  licite 
usiirpari  nequeant.  Die  13  Februarii  1892. 

De  his  aulein  facta  SS.  Domino  Nostro  Leoni  Papae  XIII,  per 
me  infrascriptum  Cardinalem  Praefeclum  relatione,   Sanctitas   Sua 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNlTATlBrS    IN    SPECIE.  923 

resolutiones  Sacrae  ejnsdem   Congregationis  ratas   habuit,  et  con- 
firmavit.  Die  18,  iisdem  mense  et  anno(i). 

Cajetanus  Card.  Aloisi-Masella,  »5.  /?.  C.  Praef. 
ViNCENTius  Nussi,  S.  R.  C.  Secret. 

1881.  Responsa  ex  Aedibus  Vicariatus  quoad  erectionem  Asso- 
ciationum  a  sacra  Familia. 

Ad  Kmum  Cardinalem  Vicarium  ex  variis  locis  delala  sunt 
dubia,  quae  ereclionem  Associationum  a  S.  Familia  et  inscriptionem 
nominum  respiciunt.  Nos  hic  dubia  et  responsa  ex  integro  affe- 
rimus  (2). 

I. 

Rme  Domine.  Eminenlissimus  Cardinahs  Parocchi,  Archiconfra- 
ternitatis  S.  Famihae  Praeses,  per  me  infrascriptum  propositis  du- 
biis  respondet : 

I.  An  requiralur  in  singuhs  paroeciis  erectio  canonica  ab  Epi- 
scopo  ad  instar  Confraternitatum  proprie  dictarum: 

Resp.  Negalive ;  fil  pcr  diploma  quod  Emus  Praeses  mitlet. 

II.  An  requiratur  declaratio  authenlica,  per  diploma  in  scriptis 
vel  aho  modo,  ab  Episcopo  vel  Moderatore  de  erectione  Consocia- 
lionis  in  singuhs  paroeciis  ? 

Resp.  Negative ;  sed  Moderator  servet  quae  in  Regulis  ha- 
hentur  (III,  b). 

III.  An  pro  lucrandis  indulgenliis  requiratur  ut  a  singulis  pa- 
rochiis  obtineatur  pagina  aggregationis  a  Cardinali  Praefecto,  uti 
innuere  videntur  Regulae  (II  a)  ad  modum  aggregationis  Confrater- 
nitalum  proprie  dictarum  ? 

Resp.  Afftrmative  et  ad  mentem.  Mens  vero  est,  ut  Episco- 
pus,  uno  accepto  ab  Emo  Praeside  diplomate,   reliqua  ipse  cu- 


(I)  Documenta  hucusque  allata  reperiuntur  collccta  in  libeilo:  Manuale  per 
(jli  ascrilti  allapia  AssorJazione  unicersale...  della  S.Famiglia;  Roma,  Societa 
di  S.  Paolo  elc.  1893;  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XXV,  pag.  8-21,  ct  pag.  567; 
apud  Nouv.  Rev.  Theol.  lom.  XXIV,  pa?.  439-477;  tom.  XXV,  p;ig.  312. 

(2j  Vid.  Acta  S.  Sed.  vol.  XXVII,  png.  00-63;  Nouv.  Rev.  TlieoL  tom. 
XXVI,  pag.  o3-o7. 


1)24  PARS   III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

rabit  imprimi  ad  normam  illius,  et  singulis  familiis  consocia- 
tis  tradet, 

IV.  Aii  feslum  S.  Fainiliae,  Associalionis  priiiiarium,  die  Do- 
minica  infra  Octavam  Epiphaniae,  etiam  in  iis  dioecesibus  recoli 
debeat,  in  quibus  ea  die  fit  in  choro  solemnitas  Epiphaniae? 

Resp.  Afjirmative ;  sed  Episcopus  aliam  festivitatem  seligere 
potest  pro  sua  prudentia. 

Romae,  ex  Aedibus  Vicariatus,  die  7  Aprihs  1893. 

Raphael  Chimenti,  Pro-Secret.  Conf.  S.  Fam. 
Rmo  Dno  Karst,  Vic.  gen.  dioec.  Meten. 

II. 

Dub.  I.  An  sufficiat  ut  Parochus  solum  nomen  patris  vel  ca- 
pilis  famihae  in  iabulas  Consociationis  sacrae  Famihae  referat,  vel 
singula  famihae  membra  inscribere  debeat? 

Resp.  Negative  ad  primam  partem,  Afprinative  ad  se- 
cundam. 

Dub.  H.  An  Parochus  pro  inscriptione  famiharum  alterum  Sa- 
cerdotem  delegare  possit  ? 

Resp.  Nil  vetat  quominus  Parochus  in  familiarum  inscri- 
ptione  Sacerdotem  adhibeat  adjutorem. 

Dub.  Hl.  An  sufficiat  ut  familiae  in  sociorum  numerum  ad- 
scisci  cupienles,  hoc  suum  desiderium  per  htteras  vel  interpositas 
personas  Parocho  inliment,  vel  omnino  requiratur  ut  caput  fami- 
iiae  vel  ejusdem  membrum  quoddam  coram  Parocho  eum  in  finem 
personahter  compareat  ? 

Resp.  Omnino  decet  ut  caput  famitiae  se  personaliter  sistat 
apiid  Paroc/ium. 

111. 

Eminentissimus  Cardinahs  Parocchi,  piae  Associalionis  a  S.  Fa- 
miha  Praeses,  per  me  infrascriptum  responso  dimittit  nonnulia  aiia 
dubia  eidem  proposita : 

Ad  Dubium  III  (n.  I.  supra  reiatum)  videiicet:  An  pro  lucran- 
dis  induigentiis  requiratur  ut  a    singuiis  Parochis   obtinealur  pa- 


CAP.    V.    DE    COiNFRATERNlTATIBUS    IN    SPECIE.  925 

gina  aggregalionis  a  Cardinali  Praeside  subscripla,  uli  inniiere  vi- 
dentiir  Regnlae  (II,  a)  ad  modnm  aggregalionis  ConfralernitaUim 
proprie  dictarum  ?  Responsum  esl:  «  A/firmative  et  ad  menlem. 
Mens  vero  est,  ut  EpUcopus,  uno  accepto  ab  Emo  Praeside  di- 
plomate,  reliqua  ipse  curabit  imprimi  ad  normam  illius,  et  sin- 
gulis  familiis  consociatis  tradet». 

Xunc  autem  quaeritur: 

Ctrum  haec  responsio  sit  imperativa  vel  directiva  tanlum  ? 

Resp.  DiRECTivA  TANTUM  ET  AD  MENTEM.  Meus  vero  est,  quod 
nullo  modo  indigeant  Episcopi  nec  Parochi  talibus  diplomatibus 
fquae  frequentiora  fuerunt  requisita.),  cum  in  Brevi  Neminem 
FUGiT  res  apprime  definiantur.  Unde  responsio  mere  directiva 
fuit,  ad  unitatem  scilicet  a  Summo  Pontifice  commendatam  ma- 
gis  magisque  servandam. 

II.  Ad  2™  Dubium  fnempe  primum  dubium  relatum  sub 
n.  II):  An  sufTiciat  ut  Parochus  solum  nomen  patris  vel  capitis 
familiae  in  tabulas  Consociationis  S.  Familiae  referat,  vel  singula 
familiae  membra  inscribere  debeat  ?  Responsum  est :  Negative  ad 
primam  partem,  Afflrmatiue  ad  secundam. 

Nunc  quaeritur :  Quid  sit  intelligendum  per  singula  familiae 
membra  ? 

Resp.  Intelligi  debet  pro  totali  numero  membrorum,  non 
autem  pro  singulis  eorumdem  no:minibus. 

III.  Utrum,  negligente  vel  invito  patrefamilias,  possit  mater 
vel  aliqua  ex  praecipuis  familiae  personis,  v.  gr.  avus,  familiam 
adscribere  piae  Associationi  ? 

Resp.  Affrmative. 

IV.  Utrum  possint  fdiifamilias,  servi,  milites,  sese  adscribere 
piae  Associationi  seorsim  a  propria  familia  ? 

Resp.  Negative  et  ad  mentem.  Mens  vero  est  ut  singuli  cum 
suis  simul  adscribantur ;  quibus  negligentibus  vel  recusantibus, 
poterunt  seorsim  sese  adscribere. 

V.  Ulrum  aliquis  possit  valide  sese  adscribere  in  aliena  pa- 
roecia  ? 

Resp.  Xegatiue.  Nec  proinde  potest  Parochus  valide  alienos 
adscribere,  et  qui  taliter  fuerunt  adscripti,  debent  denuo  in  pro- 
pria  paroecia  adscribi. 

VI.  An  saltern  possit  Parochus  adscribere  suos  propinquos  usque 
ad  quartum  consanguinitatis  gradum,  qui  ahbi  domicihum  habent  ? 


1)^()  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Kesp.  Xegative. 

VII.  Posselne  sallem  Direclor  dioecesanus  independenler  a 
Parocliis  indiscriminalim  dioecesanos  adscribere  ? 

Resp.  Negativc,  quia  ex  Brevi  Apostolico  adscriptio  solis 
Paroch is  commiltitur. 

VIII.  Suflicilne  qnasi  domicilium  pro  valida  adscriplione  ? 
Resp.  Afprmative. 

IX.  An  Parochi  vel  Direclores  dioecesani  in  Rituali  Romano 
possint  apponere  forrnulas  el  oraliones  assignatas  pro  consecratione 
et  renovatione  consecrationis  ? 

Resp.  Negative,  usquedum  S.  Bituum  Congregatio  ipsa  per 
se  provideat. 

X.  Utrum  in  tabnlis  (images)  vel  slatuis  S.  Familiam  reprae- 
senlantibus  possint  exhiberi  anle  pectus  Corda  D.  Infantis,  B.  Ma- 
riae  Virginis  et  S.  .losephi  ? 

Resp.  Non  expedire  quoad  Corda  D.  Infantis  et  B.  Matris ; 
quoad  S.  Josephum,  non  licere. 

Romae,  ex  Aedibus  Vicariatus,  die  12  Decembris  1898. 

Raphael  Chimenti,  Pro-Secret.  Conf.  S.  Familiae. 
5.  ARCHISODALITAS  SACRAE  FAMILIAE  LEODIENSIS  (1). 

1882.  Sodalitas  a.  Sancta  Familia  nuncupata,  quae  Leodii  in 
Belglo  inchoata  fuit  a  religioso  duce  militari,  Henrico  Belletable, 
canonice  ibidem  erecta  est  ab  Ordinario  loci  anno  1845  7  Aprilis 
in  ecclesia  Patrum  Congregationis  SS.  Redemptoris  B.  M.  V.  Imma- 
culatae  sacra. 

1883.  Pius  IX  Brevi  d.  d.  20  Aprilis  1847  copiosis  indulgentiis 
eam  locupletavit  et  Brevi  23  Aprilis  titulo  et  praerogativis  Archi- 
sodalitatis  insignivit.  Iterum  Decreto  S.  C.  Indulg.  b  Aprilis  1862 
concessit  idem  Pontifex  Directori  pro  tempore  Archisodalitatis,  qui 
est  semper  Rector  supraenuntialae  ecclesiae  et  domus,  facultatem 
erigendi  seu  aggregandi  in  eodem  loco  plures  Sodalitates  ejusdem 
nominis  et  instituti,  de  licentia  tamen  respectivi  loci  Ordinarii,  iis- 
demque  communicandi  omnes  et  singulas  indulgentias  quibus  gau- 


(I)  Ex  Liileris  aggregalionis  et  adjunclionis  Archiconfralernilati  Sacrae  Fa- 
milicie,  Jesu,  Mariae,  Joscph,  nliisquc  aulhenticis  documenlis  nobis  exhibitis. 


I 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  927 

det  praefata  Archisodalitas  sacrae  ramiliae,  non  obstanle  Conslilu- 
tione  sa.  ine.  Clementis  PP.  Vlll,  qnae  incipit:  Quaecumque  a  Sede 
Aposlolica,  ac  insnper  indiilsil  iil  idem  pro  lempore  Direclor  ejiis- 
dem  Archisodalitatis  in  hiijiismodi  erectionibus  seu  aggregationibus 
peragendis  uli  possit  el  valeat  Diplomate  quo  hucusque  usus  est, 
servalo  quoad  substanliam  Decrelo  praefatae  Sacrae  Congr.  d.  d. 
8   Jan.   I8G1. 

1884.  Tandem  Decrelo  S.  Congr.  Rituum  d.  d.  18  Februarii 
1894  declaratum  ac  statutum  est : 

Archisodalitatem  Leodiensem  a  sacra  Famiha  eliam  post  Lit- 
teras  Apostolicas:  Neminem  latet,  immutatam  permanere  sub  hisce 
tamen  conditionibus:  aj  ut  pi\aescriptis  in  Constitulione  Clemenlis 
Vlll  fideliter  adhaereat;  bj  ut  in  ea  singuli,  ' non  vero  familiae 
per  modum  unius  aggregenlur;  c)  ul  neque  in  precibus  hturgicis 
neque  in  aliis  quibuscumque  scriptis,  Associationis  nomine  nun- 
cupetur.  Et  sub  ejusmodi  conditione  formulam  consecralionis  ap- 
probavit. 

1885.  Haec  Archisodalitas  vix  non  in  toto  terrarum  orbe  dif- 
fusa  jam  propemodum  1400  Sodalitates  aggregatas  numerat,  quae 
omnes  simul  400,000  membra  computant.  Cum  soleant  quavis 
hebdomada  coetum  frequentare,  in  quo,  praeter  preces  et  canlica 
iii  communi,  a  Directore  conferentia  familiaris  habetur,  vix  dici 
potest  qnantos  fructns  in  Vinea  Domini  haec  nova  arbor  producat. 

1886.  Indulgentiae  Archisodalitati  sacrae  Familiae  Leodiensis 
concessae. 

Peaekotanda. 

I.  Omnes  et  singulae  infrascriptae  indulgentiae,  tam  plenariae,  quam 
partiales,  in  perpetuum  concessae,  fidelibus  defunctis  per  modum  suffragii 
applicari  possunt  (Breve  20  April.  1847  et  Rescripta  13  et  24  Julii  1850). 

II.  Indulgentiae  plenariae,  qiiihus  niillae  assignabiintur  conditiones , 
praeter  animum  vere  contritum,  Confessionera,  Communionem  et  pias  ad 
Deum  preces  pro  christianorum  principum  concordia,  haeresum  extirpatione 
ac  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione,  insuper  visitationem  ecclesiae  seu  capel- 
lae  vel  oratorii  Confraternitatis  requirunt  (Idem  Breve  eademque  Rescripta). 

III.  Sodales  legitimc  impediti,  quominus  praescriptam  visitationem  ec- 
clesiae  seu  oratorii  Confraternitatls  poragant,  respectivam  ecclesiam  pa- 
rocJiiatem  visitare  possunt  (Eescript.  13  Septemb.  1850). 

IV.  Visitatio,  ubi  ad  lucrandas  indulgentias  jdenarias  requiritur,  fieri 
potest  a  primis  Vcsperis  usque  ad  occasum  solis  ipsius  dioi  fosti  (Breve 
20  ApriL  1847  et  Kescript.  13  Julii  1850). 


9:>8  PARS    III.    DK    INDULGENTIIS    COKTIHUS   CONCESSIS. 

Attamoii  visitatio  pro  indulgentiis  stationalibus,  tam  plenariis,  quam 
partialilnis  requisita,  fieri  non  potest  nisi  Ipsis  StaUomim  diebus. 

\.  Indulgentiae  plenariae  a  sodalibus  lucrifiori  possunt,  vel  diebus  in- 
fra  dotorminatis,  vel  uno  ex  septem  diobus  continuis  immediate  respoctive 
subsoquontibus,  ad  uniuscujusquo  sodalis  libitum  sibi  respective  elig-endo, 
dummodo  omnia  pietatis  opera  injuncta  rite  praestontur  (Breve  23  Junii 
1863). 

VI.  Septem  indulgentiae  plenariae,  per  Eescriptum  13  Julii  1850  con- 
cessae,  et  sub  numeris  11,  21,  22,  24,  25,  37  et  39  indicatae,  acquiri 
possunt  etiam  ab  aliis  fidolibus,  licet  non  sodalibus,  qui,  ceteris  rite  ad- 
implotis  conditionibus,  publicum  Confraternitatis  oratorium  visitaverint,  ibi- 
que  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  mentem  Sanctitatis  Suae  oraverint 
(Rescript.  13  Julii  1850). 

Indulgentiae  plenariae. 

1.  Quo  die  utriusque  sexus  Christifideles  dictam  Confraternitatem  in- 
grediuntur,  et,  per  actuin  consecrationis,  membra  liujus  Arcliisodalitatis 
fiunt,  si  vere  poenitentes  et  confossi,  sanctissimum  Eucharistiae  Sacramen- 
tum  sumpserint  (Breve  20  April.  1847). 

2.  In  cujuslibet  confratrum  et  consororum  mortis  articulo,  si  vore 
poenitentes  et  confessi,  ac  sacra  Communione  refecti,  vel  quatenus  id  fa- 
cere  nequiverint,  saltem  contriti,  nomen  Jesu,  ore,  si  potuerint,  sin  minus, 
corde,  devote  invocaverint  (Idem  Breve). 

3.  Die  6*  Januarii,  in  festo  Epiphaniae  Domini  (Idem). 

4.  Die  2*  Februarii,  in  festo  Purificationis  B.  M.  V.  (Idem). 

5.  Die  17^  Fobruarii,  in  festo  Fugae  D.  N.  J.  Christi  in  Aegyptum 
(Idom). 

Hoc  festum  primitus  Dominicae  quartae  Aprilis  assignatum  per  De- 
cretum  S.  E.  C.  de  dio  12*^  Junii  1856  ad  17"  Februarii  fixe  transla- 
tum  est. 

6.  Die  l^''  Martii,  in  festo  S.  Gabrielis  Archangeli  (Breve  20  April. 
1847). 

7.  Die  19"^  Martii,  in  festo  S.  Josephi  Sponsi  B.  M.  V.  (Idem). 

8.  Feria  VI  post  Dominicam  Passionis,  in  festo  septem  Dolorum  B. 
M.  V.  (Idem). 

9.  Die  5=*  Aprilis,  in  fosto  sanctae  Julianae  do  Cornillon,  Virginis 
(Idem). 

10.  Dominica  post  7  Aprilis,  qua  die  Sodalitas  sacrae  Familiae,  Leo- 
dii  anno  1845,  canonice  ereeta  atque  instituta  fuit  (Idem). 

11.  Die  23**  Aprilis,  qua  sodalitas  sacrae  Familiae,  anno  1847,  ad 
titulum  Archisodalitatis  erecta  fuit  (Ex  Eescripto  13  Julii  1850,  pro  aliis 
etiam  fidelibus. 

12.  In  festo  Eesurrectionis  D.  N.  J.  C.  (Breve  20  April.  1847). 

13.  Dominica  tertia  post  Pascha,  in  festo  Patrocinii  S.  Josephi  (Idem). 


CAP.    V.    DE   CONFnATKUNiTATIBUS    IN    SPKCIL:.  9:29 

14.  In  fosto  Asceiisionis  D.  N.  J.  C.  (Idom). 

15.  Feria  secunda  post  Pentecosten,  qiia  die  fundata  ost  Sodalitas  sa- 
crae  Familiae  (Idem). 

16.  In  fosto  SS.  Corporis  Domini  (Idom). 

17.  Feria  YI  post  Octavam  Corporis  Domini,  iii  festo  sanctissimi  Cor- 
dis  Jesu  (Breve  20  April.  1847). 

18.  Die  29-'^  Junii,  in  festo  SS.  Apostolorum  Petri  et  Pauli  (Idem). 

19.  Dominica  I  Julii,  in  dio  festo  principali  Archisodalitatis  sacrae 
Familiao  (Idom). 

Ex  Brevi  23  Junii  1863,  hic  dios  fostus,  una  cum  indulgontia, 
etiam  in  alium  diem  ab  Ordinario  pro  suo  arbitrio  eligendum,  transferri 
potest. 

20.  Dominica  tortia  eJulii,  in  fosto  sanctissimi  Eodemptoris  (Breve  20 
April.  1847). 

21.  Die  26-''  Julii,  in  fosto  S.  Annao,  matris  B.  Mariao  Yirginis  (Ex 
Rescripto  13  Julii  1850,  pro  aliis  etiam  fidolibus). 

22.  Die  2*  i\.ug'usti,  in  festo  S.  Alphonsi  Mariao  de  Liguori,  Episcopi 
ac  Fundatoris  Congregationis  sanctissimi  Rodemptoris  (Idom). 

23.  Die  15-^  Augusti,  in  fosto  Assumptionis  B.  M.  V.  (Brevo  20  April. 
1847). 

24.  Dominica  infra  Octavam  Assumptionis,  in  festo  S.  Joachim,  pa- 
tris  B.  M.  V.  (Ex  Eescripto  13  Julii  1850,  pro  aliis  etiaui   fidelibus). 

25.  Dominica  post  Octavam  Assumptionis,  in  festo  purissimi  Cordis 
B.  M.  V.  (Idem). 

26.  Die  8*  Septombris,  in  festo  Nativitatis  B.  M.  V.  (Breve  20  April. 
1847). 

27.  Die  14=*  Septombris,  in  festo  Exaltationis  S.  Crucis  (Idom). 

28.  Dominica  tertia  Septembris,  in  festo  septem  Dolorum  B.  Mariae 
Virginis  (Idem). 

29.  Die  29*  Septembris,  in  festo  S.  Michaolis  Arehangeli  (Idem). 

30.  Die  2*  Octobris,  in  festo  SS.  Angelorum  Custodum  (Idom). 

31.  Die  1**  Novembris,  in  festo  Omnium  Sanctorum  (Idom). 

32.  Die  2^^  Xovembris,  in  commemorationo  omnium  Fidolium  dofun- 
ctorum  (Idem). 

33.  Die  8=*  Decombris,  in  festo  Immacuhitae  Conceptionis  B.  M.  V. 
(Idem). 

34.  Die  25^  Decombris,  in  festo  Nativitatis  D.  N.  J.  C.  (Idom). 

35.  In  festo  aninii  Patroni  cujusque  sodalis,  pro  unoquoquo  in  parti- 
culari  ddem). 

36.  In  festo  S.  Protectoris  cujusquo  soctionis,  pro  tota  sectiono  (Idom). 

37.  In  festo  S.  Patroni  loci  in  quo  Sodalitas  orecta  est,  pro  onniibus 
hujus  loci  tum  sodalibus  tum  aliis  fidelibus  (Koscript.  13  Julii  1850). 


930  PARS    III.    DE    INDUI.GENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 


38.  Indulgentiae  Stationum  llrbis,  in  Decreto  S.  Oongregationis  In- 
dulgentiarum  de  die  9*  Julii  1777  enuntiatae  (vid.  n.  949),  pro  omnibus 
sodalibus,  qui,  diebus  in  Missali  Romano  descriptis,  publicum  Confraterni- 
tatis  oratorium,  cum  corde  saltem  contrito,  visitaverint,  ibique  per  ali- 
quod  temporis  spatium  juxta  mentem  Sanctitatis  Suae  oraverint;  addita 
insuper  Confessione  et  Communione  pro  quatuor  indulgentiis  plenariis 
(Rescriptum  24  Julii  1850). 

39.  Indulgentia  plenaria,  ea  die  infra  annum,  qua,  debitis  cum  licen- 
tiis,  fit  solemnis  processio  cum  Sanctissimo,  pro  omnibus  tum  sodalibus, 
tum  aliis  Cliristifidelibus,  qui  vere  poenitentes,  confessi,  sacraque  Commu- 
nione  refecti,  pubMcum  liujusce  Sodalitatis  oratorium  visitaverint,  ibique 
per  aliquod  temporis  spatium  juxta  mentem  Sanctitatis  Suae  oraverint,  ac 
insuper  praelaudatam  supplicationem  prosecuti  fuerint  (Rescript.  13  Julii 
1850). 

40.  Demura,  quilibet  sodalis,  qui  ex  statutorum  articulo  XX,  cum  fer- 
vore^^nensem  Marianum  celebrare  studebit. 

IxDULCtENTIAE  paetiales  centum  dierum. 

I.  Omnibus  confratribus  et  consororibus,  quoties,  saltem  contriti,  piis 
Sodalitatis  conventibus  interfuerint  (Breve  20  April.  1847). 

II.  Omnibus  pariter  confratribus  et  consororibus,  quoties,  saltem  con- 
triti,  aliquod  ex  pietatis  operibus,  quae  a  sodalibus  praestari  solent,  exer- 
cuerint  (Idem  Breve). 

CONCESSIO   ALTARIS    PEIVILEGIATI. 

I.  Per  Rescriptum  S.  Congr.  Indulgentiarum,  de  die  9  Julii  1850, 
SS.  D.  N.  Pius  PP.  IX  benigne  declaravit  privilegiatum  quotidianum  al- 
tare  unicum  in  publico  oratorio  Archiconfraternitatis  sub  titulo  sacrae  Fa- 
miliae,  Leodii  in  Belgio  existens,  pro  Missis,  quae  in  eodem,  a  quocumque 
Sacerdote  in  suffragium  defunctorum  sodalium,  tum  ipsius  piae  Archicon- 
fraternitatis,  tum  pjarum  ejusdem  tituli  Confraternitatum  ei  aggregatarum, 
canonice  tamen  erectarum,  celebrabuntur. 

II.  Insuper,  per  Decretum  S.  Rituum  Congr.,  de  die  30  Julii  1863, 
SS.  D.  X.  Pius  PP.  IX  singulis  Confraternitatibus  sacrae  Familiae,  ante 
praefatum  Decretum,  scilicet  ad  30*""  usque  Julii  1863,  canonice  erectis  et 
Archisodalitati  Leodiensi  aggregatis,  altare  privilegiatum  benigne  indul- 
sit;  simulque  praecepit  ut  quaelibet  Inijusmodi  Confraternitas  in  posterum 
erigenda,  si  singulari  hoc  privilegio  perfrui  velit,  ad  Sanctam  Sedem 
recurrat. 

Tandem  omnes  utriusque  sexus  Christifideles  legitime  adscripti  aut 
adscribendi  Archisodalitati  sacrae  Familiae,  vel  Sodalitatibus  ejusdem  no- 
minis  et  instituti  rite  aggregatis,  participes  fiunt  omnium  bonorum  ope- 
rum,  quae  in  Congregatione  SS.  Redemptoris  peraguntur. 


/ 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  931 

6.  ARCHICONFRATERNITAS  AMANTIUM  JESU  ET  MARIAE  (1). 

1887.  Inclyliis  Missionarius  Franciscalis  S.  Leonardus  a  Portu 
Maurilio,  pii  exercilii  Viae  Crucis  propagator  fervenlissimus,  fuit 
auctor  hujus  Confralernilatis,  cujus  Slatula  a  se  confecla,  die  10 
Junii  1749  Summo  Pontifici  Benediclo  XIV  dedicavit. 

Ereclis  ab  eodem  S.  Leonardo  slationibus  Viae  Crucis  in 
amphitheatro  Flavio,  vulgo  Colosseo,  Benedictus  XIV  probe  sciens 
uberes  fructus  ex  hujusmodi  pio  exercitio  populo  Romano  prove- 
nire,  ad  eos  augendos  et  perennandos  voluit  in  eodem  pio  exer- 
citio  Viae  Crucis  uti  opera  praedictae  Confraternitatis  nuper  fun- 
datae. 

1888.  Die  11  Decembris  1754  idem  Pontifex  hanc  piam  Soda- 
litatem  ad  Archiconfraternitatis  gradum  promovit,  cum  facultale 
sibi  aggregandi  ceteras  omnes  Confraternitates  extra  Urbem  ubi- 
que  locorum  erectas  vel  erigendas,  eisque  omnes  spirituales  suas 
gratias  communicandi.  Bomanus  Pontifex  est  semper  ejusdem  Pro- 
tector  ;  Cardinalis  autem  Director  perpetuiis. 

1889.  Sorores  praedictae  Archiconfraternitatis  congregationes 
celebrant  in  ecclesia  SS.  Cosmae  et  Damiani  Tertii  Ordinis  regu- 
laris  S.  Francisci ;  confratres  autem  in  oratorio  separato  eideni- 
que  ecclesiae  conliguo.  lidem  confratres  induunt  saccum  griseum 
ex  lana  cum  caputio,  in  medio  pectoris  habent  crucem  rubei  co- 
loris,  et  pro  cingulo  utuntur  chorda  cum  tribus  nodis,  ex  qua 
pendet  corona. 

1890.  Tam  confratres  quam  consorores  cum  ceteris  fidelibus, 
dudbus  Sacerdotibus  Franciscalibus  sacri  Recessus  S.  Bonaventurae 
adsistentibus,  processionaliter  et  orantes  pergebant  statutis  diebus 
ad  Colosseum  pro  visitandis  sacrae  Viae  Crucis  stationibus.  Ilis 
delelis  a  novis  imperantibus,  piissima  praxis  in  illo  celeberrimo 
loco,  tot  Martyrum  sanguine  consecrato,  cessavit.  Sed  Archiconfra- 
lernitas,  licet  suis  bonis  expoliata,  adhuc  vivit,  piisque  operibus 
salutariter  incumbiL 


(1)  Cf.  Pio  Esercizio  della  Via  Dolorosa,  di  Mons.  Alessandro  Can- 
loli  Vescovo  di  Boiino,  png.  104,  n.  70,  soconcia  cdiz.  Roma  1872;  Moroni, 
Dizionario  di  erud^izione,  verb.  Arciconfraternita  degti  Amanti  di  Gesii  e 
Maria. 


93^  PARS   III.    DE   INDULGRNTIIS   COKTIBUS   CONCESSIS. 

7.  CONFRATERNITAS  DEVOTORUM  JESU  CHRISTI 
AD  CALVARIUM. 

1891.  Hoc  pium  Sodalitium  ereclum  fuit  in  Confraternitatem 
anno  1775.  Ex  saccis,  quibus  confratres  utunlur,  rubei  coloris, 
Confraternitas  vulgo  dicitur  dei  Sacconi  rossi.  Scopus  ejus  est, 
quemadmodum  superioris  Archiconfrnternitatis,  frequenter  peragere 
S.  Viae  Critcis  exercitium  in  memoriam  passionis  et  mortis  Do- 
mini  nostri  Jesu  Cliristi  et  in  suffragium  animarum  Purgatorii. 
Haec  pia  Societas  nondum  in  Confraternitatem  canonice  erecta,  ad 
amphitheatrum  Flavium  (Colosseo)  pro  praefato  pio  exercitio  pera- 
gendo  se  conferre  solebat.  Anno  1768  praedictum  Sodahtium  in 
ecclesia  S.  Bartholomaei  ad  insulam  Tyberis  receptum  fuit,  et  dein- 
ceps  in  proprio  oratorio  prope  eamdem  ecclesiam  sedem  consti- 
tuit  (Cf.  Moroni,  Dizion.  di  erudiz.  verb.  Confraternile  di  RomaJ. 

1892.  Confraternitas  quoque  Devotorum  Jesii  Christi  ad 
Calvarium  (vulgo  «  Sacconi  rossi  »)  spirituali  vinculo  Ordini  Sera- 
phico  conjungitur.  Per  diploma  enim  Rmi  P.  Paschalis  a  Varisio, 
Ministri  Generalis  Ord.  Min.de  Observantia,  expeditum  die  13  Febr. 
1776  c(omnes  Fratres  memoratae  Confraternitatis  Ordini  Mino- 
rum  de  Observantia  agyregati  sunt,  et  participes  facti  in' vita, 
in  morte,  et  post  mortem  omnium  meritorum,  quae  die  et  nocte 
acquiruntur  in  toto  Ordine  Religiosorum  de  Observantia,  Reforma- 
torum,  Excalceatorum,  Recollectorum,  Tertii  Ordinis,  sicut  etiam 
Monialium  Clarissarum,  SSmae  Annuntiationis,  SSmae  Conceptionis, 
ahorumque  subjectorum  jurisdictioni  citati  P.  Ministri  Generalis, 
mediantibus  sufTragiis,  Missis,  jejuniis,  meditalionibus,  praedica- 
tionibus,  missionibus,  aliisque  piis  operibus,  quae  ab  ipsis  exer- 
centur)>  (Vid.  Rescr.  auth.  pag.  499,  n.  34°). 

1893.  Per  aliud  diploma  laudati  Ministri  Generalis  sub  eadem 
die  confratres  a  affiliati  sunt  eidem  Ordini  Seraphico  cum  plenaria 
participalione  omnium  privilegiorum,  gratiarum  et  indulgentia- 
runi  a  Surnmis  Pontificibus  ipsi  concessorum,  virtute  facultatum 
concessarum  Patri  Ministro  Generali  pro  tempore  Minorum  de  Ob- 
servantia  in  Bulla  Innocentii  XH  fel.  rec.  Sua  Nobis  (1)  15  Decem- 
bris  1095  »  (Loc.  cit.). 


(I)  De  liac  Bulla  vide  quae  diximus  pag.  645,  n.  1392. 


CAP.    V.    DE   CONFRATKnNlTATIBUS   IN    SPECIE.  983 

01)  dictani  anilicUioiieiii  nioiuoralao  Conrralcrnilalis  Oriliiii  Scra- 
pliico,  lactiim  cst  iit  in  Summario  cjnsdcm  Confraternitatis  proprio 
insereretur  etiam  elcnchus  Indulgentiarum  Ordini  Franciscano  con- 
cessarum  (Vid.  loc.  cit.  pag.  500). 

1894.  Confratres  ergo  Devotorum  Jesii  Christi  ad  Calva- 
rium,  praeter  alias  quamplurimas,  gaudent  etiam  indulgentiis  Sta- 
tioni  SS.  Sacramenti  adnexis.  Et  revera  in  citato  loco  et  pagina, 
n.  3°,  dicitur:  Confratres,  visitando  SS.  Sacramentum  in  ecclesiis 
Ordinis,  recitando  sex  Pater,  Ave  et  Gloina  lucrantur  indulgen- 
tias  Stationum  Romae,  Hierosolymorum,  S.  Jacobi  de  Galitia  et  Por- 
tiunculae  singulis  vicibus. 

Insuper  recitando  coronam  Franciscanam,  acquirere  possunt 
indulgentiam  plenariam  eidem  adnexam  (Loc.  cit.  pag.  503,  n.  34°). 

8.  CONFRATERNITAS  SCAPULARIS  SS.  TRINITATIS. 

1895.  Scapulare  SS.  Trinitalis  originem  repelit  a  quadam  re- 
velatione,  qua  a  Deo  donatus  fuil  S.  Joannes  de  Matha.  Dum  enim 
primum  Deo  Sacrum  offerret,  Angelus  ei  apparuit  candida  et  ful- 
genti  veste  indutus,  cui  in  pectore  crux  rubei  et  caerulei  coloris 
assuta  erat,  brachia  tenens  extensa  super  duos  captivos  ad  latera 
positos,  Christianum  unum,  alterum  Maurum.  Qua  visione  intellexit 
protinus  vir  Dei,  se  ad  redimendos  ab  infidelibus  captivos  desti- 
nari.  Deinde  in  solitudinem  secessit,  in  qua  Felicem  de  Valois  jam 
ibi  a  multis  annis  degentem  reperit,  cum  quo  intimam  sanctamque 
societatem  iniit.  Postea  ambo  viri  sancti,  ter  in  somnis  admoniti, 
Romam  profecti  sunt,  ut  a  Summo  Pontifice  Innocentio  III  novi  Or- 
dinis  pro  redimcndis  captivis  institntionem  impetrarent.  Pontifex 
benigne  eos  accepit,  et  post  apparitionem  Angeli  candida  vesle, 
crnce  bicolori,  specie  redimendi  captivos,  quam  et  ipse  in  Mis- 
sarum  solemniis  habuit,  Inslitutum  approbavit,  quod  vocari  jus- 
sit  Ordinem  sanctissimae  Trinitatis  redemptionis  captivorum 
(Hrcv.  Hoin.). 

1896.  Statim  Chrislindclcs,  ut  hnjus  mirabilis  charitatis  merita 
participarent,  affdiationem  novo  Ordini  petierunt,  parati  ad  prae- 
latae  redemptionis  opus  precibus,  eleemosynis,  aliisquo  sanctis 
operibus  adjuvandnm.  Ita  institntao  suiit  Confraternitates  sub  eo- 
dem  tituto,  nempe  SS.  Trinitatis,  (juac  valde  pcr  Christianorum 
parles    propagatae  .sunt,   quarum   signum    distinctivum    est  par 


934  PAHS    lll.    DK    INDUI.GENTIIS   COETIMIJS   CONCESSIS. 

vimi  scapulare  ex  lana  alba,  ruhri  et  caerndei  coloris  cruce 
signatum. 

1897.  Cum  ob  iniitata  temporiim  adjuncta,  Turcarum  aliorum- 
que  infidelium  polentia  sit  liodie  valde  diminuta,  factum  est  ut 
etiam  scopus  praecipuus  tum  Ordinis,  tum  Confraternitatis  SS. 
Trinitatis,  mutari  vel  saltem  modificari  aliquo  modo  debuerit. 
Quare  hodie  praecipui  fines  istiusmodi  Confraternitatis,  praesentis 
temporis  necessitatibus  accommodati,  sunt:  1''  SS.  Trinitatem, 
nostrae  fidei  dogma  fundamentale  et  sublime,  laudare,  adorare, 
vitaque  vere  christiana  honorare.  —  ^°  Charitatis  opera,  juxta  spi- 
ritum  Ordinis,  exercere  erga  proximum,  eleemosynas  praesertim 
erogando  pro  sublevandis  necessitatibus  Christianorum,  qui  captivi 
apud  infideles  detinentur,  nec  non  pro  redimendis  infantibus  ni- 
gris,  qui  pubhce  apud  ipsos  infideles  pretio  venduntur.  Haec  la- 
men  stipis  elargitio  non  requiritur  ut  essentiahs  conditio  ad  lu- 
crandas  indulgentias.  Et  sciendum,  Summum  Pontificem  Pium  IX, 
per  Rescriptum  diei  21  Martii  18oo,  redemptionis  opus  infan- 
tium  nigrorum  commisisse  Trinitariis  Excalceatis,  ad  quos  pro- 
inde  Confraternitates  ejusdem  nominis  transmitlere  debent  elee- 
mosynas  (Cf.  Beringer,  tom.  11,  pag.  89). 

1898.  Scapulare  confici  debet  ex  lana  alba  formae  rectangu- 
laris  vel  quadratae,  et  in  ejus  medio  coliocatur  crux,  cujus  pars 
verticahs  ex  lana  rubra,  pars  transversahs  ex  lana  caerulea 
esse  debet,  Et  quamvis  hujusmodi  crux  poni  soleat  in  utraque 
scapuiaris  parte,  tamen  ad  essentiam  rei  satis  esset,  si  uni  tantum 
parti,  quae  a  pectore  pendet,  apphcaretur. 

1899.  Jus  erigendi  Confraternitates  SS.  Trinitatis  spectat  ad 
Superiores  Generales  Trinitarios,  tam  Calceatos,  quam  Excalceatos, 
ad  quos  proinde  est  recurrendum  pro  earumdem  erectione  et 
pro  obtinenda  facultate  benedicendi  et  imponendi  fidehbus  relati- 
vum  scapulare. 

1900.  Formula  benedictionis  et  impositionis  Scapularis  SS.  Tri- 
nitatis  jacet  in  Append.  Rit.  Rom.  editio  prima  post  typicam,  Ra- 
tisbonae  1888. 

Quae  observanda  sunt  circa  fidclium  reccptionem,  inscriptionem 
nominum,  horumquo  transmissionem  ad  proximiorem  Confraternita- 
tem  etc,  a!)uiidc  diximus  in  traclatu  de  Confraternitatibus  in  genere. 

1901.  Ad  lucrandas  vcro  indulgentias  praedictis  Confraterni- 
tatibus  concessas  requiritur  (Rescr.  auth.  pag.  470  in  nota): 


CAP.    V.    DK    CONFRATERNITATIBUS    IN    SPECIE.  93o 

1.  Ul  fratres  el  sorores  accipiaiil  el  secuin  ferant  parvulum 
scapulare  SS.  Trinitatis  ex  lana  alba,  rubii  caeruleique  colorum 
cruce  signalum,  ab  aliquo  Superiore  praedicti  Ordinis  benedictum, 
vel  de  ipsius  licentia  a  quocumque  alio  Sacerdote. 

"2.  Adimplere  debent  opera  pielatis  a  Summis  Ponlificibus  in- 
juncta,  et  suis  locis  adnotata  (nempe  iii  Summario  Indulgentiarum). 
Qui  autein  haec  omittat,  non  peccat,  sed  indulgentiis  non  fruitur. 
Deiiique  quando  scapulare.sit  ita  laceratum,  ut  formam  amittat, 
benedictionein  eliam  amittit.  Novum  scapiilare  quod  assumitur, 
benedictioiie  non  amplius  indiget  (Vid.  n.  839j. 

1902.  Indulgentiae  Confraternitatibus  SS.  Trinitatis  Redem- 
ptionis  captivorum  concessae  {Rescr.  auth.  pag.  476-4-83). 

I.  A  Paulo  V,  Brevi  Coelestes  Ecclesiae  ihesawros  diei  6  Au- 
gustl  1608: 

1.  Iiidulgentia  plenarla,  ct  omiiiiim  peccatorum  remissio  omnibus 
Christifidelibus  utriusque  sexus  vere  poenitentibus,  confessis,  ac  sacra  Com- 
munione  refectis  prima  die  qua  induti  fuerint  S.  Scapulari  Ordinis,  et 
adscripti  sint  Confraternitati  SS.  Trinitatis,  absque  alicujus  voti  emissione. 

2.  Indulgentia  plenarla,  ut  supra,  eisdem  confratribus  et  consorori- 
bus  in  mortis  articulo,  dummodo  S.  Scapulari  induti,  ac  vere  poenitentes 
confessi,  sacraque  Communione  refecti  fuerint,  sanctissimumque  Jesu  No- 
men  corde,  si  ore  nequiverint,  devote  invocaverint. 

3.  Indulgentia  plcnaria,  ut  supra,  vere  poenitentibus  confessis,  et 
sacra  Communione  refectis,  in  festo  SS.  Trinitatis  devote  visitantibus  ec- 
clesiam  aliquam,  aut  capellam  sive  oratorium  Ordinis,  vel  Confraternitatis 
ejusdem,  si  ibi  deprecati  fuerint  pro  pace  et  concordia  inter  principes  chri- 
stianos,  pro  haeresum  extirpatione,  et  sanctae  Matris  Ecclesiae  exaltatione. 

4.  Indulgentia  plenarla,  ut  supra,  eisdem  confratribus,  et  sororibus, 
qui  in  partibus  infidelium  ad  redemptionem  captivorum  profecti  fuerint, 
si  antequam  pergant,  vere  poenitentes  confessi,  sacra  fuerint  Communione 
refecti. 

5.  Indulgentla  plenarla,  ut  supra,  ipsis  captivis  redemptis,  si  post 
redemptionem  infra  mensem  vere  poeniteant,  et  rite  confessi,  ad  sacram 
Eucharisticam  mensam  accedant. 

6.  Indulgentia  septem  annorum  totldemque  qiiadragenarum  confra- 
tribus  et  consororibus,  qui  gestantes  pro  affectu  sacrum  Scapulare  bene- 
dictum,  atque  signo  nostrae  redemptionis  munitum,  quotidie  recitaverint 
sexies  Orationem  Dominicam  cum  versiculo  Glorla  Patrl  etc,  ac  etiam 
sexies  Angelicam  Salutationem  cum  eodem  versiculo  Gloria  Patri  etc.  pro 
pace  christianorum  principum,  haeresum  extirpatione  et  sanctae  Ecclesiao 
oxaltatione. 


030  PARS   in.    DE   INDULGENTIIS   COI<:TinUS   CONCESSIS. 

7.  Iiululgciitia  septcm  annorum  fotidcmquc  quadragcnarum  eisdeni, 
qui  devoto  visitaverint  ecclesiam,  aut  oratorium  Ordinis  sive  Confraterni- 
tatis  diebus  Nativitatis  et  Resurrectionis  D.  N.  J.  C,  Assumptionis  B. 
M.  Y.,  ac  in  festo  S.  Agnctis  secundo  (qua  die  divina  revelatione  Ordo 
SS.  Trinitatis  institutus  fuit),  et  doprecati  fuerint  pro  pace  inter  christia- 
nos  principos,  nec  non  liaerosum  extirpatione,  ac  S.  Matris  Ecclesiae  exal- 
tatione. 

8.  Indulgentia  scptcm  annorum  totldcmque  quadragenarum  eisdem, 
si  vero  poenitentes  et  confessi,  intervenerint  ad  sacri  Scapularis  proces- 
sionem  in  una  cujuslibet  mensis  Dominica  a  Superioribus  Ordinis  determi- 
nanda,  do  licentia  tamen  Ordinarii  loci. 

9.  Indulgentia  scptcm  annorum  ct  totidem  quadragcnarum  eisdom, 
qui  piis  operibws  tam  spiritualibus,  quam  corporalibus  vacaverint  pro 
suorum  peccatorum  romissione,  ac  pro  captivorum  a  servitute  Turcarum 
et  aliorum  infidolium  redemptione. 

10.  Indulgentia  scptem  annorum  totidcmque  quadragcnarum  eisdem, 
si  rite  confessi,  aut  saltem  cum  proposito  confitendi,  intervenerint  proces- 
sioni,  quae  fit  quando,  poracta  redemptione,  in  aliqua  ecclesia,  capella, 
aut  oratorio  Ordinis,  vel  Confraternitatis,  recipiuntur  captivi  redempti. 

11.  Indulgentia  scptcm  annorum  eisdem  semel  in  anno,  die  ad  libi- 
tum  eligenda,  si  vere  poenitentes,  riteque  confessi,  ac  S.  Communione  re- 
fecti,  quotidie  per  annum  dixerint  ter  Patcr,  Ave  «t  Gloria  etc,  et  se- 
mel  Salve  Rcgina  etc,  orantes  pro  captivis  christianis,  ut  nomen  Salva- 
toris  nostri  non  abnegent,  sed  cum  fortitudine  in  sancta  fide  permaneant, 
et  quantocius  a  barbarorum  servitute  sint  liberati. 

12.  Indulgentia  quinque  annorum  et  totidcm  quadragenarum  eisdem 
comitantibus  cum  lumine,  vel  sine  lumine  si  non  possint,  SS.  Eucharistiae 
Sacramontum  cum  ad  infirmos  defertur,  pro  ipsis  orantibus. 

13.  Indulgentia  ccntum  dicrum  quoties  comitantur  ad  sepeliendum 
corpora  dofunctorum  tam  sodalium  quam  aliorum,  orantes  pro  ipsis  de- 
functis. 

14.  Indulgentia  ccntim  dierum  quoties  interveniant  Missis  aliisque 
divinis  Officiis,  quae  in  ecclesiis,  capellis,  aut  oratoriis  Confraternitatis 
celebrantur,  ac  insupor  intervenientibus  ad  publicas  seu  privatas  ejusdem 
Confraternitatis  congregationes ;  et  quando  pauperibus  hospitalitatem  prae- 
stent  operibusque  pietatis  et  charitatis  dent  operam. 

II.  A  Panlo  \^  Brevi  Pias  Christifidelinm  die  11  Novem- 
bris  1620: 

15.  Indulgentia  plenaria,  et  remissio  omnium  peccatorum  confratri- 
bns  ct  consororibus  Confraternitatis  SS.  Trinitatis  et  beatae  Mariae  Yir- 
ginis  de  Remedio  ejusdem  Ordinis,  si  vere  poenitentes  confessi,  ac  S.  Com- 
munione  refecti  interfuerint  processioni,  quae,  ut    mos  est,  fit  in  ecclesiis 


y^-j 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  937 

Ordinis  et  Coiifrateruitatis  uiia  ex  Dominicis  cujuslibet  mensis,  et  ibi  ora- 
verint  pro  pace  et  concordia  inter  christianos  principes,  pro  extirpatione 
haeresum,  et  exaltatione  sanctae  Matris  Ecclesiae. 

III.  A  Clemente  X,  nrevibiis  dieriim  11  Februearii,  el  3  Ju- 
nii  1673  : 

1(3.  Indulgentia  plcnaria,  ut  supra,  confratribus  et  consororibus,  qui 
in  festo  Xativitatis  B.  M.  Y.  vere  poenitentes  confessi,  ac  S.  Communione 
refecti  visitaverint  ecclesiam,  aut  capellam  Ordinis,  seu  Confraternitatis, 
et  ibi  pro  pace  et  concordia  christianorum  principum,  pro  haeresum  extir- 
patione,  et  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione,  ac  pro  captivorum  redemptione 
eorumque  in  sancta  fide  perseverantia  oraverint. 

17.  Indulgentia  xjlenaria,  ut  supra,  eisdem,  et  cum  singulis  supra- 
enuntiatis  conditionibus  in  sequentibus  diebus,  scilicet:  in  festo  Purificatio- 
nis  B.  M.  Y. 

18.  In  Dedicatione  S.  Michaelis  Archangeli. 

19.  In  festo  S.  Clementis  Papae  et  martyris. 

20.  In  festo  Inventionis  S.  Crucis. 

21.  In  Nativitate  S.  Joannis  Baptistae. 

22.  In  festo  S.  P.  N.  Joannis  de  Matha. 

23.  In  festo  S.  P.  X.  Felicis  Valesii. 

IV.  Ab  Innocenlio  XI,  Brevi  diei  14  Decembris  1678: 

24.  Indulgentia  XJlenaria  recensita  sub  uumeris  18,  19,  20,  21  trans- 
lata  fuit  ad  dies  28  Januarii  (festum  Apparitionis  S.  Agnetis  Virginis  et 
Martyris  Ordinis  Patronae),  ad  Feriam  IV  Cinerum,  ad  Dominicam  secun- 
dam  Octobris,  et  ad  festum  S.  Catharinae  Virginis  et  Martyris  (25  No- 
vembris). 

25.  Supraenuntiatus  Pontifex  Clemens  X  citato  Brevi  diei  11  Fe- 
bruarii  1673  eisdem  confratribus  et  consororibus  concessit  indulgentias 
quoque  sacrarfen  Urbis  Stationum  (vid.  n.  949)  visitantibus  aut  Ordinis, 
aut  Confraternitatis  ecclesias. 

V.  A  Henediclo  XIV,  ex  S.  Congregationis  Indulgentiaium  De- 
creto  diei  16  Decembris  175*2: 

26.  Benedictio,  et  Absolutio  generalis  omnibus  confratribus  et  conso- 
roribus  diebus  ut  infra  : 

1.  In  festo  SS.  Trinitatis. 

2.  In  festo  S.  Agnetis  secundo  (28  Jan.). 

3.  In  festo  S.  Catharinae  V.  et  M.  (25  Nov.). 

4.  In  Feria  IV  Cinerum. 

5.  Feria  V.  in  Coena  Domini. 

6.  In  festo  S.  P.  N.  Joannis  de  Matha  (8  Feb.). 

7.  In  festo  S.  P.  N.  Felicis  Valesii  (20  Nov.). 


038  PARS    III.    DK   INDCLGENTIIS   COKTIHrS   CONCESSIS. 

Animadvertendum  vero  est  quod  diebus,  quibus  datur  praefata  Bene- 
dictio  et  Absolutio  generalis,  proprie  non  absolvitur  a  culpa,  ut  declara- 
vit  Clemens  VIII  Brevi  Decet  Bomamtm  PonUficem  diei  9  Maji  1612, 
sed  fit  communicatio  indulgentiarum,  bonorum  et  suifragiorum  Eeligionis 
omnibus  vere  poonitentibus  confessis,  ef  sacra  Comraunione  refectis,  qui 
liuic  sacrae  interfuerint  functioni  in  ecclesiis  Ordinis  peragendae. 

\\.  A  Clemenle  XIII,  Decrelo  S.  Congregalionis  Inilulgenliarum 
diei  ^29  Novembris  1768: 

27.  Si  festum  S.  P.  N.  Joannis  de  Matlia  (8  Februar.)  incidit  in 
Feriam  lY  Cinerum,  aut  in  Dominicam  primam  Quadragesimae,  tunc 
transfertur  in  diom  sequontem  una  cum  generali  Absolutione. 

VII.  A  Pio  IX,  ex  Rescripto  S.  Congregalionis  Indulgentiarum 
diei  2^2  Marlii  1847: 

28.  Omnibus  confratribus  et  consororibus  sacrum  Scapulare  SS.  Tri- 
nitatis  gestantibus,  ac  rocitantibus  singulis  anni  diebus  ter  Pater,  Ave 
et  Gloria,  in  lionorom  ejusdem  SS.  Trinitatis,  indulgentia  septem  anno- 
ritm  totldemquc  quadragcnantm  pro  qualibet  die ;  iis  vero  sodalibus,  qui 
praefatas  preces  por  intogrum  monsem  rocitare  pro  more  habuerint,  indul- 
gentia  plenaria  semel  in  quolibet  mense,  die  uniuscujusque  arbitrio  eli- 
genda,  in  qua  vere  poenitentes  confessi,  ac  S.  Communione  refecti  fuerint, 
et  aliquam  publicam  ecclesiam  visitaverint,  ibique  -per  aliquod  temporis 
spatium  juxta  mentem  Summi  Pontificis  oraverint. 

N.  B.  SSmus  Dnus  Noster  Pius  Papa  IX,  Brevi  dioi  30  Januarii 
anni  1872  dignatus  est  declarare,  et  quatonus  opus  fuerit  denuo  concedere 
Ordini  primitivo  SS.  Trinitatis  et  Redemptionis  captivorum,  ut  quotidia- 
num  privilegium  altaris  cujusque  praefati  Ordinis  ecclesiae  pro  Missis,  quae 
in  ipso  in  suffragium  Fratrum  defunctorum  colebrantur,  se  extendat  ad 
altare  etiam  singularum  ecclesiarum  Confraternitatum,  quae  eidem  Ordini 
aggregatao  sunt,  quaoque  in  posterum  aggrogabuntur. 

Insupor  altaria  omnia  cujuscumque  pariter  ecclesiae  Ordinis,  tum  Con- 
fraternitatis  Ordini  adscriptae,  die  obitus  seu  depositionis  cujuscumque 
Eeligiosi  aut  confratris,  seu  etiam  die,  qua  eorum  mortis  notitia  pervene- 
rit,  privilegiata  pro  illis  similiter  declarare;  ac  ne  animabus  illis  defrau- 
dentur  suffragia,  casu  quo  dies  praodicti,  ratione  ritus  Ecclesiae,  impediti 
fuerint,  benigno  concessit  dictum  privilogium  pro  prima  die  non  impedita, 
in  qua  fiunt  funeralia. 

PRO   UNIVERSIS   CHRISTIFIDELIBUS. 

I.  Ab  Innocentio  XII,  Brevi  Salvaloris  et  Domini  dlei  27  Ju- 
nii  1693,  confirmato  a  Gregorio  XVI,  Brevi  Palerna  qua  nilimur 
diei   1 1   Seplembris  1832: 


CAP.    V.    DE    CONFRATKUNITATIBUS    IN    SPECIE.  939 

29.  Visitantil)us  ecclesias  aut  capoUas  Ordinis  SS.  Trinitatis  partici- 
patiu  oniniuui  indulg^cntiaruni,  priviloii^ioruin,  praorogativarum  ct  gratia- 
runi,  quao  concossa  sunt  cuilibot  donnii,  Convontui,  aut  loco  pio  tam  Ca- 
nonicorum  quam  Cloricorum  rog-ularium,  Mondicantium,  et  non  Mondican- 
tium,  Monasticorum  cujusvis  Ordinis  sint. 

II.  A  Clemenle  X,  Brevi  Redemptoris  diei  20  Decembris  1G70: 

30.  Indulgentia  plenaria  in  festis  SS.  Fundatorum  Ordinis,  scilicot 
S.  Joannis  de  Matlia  (8  Fobruar.)  et  S.  Felicis  Valosii  (20  Nov.)  iis  omni- 
bus,  qui  vero  poonitentes  confossi,  ac  S.  Communione  refecti  aliquam  Or- 
dinis  ecclesiam,  sou  oratorium  visitaverint,  et  ibi  juxta  mentom  Summi 
Pontificis  oravorint. 

III.  A  Clemente  XI,  Brevi  diei  12  Octobris  1706: 

81.  Indulgentia  plcnaria,  iis  omnibus  ut  supra,  in  festo  SS.  Trinitatis. 

IV.  A  Clemente  XIII,  ex  Decreto  S.  Congregalionis  Indulgen- 
tiarum  diei  1  Septembris  1767: 

32.  Indulgentia  plenaria  etiam  a  primis  Vesperis  dioi  28  Soptombris, 
visitantibus  cum  iisdem  conditionibus  aliquam  ecclesiam  seu  publicum  ora- 
torium  Ordinis  (exceptis  tamon  occlesiis  Monialium  dicti  Ordinis,  in  quibus 
acquiritur  dumtaxat  a  Monialibus  ot  commorantibus). 

V.  A  Pio  IX,  duobus  Brevibus  dierum  18  Decembris  1857,  et 
26  Jamiarii  1858: 

33.  Indulgentia  plenaria  a  primis  Vesperis,  cum  iisdem  conditionibus 
tam  die  quo  in  ecclesiis  Ordinis  fostum  SS.  Redemptoris  de  licentia  Ordi- 
narii  celebratur,  quam  diebus  14  mensis  Februarii,  et  5  Julii. 

VI.  Ex  concessione  generali  a  Clemenle  XIV,  ex  Decreto  S. 
Congregationis  Indulgentiarum  diei  26  Junii  1770: 

34.  Indulgentia  centum  dierum  iis  Christifidelibus,  qui  cordo  contrito 
adorantes  SS.  Trinitatom  dovote  rocitaverint  Trisagium:  «  Sanctus,  San- 
ctus,  Sanctus  Dominus  exercituum :  plena  est  terra  gloria  tua:  Gloria 
Patri,  (jloria  Filio,  fjloria  Spiritui  sancto  »,  somel  tantum  in  dio  acqui- 
ronda;  tor  voro  lucrifacienda  in  singulis  anni  Dominicis,  in  festo  et  octi- 
duo  88.  Trinitatis  ;  iis  demum  fidoli])Us,  qui  pracfatum  Trisagium  somol 
saltom  in  die  per  integrum  monsem  recitare  pro  morc  liabuerint,  indul- 
gentia  plenaria,  una  cujuslil)et  mensis  die  arbitrio  uniuscujusque  oligenda, 
in  qua  voro  poenitontos  confossi,  ot  sacra  Comnmniono  rofocti  fuerint,  et 
aliquam  occlosiam  visitavorint,  il)i(|uo  por  aliquod  tomporis  spatium  juxta 
mentom  Summi  rontill<is  oravorint. 

VII.  A  Pio  IX.  ox  Docrclo  (ijusdcMO  S.  Congregationis  dioi  8  Au- 
gusli   1847: 


940  PARS   111.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

35.  Iudulgcntia  septem  annorum  toUdemque  quadragenarum  semel  in 
quulibot  die  tridui,  aut  novendialis,  quod  sive  publice,  sive  privatim  in 
lionorcm  SS.  Trinitatis,  tam  ante  festivitatem  ejusdem,  quam  quocumque 
anni  tompore  corde  contrito  peragetur  ;  iis  vero,  qui  praeftitum  triduum 
vcl  novendiale  integro  persolverint,  indulgentia  plenarla  oa  die  in  qua 
vero  poonitentes  confessi,  sacraque  Communione  refecti,  aliquam  Ecclesiam 
publicam  visitaverint,  et  ibi  per  aliquod  temporis  spatium  juxta  mentem 
Summi  Pontificis  oraverint. 

VHl.  A  Pio  IX,  ex  Decrelis  dictae  S.  Gongregalionis  diernm 
17  Junii  1847,  et  30  Seplembris  18o2;  ac  duobus  Brevibus  die- 
rum  18  Decembris  1857,  et  26  Januarii  1838: 

36.  Omnos  et  singulao  supraenuntiatae  indulgentiac  animabus  quoquo 
in  Purgatorio  detentis  sunt  applicabiles. 

IX.  A  Pio  IX,  Brevi  diei  30  Januarii  1872. 

Declaravit  seu  donuo  concessit  ut  omnes  Christifideles  in  partibus  in- 
fidolium,  confratros,  Quaestores  aut  Procuratores  Ordinis  SS.  Trinitatis, 
in  locis  quibus  non  est  ecclesia  praedicti  Ordinis,  possint  lucrari,  servatis 
servandis,  supra  dictas  indulgentias  propriam  ecclesiam*  visitando. 

9.  CONFRATERNITAS  SCAPULARIS  B.  M.  V. 
DE  MONTE  CARMELO. 

1903.  Origo  scapularis  Carmelitici  beatae  Virgini  Mariae  ad- 
scribilur,  quae  die  16  Julii  1251  B.  Simoni  Stockio  Anglico  Ordi- 
nis  Carmelilarum  Generali  apparuit,  deditque  tamquam  sui  Ordi- 
nis  lesseram  sacrum  Scapulare,  in  praecipuae  protectionis  suae 
peculiare  signum.  De  hac  visione  fit  mentio  in  Breviario  Bomano, 
die  16  Julii,  ubi  dicitur,  quod  B.  Virgo  «  insigne  sacri  Scapu- 
laris  B.  Simoni  Anglico  praebuit,  ut  coelesti  hac  veste  Ordo  ille 
sacer  dignosceretur,  et  a  malis  ingruentibus  protegeretur  ».  Fer- 
tur  etiam,  beatam  Virginem,  cum  B.  Simoni  traderet  scapulare, 
haec  dixisse:  IIoc  erit  tibi  et  cunctis  Carmelitis  privilegium:  in 
Jioc  moriens  aeternum  non  patietur  incendium.  Hujusmodi  visio- 
nem  veram  credidit  doctissimus  Pontiiex  Benedictus  XIV,  veram- 
que  habendam  ab  omnibus  arbitratur. 

1904.  Quinquaginta  post  nnnis  a  descripta  visione,  beata  Virgo 
Joanni  XXII  itidem  apparuisse  narratur,  eumquo  monuit  de  spe- 
ciali  prolectione  ab  ea  aniinal)us  Fratrum  ct  Sorornm  Carmelitani 
Ordinis    in    Purgatorio   exislentium    impendenda,   ut  quam  cito  a 


CAP.    V.    DE   CONFRATKRNITATIHUS    IN    SPECIE.         *  941 

loco  poeiiae  liberentur  el  ad  coelestia  regiia  transleranlur ;  queni 
deinde  favoreni  idem  Pontilex  sub  die  3  Martii  1322  proinulga- 
vit.  Atque  illud  est,  quod  vocatur  privilegium  Sabbatinum,  de 
quo  inlerius  aliquid  dicemus.  Iia  autem  Joannis  XXII  Conslitutio, 
etsi  non  extet  in  Bullario  Komano,  in  pluribus  tamen  libris  repe- 
ritur  impressa  (Cf.  Bened.  XIV,  De  Festis  D.  N.  J.  Chr.  et  B.  M. 
Virg.  libr.  II,  cap.  VI,  pag.  268  etc.  edit.  Prati  1843). 

1905.  Sive  igitur  consideretur  praefati  scapularis  nobilitas  ori- 
ginis,  ejusque  veneranda  anliquitas,  sive  speciales  favores,  graliae 
et  privilegia,  quae,  ut  traditur,  pientissima  Virgo  conferre  spopon- 
dit  devote  geslantibus  hoc  suum  praedilectionis  signum,  sive  etiam 
considerentur  salutares  pietatis  eflectus  per  illud  habiti,  vel  insi- 
gnia  quae  perhibentur  patrata  miracula,  non  est  mirandum  si 
hujusmodi  sacrum  Scapulare  ceiebrius  prae  ceteris  evaserit,  ac  la- 
lissime  in  christiano  populo  pluribus  abhinc  saeculis  propagalum 
fuerit,  ita  ut  vehui  antonomastice  ScapiUare  nuncupetur. 

1906.  His  praejactis,  illico  ad  ea  accedimus,  quae  in  parti- 
culari  de  parvo  Carmelitico  habitu,  deque  ejus  relativa  Confrater- 
nitate  dicenda  supersunt,  monenles  lectores,  etiam  inter  ea  quae 
sumus  exposituri,  nonnulla  redire  jam  sub  uno  aliove  aspectu 
Iractata,  cum  impossibile  sit,  de  Confraternitatibus  et  Scapularibus 
agendo,  omnes  repetitiones  cavere. 

1907.  Soli  Superiores  Generales  Ordinis  Carmelitici  (vid.  n. 
1683)  lam  Caiceati  quam  Excalceati  possunt  in  ecclesiis  proprii  Or- 
dinis  et  in  quibuscumque  aliis,  accedente  consensu  Ordinariorum, 
Confraternitates  Scapularis  B.  M.  V.  de  Monte  Carmeio  canonice 
erigere  et  instituere  (Decr.  16  Julii  1887). 

1908.  Superiores  Generales  Ordinis  Carmelilarum  concedere 
possunt  facultatem  Sacerdotibus  vel  saecularibus  vel  regularibus 
non  Carmelitis  recipiendi  fideles  in  Confraternitatem  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo,  etiam  iis  in  locis,  in  quibus  adsunt  Conventus  Car- 
melitarum,  sive  aliqaa  Confraternitas  ejusdem  B.  M.  V.  de  Monte 
Carmelo  jam  canonice  erecta  (Decr.  24  Aug.  1844.  N.  329  ad  1"). 

1909.  Qui  accepit  facultatem  benedicendi  et  imponendi  sca- 
pulare  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  nisi  aliter  in  concessionis  do- 
cumento  disponatur,  eadem  uti  potest  iibique  locorum  (Decr.  10 
Maji  1844.  N.  326). 

1910.  Si  in  concessionis  documento  excipiantur  loca,  ubi  sunt 
Carmelitae  vel  Sodalitas  B.  M.  V.,  facultate  tamen  benedicendi  et 


9'^^  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

impoiiendi  si'apnlaria  de  Monle  Carnielo  Sacerdos  uti  polest  in  lo- 
cis,  ubi  adsunt  Moniales  Cannelltae.  Exislentia  enim  in  loco  ali- 
cujiis  monaslerii  Monialium  Carmelitanarum  non  obstat  exercitio 
in  eodem  loco  praefatae  facultatis  (Decr.  22  Aug.  1842,  et  3  Mar- 
lii   1843.  N.  309  et  316). 

1911.  Superiores  Generales  Ordinis  Carmelitarum  libenter  Sa- 
cerdoiibus  peleniibus  concedunt  f:\ciiltatem  benedicendi  alque  im- 
ponendi  fidelibus  sacrum  scapulare,  nec  non  fideles  ipsos  admit- 
tendi  ad  parlicipalionem  bonorum  omnium  spiritualium  (ut  sunt 
preces,  jejunia,  aliaqua  bona  opera)  Ordinis  laudati,  ac  etiam  Be- 
nodictionem  et  plenariam  indulgenliam  in  arliculo  mortis  imper- 
tiendi.  Haec  omnia  ordinarie  concednntur  cum  hac  clausula  restri- 
ctiva:  Dummodo  id  fiat  in  locis  ubi  Conventas  nostri  Ordinis 
non  reperiuntur  (Cf.  Folium  concessionis  P.  Gen.  Carmel.  Excalc). 

1912.  Ralione  subjectionis  alicujus  monasterii  Monialium  Or- 
dinis  Carmelitarum  minime  competit  Episcopo  facultas  benedi- 
cendi  scapularia  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  non  obstante  qua- 
cumque  consueludine  (Decr.  22  Maji  1739.  N.  129). 

1913.  Vi  Decreti  diei  27  Apr.  1887  scapulare  B.  M.  V.  de 
Monle  Carmelo  non  amplius  commixtim  cum  aliis  scapularibus 
benedici  ac  imponi  polest  (Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  354). 

Sed  notanduin,  hanc  decisionem  referri  solummodo  ad  mo- 
dum  sive  iHtum  benedicendi  et  imponendi  scapulare,  qualenus 
nempe  debeat  benedici  et  imponi  separatim;  non  autem  respicere 
modum  illud  deferendi,  cum  nihil  obstet,  quomlnus  conjunctum 
(etiam  cum  duobus  tantum  funiculis)  cum  aliis  scapularibus  de- 
feratur.  Imo  nec  est  necessarium  ut  scapulare,  dum  Sacerdos  illud 
benedicit  et  fideli  imponit,  sit  realiter  et  materialiter  ab  aliis  sca- 
pularibus  separatum:  potest  enim  anlea  cum  istis  conjungi  eadem 
cliorda,  dummodo  Sacerdos,  qui  scapulare  fideli  tradit,  utalur 
formula  ad  hunc  ejfeclum  praescripta  pro  benedictione  et  impo- 
sitione  scapularis  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo.  Id  tantum  S.  Con- 
gregatio  praescribere  inlendit  per  enuntialum  Decretum  (Vid.  Be- 
ringer,  tom  II,  pag.  20G). 

1914.  Formula  Jiucusque  adhibita  pro  benedictione  habitus 
ac  receplione  confratrum  reperilur  in  Append.  Hitualis  Romani, 
nec  non  in  Riluali  et  Breviario  Ordinis  Carmelitarum. 

At  S.  Riluum  Congregatio,  ad  instantiam  plurium  Sacerdo- 
luni,  breviorem  formulam  approbavit  ab    omnibus   adhibendam 


CAP.    V.    DK   CONFRATEnNlTATlBUS    IN    SPECIK.  943 

Sacerdoiibus ,  facullatem  habenlibus  adscribendi  Chrislifideles 
Confraternitatt  ejusdem  Scapularis  (S.  R.  C.  Decr.  24  Julii 
1888). 

Verba:  ab  omnibus  adliibendam  Sacerdotibus  etc,  quibus 
lUilur  lauclata  S.  Rituuui  Congregatio,  non  sunt  accipienda  ila  slri- 
cle,  ut  longioreui  foruiulaui  excludant.  Certum  est  enim,  Sacerdo- 
tem  (lebita  facultate  praedilum  admittendi  fideles  in  dictam  Con- 
fralernilalem,  posse  lam  longiori  quam  breviori  focmula  uti.  Et 
revera  in  parvo  Carmelitarum  libello:  Ritits  servandus  in  bene- 
dictione  habitus  elc.  edito  ann.  1889,  ulraque  formula  reperitur, 
longior  nempe  et  brevior,  et  Sacerdotis  arbitrio  committitur  vel 
primam,  vel  secundam  adhibere. 

1915.  Ut  quis  inter  sodales  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  coo- 
ptelur,  lenelur  prima  vice  recipere  habitum  seu  scapulare  bene- 
dictuin  a  Superioribus  Religionis,  vel  ab  alio  Sacerdote  facultatem 
habente  illud  beuedicendi.  Sacra  enim  Congregalio  Indulg.  anno 
1840  declaravit,  valere  adscriplionem  fidelium  in  Confraternilatem 
Scapularis,  dummodo  in  iis  adscribendis  serventur  substantialia, 
idest  habitus  benedictio,  illius  impositio  et  in  Confraternitatem 
receptio  (Cf.  Decr.  19  Sept.  1850.  N.  350  in  exordio). 

Praefatis  conditionibus  addenda  est  eliam  fidelium  inscriptio 
in  libro  Confraternitatis,  de  qua  postea. 

1916.  Ex  dictis  facile  deducitur,  fideles,  quibus  rite  imposi- 
tum  est  scapulare,  eo  ipso  intelligi  adscriptos  Confraternitati. 
Qui  proinde  sacrum  scapiilare  legilime  suscipit,  ac  indulgentiis  et 
privilegiis  perfrui  vult,  debet  necessario  fieri  membrum  Confrater- 
nitatis  B.  M.  V.  de  Monle  Carmelo,  existentis  in  loco,  ubi  dictum 
scapulare  recipit.  Quod  si  ibi  non  adsit  Confraternitas,  intelligitur 
adscriptus  Confraternitati  viciniori. 

1917.  Color  scapularis  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  debet  esse 
taneus,  vulgo  tane.  Verum,  color  taneus  pro  scapularibus  benedi- 
cendis  et  imponendis  fidelibus  non  ita  stricte  juxta  regulas  prae- 
scriptus  est,  ut  diversilas  coloris  admissionem  in  dictam  Confra- 
ternilatem  nullam  irritamque  reddat,  dummodo  colori  vulgo  tane 
subrogetur  tantum  alter  consimilis,  seu  niger  (Decr.  12  Febr. 
1840.  N.  278). 

Licet  colori  taneo  possit  subrogari  color  nigcr,  tamen  si  cum 
scapulari  Carmelitico  deferatur  scapulare  B.  M.  V.  septem  Dolo- 
rum,  quod  praescribitur  nigrum,  expedit  ut  scapulare  de   Monte 


944  PAHS   IH.    DE    INDrLGENTllS   COKTIBrS   CONCESSIS. 

Carmelo  relineat  colorem  proprinm,  neiiipe  fuscum  seu   laneum, 
ne.secus  uiuim  cum  allero  confmidaliir. 

1918.  Viucula,  qiiibus  dnae  p.irtes  uniuntnr,  possunt  confici 
ex  lana,  ex  lino,  e\  serico  etc.  cujnslibet  coloris.  Vincnla  enim 
ad  essenliam  scapularis  minime  pertinenl. 

1919.  Inscriptio  fidelium.  in  libro  Coafralernitatis  est  con- 
ditio  necessaria  ad  lucrandas  indulgentias.  Quod  sit  obliCTalio  in- 
scribendi  fidelium  nomina  in  regesto  Confralernitatis,  constat  ex 
Decrelo  S.  Congregationis  hidulgentiarnm  a  Summo  Pontifice  Leone 
XIH  snb  die  ^7  Aprilis  1887  approbalo,  quo  fndnltum  Gregorii 
XV f,  eximens  Sacerdotes  debila  facultate  praeditos  recipiendi 
Christifideles  in  Confraternitatem  S.  Scapularis  ab  onere  inscri- 
bendi  nomina,  revocatur.  Qnod  antem  praefata  inscriptio  sit  con- 
ditio  necessaria  pro  consecutione  indulgentiarum  patet  ex  re- 
sponso  ad  lioc  dubium: 

Utrum  in  iis  Sodalitiis,  r/uae  solemnem  aliquem  receptionis 
rituni  adhibent  (ut  Congregationes  B.  M.  VirginisJ,  confratres 
hoc  solemni  modo  a  legitimo  Sodalitatis  praeside  recepti  lucrari 
possint  indulgeiUias,  licet  in  libro  SodaHtatis  non  inscribantur? 

S.  Congregatio,  die  \G  Jnlii  1887,  ad  IV  respondit:  Negative, 

SI   AGATUR   DE   CONFRATERNITATIBUS    PROPRIE    DICTIS    (Acla    Ord.     Min. 

ann.  VI.  png.  132). 

Jam  vero  nullnm  dnbium  cjiiod  Confraternilates  Scapularium 
sint  (saltem  ex  primaeva  institntione)  verae  proprieque  dictae  Con- 
fraternitales.  Ergo  tldelium  inscriplio  in  Sodalitatis  libro  est  con- 
ditio  necessaria  ail  Incrandas  indulgentias." 

1920.  Sed  bic  in  mentem  revocandnm  est,  ex  declaratione 
S.  Congrcgationis  Indulgentiarum  Cbristifideles  incipere  lucrari  in- 
dulgentias  respectivis  Sodalitalibus  concessas,  a  die  receptionis  et 
susceptionis  SS.  Scapnlarium  et  inscriplionis  in  privato  etiarn  re- 
gesto  Sacerdotis  auctoritate  pollentis  benedicendi  et  imponendi  sca- 
pnlaria,  firma  lamen  remanente  obligatione  transmittendi  nomina 
ad  respectivam  viciniorem  Sodalitatem,  cui  Cbristifideles  fuerunt 
adscripti  (Vid.  n.  1785). 

1921.  Adscriplornm  nomina  milti  debent,  quoties  in  loco  non 
adsit  neque  Convenlus  neque  Sodalitas  Ordinis  Carmelitici,  vel  ad 
Conventum  vel  ad  Confraternitatem  ejiisdem  Ordinis  viciniorem,  et 
eliam  sufriceret  si  transmitlantur  ad  monasterium  Sororum  Carmeli- 
tariim  (Cf.  Decr.  ^n  Ang.  1842.  X.  309  in  compendio  facli  et  ad  2"^. 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS    IN    SPECIE.  945 

1922.  Sanatio  admissionwn  in  Confraternitatem  B.  M.  V. 
de  Monte  Carmelo  invalide  factarum  ante  diem  !20  Junii  1894. 
Rmiis  P.  Vicarins  (leneralis  Carmelitaruiu  Discalceatorum  Summo 
Pontifici  exposuit,  non  raro  contingerc  ut  Christifideles,  qui  ad 
Confraternitatem  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  admitti  postulant,  in- 
valide  recipiantur,  sive  ob  omissam  nominum  inscriptionem,  sive 
ob  aliam  causam. 

.V^^  itaque  praefati  Christifideles  gratiis  et  privilegiis  memo- 
ratae  Confraternitati  concessis  priventur,  Orator  S.  V.  humili- 
ter  supplicat,  quatenus  receptiones  ad  eamdem  Confraternitatem, 
quacumque  ex  causa,  usque  ad  hanc  diem,  invalide  peractas, 
benigne  sanare  dignetur. 

Et  S.  Congregatio  Indulgentiarum  die  20  Junii  1894  vigore 
specialium  facultatum  a  Leone  PP.  Xlll  ei  tributarum  petitam  sana- 
tionem  benigne  concessit  (Nouv.  Bev.  Theol.  tom.  XXVI,  pag.  482). 

1923.  Conditiones  ad  lucrandas  indulgentias.  Christifideles 
qui  in  Confraternitatem  saciH  Scapularis  ingrediuntur,  et  legi- 
time  parvum  habitum  recipiunt,  eumque  semper  deferunt  e  cotlo 
pendentem  unaque  sui  parte  pectus,  altera  scapulas  contegentem, 
frui  possunt  omnibus  indulgentiis  a  Summis  Pontificibus  praedictae 
Confraternitati  concessis,  dummodo  tamen  pia  peragant  opera 
injuncta  in  concessione  earimidem. 

Servare  autem  abstinentiam  a  carnibus  quarta  feria,  nec  non 
septies  in  die  Orationem  Dominicalem  et  Angelicam  Salutatio- 
nem  recitare  haud  sunt  conditiones  ^enera^e^  pro  lucrandis  indul- 
gentiis,  deferentibus  sacrum  scapulare  concessis,  sed  pia  tantum 
opera  a  confratribus  peragenda,  qui  speciales  indulgentias  lucrari 
cupiunt  (Decr.  12  Febr.  1840.  N.  279;  18  Sept.  18G2.  N.  394  in 
prooemio). 

1924.  Flrgo  ut  quis  indulgentias  Confraternitatis  B.  M.  V.  de 
Monte  Carmelo  lucrari  possit,  requiritur: 

a)  ut  in  Confraternitatem  sacri  Scapularis  ingrediatur; 

b)  ut  rite  parvum  habitum  recipiat; 

c)  ut  eumdem  parvum  habitum  continuo,  modo  descripto, 
deferat ; 

d)  ul  ejus  nomen  in  regesto  Confratcrnitatis  inscribatur. 
Aliud  non  rcquiritur:  non  preces,  non  jejunia  etc. 

1925.  Advertendum  tamen  est,  enumeratas  conditioncs  j}is 
quidem  tribuere  ad  acquirendas  indulgentias  Confraternitati   sacri 

GO 


9'i<)  PARS    111.    DE    1NDL'LGENT11S   COETIBUS    CONCESSIS. 

Scapukiris  concessas,  non  vero  eas  communicare  absque  aliis  ope- 
ribus  adimplendis.  Ideo  in  allato  Decrelo  subjungilur:  dummodo 
lamcn  pia  peragant  opera  injuncla  in  concessione  earumdem. 
Ergo  ad  indulgenlias  effectu  consequendas,  implenda  sunt  illa  opera 
^itat'  singillalim  pro  lucro  cujuslibet  indulgentiae  sunt  injuncta, 
quaeque  inveniuntur  delerminata  in  Summario  Confraternitatis. 
Insuper  notelur,  non  esse  hic  sermonem  de  privilegio  Sabbatino, 
cujus  aliae  sunt  conditiones  servandae,  ut  quis  eo  gaudere  possit. 
De  hujusmodi  privilegio  nonnihil  infra  dicemus. 

1926.  A  Sacerdotibus  vel  saecularibus  vel  regularibus  facul- 
tatem  habentibus  exercendi  munera  Confraternilatis,  permutari 
non^  possunt  obtigationes,  quae  per  Summos  Pontifices  praescri- 
ptae  sunt  ad  consequendas  indulgentias  et  privilegia  Ordinis  Car- 
melilani  assequenda,  in  alia  religionis  opera  arbitrio  et  pruden- 
lia  illius,  qui  facultatem  habet  adscribendi  fideles  eidem  Confra- 
ternitali  (Decr.  'li  Aug.  1844.  N.  329  ad  2^ 

1927.  Sacerdos  qui  facultatem  habet  imponendi  scapulare  B. 
M.  V.  de  Monte  Carmelo,  etiam  sibimet  illud  imponere  potest,  dum- 
rnodo  haec  facultas  habealur  indiscriminatim,  minime  vero  taxa- 
tive,  ex.  gr.  pro  aliqua  Monialium  communitate  tantum  etc.  (Decr. 
7  Martii  1840.  N.  !280). 

1928.  «  Summarium  Indulgentiarum  et  gratiarum  confra- 
tribus  B.  Virginis  Mariae  de  Monte  Carmelo  a  Summis  Ponti- 
ficibus  concessarum  »  extat  penes  Rescripta  authentica  N.  34, 
pag.  473,  et  in  parvo  hbello :  Ritus  servandus  etc. 

1929.  Inter  speciales  gratias  et  privilegia  praefatis  consodali- 
bus  concessa,  sequentia  notamus : 

1°  Omnes  confratres  et  consorores,  si  in  locis  versentur,  ubi 
nulla  Carmelitani  Ordinis  reperiatur  ecclesia,  omnes  indulgentias 
ab  Apostohca  Sede  ejusdem  Ordinis  ecclesiis  concessas  lucrari  pos- 
sunt,  si  vere  poenitentes  et  confessi,  ac  sacra  Communione  refecti, 
respectivam  parochialem  ecclesiam  statis  diebus  devote  visitave- 
rint,  ac  reliqua  injuncta  pietatis  opera  rite  in  Domino  praesliterint 
(Pius  IX,  Hrev.  15  Jan.  18:io,  loc.  cit.). 

Praefatum  privilegium  confirmalum  est  a  S.  Congregatione  Indul- 
gentiarum  in  Decreto  diei  27  Aprilis  1887  per  responsum  ad  VIII" 
dubium  (Acta  S.  Sed.  XIX,  pag.  5o7;  Acta  Ord.  Min.  an.  VI,  pag.  97). 

2''  Omnibus  Confessariis  ab  Ordinario  approbatis  indulta  est 
facultas  impertiendi  Absolutionem  generalem  confratribus  et  con- 


CAP.    V.    DE   CONFRATEHNITATIBUS   IN   SPECIE.  947 

soro?'ibus  K  M.  V.  de  Monle  Carmelo  in  articulo  moriis  consti- 
Uilis,  quolics  deficiat  Sacerdos  poleslate  praeditus  inunia  Directo- 
ris  Confraternitatis  exercendi  (Decr.  eod.  ad  XIH™). 

8"  Privileginm  sanctae  mortis,  quod  supra  n.  1908  innuimus. 
Ilujnsmodi  privilegium  innititur  promissione  a  B.  Virgine  facta  Si- 
moni  Stockio  his  verbis:  Accipe,  dilectissime  fili,  hoc  tui  Ordinis 
scapulare,  meae  Confraternitatis  signum  tibi  et  cunctis  Carme- 
litis  privilegium,  in  quo  moriens  aeternum  non  patietur  incen- 
DiuM.  Ecce  signum  salutis,  salus  in  periculis,  foedus  pacis  et 
pacti  sempiterni, 

4^  Privilegium  vulgo  dictum  Sabbatinim  a  variis  Summis 
Pontificibus  approbatum,  nec  non  a  S.  Romana  et  Universali  In- 
quisitione  sub  Paulo  V,  die  20  Januarii  1618,  Decreto  tenoris  se- 
quentis : 

Patribus  Carmelitanis  permittitur  praedicare,  quod  populus 
christianus  possit  pie  credere  de  adjutorio  animarum  fratrum  et 
confratrum  Sodahtatis  beatissimae  Virginis  de  Monte  Carmelo,  vide- 
hcet  beatissimam  Virginem  animas  fratrum  et  confratrum  in  cha- 
ritate  decedentium,  qui  in  vita  habitum  gestaverint  et  castitatem 
pro  suo  statu  coluerint,  Officiumque  parvum  recitaverint,  vel 
si  recitare  nesciant,  Ecclesiae  jejunia  observaverint,  et  feria 
quarta  et  Sabbato  a  carnibus  abstinuerint  (nisi  in  iis  diebus 
Nativitatis  Domini  festum  incideritj,  suis  intercessionibus  conti- 
nuis,  piisque  suffragiis  et  meritis  ac  speciah  protectione,  post  eo- 
rum  transitum,  praecipue  in  die  Sabbati,  qui  dies  ab  Ecclesia  ei- 
dem  beatissimae  Virgini  dicatus  est,  adjuturam  (Summarium  84, 
apud  Rescr.  aulh.  pag.  475). 

1930.  Obligationes  confratrum  ad  supradicta  consequenda, 
sunt : 

aj  ut  quis  sacrum  scapulare  a  Sacerdote  deputato  cum  so- 
htis  caeremoniis  recipiat ; 

bj  ut  ihud  semper  super  humeros  portet;  el  si  fuerit  attri- 
tum,  ahud  sive  benediclum  sive  non  benedictum  absque  aiia  nova 
caeremonia  assumendum  est  (Loc.  cit.). 

1931.  Obligationes  particulares  pro  consequendo  privilegio 
Buliae  Sabbatinae  sunt  sequentes : 

aj  ut  servetur  castitas  secundum  proprium  statum ; 
bj  ui  scientes  iegere,  quoti(he  recitent  OniciuFn  parvum  B.  M. 
Virginis  in  Hreviario    Homano   appositum.  Nescienies  nero  iegere. 


'.)/|cS  |»ARS    III.    1)K    INDULGKNTIIS    COKTIBUS   CONGESSIS. 

Kcclesiac  jejiinia  observent,  ac  diebiis  Mercurii  et  Scabbati  absti- 
ncanl  ab  esu  carniuin,  excepto  die  Natalis  Domini.  Ob  justam  ta- 
inen  causam  Conlessarius,  habens  specialem  facultatem,  in  aliud 
pium  opus  commutare  potest  (Ibid.  in  fme). 

1932.  Quoad  memoratum  0/ficium  parvum  B.  M.  V.  sequen- 
tia  notentur : 

1.  Confratres  sacri  Scapularis  H.  M.  V.  de  Monte  Carmelo, 
volentes  OITicium  recitare,  tenentur  saltem  ad  parvum  B.  V.  Of- 
ficium  persolvendum  pro  assequemla  indulgenlia  Sabbalina,  ex- 
ceplis  iis  qui  jam  lenenlur  ad  recitationem  divini  Officii. 

"1.  Officium  parvum  recilandum  est  secundum  ritum  Roma- 
num,  nisi  quis  habeat  proprium  ritum  a  S.  Sede  approbatum. 

3.  Dictum  Officium  parvum  quotidie  recitandum  est. 

4.  Recitandum  est  autem  Nocturnum  diei  cum  Laudibus  et 
ceterae  Ilorae  ejusdem  Officii  (Decr.  18  Aug.  1868.  N.  419). 

1933.  Responsa  S.  Congregationis  Indulg.  ad  quaedam  du- 
bia  super  conditionibus  privilegii  Sabbatini. 

I.  Fideles  recepti  in  Confraternitatem  B.  M.  V.  de  Monte  Car- 
melo,  qui  frui  cupiunt  privilegio  Sabbatino,  si  legere  bene  sciunt, 
possuntne 

a)  proprio  arbitrio  ehgere  inter  recitationem  quotidianam  parvi 
Officii  et  abstinentiam  a  carnibus  in  quacumque  feria  IV,  una 
cum  slrictiori  observantia  jejuniorum  et  vigiliarum  et  ahorum  die- 
rum  prohibitorum ;  an  potius 

b)  tenentur  exclusive  ad  praedictam  Officii  recitationem  ? 
Resp.  Ad  primani  parlem,  Negative;  ad secundam,  Afjirmative. 

II.  An  haec  a  carnibus  abstinentia  quaque  feria  IV  praescri- 
pta  iis,  qui  praefato  privilegio  frui  volunt,  excludat  etiam  usum 
ovorum  et  lacticiniorum  ? 

Resp.  Negative. 

III.  Qui  hanc  abstinentiam  ad  praedictum  finem  observant, 
possuntne  uti  indulto  Bullae  Cruciatae,  ita  ut  liceat  ipsis  mitigare 
juxta  hoc  indultum  rigorem  abstinentiae  vel  in  quacumque  fe- 
ria  IV,  vel  in  vigiliis  aliisque  diebus  prohibitis,  quin  amittantjus 
ad  privilegium  Sabbatinum  ? 

Resp.  Negative. 

IV.  Possuntne  iidem,  quin  praefatum  privilegium  amittant,  uti 
indulto  seu  dispensatione,  quae  tempore  Qnadrngesimae  concedi 
solet  ad  carncs  comedendas  ? 


CAl>.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.       .  949 

Resp.  Negative  (Decr.  3  Decemb.  1892;  Acia  Ord.  Min.  ann. 
XII,  pag.  59). 

1934.  Ex  dictis  conslat,  sodalem  quemque,  qui  privilegio  Sab- 
batino  frui  cupit,  debere  absolute  vel  recitare  Officium  parvum 
B.  M.  V.,  si  legere  hene  sciat ;  vel  se  abstinere  a  carnibus  die 
Mercurii  et  Sabbati,  nec  non  jejunia  Ecclesiae  exacte  observare, 
si  legere  nesciat.  Non  est  ergo  in  proprio  arbilrio  positum  eligere 
vel  recitationem  parvi  Officii,  vel  praedictam  abstinentiam.  Qui  le- 
gere  sciunt,  sed  Officium  recitare  nequeunt,  commutationem  a  Sa- 
cerdote  debita  facultate  munito  petere  debent, 

Quapropter  dici  posse  videtur,  Ecclesiam,  dum  justis  de  causis 
a  propriis  legibus  dispensat  vel  earum  rigorem  aliquando  tempe- 
rat,  nolle  in  praefatis  conditionibus,  quae  a  Deipara  Virgine  in  so- 
dalium  favorem  referuntur  appositae,  ullam  modificationem  intro- 
ducere,  sed  eas  velle  integras  permanere. 

1935.  Indulgentia  plenaria  toties  quoties  die  16  Julii  ec- 
clesiis  Ordinis  Carmelitani  concessa. 

Placel  hic  tamquam  in  appendice  adnotare,  Summum  Pontifi- 
cem  Leonem  XIIl  omnibus  Christifidelibus  vere  poenitentibus  et 
confessis  ac  sacra  Communione  refectis,  qui  quamlibet  ex  ec- 
clesiis  vel  quodlibet  ex  publicis  oratoriis  Ordinis  Carmelitidis 
tum  Calceatorum,  tum  Exqalceatorum  die  16  Julii  cujusque  anni, 
qua  festivitas  Deiparae  Virginis  de  Monte  Carmelo  celebralur,  a 
primis  Vesperis  usque  ad  occasum  solis  diei  hujusmodi  devote  vi- 
sitaverint,  ibique  pro  christianorum  principum  concordia,  haere- 
sum  exlirpatione,  peccatorum  conversione,  ac  S.  Matris  Ecclesiae 
exaliatione  pias  ad  Deum  preces  effuderint,  in  perpetuum  conces- 
sisse  indulgentiam  plenariam,  toties  acquirendam,  quoties  supra- 
dicta  egerint  (Breve  16  Maji  1892,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  XXIV, 
pag.  741). 

1936.  Praedicla  indulgentia  toties  quoties  acquiri  potest  a  fide- 
libus  in  Dominica  quae  diem  16  Julii  immediate  sequitur,  quando 
festum  in  hanc  Dominicam  transferatur.  Sed  advertendum,  eam 
concessam  esse  ecclesiis  Ordinis  Carmelitici,  etiam  Monialium  dum- 
taxat,  non  autem  ecclesiis  Tertii  Ordinis  et  Confraternitatum  ejus- 
dem  Ordinis  (Decr.  21  Aug.  1892;  Nouv.  Rev.  Theol.  iom.  WVl 
pag.  150;  //  Monitore  EcclesiasticOy  vol.  VIII,  part.  II,  pag.  202 
ponit  datam  die  28  Aug.). 


950  PARS  III.   DE  INDULGENTIIS  COETIBUS   CONCESSIS. 

10.  CONFRATERNITAS  SCAPULARIS  B.  M.  VIRGINIS 
SEPTEM  DOLORUM. 

1937.  Saeculo  tertio  decimo  seplem  e  Florentina  nobilitate 
Viri  (1),  quos  nuper  Summus  Pontifex.  Leo  XIII  Sanctorum  catalogo 
adscripsit,  OrcHnem  Sey^vorum  B.  Mariae  Virginis,  ipsa  Virgine 
hortante,  fundarunt.  Cum  enim  anno  trigesimo  tertio  ejus  saeculi, 
die  Assumptionis,  in  quodam  piorum  hominum  conventu,  Laudan- 
tium  nuncupato,  ferventius  orarent,  ab  eadem  Deipara  singuhs 
apparente  sunt  admoniti,  ut  sanctius  perfectiusque  vitae  genus 
amplecterentur.  Re  cum  Kpiscopo  Florentino  collata,  hi  septem 
Viri,  generis  nobihtate  divitiisque  posthabitis,  sub  vihssimis  detri- 
tisque  vestibus  cihcio  induti,  octava  die  Septembris  in  ruralem 
quamdam  aediculam  secessere,  ut  ea  die  primordia  vitae  sanctioris 
auspicarentur,  qua  ipsa  Dei  (ienitrix,  mortalibus  orta,  sanctissimam 
vitam  inceperat. 

Deinceps  vero  sancti  Viri,  vitandi  popuh  occursus  ac  sohtu- 
dinis  amore  ducti,  in  Senarii  montis  recessu  convenere,  ubi  coe- 
leste  quoddam  vitae  genus  aggressi  sunt,  Christi  passionem  ac 
ejusdem  Genitricis  dolores  assidue  meditantes.  Quod  cum  ohm 
sacra  Parasceves  die  impensius  exequ^rentur,  ipsa  U.  Virgo  iUis 
iterato  apparens,  nigram  vestem,  quam  induere  deberent,  cum 
scapulari  ejusdem  coloris,  ostendit,  sibique  acceptissimum  fore  si- 
gnificavit,  ut  novum  in  Ecclesia  regularem  Ordinem  excitarent, 
qui  jugem  recoleret  ac  promoveret  ynemoriam  Dolorum,  quos 
ipsa  pertulit  sub  cruce  Domini.  Sancti  Viri  desiderium  Virginis 
prompte  adimplentes,  Ordinem  regularem  sub  appellatione  Ser- 
vorum  B.  Mariae  Virginis  instituerunt :  qui  postea  ab  Innocen- 
tio  IV  Pontifice  Maximo  approbatus  fuit  (Ex  lectionibus  Brev.  Rom.). 

1938.  Novo  regulari  Ordine  excitato,  sancti  Fundatores  iis 
hdehbus,  qui  in  saeculo  manentes,  Virginis  servi  speciah  modo 
esse  cupiebant,  ejusque  Dolores  recolere  volebant,  parvum  sca- 
pulare  ejusdem  materiae,  formae  et  coloris,  ac  eorumdem  Funda- 
torum  habitus,  tradere  coeperunt,  et  sic  initium  habuit  Scapulare 


(I)  lli  fuerunl  Bonfilius  Monaldius,  Bonajuncla  Manettus,  Manettus  Antellensis, 
Amideus  de  Amideis,  Uguccio  Uguccionum,  Sosteneus  de  Sosteneis,  et  Alexius 
Falconerius. 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIBUS    IN    SPECIE.  951 

nigrum  B.  M.  Virginis  septem  Doloram  ejnsque  Confraleri)ilas. 
Et  ut  facilius  devotio  in  beatam  Virginem  propagaretur  in  popn- 
lum,  coronam  etiam  instituerunt,  quae  omnibus  nota  est  sub  no- 
mine  coronae  septem  Dolorum. 

1939.  Ex  eo  quod  praefata  Confraternitas  ab  ipsis  sanctis  Fun- 
datoribus  exordium  habuerit,  factum  est  nt  ejus  canonica  erectio 
ac  communicatio  privilegiornm  et  indulgentiarum,  Apostolicae  Se- 
dis  gratia,  P.  Generab  Servitarum  reservata  fuerit,  ad  quem  pro- 
Inde  est  recurrendum.  Ad  eumdem  pariter  spectat  benedicere  et 
imponere  fideHbus  respectivum  scapulare,  quod  confectum  esse  de- 
bel  ex  lana  nigri  coloris. 

1940.  Pro  locis,  in  quibus  non  adsunt  Fratres  Ordinis  Servo- 
rum,  vel  erecia  non  est  Confraternilas  septem  Dolorum  SS.  Vir- 
ginis,  Prior  Generalis  iaudati  Ordinis  potestatem  concedit  Sacerdo- 
tibus  postulantibus,  benedicendi  parvum  habitum  ejusdem  moestis- 
simae  Matris,  eumque  imponendi  ChristifideHbus  cum  omnibus 
indulgentiis  et  gratiis  spirituahbus,  quibus  confratres  praefatae 
Sodahtatis  gaudent.  Item  eisdem  Sacerdotibus  facullatem  etiam 
communicat  benedicendi  coronas  septem  Doiorum  (Ex  libel.  Facid- 
tates  el  Benedictiones  Confraternit.   VII  Dolor.  Romae  edito  1889). 

Cum  memorata  corona  septem  Dolorum  pluribus  dilata  sit 
indulgentiis,  quae  ab  omnibus  fidelibus  eam  recitantibus  acquiri 
possunt,  consequitur  eam  etiam  separatim  benedici  posse  cum  ap- 
plicalione  indulgentiarum. 

1941.  Hic  meminisse  praestat,  Episcopos  minime  erigere  posse 
Confraternitates  scptem  Dolorum,  prout  nec  etiam  Confraternitates 
SS.  Rosarii,  Scapularis  SS.  Trinitatis  et  de  Monte  Carmelo,  nisi  requi- 
sitis  antea  et  obtentis  a  laudatorum  Ordinum  Superioribus  litteris 
facuUativis  pro  earumdem  erectione  (vid.  n.  1083),  et  hoc  etiamsi 
obtinuerint  a  S.  Sede  facultates  extraordinarias.  Si  enim  in  Litteris 
Apostolicis  nulla  fiat  expressa  derogatio  privilegiorum  praefatis 
Ordinibus  quoad  erectionem  suarum  Sodalitatum  concessorum, 
inter  illas  facultates  extraordinarias  numquam  comprehenditur  fa- 
cultas  erigendi  Confraternitates  praefatorum  Ordinum  religiosorum 
(Cf.  Decr.  16  Julii  1887). 

1942.  In  erectione  Confralernitatis  designari  debet  capella  vel 
altare  B.  Mariae  Virginis  septem  Dolorum,  in  quo  confratres  exer- 
citia  pietatis  et  devotionis,  quae  sunt  propria  Sodalitatis,  peragere 
possint  (Cf.  Decr.  24  Julii  \7l\C).  N.  208). 


95:2  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

1943.  Quotl  altinet  ad  fidelium  receplionem,  ad  necessilatem 
inscribendi  nomina  in  Albo  Confraternitatis,  ad  obligationem  trans- 
mittendi  hujusmodi  nomina  ad  proximiorem  Conventum  vel  Con- 
fraternilatem  B.  IVI.  Virginis  septem  Dolorum,  nec  non  ad  raodum 
deferendi  scapulare,  abunde  constat  ex  iis,  quae  de  Confraterni- 
tatibus  et  Scapularibus  in  genere  dicta  sunt. 

Legitima  irapositio  scapularis  B.  M.  V.  septem  Dolorum  ne- 
cessario  inducil,  ut  alibi  explicaviraus,  ingressum  in  Confrater- 
nitatem. 

1944.  Ut  sodalis  lucrari  possit  indulgentias,  omnino  requiri- 
tur,  ul  continuo  sacrum  scapulare  praescripto  modo  deferat.  De- 
perdito  vel  di^trito  scapulari,  aliud,  licet  non  benedictum,  substi- 
tuere  debet,  etiam  a  semetipso.  Nara  primum  tantum  scapulare 
benedici  et  imponi  debet  a  Sacerdote  rite  deputato. 

1945.  Formula  benediclionis  et  impositionis  praedicti  scapu- 
laris  reperitur  in  secunda  Appendice  Ritualis  Romani,  et  in  bbello, 
cui  litulus :  FacuUates  et  Benediciiones  Confraternitatis  septeni 
Dolorum  etc,  ubi  etiam  invenitur  formula  pro  impertienda  soda- 
libus  moribundis  Absolutionem  generalem  in  articulo  raortis. 

1946.  SuinraariuiB  Indulgentiarum  confratribus  et  consorori- 
bus  Societatis  septem  Dolorum  B.  M.  Virginis  concessarura  habetur 
penes  Rescripta  authentica,  pag.  647.  —  Ex  concessionibus  prae- 
fatis  sodahbus  factis,  duas  coraraeraoramus. 

1.  In  locis,  ubi  nulla  adest  ecclesia  neque  Ordinis,  neque  Con- 
fralernitatis  septem  Dolorum,  fideles  qui  sunt  adscripti  eidem  Con- 
fralernitati,  acquirere  possunt  omnes  indulgentias  adnexas  dicta- 
rum  ecclesiarura  visitationi,  visitando  ecclesiam  parochialem  (Decr. 
27  Apr.  1887  ad  VIII  et  in  fine ;  Acta  S.  Sed.  vol.  XIX,  pag.  557). 

±  Indulgentia  plenaria  ad  instar  Portiunculae,  defunctis 
quoque  applicabilis,  a  Sumrao  Ponlifice  Leone  XIII  concessa  omni- 
biis  Chrlsliftdelibus  vere  poenitentibus,  confessis,  ac  sacra  Comrau- 
nione  refectis,  toties  lucranda,  quoties  in  Dominica  tertia  Septem- 
bris  (quo  die  celebratur  festura  septera  Dolorura  B.  M.  V.)  ec- 
clesiam  Ordinis  Servorum  B.  M.  V.,  vel  Tertii  Ordinis  Servitarum, 
vel  aliam  ecclesiam,  ubi  erecta  sit  Confraternitas  septem  Dolo- 
rum,  devote  visitaverint,  ibique  juxta  raentera  Sanctitatis  Suae 
pias  ad  Deum  preces  per  aliquod  temporis  spatium  pie  effuderint 
(Decr.  27  Jan.  1888:  Nouv.  Rev.   Theol.  tora.  XXI,  pag.  478). 


CAP.    V.    DE   GONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  953 

11.  CONFRATERNITAS  SCAPULARIS  B.  MARIAE  VIRGINIS 
DE  MERCEDE  REDEMPTIONIS  CAPTIVORUM(l). 

1947.  Quo  tempore  major  Hispaniarum  pars  diro  Saracenorum 
jugo  opprimebatur,  innumerique  fideles  sub  immani  servitute,  ma- 
ximo  cum  periculo  cbristianae  fidei  abjurandae,  amittendaeque 
salutis  aeternae,  infeliciter  detinebantur,  bealissima  coelorum  Re- 
gina,  tot  tantisque  occurrens  malis,  nimiam  charitatem  suam  in 
iis  redimendis  ostendit.  Nam  nocte  inter  primam  et  secundam 
diem  mensis  Augusli  anni  1218  apparuit  S.  Petro  Nolasco,  S.  Ray- 
mundo  de  Pennafort  ac  Jacobo  I  Aragoniae  regi,  qui  in  civitate 
Barcinonensi  morabantur,  reveians  eis,  acceptissimum  sibi  ac  uni- 
genito  suo  Filio  fore,  si  suum  in  honorem  institueretur  Ordo  Re- 
hgiosorum,  quibus  cura  incumberet  captivos  e  Turcarum  tyran- 
nide  hberandi.  Hoc  favore  accepto,  sancti  viri,  collatis  inter  se 
consihis,  el  consentientibus  animis,  die  10  praedicti  mensis  et  anni 
magna  solemnitate  in  cathedrah  Barcinonensi  in  honorem  ejusdem 
Virginis  Matris  Ordinem  instituere  aggressi  sunt,  sub  invocatione 
Sanctae  Mariae  de  Mercede  Redemptionis  captivorum.  Sodales 
hujus  sancti  Instituti  tribus  consuetis  votis  quartum  addunt,  ma- 
nendi  in  pignus  sub  Paganorum  potestale,  si  pro  Christianorum 
hberatione  opus  fuerit.  Ratione  hujus  quarti  voti,  praeter  habitum, 
regulam  et  aha  adjuncta,  quae  propria  sunt  Mercedariorum,  isti 
omnino  distinguuntur  a  Trinitariis,  quorum  Ordo  institutus  quo- 
que  fuit  pro  redemptione  captivorum :  ideo  scopus  utriusque 
Ordinis  idem  est. 

Ordo  B.  M.  V.  de  Mercede  approbatus  fuit  ab  Honorio  HI  et 
dein  confirmatus  a  Gregorio  IX  die  17  Januarii  123o.  Praefatus 
Jacobus  Aragoniae  rex  sodahbus  novae  Rehgionis  arma  sua  regia 
in  pectore  deferre  concessit. 

1948.  Diu  non  stetit,  quin  etiam  Christifideles  petierint  esse 
participes  hujus  sanctae  institutionis  nec  non  favorum  spirituahum, 


(I)  Vid.  Breviar.  Hom.  in  Lect.  li.  M.  V.  do  Mercedc  et  S.  Petri  Nolasco  ; 
L'  Efjoismo  vinlo,  ossia  Breve  .Narrazione  della  Vita  di  S.  Pietro  Nolasco,  Roma 
1869,  Tip.  di  Propng.  ;  Dirntn  Xovena...  della  SS.  V.  dcllji  Merccdc,  Koma  l8o2, 
Tip.  Salviucci ;  libellum  cnntinentem  lienedictiones  peculiares  Ord.  B.  M.  V.  de 
iMercede;  scd  vid.  praesertim  Mindcrer,  part.  1,  append.  3%  pag.  442  ct  sqq., 
ubi  rcferuntur  Brcvia  Apostolica. 


9o't  PARS   III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

quihus  Ordo  cumulatus  fuit  ab  Apostolica  Sede.  Ilinc  exorlae  sunt 
Confraternitales  ejusdem  tituli,  quarum  prima  erecla  fuit  Barci- 
none  die  7  Januarii  124G,  et  aliae  deinceps  institutae  sunl  per 
orbem  catholicura.  Jus  eas  erigendi  ex  privilegio  spectat  ad  Rmum 
Magislrum  Generalem  praelaudati  Ordinis,  qui  residet  Romae  ad 
S.  Adrianum  penes  Forum  Romanum. 

Scapulare  hujus  Confraternitatis  duobus  partibus,  prout  cetera 
scapularia,  constat,  quae  non  secus  ac  habitus  Religiosorum  debent 
esse  coloris  alhi,  inter  se  funiculis  pariler  albis  conjunctis.  Hisce 
partibus  superponitur  imago  B.  Mariae  Virginis  de  Misericordia 
seu  de  Mercede,  vel  stemma  Ordinis. 

1949.  Ml  Christifideles  fiant  sodales  hujus  Confraternitatis  et 
consequi  possint  permulta  bona  spiritualia  et  indulgentias,  quibus 
eadem  ditata  existit,  requiritur: 

1.  Ut  S.  Scapulare  a  Sacerdote  deputato  cum  praescriptis  cae- 
remoniis  recipiant. 

±  Ut  illud  semper  super  humeros  portent  (supra  an  subtus 
vestes  non  refert),  et  ubi  fuerit  attritum,  aliud  sive  benedictum 
sive  non,  absque  alia  nova  caeremonia  assumendum  est. 

3.  Ut  nomen  confratris  Confraternitatis  Albo  sit  insertum. 

1950.  Si  quis  Sacerdos  habere  cupiat  facultem  benedicendi  et 
tradendi  fidelibus  dictum  scapulare,  recurrat  ad  Rmum  Magistrum 
Generalem  ut  supra. 

«  Summariiim  hululgentiarum  et  graliarum  Confraternitati- 
bus  Ordinis  B.  M.  V.  de  Mercede  canonice  erectis  a  S.  Sede  in 
perpetuum  concessarum  »  reperitur  penes  Rescr.  auth.  pag.  483, 
vel  in  parvo  libello  qui  dispensatur  a  P.  Magistro  Generali. 

12.  ARCHICONFRATERNITAS  CONFALONIS(I). 

1951.  Instiluta  fuit,  habila  visione  a  beatissima  Virgine  Maria, 
a  Seraphico  Doctore  S.  Bonaventura  tunc -Inquisitore  generali  in 
Urbe  et  Cardinali  S.  Romanae  Ecclesiae.  Quoad  erectionis  tempus 


(I)  De  Archiconfraternitnte  Confalonis  consule  apud  libr.  De  Chordigeris 
circi  (inem  Conslituliones  Gregorii  Xlil  Pastoris  aeterni  dici  12  Octobr.  1576, 
et  Redemptoris  nosiri  20  Febr.  !o8o;  Urbani  \\\\,  .]Jediatoris  Dei  2^  ^hii  1633; 
vid.  eiiam  Aloysium  Uuggeri,  L' ArcAconfraternita  del  Gonfalone ;  Moroni,  Dizio- 
nario  di  erudizione,  verb.  Arciconfraternita ;  Carolum  Aloysium  Moricliini,  De- 
gli  Isiiluti  di  pahblica  carita...  in  Roma,  vol.  I.  cap.  XXIII. 


CAP.   V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  955 

licet  noii  desint  scriplores,  qni  Confalonis  Confraternitalein  ere- 
ctam  putent  anno  i^GO  vel  1:267  aut  eliam  1^70,  communior  ta- 
men  veriorque  sententia  affirmat,  eam  anno  l^^G^  institutam  esse. 
Ita  etiam  habetur  in  Bulla  Pastoris  aeterni  Gregorii  Xlll  de  die 
1^2  Octobris  lo76. 

1952.  Prius  vocabatur  Societas  Regulae  Recommendalorum 
bealae  Mariae  Virginis,  deinde  a  Confalone  seu  Gonfalone  nun- 
cupata  ob  vexillum  ejusdem  beatae  Virginis  imagine  decoratum. 
Haec  est  prima  veri  nominis  Confraternitas  in  Urbe  erecta.  San- 
ctus  Bonaventura,  ait  Bosius  apud  [{ug^er'\^pri7nns  instiluit  Con- 
fraternitates...  Initium  vero  Romae  factum  in  Sodalitale  sive  Ar- 
chiconfraternitate  Gonfalonis  circiter  annum  prope  millesimum  du- 
centesimum  septuagesimum.  Hujus  exemplo  innumerae  in  orbe 
christiano  formatae  (sunt)  Sodalitales.  Eadem  scribit  Ciaconius,  ut 
vidimus  in  Tractatu  de  Confraternitatibus  in  genere,  eadem  Odo- 
ricus  Rainaldi,  qui  addit:  Dicebatur  Confraternitas  Commendato- 
rum  Virgini,  in  cujus  collegii  insignibus  Deiparae  pallio  suo  so- 
dales  tegentis  efBgies  expressa  erat;  ac  Societas  Gonfalonis  nun- 
cupata  ob  vexillum  hujusmodi  imagine  insignilum,  quod  rehgioso 
agmini  solemni  pompa  incedenti  praeferri  solerel.  Atque  hujus- 
modi  exemplo  condita  alia  pia  Sodalitia,  et  a  Summis  Pontifici- 
bus  accendendae  pielatis  ergo  approbata  et  propagata  fuerunt 
(Apud  Rnggeri,  pag.  26  in  nota;  vide  etiam  Bassi,  Tract.  de  Sc- 
daliliis,  Romae  1725,  pag.  3,  n.  8). 

1953.  Initio  duodecim  tanlummodo  viris  nobilibus  praedicta 
Confralernitas  componebalur,  tot  nempe,  quot  in  visione  ostensi 
fuerunt  sancto  Bonaventurae  a  beata  Virgine  Maria,  a  qua  etiam 
mandatum  acceperat  scribendi  leges  et  statuta.  Ob  altissimam  ae- 
stimationem,  quam  apud  omnes  sibi  conciliaverat  S.  Bonaventura, 
hujusmodi  Societas  statim  approbata  fuit  a  Vicario  Summi  Ponti- 
ficis,  et  anno  1267  vel,  ut  aliis  placet,  1265,  Clemens  IV  Viterbii 
commorans  per  speciale  Breve  eamdem  Confraiernitatem  sua  au- 
ctoritate  approbavit  et  confirmavit. 

1954.  Sodales  Gonfalonis  saccum  album  induunt,  et  in  sca- 
pula  dextera  crucem  bicolorem,  albo  et  rubro  colore  in  caeru- 
leo  campo  distinctam,  deferunt.  Pro  dictis  confratribus  Seraphicus 
Doctor,  loco  Horarum  canonicarum,  coronam  etiam  composuit,  quae 
constat  vigintiquinque  Pater,  Ave  et  Gloria,  et  in  fine  aliis  septem 
Pater,  Ave  et  Requiem,  et  ejus  responsorio. 


956  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1955.  A(J  exemplam  praedictae  Confraternitatis  aliae  similes 
niimero  septem  exortae  sunt  in  ipsa  Urbe  Roma,  quae  postea 
unanimi  consensu  unitae  sunt,  unum  corpus  efficientes,  sub  ti- 
tulo  ConfralernUatis  Confalonis,  in  Archiconfraternitatem  deinde 
erectae. 

1956.  Pluribus  operibus  piis  istiusmodi  Archiconfraternitas 
primitus  incumbebat,  ut  ex.  gr.  recitationi  coronae  Bonaventurianae 
et  deinceps  etiam  Oificii  parvi  B.  M.  V,  singuhs  diebus  festis; 
pacem  et  concordiam  inter  cives  procurabant;  pauperibus  eleemo- 
synis  succurrebant;  pueUas  quohbet  anno  dotabant;  hospitahbus 
adsistentiam  praebebant;  accurato  Missarum  adimplemento  inten- 
debant  etc.  initio  tamen  praecipuus  laudatae  Archiconfraternitatis 
scopus  erat  vacare  fldelium  redemptioni  e  Saracenorum  capti- 
vitate. 

1957.  Archiconfraternilas  Confalonis  de  rehgione  et  christiana 
charitate  tam  benemerita,  multiphcibus  privilegiis  ac  indulgentiis 
fuit  a  Summis  Pontificibus  ditata.  A  quibusdam  vero  Ordinibus 
regularibus,  ut  a  Minoribus,  a  Praedicatoribus,  ab  Augustinianis,  a 
Carmehlis  et  a  Camaldulensibus  ad  participationem  omnium  bono- 
rum  spirituahum,  quae  in  respeclivis  Ordinibus  fiunt,  fuit  admissa 
(Vid.  Ruggeri,  pag.  43;  hbr.  De  Chordigeris  circa  finem). 

1958.  Praedicta  Archiconfraternitas  sedem  habet  in  ecclesia 
S.  Luciae  a  Confalone  nuncupata,  in  Via  Monsen^ato  sita.  Verum 
congregationes  ac  officia  celebrat  in  pulchro  oratorio  pariler  a 
Confalone  dicto,  quod  non  muUo  distat  ab  ipsa  S.  Luciae  ecclesia. 

1959.  Unio,  quam  supra  innuimus,  plurium  Sodalitatum  in 
unum  corpus,  secum  tuht  unionem  singulorum  patrimoniorum  et 
possessionem  ecclesiarum  vel  capeUarum,  in  quibus  respectivi  con- 
fratres  divina  officia  celebrare  consueveranL  Istiusmodi  jura  et 
proprietates  insimul  cumulatae  ad  maximum  potentiae  et  splendo- 
ris  gradum  Archiconfraternitatem  Gonfalonis  extulerunL 

1960.  Novem  numerabantur  ecclesiae  vel  capeUae,  quas  Lau- 
data  Archiconfraternitas  possidebaL  quarum  ahquas  adhuc  proprias 
habet,  et  sunt  sequentes:  1°  Ecclesia  S.  Alberti  prope  Basiiicam 
S.  Mariae  Majoris  sita,  modo  destructa,  in  qua  Sodahtas  Recom- 
mendatorum  a  S.  Bonaventura  instituta  initium  sumpsit;  2°  Ec- 
clesia  fiuadraginta  Martyrum  in  Transtyberim;  3°  SS.  Annun- 
tiationis  extra  portam  Capenam;  4"^  Ecclesia  S.  Mariae  Magda- 
lenae;  o"  SS.  Apostolorum  PettH  et  Pauli  (or^ionum  Gonhloms); 


CAP.    V.   DE  CONFnATKRNITAlinUS   IN  SPEClK.  957 

G''  CapcUa  Recommendatoriun  iii  Basilica  S.  Mariao  Majoris ; 
7°  Capella  S.  Helenae  in  ecclesia  de  Aracoeli;  8°  Capella  Pie- 
latis  apiul  aniplnlhealrum  Fiavium,  vulgo  Colosseo;  9*'  Ecclesia 
S.  Luciae  a  Confalone  nuncupata;  quibus  jure  adililur  alia  ca- 
pella  in  ecclesia  S.  Mariae  de  Monticelli  (Vid.  Ruggeri,  pag.  79, 
et  sqq.). 

13.  CONFRATERNITAS  SS.  ROSARII  (1). 

1961.  Jus  erigendi  Confraternitates  SS.  Rosarii  pertinet  exclu- 
sive  ad  Ordinem  Praedicalorum.  Nam  Summus  Pontifex  Benedi- 
ctus  XIV  «  voluit  et  expresse  mandavit,  quod  non  aliler  Confra- 
ternitates  seu  Societates  SS.  Rosarii  Q^v^g^awixxv,  nisi  requisitis  prius 
et  obtentis,  juxta  formam  a  S.  Pio  V  in  Brevi  diei  28  Junii  15G9 
incip.  Inter  desiderabilia  praescriptam,  a  Magisiro  Generali  Or- 
dinis  Praedicatorum  pro  tempore  existente  litteris  facultativis  ». 

Quare,  «  si  inscio  P.  Generali  Ordinis  Praedicatorum,  per  Or- 
dinarium  erigatur  Confraternitas  SS.  Rosarii,  confratres  minime 
fruuntur  indulgentiis  »  (Decr.  26  Aug.  1747.  N.  165,  et  11  Apr. 
1864.  N.  405). 

1962.  Jus  hujusmodi  erigendi  Confraternitates  SS.  Rosarii  est 
ila  exclusivum  favore  laudati  Ordinis,  ut  Confraternitates  SS.  Ro- 
sarii  ereclae  ab  Episcopis  vigore  Apostolicarum  facultatum,  quae 
ab  ipsis  impetrantur  in  genere,  non  gaudent  indulgentiis,  si  ere- 
ctae  fuerint  inconsulto  Magistro  Generali  Ordinis  Praedica- 
torum.  In  illa  igitur  generali  facultate  ab  Episcopis  obtenta  eri- 
gendi  Confralernitales,  eisque  communicandi  indulgentias  Archi- 
confraternilatum  Urbis,  tamquam  si  istis  essent  aggregatae,  minime 
comprehenditur  potestas  erigendi  etiam  Confraternitates  SS.  Ro- 
sarii;  excepto  casu  quod  in  indulto  liat  expressa  mentio  dero- 
gationis  privilegii  Ordini  praefato  a  S.  Sede  concessi  (Decr. 
cit.  N.  405). 

1963.  Hoc  tamen  privilegio  non  obstante,  P.  Magistcr  Genera- 
lis  Ordinis  Praedicatorum,"  prout   etiam  ahi  Superiores  Generales 


(1)  Clf.  Acla  Sanctae  Sedis,  nec  non  Magistrorum  et  Capitulorum  Gene- 
rnliiim  snrri  Ordinis  Prnedicatorum  pro  Societato  SS.  Uosnrii...  ilnii  P.  Fr.  Jo.so- 
plii  Miirine  Lurrora  ejusdom  Ordinis  Magistri  Generalis  jiissii  cdila.  Lugduni, 
ly|)is  Xnvcrii  Jovain  ann.  1890.  Plura  cx  hoc  opcro  vol.  I.  ad  vorbum  dcsum- 
pslmiis  (juoad  ConfmtomiUitom  SS.  Hosnrii. 


0o8  1>ARS    III.    DK    INDULC.ENTIIS    COETIDUS   CONCESSIS. 

Ordinuin  regulaiiuni,  iion  polest  Confralornitates  erigere,  nisi  ac- 
cctlal  conscnsus  Orclinarii  loci,  ubi  eaedeni  sunt  instituendae. 

1964.  Si  quis  proinde  cupiat  ut  in  aliquo  loco  erigalur  Confra- 
ternitas  SS.  Rosarii,  ad  Rmuni  P.  Magistrum  Generalem  Ordinis 
Praediratorum  recurrere  debet. 

1965.  Praedictus  Magister  Ordinis  ex  speciali  concessione  Be- 
ncdicti  XIII  (Constit.  Preliosus,  20  Maji  1727)  potest  delegare  et 
bodierna  praxi  delegat  Priores  provinciales  quarumdam  provin- 
ciarum  in  remotis  regionibus,  ut  in  Tunkino,  Sinis,  America  etc. 
existentium,  quibusdam  tamen  conditionibus  servatis,  nempe: 

a)  Ut  in  diplomatibus  erectionis,  proprio  Provincialium  vel 
Vicariorum  nomine  datis  et  subscriptis,  semper  fiat  mentio  ilele- 
gationis  a  Rmo  Magistro  Ordinis  impertitae. 

b)  Ut  fideliter  quotannis  praedicti  Provinciales  vel  Vicarii 
eumdem  Magistrum  Ordinis  certiorem  reddant  de  Confraternitati- 
bus  erectis,  designando  locum,  cum  titulo  ecclesiae,  et  in  qua 
dioecesi,  et  diem  qua  fueril  singula  Confraternitas  erecta. 

c)  Ut  hac  facultate  delegata  non  utantur  extra  terminos  Pro- 
vinciae  vel  Vicariatus  eis  commissi. 

1966.  Confraternitates  SS.  Rosarii  canonice  erectae,  ipso  facto 
crectionis  participant  gratias  et  privilegia  a  S.  Sede  eisdem  con- 
cessa:  aggregatio  igitur  locum  non  habet.  Praedictae  Confraterni- 
lates  sunt  oFunes  aequales  juribus  et  gratiis,  nec  ulla  ex  eis  dici 
potest  respectu  ad  alias  Archiconfraternitas ,  ne  illa  quidem  Ro- 
mae  erecta  in  ecclesia  S.  Mariae  supra  Minervam  Ordinis  Praedi- 
catorum,  iicet  in  nonnullis  documentis,  etiam  a  S.  Sede  editis,  no- 
minetur  Archiconfraternitas  (vid.  n.  1704  sqq.). 

1967.  Sciendum  est,  Confralernitales  SS.  Rosarii  a  Rmo  P.  Ma- 
gistro  Cenerali  Ordinis  Praedicatorum  erigi  etiam  posse  in  eccle- 
siis  cujuslibet  ritus  catholici,  puta  graeci,  armeni,  praevio  tamen 
consensu  Episcopi  respectivi  ritus  orientalis  (Decr.  21  Junii  1893, 
apud  Analecta  Ecclesiast.  ann.  II,  pag.  122). 

1968.  Sanatio  partialis  erectionum,  Pius  PP.  IX,  die  11  Apri- 
lis  1864,  motu  proprio  et  de  plenitudine  poteslatis  sanavil  et 
validas  esse  declaravit  omnes  Confraternitates  SS.  Rosarii  usque- 
dum  erectas,  inconsulto  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicato- 
rum,  ab  Episcopis  virtule  Aposlolicarum  facultatum,  quae  ab  ipsis 
impetrantur  in  genere,  erigendi  nempe  Sodalitates  cujuscumque 
tiluli  ct  invocationis  (Dccr.  auth.  N.  /i05). 


CAP.    V.   DE   CONFRATERXITATIBUS   I\   SPECIE.  959 

1969.  Sanatio  generalis  in  radice  omniuni  Confralernila- 
tum  actu  existentium  in  c/uocumque  Orbis  loco  ante  diem  28 
Septembris  1893,  et  fortassis  nullae  ob  qualemcumque  defectum. 
En  petitio  et  graliae  concessio  (Analecta  Ord.  Praedicatorum,  ann.  l, 
pag.  ODO): 

Bme  Pater.  Fr.  Vincentius  Leo  Sallua  Archiepiscopus  Calce- 
donensis,  Ordinis  Praedicatorum,  ad  sacri  Pedis  osculum  provolu- 
lus,  Sanctitati  Vestrae  exponit  ut  sequitur: 

Plurimae  sunt  in  Orbe  toto  SSmi  Rosarii  Confraternitates,  de 
quibus  vehemens  enascitur  dubium,  utrum  rite  fuerint  ereclae 
(attentis  formahtatibus  canonicis  quae  erectionem  praecedere  et 
sequi  debent).  Unde,  ad  evitandum  grave  damnum  quod  immi- 
net  iis  Christifidehbus,  qui  adscripti  praedictis  Confraternitatibus 
sic  invahde  erectis  non  amphus  lucrarentur  indulgentias  a  SS.  Pon- 
lificibus  elargitas,  Orator  S.  V.  deprecatur,  ut  dignetur  generalem 
concedere  sanationem  in  favorem  omnium  praedictarum  Confra- 
ternitatum  usque  nunc  erectarum.  Et  Deus  etc. 

Ex  Audientia  SSmi  diei  28  Sept.  1893,  SSmus  D.  N.  Leo 
Papa  XIII  petitam  sanationem  benigne  concessit. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  S.  Congr.  Indulg.  Sacrisque  Reli- 
quiis  praepositae,  die  28  Sept.  1893. 

Fr.  Ignatius  Persico,  Praefectus, 
A.  Archiep.  Nicopolitan.,  Secretarius. 

1970.  NOVISSIMA  SANATIO   GENERAl.IS    IN    RADICE.    RmUS    P.    PrO- 

curator  Generalis  Ordinis  Praedicatorum  S.  Congregationi  Indul- 
gentiarum  inter  alia  sequens  postulatum  exhibuit: 

Ut  omnes  SSmi  Rosarii  Confraternitates,  quae  sive  in  propriis 
Ordinis  sive  in  aliis  Orbis  ecclesiis  erectae  inveniuntur,  irregula- 
ritate  vel  vitio  nullitatis  affectae  ob  quemcumque  loci  distantiae, 
litlerarum  testimoniahum,  diplomatum  concessionis,  sive  alterius, 
cujusque  generis,  defectum,  in  radice  sanentur,  et,  quatenus  opus 
sit,  immediate  Apostolica  auctoritate  de  novo  erigantur,  firmis  re- 
manentibus  privilegiis  a  Romanis  Pontificibus  Ordini  Praedicato- 
rum  elargitis. 

Et  Emi  Cardinales  die  5  Martii  1896  rescripserunt:  Affirma- 
tive.  Quam  resolutionem  Summus  Pontifex  Leo  XIII  die  20  Maji 
ejusdem  anni  confirmavit. 


900  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COFITIDUS   CONCESSIS. 

1971.  DiRECTOR  CoNFRATERNiTATis.  Ex  speciali  privilegio  Ma- 
gister  Generalis  Ordinis  Praedicatoram  nominat  ipse  Directorein 
Confraternitatis  SS.  Rosarii,  et  in  praxi  Directoris  officium  conce- 
dit  Rectori  ecclesiae  in  qua  erigitur  Confraternitas.  Et  quia  con- 
tingere  facile  potest  ut  Rector  ecclesiae  impediatur,  quominus  Di- 
rectoris  munia  per  se  exercere  possit,  ideo  ad  majorem  Directo- 
rum  commoditalem  Magister  Generalis  Ordinis  in  litteris  patenti- 
bus  erectionis  Directorem  Confraternitatis  deputare  solet  Rectorem 
ecclesiae  ejusque  vices  gerentem. 

1972.  Quis  autem  intelligi  debeat  per  vices  gerentem,  Rmus 
P.  Larroca  explicavit  in  declaralione  1  Januarii  1890,  dicens: 

Ne  autem  super  hoc  vertatur  dubium,  declaramus  quod  vox 
vices  gerens  intelligi  debet  non  solum  de  quolibet  vicario  a  Re- 
ctore  ecclesiae  delegato,  Rectore  praesente  vei  absente,  sed  etiam 
de  Sacerdote  vel  Sacerdotibus  quibuslibet,  qui  auctoritate  Ordina- 
rii,  Rectoris  aegroti,  mortui,  amoti  vel  absentis  ofGcio  funguntur 
in  paroeciae  seu  ecclesiae  administratione.  Et  hanc  declarationem 
seu  delegandi  facuUatem  extendimus  ad  Directores  omnium  Con- 
fraternitatum,  sive  a  Nobis,  sive  a  Nostris  praedecessoribus  ere- 
ctarum,  etiamsi  in  diplomate  erectionis  non  fuerit  facta  mentio 
vices  gerentis  (Acta  pro  Societate  SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  VI, 
et  vid.  pag.  26). 

1973.  Non  est  necessarium  ut  Director  sit  sodalis  Confrater- 
nitatis  SS.  Rosarii,  sed  sufficit  ut  a  legitima  auctoritate  designe- 
tur.  At,  cum  Director  facultatem  habeat  ahos  etseipsum  inscribendi 
in  registro  Confraternitatis,  omnino  decet  dare  suum  nomen  Con- 
fraternitati  cujus  est  Director,  nisi  in  alia  SS.  Rosarii  Confrater- 
nitate  jam  fuerit  inscriptum  (Loc.  cit.  pag.  27). 

1974.  Director  Confraternitatis  vi  sui  officii  non  habet  facul- 
latem  benedicendi  rosaria,  nisi  in  diplomate  erectionis  Directori 
pro  tempore  addita  sit,  quod  semper  fit  in  praxi,  quando  Con- 
fraternitas  a  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatorum  erigitur. 

1975.  Director  Confraternitatis  cum  habeat  facultatem  inscri- 
bendi  confratres  ac  benedicendi  coronas,  non  titulo  personali,  sed 
titulo  ofjicii,  non  potest  ea  uti,  nisi  in  loco,  ubi  existit  Confra- 
ternitas,  et  solummodo  pro  tempore,  quo  munere  Directoris  fun- 
gitur.  Si  vero  a  Magistro  Generali  vel  a  Provincialibus  Ordinis 
obtinuerit  facultatem  personalem,  tunc  ea  uti  potest  ubique  et 
in  perpetuum. 


CAP.    V.    DE  CONFRATERNITATIBUS   IN  SPECIE.  961 

1976.  FcicuUas  adscribendi  fideles  Societali  SS.  Rosarii  dalur 
non  solum  Directoribus  Confralernilalum,  sed  eliam  aliis  Sacer- 
dotibus  sive  saecularibus  sive  regularibus,  hac  tamen  lege,  ut 
adscriptorum  nomina  mittantur  ad  aliquem  Conventum  Ordinis 
Praedicatorum,  vel  ad  aliquam  ecclesiam,  ubi  canonice  erecta 
reperitur  Confraternilas,  in  regislro  Confraternitatis  fideliter  tran- 
scribenda. 

1977.  Ad  solum  Magistrum  Generalem  spectat  deputare  Sa- 
cerdoles  ad  recipiendos  fideles  in  Confraternitalem  SS.  Rosarii. 
Qnocirca  Sacerdoles  praedictam  facultatem  habere  cupientes,  eam 
petere  debent  ab  eodem  Magistro  GeneraU  Ordinis  Praedicatorum, 
sive  directe  scribendo  ad  eum  sive  postulando  a  Patribus  Provin- 
ciahbus  Ordinis  extra  Italiam,  qui  semper  apud  se  retinent  non- 
nuHas  pageUas  seu  rescripta,  a  Magistro  Generah  concessa,  quibus 
hujusmodi  facuUas  impertilur  (Cf.  loc.  cit.  pag.  31). 

1978.  Sacerdoles  legitima  facuUate  praedili  ad:cribendi  con- 
fratres  el  benedicendi  coronas,  ea  uti  possunt  ubique,  exceptis 
dumtaxat  locis,  uhi  sunt  domus  Ordinis  Praedicatoynm,  dum- 
modo  lamen  talis  exceptio  inveniatur  apposita  in  rescripto  con- 
cessionis. 

1979.  In  pagehis  quae  traduntur  Sacerdotibus,  conceditur  fa- 
cuUas  adscribendi  fideles  utriusque  sexus  ad  Socielatem  SS.  Ro- 
sarii,  coronas  seu  rosaria,  rosas  ac  candelas  benedicendi,  et  in- 
dulgenliam  plenariam,  juxta  formam  a  sa.  me.  Innocentio  PP.  XI 
praescriptam,  confratribus  in  articulo  mortis  constitutis  impertiendi 
(Vid.  ipsam  pagel.  seu  libellum). 

1980.  Ut  Christifidelis  fiat  sodalis  Confraternitalis  SS.  Rosa- 
rii  requiritur: 

1°  ut  in  Confralernitatem  rite  recipiatur  a  Sacerdote  legiti- 
mam  facuUatem  habente; 

2°  ut  ejus  nomen  inscribatur  in  registro  matriculario  alicuju? 
Confralernitatis  canonice  erectae. 

1981.  Deperdito  vel  destructo  libro  matriculario  Confraterni- 
tatis,  aut  devastata  ecclesia,  semel  ibidem  inscripti  non  desinunt 
esse  sodales,  nec  requiritur  nova  inscriptio,  quamvis  expediat  no- 
vum  registrum  conhcere. 

1982.  In  locis,  nbi  Religiosi  Ordinis  Praedicalorum,  potestate 
civili  violenler  expulsi,  vel  de  alia  causa  extra  suum  Conventum 
habitare    coguntur,  jus   praedicti   Conventus   quoad  inscriptionem 

61 


962  PARS    III.    Di:   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

conlVatriiiii  et  benediclionem  coronaruni  inlegrum  remanet,  donec 
in  eadem  civitate  seu  loco  aliqui  Fratres  praedicti  Ordinis  sub 
obedientia  sui  Superioris  regularis  localis  perdurent  (Ibid.  pag.  33). 

1983.  Confraternitas  SS.  Rosarii  a  Fratribus  Ordinis  Praedi- 
catorum  in  ipsorum  ecclesia  erecta  subsistit  et  indulgentiis  gau- 
det,  etiamsi  dicti  hYatres  discedant  ab  ipsa  ecclesia,  et  ad  hanc 
regendam  subrogentur  Presbyteri  saecuiares  (Decr.  S.  C.  I.  2G 
Aug.  1747.  N.  167). 

1984.  In  erectione  Confraternitalis  SS.  Rosarii  oporlet  vel  ca- 
pellam  vel  saltein  altare  S,S.  Rosarii  designare,  ut  sic  confralres 
lucrari  possint  multiplices  indulgentias  ipsis  concessas  sub  condi- 
tione  nt  eccksiam.  Ordinis  Praedicatorum  vel  capellam  ubi  ere- 
cla  reperitur  Fraternitas  SS.  Rosarii  visitent. 

Quando  ob  capellae  defectum  designatur  altare,  tunc  repu- 
tatur  capella  Rosarii  tota  illa  pars  ecclesiae,  in  qua  aitare  SS.  Ro- 
sarii  conspicilur. 

1985.  Quando  pro  lucranda  indulgentia  praescribitur  visitatio 
capellae  vel  altaris,  non  sufficit  visitatio  ecclesiae,  sed  visitans 
debet  esse  in  lali  ecclesiae  loco,  ut  videre  possit  capellam  vel 
altare. 

1986.  Praedicta  capellae  vel  altaris  designatio  fieri  debet  ab 
eo,  qui  a  iMagislro  Generali  Ordinis  Praedicatorum  ad  erectionem 
Confraternitalis  fuit  delegatus.  Quod  si  in  actu  erectionis  haec  de- 
signatio  omissa  fuerit,  eadem  ab  ipso  Directore  Confraternitatis 
fieri  potest.  Insuper  post  erectionis  actum,  Director  auctoritate  sua 
potest  transferre  Confraternitatem  de  una  capella  ad  aliam,  intra 
tamen  eamdem  ecclesiam,  designando  novum  altare,  cum  Confra- 
ternilas  SS.  Rosarii  a  Magistro  Generali  non  in  tali  capella,  sed  in 
tali  ecclesia  erigatur.  Item  ad  eumdem  Directorem  spectat  desi- 
gnare  altare  sive  capellam,  quando  'de  licentia  S.  Sedis  vel  Magi- 
stri  Generalis  Ordinis  Praedicatorum  Confraternitas  translata  fue- 
rit  in  aliam  ecclesiam  (Vid.  ioc.  cit.  pag.  115-116). 

1987.  Ad  lucrandas  indulgentias  Confraternitatis  SS.  Rosarii 
non  est  necessarium,  ut  in  altari  B.  M.  V.  dicato  extet  imago 
ejusdem  quindecim  mysteriis  circumdata  (Decr.  2o  Sept.  1845. 
N.  331). 

Idem  dicendum,  etsi  praefatae  Confralernitatis  institutio  a  Pa- 
tribus  Dominicanis  concessa,  inferat  necessitatem  praedictae  ima- 
ginis  (Decr.  31  Jan.  1848.  N.  349). 


CAP.   V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  963 

Juxla  laiiien  statiitam  pro  Confraternitatibus  universis  SS.  Ro- 
sarii  a  Magislro  Generali,  tamquam  supremo  earumdem  Gonfrater- 
nilatum  Moderatore  ordinatum,  exlare  deberet  in  capella  cujuslibet 
Confralernitatis  imago  repraesentans  sanctum  Dominicum,  flexis 
genibus  de  manu  Deiparae  Virginis  coronas  precatorias  accipien- 
tem.  Veruin,  ut  ex  allatis  Decretis  patet,  praedicta  imago  non  est 
necessaria  nec  pro  lucro  indulgentiarum,  nec  pro  validitate  erectio- 
nis  Confralernitatis  (Cf.  Acta...  pro  Societ.  SS.  Rosarii,  pag.  121). 

1988.  Omnes  Moniales  intra  monasterii  clausuram  degentes, 
€t  Confralernitati  SS.  Rosarii  adscriptae,  loco  ecclesiae  vel  capel- 
lae  Confraternitatis,  ecclesiam  seu  capellam  proprii  monaslerii,  pro 
indulgentiis  sive  partialibus  sive  plenariis  consequendis,  visitare 
licite  ac  valide  possunt,  dummodo  celera  pietatis  opera  injuncta 
rite  praestiterint  (Pius  IX,  Expositum  Nobis,  11  Aug.  1871;  loc. 
cit.  pag.  81). 

Eodem  privilegio  gaudent,  visitando  propriam  capellam  sive 
oratorium,  omnes  confralres  et  consorores  in  Collegiis,  Conserva- 
toriis,  Seminariis  conviventes,  nec  non  etiam  illi  qui  ad  aliquam 
catholicam  Societatem  pertinenl  (Ex  vivae  vocis  oraculo  Pii  IX  8 
Febr.  1874;  loc.  cit.). 

1989.  Processiones  Confraternitatum.  Confraternitates  SS.  Ro- 
sarii  ex  antiqua  consueludine  a  Summis  Pontificibus  saepius  iau- 
data,  jus  habent  ducendi  pr^ima  Dominica  cujuslibet  mensis,  et 
praecipuis  B.  Mariae  Virginis  festis  processionem  (Acta...  pro 
Societate  SS.  Rosarii  pag.  64). 

1990.  Sodales  interessentes  praedictis  processionibus,  si  Sa- 
cramentis  refecti  fuerint,  et  oraverint  pro  pace  inler  principes 
christianos,  pro  haereseon  eradicatione,  proque  exallatione  sanctae 
Matris  Ecclesiae,  plenariam  consequuntur  indulgentiam  (In  Sum- 
mario  Indulg.  apud  Rescr.  auth.  pag.  419). 

1991.  Quapropler  Confraternitates  SS.  Rosarii  intra  ecclesias, 
in  quibus  sunt  erectae,  libere  possunt  processiones  ducere  diebus 
praedictis,  secundum  sua  statuta  laudabilia  et  consuetudines.  Ad 
ducendas  vero  processiones  extra  praefatas  ecclesias,  vel  in  ipsis 
ecclesiis,  sed  diebus  in  quibus  fieri  non  est  solilum,  requiritur 
assensus  Episcopi,  juxta  jus  commune  pro  Confraternitalibus  (S.  C. 
Rit.  4  Mort.  1606,  et  14  Jan.  1617;  Acta  cit.  ibid.). 

Processiones  Confraternitatum  non  possunl  duci,  nisi  inlra 
clauslra  ecclesiae.  In  ecclesiis,  quibus  dcsunt  claustra,  duci  debent 


904  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

inlra  ainbilum,  hoc  est  prope  muros  ecclesiae,  sive  exeundo  a 
janua  ecclesiae  et  intrando  per  aliam,  sive  per  eamdem  et  semper 
prope  muros  ecclesiae  (Acla  cilata  ibid.). 

1992.  Processiones  SS.  Kosarii  primae  Dominicae  cujuslibet 
mensis  non  possunt  ab  Episcopo  transferri  ad  aliam  Dominicam 
sine  speciali  S.  Sedis  dispensatione  (S.  C.  Indulg.  26  Aug.  1747, 
apud  Rescr.  aut/i.  N.  151;  et  16  Mart.  1842,  apud  Acta...  pro 
Societ.  SS.  Rosarii,  vol.  II,  pag.  872). 

1993.  In  die  solemnilatis  SS.  Rosarii,  prima  Dominica  Octo- 
bris,  cum  omni  pompa  ab  omnibus  Confraternitatibus  extra  earum 
ecclesias  et  per  vicos  publicos,  quantum  fieri  potest,  processiones 
conduci  debent  (Leo  XIII,  Superiore  anno,  30  Aug.  1884). 

1994.  Moniales  intra  clausuram  viventes  ducere  possunt  pro- 
cessionem  SS.  Rosarii  per  claustra  pro  personis  intra  monasterii 
septa  degentibus  (Decr.  S.  C.  Episc.  et  Reg.  26  Aug.  1616),  eoque 
modo  indulgentias  processionibus  SS.  Rosarii  adnexas  lucrari,  ad 
mentem  concessionis  Pii  IX  pro  Monialibus,  Brevi  Exposituni  No- 
bis  11  Aug.  1871  (Vid.  loc.  cit.  pag.  66;  vol.  II,  pag.  6^2). 

1995.  CoRONA.  Omnes  confralres  et  consorores  recilare  de- 
bent  Rosarium  cum  corona  benedicta  a  Religioso  Ordinis  Praedi- 
catorum,  vel  ab  alio  Sacerdote  legilima  facultate  praedito.  Ita  ex 
peranliqua  et  generali  consuetudine  Confraternitatum  SS.  Rosarii 
hodie  vim  legis  habente  (Decr.  29  Febr.  1864.  N.  li-0\;Acta  ciL 
vol.  I.  pag.  38). 

1996.  Quamvis  consuetudo  recitandi  Rosarium  cum  corona 
benedicta  hodie  sit  in  tota  Ecclesia  recepta,  et  auctoritate  S.  Sedis 
confirmata,  ac  proinde  inter  generalia  Societatis  Rosarianae  statuta 
liabealur,  super  quibus  dispensare  ad  neminem  nisi  ad  S.  Sedem 
pertineat,  attamen  hujusmodi  benedictio  non  requiritur  ad  lu- 
crandas  indulgentias  annexas  recitationi  SS.  Rosarii  sive  pro 
confratribus,  sive  pro  Christifulelibus  Sodalitati  non  adscriptis 
(exceptis  dumtaxat  indulgentiis  concessis  a  Benedicto  PP.  XIII,  pro 
quarum  lucro  praedictus  Pontifex  posuit  hanc  conditionem  coro- 
nae  benedictae  de  more  a  Religioso  Ordinis  Praedicatorum).  — 
Unde  si  quis  recitat  Rosarium  cum  corona  praedicta  benedictione 
non  ditata,  vel  etiam  absque  ulla  corona,  lucratur  tamen  indul- 
gentias  (exceptis  indulgentiis  Benedicti  PP.  XIII),  dummodo  aliae 
condiliones  a  Summis  Pontificibus  indicatae  seneninv  (Acta...  pro 
Socictate  SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  38,  n.  77). 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  965 

1997.  Sunt  qiiidem  Auclores,  qui  hac  de  re  aliler  senliunt: 
affirmantes  scilicet  necessitalem  benedictionis  coronae  Rosarianae 
ut  quis  lucrari  possit  indulgentias  non  solum  a  Benedicto  XIII  con- 
cessas,  sed  etiam  illas  quae  ab  aliis  Summis  Ponlificibus  recita- 
tioni  Rosarii  fuerunt  adnexae.  At  hodie,  post  declarationem  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum  diei  7  Augusti  1889,  omne  dubium 
sublalum  est,  quod  quidem  valde  incongruenter  Scriptores  nimis 
nutantes  perpetuarent.  Postulalum  fuit: 

An  ad  lucrandas  indulgentias  Rosarii  B.  Mariae  Virginis 
sive  coronae  Franciscanae,  vel  parvae  coronae  Immaculatae 
Conceptionis  B.  Mariae  Virginis  (vulgo  Coroncina  della  Imma- 
colata),  vel  S.  Birgittae  elc.  necessarium  sit  habere  Rosarium 
materiale  ad  hoc  benedictum,  vel  simplex  recitatio  sufficiat? 

Auctores  hac  super  re  non  eamdem  tenent  sententiam ;  qua- 
propter  Orator  (Rmus  P.  Bernardinus  a  Portu  Romatino  Minister 
Generalis  Ordinis  Minorum)  Sanctitatis  Tuae  judicium  exquirit, 
ut  dubium  tollatur. 

S.  Congregalio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita,  re- 
lato  dubio  respondit: 

Standum  terminis  concessionum  indulgentiarum  adnexarum 
singulis  precatoriis  coronis,  de  quibus  in  proposito  dubio 
(Nouv.  Rev.   Theol.  tom.  XXVI,  pag.  261). 

Ex  hoc  responso  coUige:  Si  in  Brevi  Apostolico  praescribitur 
usus  coronae  benedictae,  haec  necessario  in  recitatione  precum 
adhibenda  est  pro  lucro  indulgentiarum;  si  vero  usus  coronae 
materialis  benedictae  non  praescribitur,  nulla  est  necessitas  eam 
adhibendi  ad  lucrandas  indulgenlias. 

1998.  Age  nunc,  loquendo  speciatim  de  indulgentiis  concessis 
cunctis  fidelibus  Rosarium  recitantibus,  Benedictus  XIII,  Constit. 
Sanctissimus,  die  13  Aprilis  1726,  elargitus  est  indulgentias  pro 
recitalione  Rosarii  sub  conditione,  quod  coronae  a  Palribus  Ordi- 
nis  Praedicalorum  fuerint  de  more  benedictae.  Pius  vero  IX  in 
Rescripto  seu  Decreto  Urbis  et  Orbis  de  die  12  Maji  1851,  prae- 
fatam  conditionem  pro  lucro  indulgentiarum  a  se  concessarum 
minime  imposuit,  imo  nullum  verbum  habet  de  usu  coronae  ma- 
terialis  benedictae  {Rescr.  auth.  N.  373). 

Ilinc  est  quod  in  Decreto  22  Januarii  1858  {Decr.  auth.  N.  384) 
preces  Oratoris  ad  hoc  limilabantur  quatenus  Summus  Pontifex 
concedere    dignaretur   «  ut   omnes  utriusque  sexus  Christifideles 


OGO  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Hosarium,  vel  tertiam  saUem  ejusdem  partem  in  communi  reci- 
tanles,  lucrentur  indulgentias  a  fel.  rec.  Benediclo  PP.  XIH  con- 
cessas,  licet  manu  non  teneant  rosarium  benediclum  etc. ».  Et 
Pius  IX  Oratoris  precibus  benigne  annuit,  addita  tamen  expressa 
conditione,  quod  fideles  omnes,  ceteris  curis  semotis  (quae  inler- 
nani  ailentionem  impediunt  ad  devotam  Rosarii  recitationem),  se 
componant  pro  oratione  facienda  una  cum  persona,  quae  tenet  co- 
ronam,  ut  Hosarii  indulgenlias  lucrari  queant.  Ubi,  ut  vides,  dis- 
pensatio  ab  usu  coronae  materialis  petebatur  dumtaxat  pro  acqui- 
sitione  indulgentiarum  a  Benedicto  XIII  concessarum,  minime 
vero  pro  bicro  aliarum  ab  ipso  Summo  Pontifice  Pio  IX  anno  1851 
concessarum,  et  hoc  ob  allalam  rationem,  quia  scilicet  hic  Pontifex 
usum  coronae  materialis  non  praescripsit. 

1999.  His  tamen  non  obstantibus,  iterum  dicimus,  coronam 
S.  Dominici  sive  quinque,  sive  decem  aut  quindecim  decadibus  con- 
stet,  l)enedici  semper  debere,  tum  quia  usus  eas  benedicendi  est  ab 
Ecclesia  approbatus,  et  quidem  cum  propria  benedictionis  formula, 
tum  ne  fideles  priventur  eximiis  indulgenliis  a  laudato  Pontifice 
Benedicto  XIII  concessis. 

2000.  Indalgentiae  concessae  a  Benedicto  XIII,  Brevi  Sanctis- 
simus,  die  13  Aprilis  1726,  omnibus  Christifidehbus  pro  recita- 
tione  coronae  Rosarianae,  indicantur  apud  Rescripta  authentica, 
Summ.  §  VII,  n.  4,  pag.  423,  sequentibus  verbis: 

«  Omnes  Christifideles  vel  integre  vel  tertiam  Rosarii  partem 
recitanles,  pro  quohbet  Pater  et  quolibet  Ave  centum  dies  indul- 
gentiae  consequentur.  Quod  si  per  annum  singulis  diebus  saltem 
tertiam  partem  recitabunt,  Confessione  ac  Communione  praemissa 
in  die  ad  libitum  eligenda,  plenariam  consequentur  indulgentiam, 
dummodo  tamen  Rosaria  a  Patribus  Ordinis  Praedicatorum 
fuerint  henedicta.  Quae  sunt  indulgentiae  ipsae  jam  coronis  S.  Bir- 
gittae  concessae,  sicut  in  Summario  earumdem,  4  Decembris  1714 
in  Bullario  Clementis  XI ». 

2001.  Qui  a  Bmo  P.  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatorum 
recepit  facultatem  benedicendi  coronas  SS.  Rosarii,  ea  uti  potest, 
et  privalim,  et  publice  in  ecclesiis,  etiamsi  coronae  deponerentur 
simul  super  aliquo  altari,  vel  si  benedictio  ex  pulpite  donaretur, 
qualibet  persona  tenenle  in  manu  suam  coronam  fActa...  pro  So- 
cielate  SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  42,  n.  94). 

2002.  RosAE.   Apud   Confiaternitates   SS.    Rosarii  usus   viget 


CAP.    V.   DE   CONFRATKnNlTATIBUS   IN   SPECIE.  967 

benedicencli  rosas,  praecipiie  in  clie  festo  solemni  SS.  Rosarii, 
prima  Doniinica  Octobris.  Ilujusmocli  rosae  debent  esse  naturales, 
non  vero  arlificiales.  Hae  possunt  vel  conservari  in  domo  lU  fu- 
gent  daemonia  et  maleficia,  vel  per  moduni  medicinae  sumi  in 
aqua,  tam  ab  bomine  quam  a  pecore,  vel  folia  plagis  exterio- 
ribus  applicari  ad  obtinendam  sanitatem  virlute  fidei  et  prote- 
ctione  Reginae  SS.  Rosarii,  ut  patet  ex  ipsa  formula  benedictionis 
pro  his  rosis  a  S.  Sede  approbata  (Loc.  cit.  pag.  4o,  n.  109). 

2003,  Candelae.  Simililer  Confraternitates  in  usu  habent  be- 
nedicere  candelas,  quae  postea  in  manu  tenentur  a  confratribus 
acccnsae  tempore  processionum  SS.  Rosarii  diebus  Dominicis  et 
festis  beatae  Mariae  et  aliis  circumstantiis,  juxta  consuetudines  lo- 
cales  approbatas.  Confratres  vero  has  candelas  benedictas  tenen- 
tes  in  agone  acquirunt  in  articulo  mortis,  contriti  et  confessi,  vel 
cum  proposito  etc.  indulgentiam  plenariam,  dummodo  ante  horam 
obitus  Rosarium  semel  saltem  recitaverint  (Summar.  Indulg.  Rescr, 
autli.  pag.  426,  XI,  3).  —  In  multis  iocis,  ingruentibus  partus 
doloribus,  pro  muliere  ejusque  prole,  coram  SS.  Sacramento  vel 
coram  altari  SS.  Rosarii,  istae  candelae  accenduntur.  Et  pariter 
fit  aliis  quibuscumque  de  causis  ad  obtinendam  graliam  specialem 
(Ibid.  n.  110). 

Soli  Sacerdotes,  habenles  a  Magistro  Generali  Ordinis  Praedi- 
catorum  facultatem  benedicendi  coronas,  etiam  possunt  benedicere 
rosas  et  candelas. 

2004.  Dubia  quoad  expositionem  imaginis  B.  M.  V.  quae 
colitur  in  Valle  Pompeiorum.  Rmus  P.  Marcolinus  Cicognani,  Pro- 
curator  Generalis  Ordinis  Praedicatorum,  exposuit  quod  plurimi 
Fratres  sui  Ordinis  ad  devotionem  promovendam  erga  beatissimam 
Deiparam  a  Rosario  per  imaginem  quae  colitur  in  Valle  Pompe- 
iorum,  hanc  iconem  exponere  coeperunt  in  ecclesiis  ipsius  Ordi- 
nis.  Cupiens  Orator  corumdem  fovere  pietatem,  verum  juxta  leges 
a  S.  Riluum  Congregatione  sancitas,  insequentia  dubia  pro  oppor- 
luna  solutione  eidem  S.  Congregationi  subjecit: 

I.  \n  liceat  in  ecclesiis,  in  quibus  canonice  sunt  ereclae  SS. 
Rosarii  Confraternitates,  antiquae  imagini  R.  M.  dc  Rosario  substi- 
tucre  imaginem  Pompeianam? 

Et  quatenus  Xegative, 

II.  An  licoat  imagini  R.  M.  V.  de  Rosario  in  eodem  allari  imaginem 
parvam  Pompeianam  supponere,  uti  vulgo  dicitur  sotto  quadro? 


968  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Et  qiiatenus  Negative, 

III.  An  liceat  in  praefalis  ecclesiis  dedicare  diclae  imagini  13. 
iM.  V.  Pompeianae  aliud  altare  ? 

Et  quatenus  Negative, 

IV.  An  liceat  saltem  in  aiiquo  loco  earumdem  ecclesiarum 
imaginem  B.  M.  V.  Pompejanam  publicae  venerationi  exponere? 

Et  qualenus  Affirmative, 

V.  An  eam  visitando  easdem  indulgentias  altari  SS.  Rosarii 
concessas  ChrisliQdeles  et  confratres  lucrari  valeant? 

Et  Sacra  eadem  Congregatio  propositis  dubiis  rescribere  rata  est: 

Negalive  in  omnibus  (Die  24  Februarii  1890,  Acta  S.  Se- 
dis,  vol.  XXII,  pag.  501). 

2005.  lu  epistoia,  quam  eadem  S.  R.  Congregatio  sub  die  20 
Maji  1890  ad  Episcopos  Italiae  direxit,  redditur  ratio  enuntiati  De- 
creti.  Dicitur  enim :  Norma  liturgica  est,  semper  ab  hac  S.  Rituum 
Congregatione  inculcata,  non  posse  in  eadem  ecclesia,  et  multo 
magis  in  eodem  altari,  pubhcae  venerationi  exponi  duas  tabulas 
vel  statuas  eumdem  Sanctum  referentes,  et,  ubi  agatur  de  sanctis- 
sima  Virgine,  Matrem  Dei  sub  eodem  titulo  repraesentantes.  Hoc 
principium,  quod  exceptionem  non  patitur,  prae  oculis  habuit  S. 
Congregatio  dum  Decreto  24  Februarii  currentis  anni  quibusdam 
dubiis  respondit  a  Procuratore  Generali  Ordinis  Praedicatorum  pro- 
positis,  circa  usum  exponendi  in  ahquibus  ecclesiis,  in  quibus  jam 
colebatur  effigies  SS.  Virginis  de  Rosario,  alteram  ejusdem  tituli, 
quae  in  ecclesia  recens  extructa  in  Valle  Pompeiorum  specialem 
cultum  obtinet... 

Deinde  S.  Congregatio  docet,  extra  omne  dubium  esse  illa 
effigie  repraesentari  Matrem  Dei  sub  titulo  semper  SS.  Rosarii, 
etiam  in  accessoriis,  si  leves  quaedam  excipianlur  varielates.  Ne- 
quit  igilur  exponi  in  ecclesiis  pubUcisque  oratoriis,  in  quibus  al- 
tera  sacra  imago  ejusdem  tituli  fidelium  veneratione  et  cultu 
gaudet. 

Quare,  etsi  post  publicationem  dicti  Decreti  pleraque  postu^ 
lala  ad  S.  Palrcm  pervenerint,  ut  sineret  in  aliqua  ecclesia,  simul 
cum  antiqua  effigie  Virginis  sanclissimae  de  Rosario,'alleram  re- 
tineri,  cui  denominatio  a  Pompeiis  adjungitur,  non  potuit  tamen 
enuntiato  derogari  principio,  quo  informantur  responsa  super  tali 
argumento  a  S.  Congregatione  edita  (Acta  S.  Sedis  loc.  cit.  pag.  739; 
Acta  Ord.  Min.  ann.  IX,  pag.  99). 


M 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  969 

2006.  Pro  confralribiis  et  consororibiis  praecipua  praxis  est 
recUatio  in  qualibet  hebdomada  integri  Rosarii,  qiiindecim  nempe 
decadum,  inleriin  recolendo  mysteria  vitae  et  passionis  D.  N.  Jesu 
Cbrisli.  Sed  notandum,  bujusmodi  recitationem  inlegri  Kosarii  in 
singubs  bebdomadis,  requiri  tantum  ad  lucrandas  indulgentias  re- 
citationi  ipsius  Rosarii  adnexas,  non  vero  ad  assequendas  illas, 
quae  pro  abis  operibus  sunt  concessae,  ex.  gr.  pro  Communione 
in  ecclesia  Confraternitatis  in  prima  Dominica  cujuslibet  mensis, 
pro  comitatu  processionis,  pro  visitatione  capellae  seu  altaris  B. 
iM.  V.  in  certis  diebus,  et  pro  ceteris  simibbus  piis  operibus.  Omis- 
sio  proinde  recitationis  integri  Rosarii  in  qualibet  bebdomada,  non 
impedit  quominus  sodalis  acquirere  possit  illas  indulgenlias,  quae 
aliis  piis  operibus  sunt  adnexae  (Decr.  25  Febr.  1877.  N.  431 
ad  3°^). 

2007.  Pro  acquisitione  indulgentiarum,  quae  favore  confra- 
trum  sunt  adnexae  recitalioni  integri  Rosarii  infra  hebdomadam, 
sufficit  ut  intra  id  tempus,  nempe  infra  hebdomadam,  quindecim 
denaria  recitentur,  ticet  in  plures  quain  tres  partes  dividantur 
(Decr.  22  Jan.  1838.  N.  385). 

Extra  hunc  casum  in  gratiam  confratrum,  nec  pro  lubito 
nec  pro  commodo  dividi  potest  Rosarium  B.  M.  V.,  ac  ideo  non 
acquiruntur  indulgentiae  generales  adnexae  recitationi  quotidianae 
unius  coronae,  si  quinque  denaria  non  recitentur  uno  tractu 
(id  est  sine  notabili  et  morali  interruptione),  sed  diversis  tempo- 
ribus,  quamvis  intra  diei  spatium  (Decr.  eod.). 

2008.  Quia  praedicti  confratres  acquirere  possunt  plures  in- 
dulgentias  in  festis  mysteriorum  SS.  Rosarii,  utile  est  hujusmodi 
festa,  quot  et  quaenam  sint,  cognoscere.  Ex  declaratione  igitur  S. 
Congregationis  sequenlia  tantum  babenda  sunt  ut  festa  mysterio- 
rum  SS.  Rosarii,  nempe :  Annuntiatio  B.  M.  V.  (1™  mysterium), 
Visitatio  (2°^),  Nativitas  D.  N.  J.  C.  (3°^),  Purificatio  B.  M.  V. 
(4'"),  Resurrectio  Domini  (11""),  ejusdem  Ascensio  (12"),  Pente- 
costes  (13°"),  Assumptio  0.  M.  V.  (14""),  festum  Omnium  San- 
ctorum  (15™),  festum  B.  M.  V.  feria  sexta  post  Dominicam  Pas- 
sionis  (10"')  (Decr.  25  Pebr.  1877.  N.  431  ad  8"^). 

2009.  Iiidulgentia  septem  annorum  et  septeni  quadragena- 
rum  sirigulis  vicibus  bicrandam  ab  iis,  qui  intersunl  processioni- 
bus  SS.  Bosarii,  quae  fiunt  in  prima  cujusque  mensis  Dominica, 
concessa  fuit  in  favorcm  omnium   /idelium,    qui    intersunt  dictis 


970  PARS   IIF.    DE   INDULGKNTIIS   COETIRUS   CONCESSIS. 

processionibus,  non  vero    soluminodo  pro  confratribus  SS.  Rosarii 
(Decr.  14  Apr.  185G.  N.  377  od   1™) 

2010.  Confralres  SS.  Rosarii,  si  Nomen  Jesu  in  fine  uniuscu- 
jusque  Avc  Maria  pronunliabunl,  qwinque  annos  et  quinquc  qua- 
(/ragenas  consequentur  (Summ.  SS.  Rosarii  §  IX,  n.  3,  pag.  4*24, 
apud  Hescr.  aulli.). 

llaec  indulgentia  5  annorum  et  5  quadrngenarum,  in  recita- 
lione  Rosarii  lucranda  a  confralribus,  qui  pronuntiant  SS.  Nomen 
Jesu  in  fine  cujusque  Ave  Maria,  est  concessa  pro  qualibet  invo- 
catione,  nempe  toties  quoties,  sed  in  rccitatione  Rosarii  dumta- 
xat  (Decr.  eod.  N.  377  ad  3°"  et  in  fine). 

2011.  Cum  inler  Christifideles  quorumdam  locorum  invalue- 
rit  consuetudo  invocandi  SS.  Nomen  Jesus  in  fine  Angelicae  Salu- 
tationis  immediate  post  Amcn,  dicendo:  Nunc  ct  in  horamortis 
nostrac.  Amen.  Jesus  ;  sequens  dubium  propositum  fuit  a  Procu- 
ratore  Generali  Ord.  Praedicatorum  : 

An  indulgentias,  de  quibus  in  Summario,  ilii  lucrentur  con- 
fratres,  qui  Nomen  Jesus  pronunliant  post  verba  Bencdictus  frit- 
ctus  ventris  tui ;  vel  qui  idem  SS.  Nomen  pronuntiant  additum 
in  fine  uniuscujusque  Ave  Maria,  dicendo  :  Nunc  et  in  hora  mor- 
tis  nostrae.  A  men.  Jesus  ? 

Resp.  Affrmative  ad  primam  partem ;  Negative  ad  secun- 
dam  (Decr.  29  Marlii  1886,  apud  Acta  S.  Sed.  vol.  IX,  pag.  510). 

2012.  Ad  notitiam  sciendum  esl,  tempore  praefatae  concessio- 
nis  non  ubique  locorum  viguisse  usum  pronuntiandi  nomen  Jesus 
in  recitatione  Salutationis  Angelicae.  Haec  precandi  formula  ver- 
bis  S.  riisabeth  claudebatur  hoc  modo :  Benedictus  fructus  ven- 
tris  tui.  Ut  pius  usus  adjungendi  nomen  Jesus  in  praedicta  prece 
propagaretur  et  universalis  fieret,  Innocentius  Vlll,  Constitutione 
Splendor  paternae  gloriae  anno  1491,  descriptas  indulgentias 
quinque  annorum  tolidemque  quadragenarum  concessil  confratri- 
bus  ct  consororibus  SS.  Rosarii,  si  in  fine  cujuslibet  Salutatio- 
nis  Angelicae  nomen  Jesus  nominaverint  (Cf.  Nouv.  Rcv.  Theol. 
tom.  XiX,  p;ig.  352  ;  vid.  eliam  Moroni,  Dizionario  di  erudizione, 
verb.  Ave  Mariaj. 

2013.  Confratres  et  consorores  Confraternitatis  SS.  Rosarii, 
ipso  faclo  suae  receplionis  in  Societalem,  participant  in  vita  pa- 
riter  el  in  morle  omnes  Missas,  praedicationes,  jejunia,  abs- 
tinentias,  vigilias,  studia,  labores,  ceteraque  bona,   opera,    quae 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  971 

per  Fralres  et  Sorores   sacri    Ordinis   Praedicatorum  Doiiiinus   in 
universo  mundo  fieri  concedit. 

Quani  quidem  bonornm  spiritualium  participalionem  elargiti  sunt 
plures  Magistri  Generales  Ordinis  praedicli,  et  nuperrime  Rmus  W  Jo- 
sephus  iMaria  Larroca  sanctae  et  recolendae  memoriae  (Cf.  Acta  S. 
Sed.  pro  Societale  SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  X,  et  pag.  107,  n.  222). 

2014.  Sacerdotes  Sodalitati  SS.  Rosarii  adscripti,  gaudent  jt;rz- 
vilegio  altaris  eo  modo,  quo  Presbyteri  Ordinis  Praedicatorum, 
qui  in  respectivis  eorum  ecclesiis  habent  privilegiatum  altare  B. 
M.   V.  (ie  Rosario  dicaium  (Decr.  7  Junii  1842.  N.  303). 

Cum  vero  privilegium  hoc  sit  tantum  locale,  minime  vero 
personale,  sequitur,  quod  ea  ecclesia  Sodalilatis  Rosarii,  ubi  hoc 
altare  non  reperitur,  privilegio  quoque  altaris  omnino  careat 
(Decr.  eod.). 

Indulgentia  autem  praedicti  altaris  privilegiati  concessa  est 
pro  omnibus  Christifidelibus,  non  vero  pro  defunctis  confralribus 
dumlaxat  (Decr.  14  Apr.  1856.  N.  377  ad  2^^). 

Eodem  privilegio  gaudet  altare  pro  quocumque  Sacerdote, 
dummodo  aliud  non  extet  in  ecclesia,  in  qua  celebrat,  altare 
privilegiatum  (Pius  IX,  Omnium  salutari,  die  3  Marlii  1857  — 
Summarium). 

2015.  Speciatim  commemoranda  hic  est  indulgentia  plenaria 
in  festo  SS.  Rosarii,  Dominica  prima  Octobris.  Nam  sodales,  «  si 
Sacramentis  susceplis,  in  memoriam  celebris  ab  armis  Christiano- 
rum  victoriae  super  Turcas  auxilio  Virginis  reportatae,  capellam 
Rosarii  a  primis  Vesperis  vigiliae  ad  sotis  occasum  ipsius  fe- 
stivitatis  devole  visitaverint,  ibique  pro  S.  Matris  Ecclesiae  trium- 
pho  et  haeresum  exlirpatione  oraverint,  quoties  id  fecerint,  toties 
plenariam  consequentur  indulgentiam  ».  Haec  autem  indulgentia 
non  solum  confratribus,  sed  etiam  omnibus  Christifidelibus  com- 
munis  est  (Rescr.  aulh.  pag.  420,  arl.  IV). 

Christifidelis  quilibet  hanc  indulgentiam  toties  quoties  lucrari 
potest  non  solum  in  ecclesiis  Ordinis  Praedicatorum,  sed  in  omni' 
bus  aliis  ecclesiis,  in  quibus  Confraternitas  canonice  erecta  est 
(S.  C.  Indulg.  5  Apr.  1809). 

2016.  Insuper  in  locis,  ubi  usus  invaluit  in  festo  SS.  Rosarii 
exponendi  simulacrum  beatissimae  Virginis  vel  supra  allare  ma- 
jus,  vel  in  alio  loco  ecclesiae  extra  capellam  Confraternitatis,  Chri- 
stifideles,  ceteris  adimpletis  conditionibus,  sive  ipsam  capellam,  sive 


972  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

sijnnlacrnm  beatae  Reginae  SS.  Rosarii  extra  dictam  capellam  pu- 
blicae  venerationi  expositam  visitent,  pariter  banc  indulgentiam 
hicrari  possunt  (Pius  IX,  Decr.  S.  C.  Indulg.  T6  Jan.  1866;  Acta 
S.  Sed.  pro  Societ.  SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  90). 

2017.  Omnes  et  singnlae  indulgentiae  sive  propriae  confra- 
Irum,  sive  communes  omnibus  Cbrislifidelibus  appbcari  possunt 
per  modum  suffragii  animabus  Purgatorii,  prout  videre  est  in 
Snmmario  Indulgentiarum  Confralernitati  SS.  Rosarii  concessarum, 
quod  prostat  penes  Rescr.  auth.  pag.  418-427. 

14.  SODALITAS  ROSARII  VIVENTIS  (1). 

2018.  Sodalilas  a  Rosario  vivente  nuncupata,  Lugduni  in  Gal- 
lia  anno  1826  a  piae  memoriae  foemina,  Maria  Paulina  Jaricot, 
originem  habuit.  Cum  enim  in  fine  elapsi  saecuh,  commota  tem- 
pestale,  res  sacrae  et  civiles  subversae  essent,  non  solum  Praedi- 
catorum  Ordo  cum  ceteris  religiosis  Familiis  in  iUo  regno  dispa- 
ruit,  sed  etiam  Societates  SS.  Rosarii  perierunt,  et  cum  illis  pius 
usus  paulatim  coUapsus  est  recitandi  coronas  B.  Virginis  iMariae. 
Ut  haec  devotio  ac  praxis  facilius  inter  fideles  revivisceret  et  pro- 
pagaretur,  laudata  pia  foemina  Jaricot  Rosarium  vivens  invexit, 
hbenti  animo  a  Summo  Pontifice  Gregorio  XVI,  Brevibus  27  Ja- 
nuarii  et  2  Februarii  1832,  approbatum  ac  indulgenliis  ditatum. 
Pius  vero  PP.  IX,  per  Breve  quod  incipit  Quod  jure  haereditario, 
de  dato  17  Augusti  1877,  munus  supremi  Moderatoris  Rosarii 
viventis  Magistro  Generali  Ordinis  Praedicatorum  demandavit ;  re- 
gimen  vero  et  curam  Sodalitatum  ipsius  Rosarii  viventis  Praesi- 
dibus  seu  Moderatoribus  Confraternitatum  a  S.  Rosario,  quae  in 
singulis  locis  institutae  sunt. 

2019.  Sodalitates  a  Rosario  vivente  ex  quindecim  personis 
seu  sociis  constiluunlur,  quorum  unusquisque  quotidie  unam  re- 
citat  decadem,  unum  Rosarii  mysterium  inlerim  contemplando.  Ne 
tamen  semper  eodem  quilibet  donetur  mysieno,  quovis  mense  per 
sortem  quindecim  mysteria  inler  omnes  socios  distribuunlur.  Quae- 
libet  sociorum  quindena  unum  Rosarium  vivens  seu  unam  Soda- 
litatem    Rosarii    viventis   constituit.    Persona   quae  uni  quindenae 


(I)  Vid.  Acia  S.  Sedis...  pro  Societate  SS.  Rosarii,  vol.  I,  pag.  162  et  sqq.; 
Opuscul.  ejusdem  tituli  pro  Sodalitate  a  Rosario  vivente,  edit.  2*.  Romae  1888. 


M 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  973 

praeest  dicitiir  Zelator  seu  Zelatrix ;  quae  pluribus  Zelaloribus 
Praesidens,  et  esse  potest  etiam  mulier  ;  qui  promovet  Zelatores 
et  Zelalrices  ac  generatim  Sodalitatibus  in  determinato  loco  prae- 
est,  Director  vocatur;  quae  omnia  melius  ex  dicendis  patebunl. 

2020.  Post  editum  Breve  supra  citatum  Pii  PP.  IX,  Rmus  P. 
Mai^ister  Fr.  Josephus  Maria  San  Vito,  primus  Moderator  Genera- 
lis  Rosarii  vivenlis,  suis  Litteris  de  die  15  Novembris  1877  ac  5 
Junii  1879  plura  sancivit,  quibus  Rmus  P.  Magister  Fr.  Josephus 
Maria  Larroca  novas  declarationes  addidit.  Quae  quidem  omnia 
statuta,  pariter  ac  Summorum  Pontificum  Gregorii  XVI  et  Pii  LX 
constitutiones  et  vivae  vocis  oracula,  in  unum  redacta  et  in  ordi- 
nem  digesta,  benignus  lector  simul  inveniet  in  libris,  quos  in  nota 
citavimus. 

2021.  Nos  hic  praecipuas  declarationes  indicabimus,  quae  qui- 
dem  vim  legislativam  habent. 

1.  Omnes  et  singuH  Directores  Rosarii  viventis,  etiam  gene- 
rales  seu  dioecesani,  existentes  die  15  Novembris  1877,  in  officio 
suo  ad  vilam  confirmati  sunt,  cum  facultate  eligendi  novos  Zela- 
tores  etiam  novis  quindenis  praeficiendos. 

2.  Similiter,  omnes  Zelatores  et  Zelatrices,  die  15  Novembris 
1877  existentes,  ad  vitam  in  officio  suo  confirmati  sunt. 

3.  Omnes  denique  sodales  a  praedictis  Zelatoribus  hucusque 
recepti,  aut  ab  iisdem  in  poslerum  recipiendi,  pro  legitime  admis- 
sis  habendi  sunt,  ita  ut  omnibus  indulgentiis  et  gratiis  Rosario  vi- 
venti  concessis  aut  concedendis  hbere  perfruantur. 

4.  Directores,  etiam  dioecesani,  ita  confirmati,  non  possunt,  ut 
antea,  in  posterum  ehgere  novos  Directores. 

5.  Novi  Directores  institui  non  possunt  nisi  a  Rmo  Ordinis 
Magistro,  vel  a  Prioribus  provinciahbus,  ex  ejus  delegatione,  quae 
jam  singuhs  in  sua  provincia  commissa  est. 

6.  Omnes  Directores  Confraternitatum  SS.  Rosarii  canonice 
ereclarum,  pro  legilimis  Directoribus  Rosarii  viventis  pleno  jure 
et  ipso  facto  habendi  sunt. 

7.  Cum  Sodaiilas  Rosarii  viventis  ad  Confraternitatis  rationem 
minime  attingat,  consuetis  Confraternitatum  legibus  minime  adstrin- 
gitur.  Ideo  plures  hujusmodi  Societates  sub  diversis  legitimis  Re- 
ctoribus  in  eodem  loco  subsistere  licite  possunt,  et  nullatenus  re- 
quirilur  ut  sodalium  nomina  in  aliquo  regcsto  inscribantur,  vel 
socii  publicis  exerciliis  addicantur.  Alia  ipsis  obligatio  non  est  (non 


974  PARS   III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

qiiidem  sub  poena  peccati)  nisi  ut  quilibet  ex  quindecim  sociis  de- 
cadem  quotidie  7'ecitet  et  mysterium  meditetur,  quod  sibi  sorte 
contigit. 

8.  Provinciales  Ordinis  Praedicatorum,  unusquisque  intra  li- 
mites  suac  provinciae,  constituere  possunt  Directores  locaies,  non 
autem  generales,  v.  gr.  pro  tota  aliqua  dioecesi.  Quod  si  forle 
aliter  fieri  videatur  necessarium,  recursus  semper  ad  Rmum  Ma- 
gistrum  Ordinis  habeatur.  Unde,  cum  Director  nunc  non  accipit 
facultatem  nisi  pro  tali  loco  determinato  et  titulo  personali,  non 
titulo  officii  pro  tempore,  si  transit  de  loco  ad  locum,  ut  ex.  gr. 
Parochus,  qui  de  una  parochia  ad  aliam  transfertur,  cessant  ipso 
facto  omnes  facultates  ei  concessae.  Et  simihter  novus  Parochus, 
si  inveniat  in  parochia  sibi  commissa  Sodahtatem  Rosarii  viventis 
jam  stabihtam,  debet,  ut  sodalium  regimen  assumat,  petere  facul- 
tatem  Directoris  localis  in  sua  nova  parochia,  etiamsi  antea  eodem 
munere  in  ahis  parochiis  functus  esset. 

9.  Quamvis  sodales  Rosarii  viventis,  ad  lucrandas  omnes  in- 
dulgentias  huic  Sodahtati  concessas,  debeant  recitare  decadem  quo- 
tidianam  cum  corona  precatoria  de  more  henedicta  per  Sacer- 
dotem  debita  facultate  praeditum,  tamen  Directores  Rosarii  vi- 
ventis  ratione  sui  officii  non  habent  hanc  facultatem  benedicendi 
rosaria,  sed  tantummodo  ad  illos  pertinet  promovere  Zelatores  et 
Zelatrices,  ac  generatim  Sodalitati  in  tah  loco  determinato  praeesse. 

10.  Ex  speciah  delegatione  Magistri  Ordinis,  possunt  Provin- 
ciales  instituere  Directores  in  locis,  in  quibus  nuha  extat  in  prae- 
senti  Ordinis  Praedicatorum  provincia,  v.  gr.  in  Helvetia,  in  Algeria. 

11.  In  locis  ubi  Confraternitas  ^SS.  Rosarii  reperitur,  Provin- 
ciales  non  constituant  ahos  Directores  Rosarii  viventis.  Si  secus 
ahquando  fieri  debeat  ex  speciah  causa,  recursus  semper  ad  Ma- 
gistrum  Generalem  Ordinis  habeatur. 

12.  Si  Gonfraternitas  SS.  Rosarii  erigatur  in  loco  ubi  sit  ah- 
quis  Director  vel  Praesidens  Rosarii  viventis  post  diem  lo  No- 
vembris  1877  nominatus,  tunc  ipso  facto  erectionis  Confraterni- 
tatis  cessant  omnes  facultates  praedicto  Directori  vel  Praesidenti 
concessae,  et  Director  Confraternitatis  pleno  jure  omnem  potesta- 
lem  habet  super  omnia,  quae  in  hoc  loco  ad  Sodahtatem  Rosarii 
viventis  pertinent. 

13.  hi  locis,  ubi  non  est  Confralernitas  SS.  Rosarii,  Provin- 
ciales  possunt  instituere  Directores  locales,  sive  ad  vitam,  sive  ad 
tot  annos,  prout  eis  in  Domino  expedire  videbitur. 


CAP.    V.    DE   CONFRATKRNITATIBUS    IN   SPECIE.  975 

14.  Quamvis  Direclores  locales  jam  ampliiis  non  possint  in- 
stiluero  alios  Direclores,  bene  tamen  possunt  instituere  unum  aut 
etiam  pliires  viros,  seu  mulieres,  qui  cum  nomine  Praesidcnlis, 
seu  Zclatoris  Pracsidentis,  aut  alio  simili,  suh  Directoris  auclo- 
rilale,  et  in  ipsius  localilate,  pluribus  praesunt  Zelatoribus.  Et  hoc 
iilem  facere  possunt  Provinciales  in  locis,  ubi  non  adest  Confra- 
leinitas  SS.  Hosarii,  si  non  reperiatur  aliquis  Sacerdos  idoneus, 
qui  possit  et  velil  partes  Directoris  suscipere. 

2022.  MODI   DIVERSI   SORTIENDI   VKL   .MUTANDI    MYSTERIA     ROSARII. 

a)  Regulariter  qnilibet  Zelator  seu  Zelatrix  cum  suis  consodalibus 
singnlis  mensibus  societatem  habeat,  seu  quindecim  socii  quolibet 
mense  congregentur,  ut  mysteria  per  sortem  distribuantur. 

b)  Si  tamen  praedicta  societas  cum  consodalibus  fieri  non 
possit,  tunc  Zelator  seu  Zelatrix  ciim  duobus  sociis  ad  sortitio- 
nem  mysteriorum  procedat,  et  ad  absentes  consodales  mysteria 
per  sorlem  designata  transmitlat.  Sic  permisit  Summus  Pontifex 
Gregorius  XVI. 

c)  Praeier  consuetum  per  viam  sortis  modum,  qui  in  muta- 
lione  mensuali  mysteriorum  adhibetur,  datur  facullas  alterum  ad- 
mittendi  modum,  juxta  quem  mysteria  per  viani  sortis  semel  as- 
signata,  deinceps  initio  cujuslibet  mensis,  secundum  naturalem 
mijsteriorum  seriem  a  singulis  Rosaristis  privatim  mutantur, 
ila  ut  unusquisque  ex  quindecim  sociis  transeat  ex  se  ad  sequens 
mysterium.  Ita  declaravit  laudalus  Pontifex  Gregorius  XVI  in  ora- 
culo  vivae  vocis,  die  7  Junii  1839. 

d)  In  mulalione  mysteriorum  per  assuelam  sortis  viam  effe- 
cla,  conceditur  ut  hujusmodi  mutatio  differatur  usque  ad  quin- 
decim  dies  post  menscm  ab  ultima  mutatione  complctum,  quando 
occurrit  aliqua  rationabilis  causa,  ex.  gr.  aliqua  festivilas.  Ita  pa- 
riter  declaravit  idem  Pontifex  in  praediclo  oraculo  vivae  vocis. 

2023.  Observationes  super  lucro    indulgentiarum.  1°   Quin- 

dena  Sodalitas,  cui  sive  per  mortem,  sive  ex  quacumque  causa, 
auferlur  unus  vel  etiam  plures  ex  quindecim  sodalibus,  non  ta- 
men  cessat  indulgentias  lucrari,  dummodo  defunctis  vel  quomo- 
dolibet  absenlibus  subrogenlur  alii  inlra  mensis  spatium  a  die,  in 
quo  Zelator  vel  Zelatrix  notitiam  habuit  eorum  mortis  seu  disces- 
sus  (Gregorius  XVI,  1  Nov.  1835). 

2''  Si  in  aliqua  quindena  numero  peifecta  unus  vel  plures  ex 
sociis,  sivc  per  negligenliam,  sive  ex  quacurnque  causa,  non  reci- 


07G  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

lent  siiani  (Jecadem,  alii  socii  lucro  indulgentiarum  privati  mi- 
nime  rcmanent,  sed  utiqne  eo  privantur  socii  suo  muneri  impa- 
res  (Idem  Pontifex,  1  Nov.  1835). 

3°  Ad  lucrandas  indulgentias  necesse  est,  nt  sodales  utanlur 
corona  precatoria  de  more  benedicta  per  aliquem  Sacerdotein  Or- 
dinis  Praedicalornm  vel  per  alium  Sacerdotem,  qui  a.  Umo  Ordi- 
nis  Magislro  Generali  facnltatem  benedicendi  Kosaria  oi^linuerit. 

4°  Ilem  necesse  est,  ut  singuli  sodales  ab  aliquo  legitimo  Ze- 
latorc  in  Sodalitatem  admittantur. 

2024.  Summarium  Indulgentiarum,  quae  Sodalitati  Rosarii 
viventis  ab  Apostoliea  Sede  concessae  sunt,  et  uti  authenticae  re- 
cognitae  a  S.  Congreg.  Indulgentiarum  sub  die  2  Februarii  1878  (1). 

A)  Pro  singulis  sodalibus.  Singuli  sodales  (2),  dummodo  ab  aliquo 
legitimo  Zelatore  seu  Zelatrice  electi  seu  admissi  fuerint,  sequentes  indul- 
gentias  lucrari  possunt: 

I.  Primo  die  festo  post  suam  admissionem  indulgentlam  plenarlam, 
defunctls  applicabltem,  dummodo  in  hoc  die  vere  poenitentes  et  confessi 
sacram  Eucharistiam  suscipiant  (Gregorius  XVI,  in  Brevi  Benedlcentes, 
27  Januarii  1832). 

II.  Pro  recitatione  decadis  quotidiana,  centum  dies  in  ferialibus  die- 
bus;  —  septem  annos  et  totldcm  quadragenas  in  diebus  Dominicis  et 
aliis  per  annum  festis  diebus,  iis  etiam  quibus  praecoptum  audiendi  Sa- 
crum  ademptum  est,  nec  non  per  Octavas  Nativitatis  Domini,  Paschatis, 
Corporis  Christi,  Pentecostes,  et  Assumptionis,  Nativitatis  et  Conceptionis 
Immaculatae  B.  Mariao  Virginis  (Ibid.) 

III.  In  festivitatibus  Nativitatis  Domini,  Circumcisionis,  Epiphaniae, 
Paschatis,  Ascensionis,  Corporis  Domini,  Pentecostes,  SS.  Trinitatis;  — 
item  pro  singulis  festis,  etiam  minoribus,  B.  M.  V. ;  —  item  in  festis 
SS.  Apostolorum  Petri  et  Pauli,  —  et  Omnium  Sanctorum,  —  nec  non. 
tertia  Dorainica  cujuslibet  mensis:  indulgentiam  ptenariam  applicabilem 
defanctis,  dummodo  quotidie  decadem  suam  sedulo  sancteque  recitaverint 
saltem  per  unum  mensem,  nisi  quis  fuerit  legitima  causa  praepeditus,  et 
contriti,  confessi,  sacram  Eucharistiam  susceperint,  atque  visitando  aliquam 
ecclesiam  pias  preces  effuderint  in  diebus  supra  notatis.  Si  justa  causa 
visitationem  ecclesiae  impediat,  Confessarius  aliud  opus  subrogare  potest 
(Ibid.). 


f 


(1)  Vid.  Acta...  pro  Sncietate  SS.  Bosarii,  vol.  I,  pag.  109. 

(2)  Id  est  omn(?s  Chrislificlclcs,  ctiam  Confratcrnitati  SS.  Rosarii  non  adscripli, 
dunimodo  pinc  Uosnrii  vivcnlis  Associationi  nomcn  dcdcrinl,  nlqiic  ab  aliquo 
lcgitimo  Zclatorc,  scu  Zclalricc  admissi  fucrint. 


CAP.    V.    DE   CONFRATKRNITATIBUS   IN   SPKCIK.  977 

IV.  Indulgontias  omiiibus  fidelibns  Rosarium  rccitaiitibus  ab  Aposto- 
lica  Sedo  usque  ad  annum  1832  concessas,  ct  idco 

1°  Ccntum  dics  pro  quolibet  Fatcr  et  quolibet  Ave,  dummodo  utantur 
corona  prccatorla  dc  more  henedlcta  per  aliquem  Sacerdotem  Ordinis  Prae- 
dicatorum  (Benedictus  XIII,  13  Apr.  1726)  vel  por  alium  Sacordotem, 
qui  a  Rmo  Ordinis  Magistro  Generali  facultatem  Rosaria  l)enedicendi  obti- 
nuerit ; 

2°  Indidgentlam  plenariam  defunctis  applicabilem,  in  die  a  singulis 
sodalibus  semel  quotannis  elig-enda,  si  contriti,  confessi,  et  sacra  Commu- 
nione  refecti,  consuetas  preces,  juxta  intentiones  Summi  Pontificis,  effude- 
rint,  dummodo  quotidianam.  decadem  per  integrum  annum  recitaverint, 
ntendo  corona  ut  supra  bencdicta  (Ibid.). 

B)  Pko  capitibus  Rosaeii  viventis.  I.  Zelator  (seu  Zolatrix),  qui 
quindenam  aliquam  moderatur,  dummodo  elcctus  sou  approbatus  fuerit  ab 
aliquo  Directore  legitimo,  indulgentiam  centum  dierum,  quoties  aliquod  sui 
muneris  punctum  impleverit  (Gi-rcgor.  XVI,  7  Junii  1839). 

II.  Praosidens,  qui  (vel  quae)  ab  aliquo  Saccrdote  Directore  legitimo 
eligi  scu  approbari  potest,  ut  sub  ejus  auctoritate  pluribus  praesit  Zela- 
toribus;  quando  undecim  saltem  Zclatorcs  modoratur,  indulgcntiam  ter- 
centum  dierum,  quotics  aliquod  sui  muneris  punctum  impleverit  (Ibid.). 

2025.  Ex  relato  Summario  satis  lirjuet,  quod  in  recitalione 
decadis  usus  coronae  benedictae  est  necessarius  pro  acquirendis 
indulgentiis  a  Benedicto  XIH  concessis,  quia  Pontifex  id  expresse 
praescribit;  non  est  autem  necessarius  pro  assequendis  illis,  quae 
elargitae  sunt  a  Gregorio  XVI,  quia  hic  Pontifex  talem  usum  non  prae- 
scribit  (Vid.  n.  1990  sqq.;  Noiiv.  Uev.  T/ieol.  tom.  XXVII,  pag.  48). 

2026.  Relale  ad  ea,  quae  sese  referunt  ad  modum  distri- 
buendi  sodalibus  singulis  mensibus  mysteria  Rosarii,  hoc  principii 
loco  habendum  est:  «  sortitionem  mysteriorum  vel  eorumdem  dis- 
tributionem  secundum  naturalem  eorumdem  ordinem,  rem  esse 
tantum  perlinentem  ad  regulas  seu  statuta  Sodalitalis,  minime  vero 
recensendam  esse  inter  conditiones  ad  hicrandas  indulgentias ; 
quippe  in  Brevi  Apostolico  quo  indulgentiae  conceduntur,  hacc  con- 
ditio  haud  apponitur,  ac  proinde  modus  distribuendi  mysteria  so- 
dalibus  illc  seligi  potest,  qui  attentis  personarum  et  locorum  cir- 
cumstantiis  opportunior  videbitur».  Ita  in  epistola  Rmi  Secretarii 
S.  C.  I.  ad  quemdam  Episcopum  transmissa  die  25  Maji  1894^ 

2027.  Ex  concessione  Rmi  P.  Magistri  Cipollelti,  Vicarii  Gene- 
rahs  Ordinis  Praedicatorum,  dic  24  Maji  1830,  omnes  sodales 
Rosarii  viventis,  eodem  modo  ac  confralres  Confraternitalis  SS.  Ro- 

62 


978  PARS    m.    Di:   INDULGKNTIIS   COKTIHUS   CONCESSIS. 

sarii,  omniiim  bonorum  spirUiialium   tolius    Ordinis   Praedica- 
iorum  participes  fiant. 

2028.  l^x  hucnsque  expositis  colligilur:  a)  Neduui  Praesi- 
dentes,  sed  etiam  Zelatores  et  Zelatrices,  qui  quindenis  praesunt, 
ab  aliquo  Direclore  eligi  vel  approbari  debere. 

bj  A  regulis  statutis  esse  prorsus  alienum  sortiri  mysteria 
per  solum  Zelalorem  seu  Zelatricem.  Ad  minus  duo  socii,  praeter 
Zelatorem  vel  Zelatricem,  praesenles  esse  debent. 

c)  Erroneum  pariter  esse  semel  pro  toto  anno  ad  sortilionem 
mysteriorum  procedere,  eademque  sociis  distribuere,  sed  servandos 
esse  modos  sub  n.  2022  adnolatos. 

d)  Non  esse  liberum  a  regulis  statutis  recedere  sine  amissione 
indulgentiarum,  vel  saltem  sine  certo  periculo  eas  non  consequendi. 

e)  Zelatoribus  et  Zelatricibus,  qnibus  propria  indulgentia  est 
concessa,  curandum  esse,  ut  regulae  praescriptae  serventur,  ne 
sibi  et  sociis  inferatur  damnum,  nempe  amissio  indulgentiarum. 

15.  CONGREGATIONES  BEATAE  MARIAE  VIRGINIS 
PRIMARIAE  ROMANAE  AGGREGATAE  (1). 

2029.  Longum  esset  historiam  texere  Congregationum  B.  Mariae 
Virginis.  Sufficiat  generatim  adnotare,  ipsas  repetere  originem  ab 
alumnis  Societatis  Jesu,  qui  jam  ab  anno  1560  vel  circiter  coepe- 
runt  in  suis  collegiis  seu  schohs  pias  juvenum  studiosorum  con- 
gregationes  constituere. 

2030.  Finis  praecipuus  Congregationum  B.  M.  V.  erat,  et  adliuc 
est,  excitare  et  promovere  in  sludiosa  juventute  specialem  devotio- 
nem  erga  Deiparam,  ut  juvenes  tantae  Malris  protectione  muniti, 
vitam  pie  christianeque  inslituerent,  et  mortem  aliquando  feliciter 
obirent.  In  hunc  effectum.  juvenes  studentes,  sub  praesidentia  Sa- 
cerdotis  e  Societate  Jesu,  piis  exercitiis,  mentali  orationi,  quotidianae 
assistentiae  Missae,  frequentiae  Sacramentorum,  aliisque  piis  operi- 
bus  vacabant. 

2031.  Miro  modo  multiphcatis,  etiam  inter  ahos  fideles,  Con- 
gregationibus  B.  M.  V.,  ad  preces  Rmi  P.  Claudii  Acquaviva,  Su- 
perioris  Generalis  Societatis  Jesu,  Summus  Pontifex  Gregorius  XIII, 


(I)  Cf.  Inslruclio  de  Concjregationibus  U.  M.  V.;  Beringcr,  lom.  II,  pag.  212; 
Moroni,  Dizionario  di  erudizione,  verb.  Coltegio  Ilomano. 


M 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  979 

Bulla  Omnipolenlis  Dei,  die  5  Decembris  1584,  easdem  appro- 
bavit,  et  Congregalionem  in  CoUegio  Romano  existenlem  sub  litulo 
Ammnliaiionis  in  Congregalionem  primariam  el  cenlralem  sub 
appellatione  Primae-Primariae  erexit.  Per  eamdem  Bullam  lau- 
datus  Ponlifex  Praeposito  Generali  Societatis  Jesu  poteslatem  contulit 
instituendi  in  aliis  Collegiis  Socielatis  Congrcgationes  similes,  easque 
Primae-Primariae  aggregandi. 

Tractu  temporis  alii  Romani  Pontifices  confirmarunt  gralias  et 
indulgentias  a  Gregorio  XHI  juvenibus  studentibus  elargitas,  easque 
exlenderunt  ad  omnes  alias  Congregationes  fidelium  in  ecclesiis  et 
domibus  Societatis  Jesu,  et  etiam  extra  eas,  institutas. 

2032.  Erectio  et  aggregatio  Congregationum  in  domibus  el 
ecclesiis  Societatis  Jesu  pertinet,  ut  dictum  est,  ad  Praepositum 
vel  Vicarium  Generalem  laudatae  Societatis.  Extra  praedicta  loca, 
erectio  canonica  fieri  potest  tum  a  Praeposito  vel  Vicario  Generali, 
tum  ab  Episcopo  dioecesano.  Ut  autem  Congregatio  ab  Episcopo 
erecta  frui  possit  indulgentiis,  omnino  requiritur  ut  a  praefato  Su- 
periore  Generali  Societatis  Jesu  obtineatur  aggregalio  Congregationi 
Primae-Primariae  Romanae  (Rescr.  17  Sept.  1887). 

2033.  Congregationes  B.  M.  V.  in  omnibus  ecclesiis,  oratoriis, 
collegiis,  seminariis,  aliisque  locis  piis  erigi  possunt  pro  scholaribus 
aliisque  Christifidelibus;  atque  in  singulis  enuntiatis  locis  non  una 
tantum,  sed  eliam  plures  pro  personarum  frequentia  vel  qualitate. 
Sodalilates  enim  B.  M.  V.  relale  ad  erectionem  et  aggregationem 
non  subsunt  praescriptionibus  BuUae  Quaecumque  Clementis  Vlll. 

2034.  Benedictus  XIV,  Constitutione  Gloriosae  Dominae, 
27  Sept.  1748,  expresse  declaravil,  omnes  Congregationes  jam  ag- 
gregatas  vel  aggregandas  Primae-Primariae,  B.  Virginem  Matrem 
habere  debere  in  Palronam,  et  afiquod  ejusdem  beatae  Virginis 
festum  vel  myslerium  ehgere  vel  retinere.  Non  est  tamen  vetilum 
ahum  litulum  secundarium  sive  Patronum  adjungere  sive  retinere. 

2035.  Singuhs  Congregationibus  praeest  Sacerdos  ab  Ordinario 
loci  rite  constitutus,  qui  in  officio  suo  exequendo  ut  plurimum  a 
magistratu  quodara  a  sodahbus  electo  adjuvalur. 

2036.  Statuta  pecuharia  Sodahtatum,  quae  per  diversas  Orbis 
partes  erigunlur,  conformanda  sunl,  quantum  temporum  loco- 
rumque  conditiones  suadebunt,  cum  slalutis  Congregalionis  Pri- 
mariae.  Cum  approbatione  tamen  Episcopi  ea  possunt  inoderari» 
si  locorum  adjuncla  id  exigant. 


980  PAnS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

2037.  Exercitia  sodalium  communia.  Sodales,  stalula  die  et 
hora,  iit  phirimiim  semel  in  hebdomada,  conveniunt,  ut  Praesidis 
adhortatione,  lectione  devolorum  hbrorum,  precibus  alque  canticis 
communibus,  piis  meditationibus,  ahisve  rehgionis  exerciliis  in  se 
devolionem  erga  B.  Virginem  promoveant.  In  eumdem  finem  quot- 
annis  semel  exercitiis  spirituahbus  per  ahquot  dies  vacent;  sae- 
pius,  in  primis  diebus  B.  Mariae  Virgini  sacris,  universi  simul  sa- 
cra  Communione  se  reficiant;  sex  dies  Dominicos  continuos  more  so- 
hto  honori  S.  Aloysii  consecrent  (Instructio  de  Congregationibus 
B.  M.  V.J. 

2038.  Opei^a  sodalibus  commendanda.  Gommendatur  sodah- 
bus,  ut  singuhs  diebus  Patronam  suam  particularibus  precibus 
salutent;  —  in  Prima-Primaria  sodales  mane  et  vespere  ter  Ave 
Maria  recitare  jubentur;  —  si  commode  possunt,  quolidie  Rosa- 
rium  B.  Virginis,  vel  ejus  Officium,  vel  aliquam  saUem  eorum 
partem  persolvant;  —  vespere  conscientiae  examen  instiluant;  — 
ahquid  temporis  meditandis  rebus  divinis  vel  hbris  piis  legendis 
tribuant;  —  quotidie,  si  possunt,  sanctissimo  Missae  sacrificio  in- 
tersint;  —  semel  saltem  in  mense  ad  Poenitentiae  et  Eucharistiae 
Sacramenta  accedant;  —  semel  vel  bis  in  anno  Confessionem  ge- 
neralem  instituant;  —  omnia  quae  ad  Ecclesiae  et  rehgionis  incre- 
menlum  et  defensionem  faciunt,  sedulo  promoveant;  —  proximum, 
sodales  infirmos  et  defunctos,  precibus  et  misericordiae  operibus 
juvare  studeant  (Ibid.) 

2039.  Qui  in  Sodalitatem  cooptari  desiderant,  ordinarie  non 
recipiantur,  nisi  peracto  aliquo  probationis  tempore.  Si  commode 
fieri  potest,  Sodalium  admissio  fiat  die  aliquo  B.  Mariae  Virgini 
sacro,  et  eo  ritu  et  pompa,  quae  in  libris  in  sodalium  usum  vul- 
gatis  describuntur.  Attamen  hujusmodi  ritus  recipiendi  sodales  non 
est  putandus  necessarius;  stricte  loquendo  satis  esset,  ut  certa  vo- 
luntas  tum  ejus  qui  recipiendus  est,  tum  ejus  qui  recipiendi  habet 
potestatem,  signo  aiiquo  externo  sit  manifestata.  Al  inscriptio  no- 
minum  novorum  sodalium  in  librum  Congregationis  omitti  nequa- 
quam  polest. 

2040.  Sodales  ut  plurimum  a  Praeside  ipso  per  Episcopura 
constituto  recipiantur.  Attamen  Leo  PP.  XIII,  Rescripto  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiarum  d.  d.  23  Junii  1885,  praemissa  sanatione 
oinnium  adscriptionum  ad  singula  haec  Sodalitia  hucusque  cum 
quolibet  defectu  peractarum,  omnibus  Congregationum   B.    Mariae 


CAP.    V.    DE   GONFnATERNITATlBUS   IN   SPECIE.  081 

Virginis  Praesidibus  benigne  permisit,  ut  ex  ralionabili  causa  alium 
sibi  Sacerdotem  (qui  ex.  gr.  majoris  solemnitatis  causa  invitetur) 
substituere  possint  ad  recipiendos  fideles,  qui  adscribi  desiderant, 
ad  benedicenda  numismata  et  alia  Praesidum  munia  exercenda 
{Vid.  cit.  /nstrucL). 

2041.  Indulgentiae  et  privilegia  Congregationi  Primae-Pri- 
mariae  ceterisque  Congregationibus  eidem  aggregatis  vel  aggre- 
gandis  concessa  (1). 

I.  Indulgentiae  pro  sodalibus  et  Sodalitiorura  ministris  seu 
inservienlibus,  donec  hujusmodi  Congregationum  servitiis  addicti 
fuerint. 

AJ  Indulgentiae  plenaeiae. 

1.  Omiiibus  et  singiilis  utriusque  sexus  Christifidelibus,  quo  die  in 
Sodalitatem  recipiuntur,  si  vere  poenitentes  et  confessi  SS.  Eucharistiae 
Sacramentum  eo  die  sumpserint  in  ecclesia  Sodalitatis  aut  ubicumque  po- 
tuerint  (Gregorius  XIII,  BuUa  Omnipotentls  Dei  5  Dec.  1584). 

2.  Sodalibus  et  Sodalitiorum  ministris  seu  inservientibus  in  mortis 
articulo  constitutis,  si  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra  Communione 
refecti,  vel  saltem  contriti,  SS.  Jesu  nomen  corde,  si  ore  nequiverint,  de- 
vote  invocaverint  (Idem  loc.  cit.  et  Benedictus  XIV,  Bulla  Gloriosae  Do- 
minae  27  Sept.  1748). 

3.  lisdem  vere  poenitentibus  et  confessis,  qui  1.  Nativitatis  et  2. 
Ascensionis  D.  N.  J.  C,  3.  Immac.  Conceptionis,  4.  Nativitatis,  5.  An- 
nuntiationis,  6.  Purificationis  et  7.  Assumptionis  B.  M.  V.  festis  diebus 
SS.  Eucharistiae  Sacramentum  in  ecclesia  Sodalitatis  aut  alibi  acceperint 
(lidem  locis  cit.  et  Leo  XIII  Eescript.  S.  C.  Indulg.  23  Junii  1885). 

4.  lisdem  semel  in  hebdomada  iis  diebus,  quibus  juxta  Primae-Pri- 
mariae  sive  aliarum  Sodalitatum  statuta  ac  regulas  seu  consuetudines  So- 
dalitii  conventus  haberi  solent,  et  vere  poenitentes  et  confessi  ac  sacra 
Communione  refecti  ecclesiam  sive  capellam,  oratorium  seu  locum  unius- 
cujusque  Congregationis  visitaverint  et  ibi  pro  christianorum  principum 
concordia,  haeresum  extirpatione  et  S.  Matris  Ecclesiae  exaltatione  pias  ad 
Deum  preces  effuderint  (Benedictus  XIV,  Brevi  Praeclaris  Bomanorum 
Pontif.  24  Aprilis  1748  et  Bulla  Gloriosae  Dominae  27  Sept.  1748  (2). 


(1)  Hoc  Summarium  documenlis  S.  Sedis  inslruclum  et  aiiquantulum  auctum, 
praefercndum  est  illi,  quod  jacct  penes  Rescripta  authentica  pag.  535. 

(2)  In  iis  rfgionibus  ubi  conventus  sodalium  liebdomadarii  dicbus  fcrialibus 
utilius  liabenlur,  in  quibus  tamcn  sodalcs,  quominus  ad  Sacramenta  Poenitcnliae 
€l  Eucharistiac  accedant,  laboribus  impcdiuntur,  vcl  ubi  alia  ralionabilis  causa 
obtinet,  ad  eam  indulgentiam  lucrandam  suflicit,  ut  sodales  aliquo  intra    iicbdo- 


9S^  PARS   lll.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Quod  si  pluries  in  liebdomada  ad  pia  et  consueta  exercitia  congre- 
gentur,  praedicta  indulgentia  pro  eo  die  valet,  qui  ad  sumendam  SS.  Eu- 
charistiam  aliaque  injuncta  opera  adimplenda  cujuslibet  eorum  arbitrio 
eligetur,  dummodo  tamen  die  electo  sive  matutinis  sive  vespertinis  horis 
sive  etiam  praecedenti  vespere  sodalium  conventus  in  consueto  oratorio  seu 
ecclesia  aut  loco  habeatur  (Benedictus  XIV,  Bulla  Gloriosae  JDominae 
27  Sept.  1748). 

lidem,  qui  serael  aut  bis  in  anno  vere  poenitentes  generalem  Confes- 
sionem  de  peccatis  vel  ab  ultima  generali  Confessione  vel  a  primo  rationis 
usu  admissi  expleverint,  praefatam  indulgentiam  plenariam  consequi  pos- 
sunt,  quamvis  non  in  propria  ipsorum  Sodalitii,  sed  in  alia  ecclesia,  ora- 
torio,  sacello  Eucharisticum  panem  percipiant  ibique  praescriptas  Deo  preces 
offerant  (Idem  loc.  cit.). 

5.  Omnibus  Congregationum  Moderatoribus,  qui  ipsarum  Congrega- 
tionum  sodales  aut  ministros  infirmos  visitaverint  eosque  spiritualibus  mo- 
nitis  sive  ad  morborum  incommoda  patienter  toleranda,  sive  ad  mortem 
de  manu  Domini  libenter  acceptandam  adjuverint  et  coram  aliqua  crucifixi 
Salvatoris  nostri  imagine  ter  saltem  Orationem  Dominicam  et  Salutationem 
Angelicam  juxta  Summi  Pontificis  et  S.  Matris  Ecclesiae  mentem  ab  ipsis 
recitari  curaverint,  Apostolica  auctoritate  delegata  conceditur,  ut  quo  die 
iidem  infirmi  SS.  Eucharistiae  Sacramentum  sumpserint,  ipsis  indulgentiam 
plenariam,  etiam  in  suffragium  defunctorum  applicandam,  impertiri  possint 
et  valeant  (Idem  loc.  cit.). 

6.  Sodales  et  Sodalitiorum  ministri  seu  inservientes  consequuntur  omnes 
indulgentias  Stationum  ecclesiarum  Urbis  sive  intra  sive  extra  muros  illius, 
si  diebus  Quadragesimae  et  aliis  anni  temporibus  ac  diebus  hujusmodi  Sta- 
tionum  ecclesiam  Societatis  Jesu,  si  ibi  fuerit,  alioquin  aliani  ecclesiam  seu 
capellam  in  locis,  ubi  eos  pro  tempore  esse  contigerit,  devote  visitaverint 
et  ibi  septies  Orationem  Dominicam  et  septies  Angelicam  Salutationem  re- 
citaverint  (Benedictus  XIV,  Brevi  Praeclaris  Bomanorum  Pontif.  24  Aprilis 
1748  et  Bulla  Gloriosae  Bominae  27  Sept.  1748). 


madam  die  —  praecedenti  vel  eodem  die  peccata  confessi  —  ad  S.  Communionem 
accedant  atque  in  capclla  Sodalitalis  preces  praescriptas  persolvanl  (Leo  Xlll,. 
Rescr.  S.  Congr.  Indulg.  27  April.  1887). 

Quod  vero  attinet  ad  pias  preces  cfTundendas,  non  requiruntur  preces  spe- 
ciales  practer  illas,  quae  a  sodalibus  una  simul  recitari  solent  in  conventibus 
hebdomadariis,  dummodo  communcs  illae  preces  intentione  ad  mentem  S.  Pon- 
tiflcis  dirigantur.  Indulgentiae  porro  conventibus  hebdomadariis  concessae  non 
ita  sunt  inlelligendae,  ut  si  conventus  non  qiialibct  hebdomada,  sed  quolibet 
1 4'^  tanlum  die  vel  bis  in  mense  habeantur,  eo  ipso  indulgentiis  careant  (Leo  XIII, 
Rescr.  S.  Congr.  Indulg.  29  Julii  1893). 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  983 

B)  Indulgentia  septem  annorum  et  totidem  quadragenarum  (Bene- 
dictus  XIV,  Brevi  Pracclarls  liomanorum  Fontlf.  24  Aprilis  1748,  ot 
Bulla  Gloriosae  Bominac  27  Sept.  1748). 

1.  lis,  qui  corpora  sodalium  yel  aliorum  Christifidelium  ad  ecclosia- 
sticam  sepulturaui  prosccuti  fuerint; 

2.  iis  qui,  cum  infirmi  sint  aut  impediti,  audito  signo  campanae  ge- 
nuflexi,  si  per  infirmitatem  licebit,  Orationem  Dominicam  ot  Salutationem 
Angelicam  pro  salute  animae  defuncti  vel  corporis  infirmi  recitaverint ; 

3.  iis,  qui  coetibus  tum  publicis  tum  privatis  seu  divinis  Officiis  vel 
spiritualibus  colloquiis  et  exhortationibus,  aut  piis  officiis  tam  in  sodalium 
quam  aliorum  christianorum  defunctorum  per  ipsam  Congregationem  ordi- 
nandis  et  ab  ejusdem  Moderatore  approbandis  interfuorint; 

4.  iis,  qui  sacrosancto  Missae  sacrificio  diebus  feriatis  interfuerint ; 

5.  iis,  qui  conscientiam  suam  diligenter  examinaverint  vespere,  ante- 
quam  cubitum  eant; 

6.  iis,  qui  pauperes  infirmos  tam  sodales  quam  alios  in  hospitalibus 
vel  privatis  domibus  visitaverint; 

7.  iis,  qui  carcere  detentos  visitaverint ; 

8.  iis,  qui  pacem  inter  inimicos  conciliaverint. 

II.  Indulgenliae  plenariae,  qiiae  in  Sodalitiornm  ecclesiis,  ora- 
toriis  etc.  ab  aliis  etiam  Christifidelihus  lucrari  possunL 

1.  Sodalibus,  Sodalitiorum  ministris  seu  inservioutibus  atquo  omuibus 
utriusque  sexus  Christifidelibus  vore  poonitentibus  ot  confessis  sacraque  Com- 
munione  refectis,  qui  ecclesiam,  oratorium  seu  capeUam  Sodalitatis  die  festo 
Annuntiationis  B.  M.  V.  a  primis  Vosperis  usque  ad  occasum  solis  ipsius 
festivitatis  devote  visitaverint  et  inibi  pro  reipublicae  cliristianae  conservatione 
et  augmento,  haeresum  extirpatione  principumque  christianorum  mutua  et 
universali  pace  ac  Romani  Pontificis  prosperitate,  vel  alias  preces,  prout 
nnicuique  suggeret  devotio,  ad  Deum  dovote  effudorint  (Gregorius  XIII, 
Bulla  Omnipotentis  Bei  5  Dec.  1584  et  Benedictus  XIV,  Bulla  Gloriosae 
Bominac  27  Sopt.  1748). 

Si  Congregationes  aggregatae  vel  aggregandae  altorius  festivitatis  aut 
mysterii  B.  V.  Mariae  titulo  insignitae  fuerint,  praedicta  indulgentia  acquiri 
potest  eo  die,  quo  hujusmodi  festivitas  seu  mysterium  celebratur  (Bone- 
dictus  XIV,  Bulla  Gloriosac  Bominac  27  Sept.  1748). 

2.  lisdem  pariter  vere  poenitentibus  et  confessis  ac  Eucharistici  panis 
Communionc  refectis,  qui  ecclcsiam,  oratorium  aut  sacellum  et  locum  Con- 
gregationum  die  festo  alterius  Patroni  a  primis  Vesperis  usque  ad  occasum 
solis.  vel  si  hujusmodi  Patronus  et  titulus  non  adsit,  uno  alio  die  in  sin- 
gnlos  annos  a  cujuslibet  Moderatore  de  consensu  Ordinarii  (vcl  Suporioris 
proprii,  si  Moderator  presbyter  regularis  sit)  designando  a  primis  Vesperis 


984  PARS   III.    DE   INDULGKNTIIS   COKTIBUS   CONCESSIS. 

ad  occasuiu  solis  visitaverint  ibique  pro  cliristianorum  principum  concordia, 
liaeresum  extirpatione  et  S.  Matris  Ecelesiae  exaltatione  pias  ad  Deum 
preces  effuderint  (Idem  loc.  cit.). 

Quod  si  ob  aliquam  causam  locus  sive  ecclesia  etc.  ad  Sodalitii  con- 
ventus  destinata  variotur  aut  sive  in  perpetuum  sive  ad  tempus  immutetur, 
vel  etiam  pro  majori  populi  commoditate  et  solemniori  festivitatis  celebri- 
tate  tam  tituli  principalis  quam  Patroni  et  tituli  minus  principalis  festum 
in  alia  ecclesia  seu  templo  de  consensu  Moderatoris  celebrari  contingat, 
iiiliilominus  eadom  indulgentia  iisdem  aliam  ecclesiam  seu  templum  aut 
oratorium  rite  visitantibus  aeque  suffragatur  (Idem  loc.  cit). 

Similiter  si  unum  aut  alterum  titulare  festum  seu  etiam  utrumque  ab 
aliqua  ex  Congrogationibus  proprio  die  non  satis  opportune  aut  solemniter 
celebrari  possit,  liceat  Congregationis  Moderatori  de  consensu  Ordinarii 
(vel  Superioris  proprii,  si  Moderator  presbyter  regularis  fuerit)  aliam  diem 
seu  Dominicam  infra  octavam,  sive  diem  octavam  ipsius  festi,  sive  aliam 
diem  infra  annum  pro  liujusmodi  festivitatum  celebratione  et  concessae  in- 
dulgentiae  acquisitione  designare  (Idem  loc.  cit.). 

Quod  si  dies  electa  impcdita  fuerit  festo  duplici,  una  Missa  votiva 
solemnis  de  liujusmodi  translato  festo  celebrari  poterit  (Idem  loc.  cit.). 

3.  lidem,  qui  expositioni  SS.  Sacramenti  in  oratoriis  Congregationum 
spatio  continui  tridui  faciendae  pcr  aliquod  temporis  spatium  interfuerint 
ibique  oraverint  ac  cetera  injuncta  opera  praestiterint,  indulgentias  conse- 
quuntur,  quae  concessae  sunt  visitantibus  ecclesias,  in  quibus  expositio 
SS.  Sacramenti  per  quadraginta  continuas  horas  fieri  solet  (Benedictus  XIV 
loc.  cit.  atque  Brevi  Qiiemadmodum  Freshyteri  15  Julii  1749). 

III.  Privilegia. 

1.  Omnes  superius  relatae  indulgentiae  applicari  possunt  per  modum 
suffragii  animabus  fideliuui  defunctorum  (Lco  XIII  Rescript.  S.  C.  Indulg. 
23  Junii  1885). 

2.  Sodales  ubivis  locorum  commorantes  omnes  praedictas  indulgentias 
consequi  possunt,  si  apud  ecclesiam  eorumdem  locorum  aut  alibi,  ut  pote- 
runt,  opera  praestabunt,  quae  sunt  servanda  ad  indulgentias  hujusmodi  con- 
sequendas  (Benedictus  XIV,  Fraeclarls  liomanorum  Pontlf.  24  Apr.  1748). 

3.  Omnibus  Regibus,  Principibus,  Ducibus  et  Comitibus  supremam  po- 
testatem  habentibus  eorumque  consanguineis  et  affinibus  primi  et  secundi 
gradus  dumtaxat,  qui  Congregationibus  adscribi  petierint,  etsi  absentibus, 
eadem  tamen  pietatis  opera  exercentibus  et  aliquam  ecclesiam  visitantibus 
eaedem,  ut  supra,  iiidulgentiae  conceduntur  (Benedictus  XIV,  Brevi  Quem- 
admodum  Prcshyterl  15  Julii  1749). 

4.  Missae  a  Sacerdote  sive  saeculari  sive  regulari  ad  altare  Congre- 
gationis,  sive  a  sodalibus  ipsis  Sacerdotibus  pro  suis  sodalibus  aut  Con- 
gregationum  ministris  seu  inservicntibus  ad  quodlibet  altare  celebratae  pe  - 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  985 

inde  ipsorum  iiiiimabus  suffragentur,  ac  si  ad  altare  privilegiatum  fuissent 
celebratae  (Benedictus  XIV,  Brevi  Fracclarls  Bomanormn  Pontif.  24  Aprilis 
1748  et  Bulla  Glorlosac  Dominac  27  Sept.  1748). 

Sacra  Congrcgatio  Indulgcntiis  Sacrisqiie  licliquiis  xiracpositay  facto 
verho  cum  Sanctissimo  in  Audicntia  hahita  dic  23  Junii  1885  ah  infra- 
scripto  Sccretario  ejusdem  Sac.  Congrcgationis,  pracfatum  Summarium 
nunc  primum  ex  divcrsis  conccssionihus  cxccrptum  imprimi  et  xnihlicari 
posse  pcrmittit.  Datum  Momae  ex  Sccretaria  ejusdcm  Sac.  Congrcgationis, 
die  23  Junii  1885. 

J.  B.  Card.  Franzelin,  Praefectus. 
Franciscus  Della  Volpe,  Sccretarius. 

16.  ARCHISODALITAS  S.  MARIAE  ANGELORUM 
PROPE  ASSISIUM(l). 

2042.  Per  Decrelum  diei  23  Januarii  1875  ab  Episcopo  Assi- 
siensi  editum,  canonice  erecla  fuil  Confraternitas  sub  invocatione 
Sanclae  Mariae  Angelorum  in  Aedicula  perinsignis  Basilicae  prae- 
fato  litulo  praeditae  et  de  Portiuncula  communiter  nuncupatae 
dioecesis  Assisiensis. 

2043.  Ad  preces  Rmi  P.  Bernardini  a  Portu  Romatino  tot:us 
Ordinis  Minorum  Ministri  Generalis,  instantibus  Patribus  Conven- 
tus  praedicti  tituli,  Summus  Pontifex  Pius  PP.  IX  per  Breve  da- 
tum  sub  die  27  Junii  anni  1876  memoratae  Confraternitati  com- 
municavit  in  perpetuum,  seu  de  novo  tribuit  et  elargitus  est 
omnes  et  singulas  tam  plenarias  quam  partiales  indulgentias,  ce- 
terasque  spiriluales  gratias,  quibus  gaudet  Congregatio  sub  titulo 
Deiparae  ab  Angelo  salutatae,  quae  vulgo  Prima-Primaria  no- 
minatur,  erectaque  existit  in  Collegio  Romano  Societatis  Jesu.  F.n 
per  extensum  Breve  Apostolicum : 

PiLS  Papa  IX. 

Ad  perpetuam  rei  memoriam.  —  Snpplices  admotae  Nobis 
sunt  preces,  ut  Confraternilati  sub  invocatione  Sanctae  Mariae  An- 


(I)  Cf.  p.irviim  libellum,  ciii  lilulus:  NoUzie  ddl' Arciconfraternita  di  Snnta 
Afaria  degli  Aufjdl  prcsso  Assisi.  —  Assisi  1877,  lip.  Sensi.  Ibi  JKibeliii"  oliam 
clcnchus  InfJulgeniiarum  (rite  recognitusj  praediclac  Archiconrralernitali  conces- 
sarum,  ncc  non  Slaluta  ab  Episcopo  Assisiensi  sub  dic  16  Junii  1877  approbala. 


98G  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COETIDUS   CONCESSIS. 

gelorum  in  Aedicula  perinsignis  Basilicae  lionori  ejusdem  Deiparae 
V.  I.  praefalo  litulo  praeditae  et  de  Porliuncula  communiler  nun- 
cupatae  dioecesis  Assisiensis  canonice,  ut  asseritur,  inslitutae,  omnes 
et  singulas  indulgentias  communicare  de  Apostolica  Noslra  Aucto- 
ritate  dignaremur,  quibus  gaudet  pia  Congregalio  sub  titulo  Dei- 
parae  ab  Angelo  salutatae,  quae  vulgo  Prima-Primaria  nomina- 
tur  erectaque  existit  in  aedibus  Collegii  Homani  Clericorum  Regu- 
larium  Societatis  Jesu.  Cum  itaque  propler  demandatum  Nobis  a 
Deo  munus  ad  augendam  fidelium  pielatcm  ac  spirituale  eorum 
bonum  procurandum,  quantum  in  Domino  possumus,  animum  in- 
tendamus,  hisce  precibus,  quibus  aeternae  animarum  saluti  pro- 
spicitur,  obsecundare  voluimus.  Quapropter  de  omnipotentis  Dei 
misericordia  ac  beatorum  Petri  et  Pauli  Apostolorum  ejus  auctori- 
tate  confisi,  omnibus  et  singufis  e  praefata  Confraternitate  utrius- 
que  sexus  Christifidelibus  nunc  et  pro  tempore  existentibus,  dum- 
modo  quae  ad  eas  consequendas  injuncta  sunt  pietatis  opera  rite 
in  Domino  praestiterint,  et,  ubi  orandum  sit,  preces  quoque  pro 
peccatorum  conversione  adjecerint,  omnes  et  singulas  lam  plena- 
rias  quam  partiales  indulgenlias,  ceterasque  spirituales  gratias, 
quibus  Congregatio  sub  titulo  Deiparae  ab  Angelo  salutatae  a  No- 
bis  anledicla  Almae  hujus  Urbis  Nostrae  ditata  est,  tenore  prae- 
sentium  communicamus  in  perpetuum,  seu  de  novo  tribuimus  et 
elargimur,  non  obstantibus  Nostra  et  Cancellariae  Apostolicae  re- 
gula  de  non  concedendis  indulgenliis  ad  instar,  aliisque  Constitu- 
tionibus  et  Ordinationibus  Apostolicis  ceterisque  contrariis  quibus- 
cumque. 

Datum  Romae  apud  S.  Petrum  sub  Annulo  Piscatoris,  die  27 
Junii  187G.  Pontificatus  Nostri  anno  Trigesimo. 

Pro  Domino  Card.  Asquinio 
D.  Jacobini,  substiiutus. 

2044.  Idem  Pontifex,  attentis  precibus  tum  Religiosorum  su- 
pradicti  Conventus  S.  Mariae  Angelorum,  tum  fidelium,  nec  non 
inspectis  litleris  commendatitiis  Rmi  Episcopi  dioecesani,  praefatam 
Confraternilalem  in  Archiconfraternitatem  cum  omnibus  juribus, 
honoribus,  praeeminentiis  solitis  et  consuetis  Apostolica  Sua  Aucto- 
ritale  perpeluo  erexit  et  constituit,  vi  Brevis  sub  dato  11  Augusti 
ejusdem  anni  187G,  cujus  tenor  est  sequens : 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  987 

Pius  Papa  IX. 

Ad  perpeluain  rei  meinoriam.  —  Renuntialum  est  Nobis  in 
sacra  Aedicula  celebri,  quae  a  Porliuncula  nominala  in  medio  in- 
signis  Basilicae  apud  Assisium  in  honorem  beatissimae  Mariae  An- 
gelorum  extoHilur,  Sodalitatem  ab  ipso  sanctae  Mariae  Angelorum 
nomine  dictam  canonice  institutam  esse.  Praecipuum  hujusce  So- 
dalilatis  est  pro  catholicae  Ecclesiae  necessiiaiibus,  ei  pro  pec- 
catorum  conversione  orare,  eidemque  Sodalitati  plura  fidelium 
millia  brevi  tempore  nomen  dederunt.  Quo  autem  satisfieri  possit 
votis  fidelium,  qui  alias  Sodalitales  cognomines  concordesque  ag- 
gregari  in  praedictam  Sodalilatem  cupiunt,  a  Sacerdole  Ordinis 
Minorum  S.  Francisci  de  Observantia  hodierno  memoratae  Basilicae 
Praefeclo,  qui  supradiclae  Sodalitatis  Rector  est  et  Moderator,  No- 
bis  supplicatur,  ut  Sodalitatem  hanc  nomine  ac  jure  Archisodalita- 
tis  honestare  et  augere  velimus,  eidemque  potestatem  faciamus 
communicandi  cum  aliis  tum  sibi  concessas,  tum  alias  indulgen- 
tias,  quarum  ipsa  est  particeps  ex  communicatione  cum  Urbano 
Sodalitio  Marianae  Congregationis  Primae-Primariae.  Nos  igitur 
omnes  et  singulos,  quibus  Nostrae  hae  Lilterae  favent,  peculiari 
beneficentia  prosequi  volentes,  et  a  quibusvis  excommunicationis 
et  interdicti,  aliisque  ecclesiasticis  sententiis,  censuris  ac  poenis, 
quovis  modo  vel  quavis  de  causa  latis,  si  quas  forte  incurrerint, 
hujus  tantum  rei  gratia  absolventes  et  absolutos  fore  censentes, 
Sodalitatem  sanclae  Mariae  Angelorum  in  insigni  Basilica  cogno- 
mine  apud  Assisium  canonice  institutam  in  Archisodalitalem  cum 
omnibus  juribus,  honoribus,  praeeminentiis  solitis  et  consuetis  Apo- 
stohca  Auctoritate  Nostra,  tenore  praesentium,  perpetuo  erigimus 
et  constituimus.  Archisodahtatis  praeterea  sic  erectae  Moderatori 
pro  tempore  ac  proceribus,  ut  ahas  ejusdem  invocationis  et  insti- 
luti  Sodalitales,  ubique  locorum  existentes,  eidem  Archisodahtati, 
servatis  tamen  forma  Constitutionis  Clementis  VIK  Praedecessoris 
Nostri,  ceterisque  Apostolicis  Ordinationibus  desuper  editis,  aggre- 
gare,  illisque  omnes  et  singulas  lum  ipsi  concessas,  tum  quibus 
ex  aggregatione  Marianae  Congregationi  Primae-Primariae  Urbis 
fruitur,  indulgentias  et  peccatorum  relaxationes,  quae  tamen  com- 
municabiles  sint,  communicare  libere  ac  licite  possint  et  valeant, 
Apostolica  item  Auctoritate  Nostra  perpetuum  in  modum   concedi- 


988  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

mus  et  iiKlulgemus.  Decernentes  has  Litleras  Nostras  semper  fir- 
mas,  validas  et  efficaces  fore,  suosque  plenarios  et  inlegros  effectus 
sorliri  et  obtinere;  et  illis,  ad  quos  spectat,  et  pro  tempore  spe- 
ctabit,  in  omnibus  et  per  omnia  plenissime  suffragari;  sicque  in 
praemissis  per  quoscuoique  Jiidices  ordinarios  et  delegatos,  etiam 
causarum  Palatii  Apostolici  Auditores,  judicari  ac  definiri  debere, 
et  irritum  atque  inane  si  secus  super  his  a  quoquam  quavis  au- 
ctorilate  scienter  vel  ignoranter  contigerit  attenlari.  Non  obstanti- 
bus  Conslitulionibus  et  Ordinationibus  Apostolicis,  et  quatenus  opus 
sit,  supradictae  Sodalilatis,  aliisque  quibusvis,  etiam  juramento, 
confirmatione  Aposlolica  vel  quavis  firmitate  alia  roboratis  statutis 
et  consuetudinibus,  privilegiis  quoque,  indullis  et  Litteris  Apostoli- 
cis  in  contrarium  praemissorum  quomodolibet  concessis,  confirma- 
lis  et  innovalis,  quibus  omnibus  et  singulis,  illorum  tenores  prae- 
sentibus  pro  plene  et  sufficienter  expressis,  ac  de  verbo  ad  ver- 
bum  insertis,  habentes  illis  alias  in  suo  robore  permansuris,  ad 
praemissorum  effectum  pro  hac  vice  dumtaxat  specialiter  expresse 
derogamus,  ceterisque  conlrariis  quibuscumque. 

Datum  Romae  apud  Sanctum  Petrum  sub  Annulo  Piscatoris, 
die  11  Augusti  1876.  Pontificatus  Nostri  anno  Trigesimo. 

F.  Card.  Asquinius. 

2045.  Finis  gcnemlis  hujus  Archisodalitatis  est :  exhibere 
Chrislifidelibus  medium  ad  se  constituendos  sub  potentissimo  Ma- 
Iris  Dei  patrocinio,  ut  sic  facilius  peccata  devitent,  et  exempla 
ejusdem  beatae  Virginis  imitantes,  christianas  virtutes  sectentur. 

Finis  particularis  est:  gratias  agere  SS.  Trinilati  pro  prae- 
celsa  sanctitate  Mariae  Virgini  collata  in  beneficium  humani  gene- 
ris,  nec  non  pro  catholicae  Fcclesiae  necessilatibus  et  pro  pecca- 
lorum  conversione  orare. 

2046.  Moderator  seu  Director  ejusdem  Archisodalitatis  est  Sa- 
cerdos  ex  Ordine  Min.  Obs.,  scilicet  Superior  p7^o  teinpor^e  sacrae 
Basilicae  S.  Mariae  Angelorum  prope  Assisium,  cui  jus  est  alium 
Sacerdolem  ejusdem  Ordinis  ad  munia  Archisodalitatis  peragenda 
in  suum  locum  delegandi.  ]i 

2047.  Fidem  Archisodalitalis  Moderatori  pro  tempore  facta  est 
facullas,  ceu  conslat  ex  Brevi  supra  relato,  servatis  forma  Consti- 
lulionis  Clementis  VIII,  celerisque  Apostolicis  ordinationibus  desu- 


CAP.    V.    DE   CONFRATEBNITATIBUS   IN   SPECIE.  989 

per  editis,  aggregandi  eidem  Archisodalilali  alias  ejusdem  invoca- 
tionis  et  instituti  Sodalitates  ubique  locorum  existentes,  illisqae 
communicandi  omnes  et  singulas  indulgentias,  quae  tamen  commu- 
nicabiles  sint,  tum  ipsi  concessas,  tum  quibus  ex  aggregatione  iMa- 
rianae  Congregationi  Primae-Primariae  fruitur. 

2048.  Christifideles  utriusque  sexus  praedictae  Archisodahtati 
vel  Sodahlati  eidem  aggregatae  adscribi  possunt.  Pro  ingressu  in 
eamdem  nuhus  ritus  speciahs  praescribitur:  sufficit  petitio  ex  parte 
fidehs,  et  acceptatio  ex  parte  Directoris,  qui  sodah  tradit  vel  trans- 
mittit  pagellam  aggregationis.  Director  penes  se  habet  hbrum  seu 
regestum,  in  quo  adscriptorum  nomina  adnotantur. 

2049.  Sodales  curent  sequentia  exequi : 

1.  Deferre  conlinuo  secum  numisma  vel  imaginem  (super  te- 
lam  hneam  aut  cannabinam  impressam)  sanctae  Mariae  Angelo- 
rum,  eam  saepe  osculando  et  in  ejus  honorem  quotidie  recitando 
novem  Ave  Maria  et  in  fine  hanc  jaculatoriam  precem:  Sancta 
Maria  Angelorum,  ora  'pro  nobis  et  pro  tota  Ecclesia  militanti. 

2.  Offerre  quohbet  mane  sanctae  Mariae  Angelorum  preces  ac 
bona  opera,  quae  intra  diem  fiunt,  eam  deprecando  ut  suis  meri- 
tis  illa  conjungat,  et  sic  unita,  dilectissimo  Filio  suo  Jesu  praesentet. 

3.  Satagere,  ut  mundi  corpore  et  anima  seraper  serventur. 

4.  Accedere  saepe,  vel  sallem  semel  in  mense  et  in  principa- 
horibus  festivitatibus  B.  Mariae  Virginis,  ad  Sacramenta  Confessio- 
nis  et  Communionis. 

0.  Intervenire  diebus  Dominicis  hora  statuta  post  meridiem 
congregationi  seu  adunantiae,  in  qua  habetur  Sermo  moralis,  ac 
deinde  sacra  Functio  in  capeha  Portiunculae.  In  qualibet  vero 
Dominica  quarta  cujusvis  mensis  pium  exercitium  Viae  Crucis  per- 
agitur. 

2050.  Festum  principale  Archisodahlatis  est  illud  sanctae  Ma- 
riae  Angelorum,  quod  incidit  in  diem  2  Augusti,  in  qua  etiam 
recurrit  celebris  indulgentia  Portiunculae. 

Alterum  festum  Archisodalitatis  est  illud  Seraphici  Patriar- 
cfiae  S.  Francisci,  Patroni  secundarii  ejusdem  Archisodahtatis, 
quod  die  4  Octobris  celebratur. 

2051.  Indulgentiae  a  S.  Sede  Sodalibus  concessae,  habentur 
descriptae  tum  in  supra  citato  libello,  tum  in  libro  Rescr.  auth. 
pag.  j^3o,  tum  demum  in  hac  nostra  Collectione  sub  n.  5041. 


990  PARS    III.    DK    INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

17.  ARCHISODALITAS  B.  MARIAE  V.  IN  COELUM  ASSUMPTAE(l) 
PRO  JUVANDIS  ANIMABUS  PURGATORII. 

2052.  Ex  doclrina  S.  Malris  Ecclesiae  indubie  scimus,  suppli- 
cationes  el  sacrificia,  queae  pro  animabus  in  Purgatorio  detentis  Deo 
olTerunlur,  ul,  qualibet  sublata  macula,  aditus  regni  coelestis  quan- 
tocius  iisdem  pateat,  et  omnipotenti  Deo  acceptissima,  et  Cbristifi- 
debbus  hoc  pietatis  opus  exercentibus  quam  maximae  esse  ulili- 
latis.  Haec  pie  perpendentes  Procurator  Generabs  et  Patres  Con- 
gregationis  SS.  Redemptoris,  in  ecciesia  S.  Mariae  in  Monterone 
Almae  Urbis  piam  Sodalitalem  instituere  curarunt,  quae  sanctis 
operibus  et  sacrificiis  Deo  oblatis,  animas  piaculari  in  carcere  in- 
clusas  incessanter  adjuvet. 

2053.  Hanc  piam  Sodalitatem  jam  canonice  erectam  sub  die 
'^S  Decembris  1840  ab  Emo  Cardinali  de  Porta-Radiani  in  Urbe 
Vicario  Generali,  suisque  iegibus  munitam,  quae  ab  eodem  Emo 
Cardinali  approbalae  fuerunt,  Gregorius  PP.  XVI  per  Litteras  in 
forma  Brevis  diei  19  Januarii  et  4  Maji  1841  privilegiis  et  indul- 
gentiis  quampb.irimis  ditare  ac  cumulare  dignatus  est. 

2054.  Insuper  idem  Pontifex,  datis  in  hanc  causam  Litteris 
Apostolicis  sub  die  8  Junii  ejusdem  anni  1841,  decrevit  ut  ad  ce- 
terarum  instar  Archisodalitatum  Urbis,  Congregationis  SS.  Redem- 
ptoris  Procurator  Generalis  potestate  polleat  Congregaliones,  Con- 
fralernitates,  seu  pias  Uniones  ejusdem  instituti  erectas  seu  erigen- 
das  sibi  adsciscendi  et  aggregandi,  servala  tamen  forma  Constitu- 
tionis  Clementis  VHI  Qaaecwnque,  iisque  omnes  indulgentias  et 
privilegia,  quibus  Archisodahtas  ipsa  potitur,  communicandi. 

2055.  Summus  autem  Pontifex  Pius  IX,  Decreto  23  Augusti 
18G1,  memorato  Procuratori  Generali  potestatem  dedit  Archiso- 
dabtali  in  ecclesia  S.  Mariae  in  Monterone  rite  constitutae,  adsci- 
scendi  et  aggregandi  plures  Confraternitates  seu  pias  Uniones  ejus- 
dem  et  eliam  diversi  nominis  aiU  institiiti  in  eodem  loco  cum 
Ordinarii  consensu,  modo  illae,  quae  sunt  diversi  nominis  aut  in- 
stituli,  suo  priori  litulo  addant :  et  pro  levamine  animarmn 
Purgatorii,    ita    ut   Congregationes    illae,   etsi  locorum  et  nomi- 


(I)  Vid.  Liticras  seu  Diploma  aggregaiionis  ad  istam  Archisodalitatem ;  Rescr. 
auth.  n.  306,  398,  402,  noc  non  pag.  543. 


,i; 


1. 


CAP.    V.    DK   CONFRATKRNITATIBUS    IN  SPECIE.  991 

num  varielate  distinclae  et  sejunctae,  ejusdeni  tamen   sint  capitis 
membra. 

2056.  Idem  Ponlifex  Generali  Moderatori  facultatem  elargitus 
est  Sacerdoles  subdelegandi  ad  eflectum  adscribendi  fideles  supra- 
enuiiliatae  piae  Unioni  iis  in  locis,  in  quibus  eadem  Unio  haud 
existit,  ea  lamen  lege,  ut  adscriptorum  nomina  in  Albura  Prima- 
riae,  seu  vicinioris  ejusdem  lituli  Unionis  inseranlur. 

2057.  Praeterea  Uecloribus  uniuscujusque  piae  Unionis,  nec  non 
Sacei"dolibus  subdelegalis  ac  in  posterum  subdeiegandis  pro  fide- 
lium  adscriptione,  poteslalem  impertitus  est  benedicendi  pro  fide- 
libus  adscriplis  coronas  S.  Michaelis  Archangeli,  vulgo  coronas  An- 
gelicas  cum  adnexis  indulgentiis  (Vid.  liescr.  auth.  N.  402). 

2058.  Praefatae  Sodalitates  B.  M.  Virginis  in  coelum  Assum- 
ptae  ad  juvandas  animas  Purgatorii  igne  detentas  (ab  Episcopis 
canonice  erectae)  non  amplius  possunt  indulgentiis  et  privilegiis 
frui,  nisi  a  Procuratore  Generali  Congregalionis  SS.  Redemptoris, 
obtentis  prius  Ordinarii  loci  consensu  ejusque  hlteris  testimoniah- 
bus,  aggregatae  sint  praediclae  Archisodalitati  de  Monterone  Al- 
mae  Urbis  (Rescript.  18  Junii  1892,  apud  Nouv.  Rev,  TheoL  tom. 
XXIV,  pag.  483). 

2059.  Monita  ad  Directores. 

1.  Aggregatio  piae  alicujus  Associationis  vel  Confraternitatis 
et  subdelegalio  Sacerdotum  pro  adscriptione  fidelium,  a  Moderatore 
Archiconfralernitatis  S.  Mariae  in  Monterone  de  Urbe  petuntur. 

2.  Piae  Uniones  seu  Confraternitates  erigi  et  aggregari  Prima- 
riae  possunt  de  consensu  Ordinarii  pro  omnibus  fidelibus  in  qui- 
huscumque  ecclesiis  vel  oratoriis  publicis.  In  ecclesiis  vero  vel  ora- 
toriis  Heiigiosarum,  pariter  de  consensu  Ordinarii,  pro  ipsis  Mo- 
nialibus,  suis  noviliis,  niulieribus  apud  eas  commorantibus,  suis 
alumnis,  aliisque  puellis  sub  illarum  directione  et  educatione,  quae 
postea  semper  adscriptae  remanent. 

3.  Curent  Directores  Confraternitatum  aggregatarum,  ul  quan- 
lum  fieri  poterit,  cujusvis  hebdomadis  feria  secunda,  vcl  saltem 
prima  feria  secunda  cujusvis  mensis,  Missa  una  celebretur  ad  al- 
tare  Confralernilalis  pro  animabus  Purgatorii.  Curent  insuper  ut 
die  3  Novembris  et  per  seplem  sequenles  dies  mane  vel  vespere 
aliquod  pium  exercitium  pro  defunctis  ad  altare  Confraternitalis, 
cereis  accensis,  instituatur.  Plures  aggregalae  Confraternitalcs  hoc 
exercitium,  sicut  fit  in  ecclesia  sanctae  Mariae  in  Monterone,  per 


90:2  PARS   III.   DI-:   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

tolnm  mensem  Novembrem  cum  snmma  fidelium  consolatione  per- 
agunt.  Propterea  November  mensis  animarum  Purgaiorii  dicitur. 

4.  Slatuta  Confralernitatum  aggregatarum  variari  possunt, 
modo  ab  Ordinariis  locorum  approbentur.  Adscriplio  fidelium  gra- 
tis  fiat. 

0.  Desideratnr  ut  singulis  quatuor  vel  quinque  annis  unaquae- 
que  Confraternitas  aggregata  numeriim  v.  gr.  500,  1000  etc.  (non 
nomina)  suorum  adscriptorum  in  Album  Primariae  transmittat. 

2060.  Monita  ad  sodales. 

i.  Adscripti  Sacerdoles  infra  annum  semel  Missam  celebrent, 
saeculares  vero  eam  celebrare  faciant  pro  omnibus  animabus  in 
Purgatorio  detentis,  specialiter  pro  illis  quae  huic  piae  Unioni  no- 
men  dederunt,  quae  majori  succursu  indigent,  vel  a  nemine  ine- 
morantur,  aut  miserrime  in  Purgatorio  existunt. 

2.  Qui  nequeunt  Missae  eleemosynam  dare,  supplere  possunt 
per  receptionem  Sacramentorum  Poenitentiae  et  Eucharistiae,  vel 
per  assistenliam  Missae  sacrificio,  aut  per  recitationem  tertiae  par- 
tis  S.  Rosarii,  vel  etiam  per  pium  exercitium   Viae  Crucis. 

3.  Nullum  ex  dictis  suffragiis  vel  piis  exercitiis  sub  peccato 
proponitur.  Conditiones  tamen  pro  unaqnaque  indulgentia  lucranda 
praescriptas  implere  debent  sodales  qui  eas  consequi  volunt. 

4.  Omnes  indulgenliae  Associationi  nostrae  concessae  apphcari 
possunt  animabus  Purgatorii.  Ob  finem  ipsi  Associationi  proprium, 
sodalibus  consulitur  ut  illas  et  ahas  multas  dictis  animabus  fre- 
quentissime  apphcent. 

2061.  Summarium  Indulgentiarum  et  privilegiorum  a  S.  Con- 
gregatione  Indulgentiarum  approbatum  die  26  Aprilis  1863. 

I.  Indulgentiae  plenariae.  —  Indulg-entia  plenaria  in  die  adscriptionis 
piae  Unioni. 

Item  in  articulo  mortis,  dummodo  vere  poenitentes,  confessi,  sacraque 
communione  refecti  fuerint,  et  si  id  facere  non  possunt,  saltem  SS.  Nomen 
Jesu  corde,  si  ore  nequiverint,  devoto  invocaverint. 

Item  in  festis  Nativitatis,  Epiphaniae,  et  Corporis  Domini;  Immacu- 
latao  Conceptionis,  Purificationis,  Annuntiationis,  Assumptionis  et  Nativi- 
tatis  B.  V.  M.;  Apparitionis  (8  Maji),  et  Dodicationis  S.  Micliaehs  Arclian- 
geh  (29  Septembris);  S.  Josephi  (19  Martii),  ejusque  Patrocinii  (3  Dom. 
post  Pascha);  SS.  Apostolorum  Petri  et  PauU  (29  Junii). 

Item  in  die  Commemorationis  omnium  Fidehum  defunctorum  (2  No- 
yembris),  die  festo  piae  nostrao  Associationis. 

Item  somel  quolibet  mensc,  die  uniuscujusquo   socii  arbitrio  eligcnda. 


CAP.    V.    DE   CONFRATRRNITATIBUS   IN    SPECIE.  993 

Nota.  —  1.  Indulgentiae  plenariao  pro  festis  concessae  acquiri  pos- 
sunt  vel  ipsa  dio  festi,  vel  alia  infra  Octavas.  Ad  illas  lucrandas,  praoter 
Confessionem  et  Communionem  requiritur,  ut  sodales  aliquam  ecclesiam,  vel 
oratorium  publicum  visitent,  ibique  pro  concordia  inter  principes  christia- 
nos,  liaeresum  extirpationo  et  exaltatione  S.  Matris  Ecclesiao  oront. 

2.  Personao  viventes  in  communitatibus  lucrari  possunt  indulgentias 
visitando  oratorium  in  quo  exercitia  sua  spiritualia  peragere  solent. 

3.  Adscripti,  ut  infra  dicetur,  lucrari  possunt  aliam  indulgentiam  ple- 
nariam  mense  Novombri,  alteram  semel  quovis  mense  pro  visitatione  coe- 
meteriorum,  quatuor  in  diobus  Stationalibus  por  annum  ot  unam  pro  Sta- 
tionibus  specialibus  in  Quadragesima. 

II.  Indulgentiae  partiales.  —  Indulgontia  septem  annorum  et  toti- 
dem  quadragenarum  in  omnibus  aliis  festis  D.  N.  J.  C,  et  B  M.  V.  in 
tota  Ecclesia  praescriptis,  nec  non  in  festis  natalibus  Apostolorum  supra 
non  recensitis,  nempe: 

In  festis  Circumcisionis  Domini  (1  Januarii),  ejus  SS.  Nominis  (2 
Dom.  post  Epiphaniam),  Paschatis,  Inventionis  S.  Crucis  (3  Maji),  Ascen- 
sionis  Domini,  SS.  Cordis  Jesu  (feria  6  post  Octavam  festi  Corporis  Do- 
mini),  Pretiosissimi  Sanguinis  J.  C.  (1  Dom.  Julii),  ot  Transfigurationis 
D.  N.  J.  C.  (6  Augusti),  Exaltationis  S.  Crucis  (14  Sept.). 

In  festis  Compassionis  B.  V.  M.  (feria  6  post  Dom.  Passionis),  Vi- 
sitationis  (2  Julii),  B.  Y.  M.  de  Monte  Carmelo  (16  Julii),  B.  V.  M.  ad 
Xives  (5  Augusti),  SS.  Nominis  Mariae  (Dom.  infr.  Octav.  ejus  Nativi- 
tatis),  Soptom  Dolorum  B.  V.  M.  (3  Dom.  Sept.),  B.  M.  V.  de  Morcede 
(24  Sept.) ,  SS.  Rosarii  (1  Dom.  Octob.),  Praosentationis  B.  Y.  M. 
(21  Nov.). 

In  festis  Commemorationis  S.  Pauli  (30  Junii),  S.  Andreae  Apost. 
(30  Xov.),  S.  Joannis  Apost.  (27  Doc),  SS.  Apost.  Jacobi  et  Philippi 
(1  Maji),  S.  Jacobi  Majoris  (25  Julii),  S.  Bartholomaei  Apost.  (25  Aug.), 
S.  Matthaei  Apost.  (22  Sept.),  SS.  Apost.  Simonis  ot  Judae  (28  Octob.), 
S.  Thomae  Apost.  (21  Dec),  S.  Mathiae  Apost.  (24  Fobr.),  S.  Barnabae 
Apost.  (11  Junii). 

Indulgentia  septom  annorum  totidomque  quadragenarum  in  septom  die- 
bus  immodiate  soquentibus  Commemorationem  omnium  Fidelium  dofunctorum. 

Item  Sabbato  ante  Dom.  Sexagcsimae  et  docem  sequentibus  diobus. 

Itom  in  qualibot  prima  feria  secunda  cujuslibet  mensis. 

Istas  indulgentias  septem  annorum  etc.  acquirunt  sodales  visitando 
aliquam  ecclesiam  ct  orando  sicut  pro  pk^nariis,  quiii  tamen  Confessio  et 
Communio  roquirantur  (Docretum  9  Aug.  1859). 

Indnlgentia  tercontum  dierum  toties  quoties  adscripti  ali([uam  occle- 
siam  vel  oratorium  publicum  visitant  ibique,  ut  supra,  orant. 

Indulgentia  centum  dierum  quoties  aliquod  charitatis  vel  pietatis  opus 

exercent. 

63 


904  PARS   III.   DK   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Adscripti,  logitime  impediti,  visitationem  supplcre  possunt  tam  pro 
indulgoiitiis  plonariis  quam  pro  partialibus  per  quodcuraque  aliud  bo- 
num  opus. 

III.  Indulgentiae  stationales.  —  Sodales  qui  diebus  Stationum  Urbis 
quamcumque  ecclesiam  vel  oratorium  publicum  extra  Urbem  visitaverint  et 
juxta  mentem  Summi  Pontificis  devote  oraverint,  omnos  indulgentias  acqui- 
ront,  quas  fideles  Eomae  acquirunt  visitando  ecclesias  Stationum  (Indul- 
gontias  stationales  vid.  sub  n.  949). 

lY.  Mensis  November.  —  Non  solum  sodales,  sed  omnes  fideles  qui 
assistunt  pio  exercitio,  quod  fit  pro  defunctis  mense  Novembre  in  ali- 
qua  ecclesia  vel  oratorio  in  quo  sit  pia  Unio  crecta  et  Arcliisodalitati 
nostrae  agg-regata,  dummodo  orent  juxta  mentem  Summi  Pontificis,  acqui- 
rent  singulis  vicibus  indulgentiam  7  annorum  et  7  quadragenarum.  Si  vero 
tali  pio  exercitio  saltcm  duodecim  vicibus  interfuerint  in  decursu  mensis, 
semel  eodem  mense  indulgentiam  plcnariam  acquirent,  dummodo  confitean- 
tur  et  communicont.  Sodales  infirmi  supplere  possunt  assistentiam.  recitando 
ter  psalm.  De  profundls. 

V.  Indulgentiae  pro  visitatione  coemeteriorum.  —  Sodales  nostri 
toties  quoties  aliquod  publicum  coemeterium  visitabunt  in  eoque  pro  ae- 
terna  requie  dofunctorum  orabunt,  indulgentiam  7  annorum  et  7  quadra- 
genarum  acquircnt.  Si  vero  saltom  quatcr  in  mense  talcm  visitationom 
instituorint,  indulgentiam  plonariam  lucrabuntur,  dummodo  confitoantur, 
communicent  et  aliquam  ecclesiam  visitent. 

V.  Aliae  gratiae  et  privilegia.  —  1.  Altare  cujusvis  Confratorni- 
tatis  ubivis  erectae,  et  Primariae  S.  Mariae  in  Monterone  aggregatae,  est 
privilogiatum  quotidie  pro  omnibus  Sacerdotibus  etiam  non  adscriptis  in 
favorem  defunctorum  sodalium  et  omnium  aliorum  fidelium  in  Domino  de- 
functorum. 

2.  Moderator  Archiconfraternitatis  fiicultate  gaudet  subdelegandi  Sa- 
cerdotes,  in  locis  ubi  non  existit  aliqua  Confraternitas  aggregata,  ad  adscri- 
bendos  fideles,  ea  lege,  ut  adscriptorum  nomina  in  Album  nostrae  Pri- 
mariae  vel  alterius  Confraternitatis  huic  Primariae  aggrcgatae  transmittant. 

3.  Directores  designati  Confraternitatum  Archiconfraternitati  aggrega- 
tarum  et  Sacerdotos,  ut  supra,  subdelogati,  benedicere  possunt  pro  adscri- 
ptis  coronas  sancti  Mieliaclis  Archangcli,  vulgo  Coronas  AngcUcas,  cum 
adnexis  indulgentiis. 

4.  Praeter  tam  copiosas  gratias  et  privilogia  Summorum  Pontificum, 
varii  religiosorum  Ordinum  Moderatores  generalos,  juxta  facultates  sibi  a 
Sancta  Scde  conccssas,  nostram  Archisodalitatom  aliis  thesauris  vere  pre- 
tiosis  ditare  poramantor  dignati  sunt,  Documenta  gratiarum  in  archivo 
Arcliiconfratoniitatis  asservantur. 

Magister  Genoralis  Dominicanorum  concossit  Directoribus  pro  tcm- 
2)orc  Archiconfratcrnitatis  et  Confraternitatum  ipsi  aggregatarum   faculta- 


i 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  995 

tem  benedicendi  pro  omnibus  fidelibiis  rosaria  seii  coronas  S.  Dominici 
cum  adnexis  indulgentiis ;  Praepositus  vero  Generalis  Carmelitarum  Excal- 
ceatorum  iisdem  impertivit  facultatem  benedicendi  ot  imponendi  scapularia 
B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  omnibus  fidclibus  eisque  benedictionem  et 
indulgentiam  plenariam  in  articulo  mortls  impertiendi,  ac  commutandi  in 
aliud  opus  pium,  ob  justam  causam,  obligationes  peculiares  pro  privilegio 
Sabbatino  consequendo. 

Prior  Major  Eremitarum  Camaldulensium  Directoribus  2^^^o  tempore, 
ut  supra,  et  Sacerdotlhus  suMelegatis,  ad  fideles  Archiconfraternitati  ad- 
scribendos  facultatem  concessit  benedicendi  cum  adnexis  indulgentiis  pro 
«mnibus  fidelibus  tum  coronas  D.  N.  J.  C,  tum  coronas  Imm.  Conceptio- 
nis  B.  M.  V. 

Prior  Generalis  Augustinianorum  Directorihus  et  Sacerdotihus  suh- 
delegatis,  ut  supra,  focultatem  concessit  adscribendi  fideles  in  Societatem 
Cincturatorum  B.  V.  M.  de  Consolatione  et  pro  iisdem  benedicendi  cin- 
cturas  et  coronas  S.  Augustini  et  S.  Monicae  cum  adnexis  indulgentiis, 
eosque  absolvendi  in  articulo  mortis. 

Mnistri  Generales  SS.  Trinitatis  et  B.  V.  M.  De  Mercede  JDirectori- 
bus  et  Sacerdotihus  suhdelegatis,  ut  supra,  respectivam  facultatem  conces- 
serunt  benedicendi  pro  omnibus  fidelibus  scapularia  sui  respectivi  Ordinis, 
eosque  adscribendi  Confraternitati  ejusdem  Ordinis,  et  benedicendi  cum  ad- 
nexis  indulgentiis  trisagia  seu  coronas  SS.  Trinitatis. 

Superior  Generalis  Missionis  Directorihus  et  Sacerdotihus  suhdelega- 
tis,  ut  supra,  facultatem  concessit  benedicendi  et  imponendi  cum  adnexis 
indulgentiis  omnibus  fidelibus  scapularia  Passionis  D.  N.  J.  C.  et  SS. 
Cordium. 

Memorati  Generales  Augustinianorum,  Carmelitarum,  Dominicanorum, 
SS.  Trinitatis  ac  B.  V.  M.  de  Mercede  pro  Kedemptione  Captivorum,  nec 
non  Ministri  Generales  Ordinis  S.  Francisci  Observantium  et  Capuccino- 
rum  amplioribus  favoribus  sodales  utriusque  sexus  nostrae  Archiconfrater- 
nitatis  prosequi  volentes,  illos  inter  confratres  et  consorores  seu  oblatos 
respectivi  sui  Ordinis  annumerarunt  eisque  omnium  bonorum  operum,  quae 
ab  omnibus  respectivi  Ordinis  utriusque  sexus  membris  peraguntur,  com- 
municationem  in  vita,  in  morte  et  post  mortem  peramanter  imper- 
titi  sunt. 

Directores  et  Sacerdotes  subdelegati  uti  nequeunt  facultatibus  sibi  supra 
concessis  in  locis,  in  quibus  inveniuntur  Conventus  memoratorum  Ordinum, 
et  tenentur  nomina  adscriptorum  ad  aliquam  ex  memoratis  Confratornita- 
tibus  tempore  opportuno  transmittere,  ut  in  Album  ejusdcm  inserantur. 

Cum  Archiconfraternitas  B.  M.  V.  in  coelum  Assumptae  pro  juvan- 
dis  animabus  Purgatorii,  vigilantia  et  auctoritate  Congrogationis  SS.  Re- 
demptoris  in  Urbe  gubernetur,  ex  hac  causa  utiquo  sodales  cum  dicta  Con- 
gregatione  bonorum  operum  communioncm  modo  speciali  habent. 


996  PARS   ITI.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

18.  ARCHISODALITAS  SUB  TITULO  ET  INVOCATIONE  B.  MARIAE 
VIRGINIS  DE  PERPETUO  SUCCURSU  ET  S.  ALPHONSI  M.  DE 
LIGORIO(l). 

2062.  Non  sine  mirabili  Dei  providenlia  factum  est,  ul  mira- 
culis  clara  imago  beatae  Mariae  Virginis  sub  titulo  de  Perpetuo 
Succursii,  obm  per  tria  saecula  in  templo  S.  Matthaei  Apostoli  et 
Evangelistae  de  Urbe  religiosissime  culta,  ac  dein  ab  oblivione,  in 
qua  ob  temporum  vicissitudines  aiiquamdiu  jacuit,  vindicata,  ju- 
bente  Summo  Pontifice  Pio  L\,  in  ecclesia  SS.  Redemptoris  et  in 
honorem  S.  Alphonsi  in  Exquihis,  anno  1866,  maximo  fidehum 
concursu  ac  solemni  pompa  reposita  fuerit,  publicaeque  venera- 
lioni  reddita.  Ex  eo  tempore  veneranda  ista  effigies  tanta  celebri- 
tate  et  prodigiorum  copia  inclaruit,  ut  ipsius  cultus  paucorum  an- 
norum  spatio  late  in  universum  chrislianum  Orbem  se  diffuderit. 

2063.  Porro,  ad  praeclaram  imaginem  impensiori  studio  et 
assiduitate  colendam,  per  Decretum  Emi  et  Rmi  Cardinalis  Patrizi 
in  Urbe  Vicarii  Generalis,  die  23  Maji  1871  editum,  in  praefata 
ecclesia  canonice  instituta  fuit  pia  Sodahtas  sub  titulo  et  invoca- 
catione  B.  M.  V.  de  Perpctuo  Succursu  et  S.  Alphonsi  Mariae  de 
Ligorio,  Deiparae  Virginis  eximii  cuUoris  ac  praeconis. 

2064.  Hanc  Sodalitatem  idem  Pontifex  Maximus  non  modo 
gratiis  spiriluahbus  alqne  indulgenliis  ditare  dignatus  est,  verum 
et  ipsius  dignitatem  ac  splendorem  augere  cupiens,  eamdem  per 
Litteras  Apostolicas  in  forma  Brevis  de  die  31  Martii  1876,  in 
Archisodalilatem,  a  Superiore  Generah  et  Rectore  Majore  pro  tem- 
pore  Congregationis  sanctissimi  Redemploris  gubernandam,  cum 
omnibus  et  singuhs  juribus,  honoribus,  praerogativis  et  praeemi- 
nentiis  sohtis  et  consuetis,  in  modum  perpetuum  erexit  atque  in- 
stituit:  facta  simul  potestale  ahas  ejusdem  nominis  ac  instituti  So- 
dahtates  ubique  locorum,  nunc  et  in  posterum  existentes,  eidem  Ar- 
chisodalitati,  servatis  tamen  forma  Constitulionis  fel.  rec.  Clementis 
PP.  Vill  ceterisque  Ordinationibus  Apostolicis  desuper  editis,  aggre- 
gandi,  iiiisque  omnes  gratias  et  induigentias  ipsi  Archisodaiitati  con- 
cessas,  et  quae  sint  communicabiles,  iibere  ac  iicite  communicandi. 


(1)  Vid.  Litleras  aggregalionis  ad  hanc  Archisodalitatem  et  pagellam  deputa» 
tlonis  pro  Sacerdotibus  etc. 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  997 

2065.  Suiiimus  Pontifex  Leo  XIII,  per  Rescripium  diei  22  Fe- 
bruarii  1888,  Rmo  P.  Superiori  Generali  Redemptoristarum  jus 
contulit  exclusivum  aggregandi  praedictae  Archisodalitati  Confra- 
ternitales  ejusdem  tituli  et  invocationis,  ab  Episcopis  canonice 
erectas,  eisque  communicandi  memoratas  indulgentias.  Quare  Epi- 
scopi,  licet  facultatibus  extraordinariis  sint  praediti,  minime  tamen 
possunt  praefatis  Confraternitatibus  a  se  erectis  communicare  in- 
dulgentias;  excepto  casu  quo  in  Apostolico  Indulto  fiat  expressa 
derogatio  privilegii  Redemptoristarum. 

2066.  Scopus  Archisodalitatis  est:  1°  honorare  speciali  con- 
stantique  cullu  B.  V.  Mariam  sub  titulo  de  Perpetuo  Succursu;  et 
sic  2°  sibi  comparare  ac  mereri  ejusdem  beatissimae  Virginis  per- 
petuum  succursum  ac  donum  perseverantiae  finalis. 

Pro  ingressu  in  Confraternitatem  nuUus  ritus,  nullaque  cae- 
remonia  praescribitur:  suflicit  inscribere  nomen  in  Albo  Confra- 
ternilatis. 

2067.  Ex  concessione  Leonis  PP.  XIK  per  Rescriptum  S.  C. 
Indnlgentiarum  diei  21  Decembris  1878,  Superiori  Generali  prae- 
laudatae  Congregalionis  SS.  Redemptoris  tributa  est  facultas  depu- 
tandi  alios  Sacerdotes  pro  adscribendis  fidelibus  ad  praedictam 
Archisodalilatem.  Eisdem  Sacerdotibus  sic  deputatis,  praefatus  Su- 
perior  Generalis,  vi  specialis  Rescripti  memoratae  S.  C.  Indulgen- 
liarum  de  die  18  Januarii  1879,  facultatem  concedit  benedicendi, 
sed  favore  tantum  fidelium  dictae  Archisodalitati  adscriptorura, 
cruces,  crucifixos,  parvas  statuas,  numismata,  coronas  preca- 
torias  et  rosaria,  iisque  applicandi  indulgentias,  quae  dicuntur 
papales,  nec  non  coronis  precatoriis  et  rosariis  alias  induigentias, 
S.  Birgittae  nuncupatas;  item;  vi  indulti  generalis  diei  4  Februarii 
1877,  benedicendi  ac  propriis  indulgentiis  ditandi  Coronas  Angeli- 
cas  in  honorem  S.  Michaelis  Archangeli,  quae  indulgentiae  reperiun- 
tur  enumeratae  in  libro  «  Raccolta  di  Orazioni  e  pie  opere^y. 

2068  Summarium  Indulgentiarum  Archisodalitati  concessarum. 

I.  Indulgentiae  plenariae. 

1.  Dle  primo  eorum  ingressus  in  Sodalitatem,  si  vero  pocnitentes  et 
confessi,  SS.  Eucharistiae  Sacramentum  sumpserint  (Breve  10  Mart.  1876). 

2.  In  cujustibet  eorum  mortis  articulo,  si  vere  quoque  poenitentes 
et  confessi,  ac  S.  Communione  refecti,  vol  quatenus  id  facero  nequiverint, 
saltem  contriti  Nomen  Jesu  ore,  si  potuerint,  sin  minus  corde,  devoto  in- 
vocaverint  (Idem  Breve). 


998  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS    COETIBUS   CONCESSIS. 

3.  Dominica  ante  festum  Nativitatis  S.  Joannis  Baptistae  (aliave  die), 
qua  celebratur  festivltas  B.  M.  V.  cle  Ferpetuo  Succursu,  vel  uno  ex 
septem  diebus  continuis  imraediate  sequentibus,  cujusque  confratrum  et 
consororum  arbitrio  sibi  statuendo,  si  vere  poenitentes  ot  confessi,  ac  S. 
Communione  refecti,  Sodalitatis  ecclesiam  vel  oratorium  devote  visitaverint, 
ibique  consuetas  ad  Deum  preces  effuderint  (Idem  Breve,  et  Eescr.  Emi 
Card.  Vicarii,  20  Mart.  1876). 

4.  Die  2  Augusti  (aliave  die),  qua  celebratur  festum  S.  Alphonsi 
Marlae  de  Ligorlo,  vel  uno  ex  septem  diebus  continuis  immediate  subse- 
quentibus,  ad  uniuscujusque  sodalis  arbitrium  sibi  elig-endo;  iisdem  condi- 
tionibus  ut  in  n.  3  (Breve  19  Maji  1876). 

5.  Semel  in  anno,  die  quo  Missae  pro  animahus  sodalium  defun- 
ctorum  ex  instituto  Archisodalitatis  celebrandae  interfuerint ;  iisdem  adim- 
pletis  conditionibus  (Idem  Breve). 

6.  Semel  in  mense,  die  ab  unoquoque  sodalium  eligendo,  quo,  iisdem 
servatis  conditionibus,  consecrationem  die  adscriptionis  factam  ex  instituto 
Arcliisodalitatis  renovaverint  (Idem  Breve). 

7.  Semel  in  mense,  pro  iis  qui,  servatis  solitis  conditionibus,  semel 
saltem  in  die  per  integrum  mensem,  quocumque  idiomate  recitaverint 
preces  jaculatorias:  0  Maria,  Madre....,  Mio  Proteftore,  S.  Alfonso.... 
(Kescr.  26  Sept.  1877). 

II.    IXDULGENTIAE   PARTIALES. 

1.  300  dierum,  quocumque  die  saltem  corde  contriti  ecclesiam  aut 
oratorium  Sodalitatis,  ibique  sitam  imaginem  B.  M.  Y.  de  Perpetuo  Succursu 
aut  S.  Alphonsi  Mariae  de  Ligorio  devote  visitaverint,  atque  ibidem,  ut 
supra  dictum  est,  oraverint  (Cit.  Breve). 

2.  Septem  annorum  totidemque  quadragenarum,  sequentibus  quatuor 
anni  diebus,  si  corde  saltem  contriti,  ecclesiam  Sodalitatis  visitaverint,  et 
ibidem  ut  supra  oraverint,  videlicet :  in  festis  SS.  Archang.  MichaeUs 
(29  Sept.)  et  Gahrielis  (18  Mart.),  quippe  qui  in  ipsa  S.  Effigie  reprae- 
sentantur;  >S^.  Matthaei  Ap.  et  Ev.  (21  Sept.),  ad  servandam  memoriam 
dirutae  ecclesiae  S.  Matthaei,  in  qua  olim  per  tria  saecula  veneranda  imago 
colebatur;  et  B.  M.  Y.  de  Bono  Consilio  (26  April.),  quo  die,  anno  1866, 
eadem  S.  Effigies  cultui  restituta  est  (Breve  10  Mart.  et  Kescr.  Em.  Card. 
Vicarii  20  Mart.  1876). 

3.  60  dierum,  quoties  Missis  et  aliis  divinis  Officiis  in  ecclesia  Soda- 
litatis  interfuerint,  etc. ;  aut  quoties  quodcumque  aliud  pietatis  et  chari- 
tatis  opus  exercuerint  (Breve  10  Mart.  1876). 

4.  Indulgentia  100  dierum,  semol  in  die  lucranda  ab  omnibus  fide- 
libus  (etiam  non  sodalibus),  qui,  quocumque  idiomate,  dummodo  versio  sit 
fidelis,  quamlibet  ex  tribus  Orationibus  approbatis  devote  recitaverint : 
Ecco,  0  Madre  del  Perpetuo  Soccorso  etc.  (Rescript.  S.  E.  C.  17  Maji 
et  Declar.  S.  C.  Indulg.  4  Jul.  1866). 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  999 

5.  Indulg-eiitia  300  diertmi,  tor  singulis  diebus  ab  iis  lucranda,  qui 
preces  jaculatorias :  0  Marla...,  Mlo  Frotetforc...,  mane,  meridie  aut  ve- 
spere  devoto  rocitaverint  (Rescr.  26  Sopt.  1877). 

6.  Indulgontia  100  dlerum  semcl  in  die,  pro  iis  qui  Antiplionam: 
Sancta  Marla,  snccurre...  quicumqiie  implorant  tuum  perpetmim  succiirsum 
privatim  aut  publico  recitaverint  (Rescr.  et  Declar.  S.  C.  Indulg.  22 
Apr.  1882). 

Nota.  In  Statutis  Arcliisodalitatis  enixe  commondatur  sodalibus,  ut 
appensum  semper  collo  gestent  numisma,  cui  imaginos  impressae  sint 
B.  31.  V.  de  Perjjctuo  Succursu  et  S.  Alplionsi.  Por  Brevo  16  Maji  1876, 
Pius  PP.  IX.  benigne  concessit  Directoribus  pro  tempore  facultatem  be- 
nedicendi  praedicta  sacra  numismata  {ad  decennium,  et  favore  tantum  so- 
dalium),  cum  applicatione  indulgentiarum,  quae  papales  seu  Apostolicae 
dicuntur,  quasque  vido  in  proprio  loco  sub  n.  673. 

Tandem  Rmus  Suporior  G-eneralis  et  Roctor  Major  Congregationis 
SS.  Rodemptoris  omnes  Cliristifidolos  praofatao  Archisodalitati,  vel  cuilibet 
Sodalitati  logitime  aggrogatae  adscriptos  vel  in  postorum  adscribendos, 
participos  focit  omnium  bonorum  spiritualium,  quae  in  laudata  sua  Con- 
gregatione  poraguntur. 

19.  PIA  UNIO  FILIARUM  MARIAE  SUB  PATROCINIO  B.  MARIAE 
VIRGINIS  IMMACULATAE  ET  S.  AGNETIS  V.  ET  MART.  (1). 

2069.  Ab  Ordine  Canonicorum  regularium  existentiam  repetit 
pium  Sodalitium  Filiarum  Mariae:  auctor  enira  ejus,  ineunte  sae- 
culo  XII,  fuit  B.  Petrus  de  Honestis,  Canonicus  regularis,  qui  Ra- 
vennae  in  ecclesia  S.  Mariae  in  Porto  sui  Ordinis  instiluit  piam 
Unionem  filiorum  et  filiarum  Mariae,  qui,  praeler  numisma  e  coUo 
pendens,  latera  cingebant  fascia  caerulei  coloris.  Inter  annum  lo94 
et  1640  B.  Petrus  Fourier,  Canonicus  pariter  regularis,  in  sua 
parochia  loci  Mattaincourt  in  Gallia  erexit  Congregationem  B.  Vir- 
ginis  Immaculatae  pro  pueliis. 

2070.  Haec  salutaris  et  sancta  institutio  fuit  deinde,  hoc  de- 
currente  saeculo,  ad  vitam  revocata  in  Galha  in  schoUs  Filiarum 
Charitatis  a  Domino  Etienne,  Superiore  Generah  Presbyterorum 
Missionis,  ac  deinceps  a  piis  Sacerdolibus  propagata,  praeserlim  in 
Italia,  per  paroecias,  educandatus  et  scholas  puellarum.  Ea  tamen 


(I)  Vid.  Manuale  piccolo  dclle  Figlic  di  Maria...  compilato  d.iH' Abb.  D. 
Alberlo  Passeri  Vicario  Gen.  do' Canonici  We^.  Lalcr.  1 S'^  cdiz.  Dirigcrsi  a  S.  Pie- 
Iro  in  Vincoli,  Koma.  Cf.  Rescr.  auth.  pag.  556  ct  sqq. 


1000  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

speciale  incrementum  habuil  et  regulareni  formam  consecuta  est 
in  paroecia  S.  Agnetis  exlra  moenia  Urbis,  ubi  anno  1864  cura  et 
sludio  Hmi  P.  Passeri  Canonici  regularis,  canonice  erecta  fuit  cum 
statutis  ab  auctoritate  ecclesiastica  approbatis  et  cum  titulo:  Pia 
Unio  Filiarum  Mariae  sub  patrocinio  B.  M.  Virginis  Imma- 
culatae  et  S.  Agnetis  V.  et  M. 

2071.  Haec  pia  Unio,  sic  legitime  erecta,  pluribus  indulgentiis 
ac  privilegiis  fuit  postea  locupletata  per  Breve  diei  16  Januarii  1866 
a  Summo  Pontifice  Pio  IX  sa.  me.,  qui  deinde  per  aliud  Breve 
die  16  Februarii  ejusdem  anni  eam  ad  dignilatem  Primariae 
evexit,  concedens  Parocho  S.  Agnetis  ac  postmodum,  Brevi  4  Fe- 
bruarii  1870,  Rmo  Abbati  Generali  pro  tempore  Canonicorum  re- 
gularium  Lateranensium,  facultalem  aggregandi  ceteras  omnes  So- 
dahtales  similes  tum  erectas  tum  erigendas  ubique  locorum,  eisque 
communicandi  indulgentias  et  privilegia,  quibus  ipsa  Primaria 
gaudet. 

2072.  Summus  Pontifex  Leo  XIII,  binis  Brevibus  sub  die  21 
Martii  1879  datis,  concessit  per  primum  Breve  indulgentiam  plena- 
riam  pro  die,  qua  in  Sodalitatem  consorores  recipiuntur  ut  aspi- 
rantes  et  ut  Filiae  Mariae;  per  alterum  facultatem  eidem  Rmo  P. 
Abbali  Alberto  Passeri,  benedicendi  in  qualibet  pia  Unione  sacra 
numismata,  quae  consorores  deferre  solent  ad  collum  lamquam  tes- 
seram  Sodalitii,  cum  applicalione  indulgentiae  plenariae  in  articulo 
mortis.  Indulsit  insuper  praelaudato  P.  Abbati  facultatem  subdele- 
gandi  alios  Sacerdotes  ad  praedictam  benedictionem  numismatibus 
impertiendam. 

Per  Breve  ejusdem  Pontificis  de  die  2  Junii  1883,  memoralae 
facultates  coiicessae  sunt  P.  Abbati  pro  tempore  Canonicorum  re- 
gularium  Laleranensium. 

2073.  Scopus  generalis  piae  Unionis  est:  promovere  majorem 
Dei  gloriam  et  devotionem  erga  B.  Virginem  Immaciilatam. 

Scopus  specialis  est:  tueri  puellarum  innocentiam  a  tot  ini- 
micorum  insidiis,  augere  in  eis  christianam  pietalem,  morum  ho- 
nestatem,  reverentiam  et  obedienliam  suis  parentibus,  ut  maturo 
lempore  juxta  statum,  quem,  vocante  Deo,  amplexurae  erunt,  eva- 
dant  vel  sponsae  fideles  optimaeque  malresfamilias  in  saeculo,  vel 
sponsae  Jesu  Christi  in  claustro,  aut  eliam  bonae  virgines  in  pro- 
priis  d(jmibus,  exemplaria  ceteris  fidelibus  pietatis,  charitatis  ac 
aliarum  virtutum  actibus. 


i 


CAP.    V.   DE   COiNFRATERNlTATlBUS   IN   SPECIE.  1001 

E074.  Bona  spiritualia.  Praeler  specialem  protectionem  Vir- 
ginis  Immaculatae,  consorores  gaudent  lliesauro  quamplurium  in- 
dulgentiarum  ipsis  a  Summis  Pontificibus  concessarum,  nec  non 
parlicipes  sunt  omnium  precum,  bonorum  operum  et  sanctarum 
Communionum,  quae  fiunt  in  cunclis  piis  Unionibus  Unioni  Pri- 
mariae  aggregatis. 

AUare  privilegiatum.  Missae  ad  altare  piarum  Unionum  a 
quovis  Sacerdote  pro  defnnclis  consororibus  celebratae,  aeque  suf- 
fragantnr,  ac  si  ad  altare  privilegialum  celebratae  fuissenl. 

2075.  Obligationes  Filiarum  Mariae  (non  lamen  sub  culpa). 
1.  Consorores  debent  quolibet  anno,  solemniori  quo  fieri  potesl 
ritu,  celebrare  festum  Immaculatae  Conceptionis  et  S.  Agnelis 
V.  et  M. 

2.  In  eodem  festo  Immaculatae  Conceptionis  curent,  ut  cele- 
bretur  una  Missa  pro  sodalibus  viventibus,  et  in  die  Commemora- 
tionis  omnium  Defunctorum  altera  Missa  pro  consodalibus  defun- 
ctis  tum  propriae  tum  ceterarum  piarum  Unionum  Primariae  ag- 
gregatarum.  Ilem,  decedente  consorore,  satagant  ut  pro  ejus  anima 
cantetur  vel  iegatur  unum  Sacrum.  In  quolibet  ex  bisce  casibus 
non  omittant  suffragari  consorores  per  receptionem  sanctae  Com- 
munionis. 

3.  Saepe,  saltem  quolibet  mense,  Confessione  expientur,  et 
SS.  Eucharistiam  suscipiant. 

4.  Interesse  studeant  statutis  diebus  Communioni  generali  et 
mensili  congregationi. 

0.  Numisma  Immaculatae  Conceptionis  vittae  caerulei  coloris 
appensum  in  certis  anni  diebus  ad  collum  deferant. 

2076.  Adunantiae.  In  Iribus  casibus  Filiae  Mariae  congregan- 
tur  :  l''  occasione  electionis  OITicialium;  2"*  pro  negotiis  piae  Unio- 
nis  a  Consilio  tractandis;  3''  quando  sodaies  explere  debent  suae 
devotionis  et  pietatis  officia.  Prima  Dominica  post  festum  Immacu- 
latae  Conceplionis  cujuslibet  anni  peraguntur  electiones  Officialium, 
quae  in  munere  per  annum  durant,  quaeque  tamen,  si  opporlu- 
num  judicabitur,  in  officio  confirmari  possunt.  Director  facultatem 
habet  efigenib  Directricem  et  Vice-directricem  ;  ceterae  Olficiales 
eliguntur  pcr  vota  secreta  a  Mariae  Filiabus  congregationi  praesen- 
libus  juxta  majoritatem  suffragiorum. 

2077.  Consilium.  Ad  secretum  Consiiium,  quod  componitur 
ex  Directore  el  OfTicialibus,  speclat  per  vota  secreta  admitlere  tum 


100^2  PARS  III.    DK   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

aspirantes,  qnae  nempe  exoptant  iamquam  novitiae  esse  Filiae 
Mariae;  tum  ipsas  Filias  Mariae,  antea  simplices  aspirantes.  Di- 
rector  non  habet  jus  suffragandi :  Directrix  econtra  jus  habet  ad 
duo  Yota.  \n  quibusdam  tamen  casibus  speciahbus  fas  est  Directori 
recipere  in  SodaUlatem  puelias  sive  ut  aspirantes.  sive  ut  Fihas 
Mariae. 

Alia  quae  ad  hanc  piam  Unionem  referuntur,  vide  in  cilato 
libello  Manuale  piccolo,  et  Rescr.  auth.  pag.  o56. 

20.  PIA  UNIO  SEU  SOCIETAS  IMMACULATAE  CONCEPTIONIS  B. 
MARIAE  VIRGINIS  ROMAE  ERECTA  IN  VEN.  ECCLESIA  S. 
MARIAE  DE  ARACOELI. 

2078.  De  hac  pia  Unione  agentes,  scopus  noster  est  1°  exci- 
tare  fideles  ad  eam,  innumei'is  indulgentiis  ditatam,  ingrediendam; 
2°  in  unum  colhgere  documenta,  quae  supersunt.  Haec  quidem 
pauca  sunt,  sed  tamen  sufficientia  ad  juridicum  ejus  statum  co- 
gnoscendum  et  stabihendum.  Postquam  documenta,  quae  piam 
Unionem  quomodolibet  respiciunt,  relata  fuerint,  praecipua  ma- 
teriae  capita  brevius  in  compendium  perstringentur.  Ex  eo  fiet, 
nisi  opinio  nos  faUat,  ut  incertitudines  ultimis  temporibus  super 
juribus  hujusmodi  Sodahtatis  obortae,  removeantur  et  dissipen- 
tur.  Notitiam  prius  breviter  exhibebimus  de  quadam  Archiconfra- 
ternitate  sub  titulo  Conceptionis  B.  M.  V.  per  Constitutionem  Apo- 
stohcam  quondam  erecta  in  eadem  ecclesia  Aracoehtana,  sed  quae 
parum  duravit. 

2079.  In  Bullario  edito  Bomae  anno  1736,  tom.  XII,  n.  172, 
pag.  193,  extat  Constilulio  Summi  Ponlificis  Benedicti  XIII,  cujus 
initium  Ex  quo  Seiles  Apostolica,  de  dalo  1  Aprilis  1727.  Argu- 
mentum  hujus  Conslitutionis  indicatur  his  verbis :  Erigitur  Ar- 
chicoii fralernitas  Conceptionis  beatae  Virginis  Mariae  in  eccle- 
sia  de  Aracoeli  Conventus  Minorum  de  Observantia. 

Post  exordium,  Pontifex  enuntiat  preces  ei  porrectas  a  Pro- 
curatore  Generali  Ordinis;  dicit  enim:  Itaque  dilectus  filius  Fra- 
ter  Josephus  ab  Ebora,  Procurator  Generalis  Ordinis  Fratrum  Mi- 
norum  beali  Francisci  de  Observantia  nuncupalorum,  exponi  Nobis 
nuper  fecit,  hujusmodi  Fratres,  qui  coelorum  Beginae  verbo  et 
scriptis  augondae  venerationis  in  terris  usque  a  primo  sui  Ordinis 
exordio  studiosissimos  sese  ostenderunt...  summopere  oplare,  ut 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1003 

chrislianus  populus  ad  pia  opera  sub  auspiciis  ejusdem  Conce- 
plionis  beatae  Mariae  Virginis  Immaculatae  exciletur,  et  propterea 
in  ecclesia  eorum  Convenlus  sanctae  Mariae  de  Aracoeli  nuncupa- 
tae  de  Urbe,  unam  ulriusque  sexus  Arcbiconfraternitatem  Aucto- 
ritate  Nostra  institui  poslulare  sub  invocatione  ejusdem  Conceptio- 
nis,  illamque,  postquam,  ut  infra,  erecta  et  inslituta  fuerit,  in  lo- 
cum  Arcbiconfraternilatis  etiam  Conceptionis  B.  Mariae  Virginis, 
nuper  certis  de  causis  tunc  adductis,  in  insigni,  saeculari  et  Col- 
legiata  ecclesia  S.  Laurenlii  in  Damaso  nuncupala  de  eadem  Urbe, 
per  Nos  snppressae  et  exlinctae,  quoad  indulgentias,  privilegia  ac 
indulla  spirilualia  tantum  subslitui  et  subrogari... 

2080.  Deinde  Ponlifex  acl  eoncessionem  graliae  petitae  IraU' 
sil.  Nos,  subjungit,  qui  Ordinem  praedictum  de  Hcclesia  catholica 
oplime  meritum,  semper  eximia  dilectione  prosecuti  sumus...  sup- 
plicalionibus  Nobis  porreclis  inclinati,  dilecto  filio  moderno  Mini- 
stro,  sive  in  ejus  defectu,  Vicario  aut  Commissario  Generalibus  to- 
tius  Ordinis  praedicli,  barum  serie  indulgemus,  ut  in  dicta  eccle- 
sia  sanctae  Mariae  de  Aracoeh  de  Urbe  unam  utriusque  sexus 
Christifidelium  Archiconfraternitatem...  sub  eadem  invocatione  et 
denominatione  Conceptionis  B.  Mariae  Virginis  Immaculatae,  Aucto- 
ritate  Nostra  Apostolica  erigat  atque  instituat,  ad  omnipotentis  Dei 
laudem,  animarumque  salutem,  et  ejusdem  B.  M.  Virginis  hono- 
rem,  cum  privilegiis  ab  Apostolica  Sede  collatis,  quibus  Archicon- 
fraternitates  SS.  Rosarii  ac  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo...  utuntur, 
fruuntur  et  gaudent... 

2081.  Archiconfraternitas  sic  erecta  subrogatur  in  locum 
alterius  in  ecclesia  S.  Laurentii  in  Damaso  extinctae.  Ceterum, 
pergit  Pontifex,  ut  Christifideles  spiritualium  gratiarum  et  privile- 
giorum  muneribus  illecti,  se  eidem  Archiconfraternitati  alacrius 
inscribant,  Nos  eam  substituimus  et  subrogamus  in  locum  alterius 
Archiconfraternitatis  Conceplionis  B.  M.  Virginis,  per  Nos  in  prae- 
dicta  ecclesia  S.  Laurentii  in  Damaso,  ut  praefertur,  suppressae  et 
exlinctae,  quoad  participationem  indulgentiarum,  privilegiorum... 
quibus  ultimo  dicla  Archiconfralernitas  tempore  suppressionis  et 
exlinclionis  gaudebat  et  gaudere  poterat... 

2082.  fnsuper  praedictae  Archiconfraternitati  nonnullae  aliae 
indulgentiae  conceduntur,  ac  deinde  Superioribus  Generalibus  Or- 
dinis  Minorum  de  Observantia  tribuitur  facultas  Confraternitates 
Conceptionis  aggregandi  et  ubique  erigendi,  ac  postremo  apponun- 


1004  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

lur  consuetae  ciausulae  derogaloriae  elc.  —  Dal.  Romae  ann.  1727, 
Kalendis  Aprilis,  Ponlificatus  noslri  anno  tertio. 

2083.  At  sciendum  est,  Clementem  PP.  XII,  qui  in  Apostolico 
throno  fuit  immediatus  successor  Benedicti  XIII,  supradictam  Con- 
stilutionem  Ex  quo  Sedes  Aposlolica,  simul  cum  aliis,  revocasse 
per  BuUam  Romanus  Pontifex  die  30  Martii  1732,  id  esl  quinque 
circiter  annis  post  peractam  in  ecclesia  Aracoelitana  erectionem 
supra  descriptae  Archiconfraternitatis.  Quia  Clemens  XII  per  eam- 
dem  Bullam  Romanus  Pontifex  omnia  ad  pristinum  stalum  re- 
ducit,  et  dictam  Constitutionem  Benedicti  XIII  omni  elTectu  carere 
declarat,  consequitur,  Archiconfralernitatem  Immaculatae  Conceptio- 
nis  in  ecclesia  de  Aracoeli  erectam  illico  iure  cessasse,  et  illam 
revixisse  quae  fuerat  suppressa  in  ecclesia  S.  Laurentii  in  Da- 
maso,  quae  quidem  adhuc  perdurat  et  floret.  Et  de  hac  Archicon- 
fraternitate  extincta,  relata  sufficiant,  et  de  Pia  Unione  in  Ara- 
coeli  existente  sit  sermo. 

2084.  Praecipuum  documentum  hujus  Sodalitatis  continetur 
lum  in  precibus,  quae  sub  die  20  Novembris  1854  ab  eadem  pia 
Sodalitale  Summo  Pontiflci  Pio  IX  porrectae  sunt,  tum  in  Aposto- 
lica  concessione  inde  secuta,  quae  omnia  hic  transcribuntur 
(Rescr.  auth.  N.  393,  pag.  306;  Archiv.  piae  Unionis  in  Aracoeli): 

Beatissime  Pater, 

Pia  Unio  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  V.  erecta  in  altari 
priviiegiato  eidem  B.  M.  V.  dedicato  in  venerabili  ecclesia  S.  Ma- 
riae  in  Aracoeli,  ad  pedes  Sanctitatis  Vestrae  provoluta  humiliter 
exponit,  quod  in  pagella  aggregationis  invenitur,  quod  sa.  me. 
Pius  VII,  quo  magis  corda  fidelium  ad  devotionem  et  obsequium 
erga  Immaculatam  B.  M.  V.  animaret,  per  singulare  privilegium 
omnibus  dictae  Unioni  adscriptis  easclem  indulgentias  concessit, 
quibus  gaudent  quicumque  sumpserunt  habitum  parvum  Imma- 
culatae  Conceptionis  a  RR.  PP.  Theatinis.  —  IVaeterea  omnes 
utriusque  sexus  adscripti,  qui  interveniunt  recitationi  SS.  Rosa- 
rii  in  dicta  ecclesia,  recitando  sex  Pater  et  Ave  in  honorem  SS. 
Sacramenti  iucrantur  indulgentias  concessas  iis,  qui  septem  eccie- 
sias  Urbis  et  Jerosoiymorum  visitanl. 

Quia  vero,  diligenti  inquisitione  in  archivo  dictae  piae  Unionis 
instiluta,  harum  concessionum   documenta  inveniri    minime  pote- 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  lOOo 

rant,  ipsa  a  Sanctitate  Vestra  implorat  gratiam,  ut  easdem  aut 
confirmare,  aut,  si  opus  fuerit,  cle  novo  concedere  dignelur.  —  Pro 
qua  gratia  etc. 

Ex  Audientia  SSmi  die  20  iNovembris  ISoL 

SS.  D.  N.  Pius  PP.  IX,  attentis  expositis,  supraenuntiatae  piae 
Unioni  sub  tilulo  Immaculatae  Conceptionis  in  ecclesia  S.  Mariae  in 
Aracoeli  canonice  erectae  henigne  communicavil  singulas  indul- 
gentias,  quibus  gaudet  Primaria  Sodalitas  sacri  Scapularis 
SSmae  Conceptionis  apud  Congregationem  seu  Ordinem  PP. 
Theatinorum  de  Urhe  canonice  existens,  prout  in  Summario  ab 
hac  Sacra  Congregatione  Indulgentiarum  die  12  Julii  1845  aulhen- 
tice  recognilo,  servatis  tamen  singulis  appositis  conditionibus,  et 
non  obstante  Constitutione  Clementis  PP.  VIII  sa.  me.  diei  7  De- 
cembris  1604,  quae  incipit  Quaecumque  a  Sede  Apostolica. 

Voluit  autem  Sanctitas  Sua,  ut  si  hujusmodi  pia  Unio  extra 
Urhem  quoque  sit  erigenda,  praefata  indulgentiarum  communi- 
catio  extendatur  et  valeat  pro  iis  tantum  locis,  in  quihus  prae- 
memorata  Congregatio  seu  Ordo  Tlieatinorum  haud  existit. 
Praesenti  in  perpetuum  valituro,  absque  uUa  Brevis  expeditione. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  Sacrae  Congregationis  Indulgen- 
tiarum. 

Fr.  Card.  Asquinius,  Praef. 
A.  CoLOMBO,  Secreta)ius. 

2085.  Ne  autem  in  posterum  exorialur  dubium  super  canoni- 
cilate  erectionis  praedictae  piae  Unionis  seu  Sodahtatis,  Emus  Car- 
dinahs  Patrizi  sa.  me.  Summi  Pontificis  Vicarius  Generalis,  anno 
1858  sanavit  quemcumque  defectum,  et  dictam  Sodalitatem  uti 
legitime  et  canonice  fundatam  et  erectam  confirmavit  et  consti- 
tuit.  En  ad  litteram  documentum,  quod  extat  in  archivo  piae  Unio- 
nis  apud  ecclesiam  Aracoehtanam  : 

Fidem  facio  per  praesenles  ego  subscriptus  Almae  Urbis  Tri- 
bunalis  Vicariatus  Secretarius  in  libro  Decretorum  mensis  Februa- 
rii  1858,  in  Secretaria  ejusdem  Vicariatus  existenle,  reperiri  par- 
ticulam  tenoris  sequentis,  videhcet: 

Constantinus  Miseratione  Dna  Epus  Alhanens.  S.  R.  E. 
Card.  Patrizi  Sacros.  Pati^iarch.  Basilicae  Liherianae  Achipre- 
shijt.  SS.  D.  N.  PP.   Vicarius  Generalis  elc. 


iOOC)  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

Inler  ceteras  quae  in  Aracoelitano  leinplo  liabentur  Marianae 
pietalis  instituliones,  jam  ab  anno  reparatae  salutis  1812  canonice, 
uti  asseritur,  fundata  et  erecta  est  pia  quaedam  Sodalitas  seu  So- 
cielas  ab  linmaculata  Conceptione  nuncupata,  quae  quidem  preci- 
bus  matulinis,  et  praesertim  Rosario,  beatissimam  Dei  Matrem  sin- 
gulis  quibusque  diebus  primo  niane  sedulo  veneraiur. 

At  cum  temporum  injuria  rerumque  vicissitudine  authentica 
perierint  documenta,  quibus  canonicae  dictae  Sodalitatis  fundalio 
et  erectio  queat  facile  comprobari,  Nos  precibus  ab  hodiernis 
ejusdem  Moderatoribus  porrectis  inchnali,  praesenli  Decreto,  quae 
alias  a  Praedecessoribus  Nostris  hac  super  re  acta  sunt,  sarta  te- 
claque  volumus,  et  declaramus,  et  quemcumque  sanantes  defecium 
eam  Auctorilate  Nostra  uti  legitime  et  canonice  fundatam  et 
erectam  confirmamus  et  constituimus :  eamdem  praeterea  iis  spiri- 
tuahbus  bonis  frui  et  gaudere  posse  decernimus,  quibus  ceterae  hu- 
jusmodi  Sodalilates  fruunlur  et  gaudent:  proventus  denique  ac 
reditus,  quos  seu  sociorum,  seu  ahorum  pietas  ad  rei  perennita- 
tem  rehquit,  sitve  in  posterum  rehctura,  in  Marianae  ut  praefertur 
Instilutionis  ulihtalem,  splendorem  atque  incrementum  fidehter  ero- 
gari  praecipimus  et  mandamus. 

Dalum  Romae  ex  Aedibus  Vicariatus,  die  1  Februarii  ann.  1858. 

C.  Card.  Vicarius. 
Pro  Dno  Josepho  Can.  Tarnassi  Secretario 
Franciscus  Can.  Anivitti,   Suhstitutus,  prout  in 
supradicto  Decretorum  hbro,  ad  quem  etc. 

(L.  S.) 

In  quorum  fidem  etc.  —  Datum  ex  supradicta  Secretaria  Vi- 
carialus  Urbis,  die  4  mensis  Maji  ann.  1858. 

Ita  est  —  Pro  D.  Can.  Tarnassi  Secretario 
Franciscus  Can.  Anivitti,  Subst. 

2086.  Fx  allatis  documentis  duo  sunt  in  tuto  posita,  videhcet: 
l^  quod  pia  Unio  in  ecclesia  Aracoehtana  existens,  est  rite  et  ca- 
nonice  erecla;  2°  quod  eadem  pia  Unio  communicat  in  omnibus 
imlulgentiis,  quibus  gaudet  Primaria  Sodahtas  sacri  Scapularis 
SS.  Cunceplionis  apud  Theatinos  de  Urbe  (in  ecclesia  S.  Andreae 
vulgo  della   Valle)  exislens. 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  1007 

2087.  Remanet  solvenda  qnaeslio,  qiiae  iillimis  his  lempori- 
bus  nonnullorum  animos  snspensos  lennit  ac  non  minimam  con- 
fusionem  et  incerliludinuni  atlnlit.  Qnaestio  est  haec:  Sodalitas, 
de  qua  loquimur,  nempe  pia  Unio  Immaciilatae  Conceptionis  B. 
M.  Virginis  in  ecclesia  de  Aracoeli  canonice  erecta  et  quamplu- 
rimis  indulgentiis  ditata,  potest  erigere  vel  sihi  aggregare  simi- 
les  Sodalitates  seu  pias  Uniones  ejusdem  nominis  et  institiUi? 

Respondemus  sine  mora:  Negative. 

1.  Non  potest  erigere.  Nam  ad  Episcopum  spectat  jure  ordi- 
nario  Confralernilates,  Sodahlates  seu  pias  Congregationes  vel  Unio- 
nes  erigere  et  instituere.  Ahi  id  nequeunt,  nisi  ex  speciah  privi- 
legio  ab  Apostohca  Sede  obtento.  At  vero,  praefata  pia  Unio  Ara- 
coehtana  nuhnm  documentum  possidet,  quo  probare  possit,  sibi 
concessum  fuisse  lale  privilegium.  Ergo  nequit  erigere,  quin  jus 
certum  et  ordinarium  Episcoporum  laedatur. 

%  Non  potest  aggregare.  Jus  aggregandi  et  indulgenlias  com- 
municandi  Sodalitatibus  ejusdem  invocationis  inest  lantummodo  Ar- 
chiconfralernitatibus,  Archisodahlatibus  seu  Congregationibns  Pri- 
mariis.  Ideo  enim  quaedam  piae  Societates  ad  hujusmodi  aUiorem 
gradum  a  S.  Sede  evehuntur  cum  potestate  communicandi  indul- 
gentias,  quibus  ipsae  gaudent,  ut  sic  facihor  modus  habeatur  ad 
easdem  indulgenlias  obtinendas.  Jam  vero,  pia  Unio  de  Aracoeh 
non  est  Archiconfraternitas,  vel  Archisodahlas,  aut  Congregatio  Pri- 
maria.  Non  polest  ergo  aggregare,  seu  affihare,  incorporare,  nec 
item  communicare  indulgentias.  Quod  dicimus,  abunde  constat  ex 
tractatu  de  Confraternitatibus,  de  quibus  fuse  egimus,  et  etiam  ex 
dicendis.  Accedil,  quod  in  citato  Rescripto  Pii  IX  nuha  inveniuntur 
verba,  quae  indicent  privilegium  aggregandi  fuisse  tributum  piae 
Unionl  de  Aracoeh. 

2088.  Sed  sciendum,  ex  praediclae  piae  Unionis  actis  certo 
constare,  ipsam  phires  similes  Sodalitates  vel  erexisse  vel  saltem 
sibi  aggregasse.  llujus  facti  non  videtur  alia  ratio  posse  adduci, 
quam  usus  et  consuetudo,  cum  anlc  annum  1854  nullnm  docu- 
menlum  existat  in  archivo  piae  Unionis.  Ah  anno  vero  1854,  fere 
usque  ad  praesens,  afferri  posset  in  explicationem  facti  seu  con- 
sueludinis  aggregandi,  Rescriplum  supra  relatum  Summl  Ponlihcls 
Pli  L\,  in  quo  quaedam  expressiones  in  sensu  declarativo,  sumi 
potuerunt  in  sensu  facultativo.  Istiusmodl  expresslones  sunt  se- 
quenles:    Voluit  autem  Sanctitas  Sua,  ut  si  hujusmodi  pia  Unio 


1008  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

extra  Urbem  quoque  sit  erigenda,  praefata  indulgentiaimm  com- 
municatio  extendatur  et  valeat  pro  iis  tantum  locis,  in  quibus 
praememorala  Congregatio,  seu  Ordo  Theatinorum  haud  existit. 

2089.  Veruni  haec  Apostolici  Rescripli  verba  non  in  sensu 
facultativo  accipienda  sunt,  quasi  nempe  potestatem  significent 
piae  Unioni  de  Aracoeli  coUatam  erigendi  vel  aggregandi  similes 
Sodalitates,  sed  in  sensu  declarativo,  qnatenus  scilicet  declarant, 
indulgentiarum  communicationem  extendi  etiam  ad  alias  ejusdem 
nominis  Sodalilates,  si  quae  extra  Urbem  fuerint  a  proprio  Epi- 
scopo  canonice  erectae,  iis  locis  tantum  exceptis,  in  quibus  Ordo 
Theatinorum  existit.  Ergo  hujusmodi  piae  Uniones  alibi  legitime 
institutae  parlicipes  sunt  indulgentiarum  non  vi  alicujus  aggrega- 
tionis,  sed  vi  communicationis  per  dictum  Rescriptum  concessae. 

2090.  Rebus  sic  stantibus,  Rmus  P.  Bernardinus  a  Portu  Ro- 
malino,  Minister  Generahs  Ordinis  Minorum,  anno  1879  supphces 
htteras  Summo  Pontifici  praesentandas  confecit,  in  quibus  supra 
relatum  Pii  IX  Rescriptum  inseruit,  et  piae  Unionis  de  Aracoeh 
statum,  prout  nunc  expositus  est,  enarrabat.  Et  quia,  subjungebat, 
gravosum  vel  fere  impossibile  ex  una  parte  foret  omnes  Sodahta- 
tes  hucusque  aggregatas  praemonere  de  nuhitate  vel  incertitudine 
indulgentiarum,  quibus  pularunt  a  pluribus  annis  gaudere;  et  ex 
ahera  parte  ad  praecavendum  scandahim,  quod  certo  oriretur,  si 
praedicta  pia  Unio  deberet  in  posterum  novas  aggregationes  abso- 
lute  denegare,  et  ut  firmiter  ac  stabihter  bono  ejusdem  piae  Unio- 
nis  provideretur,  humihter  a  Summo  Ponlifice  postulavit  ut  digna- 
retur  omnes  aggregationes  hucusque  factas  sanare,  et  insimul  con- 
firmare  vel  concedere  facuhatem  ahas  aggregationes  peragendi 
modo  et  numero  sibi  benevisis,  exceptis  locis,  prout  semper  ob- 
servalum  est,  in  quibus  reperiuntur  Patres  Theahni. 

2091.  Exitus  descriptae  supplicationis.  Quinam  fuerit  effe- 
ctus  supplicalionis  a  Ministro  Generah  Summo  Ponlifici  porrectae, 
patet  ex  Nota  seu  Memoria,  quam  ipse  Minister  Generahs  propria 
manu  scripsit,  quaeque  in  archivo  piae  Unionis  apud  ecclesiam 
de  Aracoeh  asservatur.  Nos  hic  eam  afferimus  ex  itahco  in  lati- 
num  idioma  versam,  et  est  sequens : 

/.  N.  D. 

Praesens  supphcatio  (supplica)  a  R.  P.  Francisco  Ignatio  Pe- 
ricoli  ab  Urbe,  actuah  piae  Unionis  Directore,  Iradita  fuit  Rmo  Dno 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1009 

Secretario  S.  Congregationis  Indulgentiarum.  Hic  eamdem  tradidit 
cuidam  Consultori  examinandam.  Cum  votum  Consultoris  fuerit 
contrarium,  Rmus  Dnus  Secretarius  restituit  supplicam. 

Tunc  fuit  deliberatum  ad  Emum  Cardinalem  Aloysium  Bilio, 
Ordinis  Protectorem,  recurrere,  ut  ipse  apud  Sanctum  Patrem  se 
interponeret  et  ab  eo  desideratam  gratiam  obtineret.  Et  revera 
subscriptus  Generalis  Ordinis  praedictam  supplicam  in  manus  lau- 
dati  Emi  Cardinalis  personaliter  dedit,  qui  tamen,  dum  eam  reci- 
peret,  declaravil  quod,  cum  supplica  jam  fuerit  S.  Congregationi 
Indulgentiarum  exhibita,  ipse  ante  omnia  debebat  Rmum  Dnum 
Secretarium  dictae  S.  Congregationis  audire. 

Et  die  7  Martii  1879  Emus  Card.  Bilio,  in  Aedibus  Vaticanis, 
ubi  consueta  Quadragesimalis  Praedicatio  habebalur,  ad  se  vocavit 
subscriptum,  eique  reddidit  supplicam,  dicens,  quod,  postquam  de 
re  contulerit  cum  Rmo  Dno  Secretario  S.  Congregationis  Indulgen- 
tiarum,  firmae  haberi  debent  sequentes  conclusiones : 

1*  Quod  pia  Unio  Immaculatae  Conceptionis  de  Ai^acoeli 
non  poterat,  nec  potest,  nec  umquam  polerit  sibi  aggregare  ahas 
Confraternitates  cujuscumque  tituh;  quia,  ad  id  vahde  et  legitime 
faciendum,  necesse  foret  ut  pia  Unio  antea  a  S.  Sede  declararetur 
Archiconfraternitas.  Hoc  autem  numquam  fiet,  cum  Archiconfra- 
ternitas  (vel  mehus  Primaria  Sodalitas)  sub  eodem  titulo  jam 
existat  in  Urbe  apud  Theatinos. 

2^  Quod,  hoc  non  obstante,  Confraternitates  a  pia  Unione  de 
Aracoeli  institutae  vel  aggregatae,  sunt  legitime  erectae,  non  qui- 
dem  vi  hujus  institutionis  vel  aggregationis,  sed  vi  institutionis, 
quara,  juxta  praescriptum,  ab  Episcopo  loci  recipere  debuerunt; 
et  participes  sunt  indulgentiarum  piae  Unionis  de  Aracoeh,  vi 
communicationis  concessae  per  Rescriptum  diei  20  Novembris 
18a4  a  Summo  Pontifice  Pio  IX.  Ideo  sanatoria  minime  indigent. 

3*  Quod  proinde,  in  posterum,  pia  Unio  de  Aracoeli  nequit 
amphus  Litteras  aggregationis  dare;  sed,  ubi  contingat  ut  hujus- 
modi  Litterae  aggregationis  expostulentur,  respondeat  quod  erigant 
auctoritate  Episcopi  loci,  juxta  tenorem  Constitutionis  Quaecumque 
Clementis  VHI,  piam  Unionem,  quae,  ubi  erecta  fuerit,  parliceps 
erit  juxta  citatum  Rescriptum  Pii  IX  omnium  indulgentiarum,  qui- 
bus  gaudet  pia  Unio  de  Aracoeh.  Quare  haec  pia  Unio  Aracoehtana 
poterit  dare  tantummodo  declarationem  communicalionis  indulgcn- 
liarum. 

64 


1010  PARS   ni.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Ila  Emus  Card.  Bilio  rem  significavit  et  explicavit  infrascripto 
die  et  aiino  ut  supra. 

Fr.  Bernardinus  a  Portu  Bomatino, 

Min.  Glis  Minorum  fm.  p.J, 
(L.  S.)  Fr.  Franciscus  Maria  a  Salerno, 

Lect.  Jub.  Secret.  Glis  Ordinis. 

2092.  Obligationes  adscriptorum  (i)  sunt:  1°  Becitare  quo- 
tidie,  vel  saltem  saepe  in  hebdomada,  parvam  coronam  Immacu- 
latae  Conceptionis,  quae  constat  ex  duodecim  Ave  Maria,  cum 
tribus  Gloria  Patri  et  Oratione  jaculatoria:  Benedicta  sit  sancta 
et  immaculata  Conceptio  B.  Virginis  Mariae,  Mat^Hs  Dei,  in  ho- 
norem  duodecim  privilegiorum  ejusdem  Matris  Dei  (Indulgentias 
hujusmodi  coronae  adnexas  vide  sub  n.  777). 

2°  Tertiam  Bosarii  partem  recitare  pro  quolibet  sodali  vita 
functo. 

3°  Quinque  mensiles  obolos  offerre  pro  expensis  piae  Unio- 
nis.  Debent  insuper  fideles  piae  Unioni  adscripti  vitam  ducere  mo- 
rigeratam  vereque  chrislianam,  sanctissima  Ecclesiae  Sacramenta 
frequentare,  praesertim  in  festis  Domini,  ejusque  sanctissimae 
Matris. 

2093.  Regimen  piae  Unionis.  Sodalium  piae  Unionis  erit  re- 
citare,  juxta  pium  veteremque  usum,  SS.  Bosarium  durante  Missa 
quae  celebratur  in  Aracoeli  ad  capellam  B.  V.  Immaculalae,  et 
in  fine  Benedictionem  cum  S.  Pixide  recipere,  excepto  casu  quo 
haec  omnia  aliis  ecclesiasticis  functionibus  impediantur.  Praedictum 
Bosarium  pro  omnibus  defunctis  sodalibus  applicatur. 

Quolibet  anno,  vel  saepius,  si  opus  fuerit,  Officiales  cum  Prae- 
side  congregantur  ad  negotia  piae  Unionis  tractanda. 

Officiales  perdurant  in  suo  quisque  munere  per  triennium. 

In  obsequium  Virginis  Immaculatae  et  ad  ceterorum  fidelium 
aedificationem,  in  novendialibus  festum  ejusdem  Immaculatae  prae- 
cedentibus,  confratres  assistunt  functionibus  propria  veste  induti. 

2094.  Confratrum  vestis  consistit  in  sacco  albo  cum  capucio 
pariter  albo.  Praecinguntur  cingulo   caerulei   coloris,  in   quo  ap- 


(I)  Vid.  libel.:  Doveri,  governo  e  privilefji  dcgli  Ascritti  alla  pia  Adunanza 
di  Maria  SSma  Immac.  eretta  in  Araceli;  Roma  Tip.  Vatic.  1888. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  1011 

pensa  habetur  numisnia  Immaculalae  Conceptionis.  Palliolum  fmoz- 
zettaj  deferunt  coloris  pariter  caerulei,  fasciola  alba  circumdatum, 
quod  stemma  formae  ovalis  cum  imagine  Immaculatae  Conceptionis 
decorat. 

2095.  Tali  modo  induti  intersunt  processionibus,  quae  in  ec- 
clesia  Aracoelitana  fiunt  in  quibusdam  anni  diebus,  ut  ex.  gr.  in 
die  Natalis  Domini,  die  Epiphaniae  ad  comitandum  divinum  Infan- 
tem  fil  S.  Bambino  d'  Araceli),  in  festo  Corporis  Domini,  in  so- 
lemnitate  Immaculatae  Conceptionis  etc. 

Ad  quasdam  ex  dictis  processionibus  invitantur  quoque  con- 
sorores,  quae  modesta  veste  indutae  interveniunt,  vitlam  caeruleam 
ad  coUum  usque  ad  pectus  deferunt,  in  cujus  extremitate  numisma 
Immaculatae  Conceptionis  pendet. 

2096.  Pia  Unio  Aracoehtana  formam  exhibet  verae  Confrater- 
nitatis.  Revera,  si  Confraternitates,  juxta  Theodorum  a  Spiritu 
Sancto,  Bassi,  Matthaeucci  etc,  sunt  fidehum  Congregationes  in 
unum  quandoque  convenientium  ad  quaedam  pietatis  officia  obe- 
unda,  ecclesiastica  auctoritale  institutae;  haec  omnia,  ut  ex  dictis 
constat,  reperiuntur  in  praefata  pia  Unione,  cujus  socii  coUegium 
quoddam  personarum  constituunt,  ac  ideo  cum  sint  conjuncti  in 
Fraternitate,  veram  Confraternitatem  constituere  videntur  (Vid. 
n.  1647  sqq.  et  1635,  4). 

2097.  Indulgentiae  concessae  piae  Unioni.  Vi  Rescripti,  su- 
pra  relati,  Summi  Pontificis  Pii  IX,  pia  Unio  Immaculatae  Con- 
ceplionis  erecta  in  ecclesia  Aracoehtana  iisdem  gaudet  induigentiis, 
quibus  fruitur  Primaria  Sodahtas  Scapularis  caerulei  apud  Thea- 
linos  de  Urbe.  Hujusmodi  indulgentiae  pomultae  sunt,  ut  videre 
est  in  Summario  apud  Rescripta  authentica  n.  57,  pag.  574. 

2098.  Verum  ipsa  pia  Unio  de  Aracoeli  proprium  habet  Indul- 
gentiarum  elenchum,  uti  authenticum  recognitum  die  22  Decembris 
1854.  Originale  hujus  elenchi,  qui  parum  differt  ab  iUo  scapularis 
caerulei,  reperitur  in  archivo  piae  Unionis  in  Aracoeh,  nec  non 
in  libro  Rescripta  authentica  n.  58,  pag.  580.  Praedictus  elen- 
chus  ita  inscribitur: 

«  Summarium  Indulgentiarum  plenariainim  et  partialium, 
quae  concessae  fuerunt  piae  Unioni  seu  Societati  Immaculatae 
Conceptionis  Mariae  sanctissimae  erectae  Romae  in  ven.  ecclesia 
Aracoeli  a  sa.  me.  Pio  VII,  denuo  confirmatae,  concessae  el 
adaiictae  a  sa.  me.  Pio  IX». 


1012  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

2099.  Inter  tot  indulgentias  dictae  piae  Unioni  concessas  no- 
lentur  sequentes  plenariae: 

1.  In  festis  Immaculatae  Conceptionis  —  Purificationis  —  Annuntia- 
tionis  —  Assumptionis  —  et  Nativitatis  beatissimae  Virginis. 

2.  Prima  Dominica  cujusque  monsis  et  ultima  Julii  —  unoquoque 
Quadragesimae  Sabbato  —  die  Dominica  ac  feria  sexta  Passionis  —  in 
feriis  quarta,  quinta  et  sexta  majoris  Hebdomadae. 

3.  In  festis  solemnioribus  Paschatis  —  Ascensionis  —  Pentecostes  — 
SS.  Trinitatis  —  Nativitatis  Domini  —  ac  prima  et  ultima  die  novendia- 
lium  ejusdem  sanctae  Nativitatis. 

4.  In  festis  S.  Joannis  Baptistae  —  SS.  Petri  et  Pauli  —  S.  Augu- 
stini  —  S.  Michaelis  Archangeli  —  SS.  Angelorum  Custodum  —  Trans- 
itus  S.  Joseph  —  Inventionis  S.  Crucis. 

5.  Diebus  24  Martii  —  17  Julii  —  7  Augusti  —  14  Septembris  — 
10  Novembris  —  13  Decembris. 

6.  Die,  quo  quispiam  in  Sodalitatem  adsciscitur  —  semel  in  anno  pro 
Oratione  quadraginta  Horarum  —  iterum  pro  sanctis  exercitiis  spiritua- 
libus  —  semel  ad  cujusque  libitum  —  iterum  die  a  Praeside  seu  Eectore 
piae  Unionis  designanda. 

7.  In  articulo  mortis. 

2100.  Notandum,  nec  in  Summario  Indulgentiarum  hujus  piae 
Unionis,  nec  in  illo  Scapularis  caerulei,  indicari  semper  condi- 
tiones  pro  acquisitione  indulgentiarum.  Sciendum  est  ergo,  quod 
relate  ad  indulgenlias  plenarias,  conditiones  ad  eas  lucrandas  sunt, 
generaiim  et  ordina^ie,  Confessio,  Gommunio,  visitatio  alicujus 
ecclesiae,  et  preces  ad  intentionem  Summorum  Pontificum. 

2101.  Quaeri  potest,  cur  concessae  sint  indulgentiae  plenariae 
diebus  24  Martii,  17  Junii,  7  Augusti,  10  Novembris,  13  Decem- 
bris  etc.  ?  Hespondemus:  Quia  illis  diebus  celebranlur  festa  Sancto- 
rum  vel  Beatorum  Congregationis  Theatinorum,  apud  quos  residet 
Primaria  Sodalitas  Scapularis  caerulei  Immaculatae  Conceptionis, 
cujus  indulgentias  omnes  pia  Unio  de  Aracoeli  participat.  Sic  die 
24  Martii  celebratur  festum  B.  Josephi-Mariae  Cardinalis  Tho- 
masii,  Confessoris  Clerici  regularis  Congregationis  Theatinae;  — 
17  Junii,  festum  B.  Pauli  Buralis,  Ep.  Card.  de  Aretio,  Theatini; 
—  7  Augusti,  feslum  S.  Cajetani  Thienaei,  Theatinorum  Palriar- 
chae;  —  10  Novembris,  festum  S.  Andreae  Avellini,  Theatini;  — 
die  13  Decembris,  festum  B.  Joannis  Marinonii,  Conf.  Theatini. 

2102.  Insuper  advertendum  est,  in  Summario  Indulgentiarum 
Scapidaris  caerulei  (cujus  singulas  indulgentias,  ut  iterum    di- 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS  IN   SPECIE.  1013 

camus,  Siimmus  Pontifex  Pius  IX  piae  Unioni  de  Aracoeli  commu- 
nicavit)  contineri  alias  indulgenlias  plenarias,  qiiae  non  sunt  adno- 
tatae  in  Summario  piae  Unionis,  et  sunt  sequentes: 

a)  In  solemnitate  Epiphaniae  Domini ;  b)  die  2  Augusti,  in 
festo  Portiunculae;  c)  die  14  Septembris,  in  festo  Exaltationis  S. 
Crucis;  d)  die  15  Octobris,  in  festo  S.  Theresiae  Virginis;  e)  die 
1  Novembris,  in  festo  Omnium  Sanctorum.  Nobis  pro  certo  ha- 
betur,  sodales  piae  Unionis  Aracoelitanae,  his  etiam  plenariis  in- 
dulgentiis  perfrui  debere.  Si  in  proprio  Indulgentiarum  elencho 
non  recensentur,  hoc  ex  amanuensis  omissione  contingere  potuit. 
El  revera  in  praesenti  casu  omissio  ahcujus  indulgentiae  non  dif- 
ficulter  excidere  poterat,  cum  ordo  expositionis  et  verborum  forma 
mutata  fuerint.  Optandum,  ut  ahquis  Rector  piae  Unionis  conferat 
inter  se  bina  Summaria,  quae,  ut  diximus,  prostant  apud  Resa^ipta 
authentica  pag.  574  et  580. 

2103.  Praeterea  sodales  piae  Unionis  etiam  sequentes  indul- 
gentias  consequi  possunt: 

1.  Indulgentias  Stationum  Urbis  (vid.  n.  949)  diebus  in  Mis- 
sali  Romano  descriptis,  si  sodales  ecclesiam  suae  Congregationis 
visitaverint. 

2.  Indulgentias  septem  eeclesiarum  Urbis  (vid.  n.  956  sqq.) 
bis  in  mense,  si  septem  aUaria  ecclesiae  ut  supra  visitaverint;  et 
ubi  ecclesia  tot  altaria  non  habeat,  septies  visitationes  iteraverint. 

3.  Indulgentias  S.  Sepulchri  et  Terrae  Sanctae,  si  bis  in 
mense  ecclesiam,  ut  praemittitur,  visitaverint. 

4.  Indulgenlias  Basilicay^um  Urbis,  Po7'tiunculae,  Hieroso- 
lymae  et  S.  Jacobi  in  Galicia,  recitantes  sex  Pater,  Ave  et 
Gloria  in  honorem  sanctissimae  Trinitatis  et  Mariae  Virginis  Im- 
maculatae,  orantesque  pro  haeresum  extirpatione,  pro  christiano- 
rum  principum  concordia  ac  sanctae  Malris  Ecclesiae  exaltalione. 

5.  Congregatio  Indulgentiarum  die  31  Martii  1856  Decreto 
suo  declaravit,  supradictas  indulgentias  septem  Urbis  Basilicarum, 
Portiunculae,  Jerusalem  et  S.  Jacobi  de  Compostella  toties 
QUOTFES  acquiri  posse,  et  quocumque  loco  preces  fuderint,  servato 
Decreto  ejusdem  S.  Congregationis  diei  7  Martii  1678,  quod  incipit 
Delatae  saepius,  neque  oportere  ahas  preces  addere,  ac  Sacramen- 
lorum  Poenitentiae  et  Eucharistiae  susceplionem  praemittere,  sed 
sufficere  sex  tantum  Pater,  Ave  et  Gloria  recitari,  uti  supra, 
easque  apphcabiles  etiam  esse  animabus  in  Purgatorio  degentibus. 


1014  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Quod  qiiidem  Decretum  Summus  Pontifex  Pius  IX,  die  14  Aprilis 
ejusdem  anni  18oG  benigne  approbavit  (Vid.  Decr.  auth.  N.  374 
ad  3°^  et  N.  398;  et  cf.  Summar.  Indulg.  Scapul.  caerul.  loc. 
supra  cit.). 

De  hoc  singulari  privilegio  admonendi  sunt  sodales  piae  Unionis, 
ne  tanto  indulgentiarum  thesauro  ex  ignoranlia  priventur.  Indul- 
gentias  partiales,  quae  item  quamplurimae  sunl,  omnesque  ani- 
mabus  Purgatorii  applicabiles  ex  concessione  ejusdera  Pontificis 
Pii  IX  die  7  Junii  18o0,  vide  apud  citatum  Summarium  piae 
Unionis  vel  Scapularis  caerulei. 

2104.  Praeterea  omnes  Missae  pro  defunctis  piae  Unioni  ad- 
scriptis  celebratae,  gaudent  altari  privilegiato. 

Scias  demum  in  fine  praedicti  Summarii  piae  Unionis  hoc 
haberi:  Praeterea  sodales  induere  sibi  poterunt  scapula,re  vel  nu- 
misma  Mariae  Virginis  Immaculatae  a  Praeside  Unionis  benedictum. 

2105.  Epilogus  rerum  notabiHum.  1°  In  pagella  adscriptionis 
piae  Unioni  de  Aracoeh  invenitur,  Pium  VII  omnibus  eidem  piae 
Unioni  adscriptis  concessisse  easdem  indulgentias,  quibus  gaudent 
quicumque  sumpserunt  Scapulare  caeruleum  a  Patribus  Theatinis. 

2°  At  documentum  hujus  concessionis  non  poluit  reperiri,  et 
tunc  pia  Unio  Summo  Pontifici  supplicavit,  ut  easdem  indulgentias 
aut  confirmaret,  aut,  si  opus  fuerit,  de  novo  concederet. 

,3*^  Petitioni  clementer  annuit  Pius  IX,  et  ideo  praedictae  piae 
Unioni  communicavit  singulas  indulgentias  quibus  gaudet  Pri- 
maria  Sodahtas  Scapularis  caerulei  apud  Theatinos  de  Urbe  existens. 

4°  Eadem  indulgentiarum  communicatio  extenditur  etiam  ad 
ceteras  pias  Uniones  ejusdem  invocationis,  quae  extra  Urbem 
eriguntur  auctoritate  Episcopi,  exceptis  iocis  ubi  sunt  Theatini. 

5°  Emus  Card.  Patrizi  Summi  Pontificis  Vicarius  Generahs, 
suo  Decreto  anno  1858,  ad  cautelam  confirmat  erectionem  piae 
Unionis,  vel  de  novo  erigit  et  constituit,  quatenus  opus  fuerit. 

6""  Pia  Unio  de  Aracoeh,  cum  non  sit  Archiconfraternitas  vel 
Primaria  Sodahtas,  non  potest  ahas  Sodalitates  sibi  aggregare. 

7°  Ahae  Sodahtates  alibi  extra  Urbem  auctoritate  Episcopi  ca- 
nonice  erectae,  participes  sunt  indulgentiarum  vi  communicationis 
per  Rescriptum  Pii  IX  anni  1854  concessae. 

8°  Aggregationes,  quae  per  non  rectam  interpretationem  prae- 
fati  Rescripti  a  pia  Unione  de  Aracoeh  factae  sunt,  nuHo  modo 
infirmant  erectionem  Sodalitatum,  nec  impediunt  communicationem 


CAP.   V.   DE   CONFRATERNITATIBUS  IN   SPECIE.  1015 

indnlgentiarnm.  Dummorlo  hiijnsmodi  piae  Uniones  auctoritate  Epi- 
scopi  canonice  erectae  fuerint,  gaudent  proculdubio  dicta  indulgen- 
liarnm  communicatione. 

9''  Si  qna  pia  Unio  auctoritate  Episcopi  canonice  erecta,  ag- 
gregationem  petat  piae  Unioni  de  Aracoeli,  haec  pro  responso  de- 
clarare  potesl,  illam,  ipso  facto  canonicae  erectionis,  jam  esse  par- 
ticipem  omnium  indulgentiarum,  qnibus  ipsa  Sodahtas  de  Aracoeh 
gaudet. 

10°  Hujusmodi  epistola  declaratoria,  etsi  non  necessaria,  ni- 
hilque  ad  communicationem  indulgentiarum  conferat,  non  incon- 
grue  lamen  daretur,  cum  pia  Unio  Aracoehlana  sil  tempore  prior, 
eique  directe,  ad  ejus  preces,  facta  fuerit  per  speciale  Rescri- 
ptum  ampla  concessio. 

11°  Cum  per  saepedictum  Rescriptum  piae  Sodahtati  Aracoeh 
communicentur  singulae  indulgentiae,  qnibns  gaudent  fideles  Sca- 
pulare  caeruleum  Immacnlatae  Conceptionis  rite  gestantes,  prout 
in  Summario  a  S.  Congregatione  Indulgentiainim  die  12  Julii 
1845  authentice  recognito,  consequitnr  piam  Unionem  Aracoehta- 
nam  eodem  Summario  uti  posse.  Quare  si  ahqua  indulgentia  in 
eo  reperiatur,  quae  non  sit  in  proprio  catalogo  adnotata,  hac  etiam 
absque  dubio  fruuntur  socii  piae  Unionis  de  Aracoeli. 

12°  Pia  Unio  de  Aracoeh  formam  et  naturam  exhibet  venie 
Confraternilatis. 

21.  ARCHICONFRATERNITAS  B.  MARIAE  VIRGINIS  A  SALUTE, 
ET  S.  JOSEPHI  EJUSDEM  SPONSI,  AC  S.  GAMILLI  DE  LELLIS(i). 

2106.  Jam  ab  ineunte  saeculo  XVII  colebatnr  Romae  in  ec- 
clesia  S.  Mariae  Magdalenae  Ministrantium  Infirmis  imago  quaedam 
mira  pietate  el  arte  dehneata,  sub  tilulo  Salus  Infirmorum,  Fama 
est,  peritorum  judicio  confirmata,  hanc  pictam  fuisse  a  B.  Joanne 
Fesulano,  vnlgo  Angelico,  Dominicanae  Familiae  alnmno ;  et  insu- 
per  pia  docet  traditio  esse  illam  ipsam,  coram  qua  preces  funde- 
bat  S.  Pins  V  tum,  cum  victoriam  partam  de  Turcis  apud  Echi- 
nadas  insnlas  divinitus  intellexit. 

Porro,  mortuo  sanctissimo  Pontifice,  in  manus  pervenit  nobilis 
cujusdam  matronae  Romanae,  a  qna,  non  sine  miracnlorufn  intcr- 


(Ij  Kx  liescr.  aiUh.  a  png.  621   usque  ad  629. 


1016  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

venlu,  illam  obtinuit  P.  Caesar  Simonius  ex  Ordine  Clericorum 
regularium  Infirmis  Ministrantium,  qui  Romae  raorabatur  in  domo 
S.  Mariae  Magdalenae.  Statim  ac  ex  privata  bujus  matronae  domo 
in  supradictam  ecclesiam  delata,  publicae  fideUum  venerationi  expo- 
sita  fuit,  coepit  B.  Virgo  tot  praeclaris,  saepe  etiam  extraordina- 
riis  donis  ac  beneficiis  cHentes  suos,  praesertim  infirmos  prosequi, 
ut  Valicanum  Capitulum  veneratissimam  hanc  imaginem  anno  1668 
aureo  diademate  condecorandam  putaveril.  Quod  et  rarissimo  exem- 
plo,  secundo  factum  est,  anno  scibcet  1868,  altero  recurrente  ab 
ipsa  coronatione  centenario. 

2107.  Sodalitatis  origo.  Peculiaris  devotionis  instinctu  humi- 
hs  quidam  Frater  Ministrantium  [nfirmis,  nomine  Ferdinandus  Vi- 
carj,  secum  cogitare  coepit  de  quadam  instituenda  Sodalitate  sub 
invocatione  B.  Mariae  Virginis  de  Salute,  cujus  esset  scopus  opem 
lanlae  Virginis  implorare  pro  pauperibus  infirmis.  Et  quoniam 
praecipui  infirmorum  palroni  habentur  S.  Joseph,  beatae  Mariae 
Virginis  Sponsus,  et  S.  Camillus  de  LelHs,  hinc  invocationi  B.  Ma- 
riae  Virginis  alteram  SS.  Joseph  et  Camilli  addendam  putavit,  Qua- 
lis  mente  concepta  fuerat,  tahs  non  multo  post,  die  scihcet  lo  Junii 
1860  Decreto  Emi  Urbis  Vicarii  canonice  erecta  fuit  in  supradi- 
cta  ecciesia  Sodahtas,  quae  brevi  in  plerisque  non  solum  Itahae, 
sed  etiam  exterarum  nationum  civilalibus  summo  studio  exce- 
pta  est. 

2108.  Sodalitatis  scopus.  Itaque  hujus  Sodalitalis  scopus  est, 
ut  fideles  infirmi,  praesertim  in  supremo  vitae  discrimine,  Mariae 
salutiferae,  purissimi  ejus  Sponsi  et  S.  CamiUi  de  Lellis  validissimo 
patrocinio  muniantur. 

2109.  Sodalitatis  opera.  Aha  ex  his  sunt  omnino  necessaria, 
ut  sodaies  frui  possint  indulgentiis  a  Summis  Pontificibus  conces- 
sis ;  aha  vero  eorum  relinquuntur  arbitrio,  licet  vehementer  sua- 
deantur.  —  Necessaria  et  essentialia  sunt:  l"*  quolidiana  recitatio 
t7'ium  Salutationum  Angelicarum  in  honorem  B.  Mariae  Virginis, 
et  tinum  Gloria  Patri  in  honorem  SS.  Josephi  et  Camilh  pro 
omnibus  infirmis  agonizantibus ;  2°  quotidiana  pariler  recitatio 
unius  Pater,  Ave  et  Requiem  pro  omnibus  sodalibus  defunctis. 
—  Quae  vero  sodahbus  commendantur,  sunt:  1°  opera  charitatis 
in  bonum  infirmorum  et  praesertim  eorumdem  visi,tatio ;  2°  assi- 
stenlia  exercitiis  pietatis,  quae  locum  habent  in  ecclesiis  Sodalita- 
tis ;  3°  fervens  oratio  pro  peccatorum  conversione. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1017 

2110.  Summus  Pontifex  Pius  IX  per  Breve  Sodalitia  fide- 
lium.  de  die  11  Maji  1866  Romanam  Sodalitatem  ^rctoorfa^i7a^25 
litulo  condecoravit  cum  omnibus  juribus  et  praeeminentiis,  quae 
hujusmodi  titulo  adnexae  sunt. 

2111.  Erectio  Sodalitatis.  In  omnibus  ecclesiis  Ministrantium 
Infirmis,  de  Episcoporum  consensu,  erigi  potest  pia  Sodalilas  a  re- 
spectivis  Superiorihus  localibus ;  et  Sodalitates  ita  institutae  gau- 
dent  hoc  ipso  omnibus  indulgentiis,  gratiis  et  privilegiis  concessis 
a  Summis  Ponlificibus  Romanae  ArchisodaHtati.  In  locis  autem,  ubi 
non  adsunt  domus  Clericorum  Infirmis  Ministrantium,  pia  Sodaii- 
tas  nonnisi  ab  Episcopis  erigi  poterit.  Ut  autem  haec  indulgentiis 
Archisodalitatis  Romanae  gaudeat,  omnino  requiritur  (vid.  n.  1699, 
1700,  3)  ut  a  Rmo  P.  Generali  Ordinis  Ministrantium  Infirmis,  ob- 
lento  prius  Ordinariorum  consensu,  aggregetur  eidem  Archisoda- 
litati  (Rescr.  19  Nov.  1887). 

2112.  Archisodaiitas  Romana  facultatem  habet  aggregandi  So- 
daUtates  ejusdem  nominis  et  instituti  ubique  terrarum  erectas  vel 
erigendas,  iUisque  communicandi  omnes  et  singulas  indulgentias, 
privilegia,  aliasque  spirituales  gratias  sibi  concessas. 

2113.  Adscriptio  in  Sodalitatem.  Quilibet  Superior  domorum 
Clericorum  regularium  Infirmis  Ministrantium  facultate  pollet  ad- 
scribendi  Christifideles  huic  piae  Sodalitati.  In  locis  vero,  ubi  nuUa 
extat  horum  Religiosorum  domus,  ii  tantum  hac  uti  possunt  fa- 
cuitate,  qui  illam  obtinuerint  a  Rmo  P.  Generali  supremo  Mode- 
ratore  Archisodalitatis.  Hi  omnes  debent  1°  numina  fidelium,  qui 
Sodalitati  adscribi  petunt,  referre  in  catalogum  sodalium  penes  se 
asservandum  ;  2''  ea  peragere,  quae  praescripta  reperiuntur  in  Ri- 
tuali  Sodalitatis. 

2114.  Advertendum  est,  quod  sola  inscriplio  in  catalogo  so- 
dalium  sufTicit,  ut  Christifideles  indulgentias  lucrari  possint.  Unde 
haec  inscriptio  facienda  est  propria  manu  eorum,  qui  aggregandi 
polient  facullate.  Reliqua  vero,  quae  a  Rituali  Sodalitatis  praescri- 
buntur,  pertinent  tantum  ad  solemnitatem,  et  ideo  committi  pos- 
sunt  etiam  aliis,  nec  pro  lucro  indulgentiarum  sunt  absolule  ne- 
cessaria. 

2115.  Sodales  uti  tesseram  Archisodalitatis  parvum  scapulare 
induunt  referens  imaginem  B.  Mariae  Virginis  salutiferac,  ac  S.  Jo- 
sephi  Deiparae  Sponsi,  et  S.  Camilli  Confessoris,  quod  propria  for- 
mula  benedicitur  et  imponitur.  Concedere  facultatem    benedicendi 


1018  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIRUS   CONCESSIS. 

(lictum  scapulare  ad  Rmum  P.  Generalem  perlinel,  qui  simul  tri- 
buere  solet  potestatem  benedicenrli  coronas  Domini  pro  agonizan- 
libus  cum  indulgentia  centum  annorum. 

2116.  Christifideles  cooptati  in  numero  sodalium  in  locis,  ubi 
Sodalitas  adhuc  non  est  canonice  instituta,  perlinere  censentur  ad 
Romanam  Archisodalitatem.  Ilinc  quolibet  anno  Romam  mittenda 
erunt  nomina  eorum,  qui  ejusdem  anni  decursu  piae  Sodalitati 
adscripti  fuerunt. 

2117.  In  locis,  ubi  non  extat  ecclesia  SodaUtatis,  sodales,  si 
regulares,  ecclesiam  Ordinis ;  si  vero  saeculares,  ecclesiam  paro- 
chialem  visitare  poterunt.  Moniales  autem,  aliaeque  mulieres  in 
ciausura  commorantes  Sodahtati  adscriptae,  vel  adscribendae,  etiam 
in  locis,  ubi  exlat  ecclesia  Sodalitatis,  loco  ipsius  visitare  poterunt 
e  cratibus  exteriorem  ecclesiam,  si  habeant;  secus  oratorium  in- 
ternum  pro  lucrandis  indulgentiis  Archisodalitatis  (Vid.  Rescr.  auth. 
loc.  cit.,  ubi  jacet  etiam  Summarium  Indulgenliarum  etc). 

22.  SOCIETAS   CINCTURATORUM  SUB  INVOCATIONE  B.  MARIAE 
VIRGINIS   DE   CONSOLATIONE,   S.  AUGUSTINI  ET  S.  MONI- 

CAE(D. 

2118.  Usus  cincturae  antiquissimus  est,  maxime  apud  popu- 
los  orientales  et  praecipue  apud  Hebraeos.  Cincturam  gestabat  po- 
pulus  Israel,  cum  ad  promissionis  terram  proficiscebatur.  Cinctura 
utebantur  Sacerdotes  et  Prophetae,  qui  praecepta  Dei  populis  an- 
nuntiabant.  Zonam  pelliceam  circa  lumbos  habebat  Praecursor  Do- 
mini,  dum  ad  ripas  Jordanis  baptismum  poenitentiae  praedicabat. 
Et  etiam  Apostoh,  juxta  praeceptum  Domini,  cinctura  circa  lumbos 
praecincti  incedebant.  Quinimo  Dominus  ipse  se  praecinxisse  in 
Evangelio  legitur.  Virgines  quoque  in  sigRum  pudicitiae  cinctura 
ornatae  prodibant.  Quare  extra  omnem  dubitationem  est,  etiam 
beatam  Virginem,  juxta  morem  gentis  suae,  cincturam  gestasse, 
prout  testantur  pii  doctique  scriptores  Graeci  et  Latini. 


(1)  Cf.  Opellam,  cui  tituliis:  Summnrium  Indulgentiarum  concessarum  So- 
cietati  Cincturatorum  etc.  Uomno  an.  1888  editnm,  quae  a  Rmo  Priore  Genc- 
rali  Ordinis  Ercmitarum  S.  Augustini  tradi  solct  Sacerdotibus  respectivas  facul- 
tates  postulantibus.  Ex  ea  praecipua  de  re  excerpsimus.  —  Vid.  etiam  Moroni, 
Dizionario  di  erudizione,  verb.  Ciniura.  —  Quoad  significationes  Cincturae  vid. 
Macri,  Hierolexicon,  verb.  Cingulum. 


CAP.    V.   DE    CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  1019 

2119.  Origo  devolionis  erga  S.  Cinctiiram  B.  Mariae  Virginis 
sequenti  modo  explicari  solet.  S.  Monica  maler  S.  Augnslini  cum 
summo  dolore  allicerelur  non  solum  propter  mortem  Patrilii  viri 
sui,  sed  etiam  et  multo  magis  propter  diuturnas  filii  sui  Augu- 
slini  aberrationes,  ad  Matrem  Consolationum  confugit,  eam  depre- 
cans  ut  sibi  levamen  afferret  in  suis  necessitatibus,  atque  solatium 
in  suis  angustiis,  ostenderetque  simui  quomodo  induta  incedere 
deberet  suae  viduitatis  tempore. 

2120.  Sanctissima  Virgo  statim  apparuit  ei  nigro  indumento  or- 
nata,  atque  zona  pellicea  renibus  accincta,  simulque  tota  coruscans 
fulgore  coelesti  et  circumdata  cboris  Angelorum.  Ad  se  illam  attra- 
hit  extasi  jucundissima,  ac  suavi  quadam  voce  sic  illam  affatur : 
Filia,  haec  sit  forma  vestimeniorum  tiiorum,  detractaque  sibi 
illa  ipsa  zona  pellicea :  Accipe,  subjunxit,  hoc  est  gratum  signmn 
amoris  mei:  hoc  Ciiigulum  consecratum  hoc  sinu,  qui  Deum 
continehat,  hoc  Cingulum,  inquam,  abhinc  in  posterum  circum- 
det  lumbos  tuos  absque  eo  quocl  illud  unquam  dlmittas :  esto 
tibi  studium  diffundendi  ad  honorem  meum.  devotionem  erga 
hanc  venerandam  Cincturam ;  nani  ego  tibi  polliceor  me  habi- 
turam  tamquam  fitios  mihi  charissimos  eos  omnes,  qui  se  mihi 
ostendent  ornatos  hoc  sanctissimo  signo,  quod  erit  atiquando 
prodigium  universi  mundi, 

2121.  Hac  superna  visione  refecta  et  confortata  S.  Monica, 
exprimi  nequit  quanta  deinde  fide  ac  devotione  circa  lumbos  suos 
hoc  pretiosum  signum  gestaverit,  quantoque  zelo  se  accinxerit  ad 
explendum  munus  a  Maria  acceptum  diffundendi  devotionem  erga 
suum  sacrum  Cingulum.  Sine  mora  patefecit  Monica  habitam  vi- 
sionem  D.  Ambrosio  ac  S.  Simpliciano,  qui  prae  magna  existima- 
lione,  qua  piam  Augustini  matrem  prosequebantur,  nihil  liaesila- 
runt  sibi  ipsis  lumbos  zona  peUicea  rehgiose  praecingere. 

2122.  S.  Monica  habuit  postea  consolationem  videndi  fdium 
Augustinum  nedum  ad  veram  fidem  conversum,  sed  etiam  hoc  re- 
gali  signo  munitum  eodem  temporis  puncto,  quo  per  manus  S.  Epi- 
scopi  Ambrosii  sanctum  Baptisma  suscepit.  En  ipsamet  ejusdem 
divi  Ambrosii  verba :  Nomim  christianum,  novis  vestimentis,  cu- 
culla  nigra  induimus,  cingulo  ex  corio  praecinximus  (Ambros. 
serm.  29  de  Baptism.  S.  Augnst.).  —  Hinc  factum  est  ut  magnus 
Augustinus  evaserit  deinceps  apostolus  studiosissimus  tum  per  se 
tum  per  religiosum  Ordinem  a  se  institutum,  provehendi  cultum 


10:20  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

sacrae  Cincturae,   quam  eidem  Ordini  Iradidit  lamquam  nobilissi- 
mam  vestimenli  sui  tesseram. 

2123.  Cullus  sacrae  Cincturae  B.  M.  Virginis  litteris  Aposto- 
licis  approbatus  et  commendatus  fuit  a  pluribus  Romanis  Pontifi- 
cibus,  qui  etiam  indulgentiarum  thesaurum  aperuerunl  favore  eo- 
rum  fidelium,  qui  hunc  cultum  sectarentur.  Eugenius  IV,  ut  piis 
fidelium  desideriis  obsecundaret,  suo  Decreto  emanato  sub  die  14 
Augusti  1439,  quod  incipit  Solet  pasto?'alis  Sedes,  hcuUdiiem  fecit 
Ordini  Eremitarum  S.  Augustini  instituendi  Sodalitia  utriusque 
sexus  fidehum  sub  titulo  Cincturatorum  beatae  Mariae  Virginis, 
eisdem  concedens  magnam  indulgentiarum  copiam. 

2124.  Inter  Confraternitates  sacrae  Cincturae  eminet  illa,  quae 
erecta  reperitur  Bononiae  in  ecclesia  Augustinianorum  S.  Jacobi, 
quae  proinde  a  Gregorio  XIII  Bononiensi  ad  gradum  Archiconfra- 
ietiiitatis  evecta  fuit  cum  facultate  sibi  aggregandi  quamcumque 
aliam  ejusdem  nominis  Confraternitatem  (Breve  Curandum  1576). 
Vocantur,  ut  diximus,  Confraternitates  Cinctm^atorum  B.  M.  V. 
Matris  Consolationis,  vel  Cincturae  S.  Augustini  et  S.  Monicae, 
vel  simpHciter  Confraternitates  Cincturatorum. 

2125.  Laudatus  Pontifex  Gregorius  XIII,  Brevi  Volentes  12 
Novembris  1379  statuit  ac  praecepit,  ut  aggregationis  diplomata 
non  expediantur,  nisi  a  Rmo  P.  Priore  Generah  Ordinis  Eremita- 
rum  S.  Augustini  pro  tempore  existente. 

Pro  erigenda  Confraternitate  Cincturatorum  requiritur : 

1.  Porrigere  supphcem  libellum  Rmo  P.  Priori  Generali  Or- 
dinis  praedicti. 

2.  Exhibere  htteras  testimoniales  Ordinarii,  qui  suum  consen- 
sum  praebeat. 

3.  Indicare  titulum  et  nomen  ecclesiae,  et  civitalis  vel  loci, 
ubi  supradicta  Confraternitas  erigenda  est: 

4.  Tradere  oblationem  50  obolorum. 

2126.  Ad  eumdem  P.  Priorem  Generalem  recurrendum  est 
pro  deputatione  Sacerdotis  saecularis  (vel  regularis  alterius  Ordi- 
nis)  ad  benedicendum  scapularia  et  cincturas  Sodalitii  Cincturato- 
rum.  Deputatio  enim  Sacerdotis  Ordini  Eremitarum  S.  Augustini 
extranei,  inscio  P.  Priore  Generah,  non  sustinetur  (Cf.  Decr.  5 
Febr.  1748.  N.  169). 

2127.  Ut  fidehs  confrater  vel  consoror  evadat  requiritur,  ut 
in  Sodahtium  recipiatur  a  Sacerdote  legitimam  facultatem  habente 
adscribendi  fideies  Confraternilati  Cincturatorum. 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1021 

2128.  Obligationes  Cinctu7'atoriun  sunt : 

1.  Gestare  circa  lumbos  sacram  Cincluram  ex  corio  aut  ex 
pelle  nigra  cum  annulo  osseo  nigro,  benediclam  ab  eo  qui  legiti- 
mam  habeat  facultatem. 

2.  Recitare  quotidie  tredecim  Pater,  tredecim  Ave  Maria  et 
unam  Salve  Regina,  aut  loco  hujus  (pro  nescientibus)  quinque 
Ave  Maria,  orando  pro  Summo  Pontifice,  ac  feUci  statu  S.  Matris 
Ecclesiae. 

3.  Jejunare  in  vigilia  S.  Augustini,  die  27  Augusti. 

4.  Adimplere  omnia  opera  injuncta,  quae  pro  singuhs  indul- 
gentiis  lucrandis  praescribuntur,  quaeque  notantur  in  Summario. 

Advertendum  est,  quod  praefatae  obhgationes  non  obhgant  sub 
peccato ;  verumtamen  qui  eas  non  adimplet,  nequit  lucrari  eas 
indulgentias,  pro  quibus  assequendis  praedictae  obhgationes  sunt 
impositae. 

2129.  «  Summarium  Indulgentiarum  concessarum  Archi- 
confraternitati  Cincturae  B.  V.  Mariae  Matris  Consolationis  et 
S.  Augustini  et  S.  Monicae,  depromptum  e  Summaino  appro- 
bato  a  Summo  Pontifice  Clemente  X  »  Brevi  Ex  injuncto  Nobis 
27  Martii  1675,  invenitur  apud  Rescr.  auth.  pag.  505,  n.  40. 

2130.  Inter  tot  tantasque  indulgentias  a  Summis  Pontificibus 
concessas  utriusque  sexus  fidelibus  Archiconfraternitati  Cinctu- 
rae  S.  Augustini  et  S.  Monicae  sub  invocatione  B.  M.  V.  de 
Consolatione  adscriptis,  duae  in  Summario  reperiuntur  speciah 
mentione  dignae;  nempe  indulgentia  ad  instar  Portiunculae  l""  In 
Nativitate  B.  M.  V. ;  ^*'  In  Dominica  sequente  festum  S.  Nico- 
lai  de  Tolentino. 

Cum  autem  ahquod  dubium  exortum  fuerit  circa  amphtudi- 
nem  praedictae  indulgentiae,  quaesitum  est: 

An  indulgentia,  uti  iUa  Portiunculae,  concessa  Cincturatis  S. 
Auguslini  et  S.  Monicae,  qui  cum  injunctis  conditionibus  visitave- 
rint  Ordinis  ecclesiam  et  altare  vel  capellam  Confraternitatis  in 
festivitate  B.  M.  V.  a  primis  usque  ad  secundas  Vesperas,  et  aha 
concessa  item  praedictis,  qui  in  die  Dominica  festum  S.  Nicolai  a 
Tolentino  immediate  sequenti  a  primis  Vesperis  usque  ad  totam 
illam  diem  cum  conditionibus  injunctis  visitaverint  capeham  S.  Ni- 
colai  et  altare  Confraternitatis,  possit  toties  quoties  acquiri,  vel 
semel  tantum  in  unoquoque  ex  diclis  diebus  festis  ? 

Eminentissimi  Patres,  audilis  Consultorum  votis,  rescripserunt: 


t , 


102*2  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Afjlrmative  ad  primam  parLem,  Negative  ad  secundam  (Decr.  24 
Junii  1879.  N.  446;  el  etiam  apud  Rescr.  auth.  pag.  507  in  nota). 

2131.  Pius  VII  clementer  indulsit,  iil  confratres  et  consorores 
Confralernilalis  della  Cintura  nuncupatae,  qui  FF.  Ordinis  S.  Au- 
gustini  vel  ejusdem  Confraternitalis  ecclesiam  ob  distantiam  loco- 
rum  diebus,  in  quibus  indulgentiae  concessae  reperiuntur,  visitare 
nequiverint,  vel  quod  aliquibus  in  locis  ecclesiae  praedictae  mi- 
nime  existant,  easdem  indulgentias  lucrari  possint  et  valeant,  dum- 
modo  respectivam  parochialem  ecclesiam  visitaverint  et  alia  pia 
opera  injuncta  fideliter  ac  devote  exequantur  (Rescr.  auth.  Decr. 
3  Aug.  1819.  N.  336,  pag.  256). 

23.  ARCHISODALITAS  S.  JOSEPHI 
DEIPARAE  IMMACULATAE  SPONSI  (1). 

2132.  Plurimi  Almae  .  Urbis  Christifideles  probe  intelbgentes, 
quanta  omnium  virtutum  copia  S.  Josephus  Deiparae  Immaculatae 
Sponsus,  divino  praeconio  Justus  appellatus,'  eluxerit,  piam  Unio- 
nem  sub  titulo  ejusdem  circa  annum  1860  in  ecclesia  parochiali 
S.  Rochi  de  Urbe  canonice  instituerunt. 

2133.  Finis  praecipuus  hujus  piae  Unionis  est,  ut  sodales  S. 
Josephi  virtules  ad  imitandum  sibi  aliisque  proponentes,  ejusque 
cultum  inter  fideles  amplificare  curantes,  patrocinium  coeleste  sibi 
adipiscantur. 

2134.  Summus  Pontifex  Pius  IX,  cui  cordi  maxime  fuit,  ut 
erga  S.  Josephum  fidehum  devotio  augeretur,  per  Breve  Exposi- 
tum  est  nuper,  die  14  Martii  1862,  piam  Unionem  quamplurimis 
indulgentiis  ditavit,  et  per  alterum  Breve,  quod  incipit  Universi 
Dominici  gregiSy  die  23  Septembris  ejusdem  anni,  praefatam  piam 
Unionem  in  Archisodalitatem  cum  omnibus  et  singulis  praeroga- 
livis,  juribus  et  praeeminentiis  soHtis  perpetuo  erexit  et  instituit. 

2135.  ArchisodaUtatis  autem  sic  erectae  Officialibus  praesen- 
tibus  et  futuris,  ut  ipsi  alias  quascumque  Confraternitates  ejusdem 
nominis  atque  instituti  extra  Urbem  ubique  existentes,  eidem  Ar- 
chisodalitati,  servata  forma  Constitutionis    Quaecumque  Clementis 


(1)  Ex  Brevibus  Summorum  Pontificum  Pii  IX  et  Leonis  XHI  penes  libel- 
lum  (L  De  instituendis  S.  Joseph  Deiparae  Sponsi  Sodalitiis  »,  et  Rescr.  auth. 
pag.  567. 


CAP.    V.    DK    CONFRATEHNITATIBUS   IN   SPECIE.  1023 

VIII,  de  consensu  tamen  respectivi  Ordinarii,  aggregare  ilHsque 
omnes  et  singulas  indulgentias  ipsi  piae  Unioni,  sic  in  Archiso- 
dalitatem  erectae,  a  Sede  Apostolica  concessas,  et  alias  communi- 
care  libere  et  licile  possint  et  valeant,  perpetiio  idem  Pontifex 
concessit  et  indulsit. 

2136.  Quapropter  quaecumque  Sodalitas  in  honorem  S.  Joseph, 
ahbi  ab  Episcopo  erecta  aut  erigenda,  voluerit  Romanae  Archiso- 
dahtati  associari,  ut  iisdem  privilegiis  ac  spiriluahbus  beneficiis 
frualur,  praestare  id  pro  hbito  poterit,  recurrendo  ad  R.  Parochum 
ecclesiae  S.  Rochi  in  Urbe,  ArchisodaUtatis  Praesidem. 

2137.  Sodales  S.  Joseph,  quo  facihus  Sodahtatis  finem  supra 
enuntiatum  consequantur,  sequenlia  praestare  satagant,  quin  tamen 
ad  ea  obhgenlur  sub  culpa  :  1.  Mensem  Martium  integrum  honori 
S.  Joseph  dedicare.  —  2.  Septem  dies  Dominicos  continuos  S.  Jo- 
seph  sacrare.  —  3.  Solemnem  dedicationem  offerre  S.  Joseph  tum 
suiipsius,  tum  rerum  omnium,  quae  propriae  curae  ac  regimini 
subsint.  —  4.  Coronam  septem  dolorum  et  septem  gaudiorum  S. 
Joseph  recitare.  —  o.  Quinque  psalmos  recitare,  quorum  htteris 
initiahbus  nomen  S.  Joseph  componitur.  —  6.  Recitare  quotidie 
in  honorem  Sancti  seplem  Gloria  Patri  pro  confratribus  adscri- 
ptis.  —  7.  Deferre  cingulum  S.  Joseph  rite  benedictum,  tamquam 
balteum  firmissimum  ad  castitatis  praesidium  et  tutamen. 

2138.  Quoad  praedictum  cingulum  sciendum  est,  Summum 
Pontificem  Pium  IX  per  citatum  Breve  Expositum  est  nuper,  Prae- 
sidi  piae  Unionis  pro  tempore  existenti  concessisse  facultatem  be- 
nedicendi  cingula  a  S.  Josepho  nuncupata  cum  apphcatione  indul- 
gentiarum,  eisdem  a  S.  Sede  adnexarum,  eademque  sodahbus  Ira- 
dendi,  servata  formula  a  S.  Rituum  Congregatione  approbata  die 
19  Septembris  1859.  Leo  vero  PP.  XHI,  Brevi  diei  15  Septembris 
1882,  indulsit  insuper,  ut  Archisodahtas  S.  Joseph  communicare 
valeat  in  perpetuum  Rectoribus  pro  tempore  Confraternitatum 
aggreganda7'um  eamdem  facultatem,  benedicendi  scihcet,  juxta 
praefatam  formulam,  cingula  S.  Josephi  cum  apphcatione  earum- 
dera  indulgentiarum,  illaque  distribuendi  Christifidehbus  praefatis 
sodalitiis  adscriplis. 

Archisodahtas  S.  Josephi  de  Urbe  eximiis  privilegiis  et  indul- 
gentiis  ditata  est,  quorum  Summarium  vide  apud  Rescr.  aut/i. 
pag.  567,  vel  in  parvo  hbello,  cui  titulus:  De  instituendis  S.  Jo- 
seph  Deiparae  Sponsi  Sodalitiis. 


1024  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIDUS   CONCESSIS. 

2139.  Sodales  cingulum  S.  Josephi  assumentes,  praeter  indul- 
gentias  Archisodalitatis  proprias,  fruuntur  etiam  illis,  quae  a  Pio 
PP.  IX,  Brevi  Qiium  sicut  accepimus,  die  7  Augusti  1860,  con- 
cessae  sunt  Archiconfraternitati  Cinguh  S.  Josephi,  quae  reperitur 
erecta  Veronae  in  ecclesia  S.  Nicolai. 

24.  CONGREGATIO  BONAE  MORTIS  (1). 

2140.  Sodahtas  Bonae  Mortis  in  templo  domus  Professorum 
Societatis  Jesu,  vuigo  del  Gesu,  in  Urbe  existens,  a  Rmo  P.  Ca- 
raffa  Praeposito  Generah  ejusdem  Societatis  instituta  fuit  anno  1648. 
Tunc  temporis  vespertinis  horis  diei  Veneris  cujushbet  hebdomadae 
magnus  fidehum  numerus  consueverat  in  dictam  ecclesiam  con- 
venire,  ubi  exposito  SS.  Sacramento,  a  duobus  Patribus  Societatis 
Jesu  pii  sermones  recitabantur  de  poenis  et  doloribus,  quos  Re- 
demptor  noster  pertuht  in  sua  passione,  et  ejus  sanctissima  Mater, 
dum  staret  sub  cruce  Domini  Fihi  sui.  Piis  precibus  a  fidehbus 
in  communi  ad  Deum  effusis  devotissima  functio  claudebatur,  ex 
qua  quidem  uberes  fructus  spirituales  in  devotum  populum  re- 
dundabant.  Tah  modo  Congregatio  Bonae  Mortis  pedetentim  con- 
stituta  est. 

2141.  Sodahtatibus  ejusdem  instituti  valde  deinceps  multiph- 
catis  in  ahis  civitatibus,  in  locis  praesertim,  ubi  domus  et  eccle- 
siae  Societatis  Jesu  reperiebantur,  Benedictus  XIII,  Buha  Redem- 
ptoris  nostyH,  1  Octobris  1729,  piam  Congregationem  Romanam  in 
Archiconfraternitatem  seu  in  Primariam  et  centralem  Congre- 
gationem  evexit  et  indulgentiis  ditavit ;  ac  insuper  Praepositum 
Generalem  vel  Vicarium  Generalem  laudatae  Societatis  Jesu  su- 
premum  dictae  Archiconfraternitatis  Moderatorem  constituit,  cohata 
interim  eidem  plena  potestate  ahas  similes  Congregationes  in  pro- 
priis  ecclesiis  erigendi,  Primariae  Romanae  aggregandi,  et  indul- 
gentias  Primariae  concessas  eisdem  communicandi. 

2142.  Pius  VII  per  Rescriptum  S.  Congr.  Indulgentiarum  diei 
6  Februarii  1821  (Rescr.  autlt.  N.  338)  praedictos  favores  confir- 
mavit,  et  Leo  XII,   Rescripto   de   die   22   Januarii  1827,  praefato 


(I)  Cf.  Instructio  de  Congrcgationibus  Bonae  Mortis  rite  instituendis;  Berin- 
ger,  tom.  IF,  pag.  292;  Constil.  Redemptoris  Bcned.  XIII  apud  Minderer,  part.  I, 
append.  tertia,  pag.  431. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  i02o 

Praeposito  Generali  tribiiit  facultalem  instituendi  hnjusmodi  Soda- 
litates  etiam  in  ecclesiis,  quae  non  pertinent  ad  Socielalem  Jesu, 
easque  Primariae  aggregandi  cum  communicalione  indulgentiarum. 

2143.  Congregationes  Bonae  Morlis  in  qualibet  ecclesia  pro 
omnibus  utriusque  sexus  fidelibus  instilui  possunt.  Ad  observan- 
tiam  legis  dislanliae  et  formulae  erectionis  et  aggregalionis  per 
Bullam  Quaecumque  Clementis  VIII,  non  amplius  tenentur  post 
Rescripla  S.  Congr.  Indulgentiarum  d.  d.  IG  Sept.  i88"2  et  2i  Mar- 
tii  i885,  quibus  Leo  PP.  XIII  ab  ea  observanda  dictas  Congrega- 
liones  exemit.  Praelerea  Rescripto  diei  23  Junii  i885  idem  Ponti- 
fex  sanavit  omnes  defectus  et  irregularilates,  si  quae  exliterinl  sive 
in  erectionibus  et  aggregationibus  Sodalitatum,  sive  in  receptione 
fidelium. 

Praedictae  Congregationes  Bonae  Mortis  erigi  quidem  possunt 
etiam  ab  Episcopis,  sed  ut  indulgentiis  gaudeant  necesse  est,  ut 
Primariae  Romanae  aggregentur  a  Praeposito  Generali  Societatis 
Jesu  (Rescr.  \1  Sept.  i887). 

Sciendum  est,  integrum  titulum  harum  Congregationum  esse 
sequentem  :  Congregatio  sub  invocatione  D.  N.  J.  C.  in  cruce 
morientis  ac  beatissimae  Virginis  Mariae  ejiis  Genilricis  per- 
dolentis,  vulgo  Bonae  Mortis. 

2144.  Finis  hujus  Congregationis  in  eo  situs  est,  ul  fideles 
ad  mortem  quam  felicissime  obeundam  rite  disponantur  per  jugem 
passionis  Christi  memoriam,  ejusque  publice  privatimque  recolen- 
dae  studium,  ac  imprimis  per  vilam  recte  et  christiane  inslitutam. 

2145.  Exercitia  communia.  Sodales  conveniunt  vespere  in 
ecclesiam  Congregationis  singuHs  feriis  sextis  vel  diebus  Domini- 
cis,  vel  saltem  semel  vel  bis  in  mense,  atque  exposito  SS.  Sacra- 
mento,  concione  vel  instructione  vel  meditalione  de  sacratissima 
Passione  Domini  nostri,  vel  de  Doloribus  beatissimae  Virginis,  sive 
de  quatuor  Novissimis,  excitantur  ad  disponendos  seipsos  ad  mor- 
lem  pie  obeundam,  atque  vitam  suam  recte  instituendam.  In  eum- 
dem  fmem  preces  fundunt  communes,  in  quibus  memores  sunt  so- 
ciorum  tam  morbis  aftlictorum,  quam  vita  defunctorum. 

2146.  Bona  opera,  ad  quae  socii,  eliam  propositis  indulgen- 
liarum  Ihesauris,  alliciuntur,  sunt  imprimis  haec:  —  ut  frequenter 
Sacramentis  utantur,  maxime  diebus,  quibus  ad  exercitia  commu- 
nia  Congregationis  in  ecclesiam  conveniuiit;  —  ut  somel  in  mense, 
vel  saitem  aliquoties  in  anno,  diem   (maxime  illum,  qui  ab  ipsa 

6o 


10:^6  PARS    III.    DK   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

Sodalitale  ad  id  esl  deputaUis)  integriiiii  in  eo  consumant,  nt  se 
ad  mortein  pie  obeundam  disponant;  —  ul  eliam  diebus  ferialibus 
SS.  Missae  sacrificio  assislant ;  —  ut  opera  misericordiae  exerceanl, 
infirmos  invisant  alque  [)rocurent  ut  mature  ultimis  Sacramenlis 
recreenlur;  —  ut  mortuos  pie  ad  sejMilchrum  deducanl,  pro  eis 
orent;  —  ul  poenilenliae  operibus  Christo  palienti  et  Matri  dolo- 
rosae  se  conforment ;  —  ut  precibus  se  invicem  ad  morlem  pie 
obeundam  adjuvenl. 

2147.  Sodales  ut  phirimum  a  Praeside  ipso  per  Episcopum 
conslilulo  recipiuntur.  Allamen  Summus  Ponlifex  Leo  XIII,  Hescri- 
pto  S.  Congregationis  hidulg.  d.  d.  23  Junii  1885,  induisit  pro  Con- 
gregalionibus  Bonae  Mortis,  ut  id  muneris  a  Praeside,  ex  causa 
rationabili,  alteri  Sacerdoli  possit  demandari.  Adscriplorum  nomina 
in  calalogum  sociorum  adscribi  debent. 

2148.  «  Summarium    indulgentiarum    a    Summis  Pontificibus 

« 

concessarum  Congregationi  Primariae  Bonae  Mortis  Romae  in  tem- 
plo  domus  Professorum  Societalis  Jesu  erectae  »  reperitur  apud 
Rescr.  aiU/i.  77,  pag.  638. 

25.  CONFRATERNITAS  CHORDIGERORUM. 

2149.  Summus  Pontifex  Sixtus  V,  Conslitutione  quae  incipit: 
Ex  supremae  dispositionis,  de  dato  19  Novembris  1585  motu 
proprio  et  certa  scienlia  erexit  et  instiluit  in  ecclesia  S.  P.  N.  Fran- 
cisci  civilatis  Assisii,  ubi  corpus  Seraphici  Patriarchae  quiescit,  Ar- 
chiconfraternitatem  Chordigerorum,  fidelium  nempe  utriusque  se- 
xus,  cjui  chordam  per  ejusdem  Ordinis  (Minorum)  Fratres  geri 
solitam  ex  illorum  devotione  deferant,  ac  illa  cingantur  sub  in- 
vocalione  ejusdem  S.  Francisci.  Sciebat  enim  Pontifex,  Seraphi- 
cum  Patrem  tanla  praeslitisse  sanctitate,  tot  lantisque  claruisse  si- 
gnis  et  miraculis,  ut  pene  omnes  ad  sui  devotionem  et  imitatio- 
nem  pertraxerit,  multique  ex  ipsis  Christifidelibus  chordam  si- 
milem  ei,  qua  ipse  dum  in  hoc  saeculo  versaretur  cinctus  erat, 
hodie  deferant  (Cf.  cit.  Const.  apud  Wadding.  tom.  XXII,  pag.  354). 

2150.  Vigore  memoratae  Constilulionis  jus  erigendi  ubique  in 
ecclesiis  Franciscalibus  Confralernilalem  Chordigerorum  est  penes 
Ordinem  Minorum  Convenlualium,  privative  quoad  omnes,  ubi  ipsi 
existunt.  Onmes  aulem  Chordigerorum  Confraternitates  in  poste- 
rum  erigendas  laudatus  Pontifex  Sixtus  V  aggregavit  ex  tunc  Ar- 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1027 

chiconfraternitali  Assisiensi.  Quod  confirmatur  ex  Constitutione 
Pauli  V  Nuper  Archiconfraternitali  sub  dalo  11  Martii  1G07,  ubi 
legitur :  Quae  quidem  Confraternitates,  si  et  postquam  erectae  et 
inslitutae  fuerint,  eidem  Archiconfraternitati  S.  Francisci  Assisien- 
sis,  juxta  praedictam  Sixti  V  Constitutionem,  sint  el  esse  intelli- 
gantiir  aggregatae  (1). 

2151.  In  locis  vero,  in  qiiibus  non  existunt  Conventus  Or- 
dinis  Minorum  Conventualium,  praedictas  Confraternitates  erigere 
possunt  Minores  de  Observantia  in  suis  ecclesiis,  ex  concessione 
Sixti  V,  Constitutione  Divinae  charitatis  diei  29  Augusti  1587; 
Pauli  V,  Constitutione  Nuper  Archiconfraternitati  supra  citata ; 
et  Clementis  X,  Constitutione  Dudum  felicis  de  die  13  JuHi  1673 
(Cf.  Ferraris,  verb.  Confraternitas,  art.  I,  n.  22  et  23). 

2152.  Unde  Paulus  V  in  citata  sua  Const.  Nuper  etc,  edita 
pro  Confraternitatibus  erectis  et  erigendis  a  nostra  Religione  Mi- 
norum  de  Observantia,  ait : 

Cum  autem  ex  concessione  fel.  rec.  Sixti  PP.  V  Praedecesso- 
ris  Nostri,  dilectis  Fihis  Ministro  Generah  et  Commissario  Generali 
Ordinis  Fralrum  Minorum  S.  Francisci  de  Observantia  in  ecclesiis 
eorum  Ordinis,  in  locis  \idelicet  in  quibus  ecclesiae  \el  Conven- 
tus  Fratrum  Conventualium  non  existerent,  hujusmodi  Confra- 
ternitatem  Chordigerorum  erigendi  et  instituendi  facultas  im- 
pertita  fuerit,  Nos  eisdem  Ministro  Generah  et  Commissario  Ge- 
nerah  specialera  gratiam  facere,  et  Christifidelium  spirituali  con- 
solalioni  prospicere  volentes...  tenore  praesentium  facultalem  et  au- 
ctoritatem  perpetuo  duraturam  concedimus  et  impertimur,  ut  in 
ecclesiis  eorum  Ordinis  tantum,  ac  in  locis,  in  quibus  non  exi- 
stunt  Conventus,  vel  ecclesiae  Ordinis  Minorum  ConventuaHum  S. 
Francisci,  Confraternitates  Chordigerorura  S.  Francisci  utriusque 
sexus  erigere  et  instituere,  iHisque  sic  erectis  et  institutis  indul- 
gentias  et  gratias  spirituales  supradictas  (nempe  ipsis  jam  conces- 
sas)  communicare  libere  et  Hcile  possint  et  valeant,  servata  tamen 
forma  in  praediclis  Constitutionibus  Sixti  et  Clementis  tradita  (Vid. 
Ferraris  loc.  cit.,  ubi  ex  integro  refertur  PauH  V  Constit.). 


(1)  Plures  Ronnnnorum  Ponlificum  Constitutiones  Confrnternitatcs  Cliordige- 
rorum  respicienles  inveniuntur  simul  collcctae  in  libro,  cui  titulus  «  De  Ciioruk.e- 
Ris  j>,  Romac  cdilo  anno  1883,  lypis  Guorra  et  Mirri ;  cf.  ctinm  Umtusca,  vcrb. 
Confraternitas ;  Malthacucci,  Of}icialis  Curiae  Eccffsiasticae,  cap.  XIV. 


1028  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

2153.  In  locis  ubi  non  exislunt  Conventus  Minorum  Conven- 
tualium  et  Observantium,  Chordigeroruni  Confraternitates  erigere 
potest  in  suis  ecclesiis  Minister  Generalis  Tertii  Ordinis  regularis, 
illasque  sic  erectas  et  institutas  praefatae  Archiconfraternitati  Assi- 
siensi  cum  omnibus  et  singuhs  indulgentiis  aggregare;  idque  ex 
concessione  Gregorii  XV  per  suam  Constitutionem  incipientem  Alia^ 
a  fel.  rec.  Sixto  PP.  V,  de  die  27  Junii  1622  (Vid.  Bullam  in 
libro  sup.  cit.  De  Chordigeris,  p.  o2). 

2154.  Ex  eadem  Bnlla  eruitur,  ideo  non  excipi  pro  Tertiariis 
regularibus  loca,  ubi  Minores  Capuccini  reperiuntur,  quia  Fratres 
Capuccini  Confraternitates  Chordigerotnm  in  ecclesiis  eorum 
Domorum  seu  Conventuum  erngere  et  instituere  non  consuescunt. 

2155.  Benedictus  Xlll  per  Conslitutionem  Sacrosancti  Aposto- 
latus  die  30  Sept.  1724,  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum  Con- 
ventuahum  concessit,  ut  in  locis,  in  quibus  ecclesiae  dicti  Ordi- 
nis  non  existunt,  de  Ordinariorum  hcentia  Confraternitates  Chor- 
digerorum  erigere  et  instituere  possit  et  valeat  cum  omnibus  pri- 
vilegiis  et  indulgentiis  (Cf.  dicta  Constit.  apud  hbr.  De  Chordige- 
ris,  p.  76). 

2156.  Receptio  fidehum  in  dictas  Confraternitates  spectat, 
juxta  Pontificias  Constitutiones,  ad  Superiores  Ordinis  Minorum, 
intelligendo  per  Superiores,  ut  declarat  Sixtus  V,  etiam  Guar- 
dianos  et  Praesidentes.  Volumus,  ait  Ponlifex  in  Const.  Divinae 
charitatis,  ut  chordam  Ordinis  S.  Francisci,  quam  confratres 
utriusque  sexus  gestare  debent,  Superiores  Ordinis  Minorum 
benedicant. 

2157.  Idem  Sixtus  V  et  Paulus  V  concedunt  indulgentiam 
plenariam  omnibus  Christifidehbus,  qui  in  memoriam  et  reveren- 
tiam  S.  Francisci  chordam  benedictam  ab  ejusdem  Ordinis  Su- 
perioribus  suscipientes,  praedictas  Confraternitates  ingrediuntur. 
Ubi,  ut  vides,  indicatur  praecipuus  finis  hujus  piae  Societatis,  qui 
est  specialis  honor  tam  mirabih  Sancto  exhibendus. 

2158.  Ex  benigna  Summi  Pontificiis  Pii  IX  concessione  Guar- 
diani  et  Praesidentes,  in  casu  legitimi  impedimenti,  quemhbet  Re- 
ligiosum  ex  famiha,  qui  sit  Confessarius  approbatus,  subdelegare 
possunt  tum  ad  benedicendam  chordam,  tum  ad  Absolutionem  et 
Benedictionem  Chordigeris  in  articulo  mortis  constitutis  impertien- 
dam.  En  super  re  aulhenticum  documentum  (Rescr.  auth.  N.  429^ 
pag.  666): 


cap.  v.  de  confraternitatibus  in  specie.  1029 

BeatissiiMe  Pater, 

Fr.  Anlonius  M.  Adragna,  Minorum  Conventualium  Vicarius 
Generalis,  ad  pedes  Sanctitalis  Vestrae  provolutus  humillime  expo- 
nit,  quod  fel.  rec.  Sixtus  V  (Constit.  Ex  supernae  ann.  I080),  con- 
^essa  Minorum  Conventualium  Generali  pro  tempore  facultate  eri- 
gendi  Chordigerorum  Confraternitates  in  ecclesiis  Franciscanis  tam 
Conventuahum,  quam  Observanlium  ac  Capuccinorum;  et  (Constit. 
Divinae  charitatis  ann.  1587)  eadem  facultale  itidem  Generah  pro 
tempore  Minorum  Observantium  concessa  pro  ecclesiis  sui  Ordinis, 
in  duabus  supradictis  Constitutionibus  statuit,  chordam  benedicen- 
dam  esse  (in  qua  chordae  benedictione  Chordigerorum  adscriptio 
consistit)  a  Superioribus,  intelhgendo  per  Superiores  etiam  Guar- 
dianos  et  Praesidentes. 

Porro  interdum  accidit,  ut  tam  Guardianus,  quam  Praesidens 
vel  Vicarius  impedili  sint  vel  ad  chordam  benedicendam,  vel  ad 
indulgentiam  plenariam  impertiendam  Christifidehbus  in  articulo 
mortis  constitutis,  antea  jam  Chordigeris  adscriptis.  Orator  idcirco 
pelit,  ut  Superiores  locales  Minorum  Conventuahum  et  Minorum 
Observanlium,  in  casibus  personahs  impedimenti,  ut  supra,  facul- 
tatem  habeant  ahum  ex  propria  communilale  delegandi  ad  etTectum 
sacrae  chordae  benedicendae,  vel  indulgentiae  plenariae  in  articulo 
moi^tis  impertiendae  Christifidehbus  antea  jam  inter  Chordigerorum 
numerum  adscriptis. 

Quod  Deus  etc. 

SSmus  D.  N.  Pius  PP.  IX  in  Audientia  habita  ab  infrascripto 
Cardinali  Praefecto  Sacrae  Congregationis  Indulgentiis  Sacrisque  Re- 
liquiis  praepositae  die  23  Aprilis  1876,  Oratorum  precibus  an- 
nuens,  clementer  indulsit  ut  Superiores  locales  utriusque  Ordinis, 
nempe  Minorum  Conventualium,  et  Minorum  Observantium,  videli- 
cet  Guardiani  et  Praesidentes,  in  casu  tantum  legitimi  impedi- 
menti,  quemlibet  Religiosum  ex  familia  sibi  benevisum,  qui  tamen 
ad  audiendas  Confessiones  sit  approbatus,  suhdelegare  possint  titm 
ad  henedicendam  chordam  pro  Christifidelibus  Societatem  Chor- 
digerorum  ingrodientibus,  tum  ad  Ahsolutionem  et  Denedictionem 
iisdem  Chordigeris  in  articulo  mortis  constitutis  impertiendam, 
juxla  privilegia  a  Summis  Pontificibus  iisdem  praefatis  Ordinibus 


1030  PARS  III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

collala,  servata  in  reliquis  forma  et  tenore  primaevaram  conces- 
sioniim,  et  ceteris  de  jure  servandis.  Praesenti  in  perpetuum  va- 
lituro  absque  ulla  Brevis  expeditione.  Contrariis  quibuscumque  non 
obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die  23 
Aprilis  187G. 

Loco  )5<  Sigilli 

1.  Card.  Ferrieri,  Praefectus, 
DoMiNicus  Sarra,  Suhstituius. 

2159.  Chordigeri  nullum  contrahunt  onus,  quod  sub  peccato 
obliget.  Chordam  continuo  deferre  debent  renibus  cinctam ;  nisi 
deferant,  indulgentias  non  lucrantur.  Ad  has  assequendas  necesse 
est,  ut  per  se  patet,  adimplere  conditiones  pro  quahbet  indulgen- 
tia  praescriptas. 

2160.  Sixtus  V  per  chordam  S.  Francisci  intelhgit  ipsam 
chordam  per  ejusdem  Ordinis  Fratres  geri  solitam,  quae  prius 
a  Superioribus  dicti  Ordinis  benedici  debeat.  Confecta  proinde 
esse  debet  ex  cannabe  vel  lino  aut  etiam  ex  lana,  prout  fert  usus 
apud  Fratres  Ordinis  Minorum. 

2161.  Prima  chorda  deperdila,  vel  obsoleta,  vel  sic  rupta,  ut 
non  amphus  cingere  valeat,  tunc  aha  assumi  debet.  Haec  tamen 
secunda  chorda,  prout  ceterae  quae  deinceps  assumuntur,  bene- 
dictionem  non  requirit;  siquidem  prima  tantum  necessario  benodi- 
cenda  est  a  Superioribus  Ordinis  vel  ab  aho  Sacerdote  legilima 
facultate  praedito. 

2162.  Nomina  recipiendorum  vel  receptorum  in  Albo  Confra- 
ternitatis  inscribi  debent,  et  si  in  loco  non  reperiatur  Confralerni- 
tas  erecta,  ad  proximiorem  Confraternitatem  transmittantur. 

2163.  Ulile  pulamus  hic  adjungere  diploma,  quod  Rmus  P.  Mi- 
nister  Generahs  Ordinis  Minorum  Conventuahum  concedere  solet 
Sacerdotibus,  qui  facultatem  petunt  adscribendi  fideles  in  praedi- 
ctam  Confraternitatem  Tenor  est  sequens : 

Rme  Pater  Minister  Generalis  totius  Ordinis  Fratrum  Minorum 
sANCTi  Francisci  Conventualium. 

Rev.  Dnus...  Sacerdos  dioecesis...  pro  suo  devotionis  studio 
erga  Seraphicum  Patrem  sanctum  Franciscum  inspecto  Christifide- 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  1031 

liiiiii  l)()no,  enixe  poslulat  a  Palernilale  Tua  Reverendissima  faciil- 
latem  benedicendi  fnnicnlos  Serapliici  Patriarcliae,  eisqne  praecin- 
gendi  ntrinsque  sexus  Chrislifideles,  alqne  eosdem  fideles  adscri- 
bendi  Cliordigerornm  saiicli  Francisci  Confraternilali,  adeo  ut  ipsi 
sic  praecincti  et  adscripti  eisdem  perfrni  valeant  spirilualibns  gra- 
tiis,  qnibns  Fratres  et  Sorores  gaudent  Assisiensis  Chordigerorum 
Seraphicae  Archiconfraternilatis ;  sperans  fore  ut  posthac,  aucto 
praecinctorum  nnmero,  facile  institnere,  anctoritate  iterum  petenda 
a  Rma  Paternitate  Tna,  et  erigere  in  ipso  eorumdem  praecinctorum 
loco  formalem  Chordigerorum  Fraternitalem.  Quornm  etc. 

Piis  Oratoris  precibus  annuentes,  anctoritate  Apostohca  beni- 
gne  Xobis  hac  in  parte  commissa,  eidem  facultatem  impertiinur 
ut  (dummodo  locus  tria  passuum  milha  distet  a  Conventibus  Or- 
dinis  Nostri)  omnes  utriusque  sexus  Chrislifideles  fnniculo  de  more 
per  ipsum  benedicto  praecingere  valeat,  eosque  praecinclos,  quos 
recipimus,  adscribere  Nostrae  Seraphicae  Chordigerorum  Assisiensi 
Archiconfraternitati.  Eisdemque  fidelibus  praecinctis  et  adscriptis, 
injnnctaque  Chordigerorum  opera  implentibus,  omnia  spiritualia 
bona,  quibus  consodales  praediclae  Archiconfraternitatis  perfruun- 
tur,  concedimus  et  communicamus:  ea  tamen  lege  ut  praecincto- 
rum  praecinctarumque  nomina  semel  saltem  in  anno  mittantur  et 
adnolentur  in  libro  Chordigerorum  Confraternitatis  rite  institutae 
et  erectae  sive  in  propinqniori  Nostri  Ordinis  ecclesia  sive  in  alia 
quacumque,  vel  adnotentur  in  libro  ipsius  laudatae  Archiconfraler- 
nitatis,  missis  praedictis  nominibus  ad  Reverendum  Patrem  Custo- 
dem  seu  Superiorem  sacri  Conventus  atque  Patriarchalis  Rasilicae 
Assisiensis:  eo  usque  dum  in  eodem  fidelium  praecinctorum  loco, 
suCQcienter  adaucto  eorum  numero,  ipsa  Chordigerorum  Confralerni- 
tas  auctorilate  Nostra  fuerit  inslituta.  In  quorum  etc. 

Datum  Romae  ad  SS.  XII  Apostolos,  die...  anno... 

N.  N.,  Minister  Generalis. 

2164.  In  Capitulo  Generali  septuagesimo  septimo,  Romae  ia 
Conventu  S.  Mariae  de  Aracoeli  die  5  inensis  Junii  1 688  celebrato,. 
non  solum  Patribus  Guardianis  Conventuum  ordinatur,  ut  omneni 
adhibeant  diligentiam,  quatenus  sacrum  Tertii  Ordinis  pro  saecu- 
laribus  institutnm  ubique  promoveatur,  sed  insuper  statuilur^  iit 
in  quolibet  regularis  Observantiae  Conventu  Confraternitas  Clior- 


103:2  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

dae  S.  P.  Francisci,  ad  praescripliim  Constitulionis  Sixti- 
nae,  quamcitius  erigatur  (Chronol.  Ord.  Perusini,  pars.  I,  pag.  315, 
n.  44). 

2165.  Confralernitas  Cliordigerorum  non  est  confundenda  cum 
Terlio  Ordine,  prout  non  pauci  faciunt  propter  chordam  quae  utri- 
que  communis  est;  diflerunt  enim  in  phiribus: 

1.  Quia  Terlius  Ordo  ab  ipso  Seraphico  P.  S.  Francisco  insti- 
tutus  est;  Confralernitas  vero  Chordigerorum  auctorem  habet  cla- 
rissimum  fihum  ejusdem  Seraphici  Palriarchae,  nempe  Sixtum  PP.  V. 

2.  Tertius  Ordo,  ut  ex  tituio  patet,  est  Ordo;  societas  autem 
Chordigerorum  est  Confralernitas. 

3.  Tertius  Ordo  regulam  habet  a  S.  Sede  approbatam;  Con- 
fraternitas  autem  Chordigerorum  regilur  statutis  ab  Ordinario  ap- 
probatis. 

4.  Tertiarii,  praeter  chordam,  habitum  vel  ejus  loco  parvum 
scapulare  deferunl;  dum  Chordigeri  chorda  tantum  cinguntur. 

2166.  Indulgentiae  concessae  Archiconfraternitati  Chordigero- 
rum  (Vid.  Rescr.  autli.  pag.  432). 

Clemens  Papa  X,  Brevi  edito  die  13  Juhi  1673  Dudum  feli- 
cis,  quod  in  Romano  Bullario  (Tit.  VTI,  pag.  225)  integrum  ha- 
belur,  contirmavit,  et  innovavit  Litteras  Pauh  PP.  V  Cum  certas 
die  2  Martii  1607  expeditas,  et  omnibus  praeterea  utriusque  sexus 
ChristifideUbus,  qui  sacrae  Chordae  S.  P.  Francisci  Archiconfrater- 
nitali  a  sa.  me.  Sixto  Papa  V  per  Constilutionem  Ex  supernae  dis- 
positionis  die  19  Novembris  1585  in  Ara  majori  Basihcae  Patriar- 
chaUs,  et  nunc  Capellae  papahs,  Assisii  primo  erectae  et  Confra- 
lernitatibus  ipsi  ex  tunc  aggregatis,  institutis,  legiUmeque  quando- 
cumque  insUtuendis,  adscripti  fuerint,  sequentes  concessit  indulgen- 
tias  et  spirituales  gratias : 

I.  Illis  nerape  Christifidelibus,  qui  pie  in  memoriam  S.  P.  Francisci 
chordam  benedictam  ab  ejusdem  Ordinis  Superioribus  suscipientes,  in  Se- 
raphicam  Chordigerorum  Societatem  ingrederentur :  die  primo  eorum  in- 
gressus,  si  vere  poenitentes  et  confessi  SS.  Eucharistiae  Sacramentum  sum- 
psissent,  indulgentiam  ptenarlam. 

II.  Confratribus  autem  et  consororibus  adscriptis,  etiam  vere  poeni- 
tentibus  et  confessis  et  sacra  Communione  refectis,  qui  Societatis  ecclesiam 
seu  oratorium  in  festo  principatl  Archiconfraternitatis  a  primis  Vesperis 
usque  ad  occasum  solis  devote  visitassent,  ibique  pro  christianorum  prin- 
cipum  concordia,  haeresum  extirpatione,  et  sanctae  Matris  Ecclesiae  exal- 
tatione  pias  ad  Deum  preces  effudissent,  etiam  ptenariam. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1033 

III.  Eisdem  confratribus  et  consororibus  in  mortis  quoque  articulo, 
si  vere  poenitentes  et  confessi  ac  sacra  Communiono  refecti,  vel  quatenus 
id  facere  nequiverint,  saltem  vere  poenitentes  Nomen  Jesu  ore,  si  possent, 
sin  minus,  corde  devote  invocaverint,  plenarlam  similiter  omnium  pecca- 
torum  suorum  indulgentiam  et  remissionem. 

IV.  Confratribus  et  consororibus  ipsis,  qui  Confraternitatis  processioni 
singulis  mensibus  fieri  solitae  interfuissent,  tres  annos  et  totidem  qitadra- 
genas. 

V.  lis  vero,  qui  Officio  B.  Mariae  Virginis  ab  ejusdem  Societatis  con- 
fratribus  pro  tempore  celebrando  et  recitando,  aut  cuivis  alteri  Officio  pa- 
riter  interessent,  centum  dies. 

YI.  Chordigeris  eisdem,  qui  SS.  Sacramentum  quando  ad  infirmos  de- 
ferretur,  comitati  fuissent,  qiiinqiie  annos  et  totidem  quadragenas. 

VII.  Confratribus  pariter  et  consororibus,  qui  vere  poenitentes  et  con- 
fessi  ac  sacra  Communione  refecti  aliquam  Ordinis    Minorum    ecclesiam   a 
primis   Vesperis   usque   ad  solis  occasum  in  festivitatibus  S.  P.  Francisci 
S.  Antonii  de  Padua,  S.  Bonaventurae,  S.  Ludovici  Episcopi,  S.  Bernardini 
et  S.  Clarae;  nec  non  SS.  Stigmatum,  S.  Didaci,  S.   Petri   de    Alcantara 
SS.  Martyrum  ejusdem  Ordinis,  S.  Ludovici  regis  Francorum,  et  S.  Elisa 
bethae  reginae  Hungariae,  devote  visitassent,  et   ibi,  ut   praefertur  n.  II 
pias  ad  Deum  preces  effudissent,  quo  die  festivitatum    hujusmodi  id   ege- 
rint,  septem  annos  et  totidem  quadragenas. 

VIII.  Ipsis  etiam  cunctis,  quoties  corpora  defunctorum  tam  confra- 
trum,  quam  aliorum  ad  sepulturam  comitati  fuissent,  aut  alicui  pauperi 
personae  in  ejus  necessitatibus  subvenissont,  aut  pacera  inter  inimicos  com- 
posuissent,  toties  pro  quolibet  praedictorum  operum  centum  dies  de  injun- 
ctis  eis,  seu  alias  quomodolibot  debitis  poenitentiis  in  forma  Ecclesiae  con- 
sueta  relaxavit  (Hucusque  Clemens  X.  Cetera  vero  alii  Summi  Pontifices). 

IX.  Omnibus  item  Chordigeris,  qui  processioni,  ut  ante  n.  IV  in  una 
ex  Dominicis  cujuslibot  mensis  fieri  solitae  interfuissent,  Paulus  V,  Brevi 
Pias  CJiristi  die  3  Octobris  1609  edito,  quod  Innocentius  XI  alio  Brevi 
die  26  Augusti  1680  confirmavit,  plenariam  addidit  indulgentiam,  si  vere 
poenitentes  et  confessi  ac  sacra  Communione  refecti  preces  ad  Deum  effu- 
dissent,  ut  n.  II. 

X.  Confratribus  insuper  et  consororibus,  qui  etiam  poenitentes  et  con- 
fessi  ac  sacra  Communione  refecti  Archiconfraternitatis  ecclesiam  devote 
visitaverint  die  secunda  Augusti  a  primis  Vesperis  usque  ad  occasum  so- 
lis,  et  ibi  pias  ad  Doum  effuderint  preces,  ut  n.  II  exprimitur,  idem  Pau- 
Ins  V,  Brevi  cdito  die  15  Junii  1610,  indulgentiam  concessit  plcnariam, 
quam  ad  omnes  alias  erectas  erigondasquo  Cliordigerorum  Confratornitates 
extendit,  ut  ct  reliquas  indulgentias  hucusque  recensitas. 

XI.  Chordigeris  praeterea  omnibus  Gregorius  XV,  Brevi  Alias  die  27 
Junii  1622  edito,  in  quo  Sixti  V  Breve  Ex  supernac  die    19    Novembris 


1034  PARS   III.    DE    INDULGENTIIS   COKTIBUS    CONCESSIS. 

1585  datum  continotur  et  innovatur,  concessit  lucrari  posse  omnes  ot  sin- 
gulas  indulgentias  Arcliiconfraternitatl  Confalonls  B.  31.  Virginis  in  ec- 
clesia  S.  Luciae  de  Urbe,  a  Serapliico  Doctore  S.  Bonaventura  sub  titulo 
Socictatis  JRcgulac  Jlccommcndatorum  anno  1264,  juxta  Breve  Pastoris 
actcrni  Gregorii  XIII  die  12  Octobris  157(3  editum,  primitus  institutae, 
nec  non  Ordini  Fratrum  Minoriim  directe  et  in  specie  concessas  et  non 
revocatas,  non  autom  per  extensionem  vel  communicationem  eisdem  com- 
petentes;  et  Brevi  Fias  Christi  die  10  Novembris  1622  dato  laudatus 
Pontifex  ipsis  sacrao  Chordae  adscriptis  elargitus  ost  frui  et  gaudero  posse 
omnibus  et  singulis  indulgentiis,  quibus  iidom  Fratrcs  Minores  uti  rcgii- 
larcs,  socundum  Brovo  Pauli  V  Bomanus  Fontifcx  dio  23  Maji  1606  ema- 
natum,  in  gcncre  fruuntur  et  gaudent. 

XII.  Coufratribus  igitur  et  consororibus,  ox  praodictis  Summorum 
Pontificum  concessionibus  et  Brevi  etiam  Exponi  nohis  ven.  Innocentii  XI 
die  15  Maji  1688  edito  (Chr.  T.  III.  P.  I.  pag.  286),  communicantur, 
praeter  alias  multas  nostratibus  assignatas,  indulgentiao  pro  recitationo 
Coronao  septem  Gaudiorum  B.  Mariae  Virginis,  pro  Stationo  SS.  Sacra- 
menti,  et  pro  exorcitio  Viao  Crucis;  quae  praecipuae  habentur  ac  pretio- 
sissimae,  et  a  Tertiariis  otiam  ot  Chordigeris  omnibus  in  gratia  existenti- 
bus  toties  quoties  lucrari  possunt,  et  Purgatorii  animabus  applicari. 

XIII.  Ipsis  quoquo  confratribus  et  consororibus,  qui  propriam  capel- 
lam  in  ecclesia  Ordinis,  et  ubi  Confraternitas  eorum  erecta  existit,  devote 
visitaverint,  ibique  pie  oravorint,  ut  n.  II  dictum  est,  conceduntur  eaedem 
indulgontiao,  quas  visitantos  ecclesias  Urbis  et  extra  eam  diebus  Stationum 
consequuntur,  porinde  ac  si  occlosias  ipsas  Urbis  personalitor  visitassent. 

XIV.  Adscriptis  etiam  sacrae  Chordae  omnibus,  qui  Orationem  Domi- 
nicam  et  Salutationem  Angelicam  quinquies  ante  altaro  eorum  ecclosiao  in 
quolibet  die  rocitaverint,  aut,  si  ob  paupertatem,  distantiam,  infirmitatem, 
vol  aliud  legitimum  impodimontum  capellam  visitare  nequeunt,  quinque 
Pater  et  Ave  et  Gloria  in  honorem  quinque  Vulnorum  D.  N.  Jesu  Chri- 
sti  et  S.  P.  Francisci  dixerint,  conceditur  lucrari  posse  qiiinque  annos  ct 
totidcm  quadragcnas. 

XV.  Unde  patet,  quod  morito  in  Summario  Indulgentiarum  Seraphici 
Ordinis  (Prinzivalli,  Appendix,  pag.  93)  exprossa  ot  congrua  enuntiatur 
exhortatio,  ut  omnes  Christifideles  sacram  accipiant  S.  P.  N.  Francisci 
Chordam,  qua  magnum  hunc  indulgentiarum  thesaurum  lucrari  valeant. 
Idque  ad  majorem  Dei  gloriam  et  animarum  salutem,  ab  omnibus  et  sin- 
gulis  ubique  terrarum  fiat.  Amen. 

2167.  Praeter  indiilgentias  liim  plenarias  tum  parliales,  quae 
in  diclo  Sum.mario  adnolatae  reperiuntur,  aliae  gratiae  recentiori 
tempore  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  concessae  sunt  Chordigeris, 
videlicet : 


CAP.   V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1035 

1.  Indulgentia  plenaria  diebns  feslis  S.  Francisci  Assisiensis, 
S.  Clarae  Virginis,  S.  Antonii  Paduani  et  SS.  Stigmalum  S.  P.  Fran- 
cisci. 

2.  lisdem  qualuor  diebus  festis  praefatis  Chordigeris  indnlta 
est  communicatio  bonorum  operwm,  qiiae  in  tolo  Ordine  Tertio 
fiunl,  elargienda  sequenli  formula:  Commnnicamus  vobis,  fratres, 
orafiones,  jejunia,  Missas,  ceteraque  opera  bona,  quae  per  Dei 
gratiain  in  nostra  Congregatione  et  Ordine  fiunt,  in  nomine  Pa- 
iris  et  Filii  et  Spiritus  sancti.  Amen. 

3.  Semel  in  anno,  nempe  in  festo  Immaculatae  Conceptionis 
B.  M.  Virginis,  iisdem  Cliordigeris  concessum  est  privilegium  De- 
nedictionis  papalis.  Praedictas  gratias  Chordigeri  consequentur, 
«  dummodo  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra  Communione  refe- 
cti  per  ahquod  lemporis  spalium  juxta  mentem  SSmi  pie  orave- 
rint ))  (Cf.  Decr.  22  Martii  1879  apud  Decr.  auth.  N.  444  ad  13™, 
et  l^escript.  26  Maji  1883  apud  Rescr.  auth.  p.  675,  n.  440)  (1). 

26.  ARCHICONFRATERNITAS  SAGRORUM  STIGMATUM 
S.  P.  FRANGISCI  (2). 

2168.  Fridericus  de'  Pizzi,  chirurgus  Roiuanus,  vir  pietate  in- 
signis  ac  in  Seraphicum  Patrem  sanctum  Franciscum  devotissimus, 
consiho  et  sub  directione  P.  Fr.  Petri  Pauh  Ordinis  Minorum  de 
Observanlia,  Rehgiosi  sanctae  conversationis,  assentiente  Summo 
Ponlifice  Clemente  VIII,  sub  die  11  vel,  ut  ahi  scribunt,  21  Au- 
gusti  1594,  initium  dedit  in  ecclesia  S.  Pelri  ad  Montem  Aureum 
(S,  Pietro  in  Montorio,  RomaJ  praeclarissimae  Archiconfralernitali 
a  sacris  Stigmatibus  S.  P.  Francisci  nuncupatae,  cujus  praecipuus 
scopus  est,  imitari  virtutes   inclyti   Patriarchae.  Die   20  Octobris 


(1)  SuppIic.inlG  lllrno  Dno  Aloysio  Gasione  de  Segiir,  pii  Operis  ix  S.  Fran- 
cisco  SalesfO  Piacside  g('ncr;ili,  a  Summo  Pontificc  Plo  IX  pcr  Ucsciiplum  dici 
1  M.iji  1873  praedicta  Socielas  Salesiana  particeps  facta  est  omniam  pricilegio- 
rum  et  gratiarum,  quibus  Chordigcri  S.  V.  Francisci  gaudent.  Idco  cst,  quod 
in  citaiis  documcntis  non  scmcl  mcntio  occurrit  Sodalium  S.  Francisci  Salesii 
(Vid.  Decr.  autli.  pag.  i06,  ct  etiam  libr.  dc  Chordigcris,  pag.  79). 

(2)  Cf.  brevem  notitiam  historicam,  (juac  asscrvatur  in  labclla  apud  aedcs 
praedictae  Archiconfraternitatis;  Moroin",  Dizionario  di  erudizione,  verb.  Arcicon- 
fraternita  delle  Stimmate  di  S.  Francesco ;  Carlo  Lulgi  Morichini,  Degti  /stituti 
di  pubhlica  carita  in  Roma,  vol.  I,  cnp.  XXIll. 


103G  PARS    III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1596  slatula   Archisodalitatis  fuerunt  ab  ecclesiaslica   aucloritale 
approbala. 

2169.  Ob  majorem  confratrum  commoditatem  praedicta  Archi- 
confralernitas  a  S.  Pelro  in  Montorio  Iransiit  ad  S.  Joannem  in 
Aino,  deinde  ad  S.  Ludovicum  Monachorum  de  Farfa,  postea  ad 
SS.  Quadraginta  ai  Cesarini  in  Rione  Pigna,  postremo  ad  pul- 
chram  ecclesiam  Sacrorum  Stigmalum  ab  ipsa  Archiconfraternitate 
aedificatam,  ubi  eiiam  in  praesens  sedem  habet. 

2170.  Ad  imitationem  ejusdem  Archiconfraternitatis,  ahae  sl- 
miles  Sodahlates  erectae  sunt  in  ahis  civitatibus  et  regionibus, 
quae  omnes  Archiconfraternitati  Romanae  aggregatae  fuerunt. 

2171.  Praefatae  Archiconfraternitati  reperiuntur  adscripti  viri 
tum  nobihtate  tum  sanctitate  conspicui,  ut  S.  Josephus  Calasan- 
ctius,  V^en.  Servus  Dei  Vincentius  M.^  Strambi  Episcopus  Maceraten- 
sis,  piissimus  Servus  Dei  P.  Carolus  Odescalchi  e  Societate  Jesu  etc. 
Summus  Pontifex  Leo  XIII  Brevi  Suavi  illa  in  B.  Franciscum, 
die  19  Junii  1884  palrocinium  Temph  et  Archiconfraternitatis  be- 
nigne  suscepit  (Vid.  Breve  apud  Acta  Ord.  Min.  ann.  III,  pag.  97). 

2172.  «  Summarium  indulgentiarum  et  privilegiorum  a  Sum- 
mis  Pontificibus  concessorum  venerabili  Archiconfralernitati  sacro- 
rum  Sligmatum  S.  Francisci  de  Urbe  »  prostat  apud  ResciHpta 
authentica  pag.  436. 

2173.  Modus  recipiendi  fideles  in  dictam  Archiconfraternitatem 
non  est  prorsus  idem  pro  viris  et  mulieribus.  Constat  ex  numero 
1**  Summarii  ubi  dicitur: 

«  Quilibet  utriusque  sexus  Christifidelis,  qui  vere  contritus 
de  suis  peccatis  se  adscribi  faciet  in  fratrem  aut  sororem  ven.  Ar- 
chiconfraternitatis  sacrorum  Stigmatum,  in  illa  die,  id  est  respectu 
virorum,  eot^um  ingressus  in  oratorium,  et  quantum  ad  mulie- 
res  in  die,  qua  pariter  se  inscrihi  facient  in  sorores,  recipiendo 
in  memoriam  S.  Patris  Francisci  funem  benedictum,  ac  confi- 
tendo  et  ad  sacram  Synaxim  accedendo,  lucrabitur  indulgenliam 
plenariam  et  remissionem  omnium  suorum  peccatorum  ». 

2174.  Confratres  et  consorores  ejusdem  Archiconfraternitatis 
participant  bona  spiritualia,  quae  fiunt  in  Ordine  Minorum.  Patet 
ex  n.  10*'  cilati  Summarii,  ubi  habetur : 

«  Quilibet  confrater  et  consoror  ejusdem  ven.  Archiconfrater- 
nitatis  sacrorum  Stigmatum  gaudet  per  parlicipationem  omnibus 
orationibus,  discipiinis,  jejuniis,  peregrinationibus,  piis  operibus,  et 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS    IN    SPECIE.  1037 

quocumque  alio  bono  spirituali,  quod  facit  et  acquirit  quilibet  Re- 
ligiosus  totius  Ordinis  S.  Francisci  Assisiensis  ». 

27.  PIA  UNIO  S.  ANTONII  PATAVINI  IN  ECCLESIA  S.  ANTONII 
DE  URBE  CANONICE  ERECTA. 

2175.  Nota  est  omnibus  singularis  in  S.  Antonium  de  Padua 
universi  populi  christiani  devotio  et  fiducia,  ejusque  cultus  ubique 
terrarum  mirabili  inodo  propagatus  omnibus  similiter  patet.  Hinc 
templa,  vel  altaria  aut  slatuae  in  memoriam  ejus  erecta,  hinc  ima- 
gines  et  picturae  arte  decoratae,  Sancti  effigiem  varie  illustrantes, 
hincque  solemnia  festa  in  ejusdem  honorem  ubihbet  magno  populi 
concursu  concelebrata. 

Causa  tam  vividae  tamque  diffusae  erga  Sanclum  devotionis 
non  aliunde  procul  dubio  derivat,  nisi  ab  ejusdem  speciali  privi- 
legio,  a  Deo  communicato,  miracula  operandi,  favores  innumeras- 
que  gratias  dispensandi.  Quae  omnia  in  notissimo  Responsorio  Si 
quaeri^  miracula  Seraphicus  Doctor  S.  Bonaventura  paucis  ex- 
pressit  et  complexus  est,  unde  Sanctus  noster  gloriosum  Thauma- 
turgi  titulum  in  Ecclesia  Dei  quasi  jure  sibi  acquisivit. 

Quod  si  sancti  Antonii  intercessio  ac  protectio  potentissima 
quidem  est  apud  Altissimum,  ad  quascumque  calamitates  arcen- 
das,  morbosque  pellendos,  ea  tamen  singulari  modo  refulget  in 
mirabih  privilegio  a  Deo  ipsi  collato,  quo  ad  ejus  invocationein 
res  perditae  inveniuntur,  quod  quidem,  exorato  S.  Antonio,  experti 
unanimes  testantur. 

Verum  non  res  maleriales  tantummodo,  sed,  quod  nunquam 
satis  lugendum,  et  ipsa  dona  supernaturalia  persaepe  amittuntur: 
ad  haec  etiam  nostri  Thaumaturgi  potentia  se  extendil,  qui,  dum 
vitam  ageret,  zelo  vere  apostohco  flagravit  tum  ad  infidehum  con- 
versionem  lum  ad  haereticos  et  peccatores  ad  veritatem  divinam- 
que  gratiam  reducendos.  Non  mirum  igilur,  si  infehx  homo,  Dei 
gratia  privatus,  per  hujus  Sancti  invocationem  recuperare  eamdem 
possit,  si  perdiderit,  vel  invenire,  si  nunquam  habuerit. 

His  de  causis,  approbante  Ministro  Generali  ejusdemque  Defi- 
nitorio,  in  ecclesia  S.  Antonii  de  Urbe,  prope  insignem  Basilicam  La- 
teranensem  extructa,  et  fidelium  frequenlia  celebrata,  instituta  fuit 
pia  Unio  universalis  a  S.  Antonio  Patavino  nuncupata,  et  canonice 
erecta  ab  Eminentissimo  Cardinali  Lucido  Maria  Parocchi,  Vicario 


1038  PARS   ITI.    DE   INDULGENTIIS   GOETIBUS   GONGESSIS. 

Sanclitalis  Suae,  qni  ejusdem  ecclesiae  primarium  lapidem  posuit, 
ac  deinceps  templum,  assistenlibus  decem  ex  Ordine  nostro  Prae- 
sulibns,  solemni  ritu  consecravit.  Mox.  a  Sede  Apostolica  indulgen- 
tiis  dilata,  in  universo  terrarum  orbe  propagata  fuit,  cujus  slatu- 
tum  sequens  est : 

Caput  I.  FiNis  piAE  Unionis. 

Hujus  piae  Unionis  finis  duplex  est: 

Arl.  I.  Gratias  agere  Deo  munificentissimo,  qui  tot  eximia 
gratiarum  dona  S.  Antonio  Patavino  contulit,  et  non  solum  in  coe- 
lis,  sed  et  in  toto  terrarum  orbe  glorificat. 

11.  Rogare  S.  Antonium,  ut  omnes  qui  rebus  ad  salutem  ani- 
mae  et  corporis  necessariis  destiluti  existunt,  vel  primum  regnum 
Dei  et  justitiam  ejus  quaerunt,  haec  omnia,  sancto  Antonio  inter- 
cedente,  inveniant.  Hinc: 

aj  Ut  pagani,  increduli,  hebraei,  haerelici  et  schismatici  ve- 
ram  fidem  inveniant,  quam  nunquam  habuerunt  vel  mise,re  per- 
diderunt. 

bj  Ut  peccalores,  quos  tantopere  adamavit  S.  Antonius,  divi- 
nam  gratiam  quam  propria  culpa  amiserunl,  recuperent,  ad  veram 
poenitenliam  reducti. 

cj  Ul  Fratres  et  Sorores  trium  Ordinum  S.  P.  Francisci  sera- 
phici  spiritus  thesaurum,  quem  super  omnia  quaesivit  S.  Antonius, 
quaerant  et  ipsi  indesinenter,  secundum  propriam  Regulam  et 
Constitutiones,  ac  tandem  inveniant,  vel  inventum  cum  omni  soUi- 
citudine  custodiant. 

(IJ  Ut  panem  quotidianum  ad  vitae  sustentamentum  necessa- 
rium  pauperes  inveniant. 

ej  Ut  fortunae  vel  famae  bona  reperiant,  qui  tribulationibus 
vel  calamitatibus  oppressi  illa  amiseruut. 

Cap.  H.  Obligationes. 

IH.  Ad  assequendos  descriplos  fines  Christifideles  adscripti 
debent : 

Recitare  quotidie  tria  Gloria  Palri  in  gratiarum  actionem 
SS.  Trinitati,  quae  tantam  intercessionis  potentiam  Thaumaturgo 
nostro  impertire  et  elargiri  dignata  est. 


->ffl 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIBUS    IN    SPECIE.  1039 

IV.  Singnlis  diebiis  recilare  Responsorinin  Si  quaeris  in  ho- 
norem  S.  Anlonii,  vel  qiii  nesciunl,  ununi  Pater,  Ave  et  Gloria. 

V.  Aliqnam  eleemosynam  pauperibns  (1)  erogare,  quoties 
S.  Antonii  intercessione  ac  patrocinio  aliquam  graliam  obtinuerint. 

VI.  P.  Direclori  Piae  Tnionis,  ul  infra,  communicare  narratio- 
nem  gratiarnm  et  favorum,  inlercedenle  S.  Antonio,  oblentorum ; 
quae  quidem  narratio,  a  proprio  Confessario  vel  alia  persona  fide 
digna,  in  quanlum  fieri  polest,  snbsignala  in  Arcliivo  Conventus 
S.  Anlonii  asservabilur. 

VII.  In  festo  S.  Anlonii  vel  infra  Octavam  ejusdem  Sacra- 
menta  Confessionis  et  Communionis  suscipere. 

CaPUT    III.    CONDITIONES    PRO    ADMISSIONE. 

VIII.  Omnes  utriusque  sexus  fideles  qui  admitti  desiderant, 
piae  Unionis  Directori  a  iMinislro  Generali  inslituto  et  Romae  in 
Conventu  S.  Antonii,  Via  Merulana  124,  commoranti  tradere  vel 
transmittere  nomen,  cognomen  et  nomen  patriae  ac  residentiae. 

IX.  Fideliter  supradictas  obligationes  adimplere. 

Caput  IV.   Fructus. 

X.  Omnes  Chrislifideles  cum  vix  adscripti  fuerint,  participes 
sunt  fructuum  unius  Missae  quae  pro  ipsis  ceterisque  ejusdem  ec- 
clesiae  benefactoribus  qualibet  feria  terlia  applicatur  in  praefata 
ecclesia,  in  qua  ultra  quinquaginla  Missae  quotidie  celebrantur. 

XI.  Virtute  communicationis  a  Rmo  P.  Generali  Ordinis  per- 
actae,  omnes  adscripti  participes  sunt  omnium  orationum  et  bono- 
rum  operum  quae  in  Ordine  Minorum  S.  Francisci,  cui  ipse  prae- 
est,  quotidie  fiunt. 

approbatio. 

Lucidus  Maria,  miseratione  divina  Fpiscopus  Albanensis,  S.  R. 
K.  Cardinalis  Parocchi,  SSmi  Dni  Nostri  Papae  Vicarius  Gencralis, 
Romanae  Curiae  ejusdem  districtus  Judex  Ordinarius,  etc. 


(I)  SummoperG  sodalibus  commendntiir,  iit  opns  a  Panis  S.  Antonii  »  no- 
mine  vnlgatnm,  propagari  curciit,  ac  in  singulis  paroin-iis  inslitui,  dc  conscnsu 
Ordinarii  loci. 


lOAO  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

'  Piam  Christifidelium  Unionem  a  S.  Anlonio  Palavino,  cujus 
finis  est  excitare  vel  augere  devolionem  iii  eumdem  S.  Thauma- 
turgum,  ejus  privilegia  recolere  ac  per  eum  obtinere  a  Deo  0.  M. 
quae  animae  et  corpori  sunt  necessaria,  Nos  potestate  nostra  ordi- 
naria  erigimus  in  ecclesia  illi  dicata  in  via  Merulana,  prope  Ar- 
chibasilicam  Laleranensem,  et  canonice  ereclam  esse  pronunliamus 
ejusque  Constilulionem  quatuor  hisce  capituhs  ac  undecim  articu- 
lis  consignatam  adprobamus. 

Datum  Romae  ex  x\edibus  Vicariatus,  die  13  Februarii  A.  D. 
1894. 

L.  M.  Card.  Vicarius. 
Petrus  C.  Checciii,  Secretarius. 

Concordat  cum  .suo  originali  in  Archivis  Vicariatus  adservato. 
Et  fidem  etc. 

Komae  ex  Secretaria  Vicariatus  ejusdem,  14  Februarii  1894. 

Petrus  Checghi,  Secretarius. 
L.  ^  S. 

Indulgentiae  piae  Unionis  sodalibus  concessae(l). 

I.  Plenariae.  l**  Die  adscriptionis  vel  die  Dominico  eamdem  adscriptio- 
nem  immediate  sequenti; 

2"  Die  festo  S.  Antonii  Patavini  Conf.,  piae  Unionis  Patroni  coe- 
lestis  ;  nec  non 

3"  Translationis  ejusdem  Reliquiarum,  quae  recolitur  quotannis  die 
15  Februarii ; 

4**  In  tredecim  feriis  tertiis  continuis  quovis  tempore,  sed  semel  in 
anno  tantum,  iis  sodalibus  qui  memoratis  feriis  pium  aliquod  exercitium  in 
lionorem  ejusdem  Sancti  devote  peregerint;  dummodo  in  sin^ulis  enuntiatis 
diebus  vere  poenitentes,  confessi  ac  S.  Synaxi  refecti  aliquam  ecclesiam  vel 
etiam  publicum  oratorium  visitaverint,  ibique  ad  mentem  Sanctitatis  Suae 
aliquamdiu  pie  oraverint ; 

5°  In  mortis  articulo,  si  item  vere  poenitentes,  confessi  sacraque 
suscepta  Communione  vel,  si  haec  praestare  nequiverint,  saltem  contriti 
semel  SS.  Jesu  Nomen  ore,  sin  minus  corde,  devote  invocaverint. 

II.  Partiales.  1"  Septem  annorum  totldemque  quadragenarum  in 
singulis  novendialium  precum  diebus  immediate  praemittendarum  ante 
festum  ejusdem  Sancti,  quod  die  13  Junii  celebratur  ; 


(I)  Ex  Rescr.  S.  C.  indulg..  4  Maji  1894. 


■  '^1 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1041 

2"  Centum  dierum  semel  in  die  devote  recitantibus  ter  Gloria  Pa- 
tri  in  gratiarum  actionem  SSmao  Trinitati  ob  mira  dona  eidem  Sancto 
tributa ; 

S°  Pariter  centum  dierum,  item  semel  in  die,  aliquam  precem  effun- 
dentibus  ad  fines  assequendos  quos  sibi  proponit  pia  Unio.  Quas  omnes 
indulgontias  eadem  S.  Congregatio  declaravit  fore  etiam  applicabiles  ani- 
mabus  igne  Purgatorii  detentis. 

Fr.  Ignatius  Card.  Persico,  Praefectus. 
j  Alexander  Archiep.  Nicopol.,  Secretarius. 

2176.  Binae  aliae  indulgentiai^um  concessiones  nuperrime 
factae  (1). 

SummiTs  Pontifex  Leo  XIll  per  Rescriptum  S.  Congregationis 
Indulgentiarum,  die  9  Julii  1896,  concedere  dignatus  esl  omnibus 
Christifidelibus  recilantibus  in  honorem  S.  Antonii  Patavini  trede- 
cim  Pater,  Ave  cum  Gloria  Patri,  indulgentiam  centum  dierum, 
semel  in  die  lucrandam,  defunctis  quoque  applicabilem. 

Idem  Pontifex,  per  aliud  Rescriptum  ejusdem  S.  Congregatio- 
nis,  die  13  Julii  1896,  adneclere  dignatus  est  indulgentiam  cen- 
tum  dierum  sequenti  orationi  ad  S.  Antonium,  italico  ac  latino 
idiomate  exaratae  ab  Emo  Card.  Parocchi  S.  S.  in  Urbe  Vicario. 
Rescriptum  per  extensum  damus : 

Beatissime  Pater, 

Cardinalis  Lucidus  Maria  Parocchi,  Vicarius  Sanctitatis  Tuae, 
ad  thronura  ejusdem  Sanctitatis  Tuae  humiliter  provolutus,  ad 
promovendum  pium  opus  quod  Panis  pauperum  in  honorem  S. 
Antonii  Patavini  nomen  habet,  quamdam  indulgentiam  implorat  a 
recitantibus  sequentem  orationem  lucrandam. 

ORAZIONE  A  S.  ANTONIO  DI  PADOVA. 

Glorioso  Taumaturgo,  padre  dei  poveri,  voi  che  avete  pro- 
digiosamente   scoperto  il  cuor  di  un  avaro  immerso   nell'  oro, 

(I)  Indulgcntjae  adnexae  recitationi  responsorii  «  S«  quaeris  miracula  y>  re- 
latac  habcntur  sub  n.  437.  Ibi  rcponendac  crant  liac  novissimac  concessioncs, 
sed  matcria  ilia  jam  cral  impressa. 

66 


104:2  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

per  il  graii  dono  ottenuto  d'  aver  il  cuor  vostro  nelle  miserie 
degi'  infelici,  voi  che,  offerte  al  Signore  le  nostre  suppliche,  ne 
impetraste  1'  esaudimento,  gradite  in  segno  della  nostra  rico- 
scenza  1'  obolo  che  deponiamo  a'  vostri  piedi  in  soccorso  della 
sventura. 

Torni  a  vantaggio  de'  sofferenti,  come  a  nostro  vantaggio ; 
agli  uni  ed  agli  altri  accorrete  con  1'  usata  benevolenza  in  aiuto 
delle  necessita  temporali,  ma  piu  ancora  provvedete  alle  no- 
stre  spirituali  necessita,  adesso  e  nell'  ora  della  nostra  morte. 
Gosi  sia. 

ORATIO  AD  S.  ANTONIUM  PATAVINUM. 

Thaumaturge  gloriosissime,  pauperum  pater,  qui  avari 
hominis  cor,  nummis  aureis  immersum,  mirabiliter  detexisti, 
eo  quod  divinitus  sortitus  fueris  cor  egenis  solandis  deditum  -, 
quique  nostras  Domino  preces  offerens,  exauditione  donatus 
dimisisti ;  accipe,  grati  animi  pignus,  denarium  quod,  levan- 
dis  pauperibus,  ante  te  sistimus.  Ipsis  insimul  prosit  et  nobis : 
utrosque,  ut  soles,  temporahs  felicitatis  auspice,  benevolentia 
prosequere,  sed  aeternam  potissimum  nobis  impetra,  nunc  po- 
tius,  ac  in  hora  mortis  nostrae  potentior.  Amen. 

S.Congregatio  IndulgentiisSacrisque  Rehquiis  praeposita,  ulendo 
facultatibus  a  SSmo  D.  N.  Leone  PP.  XIII  sibi  speciahler  tribulis, 
omnibus  utriusque  sexus  ChristifideHbus  supra  relatam  oralionem 
corde  saltem  conlrito  ac  devole  recitantibus  benigne  concessit  in- 
dulgentiam  centum  dierum  semel  in  die  lucrandam,  defunctis  quo- 
que  applicabilem.  Praesenti  in  perpetuum  vaUturo  absque  ulla  Bre- 
vis  expeditione.  Contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
13  Julii  1896. 

A.  Card.  Steinhuber,  Praef. 
f  A.  Archiep.  Nicopol.,  SecreL 

2177.  Rescriptum  S.  Congr.  Indulgentiarum,  quo  facultas  tri- 
buitur  Ministro  Generali  delegandi  Sacerdotes  tam  regulares  quam 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1043 

saeculares  ad  Christifideles  adscribendos  piae  Unioni  S.  Afitonii, 
itemque  centra  secundaria  slabiliendi. 

Beatissime  Pater, 

Fr.  Aloysius  a  F^arma,  Minister  Generalis  totius  Ordinis  Fra- 
trum  Minorum  S.  P.  Francisci,  ad  pedes  Sanctitatis  Tuae  humiliter 
provolutus,  exponit  quod,  ineunte  anno  1894,  ab  Eminentissimo 
CardinaH  Vicario  Sanctitatis  Tuae  pia  Unio  S.  Antonii  Patavini 
in  ecclesia  eidem  Thaumaturgo  dicata  via  Merulana  prope  Latera- 
num  canonice  erecta  fuerit,  et  exinde  adscriptorum  ChristifideHum 
numerus  ex  omnibus  orbis  partibus  ad  centum  millia  circiter  ex- 
creverit.  Quibus  praemissis,  a  Sanctitate  Tua  enixe  implorat  ora- 
tor,  ut  Sacerdotes  tam  regulares  quam  saeculares  delegare  possit 
ad  effectum  utriusque  sexus  Christifideles  in  singuhs  orbis  regio- 
nibus  praelaudatae  piae  Unioni  adscribendi,  cum  participatione  in- 
dulgenliarum  quas  Sanctitas  Tua  eidem  piae  Unioni  benigne  elar- 
giri  dignata  est ;  itemque,  quoties  opus  fuerit,  ejusdem  piae  Unio- 
nis  centra  secundaria  in  cunctis  nationibus  constituere  valeal. 

Quam  gratiam  etc. 

Sacra  Congregalio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita, 
utendo  facultatibus  a  SSmo  Domino  Nostro  Leone  PP.  XIII  sibi  spe- 
cialiter  tributis,  benigne  annuit  pro  gratia  in  omnibus  juxla  pre- 
ces.  Praesenti  in  perpetuum  vahluro  absque  ulla  Brevis  expedi- 
tione.  Contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
6  Aprilis  1895. 

Fr.  Ignatius  Card.  Persico,  Praef. 

L.  ^  S. 

f  Alexander,  Archiep.  NicopoL,  Secret. 

2178.  Formula,  qua  utitur  Rmus  P.  Minister  Generalis  in  de- 
legandis  Sacerdotibus  pro  dicta  adscriplione. 

R.  .  .  .  N.,  dioecesis  N. 

Salutem  in  Domino. 

Ad  fovendum  inter  Christifideles  ac  propagandum  ubi^iuc  ter- 
rarum  cultum  erga  S.  Antonium  Patavinum,  vigore  apostohcae  fa- 


1044  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

cultalis  nobis  concessae,  libenter  tibi  concedimus  ut  piae  Unioni  a 
S.  Antonio  nuncupatae,  et  in  ecclesia  ejusdera  Thaumalurgi  prope 
Lateranum  canonice  erectae,  fideles  valide  adscribere  possis,  ita 
tamen  ut  semel  saltem  in  anno  sodalium  nomina,  cognomina  et 
domicilium  viciniori  ejusdem  piae  Unionis  centro  legitime  a  Nobis 
instituto  transmittere  cures. 

Datum  Romae,  ad  S.  Antonium  via  Merulana  124,  die  .  .  . 
anno  etc. 

2179.  Instructio  practica  de  pia  Unione  a  S.  Antonio  Pa- 

TAVINO. 

I.  Origo,  finis  et  suprema  directio.  Pia  Sodalitas,  a  S.  Anto- 
nio  Patavino  nuncupata,  Romae  anno  1894  approbante  Definitorio 
nostro  Generali  insliluta,  canonice  erecta  fuit  ab  Emo  Cardinali  Vi- 
cario  Lucido  Maria  Parocchi,  et  paulo  post  a  Sancta  Sede  indul- 
gentiis  ditata.  Sedem  primariam  habet  in  ecclesia  S.  Antonii  Pa- 
tavini  prope  Lateranum. 

Praecipuus  piae  Unionis  finis  est  excitare  vel  augere  devotio- 
nem  erga  S.  Thaumalurgum,  SS.  Trinitali  gratias  agere  pro  privi- 
legiis  eidem  munificentissime  concessis  et  per  eum  a  summo  do- 
norum  omnium  Largitore  obtinere  quae  animae  et  corpori  sunt 
necessaria.  Pia  Unio  jam  in  toto  Orbe  difi^usa,  decem  centena  mil- 
lia  associatorum  hoc  decurrenle  anno  1896  circiter  numerat. 

Ejusdem  Sodalitatis  supremus  Moderator  est  Minister  Generahs 
pro  tempore  Ordinis  Minorum,  qui  a  Sede  Apostohca  facultatem  ha- 
bet  tum  Sacerdotes  delegandi  ad  fideles  adscribendos,  tum  centra 
secundaria  in  cunctis  nationibus  constituendi. 

IL  Centra  nationalia.  Vigore  facultatis  apostolicae  supra  me- 
moralae,  centra,  ut  ajunt,  nationaha  in  sequentibus  locis,  assentien- 
tibus  locorum  Ordinariis,  hucusque  canonice  constituimus : 

Aegypto:  in  FranciscaH  ecclesia  ad  S.  Catharinam  Alexandriae. 

Anglia :  in  Franciscali  ecclesia  Clevedon  (SomersetJ. 

Austria :  in  Franciscah  ecclesia  S.  Hieronymi   Viennae. 

Argentina  (Republica)  in  America  meridionali :  in  Franciscali 
ecclesia  Boni  Aerensis  (Buenos  AyresJ. 

Belgio :  in  Franciscah  ecclesia  Mechliniensi. 

Bolivia :  in  Franciscah  ecclesia  Cochahamha. 

Bosnia :  in  Franciscah  ecclesia  Serajevo. 

Canadensi  Dominio :  in  Franciscah  ecclesia  Montreal. 

Chilena  (Repubhca):  in  Franciscah  ecclesia  S.  Jacohi (Santiago). 


I! 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1045 

Cohnnbia :  in  Franciscali  ecclesia  S.  Fe  di  Bogotd. 

Gallia:  in  Franciscali  ecclesia  ad  S.  Antonium  Brive  (Correze). 

Helvetia :  in  ecclesia  Sororum  Franciscalium  Frihurgi. 

Hercegovina:  in  Franciscali  ecclesia  Mostar. 

Hispania :  in  Franciscali  ecclesia  S.  Jacobi  (Santiago  de  Com- 
postelaj. 

Hollandia :  in  Franciscali  ecclesia  Wychen. 

Lusitania  seu  Portugallia :  in  Franciscali  ecclesia  Bracha- 
rensi  (BragaJ. 

Palaestina :  in  ecclesia  SS.  Salvatoris  Hierosolymis. 

Peruana  (Republica) :  in  Franciscali  ecclesia  Arequipa. 

Syria :  in  Franciscali  ecclesia  Alep. 

Praedicta  centra  legitime  erecta  vel  in  posterum  de  consensu 
Ordinariorum  erigenda,  ipso  faclo  gaudent  facultate  adscribendi 
Christifideles  qui  piae  Unioni  nomen  dare  cupiunt.  Adscriptorum 
vero  nomina,  cognomina  ac  domicilium  in  speciali  Sodalilatis  re- 
gesto  describi  et  asservari  debent. 

Semel  saltem  in  anno  director  nationalis  Directori  Centri  pri- 
marii  summariam  relationem  transoiittere  debet,  in  qua  breviter 
indicatur  totalis  sodalium  numerus,  quin  describere  necesse  sit 
singulorum  nomina  (nisi  agatur  de  viris  in  ecclesiastica  vel  civili 
dignitate  constitutis,  v.  gr.  Cardinales,  Episcopi,  Principes  etc,  quos 
aediflcationis  causa  enumerare  decet),  resque  scitu  dignae  notan- 
tur,  quae  vel  cultum  S.  Thaumaturgi  spectant,  vel  favores  ejus- 
dem  intercessione  a  Deo  impetratos. 

Annua  relatio  singuhs  annis,  finiente  mense  Decembri  vel  in- 
cipiente  mense  Januario,  Directori  Generah,  Romam,  via  Merulana 
124,  transmittitur. 

lll.  Centra  dioecesana  vel  provincialia.  Praeter  jamdicta  cen- 
tra  nalionum,  habentur  alia  centra  secundaria  quae  vel  dioecesis 
vel  totius  provinciae  Christifideles  adscribendi  facultate  donantur. 
Tales  facuUates  a  iModeratore  Generali  pariter  impertiuntur  et  mul- 
tis  dioecesibus  ac  provinciis  jam  concessa  sunt.  Si  in  dioecesi  ad- 
sunt  Franciscales  ecclesiae,  jure  meritoque  in  his  ecclesiis  centrum 
instituilur ;  sed  si  desint,  de  consensu  Ordinarii  in  aliis  etiam  ec- 
clesiis  vel  publicis  oratoriis  conslilui  valent. 

Directores  cenlrorum  lam  nationum,  quam  dioecesum  et  pa- 
roeciarum  tenenlur  adscriptorum  nomina,  cognomina  et  domici- 
lium,  uti  jam  dictum  est,  in  speciali  regesto  asservare,  et  quotan- 
nis  summariam  relationem  centro  nationali  inittere. 


1046  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

IV.  Centra  parochialia.  Parochis  tandem  petenlibus  imperti- 
tur  a  Directore  Generali  facultas  in  propriis  paroeciis  centrum 
constituendi,  ea  tamen  conditione  ut  adscriptorum  nomina  in  spe- 
ciali  regesto  describant,  et  semel  saltem  in  anno,  ut  diclum  est, 
Directori  dioecesano  compendiatam  relationem  transmittant. 

V.  Directorum  officia.  Diploma,  quo  centrum  sive  nationale 
sive  dioecesanum  aut  parochiale  canonice  instituitur,  est  privile- 
gium  locale,  ecclesiae  vel  oratorio  designato  concessum,  absque 
ulla  temporis  determinatione :  Parochus  igitur  vel  Superior  eccle- 
siae  designatae,  pro  tempore  existens,  ipso  facto  est  Director  piae 
Unionis  et  sive  per  se  sive  per  aUum  Christifideles  piae  Unioni 
adscribere  valet. 

Potest  Director,  si  opportunum  judicaverit,  Secretarium  eli- 
gere  etiam  saecularem,  qui  adscriptionum  regestum  dihgenter  con- 
ficiendum  curet,  ac  festa  celebrata  vel  gratias,  intercedente  S.  Thau- 
maturgo,  impetratas,  fidehter  nolet. 

Directores  tandem  valent,  si  voluerint,  Zelatores  vel  Zelatri- 
ces  quos  idoneos  recognoverint,  nominare  ad  piam  Unionem  pro- 
pagandam. 

VI.  Pium  exercitium  per  tredecim  ferias  tertias  in  honorem 
S.  Antonii.  Valde  commendatur  lU  in  omnibus  ecclesiis  vel  ora- 
toriis,  in  quibus  erectum  invenitur  piae  Unionis  centrum  secunda- 
rium,  solemniter  singuhs  annis  fiat  exercitium  per  tredecim  ferias 
tertias  continuatum  in  honorem  S.  Antonii,  ut  sodales  facilius  in- 
dulgentiam  plenariam  taU  exercitio  adnexam  lucrari  valeant.  Pri- 
vatim  quoque  fieri  potest  hujusmodi  exercitium. 

VH.  Facultates  personales  Sacerdotibus  concessae.  Ad  foven- 
dum  ubique  terrarum  cultum  erga  S.  Antonium,  dari  solet  qui- 
buscumque  Sacerdotibus  petentibus,  sive  saecularibus,  sive  regu- 
laribus,  facultas  personalis  Christifideles  adscribendi,  ea  tamen  con- 
ditione  ut  semel  saltem  in  anno  singulorum  nomina,  cognomina 
et  domicilium  viciniori  piae  Unionis  centro  legitime  instituto  re- 
mittant.  Haec  facultas  obtineri  potest  a  Ministro  Generali  Ordinis 
Minorum,  Romae,  124,  via  Merulana. 

VIII.  Scheda  piae  Unionis.  Quamvis  non  sit  omnino  necessa- 
rium,  expedit  tamen  ut  singulis  sodaHbus  qui  piae  Unioni  adscri- 
buntur,  piae  Unionis  detur  scheda  seu  libellus  in  quo  ejusdem 
statuta,  obligationes  et  indulgentiae  descriptae  inveniuntur.  Quae 
quidem  schedae  in  variis  linguis  typis  impressae,  vel  a  Directore 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1047 

Generali,  Romae,  via  Merulana  1^4,  peli  possunl,  vel  a  respeclivis 
cenlris  nationalibus. 

IX.  Vox  S.  Antonii.  Jam  ab  ineunte  pia  Unione  in  lucem  pro- 
diit  periodicum  cui  lilulus  Vox  S.  Antonii  diversis  linguis  edi- 
tum,  ad  fovendam  erga  S.  Thaumaturgum  devolionem  et  ejusdem 
piae  Unionis  progressus  enarrandos.  In  variis  regionibus  mox  pro- 
diit  Vox  S.  Antonii  et  hujusmodi  periodicum  sodalibus  qui  ad- 
scribuntur  proponatur,  ut  eidem,  si  voluerint,  subscribere  valeant. 

X.  Crux  S.  Antonii.  Ad  usum  speciatim  sodalium  piae  Unionis 
fusa  est  Crux  a  S.  Antonio  nuncupata,  ex  una  parte  habens  effi- 
giem  S.  Antonii  et  ex  altera  Breve,  ut  aiunt,  S.  Thaumaturgi,  id 
est  Antiphonam  Ecce  crucem  etc.  Huic  cruci  applicari  possunt  in- 
dulgentiae  apostolicae  a  Sacerdote  facultatem  habenle.  Romae  in- 
venitur  apud  Sorores  Franciscales,  via  Giusti  12,  et  omnes  Dire- 
ctores  rogantur  ut  hanc  crucem,  diversi  valoris  juxta  materiae 
pretiositatem,  veluti  piae  Unionis  tesseram  sodalibus  commendent. 

XI.  Panis  a  S.  Antonio.  Omnibus  notum  est  pium  opus  quod 
Panis  a  S.  Antonio  vel  Panis  pauperum  S.  Antonii  nuncupatur 
et  in  cunctis  fere  Orbis  dioecesibus  hodie  divulgatur.  In  hoc  con- 
sistit  ut,  approbanle  ecclesiastica  auctoritate,  erigatur  statua  in  ho- 
norem  S.  Thaumaturgi,  et  hinc  inde  duae  capsae  apponantur,  qua- 
rum  altera  devotorum  petitiones  recipit,  altera  vero  promissas  elee- 
mosynas,  quibus  panis  emitur  pauperibus  distribuendus.  Hujusmodi 
opus  omnibus  piae  Unionis  sodalibus,  praesertim  Directoribus  aliis- 
que  Sacerdotibus  enixe  commendamus,  cum  sit  medium  efficax,  in- 
tercedente  S.  Thaumalurgo,  fidem  et  charitatem  ubique  excitandi. 
Hac  de  causa  optandum  ut  in  omnibus  ecclesiis  vel  publicis  oralo- 
riis  (non  tamen  Ordinis  Minorum)  servatis  servandis,  instituatur. 

Datum  Romae  ad  S.  Antonium,  die  15  Februarii  1896. 

Fr.  Aloysius  a  Parma, 
Min.  Glis  Orcl.  Miyiorum. 

28.  ARCHICONFRATERNITAS  DOCTRINAE  CHRISTIANAE  (I). 

2180.  Summo  Pontifice  Pio  IV  Ecclesiam  Dei  gubernante,  non- 
nulli  probitatis  viri   zelo   charitatis   accensi  pro  divini  cultus  au- 


(I)  Vid.  Conslit.  Pauli  V,  Ex  credito  Nobis  npud  Rescr.  auili.  pag.  iSO; 
Analrcta  .luris  Ponliflcii,  serie  III,  pag.  988  et  lOOi;  Beringer,  tom.  II.  pag.  288; 
Mindercr,  pnrt.  I,  [);ig.  424. 


1048  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

gmento,  in  Urbe  Roma  Tridentino  Concilio  publicato.  pueros  et 
aduilos  quoscumque  sumraa  pietate  ac  diligentia  Doclrinam  Chri- 
stianam  docere  coeperunt  in  ecclesia  S.  Apollinaris,  ubi  etiam  ce- 
lebris  Baronius,  tunc  simplex  Sacerdos,  postea  Cardinalis,  eam 
docuit.  Hoc  pium  opus,  praeslante  Domino,  exiguo  temporis  spatio 
adeo  incrementa  suscepit,  ut  Associalio  sub  Doctrinae  Christianae 
nomine  instiluta  fuerit.  Aliqui  ex  piis  viris,  ut  hujusmodi  sancto 
ministerio  majori  assiduitate  ac  fideiium  fructu  incumberent,  in 
communi  vivere  statuerunt,  et  Patres  vel  Fratres  Doctrinae  Chri- 
stianae  (Doctrinarii)  vocati  sunt,  quorum  rehgiosa  Congregatio 
etiam  hodie  maxime  floret  in  utilitatem  sanctae  Ecclesiae.  Ahi 
vero  in  saeculo  manserunt,  et  constituerunt  Confraternitatem  Do- 
ctrinae  Christianae. 

2181.  Licet  ahqui  tantum  in  communi  viverent  cum  suo 
Praeposito  in  ecclesia  S.  Agathae  regionis  Transtyberinae,  in  unum 
tamen  omnes  sub  uno  Protectore  conveniebant,  atque  uno  Praeside 
huic  saluberrimo  operi  singuhs  festivis  diebus  sedula  incumbebant 
dihgentia  (Cf.  Constit.  Pauh  V,  Ex  credito  Nobis).  Gregorius  XIII 
fuit,  qui  istiusmodi  piis  operariis  tradidit  ecclesiam  S.  Agathae  re- 
gionis  Transtyberinae,  prout  Clemens  VIII  iUam  S.  Martini  ad  Mon- 
tem  Pietatis. 

2182.  Paulus  V,  per  citatam  Constitutionem  Ex  credito  No- 
his,  praedictam  Confraternitatem  in  Archiconf^^aternitatem  erexit, 
sedemque  ei  statuit  in  Basihca  S.  Petri  in  Vaticano.  «  Nos,  ait 
Pontifex,  pro  Noslro  pastorahs  officii  munere  hoc  pium  christia- 
naeque  reipublicae  necessarium  opus,  ex  quo  hactenus  uberrimi 
fruclus  provenerunt  ac  multo  uberiores  posthac  proventuros  spe- 
ramus,  ex  animo  amplectentes,  illudque  in  dies  augeri  magis  ac 
magis  cupientes;  Congregationem  praedictam  in  Urbe  institutam, 
nec  non  singulas  ilhus  personas  et  ecclesias,  nempe  S.  Martini 
regionis  Arenulae,  S.  Agathae  regionis  Transtyberinae  eidem  Con- 
gregationi  Apostohca  auctoritate  concessas,  sub  Nostra  et  Sedis 
Apostolicae  protectione  suscipientes ;  motu  proprio  et  ex  certa 
scienlia,  ac  de  Apostohcae  potestatis  plenitudine,  in  celeberrima 
Basilica  Principis  Apostolorum  de  Urbe,  Congregationem  Doctrinae 
Christianae  hujusmodi  in  Archiconfraternitatem  Apostolica  aucto- 
ritate  tenore  praesentium  perpetuo  erigimus  et  instiluimus». 

Praefata  Archiconfraternitas  a  Benedicto  XIV  translata  fuit  in 
ecclesiam,  vulgo  S.  MaiHa  del  Pianto,  ubi  etiam  nunc  sedem  habet. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1049 

2183.  A(J  Episcopum  pertinet  jure  ordinario  erigere  in  pro- 
pria  dioecesi  liujusmodi  Confraternitales.  Quoad  aggregationem 
S.  Congregatio  Indulgentiarum  declaravit  «  sufficere  ut  una  Con- 
fraternilas  Doctrinae  Christianae  in  una  civitate  Archiconfra' 
ternitati  (de  Urbe)  aggregata  sit,  ad  hoc,  ut  cunctae  aliae  ab 
Ordinario  loci  in  tota  dioecesi  erectae  seu  erigendae,  aggrega- 
tae  censeantur ,  et  omnium  spiritualium  gratiarum  et  indulgen- 
tiarum,  quibus  dicta  Archiconfraternitas  fruitur,  participes 
sint  (Decr.  auth.  N.  35  et  308  ad  4"),  id  quod  ceteroquin  patet 
ex  ipsa  Constitutione  Pauli  V,  Ex  credito  Nobis  circa  fmem. 

2184.  Summarium  indulgentiarum  Archiconfraternilatis  Do- 
ctrinae  Christianae  reperitur  in  cit.  Rescr.  auth.  pag.  450.  De  iis 
quae  sunt  communes  omnibus  Christifidelibus  Doctrinam  Ghristia- 
nam  docentibus  vel  addiscentibus,  diximus  sub  n.  357,  quarum 
ahquae  coptinentur  etiam  in  elencho,  quem  hic  subjicimus. 

A)  Indulgentiae  plenariae.  1.  Die  ingressus  in  Confraternitatem, 
susceptis  Sacramentis  Confessionis  et  Communionis. 

2.  In  festo  principali  Confraternitatis  sub  iisdem  conditionibus. 

3.  In  mortis  articulo,  si  vere  poenitentes  et  confessi  SS.  Eucliaristiae 
Sacramentum  sumpserint,  aut  id  facere  non  valentes,  animo  contrito  No- 
men  Jesu  saltem  corde  invocaverint. 

B)  INDLT.GENTIAE  Stationum  Urbis.  Qui  diebus  Stationum  Urbis  Do- 
ctrinam  Christianam  in  ecclesiis  docuerint,  ac  etiam  illi,  qui  ad  eamdem 
discendam  accesserint,  easdem  indulgentias  consequuntur,  quas  conseque- 
rentur,  si  ecclesias  Stationum  personaliter  visitarent.  Easdem  etiam  indul- 
gentias  consequuntur  visitatores  Confraternitatis,  qui  ex  commisso  sibi 
officio  visitant  illas  scholas,  quas  in  illo  die  visitare  possunt. 

C)  Indulgentiae  partiales.  1.  Decem  annorum  pro  confratribus, 
qui  extra  civitatem  ad  Doctrinam  Christianam  doccndam  per  castella  et 
villas  exierint. 

2.  Septem  annorum  et  totidem  quadragenarum  pro  confratribus, 
qui  vere  poenitentes  et  confossi  semel  quolibet  mense  sanctissimum  Eu- 
charistiae  Sacramentum  sumpserint. 

3.  Septem  annorum  et  totidem  quadragenarum  pro  confratribus,  qui 
die,  in  qua  in  quavis  civitate  vel  terra  Confraternitas  stabiliatur,  ad  Sa- 
cramenta  Confessionis  et  Communionis  accesserint. 

4.  Septem  annorum  pro  omnibus  praeceptoribus,  qui  diebus  festivis 
discipulos  suos  ad  Doctrinam  Christianam  duxerint,  eosque  iUam  docuerint. 

5.  Scptem  annorum  pro  Sacerdote  Confraternitatis,  qui  in  ecclesia 
seu  oratorio  illius  Confraternitatis  verbum  Doi  praedicaverit  aut  collatio- 
nes  fecerit,  licet  illo  die  non  intervenerit  in  aliqua    schola  docendi  causa. 


1050  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

6.  Septcm  annoriim  confratribus,  qui  por  civitatem  viros,  mulieres 
aut  pueros  ad  eamdem  Doctrinam  Christianam  ducendi  causa  circumiorint. 

7.  Scptem  cinnorum  pro  confratribus,  quoties  sanctissimum  Euchari- 
stiae  Sacramentum,  dum  ad  infirmos  defcrtur,  comitati  fuerint. 

8.  Trhim  annorum  pro  eisdem  confratribus,  qui  corpora  confratrum 
et  consororum  defunctorum  ad  sepulturam  associaverint,  aut  exequiis,  an- 
niversariis  officiisve,  quae  pro  eis  celebrantur,  pro  eorum  animabus  preces 
fundentes,  interfuerint. 

9.  Trliwi  annorum  pro  omnibus  utriusque  sexus  et  cujuslibet  aetatis 
Christifidelibus  ad  Doctrinam  Christianam  discendam  in  dictis  scholis  con- 
venire  solitis,  qui  peccata  sua  quolibet  B.  Mariae  Virginis  aut  alio  festo 
a  Superioribus  Confraternitatis  determinando  confessi  fuerint :  pro  iis  vero, 
qui  ad  communicandum  habiles  sunt,  si  Eucharistiae  Sacramentum  devote 
sumpserint,  concessa  est  indulgentia  quinque  annorum. 

10.  Ducentorum  cUerum  a)  pro  iis  confratribus,  qui  in  causa  fuerint, 
ut  pueri,  famuli  aut  quaevis  aliae  personae  ad  discendam  Doctrinam  Chri- 
stianam  eant;  b)  pro  confratribus,  qui  disputationibus,  quae  in  scholis 
dictae  Confraternitatis  fieri  solent,  interfuerint ;  cj  pro  eisdem  confratribus, 
qui  infirmos  Confraternitatis  visitaverint,  quoties  id  fecerint;  cl)  pro  eis- 
dem  confratribus,  quoties  divinis  Officiis  et  congregationibus  publicis  vel 
secretis  dictae  Confraternitatis  intervcnerint. 

11.  Centum  dierum  a)  pro  confratribus,  qui  diebus  feriatis  Doctri- 
nam  Christianam  aut  publice  aut  privatim  explanaverint ;  h)  pro  praece- 
ptoribus,  qui  diebus  feriatis  in  propriis  scholis  eamdem  Doctrinam  expli- 
caverint;  c)  pro  omnibus  et  singulis  patribus  et  matribusfamilias,  qui 
in  suis  domibus  liberis,  famulis  et  familiaribus  utriusque  sexus  Doctrinam 
Christianam  explanavcrint,  qualibet  vice  id  fecerint;  d)  pro  omnibus  et  sin- 
gulis  Christifidelibus,  qui  per  mediam  horam  Doctrinam  aut  doccndi  aut 
discendi  gratia  studuerint. 

29.  PIUM  OPUS  TERRAE  SANGTAE. 

2185.  Sub  titulo  pii  Operis  Terrae  Sanctae  plura  continen- 
lur:  nam  pium  Opus  complectitur  conservationem  illorum  Loco- 
rum,  quae  a  Salvalore  nostro  Jesu  Christo  praesentia  sua,  praedi- 
catione,  prodigiis,  sanguinis  eflusione,  morte  ac  sepulchro  sancti- 
ficata  et  glorificata  sunt.  ComphMUitur  insuper  manutentionem  pa- 
rochinriim,  scholarum,  conservatoriorum;  hospitalitatem  gratuitam 
peregrinorum,  qui  his  praesertim  temporibus  ob  itinerum  facilitatem 
continue  et  turmatim  illuc  accedunt;  slipem  pro  pauperibus;  sub- 
sidia  iis,  qui  adjutricem  manum  Franciscanis  porrigunt  in  tot  ope- 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1051 

ribus  exeqnendis;  jnra  Patriarchae  Hierosolymitano  et  Delegato 
Aposlolico  Aegypti  compelenlia,  et  alia  permulta,  quae«per  singula 
longnm  esset  recensere.  Haec  omnia  comprehenduntnr  snb  appel- 
latione  pii  Qperis  Terrae  Sanctae,  qnod  aliter  nolissinuim  est 
sub  nomine  Missionis  Terrae  Sanctae  vel  Custodiae  Terrae 
Sanctae. 

2186.  Haec  Custodia  seu  Missio  inter  Missiones  Franciscano 
Ordini  a  S.  Sede  concreditas  omnium  prima  eminel,  tum  ob  no- 
biliiatem  et  sanctilatem  locorum  pretiosi  Sanguinis  humanati  Verbi 
purpuratorum,  tum  ob  ejus  antiquam  fundationem  ab  ipso  Sera- 
phico  P.  N.  S.  Francisco  factam,  et  usque  ad  praesentem  diem 
inter  inimicos  christiani  nominis,  inter  persecutiones  ac  sanguinis 
effnsiones  a  Fratribus  Ordinis  Minornm  conservatam  et  dilalatam. 

2187.  Missio  Terrae  Sanctae  comprehendit  inter  suos  limites 
Patriarchatum  Hierosolymitanum,  Vicariatum  Apostohcum  Syriae 
et  Aegypli,  eique  inserviunt  ultra  quatercentum  Religiosi  Ordinis 
S.  P.  Francisci  ex  omnibus  fere  nationibus  jnxta  quidem  nalu- 
ram  ipsius  pii  Operis,  quod  non  unius  nationis  proprium,  sed 
internationale  est. 

Ad  conservationem  tanti  Operis  expensas  innumeras  requiri, 
nemo  est  qui  non  videat,  et  luculenter  etiam  patet  ex  documentis 
S.  Sedis. 

2188.  Opus  Terrae  Sanctae  Apostolica  sotlicitudine  Ro- 
mani  Pontifices  incessanter  prosecuti  sunt.  «  Ipsi  enim  Pontifi- 
ces,  ait  Leo  PP.  Xlll,  jamdiu  a  vetustissimis  temporibus  ea  ad 
Loca  pretioso  humanati  Verbi  Sanguine  purpnrati  ocnlos  conver- 
lentes,  Calhohci  nominis  gentes  ad  Christi  Sepulchrum  recuperan- 
dum  excitarunt,  el  poslquam  illud  denuo  in  infidelium  ditionem 
cecidit,  et  Fratribus  Minoribus  Ordinis  S.  Francisci  Assisiensis  tan- 
tummodo  licuit  ea  Loca  asservare,  nunquam  destitere,  quin  qua- 
cumque  ope  possent,  custodiae  saltem  ipsorum  consitlerent,  el 
Fratrum  eorumdem,  quos  neque  persecutionum,  neque  vexationum 
neque  saeva  crnciatunm  discrimina  lanto  unquam  ab  incepto  deler- 
ruerunt,  praesentibus  necessitatibns  pro  re  ac  tempore  providerent. 

«  Quare  et  vivae  vocis  oracuio,  et  Apostolicis  etiam  Litteris 
Patriarchis,  Antistitibus  et  aliis  totius  terrarum  orbis  locornm  Or- 
dinariis  instanter  atquc  iteratis  vicibus  mandarunt,  ut  respectivae 
eorum  curae  commissos  Ghristindeles  ad  eleemosynas  pro  Locis 
Sanctis  tuendis  offerendas  coltigendasrjue  impetierent... 


1052  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

i(  Denique  Pius  PP.  VI  fel.  rec.  Praedecessor  Noster  lilleris, 
quarum  iniliuin :  «  Inte?'  cetey^a  divinorum  judiciorum  abdita 
arcana  ))  die  31  mensis  Julii,  anno  1778,  sub  plumbo  datis,  (/wa- 
tuor  per  annum  vicibus  ab  omnibus  sacrorum  Antistitibus  Ter- 
rae  Sanctae  necessitates  piae  Christifidelium  charitati  commen- 
dandas  esse  decrevit ». 

2189.  Quia  adauctis  in  dies,  praesertim  vertentibus  annis, 
Terrae  Sanctae  necessitatibus,  reditus  e  fideUum  eleemosynis  pro- 
venientes  non  amphus  sufficiunt  Sanctorum  Locorum  Custodiae, 
ea  potissimum  de  causa,  quod  elapso  jam  saecuU  intervallo  a  me- 
morata  Pii  VI  Constitutione  nonnulli  ex  Ordinariis  illam  veluli 
fere  obsoletam  neghgunt,  non  amplius  eleemosynas  pro  Sanctis 
Locis  commendando,  Leo  Xlll  de  Apostolica  Auctoritate  perpeluum 
in  modum  decrevit:  ut  Venerabiles  Fratres  Patriarchae,  Archiepi- 
scopi,  Episcopi  et  ahi  totius  terrarum  orbis  locorum  Ordinarii 
sub  sanctae  obedientiae  vinculo  curare  teneantur,  ut  respective 
in  cujuscumque  dioecesis  parochiali  ecclesia,  una  saltem  singulis 
annis  vice,  nempe  feria  sexta  majoris  Hebdomadae,  vel  alio  ad 
uniuscujusque  Ordinarii  lubitum  similiter  semel.  tantum  quotan- 
nis  ehgendo  die,  fideHum  charitati  Sanctorum  Locorum  necessita- 
les  proponantur. 

«  Pari  autem  auctoritate  expresse  interdicimus  atque  prohibe- 
mus,  ne  quis  audeat  vel  praesumat  eleemosynas  pro  Terra  Sancta 
quomodolihet  collectas  in  alios  usus  convertere  atque  immutare. 
Propterea  jubemus  collectas,  ut  superius  dictum  est,  eleemosynas 
Parochum  Episcopo,  Episcopum  tradere  proximiori  Ordinis  S.  Fran- 
cisci  pro  Terra  Sancta  Commissario;  hunc  autem  curare  vohimus 
ut  eaedem  quam  citius  Hierusalem  ad  Sanctorum  Locorum  Cu- 
stodem,  ut  moris  est,  transmittantur.  Decernentes  praesentes  No- 
stras  litteras  firmas»  etc.  (ConstiL  Salvatoris,  26  Decembr.  1887; 
Collectanea  S.  C.  de  Prop.  Fid.  pag.  616). 

2190.  Necessitates  Custodiae  Terrae  Sanctae  denuo  commen- 
danlur  a  S.  Congregatione  de  Propaganda  Fide  per  Epistolam  de 
die  20  Februarii  1891,  qua  «  mandatur  ut  Aposlohcae  litterae  die 
26  Decembris  1887  datae,  quae  incipiunt  Salvatoris,  ab  univer- 
sis  ad  quos  pertinent,  omnino  ad  executionem  mittantur,  col- 
lectaeque  eleemosynarum  una  vice  singulis  annis  feria  VI  in  Pa- 
rasceve,  vel  alio  quolibet  intra  annum  die  pro  Terra  Sancta  fa- 
ciendae,  non  debeant  quomodoUbet  ad  alios   usus   converti  atque 


CAP.    V.    DE   COXFRATERNITATIBUS    IN   SPECIE.  1053 

applicari,  sed  integre  ad  Rmuni  P.  Custodem  Terrae  Sanctae  per 
Commissarios  Ordinis  S.  Francisci  ex  omnibus  orbis  regionibus 
diligenter  Iransmitti,  quacumque  dispensalione  exinde  revocata » 
{Colleclanea  loc.  cit. ;  Acta  Ord.  Min.  ann.  X,  pag.  36). 

2191.  Ingentes  expensas  requiri  pro  conservalione  illorum 
Locorum,  quae  praesentia,  morte,  sepulchro  Salvatoris  nostri  Jesu 
Christi  sanctificata  sunt,  facile  est  intelligere.  «  Exploratum  est,  ita 
laudata  S.  Congregatio  de  Propaganda  Fide,  inspectis  temporum 
nostrorum  circumstantiis,  auctaque  itinerum  facilitate,  deside- 
rium  inter  fideles  quotidie  magis  exardescere  ea  Loca  visendi, 
quae  Salvator  noster  Christus  Dominus  praesentia  sua  ac  praedi- 
catione,  potissimum  vero  morte  ac  sepulchro  suo  nobilissima  in 
primis  reddidit,  eaque  de  causa  ingentes  sane  expensas  ad  pere- 
grinos  hospitio  recipiendos  exigi.  Insuper  sanctuariis  conservan- 
dis,  restaurandis,  scholis  erigendis,  missionibus  provehendis  haud 
exiguam  pecuniae  vim  requiri »  (Loc.  cit.). 

2192.  Favores  spiRiTUALES  Benefactoribus  Terrae  Sanctae 
AB  Apostolica  Sede  concessi.  Pius  PP.  VI  in  sua  Constitutione  In- 
ter  cetera  divinorum,  die  31  Julii  1778,  bona  spirituaha  Benefa- 
ctoribus  Terrae  Sanctae  communicat. 

«  Nos  inexhausti,  ait  laudatus  Pontifex,  Ecclesiae  ihesauri  Dis- 
pensatores  a  Deo  constituti,  cunctos  fideles  qui  temporalium  par- 
tem  bonorum  superna  Providentia  eis  Iraditorum  in  pium  illud 
sanctumque  christianae  charitalis  Opus  relicturi  erunt,  omnium 
spiritualium  fructuum  et  meritorum  ex  sacrosanctis  Sacrificiis, 
orationihus,  jejuniis,  poenitentiis,  lahoiHhus,  peregrinationihus, 
aliisque  religiosis  operihus,  quae  non  modo  ejusdem  Ordinis 
(S.  Francisci)  professores,  sed  etiam  Christifideles  ipsa  Sancta  Loca 
incolentes,  aliique  ad  ea  accedentes,  et  illa  veneranles,  benedicente 
Domino,  peragent  et  facient,  provenientium,  in  eorum  reatuum  ex- 
piationem,  et  aeternae  gloriae  praemium,  speciaU  quo  possumus 
modo,  Auctoritatis  Nostrae  plenitudine  participes  et  consortes 
in  Domino  facimus,  atque  ad  eorumdem  fructuum  et  merito- 
rum  consortium  et  communionem  aggregamus,  indubiam  foven- 
tes  spem,  quod  iidem  fideles  ad  tam  uberem  sanctamque  commu- 
nionem  admissi,  constantissimi  in  illa  perseverabunt  cum  gaudio, 
gratias  agentes  Deo  Patri,  qui  dignos  eos  fecit  in  partem  sortis 
Sanctorum  adscribi  »  (Vid.  Acta  Ord.  Min.  ann.  IV,  pag.  61). 

2193.  Inter  cetera  opera  salutaria,  quae  pro  Benefactoribus 
Terrae  Sanctae  a  Fratribus  Franciscanis  peraguntur  in  illa  sancta 


1054  PARS   III.    DE    INDULGENTUS   COETIBUS    CONGESSIS. 

Missione,  recensentur  Missae  quamplurimae  gratis  pro  ipsis  ce- 
lebratae.  Ab  anno  18G2  ad  lotum  usque  annum  1888,  Missarum 
sacrificia  gratis  pro  Benefactoribus  Terrae  Sanctae  celebrata,  ha- 
benlur  descripta  in  libello:  n  Prospetto  generale  della  Custodia  di 
Terra  Santa.,.  presentato  al  Capitolo  Generale  »  anno  1889.  En 
specinien  : 

Pro  Summo  Pontifice  Missae  N.  5.  408 

Pro  Cathoficis  Principibus  »         47. 718 

Pro  Operariis  in  beneficium  Terrae  Sanctae  la- 

borantibus  »  5. 408 

Pro  Benefactoribus  Terrae  Sanctae  vivis  et  de- 

funclis  »       650. 000 


708.  534 

2194.  Ab  ultimo  Capitulo  Generali  Romae  celebrato  anno  1889 
usque  ad  Congregationem  Generalem  in  Conventu  S.  Mariae  Ange- 
lorum  prope  Assisium  habitam  die  1  Junii  1895,  Missae  gratis  ce- 
lebratae  sequenti  modo  distributae  fuerunt  (Acta  Ord.  Min.  ann. 
XIV,  pag.  138): 

Pro  Summo  Pontifice  Missae  N.  1.550 

Pro  Principibus  CathoHcis  »         11.475 

Pro  Benefactoribus  Terrae  Sanctae  »       104. 223 

Pro  Rehgiosis  defunctis  servitio  T.  S.  addictis    »         50.478 

167.726 

2195.  Indulgentiae  concessae  fidelibus  pio  Operi  a  Terra 
Sancta  nuncupato  adsgriptis.  Benefactores  Terrae  Sanctae  non  so- 
lum,  ut  vidimus,  admissi  sunt  ad  participationem  omnium  bono- 
rum  spirituahum,  quae  apud  sancta  Palaestinae  Loca  fiunt  a  Fra- 
tribus  Franciscanis  et  a  ceteris  fidehbus  ibi  commoranlibus,  sed 
insuper  eidem  pio  Operi  adscriptis  indulgentiae  elargitae  sunt  a 
Summo  Pontifice  Leone  XIIL  Hujusmodi  Indulgentiarum  indicem 
dabimus  infra,  exphcato  prius  modo  colhgendi  eleemosynas  et  ad- 
scribendi  fideles,  prout  refertur  in  Acta  Ordinis  Minorum  anno 
XIII,  pag.  131. 

2196.  PiuM  Opus  Terrae  Sanctae.  Ad  colhgendas  inter  fide- 
les  eleemosynas  pro  Terra  Sancta,  cujus  necessitates  de  die  in 
diem  magis  crescere  compertum  est,  nonnulli  Commissarii  ejus- 
dem  Terrae  Sanctae  in  defectu  Rehgiosorum,  qui  Collectoris  mu- 
nere  fungantur,  modum  sat  expeditum  introducere  coeperunt  eo 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1055 

ferme  modo,  qiio  procedit  piiim  InsliUUum,  tjuod  a  S.  Jesu  Chri- 
sLi  lafanlia  dicitur  pro  redimendis  baptizandisque  infidelium  pue- 
ris.  Videlicet:  Commissarius  in  qualibet  paroecia  vel  civitate  secer- 
nit  aliquem  numerum  virorum  vel  mulierum,  quos  Zelalores  vel 
Zelatrices  pro  Terra  Sancta  documento  scriplo  nominat.  Istorum 
ollJcium  est  Terrae  Sanctae  necessilales  fidelibus  commendare, 
et  signare  nomina  eorum,  qui  se  adstringunl  pro  eleemosyna 
quadam  liehdomadali,  mensili  vel  annua,  quae  simul  cum  no- 
minibus  ojferentium  mittitur  Patri  Commissario,  vel  directe  a 
singulis  Zelatoribus,  vei  per  Zelatorem  principalem  districtus  aut 
dioecesis  Directorem.  Commissarius  autem  semel  in  anno,  folio  ty- 
pis  edito,  publice  rationem  reddit  eleemosynae  collectae  a  singulis 
Zelatoribus,  simul  referens  de  Terrae  Sanctae  operibus,  quae  a  no- 
stratibus  fiunt. 

Hujusmodi  usus,  necessarius  in  aiiquibus  locis,  etiam  in  aliis 
forlasse  non  inulilis  evaderet,  si  Patres  Commissarii  in  eo  propa- 
gando  suam  operam  conferrent.  S.  Sedes  tale  pium  institutum 
commendavit,  eidemque  non  paucas  indulgentias  concessit,  in  se- 
quenti  Rescripto  recensitas. 

2197.  Rescriptoi  Sacrae  Congregationis  Indulgentiarum. 
S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita,  utendo 
facultatibus  a  SS.  D.  N.  Leone  PP.  XIII  sibi  specialiter  tributis, 
Christifidelibus  praefato  pio  Operi  adscriptis,  et  aliquam  stipem 
quotannis  elargientibus  ad  conservationem  Locorum  Sanctorum  in 
Palaestina  existentium,  sequenles  indulgentias,  defunctis  quoque 
applicabiles,  benigne  concessit : 

L  Plenariam. 

1"  Die  Nativitatis  Domini  nostri  Jesu  Christi. 

2°  Die  Paschatis  Resurrectionis,  dummodo  his  diebus  vere 
poenitentes,  confessi  ac  S.  Synaxi  refecti  aliquam  ecclesiam  vel  pu- 
blicum  oratorium  devote  visitaverint,  ibique  per  aliquod  temporis 
spatium  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  oraverint. 

3''  lisdem  pariter,  nec  non  Zelatoribus  et  Zelatricibus  praefati 
pii  Operis  in  mortis  articulo,  si  praefata  pia  opera  percgerint,  vel 
quatenus  ea  praestare  nequiverint,  corde  saltem  contriti  SS.  Jesu 
Nomen  ore,  sin  rninus  corde  devote  invocaverint,  et  mortem  uti 
peccati  stipendium  de  manu  Domini  patienter  susceperint. 


lOoG  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

4°  Zelatoribus  tantam,  nec  non  Zclatricibus  praedictis,  qui 
dederint  operam  eleemosynis  colligendis,  lucrandam  a)  die  festo 
Circumcisionis  D.  N.  J.  C,  et  bj  die  feslo  Assumptionis  B.  Mariae 
Virginis,  si  his  diebns  memorata  pia  opera  praestiterint,  et  uti 
supra  oraverint. 

II.  Partialem. 

Septem  annorum  tantum  totidemque  quadragenarum  quali- 
bet  sexta  feria  cujuslibet  mensis  Christifidelibus,  praedicto  pio 
Operi  addictis,  corde  saltem  contrito  ac  devote  quinquies  recitan- 
tibus  Orationem  Dominicam,  Angelicam  Salutationem,  et  Gloria 
Patri  etc.  in  honorem  quinque  Vulnerum  D.  N.  Jesu  Christi. 

Tandem  Dominis  Episcopis,  qui  in  suis  respectivis  dioecesi- 
bus  feria  sexta  in  Parasceve  jusserint  eleemosynam  in  ejusdem  pii 
Operis  finem  colligendam;  item  Parochis,  qui  idem  pium  Opus 
Christifidehbus  suae  curae  commissis  summopere  commendaverint, 
et  hi  omnes  eleemosynam,  si  quam  collegerint,  mittere  curaverint 
ad  Patres  Commissarios  Terrae  Sanctae,  facultatem  elargita  est  be- 
nedicendi  crucifixos,  eisque  adnectendi  indulgentias  Viae  Crucis 
exercitio  concessas,  itemque  benedicendi  chordam  S.  Francisci  As- 
sisiensis  cum  respectivis  indulgentiis,  servatis  de  jure  servandis. 
Praesenti  in  perpetuum  vaUturo  absque  ulia  Brevis  expeditione. 
Contrariis  quibuscumque  non  obstantibus. 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
26  Junii  1894. 

L.  f  S.  Fr.  Ignatius  Card.  Persico,  Praef. 

•\-  Alexander  Archiep.  Nicopol.,  Secret. 

30.  PIUM  OPUS  PROPAGATIONIS  FIDEI. 

2198.  Pium  Opus  a  Propagatione  Fidei  summis  laudibus 
extollitur  a  Romanis  Pontificibus.  Leo  Papa  XIII  in  Litteris  En- 
cychcis,  quarum  initium  Sancta  Dei  civitas,  3  Decembris  1880, 
de  Instituto  a  Propagatione  Fidei  haec  proferebat: 

Cum  aetate  nostra  libeat  ardua  quaeque  conjunctis  plurimo- 
rum  consihis  et  viribus  aggredi,  societates  passim  coire  vidimus, 
quarum  nonnuUae  etiam  ob  eam  causam  sunt  initae,  ut  provehen- 
dae  in  aliquibus   regionibus  Reiigioni   prodessent.    Eminet   autem 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIK:.  1057 

inter  ceteras  pia  Consociatio  ante  annos  fere  sexaginta  Lugduni 
in  Gailiis  coalila,  quae  a  Propagatione  Fidei  nomen  accepit.  Ilaec 
primum  illuc  spectavit,  ut  quibusdam  in  America  Missionibus  opem 
ferret :  mox  tamquam  granum  sinapis  in  arboreni  ingentem  ex- 
crevit,  cujus  rami  late  frondescunt,  adeoque  ad  Missiones  omnes, 
quae  ubique  lerrarum  sunt,  actuosam  beneficentiam  porrigit. 

Praeclarum  hoc  Instilutum  celeriter  Erclesiae  Pastoribus  pro- 
batum  fuit  et  luculentis  laudum  testimoniis  honestalum.  Romani 
illud  Pontifices  Pius  VII,  Leo  XII,  Pius  VIII...  Gregorius  XVI...  et 
Pius  IX  Decessores  Nostri  el  commendarunt  vehementer  et  indul- 
gentiarum  donis  ditaverunt...  (Vid.  Encycl.  penes  Collectanea  S.  C. 
de  Propag.  Fid.  pag.  13,  n.  16;  et  vide  etiam  aliam  Encycl.  ejusd. 
Pont.  Christi  nomen,  24  Decemb.  1894,  apud  Act,  S.  Sed.  vol. 
XXVII,  pag.  385). 

2199.  Gregorius  PP.  XVI  in  LitL  Encycl,  Prohe  nostis  15  Aug. 
1840  ita  Episcopos  excitabat  favore  pii  Operis:  Imprimis  autem 
Vobis  (Episcopis)  summopere  commendamus  memoratam  Societa- 
tem  Propagationis  Fidei,  quae  inde  ab  anno  1822  in  perantiqua 
ac  nobilissima  Lugdunensi  urbe  primum  instituta,  mirabili  subinde 
celeritate  ac  prosperilate  longe  lateque  diffusa  est  (Vid.  cit.  Col- 
lectanea,  pag.  179,  n.  448;  cf.  etiam  Scavini,  Theol.  Moralis,  tom. 
IV,  ediL  12,  append.  41,  n.  283,  pag.  424). 

2200.  Quae  et  quanta  fecerit  Pius  PP.  IX  favore  praedictae 
Societatis  Propagationis  Fidei,  nimis  longum  esset  hic  recensere. 
Leo  XIII  in  memorata  Epistola  Encylica  Sancta  Dei  civitas  ita  lo- 
quitur  de  Apostolica  sollicitudine  illuslris  sui  Praedecessoris : 

«  Neque  a  vestigiis  Decessoris  sui  (Gregorii  XVI)  deflexit  glo- 
riosae  recordationis  Pius  IX,  qiii  nullam  praetermisit  occasionem 
juvandae  Societatis  meritissimae,  ejusque  prosperHtatis  in  majus 
provehendae.  Revera  auctoritate  ejus  ampliora  pontificalis  indul- 
gentiae  privilegia  in  socios  collata  sunt,  excitata  ad  ejus  operis 
subsidium  christianorum  pietas,  et  praestantissimi  e  sodalium  nu- 
mero,  quorum  singularia  merita  conslilissent,  variis  honorum  in- 
signibus  decorati ;  demum  externa  aliquot  adjumenta,  quae  huic 
Instiluto  accesserant,  ab  eodem  Pontifice  ornata  laude  et  amphfi- 
cala  sunt »  (Litterae  EncycL  videri  etiam  possunt  apud  Nouv, 
Rev.   Theol.  lom.  XIII,  pag.  1). 

2201.  Scopus  piac  Societatis  a  Propagatione  Fidci  a  Leone 
PP.  XIII  in  memoratis  Litteris  Encyclicis  explicatus,  sic  etiam  prae- 

67 


10o8  PARS   III.    DE    IXDULGENTIIS   COETIBUS    CONCESSIS. 

finitur  in  Decrelo  llrbis  el  Orbis  o  Augusti  1851 :  «  Scopus  prae- 
clarae  Societalis  Fidei  Propagationis  ille  est,  ut  Christifideles  utrius- 
que  sexus  huic  Coetui  adscripli  et  piis  precibus  et  eleemosijnis  in 
id  conveniant,  ut  et  Patrem  misericordiarum  pro  dilatatione  Fidei 
catholicae  exorent,  et  mediis  et  sumptibus  concurrant  in  sustinen- 
dis  oneribus,  quae  pro  ejusdem  Fidei  dilalatione  necessaria  omnino 
sunt ))  {Rescr.  auth.  N.  374;  et  vid.  etiam  Decr.  17  Octob.  1847, 
ibid.  N.  366). 

2202.  Pii  Operis  Propagationis  Fidei  constitutio  (organisa- 
lion).  Duo  Comitatus  centrales  seu,  ut  vocant,  Consilia  centralia 
ex  Sacerdotibus  et  laicis  coalescentia,  hujusmodi  pio  Operi  prae- 
sunt,  quorum  unum  Lugduni,  alterum  Parisiis  residet.  Utrumque 
proprium  habet  Praesidem,  qui  tamen  inter  se  concorditer  agunt 
in  expeditione  eleemosynarum.  Plurimis  in  locis  constituta  sunt 
etiam  Consilia  dioecesana,  et  sub  istorum  dependentia  Chiliar- 
chiae,  Centuriae  et  Decuriae,  nempe  sectiones,  quae  constant  ex 
mille,  centum,  decem  membris  cum  respectivis  capitibus,  quorum 
officium  est  colligere  eleemosynas,  et  sic  collectas  quasi  in  tot 
centris  cnmulare. 

2203.  Verum  Operis  constitutio  tali  modo  peracta,  quae  sci- 
hcet  constat  ex  Consilio  dioecesano,  Chiharchiis,  Centuriis  et  De- 
curiis,  non  est  conditio  necessaria.  ut  adscriptus  frui  possit  indul- 
gentiis  pio  Operi  concessis  vel  (si  sit  Sacerdos)  facultatibus  et  pri- 
vilegiis  Presbyteris  nonnullis  impertitis.  —  Optandum  tamen  et 
curandum  ut  Operis  constitutio  fiat  juxta  normam  a  S.  Sede  ap- 
probatam ;  sin  minus  sufficit,  ut  saltem  Ordinarius  cum  uno  vel 
altero  Consilia^no  pio  Operi  praesideat  (Decr.  16  Julii  1887; 
Acta  S.  Sed.  vol.  XX,  pag.  60-62  ad  1°^). 

2204.  Conditiones  ut  fidelis  quilibet  sit  sodalis  cum  jure  lu- 
crandi  indulgentias,  tres  sunt,  observatu  facillimae:  1.  Inscinptio 
nominis  in  registro  alicujus  capitis  sectionis,  vel  saltem  pro- 
priam  voluntatem  manifestare  ingrediendi  in  piam  Societatem. 

2.  Qualibet  hebdomada  unum  obolum  tradere  pro  pio  Opere. 

3.  Recitare  quotidie  (quolibet  idiomale)  unura  Pater  et  Ave 
cum  hac  invocatione:  Sancte  Francisce  Xaveri,  ora  pro  nobis. 

2205.  Pium  Opus  a  Propagatione  Fidei  non  subest  legi  de 
non  adscribendis  absentibus.  Cum  a  Sacra  Congregatione  Indulgen- 
tiarum  Decretum  die  13  Aprilis  1878  prodierit,  quo  iterum  declara- 
tum  fuit  in  piis  Sodalitiis  inter  sodales  adscribi  absentes  non  posse, 


CAP.    V.    DE    CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  1059 

nonnulli  pularunt  et  aliquae  eplieinerides  vulgarunt,  etiani  pium 
Opus,  quod  a  Propagatione  Fidei  nomen  habet,  eo  Decreto  compre- 
hendi,  ac  proinde  eidem  Operi  adscribi  se  renuebant.  Ne  autem  ex 
lah  illius  Decreti  interpretatione  damnum  obveniret  sacris  Missioni- 
bus,  quae  a  memorato  pio  Opere  tum  precibus,  tum  eleemosynis 
adeo  valida  adjumenla  percipiunt,  Emus  Cardinahs  Simeoni  sa.  me. 
Praefectus  S.  C.  de  Propaganda  Fide,  censuit  consulere  hac  super 
re  ipsam  Sacram  Indulgentiarum  Congregationem,  quae  declaravit, 
eamdem  numquam  in  animo  habuisse  per  Decretum  13  Aprilis 
1878  Opus  pro  Fidei  Propagatione  complecti,  cum  istud  non 
modo  Sodalitium  non  sit,  sed  tantum  pium  Opus,  verum  etiam 
privilegiis  sibi  propriis  fruatur  (Vid.  Epist.  Card.  Simeoni  apud 
Acta  S.  Sed.  vol  XII,  pag.  430). 

2206.  Inscriptio  nominis  in  aliquo  registro  non  praescribi- 
tur  sub  poena  non  fruendi  indulgentiis.  Hoc  sequitur  ex  modo 
dictis.  Nam  inscriptio  nominis  in  registro  requiritur  tamquam  con- 
ditio  ad  lucrandas  indulgentias  in  Confraternitatibus  p7'oprie 
dictis  (vid.  n.  1781  sqq.),  inter  quas  pium  Opus  Propagationis  Fidei 
non  recensetur.  Insuper  id  clare  deducitur  ex  responsione  ad  se- 
quens  dubium : 

Quahs  huic  pio  Operi  (Propagationis  Fidei)  adscriptio  re- 
quiratur,  ut  quis  possit  frui  lum  indulgentiis,  tum  facultatibus  ac 
privilegiis  concessis  ? 

S.  Congregatio  Indulgentiarum  respondit:  Servetur  consue- 
iudo :  pro  lucrandis  vero  indulgentiis  fruendisque  privilegiis 
sufficit,  ut  opera  praescripta  adimpleantur  (Decr.  16  Juhi  1887, 
loc.  cit.  ad  2""). 

Dummodo  ergo  Christifidelis  opera  pro  singuhs  indulgenths 
praescripta  adimpleat,  lucrari  potest  indulgentias  eidem  pio  Operi 
concessas.  Inscriptio  nominis  non  est  ad  hoc  necessaria. 

2207.  Attamen  fidelis  sive  per  se,  sive  per  interpositam  per- 
sonam  manifestare  saltem  debet,  ut  dictum  est,  suam  voluntatem 
ingrediendi  in  piam  Societatem  alicui  sectionis  capiti,  ut  ei  liceat 
nomen  ejus  adnotare  et  hebdomadaleyn  obolum  coUigere.  IIoc  esset 
registrum  particulare  in  commodum  Collectorum  eleemosynarum, 
non  registrum  commune  seu  matricularium,  quod  necessarium 
non  ost.  lluc  tamen  recidit  allatum  responsum  S.  Congregationis 
Indnlgentiarum  ad  quaesilum:  Qualis  huic  pio  Operi  adscriptio 
rcquiratur  ?  Hesp.  Seructur  consuetudo. 


10G0  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

2'<^08.  Ex  declaratione  S.  Congregationis  in  nnemorato  Decreto 
16  Julii  1887  ad  3™,  apotest  novos  sodales  adscrihere  quicum- 
que  legitimam  colligendi  eleemosynam  habet  facultatem  >y . 

2209.  Fidelis  pio  Operi  Propagationis  Fidei  adscriptus  qui  non 
solet  quotidie  recitare  preces  praescriptas,  scilicet  unum  Pater  et 
Ave  cum  invocatione  «  S.  Francisce  Xaveri,  orapro  nobis  y>,  aut 
qui  suum  obolum  liebdomadalem  solvere  negligit,  frui  nequit  in- 
dulgentiis  (Decr.  cit.  ad  1^°"  partem  dubii  IV). 

At  idem  fidelis  tali  modo  negligens,  facultatibus  ac  privile- 
giis  nonnullis  Presbyleris  impertitis  gaudere  adhuc  potest;  quate- 
nus  illa  privilegia  raiione  piae  collectionis  eleemosynarum,  aut 
operae  praestitae  in  comitatibus  concessa  sunt  (Decr.  eod.  ad  2*™ 
partem  dubii  IV). 

2210.  Speciale  indultum  pro  sociis  pauperibus.  Quamvis 
elargitio  eleemosynae  unius  oboli  per  hebdomadam,  utpote  valde 
tenuis,  facile  possit  a  Christifidelibus  sustineri ;  nonnulU  tamen 
hominum  in  hac  lacrymarum  valle  ea  rerum  condilione  saepe 
vexantur,  qua  exiguam  quidem  eleemosynam  hebdomadalem  prae 
sua  inopia  conferre  prohibeantur.  Quare  Summus  Pontifex  Pius  IX 
hujusmodi  etiam  vere  pauperibus  Ecclesiae  Ihesauros  aperuit,  ac 
propterea  clementer  indulsit,  ut,  si  qui  Christifideles  ita  pauperes 
sint,  ut  hebdomadalem  obolum  omnino  nequeant  elargiri  (quod 
uniuscujusque  conscientiae  remittendum  esse  mandavit),  rite  pos- 
sint  pio  Operi  adscribi,  et  frui  omnibus  indulgentiis,  dummodo 
tamen  quidpiam  pecuniae,  etiam  in  minima  quantitate,  juxta 
uniuscnjusque  vires  et  conscientiam,  saltem  quolibet  mense,  Socie- 
tatis  Propagationis  Fidei  collectoribus,  usquedum  in  hoc  verae  pau- 
pertatis  statu  maneant,  elargiantur  (Decr.  5  Aug.  18ol ;  Rescr. 
auth.  N.  374). 

2211.  Relate  ad  obolum  hebdomadalem  sciendum  est,  ex  de- 
claratione  facta  a  Consilio  centraH  Lugdunensi,  non  esse  necessarium 
ut  oblatio  fiat  quafibet  hebdomada,  sed  posse  etiam  fieri  ad  bene- 
placitum  quolibet  trimestri,  vel  semestri,  vel  etiam  quohbet  anno, 
dummodo  statuta  eleemosyna  ad  finem  anni  pio  Operi  conferatur. 
(Cf.  Beringer,  tom.  11,  pag.  308). 

2212.  Si  contingeret  ut  Comitatus  regionales  piorum  Operum 
Propagationis  Fidei  et  Sanctae  Infantiae  se  separarent  a  Comitati- 
bus  cenlrahbus  Parisiensi  et  Lugdunensi,  et  societatem  independen- 
tem  efformarent,  quae  collectas  distribuat  in  propria  sua  regione, 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1061 

vel  eliam  in  regionibus  infidelium  omnino  juxta  scopum  praediclo- 
rum  Operum,  attamen  independenter  a  Societatibus  centralihus, 
ex  ipso  facto  separationis  amitterent  indulgentias  et  privilegia 
his  Operibus  a  S.  Sede  concessa  (Decr.  16  Julii  1887  ad  8™, 
supra  cit.). 

2213.  Pium  Opus  Propagationis  Fidei  vix  ac  obortum  est, 
Romani  Pontifices,  ut  vidimus,  singulari  cura  prosecuti  sunt,  et 
Christifidelibus  ut  suis  elargitionibus  quotidianisque  precibus  tam 
saluberrimum  Opus  confoverent,  indulgentiarum  thesauros  resera- 
runt,  et  Sacerdotibus  praesertim,  qui  vel  stipem  propriam  elargiti 
essent,  vel  data  opera  ahenam  collegissent  ad  illud  sustentandum, 
speciales  facultates  et  privilegia  tribuerunt  (Cf.  Nouv.  Rev.  Theol. 
lom.  XVIII,  pag.  442;  tom.  XXI,  pag.  606). 

2214.  Summarium  Indulgentiarum  et  privilegiorum  piae  So- 
cietatis  Propagationis  Fidei  ex  diversis  concessionibus  (nunc  pri- 
mumj  excerptum,  et  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  die  30 
x\prilis  1890  apprnbatum,  reperitur  apud  Collectanea  S.  C.  de  Pro- 
pag.  Fide,  pag.  370,  n.  1063,  et  etiam  apud  Rescr.  auth.  N.  366, 
sed  non  integre,  cum  desint  novissimae  concessiones. 

2215.  Hanc  brevem  nolitiam  de  pio  Opere  Propagationis  Fidei 
concludimus  exhortatione  Summi  Pontificis  Pii  IX,  Decreto  Urbis 
et  Orbis,  5  Augusti  1851: 

«  Sanctitas  Sua  expresse  etiam  mandavit,  ut  omnes  terrarum 
orbis  Christifideles  magis  magisque  in  Domino  excitentur,  prae- 
cipue  autem  ii,  quos  honorum  omnium  largitor  Deus  fortunis 
ac  reditihus  locupletavit,  singuli  autem  pro  eorum  virihus,  ut 
piae  huic  Societati  nomen  dare  quamprimum  solliciti,  precihus 
ac  eleemosynis  ad  finem  praeclarum  catholicae  fidei  propagatio- 
nis  concurrant,  ac  indulgentiis  et  gratiis  a  pia  Matre  Ecclesia  co- 
piose  concessis  perfruantur. 

«  Quapropter  animarum  pastores,  et  praecipue  locorum  Ordi- 
narii,  fidei  ac  religionis  dilatandae  zelo  succensi,  verbis  et  scriptis 
suhditos  sihi  fideles  ad  praeclarum  Opus  sustentandum  inflam- 
menty  et  simul  omnes  preces,  supplicationesque  apud  Deum  Patrem 
omnipotenlem  ofl^erre  quotidie  non  cessenl,  ut  cum  messis  multa 
sit,  mittere  dignetur  operarios  in  Vineam  suam,  et  opportunis  sub- 
veniat  auxiliis  ad  onera  ingentia  uhique  terrarum  perferenda 
pro  majori  catholicae  Ecclesiae  dilatatione,  ut,  omnibus  tandem 
hominibus  in  unitatem  fidei  occurrentlbus,  fiat  unum  ovile  et  unus 
pastor  »  {Rescr.  auth.  N.  374,  pag.  290). 


1062  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

31.  PIUM  OPUS  A  SANCTA  INFANTIA  (1). 

2216.  Hujus  mirabilis  institutionis  auctor  fuit  Rmus  Dnus  Ca- 
rolus  Forbin-Janson  Episcopus  Nanceyensis  (Nancy),  qui  Parisiis 
anno  1843  initium  ei  dedit. 

Opus  a  sacra  Jesu  Christi  Infantia  recte  dici  potest  apostola- 
tus  infantium  christianorum  erga  infantes  populorum  infidelium 
extremi  Orientis,  praecipue  Sinensium,  in  nomine  et  propter  amo- 
rem  sanctissimi  Infantis  Jesu.  Notum  est,  apud  hujusmodi  popu- 
los,  praesertim  in  Sinarum  iniperio,  saepe  conlingere  ul  parentes, 
ne  onere  graventur  nutriendi  prolem,  eam  crudehter  derelinquant, 
vel  suffocent,  vel  in  flumina  aut  cavernas  projiciant,  nulla  contra 
hanc  parentum  immanilatem  reclamante  lege.  His  miseris  infanti- 
bus  occurrit  charitas  infantium  christianorum  in  pio  Opere  a  san- 
cta  Infantia  Jesu  Christi  inter  se  conjunctorum.  Ipsi  mensilem 
obohim  offerunt,  qui  ad  Missionarios  Iransmissus,  medium  aptis- 
simum  est  ad  redimendos  et  salvandos  miserrimos  illos  infantes, 
qui  in  supradictis  infidehum  regionibus  a  barbaris  parentibus 
morti  addicuntur. 

2217.  Non  solum  pium  Opus  a  sacra  Infantia  vitam  tempora- 
lem,  sed,  quod  potius  est,  vitam  aeternam  praedictis  infantibus 
procurat,  eos  aquis  Baptismatis  abluendo.  Quod  si  in  vita  ma- 
neant,  christiana  charitate  aluntur,  educantur,  quousque  et  ipsi, 
oplimi  christiani  efformati,  rehgionem  calhohcam  inter  suos  cives, 
quisque  juxta  modum  proprii  status,  magno  zelo  diffundere  sat- 
agunt. 

2218.  Tam  mirabile  christianae  charitatis  Opus  jam  a  sua  ipsa 
nativitate  ab  Episcopis  probatum,  Romani  Pontifices  et  laudarunt 
maxime,  et  Apostohco  zelo  commendarunt,  ut  Gregorius  XVI,  Pius  IX 
et  Leo  XHI. 

2219.  Pius  IX  per  Breve  Apostohcum  18  Juhi  1856  pium  Opus 
a  sancta  Infanlia  tamquam  institutionem  canonicam  constituit,  et 
Cardinalem  protectorem  ei  concessit.  Non  abs  re  erit  ahquid  ex 
dicto  Brevi  depromptum  hic  adjicere: 


(1)  Opusculum  delV  Opera  della  S.  Infanzia;  Scavini,  lom.  iV,  n.  286, 
pag.  428,  edit.  12^,  sed  praecipue  Manuel  de  VCEuvre  de  la  Sainte-Enfance, 
edilion  de  188'^ ,  Paris. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   IN    SPECIE.  1063 

«...  Quamquam  (ait  Pontifex  sa.  ine.)  ab  alio  pio  Opere,  quod 
a  Propagatione  Fidei  ortum  duxerit  luijusmodi  pium  Opus  a 
sacra  Infantia  appellatum,  tamen  sive  praecipuus  illius  fmis,  sive 
personae,  quae  in  ipsum  adsciscuntur  spectentur,  dignum  profecto 
censemus,  quod  peculiari  Nostrae  Auctorilatis  praesidio  fulciatur. 
Et  sane  dum  ipsum  eo  intendit,  ut  iniserrimos  Sinensiurn,  sive 
aliarum  idololatrarum  gentium  infanles  immanitate  parentum  morti 
addictos  ab  acerbo  interitu  redimat,  et  salularibus  abluat  Baptis- 
matis  aquis,  catholicos  pueros  arcessit,  atque  excitat,  ut  iisdem 
servandis,  quoad  possint,  operam  adjiciant  suam,  ac  tam  praecla- 
rum  charitatis  actum  absolventes  tempestive  agnoscant  eximium 
Dei  beneficium,  qui  eos  vocavit  in  admirabile  lumen  suum... 

«  Rehquum  nunc  est,  ut  merita  laudum  praeconia  tribuamus 
pii  hujusce  Operis  adjutoribus  ac  rectoribus  pro  curis  illius  pro- 
pagationi  ac  prosperitati  solerter  impensis,  ac  tum  ipsos  tum  sin- 
gulos  huic  instituto  adscriptos  vehementius  hortemur,  ut  in  pro- 
posito  conslanter  perseverent  animarum  saluti  studentes,  quam 
curare  quisque  debet  ex  praecepto  charitatis;  unicuique  enim  man- 
davit  Deus  de  proximo  suo. 

«  Neque  vero  Venerabiles  Fratres  catholici  Orbis  Antistites 
monere  hic  praetermittimus,  ut  hujusmodi  christianae  institutionis 
genus  in  siiam  quisque  dioecesim  inducere,  ac  tamquam  arbu- 
sculum  assurgentern  in  Vinea  Domini  excolere  diligenter  velit, 
fructus  uherrimos  allaturum  »  (Vid.  Collectanea  S.  C.  de  Prop. 
Fid.  pag.  182,  n.  454). 

2220.  Simih  modo  piam  Societatem  a  sacra  Jesu  Infantia 
laudum  praeconiis  cumulavit  Summus  Pontifex  Leo  XIII,  praesertim 
in  Brevi  Sancta  Dei  civitas  3  Decembris  1880,  quod  supra  com- 
memoravimus  n.  2198,  tum  in  altero  Brevi,  cujus  initium /tout/z^ 
generis  Ecclesia  parens,  3  Februarii  1893,  in  quo  Pontifex  «<  non- 
nulla  privilegia  dictae  Societati  ad  tempus  alias  concessa,  per- 
petua  esse  voluit »  (Vid.  Breve  apud  Nouv.  Rev.  Tlieol.  tom.  XXV, 
pag.  392). 

2221,  Memhra  pii  Operis  a  S.  Infantia  in  duplicem  classem 
dispescuntur.  Ad  primam  classem  perlinenl  infantes  post  receptum 
sacrum  Baptisma  usque  ad  duodecimum  aetatis  annum,  et  hi 
sunt  praecipua  et  proprie  dicta  Associationis  membra.  Pertinent  ad 
secundam  classem  personae  cujuslibet  aetatis  post  expLetum  duo- 
decimum  aelatis  annum,  et  hujusmodi  socii  dicuntur  aggregati, 


1064  PARS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

qui  ad  vitam  privilegiis  et  indulgentiis  pio  Operi  concessis  perfrui 
possunt,  hac  tamen  conditiom  servata,  ut  scilicet  post  completum 
vigesimum  primum  aetatis  annum  inscinbantur  etiam  pio  Operi 
Propagationis  Fidei.  Haec  conditio  servanda  est  etiam  a  ceteris 
Cliristifidelibus,  qui,  excesso  praefato  anno  vigesimo  primo,  ingredi 
cupiunt  in  pium  Opus  S.  Infantiae. 

2222.  Pii  Operis  a  S.  Infantia  constitutio  (organisation).  In 
memoriam  duodecim  annorum  infantiae  Domini  nostri  Jesu  Christi, 
socii  dispertiuntur  in  series  memhrorum  rfwo^Zecxm;  series  duode- 
cim  unam  subdivisionem,  et  duodecim  subdivisiones  unam  divi- 
sionem  constituunt. 

Quaelibet  series  Collectorem  habet,  subdivisio  thesaurarium, 
et  quaevis  divisio  magnum  thesaurarium  (grand-tresorier). 

Spiritualis  Associationis  directio  in  singuhs  paroeciis  pertinel 
de  jure  ad  respectivum  Parochum  vel  ad  ahum  Sacerdotem  ab 
eo  designatum. 

In  singuhs  respective  dioecesibus  Episcopi  Consilium  dioece- 
sanum  constiluunt,  cujus  est  cum  Consilio  centrali  Parisiensi 
de  negotiis  pii  Operis  conferre. 

Nominantur  etiam  Zelatores  et  Zelatrices,  quorum  est  pro  viri- 
bus  curare,  ut  tam  pium  Opus  cognoscatur,  propagetur  et  augeatur. 

Satis  est  ut  una  series  membrorum  duodecim  in  paroecia 
constituta  sit,  ut  socii  gaudere  possint  indulgentiis  a  Summis  Pon- 
tificibus  piae  Associationi  concessis. 

Sociorum  nomina  in  registro  pii  Operis  inscribuntur.  Haec 
lamen  inscriptio,  hcet  non  omittenda,  non  est  tamen  necessaria 
nec  pro  lucro  indulgentiarum,  nec  pro  participatione  priviiegiorum, 
cum  pium  Opus  a  S.  Infantia  non  sit  vera  Confraternitas. 

2223.  Sociorum  obligationes  duae  sunt:  1°  Recitare  quotidie 
unum  Ave  Ma^ria  juxta  intentionem  pii  Operis,  addendo  hanc  in- 
vocationem:  Virgo  Maria  et  sancte  Joseph,  oi^ate  pro  nobis  et 
pro  miseris  infantibus  infidelibus. 

2°  Offerre  obolum  quolibet  mense.  Hisce  obhgationibus  satis- 
facere  possunt  parentes  vel  ahquis  sodahs,  quoadusque  pueri  ad 
eas  personahter  adimplendas  apti  fiant. 

2224.  Consihum  centrale  pii  Operis  dividit  et  distribuit  quo- 
libet  anno  eleemosynas  inter  varias  Missiones.  Computus  generales 
pubhcanlur  in  Annalihus,  qui  unoquoque  bimestri  notitias  prae- 
bent  tum  Sinensium,  tum  ceterarum  Missionum. 


I 


CAP.    V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1065 

Epislolae,  eleemosynae  etc.  dirigi  debent  ad  Directorem  gene- 
ralem  pii  Operis  a  sancla  Infantia  (Paris,  rue  du  Bac,  146),  vel 
ad  Direclorem  dioecesanum. 

2225.  Patroni  pii  Operis.  Beatissima  Virgo  Maria  est  patrona 
principalis  liujus  pii  Operis.  Sancti  Angeli  Gustodes,  sanctus  Joseph, 
sanctus  Franciscus  Xaverius,  sanctus  Vincentius  de  Paula  sunt  pa- 
troni  secundarii. 

2226.  Qui  de  hoc  pio  Opere  uberiores  notitias  habere  cupit, 
conferat  Amiales  a  S.  Infantia,  vel  supra  citatum  opus,  cui  ti- 
luhis  «  Manuel  de  l'(Euvre  de  la  Sainte-Enfance...  1885  »,  in  quo 
continentur  praecipua  documenta  quoad  ejus  instilutionem,  con- 
stitutionem,  privilegia  el  indulgentias. 

Relate  ad  privilegia  omnibus  et  singuhs  Sacerdotibus  in 
quibuslibet  Societatis  Consiliis  Directoribus,  praefectis  seriei  duo- 
decim  etc.  concessa,  iterum  advertimus,  Summum  Pontificem  Leo- 
nem  XIII  per  memoratum  Breve  Humani  generis  Ecclesia  parens, 
benigne  indulsisse,  ut  ea  in  posterum  non  amphus  ad  tempus,  sed 
perpetua  sint. 

32.  ASSOCIATIO  CATHOLICA  S.  FRANCISCI  SALESII  (1). 

2227.  Summus  Pontifex  Pius  IX  sa.  me.  anno  1855  etsequenti 
duobus  venerabihbus  Sacerdotibus  desiderium  suum  esse  dixit,  ut 
apud  cathohcas  gentes  pia  exurgeret  precum  et  eteemosijnarum 
Societas,  quae  Christianorum  fidei  refovendae,  catholico  clero  au- 
xilium  praestando,  conjuratis  Ecclesiae  hostibus  expugnandis  pro 
viribus  incumberet,  ut  sic  pura  et  integra  ubique  inter  fideles 
servaretur  cathohca  fides.  Veltem,  subjunxit  Pontifex,  quamdam 
Propagationem  Fidei  ad  intra,  ita  ut,  qui  inter  infideles  atque 
haereticos  fidem  propagandam  curant,  eamdem  servandam  tuen- 
damque  suscipiant  inter  fideles.  Ex  quo  piissimo  desiderio  tanti 
Pontificis  exordium  sumpsit  Assoclatio  S.  Francisci  Salesii  Ne- 
mosii  primum  (Nemours)  anno  1855,  deinde  biennio  post  Lutetiae 
Parisiorum,  ubi,  praeside  Rmo  ac  zelantissimo  Dno  De  Segur  am- 


(I)  Rescr.  auth.  pag.  319,  N.  406;  Acta  S.  Sed.  vol.  IV,  pjjg.  107;  Manuel 
d'  (JEavres  religieuses  clc.  par  I'  Abbe  Gustave  Chapellc,  Mende  1894;  Boringer, 
tom.  II,   pag.  281. 


106G  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

pliori  fundamento   stabilila   fuit,   ac    mirabililer    deinceps   propa- 
gata  est. 

2228.  Scopus  igitur  pii  Operis  S.  Fmncisci  Salesii  a  Summo 
Ponlifice  Pio  IX  instituti,  est:  conservatio  et  defensio  Fidei  in 
regionibus  catholicis.  Media  autem  ad  hunc  sanctissimum  finem 
assequendum  sunt: 

1.  Condere,  augere  vel  adjuvare  scholas  catholicas  atque 
instituta  pia  ad  sancte  informandam  juventutem. 

2.  Bonos  lihros  ad  vulgarem  populorum.  sensum  accommo- 
datos  diffundere,  gratisque  dispensure. 

3.  Promovere  praedicationem  verbi  Dei,  missiones,  spiri- 
tualia  exercitia  tum  ruriculis,  tum  suburhiis. 

4.  Pecunia  et  eleemosynis  adjuvare  ecclesias,  si  quae  sint 
adeo  inopes,  ut  nequeant  cultum  Dei,  prout  decet,  sustinere. 

0.  Fovere  denique,  quoad  fieri  potest,  atque  adjuvare  quot- 
quot  ad  statum  ecclesiasticum  vocati  videnlur. 

2229.  Constitutio  piae  Associationis  simplex  est.  Consilium 
centrale  Parisiis  residens  pium  Opus  dirigit  et  adminislrat.  Ipsum 
componitur  ex  personis  ecclesiastiris,  rehgiosis  et  laicis  pietate  et 
zelo  erga  catholicam  Ecclesiam  praestantibus.  Patronus  pii  Operis 
est  unus  ex  Cardinahbus  sanctae  Romanae  Ecclesiae. 

2230.  Gonsihum  centrale  communicat  cum  Episcopis  et  cum 
Directoribus  dioecesanis,  informationes  recipit  et  eleemosynas,  quas, 
attentis  necessitalibus,  juxta  pii  Operis  intentum  distribuit. 

2231.  Rector  dioecesanus.  In  qualibet  dioecesi  ubi  pia  Asso- 
cialio  reperitur  erecta,  eidem  Associationi  praeest  Sacerdos  cum 
titulo  Rectoris  seu  Directoris  ab  Episcopo  deputatus,  et  ad  eum 
spectat  promovere  et  propagare  pium  Opus,  colhgere  oblationes 
sociorum,  et  cum  Consiiio  cenlrah  Parisiensi  respondere. 

2232.  Socii.  Eo  modo  quo  in  Opere  a  Propagatione  Fidei,  so- 
dales  in  Associatione  S.  Francisci  Salesii  dispertiuntur  in  decurias. 
Ut  quis  fiat  sodalis  et  lucrari  possit  indulgentias  pio  Operi  con- 
cessas,  sufficit  quolibet  mense  unum  obolum  offerre,  et  quoad  fieri 
polest,  recitare  quotidie  ad  intentionem  pii  Operis  unum  Ave 
Majia  cum  hac  invocatione:  Sancte  Francisce  Salesi,  ora  pro 
nohis. 

Indulgentias  ac  alios  favores  spirituales  sodalibus  hujus  pii 
Operis  concessos  vide  apud  Beringer,  tom.  II,  pag.  284. 


CAP.    V.    DE  CONFRATERNITATIBUS   IN  SPECIE.  1067 

33.  ARCHISODALITAS  OPERIS  EXPIATORII 
IN  PRIMAM-PRIMARIAM  ERECTA. 

2233.  Anno  1884  ad  finem  vergente,  in  loco  La  Chapelle- 
Montligeon  viilgo  nuncupato,  dioecesis  Sagiensis  fSeezJ  canonice 
erecta  fuit  Sodalitas  sub  titulo:  Operis  expiatorii,  derelictis  ani- 
mabus  a  Purgatorio  liberandis,  vulgo:  CEiivre  expiatoire  pour 
la  delivrance  des  dmes  delaissees  du  Purgatoire,  Ut  quis  liujus 
sancti  Operis  fiat  sodalis,  niliil  aliud  requirilur,  nisi  ejus  nominis 
inscriptio  in  registro  Direcloris  generalis  et  oblatio  unius  oboli 
fcinque  centesimij  quolibet  anno  pro  celebratione  Missaruui  in  suf- 
fragium  defunctorum. 

2234.  Haec  Associatio,  jam  a  Summo  Pontifice  Leone  XIII  be- 
nedicta,  plurium  etiam  Episcoporum  approbationem  obtinuit,  et  tam 
celeriter  per  totum  Orbem  propagata  est,  ut  nonnisi  per  speciale 
divinae  Providentiae  concursum  id  fieri  potuerit.  Ultra  tres  fide- 
lium  milliones  reperiuntur  inscripti,  et  Missae  circiter  mille  et 
quingentae  qualibet  hebdomada  celebrantur,  quin  computentur 
ea,  quae  in  Associationis  bonum  proveniunt  ex  publicationibus, 
quas  typographia  pii  Operis  diversis  linguis  edit  ac  diffundit  per 
catholicas  regiones.  Episcopus  Sagiensis  augmento  et  prosperitate 
hujus  piae  institutionis  permotus,  ad  Summum  Pontificem  recursum 
habuit,  eum  supphciter  deprccans,  ut  praedictam  Associationem  ti- 
tulo  Archiconfraternitatis  honestare  et  indulgentiis  tam  favore  so- 
ciorum  quam  animarum  in  Purgatorio  degentium  ditare  dignaretur. 

2235.  Leo  PP.  Xlll  preces  Rmi  Episcopi  benigne  excepit,  et 
per  Breve  diei  2  Octobris  1893  Sodahtatem  Operis  expiatorii  in 
Archisodalitatem  ad  honorem  erexit  atque  inslituit. 

Pergratum  est  Nobis,  ita  Pontifex  in  initio  citati  Brevis,  ad 
singulares  meritosque  honores  pias  illas  evehere  Sodalitates,  quae 
studio  charitatis  incensae,  omni  ope  adnituntur,  ut  fidelium 
animabus  in  Purgatorio  ignc  detentis  quotidie  perlitetur.  Pro- 
penso  itaque  accepimus  animo  in  paroecia  vulgo  La  Chapelle- 
Montligeon  dioeceseos  Sagiensis,  Consociationem  sub  titulo  «  Ope- 
Ris  EXPiATORii  derelictis  animabus  a  Purgatorio  liberandis » 
canonice  erectam  existere,  quae  ingenti  numero  sodatium  pol- 
lens,  ac  longe  lateque  diffusa,  Sacro  piaculari  singutis  diebus 
multifariam  celebrando,  defunctis  admissa  expiantibus,  maxime 


1068  PARS    III.    DE    INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

excellenterque  opitulatur.  Cum  igitur  Venerabilis  Frater  Fran- 
ciscus  Maria  Tregaro,  Sagiensis  Antistes,  summas  Nobis  pre- 
ces  admoverit,  ut  eam  Archisodalitatis  nomine  ac  privilegiis 
colionestare  velimus,  Nos,  quo  hujusmodi  Sodalitium  uberiores 
in  Deo  fructus  legat,  benigne  his  votis  censuimus  obsecundan- 
dum,  Quare...  Auctoritate  Apostolica  Nostra,  praesentium  vi, 
memoratam  Sodalitatem...  in  Arghisodalitatem  ad  honorem  cum 
solitis  privilegiis  perpetuum.  in  modum  erigimus  atque  institui- 
mus...  (Analecta  ecclesiastica,  ann.  I  (1893),  pag.  439). 

2236.  Per  Rescriplum  vero  S.  Congregationis  Indulgentiaruni 
de  dato  22  Novembris  1893,  Leo  PP.  XIII  praefato  Operi  expia- 
torio  pro  juvandis  animabus  igne  Purgatorii  detentis,  indulgen- 
tias,  quas  postea  subnectimus,  benigne  concessit. 

2237.  Quinimo  idem  Summus  Ponlifex  praefatum  pium  Opus 
expiatorium  nuper  in  Primam-Primariam  in  perpetuum  erexit 
per  Breve  quod  incipit  Romani  Pontifices  de  dato  19  Junii  1895. 
«  Haec  pia  Societas,  ait  Pontifex  in  dicto  Brevi,  in  loco  cui  vulgo 
nomen  Montligeon  dioecesis  Sagien.  primum  erecta,  in  tantam 
brevi  amplitudinem,  Deo  favente,  crevit,  ut  Galliae  non  modo,  sed 
totius  Europae  fmes  longe  praetergressa,  universum  fere  terra- 
rum  orbem  in  praesentia  pervaserit.  Ipsam  per  similes  Apostolicas 
Litteras  Noslras  die  2  mensis  Octobris  anno  1893  datas,  ab  omni 
dependentia  solventes  ab  Urbana  Archisodalitate  ad  S,  Mariam 
de  Monterone,  Archisodalitatis  tilulo  privilegiisque  decoravimus». 

2238.  Deinde  Leo  XIII,  ad  preces  Dni  Pauli  Buguet,  Parochi 
capellae  de  Monthgeon,  amplissimo  Sagiensis  Antistitis  suffragio 
suffultas,  ut  uberiori  Archisodalitatem  eamdem  dignitate  augere 
velit,  optatis  hujusmodi  annuendum  Hbenti  quidem  animo  exi- 
stimavil. 

Quare  «  motu  proprio,  pergit  Pontifex,  atque  ex  certa  scien- 
tia  et  matura  deliberatione  Nostris,  deque  Apostolicae  polestatis 
plenitudine,  praesentium  vi,  dictam  ArchisodaUtatem  piacularis 
Operis  pro  hberandis  derehctis  a  purgatorio  igne  animabus  in 
loco  cui  nomen  Monlhgeon  dioecesis  Sagien.  institutam,  in  Pri- 
mam-Primariam  cum  consuetis  privilegiis  perpetuum  in  modum 
erigimus  alque  instituimus. 

Propterea  praecipimus,  ne  perturbaliones  exoriantur,  et  omnis 
prorsus  dubiis  lollatur  causa,  ut  similes  Associationes,  neque  eum- 
dem  ac  ipsa    Prima-Primaria   titulum  usurpare,    neque    iisdem 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS    IN   SPECIE.  1069 

slatutis  uti  fnii    omnino  possint  ac  valeant...  »  (Vid.    Nouv.  Rev, 
T/woL  tom.  XXVII,  pag.  351). 

Ex  dictis  collige,  titulum  Archisodalitatis  ad  honorem  Operi 
expiatorio  collatum  anno  1893,  illum  tantummodo  effectum  obti- 
nuisse,  ut  ipsum  Opus  ab  omni  dependeniia  soliitiim  fuerit  a  Ro- 
mana  Archisodalitate  S.  Mariae  Assumptae  de  Monterone,  cui 
antea  aggregatum  fuerat. 

2239.  Indulgentiae  concessae  Societati  Operis  expiatorii. 
Plenaria:  1.  Die  ingressus  in  praedictam  Archisodalitatem ; 

2.  Die  festo  SS.  Corporis  D.  N.  Jesu  Christi; 

3.  Die  festo  S.  Joseph,  Sponsi  B.  Mariae  Virginis; 

4.  Die  festo  ejusdem  B.  Mariae  Virg-inis  in  coelum  assumptae,  si 
dictis  dichus  festis,  vel  saltem  uno  ex  sei[)tem  diebus  eosdem  festos  dies 
immedlate  sidjsequenti,  vere  poenitentes,  confessi,  ac  S.  Communione  re- 
fecti,  aliquam  ecclesiam,  vel  etiam  publicum  sacellum  devote  visitaverint, 
ibique  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  aliquandiu  pias  ad  Deum  preces  effu- 
derint;  tandem 

5.  In  mortis  articulo,  si  uti  supra  dispositi,  vel  saltem  corde  con- 
triti  sanctissimum  Jesu  Nomen  ore,  sin  minus  mente,  devote  invocaverint. 

Partialis  vero  septem  annorum  totidemqiie  qiiadragenarum  semel 
in  die  lucranda,  quo  publicum  aliquod  coemeterium  devote  visitaverint,  ibi- 
que  aliquam  precem  effuderint  in  suffragium  fidelium  defunctorum. 

Tandem  Summus  Pontifex  indulsit  etiam,  ut  Sacerdotes  dioecesis  Sa- 
giensis,  qui  ad  colligenda  sodalium  nomina  subdelegantur,  pro  trihus  intra 
hebdomadam  diebus,  frui  possint  privilegio  altaris  {Analecta  eccl.  ann.  II, 
pag.  173). 

34.  PIUM  FOEDUS  DE  PRESBYTERIS  DEFUNCTIS. 

2240.  P.  Bonaventura  a  Surrento,  Ordinis  Minorum  Capucci- 
norum  Provinciae  Neapolitanae,  nunc  meritissimus  Episcopus  S.  Se- 
veri  in  Apulia,  die  30  Septembris  1888^  approbante  Rmo  Ordinario 
Surrenlinae  dioeceseos,  instituit  pium  Foedus  in  levamen  Presby- 
terorum  defunctorum  sub  titulo  La  pia  lega  de  Presbyteris  de- 
functis.  Pium  hoc  Foedus  sedem  habet  in  loco  S.  Agnelli  nuncu- 
pato  apud  Surrentum  in  ecclesia  Franciscahum  Capuccinorum. 

2241.  Sodalium  obligationes.  Opera  injuncta  Sacerdotibus  pio 
Foederi  adscriplis  sequentia  sunt: 

1.  Quolidie  precatiunculam  Refpuem  aeternam  recitare  post 
laudationem  Marianam  AngeLus  Domini,  matutinam,  meridianan], 
vespertinam. 


1070  PAKS   III.   DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

"2.  EamdeDj  precatiunculam  Requiem  aeternam  addere  post 
SSmi  Rosarii  recitalionem. 

3.  Kecilare  psalmum  De  profundis,  persolulo  diei  currentis 
Officio  divino. 

4.  Recitare  Sequentiam  «  Dies  irae  »  quando  est  ad  libitum 
in  Missis  de  Requie. 

5.  Facere  in  Missa  cujuslibet  Sabbati  speciale  Memento  pro 
Presbyteris  defunctis. 

Haec  autem  omnia,  ut  facile  intelligilur,  non  obligant  sub  culpa. 

2242.  Jndulgentiae  Sacerdotibus  adscriptis  concessae  a  Summo 
Pontifice  Leone  Xlll  per  Rescriptum  S.  Congregationis  Indulgenlia- 
rum  diei  lo  Martii  1890  m  perjoeto^??^  valiturum,  hae  duae  sunt : 

Indulgentia  plenaria  Sacerdotibus  in  •  die  adscriptionis,  vel 
in  uno  ex  subsequentibus  infra  mensem  a  die  post  adscriptionem 
decurrendum,  dummodo  vere  poenitentes,  confessi  Missam  ea  die 
celebraverint,  vel  ad  sacram  Synaxim  accesserint,  et  aliquo  tem- 
poris  spatio  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  pie  oraverint; 

Indulgentia  plenaria  sodalibus  omnibusque  Christifidelibus, 
qui  solemnibus  Exequiis  quotannis,  die  ab  Ordinario  semel  tan- 
tum  designando  in  decursu  mensis  Septembris,  una  vice  pro  de- 
functis  sodalibus  celebrandis  in  praefata  ecclesia  Capuccinoruin 
interfuerint,  dummodo  rite  expiati  sacra  Synaxi  se  reficiant,  vel 
si  Sacerdotes  Missam  celebrent,  et  ad  mentem  Sanctitatis  Suae  de- 
vote  fundant  preces.  —  Sodales  vero,  qui  extra  civitatem  vel 
dioecesim  Surrentinam  degunt,  eamdem  indulgentiam  plenariam 
assequi  possunt,  recitando  tertiam  Rosarii  partem  loco  assistentiae 
praefatis  Exequiis,  simulque  praedicta  pia  opera  adimplendo. 

2243.  Pinvilegia.  Sacerdotibus  pio  Foederi  adscriptis  conces- 
sum  est,  bis  in  hebdomada,  indultum  altaris  privilegiati  persona- 
lis,  pro  Missis  ab  eisdem  celebrandis  in  suffragium  Defunctorum 
(Vid.  Analecta  Ord.  Min.  Capuccinorum  (1890),  vol.  VI,  pag.  163). 

35.  PIA  UNIO  PRECUM  INTER  EPISCOPOS  CATHOLICI  ORBIS  (1). 

2244.  De  hac  pia  inter  Episcopos  Unione  duo  documenta  af- 
ferimus,  ex  quibus   clare   dignoscitur  ejus  origo   ac  natura,  nec 


(I)  Vid.  Collectanea  S.  C.  de  Propaganda  Fide  pag.  57,  n.  \\6;  Analecta 
Ord.  Min.  Capucc.  1890,  vol.  VI,  pag.  227-229. 


CAP.    V.    DE   CONFRATERNITATIBUS   TN    SPECIE.  1071 

noii  spiriluales  graliae  a  Suiiiino  Ponlifice  Leone  XIH   eidem   piae 
Unioni  concessae. 

2245.  Primum  documentum  est  lipistola  ab  Emo  Cardinali 
Simeoni,  S.  C.  de  Propaganda  Fide  Praefecto,  scripta  et  transmissa 
ad  Episcopos,  et  est  sequentis  tenoris: 

Illme  ac  Rme  Domine, 

Jam  inde  ab  anno  1866,  adhortante  viro  Eminentissimo  Car- 
dinali  Xisto  Riario  Sforza  Archiepiscopo  Neapohtano,  pia  quaedain 
Unio  efformata  est  inter  plures  Europae  aharumque  regionum 
Episcopos,  qui  in  spiritu  congregati  preces  persolvunt,  antecesso- 
res  suos  vita  functos,  seipsos,  propriosque  greges  unanimiter  Deo 
commendantes. 

Quo  autem  haec  pia  Unio  precum  magis  ac  magis  in  dies 
inter  ahos  quoque  Episcopos  propagetur,  a  SSmo  D.  N.  Leone 
PP.  Xlll  eorum  quidam  nuperrime  expostularunt,  ut  eam  benigne 
adprobare  alque  Apostohca  Benediclione  auspicari  dignaretur. 

Porro  Sanctitas  Sua,  ut  primum  praedictorum  Praesulum  vota 
excepit,  propositae  ab  ipsis  Unioni  precum  Benedictionem  Aposto- 
licam  peramanter  iaipertiens,  eam  nedum  amphssimis  cohonestare 
laudibus,  sed  et  in  omnibus  adprobare  ac  pecuharibus  indulgen- 
tiis  dilare  dignata  esL  Voluit  praeterea  SSmus  D.  N.  ipsam  piam 
Unionem  per  Decretum  hujus  S.  Congregationis  de  Propaganda 
Fide  erigi,  alque  in  eadem  S.  Congy^egatione  ejus  praecipuam  se- 
dem,  seu  centrum  statui  pro  cunctis  totius  cathohci  Orbis  Episco- 
pis  adscribendis. 

Quae  cum  ita  sint,  Decretum  erectionis  memoratae  Unionis 
precum  ad  Amphtudinem  Tuam  transmitto,  Te  simul  rogans  ut 
mihi  significes  an  ad  ipsam  adscribi  vehs.  Atque  interim  respon- 
sionem  tuam  praestolans,  precor  Deum  ut  Te  quam  diutissime 
servet  ac  sospitet. 

Datum  Romae  ex  Aedibus  S.  C.  de  Propaganda  Fide,  die  7 
Deeembris  1887. 

Ampl.  Tuae  Addictissimus  uli  Frater 

JoANNES  Card.  Simeoni,  Praefectus. 
Dominicus  Archiep.  Tyren.,  Secret, 

2246.  Alterum  documentum  est  Decretum  erectionis,  de  (juo 
fit  mentio  in  relata  Epistola.  In  eo  indicantur  omnia  quae  hujus- 


1072  PARS    III.    DR   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

modi  piam  Unionem  respiciunt,  nempe  finis  seu  pietatis  officia 
piae  Unionis  propria,  preces  praescriptae,  nec  non  indulgentiae 
Episcopis  eidem  adscriptis  concessae.  En  integrum  Decretum : 

DECRETUM. 

Anno  1866  Cardinalis  Xistus  Riarius  Sforza  Archiepiscopus 
Neapolitanus,  epistola  ad  Archiepiscopum  Baltimorensem  data,  haec 
de  Unione  precum  inter  Episcopos  constituenda  habebat:  «  Inter 
tot,  quibus  Episcopus  quotidie  detinetur  labores,  interque  curas, 
quas  secum  affert  pasturale  ministerium,  haud  exiguum  certe  le- 
vamen  erit,  si  omnes  Episcopi  catholici  sibi  mutuo  auxilium  prae- 
bere  studeant,  et  assiduis  orationibus  invicem  omnipotentem  Deum 
exorent.  Hinc  aliqui  Episcopi,  praesertim  Ditionis  Ecclesiasticae, 
operae  pretium  esse  existimarunt,  si  plurimi  Episcopi  in  Spiritu 
Domini  congregati  tria  pietatis  officia  vellent  exercere:  primum 
erga  defunctos  Episcopos,  secundum  erga  seipsos,  tertium  erga 
Episcopos  in  coehs  cum  Christo  regnantes  esset  persolvendum  ». 
Ad  id  autem  inter  alia  haec  proponebat: 

I.  Ut  primo  fiat  satis,  quilibet  Episcopus  quotidie  in  Missa 
specialem  memoriam  habeat  de  Episcopis  recens  vita  functis;  quot- 
annis  vero  infra  Octavam  Omnium  Sanctorum  vel  per  se,  vel  per 
alium  Sacerdotem,  Missam  unam  celebret  pro  omnibus  Episcopis 
catholicis  in  Christo  quiescentibus. 

II.  Secundum  pietatis  ofQcium  erga  seipsos  adimplendum  in 
eo  sit,  ut  omnes  sint  speciali  modo  in  Spiritu  congregati  coram 
Domino,  dum  orationi  quotidie  vacant  aliasque  sanctas  absolvunt 
actiones.  Quare  sive  mentali  orationi,  sive  piae  lectioni  vacent, 
sive  Missam  celebrent,  sive  Horas  canonicas  persolvant,  sive  preces 
supererogatorias  recitent,  sive  sacras  functiones  peragant,  omnia 
simul  agere  intendant.  In  Sacro  quoque  faciendo  specialiter  orent 
pro  toto  episcopatu  catholico,  pro  incolumitate  Romani  Pontificis 
et  pro  sanctificatione  gregis  unicuique  commissi.  Ut  autem  haec 
pia  Unio  firmior  in  dies  evadat,  Reginae  Apostolorum  tutelae  et 
patrocinio  commendanda  est,  ac  proinde  neminem  ex  Episcopis 
pigebit  post  Horas  canonicas,  vel  alio  tempore  semel  in  die  ora- 
tionem  recitare  Memorare,  piissima  Virgo,  et  ter  deinceps  illam 
invocare :  Virgo  Immaculata,  Regina  Apostolorum,  ora  pro  nohis. 

HL  Tertium  denique  pietatis  officium  postulat,  ut  speciali  cultu 
prosequantur  omnes   Episcopos  qui,  in    terra    degentes   pastorali 


CAP.   V.   DE   CONFRATERNITATIBUS   IN   SPECIE.  1073 

munere  sanctissime  perfuncti,  nunc  in  coelis  semper  prompti  et 
parati  sunt  ad  interveniendum  apud  Deum  pro  iis  qui  missi  ad 
excolendam  Vineam  Domini  in  labores  eorum  introierunt.  Qua- 
propter  in  fine  Horarum  canonicarum  commemorationem  hoc  modo 
facient  Episcoporum,  quorum  illa  die  festum  agitur,  et  omnium 
sanctorum  Episcoporum: 

I.  Ant.  Pastores  optimi,  qui  animam  posuistis  pro  ovibus, 
intercedite  pro  nobis  et  pro  grege  nostro  ad  Dominum. 

t.  Benedicite  Sacerdotes  Domini  Domino. 

i^.  Benedicite  et  superexaltate  eum  in  saecula. 

OREMUS. 

Deus,  qui  in  Sanctis  tuis  et  exemplum  et  praesidium  col- 
locasti :  concede  nobis  famulis  tuis,  sanctorum  omnium  Antisti- 
tum,  quorum  hodie  memoriam  recolimus,  et  exempla  sectari 
et  protectione  muniri.  Per  Christum  Dominum  nostrum. 

II.  Ant  Omnes  sancti  Pontifices,  estote  memores  nostri, 
deprecamini  pro  nobis  Filium  Dei  Sacerdotem  magnum. 

t.  Benedicite  Dominum  omnes  electi  ejus. 
i^.  Agite  dies  laetitiae,  et  confltemini  illi. 

OREMUS. 

FiAT,  Domine,  quaesumus,  super  nos  misericordia  tua :  et 
omnium  sanctorum  Antistitum  intercessione  concede;  ut  in  pa- 
storali  officio  obeundo  eorum  experiamur  suffragia,  et  vestigia 
prosequamur.  Per  Ghristum  Dominum  nostrum. 

2247.  Cum  vero  nuper  nonnulh  ex  Episcopis  praesertim  Foe- 
deratorum  Statuum  Americae  Septentrionahs,  supphces  preces  SSmo 
D.  N.  Leoni  PP.  XIII  porrexerint,  ut  hujusmodi  piam  Unionem 
firmius  constituere,  et  sacris  indulgentiis  ditare  dignaretur,  San- 
clitas  Sua  in  Audientia  diei  19  Septembris  188G,  referente  infra- 
scripto  R.  P.  D.  Archiepiscopo  Tyrensi,  S.  Congregationis  de  Pro- 
paganda  Fide  Secretario,  memoratam  piam  Unionem  benigne  ad- 
probans  atque  confirmans,  omnibus  ac  singuhs  cathohci  orbis  Epi- 
scopis  in  eam  adscribendis  benigne  largiri  dignata  est  sequentcs 
indulgentias  in  perpetuum: 

68 


1074  PARS   III.    DE   INDULGENTIIS   COETIBUS   CONCESSIS. 

1°  Flenariam  omnium  peccatorum  indulgentiam  lucrandam  die  primo 
eorum  ingressus  in  ipsam  piam  Unionem :  dummodo  vere  poenitentes,  con- 
fessi  ac  sacra  Eucliaristia  refecti  ecclesiam  aliquam  visitaverint,  atque 
ibidem  pias  ad  Deum  preces  effuderint  pro  christianorum  principum  con- 
cordia,  liaeresum  extirpatione,  peccatorum  conversione,  sanctae  Matris  Ec- 
clesiae  exaltatione  et  juxta  Summi  Pontificis  intentionem. 

2°  Plenariam  item  lucrandam  in  cujuslibet  eorum  mortis  articulo, 
si  vere  poenitentes,  confessi  ac  sacra  Communione  refecti,  vel  si  id  nequi- 
verint,  saltem  corde  contriti,  ore  si  potuerint,  sin  minus  corde,  SS.  No- 
men  Jesu  devote  invocaverint. 

3°  Plenariam  etiam  diebus  quibus  fit  Commemoratio  Omnium  EE. 
Pontificum,  et  Orationis  D.  N.  Jesu  Christi  in  Monte  Oliveti,  adimpletis 
consuetis  conditionibus,  ut  supra  in  u.  1. 

4°  Partialem  insuper  60  dienim  lucrandam  semel  singulis  diebus, 
cum  sacris  ministeriis  sibi  concreditis  ipsi  vacaverint. 

Demum  Sanctitas  Sua  Episcoporum  adscriptiones  in  supra- 
dictam  piam  Unionem  apud  Sacram  hanc  Congregationem  Christiano 
Nomini  Propagando  fieri  atque  servari,  et  ab  eadem  super  his 
omnibus  praesens  Decretum  dari  mandavit. 

Datum  Romae  ex  Aed.  S.  Congregationis  de  Prop.  Fide,  die 
7  Decembris  1886. 

JoANNES  Card.  Simeoni,  Praefectus. 
f  DoMiNicus  Archiep.  Tyren.,  Secretarius, 


APPENDIX 


Referunlur  tres  decisiones  decursu  impressionis  hujus  ope- 
ris  editae.  Doctrina  de  precatione  Angelus  Domini  et  Regina  coeli 
reperitur  explicata  in  proprio  loco.  Hic  danaus  per  extensuna  De- 
cretum  S.  Congregationis  indulgentiarum,  quod  tunc  nobis  praesto 
non  fuit.  His  adjungimus  preces  quasdam  ut  infra. 


I.  DECRETUM 

(reponendum  ante  n.  377). 

Recitatio  orationis  «  Angelus  Domini  » 
et  antiphonae  «  Regina  coeli  » . 

Calcedonius  Mancini,  Presbyter  Congreg.  Missionis  et  Redactor 
«  Eplmneridum  Liturgicarum  »^  duorum  insequentium  dubiorum 
a  Sacra  Congr.  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praeposita  solutio- 
nem  humiliter  postulat: 

1.  An  in  Sabbatis  Quadragesimae,  in  quibus  Vesperae  antici- 
pantur  ante  meridiem,  oratio  «  Angelus  Domini »  ipso  in  meridie 
recitari  debeat  stando,  ut  recitatur  stando  antiphona  finahs  Ve- 
sperarum,  an  potius  flexis  genibus  ad  indulgentias  lucrandas? 

2.  An  juxta  normas  praescriptas  a  sylloge  authentica  Oratio- 
num  et  piorum  Exercitiorum  edita  a  S.  C.  Indulgentiarum  anno 
1886  Decrelo  diei  21  Maji,  ad  hicrandas  indulgentias,  Sabbato  in- 
fra  Octavam  Pentecostes  recitanda  sit,  meridie,  oratio  «  Angelus 
Domini »   vel  antiphona  «  Regina  coeli »  ? 

Et  in  plenaria  Congregalione  die  5  Martii  189G  in  Aedibus 
Vaticanis  habita  Patres  Cardinales  responderunt : 

Consulendum  Sanctissimo  pro  opportuna  declaratione  quoad 
utrumque  dubium. 


1076  APPENDIX. 

Die  vero  20  Maji  ejusdeni  anni  in  Audienlia  habita  ab  infra- 
scripto  Cardinali  S.  Congregationis  Praefeclo,  SSmus  Dominus  No- 
ster  Leo  Papa  XIIl  benigne  declaravit:  In  Sabbatis  Quadragesi- 
mae  orationem  «  Angelus  DOiMiNi » ,  meridie,  recitandam  esse 
stando;  Sabbato  vero  infi^a  Octavam  Pentecostes,  meridie,  reci- 
tandam  esse  antiphonam  «  Regina  coeli » . 

Datum  Romae  ex  Secretaria  ejusdem  S.  Congregationis,  die 
20  Maji  1896. 


L.  ^  S. 


Andreas  Card.  Steinhuber,  Praefectus. 

f  Alexander  Archiep.  Nicopol,  Secret. 

II.  DECRETUM 

(ante  n.  667). 

(Mediolanen.)  Quandonam  Cruces,  Coronae  etc.  benedictae 
amittant  indulgentias,  si  vendantur. 

Quamvis  haec  S.  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis 
praeposita  decreverit  sub  die  16  Julii  1887,  res  indulgentiis  dita- 
tas  tradi  debere  fidehbus  omnino  gratis,  ita  ut,  si  aliquid  quocum- 
que  titulo  requiratur  vel  accipiatur,  indulgentiae  rebus  adnexae 
amittantur ;  nihilominus  ab  hac  S.  Congregatione  humiliter  petitur 
sequentium  dubiorum  solutio : 

1.  An  amittant  indulgentias  Cruces,  Coronae  etc,  si  quis  eas 
emens,  ipsi  venditori  earum  benedictionem  nomine  suo  curandam 
committat,  soluturus  pretium  expensasque  transmissionis,  in  ipso 
actu,  quo  res  illae  jam  benedictae  sibi  tradentur? 

Et  quatenus  negative 

2.  An  amittant  indulgentias  Cruces,  Coronae  etc,  si  quis  prae- 
videns  eas  jam  benedictas  poslulatum  iri  certa  occasione,  puta 
magni  concursus  fidehum,  in  antecessum  benedicendas  curet  pro 
iis  qui  eas,  restituto  pretio  expenso,  petituri  sint  ? 

Sacra  vero  Congregatio  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  prae- 
posita,  audito  etiam  unius  ex  Consultoribus  voto,  sub  die  10  Julii 
1896  relatis  dubiis  respondere  mandavit: 


APPENDIX.  1077 

Ad  1.  Negative. 

Ad  2.  Afjirmative. 

Dat.  Romae  ex  Secret.  ejusdem  S.  C.  die  et  anno  uti  supra. 

Andreas  Card.  Steinhuber,  Praefectus. 
\  Alexander  Archiep.  Nicopol.,  Secret. 

III.  EX  VICARIATU  URBIS 

(ante  n.  1882). 

Dubia  circa  piam  Associationem  a  S.  Familia. 

1.  Utrum  proles  nata  posl  consecrationem  et  aggregationem 
alicujus  integrae  familiae  censeri  possit  et  ipsa  aggregata,  vel  po- 
tius  debeat,  vel  a  seipsa,  vel  a  parentibus  singulariter  aggregari  ? 

Resp.  Ad  primum  Negative;  ad  secundum  Affirmative. 

2.  Utrum  caput  familiae  in  actu  consecrationis  suae  integrae 
familiae,  possit  cum  vivis  aggregare  eliam  parentes  defunctos  ? 

Resp.  Negative,  quia  aggregatio  respicit  viventes. 

3.  Utrum  qui  jam  nomen  dederunt  piae  Consociationi,  debeant 
singulis  annis  personaliter  partem  habere  in  solemni  consecratione 
quae  fit  in  parochiali  ecclesia,  vel  possint  illam  privatim  renovare, 
vel  possint  ab  utraque  abstinere  ? 

Resp.:  Ad  1"",  et  2°",  provisum  m  3;  —  Ad  3°^  absohUe  lo- 
quendo,  non  teneri,  quia  prima  consecratio  semel  facta,  perseve- 
rat.  Sed  valde  hortandos  esse  fideles  ut  haec  consecratio  renove- 
tur,  prout  innuunl  Statuta. 

4.  Utrum  Capitulum  penes  quod  residet  cura  habitualis  ani- 
marum,  quae  actualiter  a  Vicario  perpetuo  exercetur,  possit  ali- 
quem  depulare  Sacerdotem,  praeter  dictura  Vicarium,  vel  etiam 
illo  excluso,  pro  aggregatione  famiharum  piae  Associalioni  a  sa- 
cra  Famiha  ? 

Resp. :  Provisum  in  jure  canonico,  ubi  de  Vicariis  perpetuis, 
nisi  singularja  privilegia  fuerint  a  Sancta  Sede  concessa. 

0.  Cum  fuerit  responsum  die  12  Dec.  1893  quod  Parochus 
debet  inscribere  numerum  totaleni  membrorum  cujushbet  familiae, 
quaeritur  utrum  fuerint  vahdae  anteriores  inscriptiones,  factae  sine 
numero  tolah  ? 


1078  APPENDIX. 

Resp.:  Afprmative. 

6.  Utrum  praeter  inscriptionem  factam  a  Parocho  in  libro  pa- 
rochiali  debeat  ab  eodem  aha  fieri  in  Hbro  speciah  qui  a  singuhs 
famiUis  detineatur? 

Resp.:  Non  requiri. 

Et  haec  pro  veritate  transmitto  et  testificor. 

Datum  Romae  ex  Aedibus  Vicariatus,  die  26  Juhi  1896. 

Raphael  Chimenti, 

Piae  Ads.  Sacr.  Fam.  Secr. 

IV.  ORATIO 

IN   HONOREM   SpIRITUS   SANCTI  PRO   S.    EcCLESIA 

(ante  n.  "26^). 

0  Greator  sancte  Spiritus,  adesto  propitius  Ecclesiae  ca- 
tholicae  universae,  eamque  contra  inimicorum  incursus  tua  su- 
perna  virtute  robora  et  confirma;  tua  charitate  et  gratia  spi- 
ritum  famulorum  tuorum,  quos  unxisti,  renova,  uti  in  te  cla- 
rificent  Patrem  Filiumque  ejus  unigenitum  Jesum  Ghristum 
Dominum  nostrum.  Amen. 

Indulgentia  tercentum  dlerum  semel  in  die  pro  omnibus  Christifide- 
libus  corde  contrito  et  devote  praefatam  Orationem  recitantibus  (Leo  XIII 
per  Eescript.  S.  Congregationis  Indulgentiarum  diei  26  Aug.  1889). 

V.  CANTICUM  B.  MARIAE  VIRGINIS 

(ante  n.  386). 

Magnificat  anima  mea  Dominum. 

Summus.  Pontifex  Leo  XIII  per  Rescriptum  S.  Congregationis 
Indulgentiarum  diei  20  SepL  1879,  omnibus  Christifidehbus  corde 
saltem  contrito  ac  devole  praedictum  Canticum  recitantibus  con- 
cessit 

Indulgentiam  centum  dierum,  semel  in  die  lucrandam  (Eaccolta  pag. 
515). 


APPENDIX.  1079 

Et  per  aliud  Rescriptum  ejusdem  S.  Congregationis  d.  d.  22 
Febr.  1888 

Indulgentiam  septem  annorum  et  septem  quadragenarum  semel  in 
die  in  omnibus  Sabbatis. 

VI.  ORATIO  SUPERIORUM  ORD.  MINORUM 

JUXTA   MENTEM   S.   PATRIS   FRANCISCI. 

(Ex  opusculis  S.  Francisci  Assis.  Editio  Waddingi, 
tom.  III,  coll.  27). 

Da  mihi,  Domine,  aifabilem  esse  minoribus  et  tanta  bene- 
volentia  praeditum,  ut  meo  affectui  non  vereantur  se  commit- 
tere  delinquentes.  Fac,  quaeso,  ut  sim  moderatus  in  praece- 
ptis,  propitius  in  offensis,  feram  magis  peccatores  quam  infe- 
ram  injurias.  Hostis  sim  vitiis,  medicus  vitiosis,  talis  denique 
sit  vita  mea  quae  ceteris  fiat  spectaculum  disciplinae.  Per  Chri- 
stum  etc. 

Indulgentia  100  dierum  semel  in  die  lucranda  et  defunctis  applicabi- 
lis  (S.  Congr.  Indulg.  die  3  Febr.  1896). 


INDEX  SYNTHETICUS 


Dedicatio ' pag.  v 

Approbatio  S.  Congregationis vi 

Approbatio  Kmi  P.  Ministri  Generalis » 

Praefatio vii 

PARS  I.  DE  INDULGENTIIS  IN  GENERE. 

Caput  I.  Doctrina  theologica  de  Indulgentiis. 

§  I.  Notio  indulgentiae 3 

§  n.  Yeritates  credendae  relate  ad  indulgentias 5 

§  in.  Distinctio  inter  meritum  proprie  dictum  et  satisfactionem.     .  11 

§  lY.  Quaestiones  nonnullae  de  thesauro  Ecclesiae 12 

§  Y.  Fons  et  fundamentum  indulgentiarum 15 

§  YI.  Subjectum  capax  indulgentiarum 16 

§  YII.  Modus  diversus  concedendi  indulgentias 18 

§  Yin.  An  indulgentia  aequaliter  participetur  ab  inaequaliter  dispo- 

sitis 23 

§  IX.  Media  pro  expiandis  in  hac  vita  poenis  temporalibus    ...  27 

§  X.  Conditiones  ut  indulgentiae  applicari  possint  defunctis   ...  28 

§  XI.  Divisio  indulgentiae 30 

§  XII.  Explicantur  quaedam  voces  seu  formulae,  quae   in  nonnullis 

antiquis  indulgentiarum  concessionibus  reperiuntur 33 

§  XIII.  Potestas  concedendi  indulgentias 37 

§  XIY.  Proponuntur  et  solvuntur  duae  quaestiones  circa  potestatem 

concedendi  indulgentiam  et  circa  indulgentiam  ipsam  ....  44 

§  XY.  Causa  requisita  in  concessione  indulgentiarum 46 

§  X\T[.  Qui  indulgentias  largitur,  etiam  pro  se  lucrari  eas  potest  .  49 

§  XYII.  Kecognitio  et  publicatio  indulgentiarum 51 

§  XYIII.  Cessatio  indulgontiarum 55 

§  XIX.  Indulgentiae  falsae,  apocrypliae,  nulluo,  abrogatae  etc.    .     .  » 

§  XX.  Collectiones  a  S.  Congregatione  Indulgentiarum  editae.     .     .  57 

§  XXI.  Epilogus  rerum  notabilium  totius   capitis 59 


1082  INDEX    SYNTHETICUS. 

Caput  II.  Doctrina  canonica  de  Indulgentiis. 

§  I.  Conditiones  generales  ad  lucrandas  indulgentias     .     .     .   pag.  63 

§  II.  Conditiones  speciales  in  communi  pro  lucrandis  indulgentiis   .  67 

§  III.  Confessio  et  Communio 72 

§  rV.  Visitatio  ecclesiae  et  preces  vocales 80 

§  V.  Tempus  acquirendi  indulgentias 86 

§  VI.  Translatio  indulgentiarum 88 

§  VII.  Clausulae  explicativae  et  restrictivae 90 

§  VIII.  Conspectus  rerum  notabilium  hujus  capitis 98 

PARS  II.  DE  INDULGENTIIS  IN  SPECIE. 
Caput  I.  Preces  et  pia  exercitia. 

Articulus  I.  Deus  Trinus  et  Unus. 

§  I.  1.  Trisagium  Angelicum 106 

2.  Ter  Gloria  Patri » 

3.  Triduum  vel  supplicatio  novendialis  in  honorem  SS.  Trinitatis.  107 

4.  Signum  Crucis » 

5.  Actus  virtutum  theologalium » 

6.  Actus  fidei :   0  mi  Deiis 108 

7.  Oratio  :  Piefate  tua 109 

8.  Preces  pro  imploranda  pace :  Da  pacem,  Domine  ....  110 

9.  Jaculatoria :  Actus  conformitatis  divinae  voluntati :  Fiat,  lau- 
detur » 

10.  Actus  amoris  Seraphici  S.  Francisci :  Deus  meus  et  omnia.  111 

11.  Invocatio  S.  Ignatii  de  Lojola  ad  Dominum :  Domine  mi.  » 

12.  Oratio  S.  Bonaventurae :  Domine  sancte » 

13.  Oratio  pro  adimplenda  voluntate  Dei:   Concede  milii     .     .  112 

14.  Oratio  :  Betribuere » 

15.  Jaculatoria :  Aeterne  Pater » 

16.  Oratio  desumpta  ex  libro  Exercitiorum  S.  Ignatii  de  Lojola: 
Suscipe,  Domine 113 

§  II.  Spiritus  sanctus. 

17.  Hymnus:  Veni,  Creator  Spiritus,  et  Sequentia:  Veni,  sancte 
Spiritus 113 

18.  Novena  Spiritus  sancti 114 

19.  Septem  Gloria  Patri » 

§  III.  Jesus. 

20.  Litaniae  SS.  Nominis  Jesu 115 

21.  Invocatio  SS.  Nominis  Jesu 116 


INDEX   SYNTHKTICUS.  1083 

22.  Laus  SS.  Nominibus  Jesu  et  Mariae pag.  117 

23.  Jaculatoria :  Ml  JesUy  mlscricordia » 

24.  Jaculatoria :  Jesu  Deiis  meus » 

25.  Oratio  S.  Thomae  :   Creator  incffaUlis 118 

26.  Alia  Oratio  S.  Tliomae :   Concedc  milii » 

27.  Oratio  :   Clementissime  Jesu 119 

28.  Piae  petitiones  S.  Augustini :  Domifie  Jesu,  noverim  me  .  » 

29.  Oratio  :  Divine  Jesu 120 

30.  Oratio  :   0  Jesu  vivens  in  Maria » 

31.  Jaculatoria  :  Jesu  fdi  David 121 

32.  Oratio  ad  impetrandam  unitatem  fidei :  Domine  Jesu    .     .  » 

33.  Jaculatoria  S.  Hieronymi  Aemiliani :  Dulcissime  Jesu  .     .  » 
lY.  Jesus  Infans. 

34.  Oratio  ad  Jesum  Infantem  :  Amantissimc  Jesu    ....  121 

35.  Indulgentiae  pro  die  Nativitatis  Domini 123 

36.  Indulg-entiao  pro  Novena  Natalis  Domini » 

V.  Jesus  in  Sacramento  Altaris. 

37.  Hymnus :  Pange  lingua 124 

38.  Khythmus  S.  Thomae  Aquinatis :  Adoro  te  devote    ...  » 

39.  Piissimae  invocationes :  Anima  Christi 126 

40.  Jaculatoria  :  Laudetur  et  adoretur 127 

41.  Festum  et  Octava  Corporis  Domini 128 

42.  Comitatus  SS.  Sacramenti » 

43.  Yisitatio  SS.  Sacramenti 129 

44.  Yisitatio  SS.  Sacramenti  tempore  quadraginta  Horarum.     .  » 

45.  Visitatio  SS.  Sacramenti  expositi  in  hebdomada  Septuagesi- 

mae  et  in  subsequentibus  usque  ad  diem  Cinerum  ....  133 

46.  Yisitatio  SS.  Sacramenti  in  solemni  expositione  Feria  V  et 

VI  majoris  Hebdomadae » 

47.  Pium  exercitium  in  Feria  V  majoris  Hebdomadae,   in  festo 
Corporis  Domini,  et  in  aliis  feriis  quintis  infra  annum     .     .  134 

48.  Comitatus  SS.  Viatici 135 

49.  Adoratio  SS.  Sacramenti  ad  Missae  elevationem    ....  » 

50.  Communio  frequens 136 

VI.  Jesus  Crucifixus. 

51.  Hymnus :   Vexilla  Regis  prodeunt 136 

52.  Oratio  :  En  ego,  o  bone  et  dulcissime  Jesu 137 

53.  Oratio  :  Deus,  qui  pro  redemptionc  mundi 139 

54.  Invocatio  :  JJcce  Crucem  Domini » 

55.  Jaculatoria  :  Salvator  mundi 140 

56.  Invocationes  S.  Thomae  Aquinatis  ad  Crucem  :   Crux  mihi.  » 

57.  Jaculatoria  :  Adoramus  te » 

58.  DevotumexercitiuradlevenerisinmemoriamagoniaeD.N.  J.  C.  141 


1084  INDEX   SYNTHETICUS. 

§  Vn.  Sanguis  pretiosissimus  D.  N.  J.  C. 

59.  Indulgentiae  pro  mense  pretiosissirai  Sanguinis  D.  N.  Jesu 
Cliristi pag.  141 

60.  Festum  pretiosissimi  Sanguinis 142 

61.  Corona  pretiosissimi  Sanguinis 143 

§  VIII.  Sacratissimum  Cor  Jesu. 

62.  Jaculatoria :   Tlhique   ametur .  144 

63.  Jaculatoria :  Jesu  mitis » 

64.  Jaculatoria:    Laudetur » 

65.  Oratio  jaculatoria  :  Cor  Jcsii  flagrans » 

^Q.  Oratio  jaculatoria :  Dulcissime  Jesu 145 

67.  Oratio  jaculatoria  :   Cor  dulcissimum » 

68.  Formiila  oblationis  quotidianae   ad  SS.  Cor  Jesu :  Domine 
Jesu  Christe 146 

69.  Indulgentiae  pro  mense  Junio  in  honorem  SS.  Cordis  Jesu.  » 

70.  Visitatio  imaginis  SS.  Cordis   Jesu 147 

71.  Novena  in  honorem  SS.  Cordis  Jesu » 

72.  Altera  Novena  in  honorem  ejusdem  SS.  Cordis     ....  148 

73.  Festum  SS.  Cordis  Jesu » 

§  IX.  Preces  speciales  pro  determinatis  finibus  vel  subjectis. 

74.  Laudes  ad  reparandas  blasphemias :  Benedictus  sit  Deus  .  149 

75.  Preces  pro  Summo  Pontifice :  Oremus  pro  Pontifice.     .     .150 

76.  Oratio  ad  D.  N.  J.  C.  pro  Sacerdotibus  aliisque   in   Sacris 
constitutis  :  Jesu  dilectissime » 

77.  Jaculatoria  pro  eisdem  Sacerdotibus :  Bone  Jesu .     .     .     .  151 

78.  Oratio  ad  postulandam  castitatem   pro   Clericis   in   Sacris : 
Domine  Jesu » 

79.  Preces  pro  Sacerdotibus  ante  et  post  Missae  celebrationem.  152 

80.  Oratio   ad   B.   Virginem   Mariam   ante   Missam :    0  Mater 
pietatis 153 

81.  Oratio  ad  S.  Joseph  ante  Missam  :   0  felicem   Virum   .     ,  » 

82.  Directio  intentionis  ante  Missam :  Ego  volo  celehrare  .     .  154 

83.  Oratio  post  Missam :   Ohsecro  te    . » 

84.  Preces  post  Missam  privatam  de  mandato  Summi  Pontificis.  155 

85.  Oratio  a  Sacerdote  dicenda  antequam  confessiones  excipiat : 

Da  milii,  Domine » 

86.  Orationes  a  Sacerdote  dicendae  ante  et  post  suam  Confessio- 

nem  sacramentalem 156 

87.  Oratio  pro  agonizantibus :   0  clementissime  Jesu  ....  157 

88.  Devotum  exercitium  pro  agonizantibus » 

89.  Preces  ad   impetrandam  conversionem  Africae :  Oremus  et 

pro  miserrimis 158 

90.  Preces  pro  conversione  Japoniae » 


INDEX    SYNTHETICUS.  1085 

91.  Oratio  S.  Francisci  Xaverii  pro  conversione  infidelium:  Ae- 
terne  reriim  omnlum pag.  159 

92.  Preces  in  tempore  tribulationum :  Adjiiva  nos » 

§  X.  Pia  quaedam  opera. 

93.  Doctrina  Christiana 160 

94.  xVdsistentia  explicationi  S.  Evangelii 161 

95.  Cantus  laudum   spiritualium -  162 

96.  Adsistentia  Missae » 

97.  Adsistentia  primae  Missae » 

98.  Oratio  mentalis 163 

99.  Actus  charitatis  erga  tres  pauperes 164 

§  XI.  100.  Indulgentia  pro  juramento,  quod  emittunt  alumni,  qui  edu- 

cantur  in  Collegiis  pro  Missionibus 164 

§  XII.  101.  Oratio:  Sacrosanctae 165 

Articulus  II.  Beatissima  Viego  Maria. 

§  I.  1.  Angelus  Domini.  —  Begina  coeli 167 

2.  Salve  Eegina  (in  mane).  —  Suh  tuum  praesidiitm  (ia  seio).  172 

3.  Hymnus:  Ave  Maris  stella 173 

4.  Hjmnus:  Stahat  Mater * » 

5.  Litaniae  B.  Mariae  Virginis » 

6.  Officium  parvum  B.  M.  V 174 

7.  Oratio:  0  excellentissima 176 

8.  Oratio:   Yirgo  potens 177 

9.  Oratio:   0  Domina  mea » 

10.  Devota  aspiratio:   0  Domina  meal  0  matermea!  etc.     .  178 

11.  Oratio:  Ave  augustissima » 

12.  Oratio:  MemorarCj  o  piissima  Yirgo » 

13.  Oratio  S.  Aloysii  Gonzagae  ad  B.  Virginem  Mariam:  0  Do- 
mina  mea 179 

14.  Oratio  ad  obtinendam  bonam  mortem :  0  Maria  sine  labe 
concepta » 

15.  Jaculatoria :  Maria  3Iater  Dei 180 

16.  Invocatio :  0  3Iaria  sine  peccato  concepta » 

17.  Invocatio  Nominis  Mariae » 

18.  Jaculatoria:  In  Conceptione  tua 181 

19.  Jaculatoria:  Benedicta  sit  sancta » 

20.  Breves  precationes :    Virgo  ante  partum » 

21.  Antiphona,  Versus    et  Oremus  in    honorem    Mariao  Imma- 
culatae » 

22.  Jaculatoria:   Cor  dulcissimum  Mariae   . 182 

23.  Preces  jaculatoriae  ad  obtinendam  bonam   mortem:  Jesmj 
Maria  et  JoscxjIi » 


1086  INDEX   SYNTHETICUS. 

24.  Actus  consecrationis  studiorum  pro  juvenibus  studentibus: 

Suh  xxitrocinlo  tuo pag.  183 

§  II.  25.  Indulgentiae  pro  mense  Majo » 

26.  Indulgentiae  pro  mense  Septembri 184 

27.  Indulgentiae  pro  mense  Octobri 185 

28.  Pium  exercitium  quindecim  Sabbatorum  in  honorem  Deipa- 

rae  sub  titulo  SS.  Eosarii 186 

29.  Undecim  JSTovenae  in  honorem  B.  M.  V 188 

30.  Hora  orationis  infra  annum  in  honorem  B.  M.  V.  Dolorosae.       » 

31.  Pium  exercitium  in  honorem  SS.  Virginis  Perdolentis    .     .  189 

32.  Pium  exercitium  in  honorem  SS.  Virginis  Mariae  Desolatae 
feria  VI  majoris  Hebdomadae  et  in  aliis  sextis  feriis  ...       » 

33.  Septem  Dominicae  in  honorem  Immaculatae  Conceptionis    .  190 

Articulus  III.  Angeli  et  Sancti. 

§  I.  1.  Exorcismus  in  Satanam  et  Angelos  apostaticos 190 

2.  Oratio  in  honorem  S.  Michaelis  Archangeli:  Sancte  Michael 
Arcliangele 195 

3.  Oratio  ad  S.  Eaphaelem  Archangelum 196 

4.  Novendialia  in  honorem  SS.  Archangelorum  Michaelis,  Gabrie- 

lis  et  Eaphaelis » 

5.  Novena  in  honorem  S.  Angeli  Custodis 197 

6.  Oratio  ad  S.  Angelum  Custodem:  Angele  Dei » 

§  II.  7.  Oratio    ad    S.  Joseph   Sponsum   B.    M.  V.:    Ad   te,  heate 

JosepU 198 

8.  Oratio :   Virginum  Custos 199 

9.  Oratio  S.  Bernardini  Senensis  ad  S.  Joseph:  Memento  nostri, 
heate  Joseph » 

10.  Eesponsorium   in   honorem    S.  Joseph:    Quicumque   sanus 
vivere » 

11.  Invocatio  ad  S.  Joseph :  Fac  nos 201 

12.  Altera  invocatio  ad  S.  Joseph:  Sancte  Joseph » 

13.  Preces  in   honorem  S.  Josephi  pro  agonizantibus :  Aeterne 
Pater » 

14.  Novena  in  honorem   S.  Joseph   Sponsi  B.  M.    V.     .     .     .  202 

15.  Indulgentiae  pro  mense  Martio » 

§  III.  16.  Oratio  in  honorem  S.  Joannis  Apostoli  et  Evangelistae : 

Inclyte  Apostole 203 

§  IV.  17.  Indulgentiae  pro  festo  vel   octava  Seraphici  P.   S.  Fran- 
cisci,  nec  non  pro  novendialibus  supplicationibus  vel  piis  exer- 

citiis  infra  mensem  Octobrem 204 

18.  Pium  exercitium  quihque  Dominicarum  in  honorem  SS.  Stig- 
matum  S.  P.  Francisci » 


INDEX   SYNTHETICUS.  1087 

19.  Hymnus  in  honorem    S.   P.    Francisci:    0   dlvl  amoris  vi- 
ctima pag.  205 

20.  Kosponsorium  in  honorem  S.  Antonii  Patavini:  Si  quaeris 
miracula 206 

20  bis.  Oratio  ad  S.  Ludovicum  Episcopum  Tolosanum    ...  » 

21.  Oratio  ad  S.  Thomam  Patronum   Scholarum  catholicarum : 
Boctor  angelice 207 

22.  Sex  Dominicae  in  honorem  S.  Thomae  Aquinatis  ....  208 

23.  Festum  S.  Aloysii  Gonzagae » 

24.  Sex  Dominicae  in  honorem  S.  Aloysii  Gonzagae    ....  » 

Articulus  IV.  Pkeces  et  pia  exercitia  pro  Defunctis. 

§  I.  1.  Psalmus  Be  profiindis 209 

2.  Officium  Defunctorum 210 

3.  Pium  exercitium  in  suffragium  Defunctorum » 

4.  Preces  pro  Defunctis  feria  V,  VI  et  Sabbato  majoris  Hebdo- 
madae » 

5.  Indulgentiae  pro  mense  Novembri 211 

§  II.  6.  Actus   heroicus   charitatis   erga  animas   in  Purgatorio  ^e- 

tentas 212 

Caput  II.  Jubilaeum. 

§  I.  Notio  et  divisio   Jubilaei 215 

§  II.  Eegulae  in  Jubilaeo  servandae  a  Benedicto  XIV  traditae  .     .  218 

§  in.  Suspensio  facultatnm  in  Confessariis 220 

§  rV.  Suspensio  Indulgentiarum » 

§  V.  Eequisita  generalia  pro  lucrando  Jubilaeo 222 

§  VI.  Conditiones  speciales  pro  lucrando  Jubilaeo 223 

1.  Confessio  et  Communio » 

2.  Visitatio  ecclesiarum. 225 

3.  Preces 227 

4.  Jejunium 228 

5.  Eleemosyna 230 

§  Vn.  Facultates  et  privilegia,  quae  tempore  Jubilaei  concedi  solent.  231 

1.  Facultas  eligendi  Confessarium » 

2.  Commutatio  operum  injunctorum 232 

3.  Commutatio  votorum 235 

4.  Facultas  absolvendi  a  censuris  et  peccatis  roservatis  .     .     .  236 

5.  Facultas  dispensandi  supcr  irrcgularitate 241 

6.  Prorogatio  Jubilaei » 


1088  INDEX   SYNTHETICUS. 

Caput  ni.  Benedictio  Apostolica. 

Articulus  I. 

Notio  Benedictionis,  ejusque  species pag.     242 

Articulus  II. 

Benedictio  papalis  super  populum 245 

§  I.    Benedictio   papalis   super  populum,    quae  impertitur   ab  ipso 

Summo  Pontifice » 

§  II.  Concessio  facta    Episcopis  et   Praelatis  inferioribus    mitrae  et 

Pontificalium  usum,  territoriumque  separatum  habentibus     .     .  246 

§  in.  Concessiones  factae  quibusdam  Ordinibus  regularibus    .     .     .  249 

§  rV.  Concessio  facta  Directoribus  Tertii  Ordinis  Franciscalis.     .     .  253 

§  V.  Concessio  quae  aliquando  fit  Sacerdotibus  particularibus.     .     .  » 
§  VI.  Aliae  particulares  concessiones    pro  impertienda  Benedictione 

papali  super  populum 255 

Articulus  III.  Benedictio  cum  indulgentia  plenaria 
IN  articulo  mortis. 

§  I.  Praecipua  capita  Constitutionis  Pia  Mater  Benedicti  XIV  .     .     256 

§  n.  Indulgentia  in  articulo  mortis  ferenda  et  lata 259 

§  III.  Conditiones  de  regula  generali  servandae  tum  a  Sacerdote  in 

applicanda,  tum  ab  infirmo  in  recipienda  indulgentia  plenaria  in 

articulo  mortis 260 

§  IV.  Necessitas  adhibendi  formulam  Benedictinam    pro  indulgentia 

ferenda 261 

§  V.  Facultas  subdelegandi  concessa  Episcopis 263 

§  VI.  Dispositiones  in  moribundis  et  tempus  communicandi  eis  indul- 

gentiam  plenariam 265 

§  Vn.  Quibus  danda  est  Benedictio  Apostolica  in  articulo  mortis  .  266 
§  VIII.  Indulgentia  plenaria  in  articulo  mortis  variis  titulis  lucrari 

potest 267 

§  IX.  Benedictio  Apostolica  in    eodem  mortis    articulo    una  tantum 

vice  lucrari  potest 268 

§  X.  Pinis   concessionis  praefatae  indulgentiae,  et   an  sit  animabus 

Purgatorii  applicabilis 271 

§  XI.  Concessiones  et  declarationes  pro  locis  Missionum     ....    272 

Caput  rv.  Indulgentiae  objectis  piis  applicatae. 

ArTICULUS   I.    CORONAE,    ROSARIA,   CRUCES,    CRUCIFIXI,   PARVAE    STATUAE, 

NUMISMATA   IN   GENERE. 

§  I.  Notitia  historica  piorum  objectorum 274 


INDKX    SYNTIIETICITS.  1080 

§  II.  Materia  objectorum  et  subjectum  imag-inum pag.  211 

§  III.  Kitus  scrvandus  in  applicatione  indulgentiarum  objectis  piis.  278 

§  lY.  Eidem  pio  objecto  applicari  possunt  indulgentiao  diversae.     .  281 

§  y.  Declarationes  pro  habentibus  facultatem  benedicendi  pia  objecta.  282 
§  YI.  Eequisita   pro   assequendis  indulgentiis   in  usu   piorum   obje- 

ctorum 286 

§  YII.  Cessatio  indulgentiarum  piis  objectis  adnexarum      ....  288 

§  YIII.  Brevior  conspectus  rerum  expositarum  majoris  momenti.     .  294 

Articulus  II.  Objecta  pia  in  specie. 

§  I.  Indulgentiae  Apostolicae  seu  Papales,  applicatae  crucibus,  cru- 

cifixis,  coronis,  parvis  statuis  ac  numismatibus 296 

§  n.  Objecta  pia,  quae  loca  Terrae  Sanctae  sacrasque   Eeliquias  ibi 

existentes  tetigerunt 305 

§  III.  Crucifixus  bonae  mortis 309 

§  lY.  Corona  Domini 312 

§  Y.  Corona  quinque  Plagarum 316 

§  YI.  Corona  Franciscana,  sive  Corona  septem  Gaudiorum  B.  M.  Y.  317 

§  YII.  Eosarium  a  Crucigeris  benedictum 326 

§  YIII.  Eosarium  S.  Dominici 331 

§  IX.  Corona  septem  Dolorum  B.  M.  Y 338 

§  X.  Corona  S.  Birgittae 341 

§  XI.  Parva  Corona  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  Y 351 

§  XII.  Corona  B.  Joannae  Yalesiae 352 

§  XIII.  Xumisma  Immaculatae  Yirginis  Mariae  Conceptionis,  vulgo 

Medaglia  miracolosa 358 

§  XIY.  Numisma  S.  Benedicti  Abbatis 362 

§  XY.  Parva  statua  S.  Petri 366 

§  XYI.  Agnus  Dei 367 

ArTICULUS    III.    SCAPULARIA   IN    GENERE. 

§  I.  Notio  Scapularis  .     .     .     .   • 372 

§  n.  Materia  Scapularium 375 

§  III.  Forma  Scapularium 377 

§  lY.  Benedictio  et  impositio  Scapularium 379 

§  Y.  Inscriptio  nominum  in  regesto  Confraternitatis 385 

§  YI.  Modus  adhibendi  formulam  in  benedictione  et  impositione  Sca- 

pularium 388 

§  YII.  Modus  defcrendi  Scapulare  pro  lucrandis  indulgentiis  .     .     .  389 

§  YIII.  Plurium  Scapularium  simultanoa  traditio 391 

§  IX.  Conspectus  rcrum  notabilium 397 

69 


1090 


INDEX    SYNTHETICUS. 


Aeticulus  IV. 

Scapularia  in  specie pag.  398 

§  I.  Scapiilare  rubriim  Passionis  et  sacratissimi  Cordis  D.  N.  J.  C. 
nec  non  ct  Cordis  amantissimi  et  compatientis  B.    M.    V.    Im- 

maculatae » 

§  II.  Parvum  Scapulare  SS.  Cordis  Jesu 400 

§  III.  Scapulare  caeruleum   Immaculatae   Conceptionis  B.  M.  V.     .  401 

§  IV.  Scapulare  B.  Mariae  Virginis  de  Bono  Consilio 405 

§  V.  Scapulare  S.  Josepli  Sponsi  B.  Mariae  Virginis 408 

Caput  V.  Indulgentiae  locales,  quae  nempe  ecclesiis,  locis  piis 
sive  objectis  immobilibus  adnectuntur. 

AkTICULUS   I.   ECCLESIAE    ET    ORATOEIA   PUBLICA. 

§  I.  Concessio  indulgentiarum  pro  festis 415 

§  II.  Declarationes  quoad  indulgentias  ecclesiis  concessas  ....  417 
§  III.  Declarationes  quoad  indulgentias  ecclesiis  sive  oratoriis  publi- 

cis  Hospitiorum  aut  Eesidentiarum  Regularium  concessas  .  .  420 
§  IV.  Declarationes  quoad  indulgentias  in  ecclesiis  Kegularium  non 

propriis 427 

Aeticulus  II. 
Stationes  Urbis 428 

Aeticulus  III. 
Septem  ecclesiae  Urbis  et  septem  altaria 432 

Aeticulus  IV. 

A)  Visitatio  Sepulchri  S.  Petri  in  Basilica  Vaticana 435 

B)  Actus  obsequii  statuae  S.  Petri  in  Basilica  Vaticana     ....       » 

Articulus  V. 

Visitatio  Scalae  Sanctae 435 

Aeticulus  VI.  Indulgentia  Poetiunculae. 

§  l.  Notitia  historica 437 

§  II.  Extensio  indulgontiae  Portiunculae  ad  omnes  ecclesias  Ordinis 

S.   Francisci 439 

§  III.  Conditiones  pro  lucranda  indulgentia  Portiunculae  ....  441 
§  IV.  Indulgentia  Portiunculae  pluries  acquiri  potest  etiam  pro  se- 

metipso 443 


INDEX   SYNTHETICUS.  1091 

§  V.  Praerogativae  indulgentiao  Portiunculae pag.     444 

§  VI.  Indulgentia  plenaria  quotidiana,  perpetua,  in  ecclesia  S.  Ma- 

riae  Angelorum 450 

§  VII.  Loca  quae  ex  privilegio  S.  Sedis  gaudent  indulgentia  Portiun- 

culae , 452 

§  VIII.  Indulgentia  Portiunculae  in  ecclesiis  olim  sub  regimine  Or- 

dinis  Minorum  in  Gallia 454 

§  IX.  Epilogus 457 

ArTICULUS   VII.    AliTARE    PRIVILEGIATU5I. 

§  I.  Notio,  qualitas  et  cessatio  altaris  privilegiati 458 

§  n.  Concessiones  altaris  privilegiati 463 

§  m.  Antiquus  Ecclesiae  stylus  quoad  altare  privilegiatum  .     .     .  468 

§  rV.  Applicatio  indulgentiae  altaris  privilegiati 469 

§  V.  An  Missa  et  indulgentia  altaris  privilegiati  separari  possint  .  475 

§  VT.  Eitus  in  celebratione  Missae  ad  altare  privilegiatum     .     .     .  477 

§  VII.  Eitus  servandus  in  usu  privilegii  altaris  personalis     .     .     .  480 

§  VIII.  Dubia  quaedam   specialia   S.   Congregationi  Indulgentiarum 

proposita  et  ab  ea  resoluta 481 

Articulus  VIII.  Gregorianum  Tricenarium,  altare  S.  Gregorii 
iN  Monte  Coelio,  et   altaria  Gregoriana  ad  instar. 

§  I.  Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum 485 

§  n.  Gregorianum  Tricenarium 490 

§  in.  Altare  S.  Gregorii  in  Monte  Coelio 492 

§  rV.  Altaria  Gregoriana  ad  instar  seu  per  communicationem     .     .  494 

Caput  VI.   Via  Crucis. 
Articulus  I.  Stationes  Viae  Crucis. 

§  I.  Brevis  expositio  historica  de  Stationibus  Viae  Crucis  ....     497 

§  II.  Materia  Viae  Crucis,  nempe  cruces  et  imagines 503 

§  ni.  Forma    stationum  Viae    Crucis,  nempe    benedictio    et    affixio 

crucium,  nec  non  tabularum  si  adsunt 506 

§  IV.  Stationum  Viao  Crucis  renovatio,  substitutio,  remotio  vel  mu- 

tatio  de  loco  in  locum 512 

§  V.  Stationes  Viae  Crucis  in  domibus  privatis  erectae 517 

§  VI.  Pluralitas  stationum  Viae    Crucis  in   eodem   loco,   normae  et 

raonita 518 

§  VII.  Facultas  erigendi  stationes  Viae  Crucis  penes  Ordinem  Fra- 

trum   Minorum 520 

§  VIII.  Potestas  delegata  erigendi  stationes  A'iae  Crucis,  ejusque  li- 

mitatio  quoad  extraneos  ab  Ordine  Miiiorum 526 


1092  INDEX    SYNTHETICUS. 

§  IX.  Docuinenta  requisita  ante    et   post   erectionem   Sanctae    Viae 

Crucis pag.     530 

§  X.  Indulgentiae  sancto  Viae  Crucis  exercitio  adnexae,   ac  tempus 

eas  lucrandi 540 

§  XI.  Quaestio :  an  indulgentiae  exercitio  Viae  Crucis  adnexae  pluries 

in  die  lucrifieri  possint 543 

§  Xn.  Conditiones  ad  lucrandas  indulgentias  Viae  Crucis  ....     548 

§  XIII.  Epilogus 553 

Articulus  II. 
Crucifixi  Viae  Crucis 557 

Articulus  III. 
Societas  a  S.  Via  Crucis  perpetua 571 

PARS  III.  DE  INDULGENTIIS  PARTICULARIBUS 
COETIBUS  CONCESSIS. 

Caput  I.  Indulgentiae  concessae  Ordinibus  regularibus 
et  Congregationibus  religiosis. 

Praenotiones 579 

ArTICULUS   I.    InDULGENTIAE   A    SuMMO   PoNTIFICE    PaULO    V     REVOCATAE 
ET   ALIAE   DE  NOVO  CONCESSAE   EeLIGIOSIS   ET  MoNIALIBUS   REGULARIBUS. 

§  I.    Notitia  historica    de    revocatione  indulgentiarum   Eegularibus 

concessarum 581 

§  n.  Indulgentiae  de  novo  concessae  a  Summo  Pontifice  Paulo  V  Ee- 

Mgiosis  regularibus  cujusvis  Ordinis,  et  Monialibus  cujusvis  re- 

gulae  approbatae  cum  clausura  et  votis  solemnibus  ....  582 
§  in.  Quaenam  indulgentiae  fuerint  a  Paulo  V  revocatae,  et  quae- 

nam  non  revocatae 585 

§  rV.  Instituta  in  Constitutione  Pauli  V  comprehensa,  et  non  com- 

prehensa 587 

§  V.  Animadversiones  in  quasdam  indulgentias 588 

§  VI.  Quaestiones  quoad  indulgentias  et  privilegia  Eegularium  extra 

Eeligionem  sive  Conventum  degentium 591 

§  VII.  Ordo  religiosus   a   civili   potestate    suppressus   indulgentias 

suas  non  amittit 595 

Articulus  IL 

Indulgentiae  Monialibus  in  particulari  concessae 595 

§  l.  Vicissitudines  Institutorum  votorum  simplicium,  eorumque  con- 

ditio  canonica 596 


INDEX   SYNTHETICUS.  1093 

§  n.  Status  tolerantiae  sensus,  et  nova  disciplina  pro  Sororibus  in- 

ducta pag,  599 

§  m.  Declarationes  pro  Monialibus  votorum  solemnium  ....  603 
§  TY.  Declarationes  pro  Monialibus,  prout  nunc  in  Gallia  communi- 

ter   existunt 605 

§  Y.  Declarationes  quoad  Sorores  Tertii  Ordinis  in  genere.  .  .  .  609 
§  VI.  Declarationes  quoad  Sorores  Tertii  Ordinis  Franciscalis  in  par- 

ticulari 611 

§  YII.  Sorores  seorsim  in  propriis  domibus  degentes 616 

§  ^T^n.  Sorores  externae  sive  Eotariae  (Touri6res) 617 

§  IX.  Amplior  concessio  quoad  conditionem  canonicam  Sororibus  vo- 

torum  simplicium  collegialiter  viventibus  nuperrime  facta     .     .  621 

§  X.  Brevior  dictorum  conspectus 624 

ArTICULUS   III.    COMMUNICATIO   INDULGENTIARUM   INTER   OrDINES 

REGULARES. 

§  I.  Praenotiones 625 

§  n.  Communicatio   privilegiorum  et  indulgentiarum  inter   Ordines 

regulares,  praesertim    Mendicantes,  revera  concessa  est  a  Sum- 

mis  Pontificibus 626 

§  m.  Communicatio  privilegiorum  et  indulgentiarum  speciali  modo 

indulta  Ordini  Fratrum  Minorum 628 

§  lY.  Kestrictiones  faciendae  in  communicatione  privilegiorum  et  in- 

dulgentiarum 630 

§  y.  Quomodo  intelligenda  sit  communicatio  privilegiorum  ex  Julio 

PP.  n 632 

§  YI.  Opiniones  Doctorum   circa  privilegia   quae  communicantur,  et 

circa  modum  quo  communicantur 633 

§  YII.  Exempla  materiam  de  communicatione  privilegiorum  et  indul- 

gentiarum  illustrantia 635 

§  Ym.  Alius  modus  communicationis 638 

§  IX.  Objectio  et  conclusio 640 

Articulus  IY. 

Litterae  Filiationis 642 

Caput  II.  Indulgentiae  Ordini  Minorum  concessae. 

Articulus  I. 

Statio  SS.  Sacramenti 648 

Articulus  II.  Absolutio  generalis. 

§  I.  Notio  Absolutionis  generalis 656 

S  n.  Formulae  adhibondae 658 


1094  INDEX   SYNTHETICUS. 

§  III.  Dies  in  quibus  Absolutio  generalis  impertiri  potest  .  pag.  659 
§  IV.  Quaestiones  Absolutionem   generalem  et  indulgentiam    ei  ad- 

nexam  respicientes 662 

§  V.  Aliae  indulgentiae  et  privilegia  Ordini  Minorum  concessa  .  .  668 
§  VI.  Indulgentiae  concessae  Benefactoribus  Ordinis  Minorum.  .  .  675 
§  Vn.  Indulgentiae  concessae  alumnis  et  benefactoribus  Collegiorum 

Seraphicorum 680 

§  VIII.  Indulgentia  plenaria  ecclesiis  Ordinis  Minorum  concessa  pro 

certis  diebus  in  Summario  non  adnotatis 682 

§  IX.  Indulgentia  plenaria  concessa  omnibus  Christifidelibus    eccle- 

sias  Ordinis  Minorum  visitantibus  in  festis  ejusdem  Ordinis.  .  684 
§  X.  Indulgentiae  concessae   assistentibus  divinis  Officiis  in  quibus- 

dam  anni  ^stis 688 

§  XI.  Indulgentia  plenaria  concessa   Fratribus  et   Monialibus   Ordi- 

nis  Minorum  pro  variis  sacris  peregrinationibus,  in  aliud  pium 

exercitium  commutatis 692 

§  XII.  Concessiones  altaris  privilegiati   ecclesiis  et  in  favorem  Fra- 

trum  et  Monialium  Ordinis  Minorum 693 

§  XIII.  Gratiae  Missionariis  Ordinis  Minorum  concessae  ....  696 
§  XIV.  G-ratiae  concessae  occasione  Capitulorum  generalium  .  .  .  698 
§  XV.  Summarium  indulgentiarum  Ordini  Minorum  concessarum.     .     700 

Caput  III.  De  Tertio  Ordine  saeculari  S.  P.  Francisci. 

Akticulus  I. 
Origo  Tertii  Ordinis,  ejusque  multiplicatio  in  varios  status     .     .     .     716 

Articulus  II. 
Moderatio  Kegulae  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P.  Francisci    .     .     .     721 

Articulus  III. 
Habitus  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P.  Francisci 734 

Articulus  IV. 
Tertius  Ordo  saecularis  S.   P.  Francisci  est  verus  et  proprius  Ordo.     737 

ArTICULUS   V.    JURA   ET    PRIVILEGIA   TERTIARIORUM. 

§  I.  Praecedentia  Tertiariorum  super  quascumque  laicas  Sodalitates.  740 

§  II.  Praecedentia  inter  diversos  Ordines  Tertios 746 

§  m.  Jura  Tertii  Ordinis  Franciscalis  quoad  funera 748 

§  IV.  Privilegia  Tertiariorum 749 

Articulus  VI. 
Gubernium  Tertii  Ordinis 752 


INDEX    SYNTHKTICUS.  1095 

Articulus  VII. 
Admissio  iii  Tortium  Ordinem,  annus  Novitiiitus,  et  Professio.    pag.     756 

Articulus  VIII. 

Benedictio  papalis  et  Benedictio  cum  indulgentia  plenaria  ....     758 

Articulus  IX. 

Decretum  S.   Cong-regationis   Indulgentiarum  editum   die  31  Janua- 

rii  1893 768 

Articulus  X. 
Commentaria  super  responsis  in  relato  Decreto  contentis   ....     772 

Articulus  X  BIS. 
Indulgentiae  Tertio  Ordini  saeculari  S.  P.  Francisci  concessae     .     .     801 

Articulus  XI. 
Conspectus  rerum  notabilium 804 

Caput  IV.  De  Confraternitatibus  in  genere. 

Articulus  I. 

Notio  Confraternitatum  piarumque  Associationum 809 

§  I.  Definitio  et  divisio  Confraternitatum 810 

§  II.  Differentia  inter  veras  Confraternitates  et  pias  Associationes  .  812 

§  in.  Origo  Confraternitatum 821 

Articulus  II. 

Erectio  canonica  Confraternitatum 823 

§  I.  Jus  Episcopi  erigendi  Confratornitates 825 

§  n.  Jus  erigendi  Confraternitates  in  aliquibus  Ordinibus  regularibus.  827 
§  III.  Loca  Missionum,  quae  a  S.  Congrogationo  de  Propaganda  Fide 

dependent,  non  comprehenduntur  in  allato  Decreto 831 

§  IV.  Confraternitates  erigi  nequeunt  in  ecclesiis  Monialium  .     .     .  833 

Articulus  III. 
Modi  varii  obtinendi  indulgentias  pro  Confraternitatibus     ....     834 

Articulus  IV. 
Quaedam  observationes  circa  aggrogationem 843 


1096  INDEX    SYNTHETICUS. 

Articulus  V. 

Eegulao  servandae  a  Superioribus  Generalibus  Ordinum  pro  erectioni- 

bus,  et  ab  Arcliiconfraternitatibus  pro  aggregationibus    .    pag.     846 

Articulus  VI. 

De  subjectis  Bullae  Quaecumque 853 

Articulus  Vn. 

Praescriptiones  quae  respiciunt  loca  et  distantias  in  erectionibus  Con- 

fraternitatum 855 

Articulus  VIII. 

Eegulares  nequeunt  communicare  Confraternitatibus  indulgentias  ipsis 

Eegularibus  concessas 857 

Articulus  IX. 
Jus  Episcopi  visitandi  Confraternitates 859 

Articulus  X. 
Statuta  Confraternitatum 861 

Articulus  XI.  ^ 
Director  Confraternitatis 865 

Articulus  XII. 
Eeceptio  et  inscriptio 868 

Articulus  XIII. 
Indultum  pro  sodalibus  infirmis  aut  carceribus  detentis     ....     878 

Articulus  XIV. 

De  non  adscribendis  absentibus  Sodalitiis 880 

Articulus  XV. 

De  juribus  Confraternitatum,  deque  earum  praecedentia  variisque  con- 

troversiis 884 

Articulus  XVI. 
De  translatione  et  cessatione  indulgentiarum  et  Sodalitatum  .     .     .     891 

Articulus  XVII. 
Brevior  conspectus  rerum  notabilium 894 


i 


INDEX    SYNTHETICUS.  1097 

Caput  V.  De  Confraternitatibus  et  piis  Associationibus 

in  specie. 

1.  Confraternitas  SS.  Sacramenti pag.  900 

2.  Archisodalitas  Adorationis  perpetuae  SS.  Sacramenti  et  Operis  ec- 

clesiariim  paupenim 905 

3.  Archiconfraternitas  pretiosissimi  Sanguinis    D.  N.  J.  C.     .     .     .  908 

4.  Associatio  universalis  sacrae   Familiae 910 

5.  Arcliisodalitas  sacrae  Familiae  Leodiensis 926 

6.  Archiconfraternitas  Amantium  Jesu  et  Mariae 931 

7.  Confraternitas  Devotorum  Jesu  Christi  ad  Calvarium     ....  932 

8.  Confraternitas  Scapularis  SS.  Trinitatis 933 

9.  Confraternitas  Scapularis  B.  Mariae  Viginis  de  Monte  Carmelo   .  940 

10.  Confraternitas  Scapularis  B.  Mariae  Virginis  septem  Dolorum    .  950 

11.  Confraternitas  Scapularis  B.  Mariae  Virginis  de  Mercede  redem- 
ptionis  captivorum 953 

12.  Archiconfraternitas  Confalonis 954 

13.  Confraternitas  SS.  Eosarii 957 

14.  Sodalitas  Kosarii  viventis 972 

15.  Congregationes  B.  Mariae  Virginis  Primariae  Eomanae  aggregatae.  978 

16.  Archisodalitas  S.  Mariae  Angelorum  prope  Assisium    ....  985 

17.  Archisodalitas  B.  Mariae  Virginis  in  coelum  Assumptae  pro  ju- 
vandis  animabus  Purgatorii 990 

18.  Archisodalitas    sub  titulo   et  invocatione  B.  Mariae  Virginis  de 
Perpetuo  Succursu  et  S.  Alphonsi  M.  de  Ligorio 996 

19.  Pia  Unio  Filiarum    Mariae  sub    patrocinio    B.   Mariae    Virginis 
Immaculatae  et  S.  Agnetis  Virginis  et  Martyris 999 

20.  Pia  Unio  Immaculatae  Conceptionis  B.   Mariae  Virginis   Eomae 
erectae  in  Ven.  ecclesia  S.  Mariae  de  Aracoeli 1002 

21.  Archiconfraternitas  B.    Mariae  Virginis  a  Salute,  et   S.  Josephi 

ejusdem  Sponsi,  ac  S.  Camilli  de  Lellis 1015 

22.  Societas  Cincturatorum    sub  invocatione    B.  Mariae    Virginis  de 

Consolatione,  S.  Augustini  et  S.  Monicae 1018 

23.  Archisodalitas  S.  Josephi  Deiparae  Immaculatae  Sponsi    .     .     .  1022 

24.  Congregatio  Bonae  Mortis 1024 

25.  Archiconfraternitas  Chordigerorum 1026 

26.  Archiconfraternitas  SS.  Stigmatum  S.  P.  Francisci 1035 

27.  Pia  Unio  S.    Antonii  Patavini   in   ecclesia  ejusdem  Sancti  prope 

Lateranum  erecta 1037 

28.  Archiconfraternitas  Doctrinae  Christianae 1047 

29.  Pium  Opus  Terrae  Sanctae 1050 

30.  Pium  Opus  Propagationis  Fidei 1056 


1098  INDEX    SYNTHKTICUS. 

31.  Pium  Opiis  a  S.  Inftmtia pag.  1062 

32.  Associatio  catliolica  S.  Francisci  Salesii 1065 

33.  Arcliisodalitas  Oporis  expiatorii  in  Primam  Primariam  erecta    .  1067 

34.  Pium  Foedus  de  Presbyteris  dcfunctis 1069 

35.  Pia  Unio  precum  inter  Episcopos  catliolici  Orbis 1070 

Appendix. 

I.  Recitatio  orationis    «  Angelus  Dominl  »  et  antiphonae  «  Uegina 

coeli  » 1075 

II.  Quandonam  Cruces,  Coronae  etc.  benodictae  amittant  indulgentias, 

si  vendantur 1076 

III.  Dubia  circa  piam  Associationem  a  S.  Familia 1077 

IV.  Oratio  in  lionorem  Spiritus  sancti  pro  S.  Ecclesia 1078 

V.  Canticum  B.  Mariae  Virginis  Magnificat » 

VI.  Oratio  Superiorum  Ordinis  Minorum 1079 


INDEX  ALPH/IBETIGO-ANALYTIGUS. 


Citantiir  mimeri  marginales  et  raro  pagina,  "pag. 
Litterae  sq.  indicant  sequentes  nunieros. 


Abbates  an  et  qunndo  possint  trin;im  Bonpdictioncm  inipcrlirc,  577,   18".  —  Fa- 

cultates  quoad  coronani  S.  Birgittae  conccss.ie  Abbiiti  Generali  Canonicorum 

regularium  SS.  SaIvatoi'is  Lalerancnsium,  759. 
Abbatiales  ccclesiae  relate  ad  allare  privilegiatum,   1035. 
Abrogatae  indulgcnliae,   110.  —  Antiquac    formnlac    p»'o  confercnda  indulgenlia 

plenaria  in  articulo  mortis,  590.  —  Antiquae  formulae  Regularium  pro  im- 

pertienda  Absolulione  generali,  1411. 
Absentes  an  adscribi  possint  piis  Sodalitatibus,  1813  sq. 
Absolutio  pcr  indulgentiam  a  poena  et  culpa  ;  quid  diccndum  de  isla   clausula, 

65.  —  Absolutio  a  ccnsuris  et  peccatis  tcmporc    Jubilaei,    542.  —  ab  liae- 

resi,  545.  —  Ulrum  sit  necessaria  absolutio  sacramcntalis,  quando  ad  lucran- 

dam  indulgentiam  praescribitur  Confcssio,   146. 
Absolutio  generalis  pro  Fratribus  et  Moniatibus  Ordinis  Minorum.  Notio,  1 409  sq. 

—  Foimula  scrvanda  a  Regularibus,  1414.  —  Dies  in  quibus  im|)crliri  po- 
test,  1417  sq.  — Absolutioni  gcnerali  adnexa  cst  indulgcnlia  plenaria,  1421,  \°. 

—  Haec  indulgentia  defunctis  tantum  est  applicabilis,  1421,  1°.  —  Quai'c, 
1435.  —  Opera  injuncta  quaenam  sunt,  1425,  —  Absolutio  gencralis  im- 
pertiri  et  reci|)i  potcst  eliam  in  vigilia,  1427.  —  Absolutiones  gencralcs  cww 
Benedictione  papali  quaier  in  anno  quid,  1418,  1429  sq.  —  Absolutio  ge- 
ncralis  semel  in  vita  et  semel  in  morte,  1419,  1433  sq. 

Absolutio  generalis  pro  Tertiariis  Franciscatibus  saeciilaribus.  Vi  Constitutionis 
Misericors  Dci  Filius  novies  intra  annum  rccipcrc  cam  possunl  dicbus  as- 
signalis,  1436,  1518.  —  Indulgcntia  plcnaria  Absoliilioni  gcnerali  adnexa 
tam  vivis  quam  defunctis  applicari  potest,  1518  in  indicc  indulgcntiarum 
Constitutionis  Misericors  Dei  Filius  in  linc  cap.  II.  —  Tertiai'ii  legiiimc  im- 
I)edili  ecclesias  adire  ad  recipiendam  Absolutionem  gencralcm  dicbus  adsi- 
gnatis,  an  possint  alia  die  eam  reciperc,  1582.  —  Kecipcrc  cam  possuni 
etiam  in  vigilia,  sed  privatim,  1584.  —  Sensus  vocis  privatim,  1586.  — 
Quando  Teriiarii  rccipcre  possunt  intra  annum  duas  alias  Absolutioncs  gc- 
nerales,   1626  sq.  —  Tcrtiarii  l-^ranciscalcs /?f/- ^«/«(yMf/iw/wm  rccipcrc  ctiam 


1100  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

possunt  Absolulioneni  generalem  diebus  pro  primo  et  seeundo  Ordine  S. 
Francisci  assignalis,  1570.  —  Formula  Benediclionis  cum  indulgentia  ple- 
naria  pro  Tertiariis  saecularibus,  1410,  1571.  —  Formula  pro  Congrega- 
tionibus  votorum  simplicium,  1416,  1573. 

Absolutiones  generales  pro  Tertiariis  Carmelitis,  1630.  —  pro  oblatis  Ordinis  S. 
Benodicti,  pag.  796  nota. 

Actus  charitatis  erga  tres  pauperes,  363. 

Actus  conformitatis  divinae  voluntati,  252,  256. 

Actus  consecrationis  studiorum  ad  Virginem  pro  studentibus,  408. 

Actus  fidei  de  priviiegiis  B.  M.  V.  ac  de  Romani  Pontificis  inrallibilitate,  249. 

Actus  heroicus  ch;irit;ilis  erga  animas  Purgatorii,  44-8. 

Actus  virtutum  theologalium,  fidei,  spei  et  charitatis,  248. 

Adimplementum  operum  praescriptorum  pro  lucrandis  indulgentiis,  129  sq. 

Adjuva  nos,  Deus,  preces  in  tempore  tribulalionum,  356. 

Administratores  labricac  cujusvis  ecclesicie,  hospitalis,  Confraternitatis  etc.  tenen- 
tnr  i-oddere  ralionem  Ordinario,  1738  sq. 

Adoratio  5S.  Sacramenti  ad  Missae  elevationem,  307. 

Adoro  te  devote,  rhythmus  S.  Thomae  Aquinatis  ad  SS.  Eucharistiam,  281. 

Adscriptio  in  Confraternitatem,  1769. 

Adsistentia  explicationi  S.  Evangelii,  358.  — Missae,  360.  —  primae  Missae,  361. 
—  divinis  Ofiiciis  in  quibusdam  anni  festis,  1474  sq. 

Advocati  Ordinis  Minorum  an  gaudeant  indulgentiis  speciali  modo  ipsis  concessis, 
1452  sq. 

Aegroti,  vid.  Infirmi. 

Aequaliter.  An  indulgenlia  aequaliter  participetur  ab  inaequaliter  dispositis,  41  sq. 

Aetas  requisita  pro  ingressu  in  Tertium  Ordinem,  1518,  pag.  727,  cap.  \. 

Africa,  oratio  pro  conversione  Africae,  353. 

Aggregatio  Archiconfraternitatibus,  1696,  1704.  —  Regulae  servandae  in  aggre- 
gationibus,  1713. 

Agnus  Dei,  numismata  sacra  ex  cera  confecta,  806.  —  Potestas  benedicendi  Agnus 
Doi  reservata  est  Summo  Pontifici,  810.  — Miri  effectus,  812  sq. 

Agonia  Domini  nostri  Jesu  Christi.  Pium  exercitium  die  veneris   in  ejus  memo- 
riam  322. 

Agonizantes.  Oratio  pro  Agonizantibus,  361.  —  Pium  exercilium,  352. 

Album  Confraternitatis.  Inscriptio  nominum  in  Albo  Confraternitatis,  1773,  1781, 
1788  sq. 

Aloysius  Gonzaga  (S.).  Oratio  ejusdem  ad  B.  M.  V.,  397.  — Ejus  festum,  441.  — 
Sex  Dominicae  in  ejus  honorem,  442. 

Altare  privilegiatum.   Notio,    1009    sq.  —  locale   et   personale,   1012.  —  locale 
fixum  et  portatile,  1013  sq.  —  Privilegium    altaris   non  est  concessum  la- 
pidi  consecrato,  sed  altari  determinato,  1018.  —  Ut  altare   privilegio  gau 
deat,  non  est  necessarium  ut  sit  consecratum  ;  sufficit  ut  in  medio  ejus  re 
ponatur  lapis  consecratus,    1023.  —  Quid  si  altare   privilegiatum   destrua 
tur,    1025  sq.  —  Quid  de  inscriptione :  Indidgenza  per  li  morti,  et  de  al- 
tera  :  Altare   privilegiatum,    1030.  —  Clarior  descriptio  aliaris   privilegiati 
personalis,  1032  sq.  —  Concessiones  altaris  privilegiati  quotidiani  perpetu 
faciae  omnibus  ecclesiis  patriarchalibus,  metropolitanis  et  cathedralibus,  1034 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1101 

—  Concessioncs  ad  septennium  ecclosiis  parochialibus,  collegiatis  et  abba- 
lialibus  indullae,  1035.  —  Ecclcsiae  ciilhedrales,  ctsi  parochiales,  uno  lan- 
tum  gaudent  altari  privilegiato,  1036.  —  An  parochialcs  unitae  privilcgio 
altaris  fruantur,  1039.  —  Per  designalionem  altaris  privilcginli  quotidiani 
ad  septcnnium  intclligunlur  revocala  antcriora  privilegia  unice  intiiilu  pa- 
roeciae  concessa,  non  alia  de  causa,  1040  sq.  —  Dcsignalio  allaris  privile- 
giati  fleri  dcbet  omnino  gratis  siib  poena  nullitatis,  1043.  —  Ouiante  Ju- 
bilaeo  Anni  Sancti  privilegia  altarium  non  suspenduntur,  1045.  —  Ad  Epi- 
scopos  et  Abbates  Nullins  (respective)  pcrtinet  designare  altare  privilegia- 
tum,  1034  sq.  —  Facultas  designandi  altare  privilegiatum  est  polestas  per- 
sonalis  Episcopi,  1047.  —  Praedicta  facultas  quando  incipit  et  (luamdiu  du- 
rat,  1048.  —  Die  Commemorationis  omniuni  Defunctorum  omnes  Missae 
privilegio  altaris  gaudent,  1049.  —  Idem  occasione  Orationis  quadraginta 
Horarum,  1050  sq.  —  Privilegium  aitaris  non  est  communicabilc,  1052. — 
Altaris  privilegiali  concessiones  factae  sunt  eliam  Ordinibus  religiosis,  Con- 
fraternitalibus,  piis  Operibus  etc,  1053  sq.  —  Antiquus  Ecclesiae  stylus 
quoad  altare  privilegiatum,  1056  sq. 

Missa  ad  altare  privilcgiatum  est  per  se  privilcgiata,  1061.  —  Privilcgium 
seu  indulgentia  aliaris  applicari  nequit  pluribus  dcfunctorum  animabus,  ideo 
ad  unam  limitatur,  1062  sq.  —  Ad  Sacerdotem  spectat  designarc  hanc  ani- 
mam,  1071.  —  Praeter  celebrafionem  Missae,  nil  aliud  requiritur  pro  lucro 
indulgentiae,  1072.  —  An  Missa  et  indulgenlia  altaris  privilcgi.iti  separari 
possint,    1074.  —  Ritus  in  celebratione  Missae  ad  altare  privilegiatum,  1079. 

—  Ut  Sacerdos  frui  possit  altari  privilegiato,  diebus  non  impeditis  cclebrare 
debet  Missam  defunclorum  et  uti  paramentis  nicjris,  1080.  —  Exceptiones, 
1081.  —  Declarationes  quaedam  lelate  ad  Missam  cantatam  de  Requie, 
1082  sq.  —  Ritus  servandus  in  usu  privilegii  personalis,  1087  sq.  —  An 
Sacerdos  habens  indultum  cclebrandi  Missam  votivam  B.  M.  V.  possit  gaudere 
privilegio  altaris,  1093.  —  Missa  de  Bequie  in  die  obitus,  tertii,  trigesimi 
et  anniversarii,  1094  sq.  —  An  S;icerdos  qui  bona  fide  errassct  in  usu  pri- 
vilegii  allaris  ad  aliquod  remedium  tencatur?  et  quid  de  eo,  qui  loco  in- 
dulgentiae  altaris,  aliam  indulgentiam  plenariam  defunctis  applicaverit, 
1096  sq.  —  Nequit  Sacerdos  aliam  indulgentiam  subrogare  illi,  quae  est 
adnexa  altari  privilegiato,  1098.  —  Uirum  Saccrdos  Missam  cclebrans  pcc- 
cato  mortali  inquinatus,  animam  pro  qua  S.  Sacriflcium  olTert,  gaudere  fa- 
ciat  etiam  gratia  altaris  privilegiati,  1098,  Cj  sq. 

Altare  privilegiatum  in  ecclesiis  Fratrum  et  Monialium  Ordinis  Minorum, 
1484  sq.  —  In  oratoriis  valitudinariorum  pro  infirmis,  1487.  —  Concessio 
altaris  privilegiati  pro  defunctis  Fratribus  ct  Monialibus  ad  nunlium  eorum 
morlis,  1489  sq.  —  Missae  quae  celebranlur  a  Minislro  Generali  gaudcnt  pri- 
vilegio  altaris,  1492. 

Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  de  Gregoriano  Tricenario, 
Altari  S.  Gregorii  in  Monte  Coelio,  Altaribus  Gregorianis  adinstar,  1101. 

—  Variae  declarationes  S.  Congregationis  hidulgcntiprum  quoad  Missas  tlrc- 
gorianas,  1 102  sq.  —  Hcsumuntur  brevius  praedictae  declarationes,  1104.  — 
Plenior  cxhibelur  notitia  de  Grcgoriano  Tricenario,  dc  altari  S.  Gregoril  in 
Monte  Coelio,  el  de  ailaribus  Grcgorianis  ad  instar,   1105  sq. 


110:2  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Amantium  Jesu  et  Myriae  Archiconfralernitas,   1887  sq. 

Ambulacrum.  An  erigi  possit  Via  Crticis  in  ambulacris,  1181. 

Amentes  (porpeUio)  an  lucrari  possint  indulgentias,  30,  2. 

Angeli  apostatici.  Exorcismus  in  Satanam  et  Angelos  apostaticos,  418. 

Angelus  Custos.  Novena  in  ejus  honorem,  4-22.  —  Oratio  Angele  Dei,  423. 

Angelus  Domini,  371  sq.  —  Indultum  pro  Hegularibus,  374.  —  A  Vesperis  Sab- 
bali  ustiue  ;ui  tolam  subsequcnlem  dicm  Dominicam  stando  recitari  debet, 
375.  —  iia  eliam  in  Sabbatis  Quadragesimae  in  meridie,  376.  —  Toto  tem- 
pore  paschali  reciiatur  stando  Regina  coeli,  375. 

Anima  Christi,  piissimae  invocalionos.  282. 

Animae  Purgatorii.  Applicari  eis  possunt  indulgentiae  per  modum  suHragii,  12, 
2;  14.  —  Quid  per  modum  absolutionis  et  simplicis  solutionis,  seu  suffragii, 
32  sq.  —  An  indulgentiarum  effectus  sit  infallibilis  pro  defunctis,  36  sq.  — 
Indiilgeniiae  non  prosunt  defunctis  per  modum  doprecationis  dumtaxat,  40,  II. 
—  An  indulgenliae  pro  dofunctis  tantum  valeant  quantum  sonant,  40,  VI. 

Anniversarium.  In  anniversario  dcdicaiionis  ecclesiac  indulgeniiam  quadraginta 
dierum  elargiri  possunt  Episcopi,  73,  2°.  —  Missa  de  Requie  in  die  anni- 
versarii  pro  aliquo  defuncto  cantata,  non  e^i  privilegiata,  1094.  —  Indul- 
geniia  plenaiia  favore  Fratrum  Minorum  pro  anniversaria  renovatione  reli- 
giosae  professionis,  1446.  —  Pro  celebralione  quinquagesimi  anni  Reli- 
gionis,  1438. 

Annuntiatio  B.  M.  V.  Indulgentiae  concessae  fidelibus  novenam  in  ejus  honorem 
pcragenlibus,  413.  —  Absolutio  generalis  pro  Fratribus  et  Monialibus  Or- 
dinis  Minorum,  1421,  4°.  —  Moniales  de  Annuntiatione  B.  Joannae  Valesiae, 
ejusque  corona,  779  sq.  —  Sodalilates  sub  titulo  Annuntiationis,  Congrega- 
tioni  Primae  Primariae  in  Collegio  Romano  existenti  aggregatae,  1700,  2029  sq. 

Annus  Sanctus,  vid.  Jubilaeum. 

Antiphona  in  honorem  S.  Michaelis  Archangeli,  419. 

Antonius  (S.)  de  Padua.  Responsorium  Si  quaeris  miracula,  437.  —  Pia  Unio, 

2175.  —  Indulgentia  pro    recitantibus   tredecim   Pater,    Ave   cum    Gloria, 

2176.  —  Pro  oratione:  Thaumaturge  gloriosissime,  ibid. 
Apocryphae  indulgentiae,   110. 

Apostolicae  indulgentiae,  671   sq. 

Applicatio  indulgentiarum  vivis  per  modum  absolutionis,  defunctis  per  modum 
suffragii,  32  sq.  —  Missam  celebrans  ad  altare  privilegiatum,  debet  appli- 
care  Sacrificium  pro  defunclis,  ut  consequi  possit  indulgentiam  plenariam 
defunctis  tantum  applicabilem,  1076. 

Approbatio  Stalutorum  Confraternitalum  ad  Episcopum  pertinet,  1713,  4^. 

Aqua  benedicta.  indnlgentia  adnexa  signo  crucis  facto  cum  aqua  benedicta,  247. 

Archangeli.  Oralio  in  honorem  S.  Michaelis,  419.  —  In  honorem  S.  Raphaelis, 
420.  —  Novenae  in  honorem  SS.  Archangelorum  Michaelis,  Gabrielis  et 
Raphnclis,  421. 

Archiconfraternitates.  Noiio  et  divisio,  1641.  —  Privilegium  sibi  aggregandi  si- 
milcs  Conrral(!rniiales,  1696.  —  Tale  privilegium  ordinarie  conceditur  tan- 
lum  Archiconfraternitalibus  Almae  Urbis,  1697.  —  Exceptiones,  1698.  — 
Confralernitates  quae  ipso  facto  ereclionis,  exclusa  qualibet  aggregatione, 
indulgeniiis  gaudent,  nequeunt  esse  verac  Archiconfraternitates,  1704  sq.  — 


INDEX    ALPHABKTICO-ANALYTICUS.  1103 

Hegulne  servandae    in    aggregaiionibus,    1713.    —    Formula    aggregationis, 

pag.  SoO. 
Archiepiscopi  en.S(lem  ac  Episcopi  concederc  possunt  induigcnlias,  73,  3*>.  —  Ar- 

chiepiscopi  et  Episcopi  titulares  nullam  concedere  possunt  indulgeniiam,  73,  4". 
Articulus  mortis  verus  et  praesumptus,  60i.  Vid.  Benedictio  Apostolica  in  arii- 

cnlo  niorlis. 
Assistentia,  vid.  Adsistentia. 
Associatio  universalis  sacrae  Familiae,   1863  sq. 
Associatio  caiholica  S.  Francisci  Salesii,  2227  sq. 
Attentio  requisila  ad  luerandas  indulgeniias,  242. 
Auctoritas  erigendi  staliones  Viae  Crucis,  1128,  1176.  —  benedicendi  crucifixos 

Viae  Crucis,   12 18. 
Augustinus  (S.).  Piae  peiitiones  S.  Doctoris,  271. 
Ave  augustissima,  oraiio  ad  \).  V.  M.,  395. 
Ave  maris  stella,  386. 


B 


Baptizati  lantum  capaces  esse  possunt  indulgeniiarum,  30. 

Basilica  Vaticana.  Indulgentia  pro  visitatione  Sepulchri  S.  Petri,  965.  —  Pro  actu 
obsequii  siaiuae  S.  Petri  in  Basilica  Vaticana,  966. 

Beati.  Indulgentia  plenaria  non  concedilur  intuitu  Beatorum^  225  sq.  —  Non 
desunt  lamen  aniiquae  concessiones,  918.  —  Excipienda  est  ipsa  solemnitas 
Beatificationis,  in  qua  quidem  conceditur  indulgentia  plenaria,  919. 

Beatificatio,  vid.  Beati. 

Benedicta  sit  sancla  et  immaculata  Gonceptio...,  403. 

Benedictio.  Nolio  et  species,  558  sq. 

Benedictio  Apostolica  seu  papalis  super  populum,  quae  datur  ab  ipso  Summo 
Pomi(ice,  567.  —  ex  delcgatione  ab  Episcopis,  569  sq.  —  a  quibusdam  Or- 
dinibus  regularibus,  et  de  re  arferunlur  praecipua  capita  Bullae  Exemplis 
Praedecessorum  Benedicti  XIV,  577.  —  quae  imperlitur  a  Directoribiis  Tertii 
Ordinis  Franciscalis  Congregationibus  Tertiariorum,  582,  1569.  —  ex  speciali 
indulto  a  Sacerdotibus  particularibus,  Parochis  vel  Missionariis,  583,  sq., 
ubi  indicatur  rilus  servandus,  et  in  exemplum  adducitur  tenor  quarumdam 
concessionum.  —  Indulgentiam  plenariam  Benedictioni  papali  adnexam  lu- 
crari  potcsi  eliam  Episcopus,  qui  eam  impertit,  576. 

Benedictio  papalis  conjunciim  cum  Absolutione  ^^encrali  pro  Fratribus  et  Monialibus 
Oidinis  Minorum,  1418,  1421.  —  An  hujusmodl  Benediclioni  papali  adnexa 
sit  indulgentia  pleiiaii;i,  1 429  sq.  —  Bcncdictio  Apostolica  el  indulgenlia 
plenaii;i  .Missionariis  Franciscalibus  el  fidelibus  .Missionibus  inl(Messentibus 
concessa,   I  t40. 

Benedictio  cum  indulgentia  plenaria  |)io  Teriiiuiis  Franciscalibus  saecularibus, 
Md.  Absoliitio  generalis. 

Benedictio  Apostolica  in  articulo  mortis.  Praecipua  capita  Consiitulionis  Pia 
Mnlcr  IJenedicli  XIV,  5s:i.  —  Indulgenlia  fercnda  el    tata,  586.  —  Condi- 


1104  INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

tiones  ex  parte  Sacerdotis  ad  Benedictionem  Apostolicam  valide  impertien- 
dam,  et  ex  parte  moribundi  ad  cam  cum  fructu  recipiendam,  588,  600  sq. 
—  Formula  Benedicti  XIV  ad  valorem  adhibenda  est,  589  sq.  —  Pro  Re- 
gularibus  nulla  est  necessitas,  ut  indulgcntia  plenaria  applicetur  Religioso 
moribundo  per  formulam,  591.  —  nec  etiam,  goneraliter  loquendo,  fideli- 
bus  infirmis  Confraternitatibus  adscriptis,  592.  —  Quid  de  indulgentia  ple- 
naria  in  articulo  morlis  concessa  a  Summo  Ponlifice  favore  alicnjus  parti- 
cularis  personae  vel  familiae  illam  postulantis,  594.  —  Episcopus  potest 
plures  Sacerdotes  suae  dioecesis  subdelegarc  ad  impertiendam  moribundis 
Benedictionem  Apostolicam,  597.  —  Pro  Monialibus  subdelegare  debet  ea- 
rum  Confessarium  ordinarium,  598  sq.  —  Indulgentia  plenaria  in  articulo 
mortis  cunctis  petentibus  concedenda  est,  606.  —  An  pueris  impertiri  pos- 
sit,  607.  —  an  damnalis  ad  mortem,  608.  —  Indulgentia  plenaria  in  articulo 
mortis  variis  titulis  obtincri  potesl,  609.  —  Benedictio  Apostolica  in  arliculo 
mortis  cum  applicatione  indulgentiae  plenariae  semel  tantum,  eadem  per- 
manente  infirmitate,  impertiri  potest,  610  sq.  —  Re^dditur  raiio  hujus  dispo- 
sitionis,  612.  —  Exinde  non  est  inferendum,  varios  titulos  ad  eamdem  in- 
dulgenliam  lucrandam  evadore  inutiles,  613.  —  Finis  a  Summis  Pontiflcibus 
intentus  in  hujusmodi  conccssione,  6U.  —  Utrum  indulgentia  pro  arliculo 
mortis  concessa  possit  animabus  Purgatorii  applicari,  615.  —  Quid  dicen- 
dum  de  fidelibus,  qui  actum  heroicum  charitatis  emittunt,  616.  —  Conces- 
siones  et  declarationes  pro  locis  Missionum,  617  sq. 

Benedictus  (S.).  Numisma  S.  Benedicii  Abbatis,  798.  —  Describitur  forma  et 
explicatur  sensus  litterarum,  quae  in  eo  reperiuntur,  799.  —  Quamplurimis 
indulgentiis  ditatum  est,  802.  —  Benedictiones  papales  et  Absolutioncs  ge- 
nerales  nuperrime  concessae  Oblatis  seu  Tertiariis  Ordinis  S.  Benedicti  Con- 
gregationis  Cassinensis,  pag.  796  in  nota. 

Benefactores  Ordinis  Minorum,  1450.  —  Indulgentiae  eisdem,  nempe  Advocatis, 
Procuratoribus  seu  Syndicis,  atque  Medicis  concessae,  1452.  —  Quando  et 
quoties  acquirere  eas  possunt,  1454.  —  Utrum  Benefactores  aliorum  Ordi- 
num  iisdem  indulgentiis  gaudeant,  1455.  —  Syndici  Aposlolici  Conventuum 
Ordinis  Minorum  ac  Monasteriorum  Clarissarum  iisdem  indulgentiis  gaudent, 
quibus  Fratres  et  Moniales  ejusdem  Ordinis  fruuntur,  1456  sq.  —  Quid 
dicendum  de  fidelibus,  qui  moriunlur  cum  habitu  Fratrum  Minorum,  pag. 
679  in  nota. 

Bemardinus  (S.)  Senensis.  Ejus  oratio  nd  S.  Josephum,  426. 

Birgitta  (S.).  Ejus  corona  indulgentiis  ditata,  756  sq. 

Bona  fides.  Consuetudo  in  bona  fide  pulsandi  campanam  alia  hora  pro  comme- 
moranda  Agonia  Domini  post  meridiem,  322.  —  An  poenitens  per  Confes- 
sionem  bona  fide  faciam,  sed  nullam  defectu  doloris,  gaudere  possit  privi- 
legiis  Jubilaei,  553  sq. 

Bonaventura  (S.).  Ejus  oratio  ad  Deum:  Domine  sancte,  255. 

Bone  Jesu,  Jaculatoria  pro  Sacerdolibus  et  aliis  in  Sacris  conslitutis,  341. 

Boni  Consilii  B.  Virgo.  Scapulare,  895  sq. 

Bona  mors.  Preccs  ad  obtinendam  bonam  mortem,  398,  407. 

Bonae  Mortis  Congregalio,  2140  sq. 

Breve  Apostolicum  quid,  117. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1  105 

Breviario  Ordinis  .Minorum  uti  possunt  Sacerdotes  Torlio  Ordini  Franciscali  ad- 
scripli,  I5i7,  1549,  —  Tertiariis  ecclesiasticis  satis  est  recitatio  Breviarii ; 
nil  aliud  ipsis,  ciua  Tertiariis,  imponitur,  1568. 

Bulla  quiil,    I  17. 

0 

Caeremoniae.  Hite  peracta    benedictione  S.  Viae  Crucis,  alter  quicumque  tabulas 

collocare  potest  privaiim  sine  caei'emoniis,    lUI. 
Calendarium.  Indulgenlia  acquiritur  die  rite  constituta  in  Galcndnrio,  215. 
Calvarii  montis  Via,  vid.   Via  Crucis.  —  Gonfraternitas  Devotorum  Jesu  Gliristi 

ad  Calvarium,   1891. 
Camillus  (S.)  hospitalium  et  infirmorum  coeleslis  Patronus.   Sodalitas   sub  titulo 

13.  .M.  Virginis  a  Salute,  S.  Josephi  et  S.  Camilli  de  Lellis,  1700,  3. 
Campana.  Pium  e.xercilium  die  veneris  ad    campanae    pulsum   tribus  horis  ante 

Ave  Maria  de  sero,  322.  —  Angelus  Domini  vel  Regina  coeli,  372  sq.  — 

.Nulla  necessitas  ut  campana  sit  benedicta,  378. 
Candelae  Confrnternitalis  SS.  Rosarii,  2003. 
Canones    antiqui.    Indulgenlia   septenae    vel   quadragenae  juxta    antiquos   cano- 

nes,  61. 
Canonichissae  comprehenduntur  in  Constitutione  Pauli  V  Romanus    Pontifex  de 

revocatione  et  nova  concessione  indulgentiarum,   1275,  3. 
Canonici  regulares  Lateranenses  comprehenduntur   in  Constitutionc  Pauii  V  Ro- 

manus  Pontifex,  1275,  2. 
Canonizati  (Sancti).  An  concedantur  indulgentiae  pro  festis  Sanctorum,  qui  non 

sunt  canonizali,  918.  —  Numismata  et  parvae  statuae  repraesentare  debent 

Sanctos  canonizatos,  ut  eis  applicari  possint  indulgentiae,  623,  629. 
Cantus.  Indulgentiae  concessae  pro  cantu  laudum  spiritualium,  359. 
Capella  nondum  benedicta  nec  consecrata  an  capax  sit  indulgentiarum,  922.  — 

An  Episcopus  visitare  possit    capellas    Confraternitatum  in   occlesiis  Regula- 

rium  existentes,    I7i0  sq.  —  Designatio    capcllae  vel    altaris    in    erectione 

Confralernitalis  B.  Virginis    septem    Dolorum,    1942.   —  Ilem    in    erectione 

Confraternitatis   SS.  Rosarii,    1984  sq.  —  Conditiones  pro    lucranda    indul- 

gentia   toties    quolies    in  ipsa   ecclesia    seu    capella  Portiunculae,  978. 
Capellanus  seu  Director  Confratcrnitatis,   1775.  —  An  Episcopus  delegare  possit 

(jua  Rectores  Confraternitatum,  Capellanos  piorum  locorum,  1763.  —  Non- 

nullae  decisiones  circa   jura   inter  Parochos  ct  Gapellanos  Confraternitatum, 

I S24. 
Capitulum  culparum.  Indulgeniia  iis  Religiosis  concessa,  (jui  proprias  culpas  ac- 

cusant  in  capitulis  culparum,  1271,  4. 
Capitulum   generale.    Indulgentiae    conccssae    occasione  Capitulorum  gcneralium 

Ordinis  Minorum,   1500. 
Cappa.  Induitio  cappae  in  sacris  functionibus  non  cst  ncccssaria  conditio  ad  lucri- 

faciendas  indulgenlias,  quae  sunt  propriae  Confraternitalis,  1746. 
Capuccini.  Privilegium  pro  senibus  et  inlirmis  in  valetudinario,    1447.  —  Indiil- 

geniia  |)lcnaria  in  festo  Tilulari  corum  rcspective  ecclcsiarum,  1473.  —  Itcm 

in  fcsto  SS.  .Nominis  Jcsu  die  14  Januarii,  1477.  —  Itcm  pro  variis  sacris 

70 


11 0()  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

puicgiiiinlionibus  in  aliiid  pium  cxcrcilium  commutalis,  1482.  —  Ecclesiae 
ot  oratoria  publica  residentiarum  Missionum  an  gaudeant  indulgentiis  Ordi- 
nis,  930.  —  Privilegium  pro  Provinciis  Italiae,  999.  —  Facultas  benedicendi 
Scapulare  S.  Joseph  Iribula  Rmo  P.  Ministro  Generali  Capuccinorum,  903. 

Carceribus  detenti  sodales  cujuslibet  piae  Associationis  quomodo  possunt  lucrari 
iiidulgcnlias,   1349,  1805  sq. 

Cardinales  utrum  possint  concedere  indulgentias,  73,  6". 

Carmelitae  Sodalitates  Terlii  Ordinis  gaudent  praecedcntia  supra  quascumque  lai- 
cales  Confraternitales,  1536.  —  Benediclio  papalis  et  Absolutio  generalis  pro 
Tertiariis  Ordinis  Carmelitarum,  1630.  —  Absolulionem  gencralem  accipere 
possunt  privatim  in  vigilia,  1583.  —  Indulgentia  ad  instar  Porliunculae  con- 
cessa  omnibus  ecclesiis  Ordinis  praedicti,  983,  7".  —  Ea  tamen  non  se  ex- 
tendit  ad  ecclesias  Terliariorum,  1623.  —  Confraternitas  sacri  Scapularis, 
1903  sq. 

Castitas.  Oralio  ad  peiendam  castitatem  pro  Clericis  in  Sacris,  342. 

Casus  reservati.  Facultas  ab  Iiis  absolvendi  lempore  Jubilaei,  342  sq. 

Catalogus  seu  elenchus  indulgentiarum  Apostolicarum,  673.  —  Quae  applicatae 
sunt  objectis  piis  Terrae  Sanctae,  684  sq.  —  Ordinis  Minorum,  vid.  Sum- 
marium. 

Catechismus,  vid.  Doctrina  Christiana. 

Cathedralis.  Altare  privilegiatum  quotidianum  perpetuum  omnibus  ecclesiis  calhe- 
dralibus  concessum,  1034. 

Causa  lequisita  in  concessione  indulgentiarum,  81.  —  An  debeat  esse  proportio- 
nata  quanlitati  indulgeniiae,  82.  —  A  quo  desumitur  proportio  causae,  84 
sq.  —  Causa  distinguitur  ab  opere  injuncto,  88. 

Celebrans  primam  Missam,  operibus  injunctis  rite  adimpletis,  lucratur  indulgen- 
tiam  plenariam,  361.  —  Celebrans  in  altari  privilegiato,  quibusnam  para- 
mentis  iili  debet  ut  indulgenliam  privilegii  consequi  possit,  1080  sq. 

Cella.  An  Religiosi  et  Religiosae  Ordinis  Minorum  inflrmi,  qui  non  possunt  adire 
ecclesiam,  lucrari  possint  indulgenlias  in  propria  cella,  1448. 

Censura  excommunicationis  majoris  innodatus  an  lucrari  possit  indulgenlias,  30,  4. 
—  Facultas  absolvendi  a  censuris  lempore  Jubilaei,  342. 

Cereus.  Indulgenliae  concessae  comitantibus  SS.  Viaticum  cum  cereo  accenso,  306. 

Cessatio  indulgentiarum  ob  diversas  rationes,  109.  —  Confraternitatum,  1827  sq. 

Chordam  sive  cingulum  de  more  gerere  dcbent  Tertiarii,  pag.  727,  §  III.  —  Ma- 
teria  ex  qua  conficitur,  1325.  —  Rite  bonedici  debet,  1326.  —  Semper  de- 
fcrri  debet,  1527.  —  Chordae  benedictio  pro  Chordigeris,  2149,  2158. 

Chordigeri.  Confraternilas,  2149.  —  Jus  erigendi  hujusmodi  Confraternitates  ad 
quem  pertineal,  2130  sq.  —  Quis  potest  benedicere  chordam,  2158.  —  Sum- 
marium  Indulgentiarum,  2166.  —  Dislinctio  inter  Tertiarios  et  Chordigeros, 
2165.  —  Associalio  Salesiana  ad  parlicipationem  gratiarum,  quibus  Chordi- 
geri  gaudent,  admissa,  pag.  1033  in  nola.  —  Chordae  Scapularium,  828. 

Chorus.  Sacerdos  Tertiarius  choro  non  obligatus  an  j)ossit  se  conformare  Calen- 
(iario  Ordinis  Minorum,  1347. 

Chronici  e  domo  egredi  impotentes  quomodo  acquirere  possunt  indulgentias,  164. 

Cincturae  usus  antiquissimus  est,  2118  sq. 

Cincturatorum  Confraternitates,  2123. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1107 

Cingulum,  vid.  Cliorda  vel  Cinctura. 

Circumstantia.  Aii  acquiri  possit  indulgenlia  per  opus,  quod  ex  circumstantia  sit 

peccalum  veniale,  124  sq. 
Clarissae  gaudenl  eisdem  indulgentiis,  quibus  fruitur  Ordo  Minorum,  1315,  pag. 

712,  46.  —  Earum  ecciesiae   gaudent  etiam    indulgentia    Portiunculae    pro 

omnibus  Christifidelibus,  1321.  —  Novum  indultum  pro  Monialibus  Glarissis 

in  Gallia,   1333. 
Claustrum.  An  Ueligiosi  extra  claustra  degentes  acquirere  possint  indulgentias  pro- 

prii  Ordinis,  1288  sq.  —  Indulgentiae  pro  variis  peregrinationibus  per  clau- 

slrum,  1481. 
Clausulae  explicalivae  et  restrictivae  in  concessionibus  indulgentiarum,  216  sq. 
Clausura.  Lex  clausurae  a  S.  Sede  Monialibus  professis  praecepla,   1298  sq.  — 

Hodie  tamen  Gongregationes  Mulierum  absque  clausura  et  sine  votis  solem- 

nibus  laudantur  et  approbantur  a  S.  Sede,  1309  sq.  —  Declarationes  quae- 

dam  circa  clausuram,  1334  sq. 
Clerici.  Oratio  ad  petendam  castilatem  pro  Glericis  in  Sacris,  342. 
Coadjutor  Episcopi,  etiam  cum  futura  successione,  nullam  concedere  potest  indul- 

gentiam,  73,  4°. 
Coemeterium.  Ulrum  pro  visitatione  ecclesiae  praescripta  sufficiat  ad   lucrandam 

indulgentiam  orare  in    coemeterio,   177.  —  Dubium    de   potestate   erigendi 

Stationes  Viae  Grucis  in  coemeteriis  quoad  Sacerdotem  Ordini  Minorum  ex- 

traneum,  1184,  3".  —  Jus  Tertii  Ordinis  deferendi  confratres   defunctos  ad 

coemeterium,  1543  sq. 
Coena  Domini.  Indulgentiae  concessae  Ghristifldelibus  SS.  Eucharistiae  Sacramen- 

tum  feria  V  in  Goena  Domini  (et  feria  VI)  visitantibus,  304.  —  Vel  pium 

aliquod  exercitium  peragentibus,  305. 
Collecta.  Sensus  hujus  vocis  relate  ad  Stationes  Urbis,  945. 
Collegia  Serapliica  seu  Probandatus.  Indulgentiae   concessae   alumnis   et  benefa- 

ctoribus  Gollegiorum  Seraphicorum,  1459  sq. 
Collegialiter  viventes,  vid.  Communitas. 
Collegiatae  ecclesiae.  Goncessio  altaris  privilegiati,  1035. 
Color  Scapularium,  818.  —  Paramentorum  pro  Missa  in  altari  privilegiato,  1080 

sq.  —  et  pro  fruitione  altaris  privilegiati  personalis,  1088  sq. 
Comitatus  SS.  Sacramenti,  285.  —  SS.  Vialici,  306. 
Commemoratio  omnium  Defunctorum.  Missae  hac   die    celebratae    gaudent  privi- 

legio,  ac  si  essent  in  altari  privilegiato  celebratae,  1049. 
Commissarii  Terrae  Sanctae.  Ipsis    transmiltendae   sunt  eleemosynae   pro    Terra 

Sancta,  2189.  —  Modus  colligendi  eleemosynas  a  quibusdam   Gommissariis 

introductus,  2196.  —  Gommissarii  Tertii  Ordinis  seu  Dircctores,  1556. 
Commixtim  cum  aliis  Scapularibus  nequit  amplius  benedici  et    imponi    fidelibus 

Scapulare  B.  M.  V.  de  Monte  Garmelo,  867. 
Communicatio  privilegiorum    et   indulgentiarum    inter   Ordines    regulares.  Prae- 

notiones,  1362.  —  Gommunicatio  intcr  Ordincs  Mcndicantcs,  1303.  —  Inter 

quoscumque  Ordines  regulares,  1364.  —  Bullac    favore    Ordinis    Minorum, 

1365  sq.  —  Reslricliones  faciendae    in    hujusmodi    communicatione,    1368. 

—  Quomodo  intclligenda  ex  Julio  II,  1372.  —  Opiniones  Doctorum    circa 

privilegia  quae  communicantur,  ct  circa  modum  quo  communicantur,  1374  sq. 


il08  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

—  Responsa  SS.  Congregationum,  quae  hanc  maleriam  aliquantum  illustrant, 
1377.  —  Alius  modus  communicationis,  1378  sq.  —  Conclusio  rei,  1383  sq. 

Communio  Sanctorum,  funtlamentum  indulgentiarum,  24  sq. 

Communio,  qua  conditio  pro  lucrandis  indulgentiis,  130.  —  Fieri  potest  in  vi- 
gilia,  I  i7  sq.  —  Per  Comntunionem  in  die  Paschatis  an  possit  satisfieri 
praecepto  paschali  et  simul  acquiri  indulgenlia  plenaria,  pro  qua  praescripla 
est  S.  Gommunio,  157  sq.  —  An  Communio  fieri  debeat  in  ecclesia,  cui 
indulgentia  adnexa  est,  162.  —  Provisio  pro  habitualiter  infirmis  e  domo 
egredi  impotentibus,  164.  —  Quid  de  pueris  ad  S.  Communionem  nondum 
admissis,   166. 

Communio  frequens.  Indulgentiae  concessae,  308. 

Communitas.  Infirmi  aut  senio  confecti  in  communitate  vivenles  quomodo  lucrari 
possunt  indulgentias,  165.  —  Indultum  quoad  Angelus  Domini  pro  com- 
morantibus  in  religiosis  domibus,  374.  —  Vicissitudines  Sororum  in  com- 
munitate  viventium,  1300  sq.  —  Tertiariae  Franciscales  in  communitnle  seu 
coUegialiter  degentes,  1338  sq.  —  An  participes  sint  indulgentiarum  Ordinis 
Minorum,  1340  sq. 

Commutatio  operum  favore  infirmorum  pro  lucrandis  indulgentiis,  164  sq.  —  Pro 
Surdo-Mutis,  201.  —  Pro  sodalibus  quibuscumque  legitime  impeditis,  1549 
sq.,  et  1805  sq.  —  Tempore  lubilaei,  526.  —  Pro  pueris  quoad  Commu- 
nionem  occasione  Jubilaei,  526.  —  Votorum  tempore  Jubilaei,  536.  — 
Commutatio  tum  operum  tum  votorum  occasione  Jubilaei  intra  actum  Con- 
fessionis  fieri  debet,  530,  536.  —  An  extra  Jubiiaeum  commutatio  operum 
fieri  debeat  in  Confessione,  240  sq. 

Concede  mihi,  oratio  S.  Thomae  Aquinatis,  269. 

Conceptio  Immaculata  B.  M.  V.  Jaculatorinc  et  preces  in  ejus  honorem,  400,  402 
sq.  — Indulgentiae  pro  novendialibus  precibus,  413. —  Septem  Dominicae, 
417.  —  Indulgentia  pienaria  die  festo,  8  Decembris,  in  omnibus  ecclesiis 
Franciscalibus,  1 465.  —  Per  totam  octavam  in  ecclesiis  Minorum  Conventua- 
lium,  semel  tantum  lucranda  spalio  octidui,  1466. —  Indulgentiae  parliales, 
prout  in  Festo  et  Octava  Corporis  Domini,  concessae  omnibus  Christifidelibus 
assistentibus  divinis  Officiis  in  Festo  et  per  Octavam  Immaculatae  Conceptionis, 
1475.  —  Absolutio  generalis  pro  Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum, 
1421,  4*'.  —  Scapulare  caeruleum  Immaculatae  Conceptionis,  885.  —  Pia 
Unio  de  Aracoeli,  2078  sq. 

Concilium  sive  provinciale  sive  generale  an  potestatem  habeat  concedendi  in- 
dulgentias,  73,  1  1«,   12". 

Concilium  Tridentinum.  Decretum  de  Indulgentiis,  8. 

Concio.  Auditio  cujusdam  numeri  concionum  praescribi  solet  fidelibus,  qui  lucrari 
cupiunt  indulgentiam  plenariam  adnexam  Benedictioni  papali,  quae  ex  in- 
dulto  Aposlolico  impertitur  aliquando  a  Praedicatoribus  et  Missionariis,  583. 

Conditiones  generales  ad  lucrandas  indulgentias,  119  sq.  —  Speciales  pro  lu- 
cranda  indulgenlia  plenaria,  130.  —  Speciales  pro  lucrandis  indulgentiis  par- 
tialibus,  131.  —  Pro  acquirendis  indulgentiis  Viac  Crucis,  1225. —  Crucifixi 
Viae  Crucis,  1249. 

Confessarius.  Oratio:  Da  mihi,  Domine,  pro  Confessario  antcquam  Confessiones 
excipiat,  349.  —  An  Confessarius  ratione  occurrentis  indulgentiae  possit  poe- 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1109 

nitenti  leviores  poeniienlitis  injiingere,  72.  —  An  pia  opera  vei  preces  pro 
sacramentali  pocnitentin  a  Confessario  imposita,  valeant  pro  lucro  indulgenliae 
ea  die  occurrentis,  139  sq.  —  Facultates  pro  Confessario  tempore  Jubiiaei 
commutandi  opera  injuncla,  525.  —  Vota,  536.  —  Ab^oivendi  a  censuris  el 
peccatis  reservalis,  542.  —  Ab  haeresi,  545.  —  Supcr  una  irregularitale, 
556.  —  Facultas  prorogandi  Jubilaeum,  557.  —  Confessarius  Monialium 
quoad  Denedictioncm  Apostolicam  in  ariiculo  mortis,  598  sq. 
Confessio,  ut  conditio  pro  lucranda  indulgcntia  plenaria,  130,  145.  —  Fieri  potest 
in  vigilia  festi,  147  sq.  —  Confessio  hebdomadalis  an  sufficiai  ad  lucrandas 
indulgentias,  149.  —  Confessio  habitualiter  facta  infra  duas  hebdomadas, 
151.  —  Confessio  hebdomndalis  valet  etiam  pro  lucranda  indulgcnlia  Por- 
liunculae,  152.  —  non  autem  pro  assequenda  indulgLMilia  Jubilaci,  153.  — 
An  Gonfessio  hebdomadalis  peragi  debeat  intra  septem  vel  potius  infra  octo 
dies,  155.  —  Per  Confessionem  et  Communionem  die  Paschatis  peractam 
potest  acquiri  indulgentia  plenaria  Benedictioni  papali  adnexa  ct  satisfieri 
praecepto  paschali,  157.  —  Quaedam  concessiones  quoad  Confessionem  fa- 
vore  quarumdam  IMissionum  in  regionibus  Sinarum,  Tonking  etc,   168  sq. 

—  Favore  Missionum  Franciscalium  in  Sinis,   1497  sq. 

Confiteor  recitari  omnino  debct  in  impertienda  Benedictione  cum  indulgentia  ple- 

naria  in  articulo  mortis,  595. 
Confraternitates  in  genere.  iNotio  Confraternitatis,   1637  sq.  —  Divisio,  1641  sq. 

—  Relate  ad  induigentias  non  attcnditur  discrimen  inter  veras  Confraterni- 
tates  et  pias  Associationes,  1644.  —  Discrimen  inter  veras  Confraternitates 
et  alias  pias  Associationes,  1646  sq.  —  Origo  Confraiernitatum,  1660.  —  Ut 
indulgentiis  gaudeant,  necesse  est  ut  sint  canonice  erectae,  1667.  —  Defi- 
nitio  canonicae  eiectionis,  1668.  —  Jure  ordinario  ad  Episcopum  pertinet 
erigere,  cxceptis  quibusdam  Confraternitalibus,  quarum  erectio  reservata 
est  nonnullis  Ordinibus  regularibus,  1670.  —  Si  erectio  in  ecclesia  cathedrali 
fiat,  requiritur  consensus  Capituli,  1671.  —  Vicarius  generalis  absque  spe- 
ciali  delegatione  non  potest  erigere  Confratcrnitates,  nec  consensum  dare 
pro  earum  aggregatione,  nec  statuta  approbare,  1673  sq.  —  Sanatio  Con- 
fraternitatum  a  Vicariis  generalibus  factarum,  1678.  —  Quid  possit  Vica- 
rius  Capitularis,  1679.  —  Confraternitates  quae  eriguntur  ab  Ordinibus  reli- 
giosis,  1680  sq.  —  Afi^ertur  Decretum  de  die  16  Julii  1887,  quo  statuitur 
ut  in  posierum  non  aliter  praedictae  Confraternitates  crigantur,  nisi  requi- 
silis  antea  et  obtenlis  a  Superioribus  respectivorum  Ordinum  IKteris  facul- 
tativis  pro  earumdem  erectione,  1683  sq.  —  In  praedicto  Decreto  non 
comprehenduntur  loca  Missionum,  quae  a  S.  Congregatione  de  Propaganda 
Fide  dopendent,  1685  sq.  —  Confraternitatcs  erigi  nequeunt  in  ecclesiis 
Monialium,   1688. 

Modi  varii  obtinendi  indulgentias  pro  Confraternitatibus  et  aliis  piis  So- 
cietatibus,  1689.  —  Obtineri  possunt  per  speciale  Indultum,  1690  sq.  — 
Vi  disposilionis  generalis  per  factum  orectionis,  1695.  —  Pcr  aggregatio- 
nem  Archiconfraternitatibus,  1696.  —  Privilegium  sibi  aggrogandi  per  tolum 
Orbem  Confraternitates  ejusdem  nominis  et  instituti  ordinarie  conceditur 
tantum  Arcliiconfratcrnitatibus  Almae  Urbis,  quamvis  non  desint  exceptiones, 
1697.  —  Recensentur  nonnullae  Sodalitates,  quae  a  Superioribus  quorumdam 


L 


1110  INDEX    ALPHADETICO-ANALYTICUS. 

Ordinum  religiosorum  necessario  sunl  aggregandae,  ut  indulgenliis  frui 
possint,  1699  sq.  —  Confratcrnitas  quae  aggregatur,  amitlit  indulgcnlias  si 
quas  antea  obtinuerat,  et  gaudet  indulgenliis  Archiconfraternitatis  vi  clau- 
sulae  in  Brevi  apponi  solitae,  1707.  —  An  in  aggregationibus  possint  pro 
arbitrio  ampliari  vel  limitari  privilegia  et  indulgentiae,  1708.  —  Requisita 
ex  parte  Confraternitatis  aggrcgandae  et  ex  parte  Archiconfraternitatis  ag- 
gregantis,  1709  sq.  —  Archiconfraternitates  nequeunt  sibi  aggregare  nisi 
Confralernitates  ejusdem  tituli  et  finis,  1711. 

Regulae  servandae  a  Superioribus  Generalibus  Ordinum  pro  erectionibus, 
et  ab  Archiconfraternitatibus  pro  aggregationibus,  4713.  —  Sanatio  erectio- 
num  et  aggregationum,  si  forte  invalide  factae  fuerint,  1714.  —  Praefatae 
regulae  an  dari  possint  in  folio  separalo,  1715.  —  An  conditio  Bullae 
Quaecimque  de  consensu  Ordinarii  loci  et  de  litieris  testimonialibus  duos  actus 
distinctos  requirat,  1716.  —  Formulae  servandae  a  Superioribus  regulari- 
bus  in  erectione  et  ab  Archiconfraternitatibus  et  Congregationibus  in  aggre- 
gatione  Sodalitatum,  1717.  —  Indicantur  modi  insufficientes  relate  ad  prae- 
vium  consensum  Episcopi  et  ad  litteras  testimoniales  ejusdem,  1718.  —  Utrum 
Moderatores  Archiconfraternitatum  et  Superiores  Ordinum  possint  ad  vali- 
ditatem  transmittere  diplomata  in  bianco,  en  blanc,  1719  sq.  —  Quinam' 
teneantur  ad  observantiam  Clementinae  Constitutionis  (?wa^CMW^we,  1722  sq. 

Distantia  observanda  in  erectionibus  Confraternitatum,  1726.  —  Lex  di- 
stantiae  fuit  novissime  moderata,  1728  sq. 

Regulares  nequeunt  communicare  Confraternitatibus  indulgentias  ipsis 
Regularibus  concessas,  1732  sq.  —  An  Episcopus  jus  habeat  visitandi  Con- 
fraternitates  laicales,  1738  sq.  —  Utrum  observantia  Statuiorum  sit  neces- 
saria  ad  lucrandas  indulgentias  respectivae  Sodalitatis,  1743  sq.  —  Induitio 
certis  temporibus  specialis  habitus,  puta  cappae  rubri,  nigri  vel  alterius 
coloris  non  est  condilio  necessaria  ad  lucrandas  indulgentias,  1746.  —  Jus 
est  Episcopi  Statuta  examinare,  approbare,  corrigere  vel  mutare,  1748. 

Director  Gonfraternitatis,  qui  etiam  Rector,  Moderator  vel  Capellanus  nun- 
cupari  solet,  1755.  —  Ad  Episcopum  pertinet,  generatim  loquendo,  desi- 
gnare  Directorem,  1756.  —  Parochus  ecclesiae,  ubi  fit  erectio,  non  est  per 
se  Director  Confraternitatis,  nisi  ab  Episcopo  fuerit  nominatus,  1758  sq.  — 
Variae  decisiones  quoad  designalionem  Directorum,  1760  sq.  —  Sacerdos 
nominatus  Rector  Confraternitatis  non  potest  eo  ipso  coronas  cum  applica- 
lione  indulgentiarum,  et  scapularia  benedicere  ac  imponerc,  nisi  in  conces- 
sionibus  facta  sit  ad  id  facultas,  1764.  —  Nec  potest  sine  speciali  indulto 
alium  Sacerdotem  subdelegare  ad  exequenda  Directoris  munia,  1751,  1756. 

Receptio  in  Confraternitatem,  1769.  —  Recipere  fldeles  in  Confraterni- 
latem  ad  Directorem  pertinet,  1770.  —  Pro  quibusdam  piis  Societatibus 
institui  possunt  etiam  Zelatores  et  Zelatrices,  1772.  —  Alii  quoque  Sacer- 
dotes  obtinere  solent  facultatem  adscribendi  fideles:  quomodo  hi  se  gerere 
debeant,  1773  sq.  —  In  adscriptione  servanda  sunt  substantialia,  1776  sq. 
—  Inscriptio  nominum  sodalium  in  libro  seu  registro  est  omnino  necessa- 
ria  pro  Confraternitatibus  proprie  dictis,  1781  sq.  —  Sodales,  quorum  no- 
mina  inscripta  sunt  in  privato  regesto,  non  vero  in  Albo  Confraternitatis, 
quando  incipiunt   ucrari    indulgentias,  1785  sq.  —  Differentia  inter  adscri- 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1111 

plioneni  in  Confraternilatem  et  inscriptionem  nominum  in  Albo  conrratrum, 
1790  sq.  —  Receptio  in  Confraternitatem  constare  debot  por  aliquod  signum 
externum,  1792  sq.  —  Inscriptio  matcrialis  a  quocum([ue  fieri  iiotost,  1795. 
—  An  qui  habet  facultatem  adscribendi  lideles,  etiam  seipsum  adscribere 
valeat,  1796.  —  Idem  vir  aggregari  polest  pluribus  Sodalitatibus,  1797.  — 
Utrum  adscribi  possint  in  Confraternilatem  fideles  post  eorum  mortem,  fide- 
les  ipsis  insciis,  et  parvulos  ante  raiionis  usum,  I79S  sq.  —  An  confra- 
tres  teneantur  sub  peccati  poena  ad  obscM'vanliam  regularum  Sodalitatis, 
1803  sq.  —  Indultum  pro  sodalibus  infirmis  aut  carceribus  detentis,  180o  sq. 
Lex  de  non  adscribendis  absentibus  in  pias  Sodaiitates,  1813  sq.  —  Dubia 
inde  exorta  et  S.  Congregationi  proposita,  1815  sq. —  Declaratio  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiarum,  1817.  —  De  praecedentia  in  processionibus  intcr 
varias  Confraternitates,  1820.  —  Jura  Episcoporum  relate  ad  Confraternita- 
tes,  1823.  —  Controversiae  inter  Parochos  et  Sodalitia  a  S.  Rituum  Con- 
gregationc  resolutae,  1824.  —  De  translatione  et  cessatione  indulgeniiarum 
et  Sodalitatum,  1827  sq.  —  Conspectus  rerum  notabilium,  1839. 

Confraternitates  in  specie  vide  enumeratas  in  Indice  synthetico. 

Congregatio  (Sacra)  Indulgentiarum.  Ejus  facultas  relate  ad  indulgenlias,   102. 

Congregationes  B.  M.  Virginis,  2029.  —  Filiarum  Mariae,  2069.  —  Honac  mor- 
lis.  2132. 

Congregatio  Missionis.  Gratiae  ei  concessae  intuitu  numismatis  Immaculatae  Con- 
ceptionis  vulgo  della  Medaglia  miracolosa,  789  sq. 

Congregationes  religiosae  votorum  simplicium  non  veniunt  sub  appellatione  Or- 
dinis  rcgularis,  1269.  —  Non  comprehenduntur  in  generali  revocatione  in- 
dulgentiarum  a  Paulo  V  facta,  1275.  —  Istiusmodi  Congregationes  mulie- 
rum  prohibitae  fuerunt  a  S.  Pio  V,  1300  sq.  —  Ejus  tamen  Constitutio 
plenum  elTectum  sortita  non  est,  1302.  —  Stalus  tolerantiae  pro  dictis 
Congregationibus  sine  clausura  et  cum  votis  simplicibus,  1302  sq.  —  Ho- 
dierna  Ecclesiac  praxis  aliam  disciplinam  introduxit  quond  praefatas  Con- 
gregationes,  1308  sq.  —  Hes  illustratur  exemplis,  1312.  —  Declarationes 
pro  Monialibus  vel  Sororibus  prout  nunc  in  Gallia  communiter  existunt, 
1328  sq.  —  Novum  Indultum  pro  Monialibus  Clarissis  in  Gallia,  1333.  — 
Declarationes  quoad  Sorores  Tertii  Ordinis  Franciscalis  in  congregatione  vi- 
ventes,  1338.  —  Sine  speciali  Indulto  ipsae  non  gaudent  indulgentiis  Ordinis, 
1339.  —  An  istud  speciale  Indultum  pro  eisdem  existat,  1340  sq. —  Utrum 
Instituta  votorum  simplicium  haberi  hodie  possint,  non  quidem  ut  Ordines 
regulares,  sed  ut  verae  religiosae  Congregationes,  1359  sq.  —  Formula 
adhibenda  in  impertienda  Absolutione  generali,  si  ad  hanc  jus  habeant,  1573. 

Consanguinei  usque  ad  tertium  gradum  assistentes  primae  Missae  quamnam  in- 
dulgentiam  lucrentur,  361. 

Consensus  Ordinarii  rc(juiriturne  pro  usu  facultatis  applicandi  objectis  piis  indulgen- 
tias,  642.  —  Quid  de  Kegularibus,  ibid.  —  Pro  docenda  Doctrina  Christiana 
quoad  Fratres  Minores,  1442.  —  Pro  erectione  Congrcgationis  Tertii  Ordi- 
nis,  1592.  —  Sine  praevio  consensu  Episcopi  nec  Superiorcs  Ordinum  pos- 
sunt  Confraternitates  erigere,  nec  .Vrchiconfraternitales  eas  aggregarc,  1718. 

Consecratio.  Indulgentiam  unius  anni  concedere  possunt  Episcopi  di»;  consorra- 
tionis  ecclesiae,  73,  2". 


11  l^  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Conservatoria.  Ulrum  in  his  erigi  possint  staliories  Viae  Grucis,  1178,  1185. 

Constitutiones  Apostolicae  Benedicti  XIV  de  Jubilaeo,  465.  —  Praecipua  capita 
Conslilulionis  Exemplis  Praedecessorum  de  ritu  impertiendi  Pontificiam  Be- 
ncdiclionem  super  populum  a  Uegularibus  servando,  577.  —  Praccipua 
cupita  Constitutionis  Pia  Mater  de  Benedictione  Apostolica  in  articulo  mor- 
tis,  585. 

Consuetudo.  Ulrum  potestas  concedendi  indulgentias  acquirl  possit  per  consuetu- 
dinem,  77.  —  An  ipsa  indulgentia  consuetudine  acquiri  possit,  78. 

Contrito,  vid.  Corde  saliem  contrito. 

Conventuales.  In  festo  Immaculatae  Conceptionis  indulgentia  plenaria  in  ecclesiis 
Minorum  Conventualium  exlensa  est  ad  totam  Octavam,  semel  tamen  lu- 
cranda  spatio  octidui,  1466.  —  Basilica  S.  P.  N.  Francisci  civitatis  Assisii  l\li- 
norum  Convenlualium  gaudet  indulgentia  plenaria  perpetua  quotidiana,  992. 

Conventus.  Regulares  in  ecclesiis  tantum  suorum  Conventuum  uti  possunt  facul- 
tate  ipsis  concessa  dandi  Benedictionem  papalem,  581.  —  Intra  septa  pro- 
prii  Conventus  sufflcit  licentia  Superioris  regularis  pro  exercenda  facultate 
benedicendi  pia  objecta,  642.  —  An  parvi  Convenlus  seu  Hospitia  vel  Re- 
sidentiae  Ordinis  Minorum  gaudeant  indulgentiis  Ordinis,  931  sq.  —  Con- 
ventus  et  Hospitia  debent  esse  canonice  erecta,  933  sq.  —  Erectione  Con- 
ventus  sive  Hospitii  canonice  peracta,  eorum  ecclesiae  sive  oratoria  publica, 
benedicta  vel  consecrata,  illico  participant  indulgentias  ecclesiis  Ordinis  con- 
cessas,  936  sq.  —  Capellae  internae  Conventuum  non  gaudent  indulgentiis, 
quae  sunt  concessae  ecclesiis,  998.  —  An  Religiosus  extra  Conventum  de- 
gens  lucrari  possit  indulgentias  Ordinis,  1289. 

Conversio.  Preces  pro  conversione  Africae,  353.  —  .laponiae,  354.  —  Infidelium,  355. 

Cor  Jesu.  Jaculatoriae,  326  sq.  —  Formula  oblationis  quotidianae  ad  SS.  Cor 
Jesu,  332.  —  Indulgentiae  pro  mense  Junio,  333.  —  Visitatio  imaginis  SS. 
Cordis  Jesu,  334.  —  Novena  in  ejus  honorem,  335.  —  Altera  novena,  336. 

—  Festum  SS.  Cordis  Jesu,  337.  —  Indulgentiae  concessae  omnibus  Chri- 
stifidelibus  adsistentibus  divinis  Officiis  in  die  festo,  1480. 

Corde  saltem  contrito,  sensus  hujus  clausulae,  131,  242. 

Coronae,  quibus  applicaiae  sunt  indulgentiae  Apostolicae,  671  sq.  —  Quae  loca 
Terrae  Sanctne  tetigerunt,  683  sq.  —  Corona  Domini,  seu  Camaldulensium, 
700  sq.  —  quinque  Plagarum,  708  sq.  —  Corona  Franciscana  seu  septem 
Gaudiorum,  71 1  sq.  —  Corona  seu  rosarium  a  Crucigeris  benedictum,  724  sq. 

—  Corona  seu  rosarium  S.  Dominici,  733  sq.  —  Corona  septem  Doiorum 
B.  M.  V.,  750  sq.  —  S.  Birgittae,  756  sq.  —  Parva  corona  Immaculatae 
Conceptionis  B.  M.  V.,  776  sq.  —  Corona  B.  Joannae  Valesiae,  779  sq. 

Corpus  Domini.    Indulgentiae    concessae    adsistenlibus  divinis  Officiis  in  festo  et 

oct;jv;i  Corporis  Domini,  284. 
Creator  ineffabilis,  oratio  S.  Thomae  Aquinatis,  268. 
Credenda  de  fide  quoad  indulgentias,  8  sq. 
Credo,  in  recitatione  coronae  S.  Birgittae,  757,  762. 
Cruces  ditatae  indulgentiis  Apostolicis,  671  sq.  —  quae  loca  Terrae    Sanclae  te- 

ligerunt,  683  sq. 
Crucifixus  bonae  mortis,    690.  —  benedictus   cum    applicatione   indulgentiarum 

Apostolicarum,  671   sq. 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1113 

Crucifixus  Viae  Crucis  pro  legitimc  inipedilis  a  visitandis  ejus  stationibus,   1236. 

—  materia  ex  qua  confectus  esse  debct,  1238  sq.  —  Applicantur  indulgen- 
liae  per  signum  Crucis,  'I2ii.  —  Benedictio  cum  applicatione  indulgcntia- 
rum  dari  potest  iu  globo  pluribus  crucillxis,  1243.  —  Indulgcniiao  Viae 
Crucis  applicari  eliam  possunt  crucifixis,  quibus  aliae  indulgentiae  adnexae 
sunt,  1246.  —  Ex  gratia  Aposloilcae  Sedis  jus  benedicendi  crucifixos  cum 
applicatione  indulgentiarum  Viae  Crucis  est  pencs  Ordinem  Minorum,  1248. 

—  Conditiones  ad  lucrandas  indulgcntias,  1249  sq.  —  Concessio  spccialissima 
pro  fldelibus,  quos  gravis  morbus  impares  reddit  recitandis  viginti  Pater, 
Ave  ct  Gloria,  1254.  —  An  in  recitatione  praescriptarum  precum  in  com- 
muni  sufllciat  ut  una  tantum  pcrsona  manu  tcncat  crucifixum  bencdictum, 
1237  sq. 

Crucigeri.  Corona  seu  rosarium  a  Grucigeris  benedictum,  724. 

Crux  mihi  certa  salus,  invocationes  S.  Thomae  Aquinatis  ad  Crucem,  320. 

Crux  Missionum.  Indulgentiae  concessae  pro  xMissionibus,  quas  habent  Patres  Or- 

dinis  .Minoiiim  in  regionibus  Gallicae  ditioni  subjectis,  1441. 
Cubiculum.  An  Fratres  et  Moniales  Ordinis  Minorum    infirmi    lucrari   possint  in- 

dulgentias  ecclesiis  concessas,  in  cubiculo,  1  448. 
Culpa  remissa,  an  semper  tota  poena    temporalis  simul    remittatur,    4.  —  Quid 

sentiendum  de  loculione  a  poena  et  culpa,  65  sq. 
Cultus.  Quo  cullu  digni  sint  Agnus  Dei  a  Summo  Pontifice  benedicti.  812. 
Custodia  Terrae  Sanclae,  2185.  —  Ejus    nobilitas,    2186.  —  oxtensio,  2187.  — 

Soilicitudo  Summorum  Pontificuni  erga  eam,  2188,  vid.  Opus  Terrae  Sanctae. 
Custos  Angelus.  Novena  in  ejus  honorem,  422.  —  hidulgentiae   concessae    reci- 

taniibus  orationem  Angele  Dei,  423. 
Cylinum  fcotonej.  Ex  cylino  conficine  possunt  Scapularia,  821,  1". 

D 

Da  mihi,  Domine,  sedium  tuarum,  oralio  pro  Confessariis,  349. 

Da  pacem,  Domine,  preces  pro  impIoi'anda  pace,  251. 

Daemones.  Iixorcismus  in  Satanam  et  Angelos  apostaticos,  418. 

De  Profundis  vel  unum  Pater,  Ave  et  Requiem  circa  primam  noctis  horam  pro 

Defunctis,  443.  —  Alia  indulgentia  a  Leone  PP.  XIII  concessa,  ibid. 
Decreta  authentica.  Collectio  Decrelorum,  113. 
Decretum,  quid,   117.  —  Decretum  S.  Congr.  Indulg.  de   die   31    Januarii    1893, 

(jiio  plurima  de  Tertio  Ordine  declarantur,  1590  sq. 
Dedicatio  ecclesiae.  Quamnam  indulgeniiam  concedere  possunt  Episcopi   die  de- 

dicationis  seu  consecrationis   ecclesiae,  et   quamnam   in    cjus   anniversario, 

73,  2\ 
Defectus  in  recitalione  divini  Ofiicii  commissi  remittuntur  per   recitationem   ora- 

lionis  Sacrosanctae,  365.  —  Defectus  slatutorum  an  offlciat  validae  ereclioni 

Confratcrnitatum  vel  communicalioni  indulgcntiarum,  1743  sq. 
Defensores  Convcntuum  Ordinis  Miiionim  an  aliqua  speciall  indulgenlia  gaudcant, 

1301,  56",  pag.  714. 
Definitio  indulgcntiae,  2.  —  .lubilaei,  455.  —  Altaris  privilegiali,   1011.  —  Con- 

fraternitatis,  1637. 


1114  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Defuncti  sunt  subjecta  capacia  recipiendi  indulgentias,  quae  tamen  eis  modo  di- 
verso  a  viventibus  applicantur,  32  sq.  —  Solus  Papa  indulgentias  defunciis 
applicabiles  concedit,  73.  —  Psalmus  De  profundis,  443.  —  Otricium  Defun- 
ctorum,  444.  —  Pium  exercitium  pio  Defunctis,  445.  —  Preces  pro  eisdem 
feria  V,  VI  et  Sabbato  majoris  Hebdomadae,  446.  —  Indulgentiae  pro  mense 
Novembri,  447.  —  Actus  heroicus  charitatis  erga  defunctos,  448  sq.  —  In 
Jubilaeo  Anni  Sancti  non  suspenduntur  indulgcntiae  pro  defunctis,  471.  — 
An  defuncti  adscribi  possinl  Sodalitatibus,   1798  sq. 

Delegata  potestas  concedendi  indulgentias,  73.  —  Benedictio  Apostolica  super  po- 
pulum,  quae  datur  ab  Episcopis  ex  deiegatione,  569,  572, 

Delegatus  Apostolicus  an  possit  concurrere  cum  uno  vel  altero  Episcopo  territo- 
rii  delegationis  suae,  ut  idem  objectum  vel  eumdem  actum  pietatis  indul- 
genliis  ditet,  74,  lij. 

Derogatio.  Sine  expressa  mentione  derogationis  privilegii  quorumdam  Superiorum 
regularium,  Episcopi  nequeunt  erigere  Confraternitates  SS.  Rosarii  et  non- 
nullas  alias,    1681   sq. 

Deus  meus,  actus  amoris  S.  P.  Francisci,  253. 

Deus,  qui  pro  redemptione  mundi,  preces  in  honorem  Jesu  Christi  patienlis,  317. 

Devote,  sensus  hujus  vocis  in  concessione  indulgentiarum,  242. 

Devotionis  objecta,  620  sq. 

Devotorum  Jesu  Christi  ad  Calvarium  Confraternitas,   1891. 

Differentia  inter  Confraternitates  proprie  dictas  et  alias  pias  Sodalitates,  -1646  sq. 

Diploma.  An  in  erectione  et  aggregatione  Confraternitalis  consensus  Episcopi  pos- 
sit  exprimi  in  ipso  diplomate  erectionis  vel  aggregationis  sibi  transmisso, 
1718.  —  An  concedi  possint  hujusmodi  diplomata  in  bianco,  en  blanc,  1719. 

Directio  intentionis  ante  Missam,  346.  —  Suprema  directio  Tertii  Ordinis  Fran- 
ciscalis,  1555. 

Director  Tertii  Ordinis,  1556.  —  Confraternitalis,  1755. 

Dispensatio  votorum  flat  commutando;  commutatio  votorum  fiat  dispensando, 
•quid  significant  hujusmodi  formulae,  538.  —  Dispensatio  super  una  irregu- 
laritate  tempore  Jubilaei,  556.  —  Superiores  dispensare  nequeunt  novitios 
Terliarios  a  praescripto  novitiatu,  1565. 

Dispersi  (Religiosi)  a  civili  potestate  an  amittant  privilegia  et  indulgentias,  1294. 

Dispositiones  generales  pro  lucrandis  indulgentiis,  119. 

Distantia  inter  unam  et  aliam  stationem  S.  Viae  Crucis,  1146.  —  Inter  Confra- 
tcrnilates  ejusdem  nominis  et  instituti,  1726  sq. 

Distincta  loca  seu  Communitates  pro  erectione  Confraternitatum  quaenam  sunt, 
1728  sq. 

Distractiones  externae  et  internae,  voluntariae  et  involuntariae  in  adimplemento 
operum  injunctorum,  242. 

Distributio  piorum  objectorum,  quae  sunt  indulgentiis  ditata,  fieri  debet  omnino 
gratis,  661,  666,  688  sq. ;  Appendix  pag,  1076. 

Diversae  indulgentiae  possuntne  applicari  uni  et  eidem  rei  vel  actui  pielatis, 
636,  641. 

Divisio  indulgentiae,  61.  —  Jubilaei,  456.  —  Altaris  privilegiati,  1012  sq.  — 
Confraternitatum,  1641   sq. 

Divites  quoad  quanlitatem  eleemosynae  in  Jubiiaeis  extraordinariis,  519. 


INDEX    ALPHABKTICO-ANALYTICUS.  11 15 

Doctrina    Christiana.    Inclulgentiae   eam    docenlibus    vel    discenlibus   concessae, 

357.  —  Concessae  in  particulari  Friitribus  Ordinis  Minorum,  Iii2.  — Con- 

frnternitas  Doclrinae  Christinnae,  2180  sq. 
Dolores  B.  M.  V.  Corona  septem  Dolorum,   750   sq.  —   Scapulare,    816   sq.   — 

Confraternitas,    1937. 
Dolorosa  Via,  vid.  Via  Crucis. 
Domicilium  relate  ad  Jubilaeum,   180.  —  quoad  adscriptionem  in   Associationem 

sacrae  Familiae,  pag.  926,  VI;  pag.  927,  VIII. 
Domine  sancte,  oratio  S.  Bonaventurae,  255. 
Dominicae  an  sensu  ecclesiastico  habeantur  ut  festa,  915.  —  Septem  Dominicae 

in  honorem  Immaculatae  Conceptionis,  417.  —  Quinque  Dominicae   in    ho- 

norem  SS.  Stigmatum  S.  P.  Francisci,  435.  —  sex  in  honorem  S.  Thomae 

Aquinatis,  440.  —  sex  in  honorem  S.  Aloysii  Gonzagae,  442. 
Dominica  infra  oclavam  Epiphaniae,  festum  S.  Familiae,  Associationis  primarium, 

pag.  919,  IV,  d;  pag.  925,  IV. 
Dominicus  (S.).  Corona  seu  rosarium  S.  Dominici,  733  sq. 
Dominium,  vid.  Proprietas. 
Domus.   E   domo   egredi    impotentes    quomodo   possunt   acquirere    indulgentias, 

164,   180.  —  An  et  quando  fideles,  per   fenestras  domorum   Bcnedictionem 

papalem  recipientes,  ut  praesentes  haberi  possint  574.  —  Domus  pro  Con- 

ventu  vel  Hospitio  vid.  has  voces. 
Dormitorium.  An  erigi  possit  Via  Crucis  in  dormitoriis,   1181. 
Dubia  octodecim  de  Tertio  Ordine  Franciscali    proposita  et    authentice    resoluta, 

1590  sq.  —  Dubia  triginta  tria  auihentice  resoluta  super  juribus  Parochorum 

et  Confraternitatum,   1824. 
Duplicia  festa.  Utrum  in  his  possii  valide  applicari  privilegium  allaris,   1088. 
Duratio  indulgentiae  concessae  cum  clausula:  ad  bencplacitam  nostrum,  vel  ad 

heneplacitum  Sedis  Apostolicae,  236.  —  Divisio  indulgentiae  ratione    dura- 

lionis,  61,  3^ 

E 

Ecce  crucem  Domini,  invocatio  ad  crucem,  318. 

Ecclesia.  Visitatio  ecclesiae  ut  opus  injunctum,  172  sq.  —  Visilatio  ecclesiarum 
pro  acquirenda  indulgentia  lubilaei,  494  sq.  —  Indulgentiae  ecclesiis  con- 
cessae  in  festis,  914.  —  Ecclesiae  el  oratoria  publica  aequiparari  solent 
quoad  visitationem,  921.  —  Ecclesia  nondum  benedicta  vel  consecrata  an 
capax  sit  indulgentiarum,  922.  —  Per  profanationem  ecclesiae,  cultui  deinde 
restitutae,  non  amittuntur  indulgentiae,  923.  —  Diruta  ecclesia,  an  indul- 
gentiae  transferantur  ad  aliam  ecclesiam,  924.  —  Quid  si  nova  ecclesia  con- 
struatur  fere  in  loco,  ubi  vetus  existebat,  925  sq.  —  Indulgentiae  concessae 
eccleslis  Regularium  cessant,  si  hae  non  administrentur  ab  Ordine  religioso, 
927,  —  Ob  civilem  Ordinum  regularium  suppressionem,  eorum  ecclesiae, 
dummodo  legitime  administrentur  respective  ab  Ordine  religioso,  indulgentias 
non  amittunt,  928.  —  An  ecclesiae  Ilospitiorum  seu  residentiarum  indul- 
genliis  gaudeant,  930  sq.  —  Conditio  observanda  in  ereclione  Hospiliorum, 
933  sq.  —  Erectione  Conventus  vel  Ilospitii  canonice  pcracta,  ecclesia  sive 


IIK)  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

publicum  oraloriiim  eidem  adnexum,  stalim  ac  fuerit  hcnedictum  vei  con- 
secratum,  induigentiis  Ordinis  gnudet,  935.  —  Hospitium  liic  sumitur  ut 
parvus  Conventus,  936.  —  Ecclesiae  Monialium  quibusnam  gaudent  indul- 
gentiis,  937,  —  An  Uegulares  indulgentiis  Ordinis  gaudent  in  ecclesiis  non 
propriis,  938  sq.  —  Ecclesiis  seu  oratoriis  publicis  Tertiariorum,  si  sint  in 
eorum  proprielate,  conceditur  indulgentia  Portiunculae,  1620  sq.  — Septem 
ecclesiac  Urbis,  956.  —  Regulares  indulgentias  Stationum  Urbis  lucrari  pos- 
sunl,  visilando  propriam  ecclesiam,  951.  —  Indulgentia  plenaria  ecclesiis 
Ordinis  Minorum  concessa,  1469.  —  Ecclesiae  quibus  concessum  est  altare 
privilegiatum,  1034  sq. 
Effectus  indulgentiarum,  4.  —  Effectus  indulgentiarum  non  suspenditur,   121  sq. 

—  Divisio  indulgentiarum  ratione  effectus,  61,   1°. 

Ejectus  vel  egressus  e  Heligione  an  indulgentiis  Ordinis  gaudere  pergat,  1289  sq. 
Electio  Offlcialium  in  Confraternitatibus  an  necessario  fieri  debeat,   1743,  1750. 
Eleemosyna,  ut  conditio  in  Jubilaeo  extraordinario  pro  lucranda  indulgentia,  517  sq. 
Elenchus  Indulgentiarum  Apostolicarum,  673  sq.  —  Ordinis  Seraphici,  1501.  — 

Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P.  Francisci  summatim  relatus,  1635. 
Emere  objecta  pia,  ut  fldelibus  dislribuantur  postquam  indulgentiis  ditata  fuerint, 

requisito  pretio,  an  id  liceat,  666  et  Appendix  pag.  1076. 
En  ego,  0  bone,  oratio  indulgentia  plenaria  ditala,  310. 
Episcopus.  Ejus  potestas  relate  ad  indulgentias,  73  sq.  —  Episcopus  regularis  an 

gaudeat  indulgentiis  proprii  Ordinis,  1284  sq.  —  Jus  Episcopi  erigendi  Con- 

fraternitates,  1670. 
Erectio  canonica  Confraternilatum,  1667  sq.  —  Convenluum  et  Hospiliorum,  933  sq. 
Eucharistia.  Sumptio  SS.  Eucharistiae  ut  conditio  pro  lucranda  indulgentia,  130, 

145  sq.  —  Preces  et  pia  exercitia  in  honorem  SS.  Eucharistiae,  280  sq. 
Evangelium.  Indulgentiae  concessae  adsistentibus  explicationi  S.  Evangelii,  358. 
Excommunicati  an  capaces    sint  indulgeniiarum,  30,    4.  —  Facultas   absolvendi 

ab  excommunicatione  tempore  Jubilaei,  542. 
Execratio  altaris  an  importet  cessationem  privilegii,  quo  est  ditatum,  1023. 
Exempti  Religiosi    possuntne    lucrari   indulgentias,  quas   Episcopi   impertiuntur, 

73,  2^ 
Exercitia.  Pium  exercitium  in  memoriam  inslitutionis  SS.  Sacramenti,  305.  —  In 

memoriam  agoniae  D.  N.  J.  C,  322.  —  Pro  agonizantibus,  352.  —  In  ho- 

norem  B.  M.  V.  Rosarii,  412.    —    R.  Mariae   Virginis   perdolentis,    416  sq. 

—  B.  Mariae  Virginis  Immaculatae,  417.  —  indulgentiae  pro  spiritualibus 
exercitiis  favore  Ordinis  Minorum,  1444.  —  In  honorem  S.  P.  Francisci, 
434  sq.  —  In  suffragium  defunctorum,  445  sq. 

Exorcismus  in  Satanam  et  Angelos  apostaticos,  418. 

Expiatorii  Operis  Archisodaliias,  2233  sq. 

Explicationi  S.  Evangelii  assistentia,  358. 

Expositio  SS.  Sacramenti.  Indulgentiae  tempore  quadraginta  Horarum,  287.  — 
Pro  hebdomada  Septuagesimae  et  subsequeniibus  usque  ad  diem  Cinerum, 
303.  —  In  feria  V  et  VI  majoris  Hebdomadae,  304.  —  Pium  exercitium  in 
Feria  V  majoris  Hebdomadae,  in  festo  Corporis  Domini  et  in  aliis  feriis  quin- 
tis  infra  annum,  305. 

Extranei  an  adscribi  possint  Sodalitatibus,  1817. 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1117 


F 


Facultas  ordinariii  ot  delegata  concedendi  indiilgentias,  73.  —  Facullas  imper- 
tiendi  Bcnedictionem  papalem  super  populum,  569  sq.  —  In  articulo  mor- 
tis,  585  sq.  —  Facullas  ordinaria  erigendi  Viam  Crucis.  M7i  sq.  —  Fa- 
cultas  delegata,  1182  sq.  —  Usus  facuKalis  benedicendi  pia  obiecla,  639  sq. 
—  Benedicendi  et  imponendi  Scapularia,  83 1  sq.  —  Facullas  erigendi  Con- 
gregatioiies  Tertiariorum,  1555.  —  Confraternitates,  1670,  1680. —  Eas  ag- 
gregandi,   1697  sq.  —  Adscribendi  fideles,   1755,   1769. 

Facultativae  Litterae  quorumdam  Superiorum  Ordinum  necessario  ab  Episcopis 
obtinendae  pro  valida  erectione  respectivarum  Confraternitatum,  1681   s(i. 

Facultates  Jubilaeo  adnexae,  522  sq. 

Falsae  indulgentiae,   110. 

Familia  (sacra).  Associaiio  universalis,  1863.  —  Archisodalitas  S.  Familiae  Leo- 
diensis,   1882  sq. 

Famuli  (famulae)  legitime  impediti  adire  ecclesiam,  quomodo  possunt  lucrari 
indulgcnlias  stationibus  Viae  Crucis  adnexas,   1251,  1252  f). 

Fenestra.  Fideles  per  fcnestras  domorum  Benediclionem  papalem  accipientes, 
quando  ut  praesenles  haberi  possunt  et  indulgentiam  plenariam  conse- 
qui,  574. 

Feria  V  et  VI.  Indulgentiae  in  majori  Hebdomada  pro  visilatione  SS.  Sacramenti, 
304.  —  Pro  pio  exercitio  in  feria  V  majoris  Hebdomadae,  in  festo  Corpo- 
ris  Domini  et  in  aliis  feriis  quintis  infra  annum,  305.  —  Pro  devoto  exer- 
citio  qualibet  feria  VI  in  memoriam  agoniae  Domini  ad  pulsum  campa- 
nae,  322. 

Festum  (festivitas)  sensu  ecclesiastico  quodnam  est,  915.  —  Finis  ab  Ecclcsia  in- 
tentus  in  institutione  festorum,  916.  —  Quando  indulgentia  plenaria  conce- 
ditur  in  festis  seu  in  omnibiis  fesiis  D.  iN.  J.  C,  vel  B.  M.  V.,  quaenam 
fesia  intelligenda  sunt,  et  quaenam  si  in  concessione  habeatur  in  reliquis 
omnibus  festivitatibus  Domini  vel  B.  M.  V.,  223.  —  Quaenam  festa  intelli- 
genda  sunt  si  in  concessione  dicatur  in  omnibus  et  singulis  festis  Aposto- 
lorum,  224.  —  Dies  festi  pro  Martyribus  ab  initio  plane  Ecclcsiae,  pro  Con- 
fessoribus  serius  coeperunt,  917.  —  An  concedantur  indulgentiae  intuitu  seu 
in  festo  Beatorum,  225,  918.  —  An  pro  festis  Sanctorum,  quorum  nominn 
recensita  non  sunt  in  Martyrologio  Romnno,  226,  918.  —  An  pro  feslis  San- 
ctorum  veteris  Testamenti,  920.  —  Indulgcntiae  concessae  pro  festo  Corpo- 
ris  Domini,  284.  —  In  festis  Sanctorum  Ordinis  Minorum,  1469.  —  Festa 
mysteriorum  SS.  Rosarii  pro  ejusdcm  sodalibus,  2008. 

Fides.  Actus  virtutum  theologalium  (fidei,  spei  et  charitatis),  248.  —  Specialis 
aclus  fidei,  249. 

Fiducia  quoad  Missas  Gregorianas,  quoad  allare  S.  Gregorii  in  Montc  Coelio  Urbis, 
<(uoad  aiioria  Gregoriana  ad  instar,   1101,  1104. 

Filiae  a  Charitate.  Favores  eis  concessi  pro  fcsto  Manifestationis  Immacukilae 
Virginis  Mariac  a  sacro  Numismatc,  vulgo  della  Medafjlia  miracolosa, 
791   sq. 


Mi8  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Filiationis  litterae.  Ulrum  Regulares  concedere  possint  suis  benefactoribus  Filian- 
tias  seu  lilleras  (lliaiionis,  1387.  —  An  communicare  eis  possint  etiam  in- 
(iulgentias,  I3S8  sq.  —  Quid  de  operibus  su-icto  sensu  meritoria,  1393.  — 
An  Praelalus  regularis  communicare  possit  ea  bona,  quae  subdiius  facit  in 
particulari  pro  satisfaclione  suorum  peccatorum,  1394.  —  Quibus  concedi 
debent  litterae  filiationis,  1393. 

Finis  seu  causa  finalis  in  concessione  indulgentiae,  84.  —  Proportio  causae  in 
concessione  indulgentiae  non  desumitur  a  solo  opere  materialiter  inspecto, 
sed  a  fine  sanctissimo  per  indulgentiam  intenlo,  85  sq.  —  Fines  a  Summis 
Pontificibus  saepe  intenti  ct  delerminaii  in  concessione  indulgentiae,  praeser- 
tim  plenariae,  239.  —  Finis  intenlus  in  visitatione  ecclesiae,  172.  —  In  in- 
siitutione  festorum,  916. 

Foedus  (pium)  de  Presbyteris  defunciis,  2240  sq. 

Folia.  Foliis,  in  quibus  adnotantur  preces  vel  pia  opera  indulgentiis  ditata,  caute 
a  fidelibus  adhibenda  est  fides,  103.  —  Lilterae  testimoniales  Episcopi  pro 
erectione  (quae  fit  a  Regularibus)  el  pro  aggregatione  Gonfraternitatum  dari 
debent  in  foliis  separatis,  1718. 

Forma  (in  forma  Ecclesiae  consueta).  Sensus  hujus  clausulae,  238.  —  Forma  Sca- 
pularium  debct  esse  oblonga  vel  quadrata,  826. 

Formula  oblalionis  ad  SS.  Cor  Jesu,  332.  —  Formula  recitanda  a  christianis  fa- 
miliis  quae  se  sacrae  Familiae  consecrant,  1879. 

Formulae  seu  clausulae  explicativae  et  restrictivae,  216  sq.  —  Pro  benedicendis 
devotionis  objectis  nulla  formula  generatim  requiritur  praeter  signum  Cru- 
cis,  630  sq.  —  Ilem  pro  adnectendis  indulgentiis  crucifixo  Viae  Crucis,  633, 
1244.  —  Pro  coronis  Rosarii  et  septem  Dolorum  servanda  est  propria  for- 
mula,  633.  —  Pro  benedicendis  Scapularibus  non  sufTicit  signum  Crucis, 
sed  benedictio  danda  est  juxta  formulam  praescriptam,  841  sq.  —  Formula 
benedicendi  quinque  (vel  quatuor)  Scapularia,  873.  —  Formula  Absolutionis 
generalis  pro  Kegularibus,  1414,  1572.  —  Pro  Tertiariis  saecularibus, 
1415,  1571.  —  Pro  Congregationibus  votorum  simplicium,  1416,  1573.  — 
Formula  servanda  a  Regularibus  in  erigendis  Confraternitatibus,  1717.  — 
Formula  servanda  ab  Archiconfraternitatibus  et  Congregationibus  pro  aggre- 
gatione,  ibid. 

Forum  Dei.  Per  indulgenlias  remitluntur  poenae  temporales  non  solum  in  foro 
Ecclesiae,  sed  eliam  in  foro  Dei,  13. 

Franciscales  (Franciscani).  An  jejunium  die  veneris  sufTragetur  pro  illo  prae- 
scriplo  ad  lucrandum  Jubilaeum,  511.  —  Utrum  decurrente  tempore  Qua- 
dragesimae  Omnium  Sanclorum  seu  Adventus  pro  Franciscalibus,  ipsi  pos- 
sint  unico  jejunio  tribus  praescriplis  diebus  facto,  satisfacere  duplici  obliga- 
tioni  tum  praecepti,  tum  Jubilaei,  512.  —  Indulgentiae  concessae  Ordini  S. 
P,  Francisci,  1396  sq.  —  Summarium  autheniicum  Indulgentiarum  quibus 
gaudet  Ordo  Seraphicus,  1501.  —  Tertiarii  Franciscales,  1502  sq. 

Franciscana  corona  (septem  Gaudiorum  B.  M.  V.),  711.  —  Ditata  est  indulgen- 
lia  plenaria,  713.  —  Haec  toties  quoties  acquiri  potest,  717.  —  An  defun- 
ctis  sit  applicabilis,  719.  —  Corona  materialis  ditari  potest  aliis  indulgentiis, 
721.  —  Indicantur  septem  Gaudia  B.  M.  V.,  722. 

Franciscus  Assisiensis  (S.).  Actus  amoris  S.  Patriarchae:  Deus  meus,  253.  —  In- 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1119 

dulgenliac  pro  festo,  pio  novendiali  supplicatione,  ac  mense  Oclobri  in  ejus 
honorem,  434.  —  Qiiinquc  Dominicae  in  honorem  SS.  Stigmatum,  435.  — 
llymnus,  436.  —  Terlius  Ordo  S.  Francisci,  1502  sq.  —  Archiconfraiernitas 
Chordigerorum,  2149  sq.  —  SS.  Stigmatum,  2168.  — hidulgentiae  conces- 
sae  Ordini  .Minorum  S.  P.  Francisci,  1396  sq.  —  Summarium  authenticum 
Indulgentiarum,  1501. 

Franciscus  Salesius  (S.).  Opus  S.  Francisci  Salesii,  2227  sq.  —  Socictas  Salesiana 
pariiceps  facta  est  omnium  graliarum,  quibus  Ghordigeri  gaudent,  pag.  1035 
(nota  1). 

Franciscus  Xaverius  (S.).  Ejus  oratio  pro  conversione  infidelium,  355. 

Fratres  vi  Communionis  Sanctorum,  24  sq.  —  Fratres  vel  Confratres  in  piis  So- 
dalitiis,  1647  sq. 

Functiones  vere  parochiales  quaenam  sunt,  1 039. 

Funera.  Jura  Tertii  Ordinis  quoad  funera,  1543  sq. 

G 

Gabriel  Angelus.  Novena  in  honorem  SS.  Archangelorum  Michaelis,   Gabrielis  el 

Raphaelis,  421. 
Gabriel  Maria  (B.)  legislator  et  adjutor  Ordinis  Annuntiationis  B.  Joannae   Vale- 

siae,  779. 
Gallia.  Indulgenlia  Portiunculae  in  Gallia   quoad   ecclesias   olim  Franciscanorum 

translala  in  sequentem  Dominicam,  1001.  —  Indulgentiae  pro  sacris  Missio- 

nibus,  quae  dantur  a  Patribus  Ordinis  Minorum,  1441.  — Declarationes  pro 

Monialibus,  prout  nunc  in  Gallia  existunt,  1328  sq. 
Gaudia.  Corona  septcm  Gaudiorum  (franciscana),  711,  —  Ejus  recitationi  adnexa 

cst  indulgenlia  |)Ienaria,  713. 
Genibus  flexis.  An  pi'eces,  quibus  adnexae  sunt  indulgcntiae,  recitari  debeant  fle- 

xis  genibus,  190. 
Gestantes  Scapulare  caeruleum  B.  M.  V.  Immaculatae,  aut  rubrum  Passionis  D. 

N.  J.  C,  an  Confralernifates  constituant,  852. 
Gilbertus  Nicolaus  (B.),  vid.  Gabriel  Maria. 
Gloria  Patri.  Indulgentiae    concessae    pro   recilatione    trium  Gloria  Patri  ter  in 

dic,  245. 
Gonfalonis  Archiconfraternitas,  1951. 
Gonzaga  Aloysius  (S.).  Ejus  oratio  ad  B.  Virginem  Mariam,  397.  —  Indulgentiac 

in  ejus  feslo,  441.  —  Pro  sex  Dominicis  in  ejus  honorem,  442. 
Gossypium.  .Materia  invalida  pro  conficiendo  Scapulari,  42!   sq. 
Gratia.  Status  graliae  nccessarius  ad   lucrandas   indulgentias,  119  sq.  —  Utrum 

omnia    opera    injuncta   in   statu  gratiae  fieri  debeant,  122  sq.  —  An  status 

graliae  requiratur  pro  lucranda  indulgentia  in  levamen  animarum  Purgatorii, 

1008  sq. 
Gratiarum  actio  post  Missam,  343,  B,  C. 
Gratis  iradi  dcbent  fldelibus  res  indulgentiis  ditatae,  666.  —  Qiioad   designatio- 

nem  altaris  privilegiali,   1043.  —  Qiioad  litteras   crcctionis  el   aggrcgalionis 

Confralernilalum.  1713,  7". 


1120  INDF.X    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Gregorianae  Missae  triginta,  seu  Gregorianiim  Tricenarium,  1101.  —  Varia  dubia 

luithenlice  rcsoluta,   1102  sq. 
Gregorianum  altare,  et  Gregorianum  ad  instar,   IIOI,   1104  sq. 

H 

Habitus.  Indulgentla  plenaria  concessa  suscipientibus  habitum   religiosum   causa 

profitendi,   1271.  —  Habitus  Tertii  Ordinis   Franciscalis,  1520  sq.  —  Habi- 

tus  pro  Scapulari,  vid.  Scapulare.  —  An  certis  temporibus  necessaria  sit  pro 

lucro  indulgentiarum  induitio  habitus,  seu  cappae  in  quibusdam   Confrater- 

nitatibus,   1746.  —  Instiluta  Sororum  habitum  religiosum  non  deferentium, 

quond  canonicam  eorum  condilionem,   1359. 
Haereditas,  Qui  utitur  objectis  piis  in  haereditatem  habitis,  non  lucratur  indulgen- 

tias,  quae  eis  fuerunt  adnexae,  664.  —  Exceptio,  665. 
Haeresis.  Facultas  absolvendi  ab  haeresi  tempore  Jubilaei,  545  sq.  —  Haeretici 

nequeunt  esse  parlicipes  indulgentiarum  30,  3. 
Hebdomada  major    seu    sancta.    Indulgentiae    pro    visitatione    SS.   Sacramenti   in 

solemni  expositione  feria  V  et  VI,  304.  —  Pro  pio  exercitio  in  feria  V,  305. 

—  Quotidie  in  majori  Hebdomada  impertiri  potest   Fratribus  et   Monialibus 

Ordinis  Minorum  Absolutio  generalis,   1417,  1421. 
Hieronymi  Aemiliani  (S.)  jaculatoria;  Dulcissime  Jesu,  276. 
Honor  Dei  intendi  debet  in  ecclesiae  visitatione  pro   lucranda    indulgentia    prae- 

scriptn,   172. 
Horae  canonicae.  Per  Horas  canonicas,  jam  alias  obligatorias,  nequit  satisfieri  pre- 

cibus  a  Summo  Pontifice  praescriptis  ad  lucrandam  indulgentiam,   136. 
Horarum  quadraginta  Oratio.  Ejus  origo,  indulgentiae  adnexae  etc,  287  sq. 
Hospitalia  visitantibus  concessa  est  indulgentia  centum  dierum,  pag.  437  in  nota. 
Hospitia.  An  publicae  capellae  Hospitiorum    Fratrum    Minorum  gaudeant  indul- 

gentiis  Ordinis,  930  sq.  —  Utrum  Hospitia    debeant   esse    canonice    erecta, 

933  sq.  —  Hospitia  proprie  et  improprie  dicta,  936. 
Hymnus  Veni,  Creator  Spiritus,  vel  Sequentia:  Veni,  sancte  Spiritus,  260.  — 

Pange  lingua,  280.  —  Vexilla  Regis  prodeunt,  309.  —  In  honorem  S.  P. 

Francisci,  436. 

I 

Idioma  quo  preces  indulgentiis  ditatae  recitari  possunt,  101,  200. 

Ignatius  (S.)  de  Lojola.  Oratio :  Domine  mi,  254.  —  Suscipe,  Domine,  univer- 
sam  meam  libertatem,  259. 

Ignorantia.  An  acquiri  possit  indulgentia,  si  aliquod  ex  operibus  injunctis  omit- 
talur  pcr  ignorantiam,   132. 

Imagines.  Indulgentia  conccssa  visitantibus  imaginem  SS.  Cordis  Jesu,  334.  — 
Imagines  SS.  Cordis  Jesu,  solum  Cor  exhibentes,  privata  ex  devotione  per- 
miituntur,  334.  —  Ut  pia  objecta,  ex.  gi'.  parvae  statuae  et  numismata  in- 
dulgenliis  ditentur,  repraesentare  debent  Sanclos  consueta  forma  canonizatos, 
vel  in  martyrologiis  rite  probatis  descriptos,  629.  —  Quaenam  imagines  ex- 
cludimtur   ab   Apostolicae   benedictionis   concessione^  673,  3".  —  Imago  B. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1121 

M.  V.  de  Rosario  an  extare  dcbeat  in  altari  Confraternilalis,  1987.  —  Du- 
bia  resoluta  quoad  imaginem  B.  M.  V.  de  Uosario,  quae  colitur  in  Valle 
Pompeiorum,  2004. 

Immemor  culpae  an  tcneatur  ad  Confessionem  et  ad  absolutionem  recipiendam, 
ut  lucrari  possit  indulgentias,  146. 

Immaculata  Conceptio,  vid.  Conceptio  Immaculata. 

Impedimentum  an  per  se  eximat  ab  exequendo  opere  injuncto,  132  sq.  —  Pro- 
visio  pro  habitualiter  infirmis  e  domo  egredi  impotontibus,  164,  180.  —  In- 
dulta  pro  sodalibus  sive  Tertii  Ordinis,  sive  cujuslibet  Confraternilatis  aut 
piae  Socielatis,  infirmis  vel  in  carcerem  inclusis  aut  alio  legitimo  impedi- 
mento  detentis,  1549  sq.,  1805  sq.  —  Indultum  pro  Tertiariis  Francisca- 
libus  impeditis  ecclesias  adire  ad  recipiendam  Absolutionem  generalem  dic- 
bus  assignatis,   1582. 

Impetrantes  concessiones  generales  indulgenliarum  tenentur  exemplar  earumdem 
concessionum  ad  Sccretariam  S.  C.  1.  deferre,   105. 

Impositio  Scapularium,  831   sqq. 

Impotentia,  vid.  Impedimentum. 

Incapaces  indulgentiarum,  30. 

Induitio  spccialis  habitus  seu  cappae  penes  aliquas  Confraternitates  in  certis  tem- 
poribus  an  sit  necessaria  pro  acquisitione  indulgentiarum,  1746.  —  Consu- 
litur,  ut  die  professionis  novitius  Tertiarius  intcgro  habitu  Ordinis  sit  indu- 
tus,  1524. 

Indulgentia.  Descriptio  indulgentiae,  I  sq.  —  Per  indulgentiam  non  remittitur 
culpa  sive  mortalis  sive  venialis,  3.  —  Effectus  indulgentiarum  est  remittere 
poenas  temporales,  quae  saepe  luendae  remanent  post  culparum  remissio- 
nem,  4.  —  Cum  indulgentiae  pertineant  ad  forum  secretum  et  poenitentiale, 
ideo  per  indulgentias  non  liberanlur  fideles  nec  a  poenis  naturalibus,  nec 
a  poenis  fori  externi  et  contentiosi,  7.  —  Veritates  credendae  quoad  indul- 
gentias,  8  sq.  —  Opus  bonum  potest  aliis  applicari  non  qualenus  merito- 
rium,  sed  quatenus  satisfactorium  est,  17.  —  Ubinam  sit  Ihesaurus  Eccle- 
siae,  18.  —  Quot  modis  dispensetur,  19.  —  In  Ecclesia  Dei  unicus  est  Ihe- 
saurus,  20.  —  An  thesaurus  satisfactionum  extiterit  in  veteri  lege,  21.  —  Si 
affirmalive,  an  in  veteri  lege  dispensatus  fuerit,  22.  —  Fons  et  fundamen- 
tum  indulgentiarum,  23  sq.  —  Quis  est  subjectum  capax  lucrandi  indul- 
genlias,  29  sq.  —  Indulgentiae  diverso  modo  applicantur  vivis  et  defunctis, 
32  sq.  —  An  indulgentiarum  effcctus  sit  infallibilis,  36  sq.  —  Utrum  indul- 
gentia  aequaliter  participctur  ab  inaequaliter  dispositis,  41  sq.  —  An  indul- 
gentia  concessa  ut  pienaria,  obtineri  saltem  possit  ut  partialis,  si  intcgra 
obtineri  nequeat,  46.  —  Causa  consecutae  indulgcntiac,  47.  —  Opcra  prac- 
scripta  pro  acquirendis  indulgentiis  personaliter  fieri  dcbent,  48  s(i.  —  Mc- 
dia  pro  expiandis  in  hac  vita  poenis  temporalibus,  50.  —  Conditioncs  ut 
indulgentiae  applicari  possinl  animabus  Purgatorii,  53.  —  Applicari  potest 
vel  uni  vcl  pluribus,  54,  —  An  indulgentiae  .'ipplicatae  uni  vcl  atiiiuibus 
animabus,  prosint  omnibus,  55.  —  Indulgcntia  applicata  pluribus  vel  omni- 
bus  animabus  Purgatorii  quomodo  prodest  omnibus  (juoad  satisfactionem, 
56  sq.  —  Divisio  indulgentiae,  61.  —  Sensus  \ocum  qnadragenae  ei  septe- 
nae,  ibid.  —  Indulgeniia  Jubilaei,  62  et  vid.  Jubilaeum.  —  Quid  indulgenlia 

71 


ll!2t^  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

plena,  plenior,  plenissima,  63.  —  Indulgcntiae,  quibus  absolulio  a  poena 
et  culpa  conccdi  dicilur,  65  sq.  —  Indulgenlia  de  poenitenliis  injunctis  quid, 
67  sq.  —  De  subjecto  in  quo  residet  potesias  concedendi  indulgentias:  hinc 
quid  possil  Romanus  Pontifex,  quid  Episcopi,  Archiepiscopi,  Patriarchae, 
ISuntii  Apostolici,  Poenitenliarii,  Praelati  Episcopo  inferiores,  Concilia  Gene- 
raha,  Provincialia  etc,  73.  —  Variae  aulhenticae  declaratiories  facultalem 
Episcoporum  aliorumque  Praelatorum  eiargiendi  indulgcntias  respicientes, 
74  sq.  —  Facultas  elargiendi  indulgentias  et  ipsae  indulgentiae  acquirine 
possunt  consuetudine  seu  praescriptione,  77  sq.  —  De  causa  requisita  in 
concessione  indulgenliarum,  81.  —  An  causa  debeat  esse  proportionata  quan- 
tiiati  indulgcntiae,  82  sq.  —  Causa  dislinguitur  ab  opere  injuncto,  88.  — 
An  qui  elargitur  indulgentias  possil  eas  lucrari,  89,  576.  —  Et  si  aflfirma- 
live,  an  teneatur  pi'aeslare  opus  a  se  injunctum,  92.  —  Recognitio  et  pu- 
blicatio  indulgeniiarum,  94  sq.  —  Indulgeniiae  ob  diversas  raliones  cessare 
possunt,  109.  —  Indulgentiae  falsae,  apocryphae,  nullae  etc,  110.  —  Colle- 
ctiones  authenticae  S.  Congregationis  Indulgenliarum,  113  sq.  —  Litierae 
Apostolicac,  Rescriptum,  Decretum,  Indultum,  117.  —  Epilogus  rerum  no- 
labilium,  118. 

Conditiones  generates  pro  lucrandis  indulgentiis,  nempe  status  gratiae, 
intentio,  adimptementum  operum  injunctorum,  119  sq.  —  An  omnia  opera 
injuncta  in  statu  gratiae  fleri  debeant,  122  sq.  —  Condiliones  speciales,  quae 
ordinarie  praescribuntur  pro  acquirendis  indulgentiis,  129  sq.  —  Per  opus 
aliunde  debitum  acquirine  potest  indulgentia,  135  sq.  —  Utrum  plures  in- 
dulgentiae  ex  variis  titulis  concessae,  eadem  die,  uno  eodemque  opere  lucri- 
fieri  possint,  144.  —  An  preces  praescriptae  reciiari  debeant  flexis  genibus, 

190.  —  An  lucretur  indulgentias,  qui  alternatim   cum   socio  preces  recitat, 

191.  —  hidulgentia  plenaria  quotidiana  perpetua  quomodo  intelligenda 
est,  221. 

Indulgentiae  Apostolicae,  671  sq.  —  Indulgentiae  adnexae  objectis  piis,  quae  loca 
Terrae  Sanctae  tetigerunt,  683  sq. 

Indulgentiarum  Sacra  Congregatio.  Ejus  jura,  102. 

Indultarium.  Privilegium  Viae  Crucis  in  domibus  privatis,  mortc  indultarii  ces- 
sat,   1166. 

Indultum  quid,  117.  —  Utrum  Indullum  seu  facultas  a  S.  Sede  obtenta  benedi- 
cendi  pia  objecta  exhiberi  debeat  Ordinario,  642.  —  An  Indultum  erigendi 
stationes  Viae  Crucis  in  domibus  privatis  cessct,  si  persona,  quae  illud  ob- 
linuit,  alio  transferat  habitationis  sedem,  1162.  —  Congi'egationes  Tertiaria- 
rum  Franciscalium  votorum  simplicium  non  gaudenl  communicatione  indul- 
gentiarum  Ordinis  Minorum,  nisi  speciale  habeant  Indullum,  1338.  —  An 
pro  eisdem  existat  speciale  Indultum,  1340  sq.  —  Tertiarii  cujuslibet  Ordi- 
nis  non  gaudent  communicatione  indulgentiarum  sive  cum  respeciivo  Ordine 
sive  cum  aliis  Tertiariis,  nisi  constet  de  speciali  Indulto,  1629. 

Infans  Jesus.  Preccs  et  pia  exerciiia  in  ejus  honorem,  277  sq. 

Infantia.  Opus  a  S.  Infuniia,  2216  sq. 

Infantes  suntnc  capaces  indulgentiarum,  30,  2.  —  An  valide  imponi  ipsis  possit 
sacrum  Scapulare,  848.  —  Utrum  adscribi  possint  Confraternitatibus,  1798, 
1800. 


J! 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1153 

Infideles  nequeunt  esse  parlicipes  indulgentiarum,  30,  3.  —  Oralio  pro  eorum 
conversione,  335. 

Infirmi  (habilualiler)  quomodo  posgunt  indulgenlias  lucrari,  164,  180.  —  In  ar- 
liculo  mortis  consliluti,  588,  600.  —  Quoad  usum  crucifixi  Viae  Crucis, 
1236,   I2i9.  —  Fratres  et  Moniales  Ordinis  iMinorum,  1447  sq. 

Infirmitorium,  infirmaria.  Religiosi  et  Moniales  Ordinis  Minorum  infirmi  in  cubiculo 
aut  infirmitorio  quomodo  possunt  lucrari  indulgentias,  1448. 

Ingressus.  Die  primo  ingressus  in  Religionem  indulgentia  plenaria,  1271,  1. 

Inscriptio  nominum  confratrum  in  libro  seu  regesto  Sodalitatis  an  sit  necessaria 
ad  lucrandas  indulgentias,  1781  sq.  —  Inscriptio  materialis  a  quonam  fieri 
debet,   1795. 

Instituta  religiosa.  Variae  species,  1269.  —  Indulgentiae  concessae  Institutis  vo- 
lorum  solemnium,  seu  Religiosis  et  Monialibus  regularibus,  1270  sq.  — 
Quibusnam  gratiis  gaudeant  insliluta  votorum  simplicium,  1269,  7.  —  Mo- 
nialium  et  Sororum  variae  classes,  1296.  —  Vicissitudines  Institutorum  vo- 
torum  simplicium,  1297  sq.  —  Quoad  cetera,  vid.  Congregationes  religiosae. 

Instructio  quoad  Doctrinam  Christianam,  357.  —  Relate  ad  Fratres  Ordinis  Mi- 
norum,  1442. 

Intentio  requisita  ad  lucrandas  indulgentias,  119,  127.  —  Intentioncs  seu  fines 
a  Summis  Pontificibus  intenli  in  praescribendis  precibus  in  concessione  in- 
dulgeniiae,  praesertim  plenariae,  198.  —  Non  requiritur  tamen  intentio 
explicita  praedictorum  flnium,  199. 

Interruptio.  Recitatio  Rosarii  debet  esse  coniinua,  nempe  moraliter  non  interru- 
pta,  733.  —  Similiter  in  pio  exercitio  Viae  Crucis,  1233. 

Invocatio  SS.  Nominis  Jcsu,  264.  —  In  mortis  arliculo  est  conditio  necessaria 
pro  lucranda  indulgentia  plenaria,  601.  —  Invocatio  Nominis  Mariae,  401. 

Irregularitas.  Facultas  dispensandi  super  una  irregularitaie  tempore  Jubilaei,  556. 

Iter  agenles  Romam  pro  lucrando  Jubilaeo  Anni  Sancti,  si  in  ipso  itinere  vel  in 
ipsa  Urbe  aliqua  iegitima  causa  superveniat,  quae  eis  impediat  visitationem 
Basilicarum,  an  possint  indulgentiam  Jubilaei  consequi,  505. 
Iterabilia.  An  piures  indulgentiae  ex  variis  titulis  concessae,  eadem  die,  uno  eo- 
demque  opere  lucrifieri  possint,  si  opus  injunctum  non  sit  iterabile,  144. 
—  Uni  et  cidem  objecto  pio  applicari  possunt  indulgenliae  diversae,  dum- 
modo  ad  eas  lucrandas  renoventur  opera  injuncta  iterabilia,  636. 


Jaculatoriae  preces,  id  est  brevissimae  fervidaeque  orationes,  quarum  plures  vide 
a  pag.  106  ad  201,  quas  citatas  invenies  in  Indice  syntiietico. 

Japonia.  Preces  pro  conversione  Japoniae,  354. 

Jejunium.  Si  inter  opera  injuncta  pro  indulgentiac  acquisitionc  pracscriptum  sit 
jejunium,  an  quis  totum  jejunium  ilcrare  deberet,  si  integre  iliud  non  per- 
fecit,  133.  —  Animadversiones  circa  jejunium  occasione  Jubiiaei,  508  sq.  — 
Quoad  Rcligiosos  Franciscales,  511   sq. 

Jerosolymitanae  coronae  (aliaque  objecta  pia)  quandonam  indulgcnlias  amittunt, 
667.  —  Objecta  pia,  quac  loca  Terrac  Sanctac  teligerunt,  683  sq. 


1124 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


Jesus.  Litaniae  SS.  Nominis  Jesu,  263.  —  Invocatio  SS.  Nominis  Jesu,  264.  — 
In  ariiculo  mortis,  601 .  —  Laus  SS.  Nominibus  Jesu  et  Mariae,  265.  —  Ja- 
culatoriae,  266  sq.  —  Aliae  piae  preces,  270  sq.  —  Preces  et  pia  exercitia 
in  honorem  Jesu  Infantis,  277  sq.  —  In  honorem    Jesu    crucifixi,    309    sq. 

—  Pretiosissimi  Sanguinis,  323  sq.  —  Sacratissimi  Cordis,  326  sq.  —  Tri- 
plex  invocatio :  Jesus,  Maria  et  Joseph,  407. 

Joanna  Valesia  (B.).  Ejus  corona,  779  sq. 

Joannes  (S.)  Aposlolus.  Oratio  in  ejus  honorem,  433. 

Joannes  (S.)  de  Matha,  auctor  Confraternitalis  Scapularis  SS.  Trinilatis,  1895  sq. 

Joseph  (S.)  Sponsus  B.  M.  V.  Orationes  variae  in  ejus  honorem,  424  sq.  —  Pro 

agonizanlibus,  430.  —  Novena  in  ejus  honorem,    431.  —  Indulgentiae  pro 

mense  Martio,  432. 
Jubilaeum.  Notio  et  divisio  Jubilaei,  454  sq.  —  Regulae  in  Jubilaeo  servandae, 

463  sq.  —  Suspensio  facultatum  in  Confessariis  in  Jubilaeo  maximo,  469  sq. 

—  Suspensio  indulgentiarum  in  Anno  Sancto,  471   sq.  —  Nonnullae  decla- 
rationes,  475  sq.  —  Conditiones  speciales    pro   lucrando  Jubiiaeo,  482  sq. 

—  Facultates  quae  tempore  Jubilaei  concedi  solent,  522  sq. 
Judaei  incapaces  sunt  indulgentiarum,  30,  3. 

Juramentum.  Indulgentiae  pro  juramento,  quod  emittunt  Aiumni  qui  educantur 
in  collegiis  pro  Missionibus,  364. 

Jurisdictio.  Potestas  concedendi  indulgentias  non  est  potestas  Ordinis,  sed  juris- 
dictionis,  80. 

Jus.  Qui  indulgentias  concedit,  in  jure  divino  dispensat,  81.  — Jura  S.  Congre- 
gationis  Indulgentiarum  quoad  indulgentias,  102.  —  Simplex  Sacerdos  post 
verba :  Ite  Missa  est,  jure  suo  hodie  dimittit  populum,  eique  benedicit,  577, 
1 2°.  —  Simplex  Sacerdos  nullam  aliam  Benedictionem  super  populum  imper- 
tiri  potest,  nisi  jure  delegato,  577,  13°.  —  Jus  personale  Episcopi  designandi 
altare  privilegiatum,  1047.  —  Jus  ordinarium  erigendi  Confraternitates, 
1670  sq.  —  Jus  Episcopi  visitandi  Confraternitates,  1738  sq.  —  Jura  Epi- 
scoporum  et  Parochorum  relate  ad  Confraternitates,  1819  sq.  —  Jus  Supe- 
riorum  Regularium  Ordinis  S.  P.  Francisci  quoad  Tertium  Ordinem  saecu- 
larem,   loo5  sq. 

Justa  causa  requisita  in  concessione  indulgentiarum,  81   sq. 

K 

Kalendarium,  vid.  Calendarimn. 


Laicales  Confraiernitates,  1638. 

Lana,  materia  Scapularium,  821.  —  Scapularia  confecla  esse  debent  ex  lana  con- 

texla,  noo  vero  subcoacta,  822. 
Lapis  in  allari  fixo,  1016  sq.  —  An  privilegium  allaris  sit  concessum  lapidi  con- 

secrato,  vel  potius  altari  determinato,  1018.  —  Si  ab  altari  flxo  privilegiato 

amoveatur  lapis  consecratus,  et  alius  substituatur,  altare  remanetne  privile- 

giatum,  1019. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1125 

Laudetur  Jesus  Christus.  Indulgenliae  huic  invocationi  adnexae,  264. 

Laus  sanctissimis  Nominibus  Jesu  et  Mariae,  265. 

Lecto  (in)  jacentes  ob  infirmilatem   Fratres   et   Moniales  Franciscales  an  possint 

lucrari  indulgentias  locales,   U48. 
Legati  Apostolici  an  concedere  possint  indulgcntias,  73,  8^ 
Leo  PP.  XIII  moderatur  regulam  Tertii  Ordinis  saecularis  Franciscalis,  1515. — 

Hatio  hujus  modcrationis,  1516.  —  Ratio  revorationis  indulgentiarum,  1517. 

—  Affertur  inlegra  Constitutio  Misericors  Dei  Filius,  in  qua  continelur  re- 
gula  temperata  nec  non  index  indulgcntiarum  et  privilegiorum,  1518. 

Leonardus  (S.)  a  Portu  Mauritio.  Ejus  doctrina  circa  meditationem  passionis  Do- 
mini  in  pio  exercitio  Viae  Crucis  peragendo,  1229. —  Rlethodus  ab  eodem 
Sancto  proposita,  quando  perlurbatio  excitari  potest,  1231. 

Liber,  libellus.  Cautela  adhibenda  in  praestanda  fide  libris,  libellis,  foliis  etc.  in 
quibus  adnotanlur  indulgentiae,  103  sq.  —  Prohibitio  librorum  continentium 
concessiones,  summaria  indulgentiarum  etc.  absque  praevia  approbatione 
S.  Congregationis  Indulgentiarum,  106  sq.  —  Inscriptio  nominum  sodalium 
in  libro  Confraternitatls,  1781. 

Licentia  Episcopi  requisita,  ut  Regulares  impertiri  possint  Benedictionem  Apo- 
stolicnm  super  populum,  580.  —  An  dicta  licentia  requiratur,  ut  quis  legi- 
time  uti  possit  facultate  applicandi  indulgentias  objoctis  pietatis,  642.  — 
Quid  de  Regularibus,  ibid.  —  Licentia  Episcopi  aliorumque  Superiorum  pro 
erectione  Viae  Crucis,  1191  sq.  —  An  Religiosus  extra  Conventum  degens 
cum  licentia  Supcrioris,  frui  possit   indulgentiis  proprii   Ordinis,    1289    sq. 

—  Utrum  pro  impertienda  Fratribus  Minoribus  Absolutione  generalis,  neces- 
saria  sit  licentia  Superiorum,  1 428.  —  Licentia  Ordinarii  quoad  Fratres  Minores 
in  exercendis  Missionibus  in  quibusvis  locis,  1440.  — Pro  docenda  Doctrina 
Christiana,  1442.  —  Pro  erectione  Congregationis  Tertiariorum,  1592.  — 
Pro  erectione  et  aggregatione  Confraternitatum,  1713,  l"". 

Lingua  (idioma)  qua  preces  indulgentiis  ditatae  recitari  possunt,  101,  200. 

Litaniae  ab  Ecclesia  approbatae,  263.  —  SS.  Nominis  Jesu,  ibid.  —  Beatae 
Mariae  Virginis,  ibid.  et  388. 

Litterae  Apostolicae,  quaenam  dicuntur,  117.  —  Litterae  facultativae  quorumdam 
Superiorum  Ordinum,  necessario  exquirendae  et  obtinendae  pro  erectione 
respectivarum  Confraternitatum,  1682  sq.  —  Excipiuntur  loca  Missionum, 
quae  a  S.  Congregatione  de  Propaganda  Fide  dependent,  1685.  —  Litterae 
filiationis,  vid.  Filiantia. 

Loca  sancta,  seu  loca  Terrae  Sanctae.  Indulgentiae  adnexae  devotionis  objectis, 
quae  loca  Terrae  Sanctae  letigerunt,  683  sq.  —  Pium  Opus  Terrae  Sanctae, 
2l85sq.  —  Facultates  quoad  orcctionem  Confraternitatum  pro  locis  Missionum, 
quae  a  S.  Congregatione  de  Propaganda  Fide  dcpendent,  1685. —  In  locis 
distinclis  erigi  possunt  Confraternitates  cjusdcm  nominis  et  instituti,  quam- 
vis  una  leuca  inter  se  non  distcnt,  1728.  —  Quaenam  sunl  loca  distin- 
cta,   1729. 

Locales  indulgentiae  quaenam  sint  et  quo  sensu  intclligi  debcant,  61,  2".  — 
Motus  localis  de  una  stalione  ad  aliam,  ut  conditio  ad  lucrandas  indulgentias 
pio  exercltio  Viae  Crucis  adnexas,  1225,  1230. 

Ludovicus  (S.)  Episcopus  Tolosanus.  Oratio  in  ejus  honorem,  438. 


11:26  INDEX  ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Lumen.  Indiilgentia  pro  fidelibus  associantibus  cum  lumine  accenso   SS.    Sacra- 
mentum,  dum  ad  infirmos  deferlur,  285. 

M 


Magistri.  Indulgentiae  concessae  magistris,  qui  discipulos  suos  ducunt  ad  Do- 
ctrinam  Christianam,  eamque  eos  docent,  357. 

Magnificat.  Indulgentiae  huic  cantico  adnexae,  Appendix  pag.  1078. 

Majus  (mensis).  Indulgentiae  pro  mense  Majo  in  honorem  B.  M.  V.,  409. 

Manus  adjutrices  porrigentibus.  Induigeniiae  olim  eisdem  concessae,  a  S.  Pio  V 
fuerunt  revocatae,  1451. 

Mare  magnuin  quid  est,  1364,  nota. 

Maria  Virgo  Deipara  —  Indulgentiae  concessae  recitanlibus  slato  tempore  et 
hora  Angelus  Domini  vel  Regina  coeli,  371  sq.  —  Salve  Regina  et  Sub 
iuum  praesidium  385.  —  Ave  maris  stella,  386.  —  Magnificat,  Appendix 
pag.  1078.  —  Stabat  Mater,  387.  —  Litanias  Lauretanas,  388.  —  Officium 
parvum,  389.  —  Quasdam  orationes  ac  preces  jaculatorias,  391  sq.  — Pro 
piis  exercitiis  ac  precibus  in  ejus  honorem  mense  Majo,  409.  —  In  honorem 
B.  Mariae  Virginis  Perdolentis  mense  Septembri,  410.  — B.  Mariae  Virginis 
Rosarii  mense  Octobri,  411.  —  Pium  exercitium  quindecim  Sabbatorum,  412. 
—  Undecim  Novenae,  413.  —  Hora  onitionis  infra  annum  in  honorem  B. 
Virginis  Dolorosae,  414.  —  Pium  exercitium  in  ejusdem  honorem,  415.  — 
Idem  in  feria  VI  majoris  Hebdomadae  et  in  aliis  sextis  feriis,  416.  —  Se- 
ptem  Dominicae  in  honorem  Immaculatae  Gonceptionis,  417.  —  Goronae 
B.  Mariae  Virginis,  vid.  Corona.  —  Scapularia  ejusdem,  vid.  Scapulare.  — 
Gonfraternitates  ac  Sodalitates  sub  ejus  invocatione  vid.  recensitas  in  Indice 
synthetico. 

Martius  (mensis)  S.  Josepho  Sponso  B.  M.  V.  dicatus.  Indulgenliae,  432. 

Martyres  ab  initio  plane  Ecclesiae  invocari  coeperunt  et  BasiHcae  in  eorumdem 
lionorem  erigi,  917. 

Martyrologium.  Indulgentiae  non  conceduntur,  nisi  Sanctis  (nempe  in  festis  San- 
ctorum)  descriptis  in  Martyrologio  Romano,  226,  918.  —  Imagines,  ut  parvae 
statuae  et  numismata,  repraesentare  debent  Sanctos  canonizatos,  vel  in  mar- 
tyrologiis  rite  probatis  descriptos,  629.  —  Elogium  Martyrologii  Franciscan  i 
de  indulgentia  Portiunculae,  976. 

Mater  Dei,  vid.  Maria. 

Matres.  Indulgentia  concessa  matribus,  quae  in  puopriis  domibus  Ghristianam 
Doctrinam  explicant  filiis  et  famulis,  357.  —  Privilegium  concessum  patribus 
et  matribus  Fratrum  et  .Monialium  Ordinis  Minorum  in  articulo  mortis,  1501, 
57«  (pag.  714). 

Materia  piorum  objectorum,  627  sq.  —  Agnus  Dei,  808.  —  Scapularium,  821 
sq.  —  Grucifixi  Viae  Grucis,  1238  sq. 

Matutinum,  vid.  Officium  divinum. 

Medalia,  vid.  Numisma. 

Medicus.  Indulgeniiae  concessae  medicis  Ordinis  Minorum,  1452  sq.  —  An  iisdem 
indulgentiis  gaudeant  medici  aliorum  Ordinum  regularium,  1455. 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  H27 

Meditatio  passionis  Domini,  praescripta  in  recilationo  coronac  S.  Dominici,  736 
sq.  —  In  peragendo  exercitio  Viae  Crucis,  l22o  sq.  —  An  oiiam  requiratur 
in  usu  crucifixi  Viae  Crucis,  1261. 

Memorare  o  piissima,  oratio,  396. 

Memoria.  Devotum  exercitium  in  memoriam  Agoniac  D.  N.  J.  C,  322.  —  Fcstum 
Corporis  Domini  in  memoriam  inslilutionis  SS.  Sacramcnti  Eucliaristiae,  284. 

Mendicantes  Ordincs,  quinam  sunt,  1363  nota.  —  Communicaiio  privilcgiorum 
ct  indulgenliarum  inter  se,   1363  s(j. 

Mensis.  Indulgenliae  pro  mense  Martio,  432.  —  Majo,  409.  —  Junio  in  honorem 
SS.  Cordis  Jesu,  333.  —  Septembri  in  honorem  li.  M.  Perdoleniis,  410. — 
Ociobri  in  honorem  B.  M.  V.  Rosarii,  411.  —  Octobri  pro  piis  excrcitiis 
in  honorem  S.  P.  Francisci,  434.  —  Novcmbii  in  suffragium  defnncto- 
rum,  447. 

Mentalis  oratio.  Indulgenliae  ei  adnexae,  362.  —  Concessio  specialis  pro  Fratribus 
et  Mdnialibus  Ordinis  Minorum,   1445,  et  png.  715,  59. 

Mercimonium  severe  vetilum  quoad  pia  objecta  indulgenliis  ditata,  666,  689. 

Meritum,  prout  distinguitur  a  satisfactione,  17.  —  Admissio  Benefaciorum  ad 
parlicipationem  bonorum  spiritualium  seu  meritorum  Ordinum  Beligiosorum, 
1387  sq. 

Metropolita,  vid.  Archiepiscopus. 

Micliael  Archangelus.  Indulgentia  adnexa  anti^ihoniie:  Sancte  Michael  Archnngelr, 
419.  —  Novena  in  honorem  trium  Archangelorum,  421. 

Milites  an  lucrari  possinl  indulgentias  pio  exercitio  Viac  Crucis  adnexas,  utendo 
Crucifi.xo  rile  ad  id  bcnedicto,    1236,   1251,  dj. 

Minister  Generalis  Ordinis  Minorum  gaudet  Apostolico  indulto  altaris  privile- 
giati,  1492. 

Minores,  Fratres  Ordinis  S.  Francisci  Assisicnsis  sive  Franciscani,  vid.  Ordo  Mi- 
norum. 

Missa.  indulgenliae  concessae  pro  adoratione  SS.  Sacramenli  ad  Missae  elcva- 
tionem,  307.  —  Preces  pro  Sacerdoiibus  anto  et  post  Missam,  343  sq.  — 
Adsistentia  Missae,  360.  —  Adsistentia  primae  Missae,  361.  —  Quoad  Sa- 
cerdotes  regulares  primam  Missam  celebrantes  et  Religiosos  eidem  Missae 
assistentes,  1271,  5.  —  Indulgenliae  conccssae  assistcntibus  Missae  aliisque 
divinis  Ofiiciis  in  festo  et  per  octavam  Corporis  Domini,  284.  —  Benedictio 
papalis  super  populum,  quac  impertitur  ab  Episcopo  post  Missarum  solemnia, 
571.  —  Missae  die  Commemorationis  omnium  Defunctorum  gaudcnt  privilegio 
altaris,  1049.  —  Similiter  Missae  lempore  quadraginta  Ilorarum,  1050.  — 
An  Missa  ad  altare  privilegiatum  celebrata,  sit  per  se  privilegiata,  1061. — 
Rilus  servandus  in  celebralione  Missae  ad  altare  privilegiatum,  1079  sq. — 
Missa  votiva  B.  M.  V.  respectu  altaris  privilegiati,  1093.  —  Missam  cele- 
brans  in  peccato  mortali  an  consequi  possit  privilegium  allaris  pro  dcfun- 
ctis,  1097  C).  —  Missae  liregorianae,  Missae  celebratae  in  altari  S,  Grego- 
rii  de  Monte  Coelio,  Missae  celebratae  in  altaribus  Grcgorianis  ad  insiaj*, 
IIOI  sq.  —  Missae  quae  celebrantur  a  Ministro  Generali  Ordinis  Minorum 
gaudent  privilegio  altaris,   1492. 

Missale  Romanum.  Indulgontiae  Stationum  Urbis  acquiri  tantum  possunt  diebus  in 
.Missali  Romano  descriptis,  952. 


1128 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


Missionarii  (Missioncs).  Vicarii  Apostolici  nequeunt  per  se  concedere  indulgen- 
tiam  quadraginta  dierum,  possunt  lamen  vi  Indulli  Apostolici  iargiri  ter  in 
aiino  indulgentiam  plenariam,  74,  i).  —  Indulgentia  plenaria  quater  in  anno 
concessa  Episcopis,  Vicariis  Apostolicis  et  Missionariis  in  imperio  Sinarum, 
nec  non  in  regnis  Tunkini,  Siami,  Cocincinae  etc,  167.  —  Aliae  speciales 
concessiones,  168  sq.  —  Indulgentiae  pro  juramento,  quod  emittunt  Aiumni 
qui  educantur  in  collegiis  pro  Missionibus,  364.  —  Facultas  tacta  Vicariis 
Aposlolicis,  Praefectis  seu  Superioribus  Missionum  in  locis  Missionum  im- 
pertiendi  Benedictionem  Apostolicam  in  arliculo  morlis  cum  facultate  sub- 
delegandi,  617.  —  Amplior  concessio  per  invocationem  SS.  Nominis  Jesu 
pro  Ghristifldelibus,  618.  —  Quonam  tempore  indulgentia  plenaria  in  arti- 
culo  mortis  sit  elargienda,  619.  —  Vicariis  Apostolicis  et  Praefectis  extera- 
rum  Missionum  facile  conceditur  auctoritas  subdelegandi  ad  Viae  Crucis 
erectionem,  1177,  h),  1187. —  Amplae  facultates  quoad  Confratcrnitates  pro 
locis  Missionum,  quae  a  S.  C.  de  Propaganda  Fide  dependent,  1685.  — 
Missae  privilegiatae  in  obitu  Missionariorum  in  nonnullis  Indiarum  orienta- 
lium  Missionibus,  1493.  —  Altare  privilegiatum  personale,  quotidianum,  per- 
petuum  Missionariis  Ordinis  Minorum  in  Sinis  concessum,  1495.  —  An  et 
quomodo  iidem  Missionarii  in  Sinis  lucrari  possint  indulgentias  Ordinis,  1 497 
sq.  —  Provisio  ut  acquirere  possint  indulgentiam  plenariam  Absolutioni 
generaii  adnexam,  1499,  —  Concessiones  quae  aliquando  fiunt  Sacerdotibus 
Missionariis  impertiendi  Benedictionem  Apostolicam  in  fine  exercitiorum  seu 
Missionum,  583. 

Mitrae  et  pontificalium  usum  ac  territorium  separatum  habentes  (Praelati  Epi- 
scopo  inferiores)  an  et  quoties  impertiri  possunt  Benedictionem  papalem 
super  populum,  569.  —  An  iidem  impertiri  possint  trinam  Benedictionem, 
577,  18^.  —  Quid  de  Benedictione  in  articulo  mortis  cum  indulgentia  ple- 
naria,  585,  d), 

Modus  diversus  concedendi  indulgentias  vivis  et  defunciis,  32  sq.  —  Modus  seu 
ritus  applicandi  indulgentias  objectis  piis,  630.  —  Modus  deferendi  Scapu- 
laria,  859  sq. 

Monasterium.  An  monasteria  Monialium  a  cura  Fratrum  suorum  Ordinum  sub 
Episcoporum  jurisdictionem  translata,  amiserint  indulgentias,  quibus  antea 
gaudebant,  1315  sq.  —  Conditio  monasteriorum  feminarum,  prout  in  Gal- 
lia  el  alibi  nunc  existunt,  1328  sq.  —  Sorores  Tertiariae  votorum  simpli- 
cium  vivcntes  in  monasteriis,  recessibus  etc.  1338  sq. 

Moniales.  Variae  classes  Monialium,  1296.  —  Vicissitudines  Monialium  seu  So- 
rorum  cum  votis  simplicibus  et  sine  clausura,  1297  sq.  —  Declarationes 
(juoad  Moniales  votorum  solemnium,  1315  sq.  —  Declarationes  pro  Monia- 
libus,  proul  nunc  in  Gallia  cxistunt,  1328  sq.  —  Pro  Sororibus  Tertii  Or- 
dinis  in  genere,  1337.  —  Pro  Monialibus  seu  Sororibus  Tertii  Ordinis  Fran- 
ciscalis,  1338  sq.  —  Pro  Sororibus  in  propriis  domibus  degentibus,  1346 
sq.  —  Sorores  externae  seu  Rotariae,  1351  sq.  —  Sorores  sine  habitu  re- 
ligioso,  1359.  —  Moniales  vel  Sorores  stricto  vel  latu  sensu  rcligiosae,  1269 
sq.  —  Quaenam  Moniales  comprehendantur  in  Bulla  Romanus  Pontifex 
Pauli  V  de  revocatione  et  nova  concessione  indulgentiarum,  1270,  1275. 
—  Ad  impertiendam  Benedictionem  cum  indulgentia  plenaria  Monialibus  in 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1129 

articulo  morlis  constitulis,  quemnam   Episcopus   subdelegare  debet  598  sq. 

—  An  Confraternitates  erigi  possint  in  ecclesiis  Monialium,  1688. 
Monica  (S).  Societas  Cincturatorum,  2118  sq. 

Monita  S.  Congregalionis  Indulgcntiarum  ad  recte  ordinandum  pium  exercitium 
Viae  Crucis,  1128. 

Mcribundus.  Disposiliones  pro  recipienda  indulgentia  plenaria,  588,  600  sq.  — 
Tempus  impertiendi  papalem  Benediclionem,  600.  —  Quibus  danda  est 
indulgcntia  plenaria,  606.  —  An  Bencdictio  Apostolica  impertienda  sit  pue- 
ris,  607.  —  Utrum  etiam  damnatis  ad  morlem,  608. 

Mors.  Oratio  ad  B.  Virginem  pro  obtinenda  bona  morte,  398.  —  Preces  jaculatoriae 
ad  obtinendam  bonam  mortem,  407.  —  Mortis  articulus  verus  et  praesum- 
ptus,  604.  —  Crucifixus  bonae  mortis,  690  sq.  —  Congregatio  Bonae  Morlis, 
2140  sq. 

Mortale  peccatum  est  obex  ad  indulgentiam  acquirendam,  119  sq.  —  Quid  de 
operibus  injunctis  in  statu  peccati  mortalis  factis,  123.  —  An  fidelis  peccato 
mortali  inquinatus  lucrari  possit  indulgentias  pro  defunctis,  et  quid  de  in- 
dulgentia  altaris  privilegiali,  1098,  CJ  sq. 

Motivum  (causa)  requisitum  pro  concessione  indulgentiarum,  81  sq.  —  Visitatio 
ecclesine  pro  acquirenda  indulgentia  fieri  debet  ob  motivum  fidei  et  religio- 
nis,  172. 

Mutatio  stationum  Viae  Crucis  de  loco  in  locum  an  importet  annihilationem  in- 
dulgentiarum,  1158. 

Muti.  An  et  quomodo  Surdo-Muti  supplere  valeant  impotentiae  recitandi  preces 
pro  indulgentiis  acquirendis  injunctas,  201. 

Mysteria.  Ulrum  ad  lucrandas  indulgentias  pio  exercitio  Viae  Crucis  adnexas  ne- 
cessarium  sit  meditari  singula  mysteria,  quae  quatuordecim  stationibus  re- 
praesentantur,  1229.  —  De  necessitate  meditandi  mysteria  humanae  repara- 
tionis  in  recitatione  Hosarii  B.  M.  V.,  736.  —  An  dicta  meditatio  requiratur 
in  recitatione  coronae  B.  M.  V.,  cui  applicatae  sunt  indulgentiae  S.  Birgil- 
tae,  653,  762.  —  Recensentur  mysteria  SS.  Rosarii,  740.  —  Enumerantur 
festa  mysteriorum  SS.  Rosarii,  in  quibus  sodales  Confraternitatis  acquirere 
possunt  specialcs  indulgentias,  2008.  —  Duplex  modus  mutandi  mysteria  in 
Rosario  vivente,  2022. 

N 

Natalis.  Quando    rcperitur  concessa    aliqua  indulgentia  in    omnibus    et  singulis 

festis  Apostolorum,   intelligenda  sunt  festa   Natalis   uniuscujusque    Apostoli, 

224.  —  Quoad  cetera  vid.  Nativitas. 
Nationales  seu  regionales  Confraternitatcs,   1641. 
Nativitas.  Indiilgenliae  pro  die  iNativitatis  Domini,  278.  —  Pro  novena  ejusdem, 

279.  —  Pro  novena  Nativitatis  B.  M.  V.,  413. 
Navigantes  lucrari  possunt  indulgentias  stationum  Viae  Crucis,    ulendo  cruciflxo 

ad  id  rite  bcnodicto,  1236,  1251,  d). 
Nomen.  Liianiac  SS.  Nominis  Jcsu,  263.  —  Invocatio  ojusdem  SS.  Nominis,   264. 

—  In  arliculo  mortis,   601.  —  In   festo   SS.  Nominis   Jesu,   1476.  —  Laus 
SS.  Nominibus  Jesu  et  Mariae,  265.  —  Invocatio  Nominis  Mariae,  401. 


1130 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


Nomina  confralrum  an  inscribi  debeani  in  libro  Sodalilatis,  1773,  I78'l. 
November.  indulgenliae  pro  piis  exercitiis  in  solamen  animarum    Purgalorii  per 

integrum  mensem  Novembrem,  iil. 
Novena  (novendiales    preces)    in    honorem    SS.   Trinitatis,   246.  —   In   honorem 

Spiritus  sancti,   261.  —  Nativitatis   Domini,   279.  —  SS.  Cordis   Jesu,  335. 

—  Altera  novena  in  honorem  ejusdem  SS.  Cordis,  336.  —  Novenae  undecim 
in  honorem  B.  M.  V.,  413.  —  Novenae  in  honorem  SS.  Archangelorum,  421. 

—  S.  Angeli  Custodis,  422.  —  In  honorem  S.  Joseph  Sponsi  B.  M.  V.,  431. 

—  S.  P.  Francisci,  434. 

Novitiatus,  Novitius.  Cuilibet  novitio  post  explelum  probationis  annum  profes- 
sionem  emittenti,  concessa  est  indulgenlia  plenaria,  1271,  2.  —  Juvenes 
candidati  pro  Novitiatu  quando  lucranlur  indulgentiam  plenariam  a  Paulo  V 
concessam,  1278.  —  An  novitius,  qui  e  Novitiatu  exierit,  et  postea  in  Reli- 
gionem  redierit,  alteram  indulgentiam  plenariam  assequi  possit,  1279.  — 
Ulrum  novitius,  qui,  nondum  expleto  Novitiatu,  professionem  ob  periculum 
mortis  emittit,  consequatur  indulgenliam  plenariam  a  Paulo  V  concessam 
profitentibus  post  completum  probalionis  annum,  1280.  —  An  Superiores 
Franciscales  dispensare  possint  novitios  Teriiarios  super  praescripto  Novi- 
tiatu,  1565. 

Nullitatis  poena  (sub).  Gruces  in  Via  Crucis  ex  ligno  esse  debent,  1131. —  Do- 
cumenta  in  scriptis  requisita  in  erectione  Viae  Crucis,  1189  sq.  —  Limitatio 
facultatis  erigendi  Viam  Crucis  quoad  Sacerdotes  Ordini  Minorum  extraneos 
sub  nullitatis  poena,  1184,  i^. 

NuUius  dioecesis.  Praelati  Episcopis  inferiores  Pontiflcalium  usum  ac  territorium 
separatum  habentes  quoad  Benedictionem  Apostolicam  super  populum,  569, 
577,  7®,  18^*.  —  Quoad  Benedictionem  cum  indulgentia  plenaria  in  articulo 
mortis,  585,  d). 

Numisma.  Numismamm  usus  antiquissimus  est,  622.  —  Quando  incepit  usus  ea 
ditandi  indulgentiis,  624.  —  Materia  debet  esse  solida,  627.  —  Quasnam 
imagines  repraesentare  debent,  629.  —  Kitus  pro  applicatione  indulgentia- 
rum  Apostolicarum,  630.  —  Numismala  quando  amittunt  indulgentias, 
658  sq.  —  Numisma  Immaculatae  Conceptionis,  vulgo  Medaglia  miraco- 
losa,  789  sq.  —  Numisma  S.  Benedicti,  798  sq. 

Nuntii  Apostolici  an,  quibus  et  qua  mensura  concedere  possint  indulgentias,  73,  8°. 


0 


Objecta  pia  seu  devoiionis,  nempe  coronae,  rosaria,  cruces,  crucifixi,  parvae  sta- 
tuae,  numismata,  in  genere.  Notitia  historica  piorum  objectorum,  620  sq. 
—  Materia,  generatim  loquendo,  debet  esse  solida,  627  sq.  —  Imagines  quid 
repraesentare  debent,  629.  —  Ad  applicandas  piis  objectis  indulgentias  suffi- 
cil  signum  crucis,  630.  —  Pro  coronis  Rosarii  et  septem  Dolorum  servanda 
est  propria  respectiva  formula,  633.  —  An  uni  et  eidem  objecto  pio  appli- 
cari  possint  indulgeniiae  diversae,  636  sq.  —  In  facultate  benedicendi  co- 
ronas  precatorias,  non  comprehenditur  facultas  benedicendi  coronas  Domini, 
vulgo  dictas  Camaldulensium,  640.  —  An  piis  objectis  indulgentiis  ditatis 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1131 

adnecli  possint  aliae  indulgentiae,  641.  —  Qiii  oblinct  facuitatem  benedi- 
cendi  devotionis  objecta,  teneturne  eam  exhibere  Ordinario,  642.  —  Facul- 
latem  liabens  benedicendi  objecta  devotionis,  etiam  pro  seipso  bcncdicere 
ea  potest,  643.  —  Uosaria   et  coronae  promiscue  accipienda  sunt,  644  sq. 

—  Indulgentia  cruciflxis  concessa  cadit  in  soium  Christum,  647.  —  Indul- 
gentia  coronis  applicata,  non  fllo  sed  granis  esl  adnexa,  648.  —  Cjlobuli 
decem  in  annulis  argcnieis  vcl  aureis  sculpti  nequeunt  ditari  indulgen- 
tiis,  649.  —  Condiliones  ut  Christindeles  lucrari  possint  indulgenlias  objectis 
piis  adncxas,  650.  —  Speciale  indullum  pro  recitantibus  in  communi  rosa- 
rium  nec  non  praescriptas  preces  in  usu  crucifixi  Viae  Crucis,  651  sq.  — 
Quando  et  quomodo  ccssant  indulgt*nliae  piis  objeclis  adnexae,  658  sq.  — 
Epilogus,  670. 

Objecta  pia  in  specie.  Coronae,  rosaria,  cruccs,  cruciflxi,  parvae  statuae,  numis- 

mala,  Agnus  Dei,  Scapularia,  vide  haec  nomina. 
Objectum.  Divisio  indulgentiae  ratione  objecii,  61,  2^. 
Oblati,  vid.  Tertiaru. 

Oblatio.  Formula  oblationis  quolidianae  ad  SS.  Cor  Jesu,  332. 
Octava.  indulgentiae  in  festo  et  octava  Corporis  Domini,  284,  1474.  —  In   festo 

et  octava  Immaculatae  Conceplionis,   1 475.  —  In  festo  vel  octava  S.  P.  Fran- 

cisci,  434. 
October.  Indulgeniiae  pro  precibus  et  piis  exercitiis  in  honorem  B.  M.  V.  Rosarii, 

411.  —  In  honorem  S.  P.  Francisci,  -434. 
Ofi&ciales  Episcoporum  an  cxigcre  aliquid  possint  in  certiorandis  Parochis  sive  in 

expediendis  litteris   pro  dcsignatione   altaris    privilegiati,    1043.  —  Defectus 

Officialium  in  Confraternilalibus  an  oRlciat  validae  ereciioni  vel  indulgentia- 

rum  communicationi,  1743,  1747,  1750. 
OfBciis  divinis  assistcntes  in  fcsto  et  octava  Corporis  Domini,  284,    1474.  —  In 

festo  et  oclava  Immaculalae  Conceptionis,  1 475.  —  In  festo  SS.  Nominis  Jesu, 

1476.  —  In  fesio  Transfiguralionis  D.  N.  J.  C,  1478.  —  In  feslo  Visitatio- 

nis  B.  M.  V.,  1479.  —  In  feslo  SS.  Cordis  Jesu,  1480. 
OfBcium.  Indulgentiae  concessae  recitantibus  Oflicium  parvum  B.  M.  V.,  389.  — 

Oflicium  Defunctorum,  444.  —  Sacerdotes  Tertiarii  Franciscales  conformare 

se  possunt  calendario  Ordinis  Minorum  quoad  Officiiim  et  Missam,  1547  sq. 

—  Tertiariis  laicis  liberum  est  recitare  Oflicium  divinum  vel  Oflicium  par- 
vum  B.  M.  V.,  1568.  —  An  ad  consequendum  privilcgium  Sabbatinum  ne- 
cessaria  sit  pro  sodalibus  Confraternitalis  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo  reci- 
tatio  Omcii  parvi  B.  M.  V.,  1931   sq. 

Opera  injuncta  necessario  adimplenda  pro  consecutione  indulgenliarum,  132.  — 
Pro  casu  impedimcnti,  164  sq.  —  Quoad  Surdo-Mulos,  201.  —  Commu- 
tatio  tempore  Jubilaei,  525  sq. 

Opera  pia.  Pium  Opus  Terrae  Sanctae,  2185  sq.  —  Propagationis  Fidci,  2198  sq. 

—  Sanctae  Infantiae,  2216  sq.  —  Operis  expiatorii,  2233  sq. 

Opinio  (luid  valct  in  matcria  indulgentiarum,  79.  —  Quoad  Jubilacum,  541. 

Oratio  mentalis.  Indulgcnliae  ei  adnexae,  362.  —  Quoad  Fralrcs  Minores,  1445. 

Orationes  (preces,  jacuhiloriae,  invocationes,  laudes  etc).  Ad  Deum  Trinum  et 
Unum,  244  sq.  —  Ad  Spirilum  sanctum,  260  sq.,  Appendix  png.  1078.  — 
Ad  Jesum,  263  sq.  —  Ad  Jesum  Infantem,  277  sq.  —  Ad  J(.'sum  in  Sacra- 


1132  INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

mento  altaiis,  280  sq.  —  Ad  Jcsum  crucifixum,  309  sq.  —  In  honorem 
prctiosissimi  Sanguinis  D.  N.  J.  C,  323  sq.  —  Ad  sanciissimum  Cor  Jesu, 
326  sq.  —  Orationcs  pro  determinatis  finibus  vel  subjectis,  338  sq.  —  Ad 
Virginem  Mariam,  371  sq.  —  Ad  S.  Michaelem  Archangelum,  418  sq.  — 
Ad  S.  Haphaelem  Archangeium,  420.  —  Ad  S.  Angelum  Custodem,  423.  — 
Ad  S.  Joseph  Sponsum  B.  M.  V.,  424  sq.  —  In  honorem  S.  Joannis  Apo- 
stoli  et  Evangelistae,  433.  —  S.  P.  Francisci,  434  sq.  —  S.  Antonii  Patavini, 
437,  2176.  —  S.  Ludovici  Episcopi  Toiosani,  438.  —  S.  Thomae  Aquina- 
lis,  439.  —  Pro  defunclis,  443  sq.  —  Oratio  quotidie  recitanda  ante  ima- 
ginem  sacrae  Familiae,  1878.  —  Oratio  seu  formula  recitanda  a  chrislianis 
familiis,  quae  se  sacrae  Familiae  consecrant,  1879.  —  An  per  orationes  seu 
prcces  jam  obligatorias  satisfleri  possit  precibus  praescriptis  pro  lucranda 
indulgentia,  135,  182.  —  Oratio  Superiorum  Ordinis  Minorum,  Appendix 
pag.  1079. 
Oratorium.  Visitatio  ecclesiae  vel  publici  oralorii,  ut  conditio  ad  lucrandas  indul- 
gentias,  172.  —  An  pro  lucro  indulgentiarum  publicum  censendum  sit  ora- 
torium  in  Monasteriis,  in  Seminariis  aut  aliis  Conventibus  canonice  erectum, 
173  sq.  —  Ecclesiae  et  publica  oratoria  aequiparari  solent  quoad  visitatio- 
nem,  921.  —  An  oraloria  publica  nondum  bencdicta  sint  capacia  indulgen- 
liarum,  922.  —  Oratoria  publica  hospitiorum  seu  residentiarum  Missionum 
Ordinis  S.  P.  Francisci  an  gaudeant  indulgentiis,  quae  sunt  concessae  eccle- 
siis  Ordinis,  930  sq.  —  Conditio  ut  dicta  oratoria  indulgentiis  Ordinis  gau- 
deant,  933  sq.  —  De  erectione  Viae  Crucis   in   oratoriis  privatis,  1162  sq. 

—  An  Guardiani  et  Praesidentes  Conventuum  Ordinis  Minorum  erigere  pos- 
sint  stationes  Viae  Crucis  in  oratoriis  privatis  privilegio  Missae  decoratis, 
1178  sq.  —  Ecclesiae  vel  oratoria  seu  capellae  publicae  Congregationum 
Tertiariarum  Franciscalium  an  gaudeant  indulgentia  Portiunculae,  1344,  1619. 

—  Normae  pro  Tertiariis  saecularibus  quoad  visilationem  ecclesiae  vel  pu- 
blici  oralorii  ob  lucrandas  indulgentias,  1624  sq.  —  Tertiarii  saeculares  S. 
P.  Francisci,  si  habeant  in  proprietate  ecclesiam  seu  capellam  vel  oratorium, 
obtinere  facile  possunt  indulgentiam  Portiunculae,  1620  sq.  —  Jus  Episcopi 
visitandi  capellas  seu  oraloria  Confraternitatum,  1740,  1823,  4. 

Ordinarius.  Licentia  Ordinarii  loci  pro  imperlienda  Benedictione  super  populum 
quoad  Regulares,  580.  —  An  Sacerdos  facultatem  habens  benedicendi  de- 
volionis  objecta,  debeat  eam  exhibere  Ordinario,  642.  —  Utrum  ecclesiae 
Regularium  devolutae  Ordinario  gaudeant  indulgentiis  respectivorum  Ordi- 
num,  927.  —  Liceniia  Ordinarii  pro  erigendis  novis  ecclesiis,  Coenobiis  vel 
Collegiis  quoad  religiosos  Ordines,  933.  —  Designatio  altaris  privilegiati 
fieri  debet  personaliter  ab  Episcopo,  non  vero  per  alios  Ordinarios,  1 047.  — 
An  qui  obtinuit  privilcgium  altaris  personale,  teneatur  illud  exhibere  Ordi- 
nario,  1086.  —  Quid  de  facultate  erigendi  stationes  Viae  Crucis,  1190.  — 
Consensus  Ordinarii  loci  in  erectione  Viae  Crucis,  1191  sq.  —  In  erectione 
Congregationis  Tertiariorum,  1592  sq.  —  In  erectione  et  aggregatione  Con- 
fralernilalum,  1713,  2«. 

Ordines  religiosi  seu  regulares.  Privilegium  quorumdam  Ordinum  regularium 
impertiendi  Benediclionem  Apostolicam  super  populum,  577  sq.  —  Pro  Re- 
gularibus  nulla  est  necessitas  applicandi  indulgentiam  plenariam  in  articulo 


INDEX    ALPHABKTIGO-ANALYTICUS.  1133 

mortis  per  formulam,  391.  —  Rcligio  seu  Ordo  rcgularis  quinam  est,  1269. 

—  Revocatio  indulgenliarum  Rcguhwibus  concessarum,  1270.  —  Indulgen- 
tiae  de  novo  concessae  a  Summo  Pontifice  Paulo  V,  1271.  —  Quacnam  Insti- 
tuta  comprehenduntur  in  rcvocatione  ct  in  nova  conccssione,  1273.  —  Regula- 
res  ad  episcopatum  assumpii  an  gaudeant  indulgentiis  respectivorum  Ordi- 
num  1284  sq.  —  Quid  de  Religioso  extra  claustra  degente,  1289  sq.  — 
Ordo  religiosus  a  civili  potestate  suppressus  non  amittit  proprias  indulgen- 
tias,  1294.  —  De  Monialibus  in  particulari,  1293  sq. ;  vid.  Moniales.  —  Com- 
municatio  privilegiorum  et  indulgentiarum  inter  Ordines  regulares,  1362  sq. 

—  Ordines  Mcndicantes  quinam  sunt,  pag.  626  nota.  —  Jus  erigendi  Con- 
fraternitales  apud  aliquos  Ordines  regulares,  1680  sq.  —  Jus  aggregandi 
nonnullas  Sodalitates  penes  quosdam  Superiores  Generales  Ordinum  seu  Con- 
gregationum,  1699  sq.  —  Regulae  servandae  a  Supcrioribus  Genercflibus 
Ordinum  in  erectione  Confraternitatum,  1713.  —  Regulares  nequeunt  com- 
municare  Confraternitatibus  indulgentias  ipsis  Regularibus  concessas,  1732  sq. 

Ordo  SS.  Salvatoris  a  S.  Birgitta  inslitutus,  736  sq.  —  Ordo  Canonicorum 
Regularium  SS.  Salvatoris  Lateranensium  quoad  facultatem  benedicendi  co- 
ronas  S.  Birgittae,  758  sq.  —  Ordo  Monialium  de  Annuntiatione  a  B.  Joanna 
Valesia  institutus,  779. 
Ordo  Minorum  (Seraphicus)  S.  P.  Francisci.  Indulgentiae  concessae  Fratribus  et 
Monialibus  Ordinis  Minorum,  adnexae  Stationi  SS.  Sacramenti,  1396  sq.  — 
Absolutioni  generali,  1409  sq.  —  Coronae  Franciscanae  septem  Gaudiorum, 
1711  sq.  —  Pro  celebratione  quinquagesimi  anni  Religionis,  1438  sq.  — 
Benedictio  Apostolica  et  indulgentia  plenaria  concessa  Missionariis  Francisca- 
libus  et  fidelibus  Missionibus  interessentibus,  1440.  —  Concessio  specialis 
pro  sacris  Missionibus,  quae  dantur  a  Franciscalibus  in  regionibus  Gallicae 
ditioni  subjectis,  1441.  —  Indulgentiae  pro  Doctrina  Ghristiana,  1442.  — 
Pro  spiritualibus  exercitiis,  1444.  —  Pro  oratione  mentali,  1445.  — Proreno- 
vatione  religiosae  professionis,  1446.  —  Privilegium  pro  Religiosis  senibus 
et  infirmis,  1447  sq.  —  Indulgentiae  concessae  pro  Benefactoribus  Ordinis 
Minorum,  1 450  sq.  —  Pro  alumnis  et  benefactoribus  Collegiorum  Sera- 
phicorum,  1 439  sq.  —  Indulgentia  plcnaria  non  adnotata  in  Summario  au- 
thentico  in  festo  Immaculatae  Conceptionis  B.  M.  V.,  1 463.  —  Pro  qualibet 
feria  tertia  in  honorem  S.  Anlonii  Patavini,  exposito  SS.  Sacramento,  1467. 

—  In  festo  S.  Agnetis  Assisicnsis,  1 468.  —  Indulgentia  plenaria  pro  omnibus 
Christifidelibus  ccclesias  Ordinis  Minorum  visitanlibus  in  festis  ejusdem  Or- 
dinis,  1469.  —  Indulgentiae  pro  omnibus  Christifidclibus  assistentibus  divinis 
Ofiiciis  in  festo  et  octava  Corporis  Christi,  1474.  —  In  festo  et  octava  Im- 
maculatae  Conceptionis,  1473.  —  In  festo  SS.  Nominis  Jesu,  1476.  —  In 
festo  Transfigurationis  D.  N.  J.  C,  1478.  —  In  festo  Visitationis  B.  M.  V., 
1479.  —  In  festo  SS.  Cordis  Jesu,  1480.  —  Indulgcntia  plcnaria  pro  variis 
sacris  peregrinationibus,  1481.  —  Concessiones  altaris  privilegiati,  1484  sq. 

—  Favores  Missionariis  Ordinis  Minorum  concessl,  1493  sq.  — Gratiae  con- 
cessae  occasionc  Capitulorum  gencralium,  1300.  —  Summnrium  Indulgen- 
tiarum,  quibus  gaudct  Ordo  Scraphicus,  a  S.  Congrcgationc  Indulgcnliarum 
approbatum,  1301.  —  Communicatio  privilegiorum  ct  indulgcntiarum  in- 
dulta  pcr  specialos  BuIIas  Ordini  Minorum,  1363  sq.  —  Oratio  Superiorum 
Ordinis  .Minorum,  Appendix  pag.   1079. 


1134 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


Indulgentia  Porliunculae  ad  omnes  ecclesias  Ordinis  S.  Francisci  extensa, 
974  sq.  —  Potestas  erigendi  stntiones  Viae  Crucis  penes  Ordinern  Minorum, 
1174  sq.  —  Fnculias  benedicendi  cruciflxos  Viae  Grucis  Superioribus  ejus- 
dem  Ordinis  compelit,  1248  sq.  —  Facultas  adscribendi  fldeles  Socieiati  a 
Via  Crucis  perpetua,  1266  f).  —  Suprema  directio  Tertii  Ordinis  saecularis 
cuinam  competit,  1555.  —  Archisodalitas  S.  Mariae  Angelorum  prope  Assi- 
sium,  2042  sq.  —  Pia  Unio  Immaculatae  Conceptionis  de  Aracoeli,  2078  sq. 
—  Archiconfraternitatis  Chordigerorum,  2149  sq.  —  Pia  Unio  S.  Antonii 
Patavini  Romae  erecta,  2175  sq.  —  Pium  Opus  Terrae  Sanctae,  2185  sq. 

Ordo  (pro  rilu  sacro).  An  potestas  elargiendi  indulgentias  sit  potestas  Ordinis  vel 
Jurisdictionis,  80.  —  Ordo  in  adimplendis  operibus  injunctis  pro  acquirendis 
indulgentiis,  134. 

Osculum  pedis  parvae  statuae  S.  Petri,  quae  a  Summo  Pontiflce  fuerit  bene- 
dicta,  805. 


Palaestina,  vid.  Loca  sancta. 

Pange  lingua.  Indulgentiae  recitationi  hujus  hymni  adnexae,  280. 

Panis  S.  Antonii  (de  Padua),  2179,  XI. 

Papa  (Summus  Pontifex)  est  supremus  dispensator  thesauri  Ecclesiae,  73,  l*'  — 
Preces  juxta  intentionem  Summi  Pontificis,  129,  198  sq. —  Preces  pro  Summo 
Pontiflce,  339. 

Papales  sive  Apostolicae  indulgentiae,  671  sq. 

Papalis  Benedictio  quaenam  est,  564.  —  Benedictio  papalis  super  populum,  quae 
impertitur  ab  ipso  Summo  Ponliflce,  567.  —  Ex  delegatione  ab  Episcopis 
et  a  quibusdam  aliis  Praelatis  Pontiflcalium  usum  ac  teriltorium  separalum 
habentibus,  569  sq.  —  A  quibusdam  Superioribus  Ordinum  regularium, 
577  sq.  —  A  Directoribus  Tertii  Ordinis  Franciscalis,  582.  —  A  Sacerdo- 
libus  particularibus,  583  sq.  —  Quoad  cetera  vid.  Benedictio. 

Paramenta  in  sacriflcio  Missae  pro  lucranda  indulgentia  plenaria  altaris  privile- 
giati,  1088  sq. 

Parentes  vel  consanguinei  usque  ad  tertium  gradum  inclusive,  assistentes  primae 
Missae,  plenariam  indulgentiam,  adimpletis  conditionibus,  consequuntur,  361. 

Parochus.  Parochis  tantum  adscriptio  familiarum  sacrae  Familiae  commissa  est, 
pag.  926,  VII.  —  Consensus  Parochi  in  erectione  Viae  Crucis  an  et  quando 
requiratur,  1 191,  1196  sq.  — Controversiae  inter  Parochos  et  Sodalitia,  1 824. 

Paroecia  seu  Parochia.  Altare  privilegiatum  ecclesiis  parochialibus  concessum, 
1 035  sq.  —  Utrum  in  vicinis  oppidis  crigi  possint  Confraternitates  ejusdem 
nominis  el  instituti,  si  in  unoquoque  habcatur  elinm  propria  paroecia,  1729. 
—  Associatio  universalis  sacrae  Familiac  in  paroeciis,  1876  sq.  —  Quando 
Tertiarii  Franciscalcs  pro  lucro  indulgentiarum  visitare  debeant  ecclesiam 
parochialcm,   1624  sq. 

Partialis  indulgenlia  quaenam  est,  et  an  esse  possit  plenaria,  61,  1°  —  An  in- 
dulgentia  concessa  ut  plenaria,  obtineri  saltem  possit  ut  partialis,  si  integra 
obtineri  nequeat,  46. 


INDEX   ALPIIABETICO-ANALVTICUS.  1135 

Participatio  incliilgentiarum  et  bonoruni  operum,  quibus  gaudcl  Ordo  Scraphicus, 

conccssa  ad  quinquenninm  Tertio  Ordini  Franciscaii  saecuiari,   1635. 
Parvitas  materiae  omissa  in  adimplemento  operum  injunctorum  an  impediat  con- 

secutionem  indulgentiae,  132,   192. 
Parvuli.  An  parvulis  rationis  usum  nondum  adeptis  sacrum  Scapulare  consueto 

ritu  valide  imponi  possit,  SiS.  —  An  expediat  eos  admittere  in    Confrater- 

nitntem  ante  rationis  usum,  1799  sq. 
Pascha.  Per  Comnumionem  die    Pascliatis    peractam    acquiri    potest    indulgentia 

plenaria  papali  Benedictioni  adnexa  et  simul  praecepto  pascliali  satisfieri,  157. 
Passionis  D.  N.  J.  C.  meditalio  est  opus    injunclum    ad   lucrandas    indulgentias 

pio  exercitio  Viae  Crucis  adnexas,  1225,  1229.  —  Scapulare  Passionis  (ru- 

brum),  876  sq. 
Pater.  Actus  oblationis  preliosissimi  Sanguinis:  Aeterne  Pater,  iibi  offero,   258. 
Patriarcha  quot  indulgentias  elargiri  potest,  73,  7°. 
Patribus  et  matribus  Doctrinam  Christianam  filios  suos  ac  domesticos  docenlibus 

concessane  est  aliqua  indulgentia,  357. 
Patronus  (S.).  Si  qua  paroecia  gaudet  indulgentia  plenaria  die  festo   S.   Patroni 

proprii,  potestne  frui  etiam  indulgentia  plenaria  concessa  per  dioecesim  die 

feslivo  patronali  omnium  paroeciarum,  222.  —  Oratio  in  honorem  S.  Thomae 

Aquinatis  Patroni  Scholarum,  439. 
Pauperes.  Actus  charitatis  erga  tres  pauperes,  363.  —  Pauperes  quoad  eleemo- 

synam  in  Jubilaeis  extraordinariis,  519,  521.  —  Speciale  indultum  pro  sociis 

pauperibus  Operis  Propagationis  Fidei,  2210. 
Pax.  Preccs  pro  imploranda  pace:  Da  pacem,  Domine,  251. 
Peccatum  (realus  culpae)  lum  mortale  tum  veniale  non  remitlitur  per  indulgen- 

tiam,  3,  sq.  —  Peccatum  mortale  est  obex  lucrandae  indulgentiae,  120.  — 

Utrum  Christifidelis  peccato   morlali   inquinatus    lucrari   possit   indulgentias 

non  pro  se,  sed  pro  defunctis,  1098  sq.  —  An    acquiri    possit   indulgentia 

per   opus,    quod    ex    circumstantia    sit   peccatum    veniale,    124.   —  Pecca- 

tum  veniale  non  remissum  quoad  culpam,    non   potest  remitti   quoad   poe- 

nam,  45. 
Peregrinatio.  Indulgentiae  concessae  Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum  pro 

certis  peregrinationibus  in  aliud  pium  exercitium  commutatis,  1481. 
Permutationis  titulo  nihil  requiri  vel  accipi  potest  quoad  pia  objecta  indulgentiis 

ditata,  666. 
Personalis  indulgentia,  61,  2". 
Personaliter  opera  praescripta  pro  lucrandis  indulgentiis  expleri  debent,  48  sq., 

132. 
Petitiones  (piac)  S.  Auguslini:  Domine  Jesu,  271. 
Petrus  Aposiolus.  Parva  statua,  805.  —  Visitatio  Sepulchri  in  Basilica  Valicana 

et  aclus  obsequii  statuae  S.  Pelri  ibidcm  existcntis,  965. 
Pia  Opcra,  piac  Uniones,  pia  Objecta,  vid.  has  voces.  —  Piac  petiliones  S.  Au- 

gustini,  271.  —  Pia  exercitia,  vid.  Exercitia. 
Picta.  Scapularia  acu  picta  an  sint  valida,  821. 
Pietate  tua,  oratio,  250.  • 

Plagarum.  Corona  quinqiie  Plagarum,  708  sq. 
Plena,  plenior,  plenissima  (indulgentia),   scnsus  horum  verborum,  63  sq. 


113G  INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Plenaria  indulgentia,  61,  P.  —  Si  integra  obtineri  nequeat,  numquid  obtineri 
sallem  potest  ut  partialis,  46. 

Pluralitas  stationum  Viae  Crucis  in  eodem  loco,  1167  sq. 

Plures  indulgentiae  ex  variis  tituiis  concessae  acquirine  possunt  eadem  die,  uno 
eodemque  opere,  I  ii,  159,  218  sq.  —  Utrum  uni  eidemque  pio  objecto 
applicari  possint  indulgentiae  diversae,  636  sq. 

Poena.  Effectus  indulgeniiarum  est  remittere  poenas  temporales,  4.  —  Absolutio 
a  culpa  et  poena :  quid  significat  haec  locutio,  65  sq.  —  Poenae  juxta  anti- 
quos  canones  poenitentiales,  61. 

Poena  nullitatis  (sub).  Formula  Benedicti  XIV  pro  impertienda  Benedictione  Apo- 
stolica  in  articulo  mortis  praescribitur  sub  poena  nullitatis,  590.  —  Formula 
pro  benedicendis  coronis  SS.  Rosarii  et  septem  Dolorum  servanda  est  ad  va- 
lorem,  280,  745,  755.  —  Inscriptio  nominum  in  regesto  Confraternitatis,  852, 
1781.  —  Verba  substantialia  proferenda  in  receptione  ad  Confraternitates 
Scapularium,  1776,  1794.  —  Consensus  Ordinarii  loci  sub  poena  nullitatis 
obtinendus  in  erectionibus  et  aggregationibus  Confraternitatum,  1713,  \°, 
1718.  —  Documenta  sub  nullitatis  poena  requisita  in  erectione  Viae  Crucis, 
1189  sq. 

Poenitentiae.  Ecclesia  dum  indulgentias  largitur,  minime  intendit  dispensare  fide- 
les  ab  operibus  poenitentiae,  50  sq.  —  Indulgentia  de  poenitentiis  injunctis 
quid,  67  sq.  —  An  Confessarius  tempore  indulgentiae  possit  poenitenti  le- 
viores  poenitentias  injungere,  72. 

Poenitentialis  virgae  ictum  seu  tactum  devote  recipientes  a  Poenitentiariis  an  ali- 
quam  indulgentiam  lucrentur,  73,  9*^. 

Poenitentiarius  major  an  concedere  possit  indulgentias,  73,  9^  -—  Quid  dicen- 
dum  de  Poenitentiariis  minoribus,  73,  bj. 

Pompeiana  imago  B.  M.  V.  de  Rosario.  Variae  declarationes,  2004  sq. 

Pontifex  Romanus,  vid.  Papa. 

Pontificalium  usum  ac  territorium  separatum  habentes  cum  qualitate  Nullius  dioe- 
cesis  quoad  Benedictionem  Apostolicam  super  populum,  569.  —  Quoad  tri- 
nam  Benedictionem,  577,  18°.  —  Quoad  Benediclionem  in  articulo  mortis, 
585,  5°,  dj. 

Portiunculae  indulgentia  est  immediate  a  Christo  Domino  concessa,  972.  —  Ex- 
tenditur  ad  omnes  ecclesias  Ordinis  S.  Francisci,  974.  —  Toties  quoties  lu- 
crari  potest,  977.  —  Conditiones  pro  ea  acquirenda  in  ipsa  ecclesia  Portiun- 
culae,  978  aj.  —  In  ceteris  ecclesiis  Franciscalibus,  ibid.  bj.  —  Confessio 
fieri  potest  die  30  Julii,  et  valet  etiam  Confessio  hebdomadalis,  980.  —  PIu- 
ries  acquiri  potest  etiam  pro  semetipso,  981.  —  Quomodo  id  fieri  potest, 
982.  —  Praerogativae  indulgentiae  Portiunculae,  983.  —  Indulgentia  Por- 
liunculae  includit  clausulam  tolies  quoties,  licet  non  sit  expressa,  984.  — 
Indulgentia  plenaria  quotidiana  perpetua  in  ecclesia  S.  Mariae  Angelorum 
non  est  eadem  cum  indulgentia  Portiunculae,  989  sq.  —  Ecclesiae  quae  gau- 
dent  indulgentia  Portiunculae,  994.  —  Ecclesiae  in  Gallia  olim  sub  regimine 
Ordinis  Minorum,  1000  sq.  —  An  Tertiariae  Franciscales  in  communitate 
viventes  cum  votis  simplicibus  gaudeant  •indulgentia  Portiunculae,  1340  sq., 
1614,  1619.  —  Quid  dicendum  de  Tertiariis  Franciscalibus  saecularibus,  1624. 

Potestas  concedendi  indulgentias,  73. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1137 

Praecedentia  Tertii  Ordinis  Franciscalis  supra  quascumque  iaicas  Confriilernitates, 
1533.  —  Idem  de  ceteris  Terliis  Ordinibus,  153i  sq.  —  Praccedenlia  inter 
diversos  Ordines  Terlios,  1540  sq.  —  Inter  Confraternitates,  1820. 

Praedicationi  seu  expiicationi  Evangeiii  assisientes,  358. 

Praefectis  exterarum  .Missionum  concedi  solet  auctoritas  subdelegandi  quoad  ere- 
ctionem  Viae  Crucis,   1178. 

Praelati  Episcopo  inferiores  nullam  sine  speciali  delegatione  concedere  possunt 
indulgeniiam,  73,  10''.  —  Praelati  regulares  concedere  possunt  specialibus 
Benefactoribus  Litteras  filiationis,  1387  sq.  —  Gubernium  Terlii  Ordinis 
Fninciscalis  saecularis  ad  Praelatos  regulares  Ordinis  S.  P.  Francisci  perti- 
net,   1555. 

Praescriptione  potestne  acquiri  potestas  concedendi  indulgentias,  77.  —  Poteslne 
acquiri  ipsa  indulgentia,  78. 

Praescriptiones  quoad  loca  et  distantias  in  erectione  Confraternitatum,  1726  sq. 

Praesentatio  B.  M.  V.  Novena  in  ejus  honorcm,  413.  —  Indulgentia  plenaria  in 
feslo  Praesentationis  pro  alumnis  Collegiorum  Seraphicorum,  1459  sq.  — 
Monitum  ad  Superiores  et  Hectores  eorumdem  Collegiorum  quoad  feslum 
Praesentationis,   1 464. 

Praesentia  personalis  in  adscriptione  ad  Confraternitates,  1813,  1817. 

Precario.  An  objecta  pia  indulgentiis  ditata  commodari  possint  vel  precario  aliis 
tradi  ad  hoc  ut  indulgentiam  communicent,  673  circa  finem,  661,  663. 

Preces  ad  inientionem  Summi  Pontificis  pro  acquisilione  indulgentiarum,  130,  181. 

—  Preces  in  publico  recilandae,  pro  quibus  petilur  indulgentia  an  exhiberi 
prius  debeant  alicui  Sacrae  Congregationi  Romanae,  100.  —  Quocumque 
idiomate  recitari  possunt,  dummodo  versiones  sint  fideles,  101.  —  An  de- 
beant  esse  liberae,  135  sq.  —  Utrum  preces  quae  in  religiosis  Communita- 
tibus  recitantur,  quaeque  non  obligant  sub  culpa,  valeant  ad  indulgentias 
lucrandas,  si  quae  eisdem  precibus  sint  adnexae,  143.  —  Quantitas  precum, 
183  sq.  —  Satis  est  ut  sint  vocales,  185.  —  Qualitas  precum,  188.  —  Per- 
sonaliter  fleri  debenl,  132.  —  Alternatim  cum   socio   recitari   possunt,  191. 

—  Integre  persolvi  debent,  192.  —  An  flexis  genibus,  190.  —  Utrum  ad 
lucrandam  indulgentiam  valeant  preces  durante  Missa  de  praeceplo  recitatae, 
196.  —  Preces  recitandae  juxta  consuetos  flnes  seu  intenliones,  198.  —  Non 
requirilur  intentio  explicila  praedictorum  finium,  199.  —  Provisio  pro  Surdo- 
Mutis,  201.  —  Repeiilio  precum  quando  facienda,  194.  —  Devote  recitan- 
dae,  242.  —  Preces  in  Jubilaeo,  506.  —  Quoad  preces,  jaculalorias,  invo- 
cationes,  aspirationes  etc.  indulgentiis  ditatas,  vid.  Orationes  vel  Indicem. 
syntheticum. 

Pretium  petere  objectorum  devotionis,  quae  sunt  indulgentiis  ditata,  an  liceaf, 
666,  Appendix  pag.   1076. 

Primates  quot  indulgenlias  elargiri  possunf,  73,  7". 

Privatim.  Sensus  hujus  vocis,  quando  in  indullo  pro  bencdiccndis  devotionis 
objectis  ea  reperilur  apposita,  634.  —  Teriiarii  Franciscules  quo;id  Absolu- 
lionem  generalem  privatim  recipiendam,  1584,  1586.  —  An  ad  validam  Viac 
Crucis  constituiionem  sufliciat,  ut  cruces  privatim  in  propria  domo  benedi- 
cantur,  1141.  —  Benediclione  crucium  rite  peracta,  alter  quicumquc  eas 
anigere  poiest  privatim,   1141  sq. 

72 


1138  INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Privative  ad  Ordinem  Minorum  speclat  jus  erigendi  Viam  Crucis,  1 182.  —  Quoad 
nliquas  Confraternitatos,  1683,  1701. 

Privilegium.  Communicatio  privilcgiorum  inter  Ordines  regulares,  1362  sq.  — 
Privilegium  pro  senibus  et  infirmis  Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum, 
1447  sq.  —  Privilegia  Terliariorum  Franciscalium,  1546  sq.  —  Privilegium 
sanctae  morlis  el  Sabbatinum  favore  sodalium  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo, 
1929. 

Probabilis  opinio  in  materla  indulgenllarum  quid  valet,  79,  541. 

Processiones.  Tempore  Jubilaei,  503  sq.  —  Praecedenlia  Tertiariorum  in  proces- 
sionibus,  1533  sq.  —  Quoad  Confraternitates,  1820.  —  Processiones  Confra- 
ternitatis  SS.  Rosarii,  1989  sq. 

Procuratores  (Syndici)  Conventuum  Fratrum  Minorum  quibusnam  indulgentiis 
gaudent,  1457. 

Professio  (professi).  Indulgentia  plenaria  die  professionis  religiosae,  1271,  2°.  — 
An  qui  in  Ordinibus  votorum  solemnium  praemittere  debent  professionem 
volorum  simplicium  haberi  debeant  ut  veri  Religiosi,  1269,  4.  —  Professio 
Tertiariorum,  1563.  —  Non  est  in  potestate  Superiorum  sive  Direclorum 
admittere  novitios  Tertinrios  ad  professionem  ante  expletum  tyrocinii  tem- 
pus,  1565.  —  Professi  in  aliquo  Instituto  nequeunt  pertinere  ad  Tertium 
Ordinem,  1596,  1600. 

Propaganda  Fide  (S.  Congregatio  de).  Ejus  facultates  quoad  erectionem  Confrater- 
nitatum  in  locis  Missionum,  quae  ab  ea  dependent,  1685.  —  Epistola  qua 
commendanlur  eleemosynae  pro  necessitalibus  Terrae  Sanctae,  2190.  —  Al- 
tera  epistola,  qua  declaralur,  Opus  Propagationis  Fidei  non  subesse  legi  de 
non  adscribendis  absentibus,  2205.  —  De  pia  Unione  precum  inter  Episco- 
pos  catholici  Orbis,  2244  sq. 

Propagationis  Fidei  pium  Opus,  2198  sq. 

Proprietas.  Ecclesiis  vel  capellis,  quae  sunt  in  vera  proprietate  Fraternitatum 
Tertii  Ordinis,  conceditur  indulgentia  Portiunculae,  1620  sq. 

Psalmus  De  profundis,  443. 

Publicatio  indulgentiarum,  94  sq. 

Publice.  Benedictio  papalis  et  Absolutio  generalis  publlce  Tertiariis  impertiendae 
a  quonam  dari  debent,  1577. 

Pueri.  An  pro  pueris  ad  S.  Communionem  nondum  admissis  existat  generalis  fa- 
cultas  ab  ea  dispcnsandi,  166.  —  Tempore  Jubilaei  tribuilur  facultas  com- 
mutandi,  526.  —  An  pueris  in  articulo  mortis  impertienda  sit  Benedictio 
cum  indulgenlia  plenaria,  607. 

Purgatorium,  5.  —  Archisodalitas  de  Monterone  pro  juvandis  animabus  Purga- 
lorii,  2052  sq.  —  Operis  expiatorii,  2233  sq.  —  Aclus  heroicus  charitatis, 
448  sq.  Vid.  Animae  Purgatorii  et  Defuncti. 

Purificationis  B.  M.  V.  novena,  413. 

Puritas.  Oraiio  ad  petendam  puritatem  pro  Clcricls  in  Sacris,  342.  —  Ad  S.  Jo- 
scph  :  Virginum  Custos,  425. 

Q 

Quadragenae  (indulgenliae).  Sensus  hujus  vocis,  61,  1°. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1139 

Quadragesima.  Iii  Sabbatis    Quadragesimae  in  meridie,   Angelus  Domini  stando 

recitnri  debet,  376. 
Quadraginta  Horarum  Oratio,  287  sq. 

Quaeris  (Si),  Responsorium  in  honorem  S.  Antonii  Patavini,  437. 
Quaestores,  quaesiuarii,  auclores  tempestatum,    quas   Ecclesia  propter  indulgen- 

tiarum  causnm  perpessa  est,  66. 
Quicumque  sanus  vivere,  Responsorium  in  honorem  S.  Joseph,  427. 
Quinquagesimae  (in  hebdomada).  Indulgentiae  pro  expositione  SS.  Sacramenti  in 

forma  quadraginta  Horarum,  303. 
Quinquagesimus  annus  Religionis.  Indulgentia    plenaria    pro    Fratribus  et  Sancti- 

monialibus   totius  Ordinis  Minorum  hujusmodi  anniversarium  celebrantibus, 

U39. 
Quindecim  Sabbatorum  (pium  exercitium)  in  honorem  B.  M.  V.  Rosarii,  412. 
Quotidiana  indulgentia  quomodo  intelligi  debet,  221.  —  Indulgentia  plenaria  quo- 

tidiana  in  ecclesia  S.  Mariae  Angelorum  an  sit  eadem  cum  indulgentia  Por- 

tiunculae,  990. 

R 

Raccolta.  Opus  authenticum,  114. 

Raphael  Archangelus.  Oratio  ad  S.  Raphaelem  Archangelum,  420.  —  Novena  in 

honorem  trium  Archangelorum,  421. 
Rationis  usum  (parvulis)  nondum  adeptis  an  valide  imponi   possit  sacrum  Sca- 

pulare,  848.  —  Utrum  expediat  eos  adscribere  Confraternitatibus,  1798. 
Realis  indulgentia  quaenam  est,  61,  2°. 
Reatus  culpae  et  poenae,  3. 

Receptio  in  Tertium  Ordinem,  1562.  —  In  Confraternitatem,  1769  sq. 
Receptio  pretii  piorum  objectorum,  quibus  applicatae  sunt  indulgentiae,  an  sit  li- 

cita,  666,  Appendix  pag.  1076. 
Recitans  alternatim  cum  socio  orationem,  cui  applicatae   sunt  indulgentiae,  lu- 

crari  potest  indulgcntias,  191. 
Recolleeti  Ordinis  Minorum.  Utrum  eorum  capellae  publicae  Residentiarum  sive 

Hospitiorum  gaudeant  indulgentiis  Ordinis,  931. 
Rector  Confraternitatis,  1755.  —  An  Ordinarii  delegare  possint  qua  Rectores  Con- 

fraternitatum  alios  praeter  Parochos,  1763.  —  An  Rector  habeat  eo  ipso  fa- 

cultatem  benedicendi  rosaria,  scapularia    etc,    1764   sq.  —  An  possit  alios 

Sacerdotes  substituere  ad  exercenda  munia  Rectoris,  1751. 
Redemptionis  Captivorum.    Confraternitas    SS.    Trinitatis,  1895,  sq.  —  B.  Mariae 

Virginis  de  Mercede,  1947  sq. 
Redemptoristae.  Spcciales  facultates  quoad  benedictiones  et  impositionos  Scapula- 

riuin,  p;ig.  396  nota.  —  Archisodalitas  B.  M.  V.  de  Monleronc,  2052  sq.  — 

Archisodalitas  sub  invocalione  B.  M.  V.  de  Perpetuo  Succursu  et  S.  Alphonsi 

M.  dc  Ligorio,  2062  sq. 
Regestum.  Inscriplio  Sodalium  in  regeslo  (registro,  libro,  Albo)  Confraternilatum 

1773,  1781   sq. 
Regina  coeli  et  Angelus  Domini  371  sq. 


1140 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


Regionibus  (in)  Sinarum,  Tunkini,  Sianni  etc.  Concessiones  speciales  Missionariis 
reiale  ad  Confessionenm  sacramentalem,  167  sq.  —  Gratiae  concessae  Missio- 
nariis  Franciscalibus,  1493  sq. 

Regula.  Moderatio  regulae  Tertii  Ordinis  Franciscalis  saecularis,  1515  sq. 

Regulae  servandae  in  Jubilaeo,  465  sq.  —  In  erectionibus  et  aggregationibus 
Confraternitatum,  1713. 

Regulares  proprie  dicti  quinam  sunt,  1269  sq.  —  Indulgentiae  omnibus  Regula- 
ribus  concessae,  1271.  —  An  Regulares  ad  episcopatum  promoli,  gaudeant 
indulgentiis  proprii  Ordinis,  1284  sq.  —  Quid  de  Regulari  extra  Claustra 
degente,  1289  sq.  —  Moniales  regulares,  1296,  1  et  in  nota.  —  Privile^ia 
earumdem,  1315  sq.  —  Praelati  regulares  an  et  quando  possunt  impertire 
suis  subditis  indulgentiam  plenariam,  76,  590.  —  Pro  Regularibus  nulla  est 
necessitas  appllcandi  Religiosis  moribundis  indulgentiam  plenariam  per  for- 
mulam  Benedictinam,  591.  —  Benedictio  papalis  super  populum,  quae  da- 
tur  a  nonnullis  Superioribus  regularibus,  577  sq. 

Religiones,  Religiosi,  Religiosae.  Quibusnam  competunt  hujusmodi  appellationes, 
1269.  —  An  Sorores  votorum  simplicium  in  communitate  viventes  cum  ha- 
bitu  religioso  dici  possint  verae  Congregationes  religiosae,  1359  sq.  —  Quoad 
reliqua  vid.  Ordines  religiosi  et  Congregationes  religiosae. 

Reliquiae,  S.  Congregationis  Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepositae  jura,  102. 

—  Reliquiae  Sanctorum  in  altari,  1023. 

Remotio  vel  renovatio  stationum  Viae  Grucis  an  importet  cessationem  indulgen- 

tiarum,  1152,  1154. 
Res  sacrae  seu  devotionis,  vid.  Objecta  pia. 
Rescripta  authentica  S.  Congregationis   Indulgentiis  Sacrisque  Reliquiis  praepo- 

sitae,  116. 
Rescriptum  quid,  117. 
Responsorium  in  honorem  S.  Joseph :    Quicumque   sanus  vivere,  427.  —  S.  P. 

Francisci ;  0  divi  amoris  victima,  436.  —  S.  Antonii  Patavini ;  Si  quaeris 

miracula,  437. 
Revocatio  indulgentiarum  Regularium,  1270.  —  Tertii  Ordinis  Franciscalis  saecula- 

ris,  1517  sq. 
Ritus  servandus  ab  Episcopis  in  impertienda  Benedictione  papali  super  populum, 

571  sq.  —  A  Superioribus  regularibus  quoiumdam  Ordinum,  577,  15°,  16°, 

17°.  —  Ritus  servandus  in  applicatione  indulgentiarum  objectis  piis,  630,  633. 
Rochus  (S.)  solemniter  non  canonizatus.  An  in  ejus  festo  concedatur  indulgentia 

plenaria,  919. 
Romanus  Pontifex,  vid.  Papa. 

Rosa  aurea,  cujus  benediciio  reservata  est  Summo  Pontifici,  564. 
Rosae  Confraternitatis  SS.  Rosarii,  2002. 
Rosarium  B.  M.  V.,  seu  S.  Dominici,  733  sq.  —  Confraternitas  SS.  Rosarii  1961  sq. 

—  Sodalitas   Rosarii    viventis,   2018  sq.  —  Rosarium  a  Crucigeris  benedi- 
ctum,  724. 

Rotariae  (Sorores  externae  Franciscales,  Tourieres),  1351  sq. 

Rudes  minus  idonei  meditandis  mysteriis  in  recitatione  Rosarii  S.  Dominici,  736,  3°. 

—  Incapaces  distincte  meditandi    passionem   Domini    in    pio  exercitio  Viae 
Crucis,  1229. 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1141 

S 

Sabbatum.  Clausula :  a  primis  vesperis  Sabbati  iisque  ad  occasum  solis  sequentis 
diei,  205  sq.  —  A  vesperis  SabbcUi  quoad  recitationem  Angelus  Domini, 
375.  —  Quaenam  antiphona  recitari  debet  in  meridie  Sabbati  sancti,  377. 
—  Pium  exercitium  quindecim  Sabbatorum  in  honorem  B.  M.  V.  Rosa- 
rii,  412. 

Sabbatinum  privilegium  pro  sodalibus  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  1929, 
4«,   1931. 

Sacerdos.  Oratio  pro  Sacerdotibus  et  aliis  in  Sacris  constitutis:  Jesu  dilectissime, 
340.  —  Jaculatoria  pro  eisdem:  Bone  Jesu,  341.  —  Pro  eisdem  ante  et 
post  Missam,  343  sq.  —  Antequam  Confessiones  excipiant,  349.  —  Ante  et 
post  propriam  Confessionem,  350. 

Sacramenta  Confessionis  et  Communionis  iit  opera  injuncta  ad  lucrandas  indul- 
gentias,  145  sq. 

Sacramentum  (SS.).  Preces  et  pia  exercitia  in  ejus  honorem,  280  sq.  —  Confra- 
lernitas  SS.  Sacramenti,  1840  sq.  —  Adorationis  perpetuae,  1846. 

Sacrificium  Missae,  vid.  Missa. 

Sacristia  (sacrarium).  An  stationes  Viae  Crucis  amittant  indulgentias,  si  Iransfe- 
rantur  in  Sacristiam  seu  Sacrarium,  1154, 

Sacrum  Cor  Jesu,  vid.  Cor  Jesu. 

Salutatio  christiana:  Laudetur  Jesus  Christus,  264.  —  Laudetur  Jesus  et  Ma- 
ria,  265.  —  Salutatio  Marialis  mane,  meridie  et  vespere,  371   sq. 

Salvator  mundi,  brevissima  oratio  jaculatoria,  319. 

Salve  Regina  et  Sub  tuum  praesidium,  385. 

Sanatio  erectionum  stationum  Viae  Crucis,  1212.  —  Erectionum  Confraternitatum 
et  approbationum  Stalutorum  a  Vicariis  Generalibus  factarum,  1678. —  So- 
dalitalum,  insciis  Superioribus  Generalibus  respectivorum  Ordinum,  erecta- 
rum,  1684,  4.  —  Erectionum  et  aggregationum  ob  defcctum  observantiae 
Bullae  Quaecumque,  1714.  —  Omnium  receplionum  ad  Sodalitales  vel  ad  Sca- 
pularia  quaecumque  bona  flde  peractarum,  874.  —  Omnium  adscriplionum 
fidelium  absentium,  1814.  —  Ilerum  adscriptionum  absentium,  1818.  — 
Admissionum  in  Confraternitatem  B.  M.  V.  de  Monte  Carmelo,  1922.  — 
Sanatio  generalis  in  radice  quoad  Confraternitates  SS.  Rosarii,  1970. 

Sancti.  Indulgentiae  concessae  in  festis  Sanctorum,  225  sq.,  916  sq.  —  An  con- 
cedatur  indulgentia  in  festis  Sanctorum  veteris  Testamenti  920.  —  Reliquiae 
Sanctorum  in  nllari,  1023.  —  Indulgentia  plenaria  in  feslis  Sanctorum  Ordi- 
nis  Minorum,   1469. 

Sanctorum  Communio,  fundamentum  indulgentiarum,  24. 

Sanguis  pretiosissimus  D.  N.  J.  C.  Indulgcntiae  pro  mense  in  eius  honorem, 
323.  —  Pro  fcsto,  324.  —  Pro  recitalionc  coronae,  325.  —  Archiconfrater- 
nitas,   1857  sq. 

Satanas.  Exorcismus  in  Satanam  et  Angelos  apostalicos,  418. 

Satisfactiones.  Dalur  in  Ecclesia  Ihesaurus  satisfaclionum  Christi  et  Sanctorum, 
15.  —  Distinctio  intor  meritum  et  satisfactionem,  17. 


1142 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


Scala  sancta.  Indulgentiae  visitationi  ejus  adnexae,  967. 

Scapularia  in  genere.  Notio  et  origo  Scapularium,  816.  —  Antiquiora  et  recen- 
liora,  817.  —  Quacdam  ex  his  aliquando  imponuntur  unita,  818,  864.  — 
Scapularia  ad  quatuor  classes  reduci  possunt,  820.  —  Confici  debent  ex 
lanea  textura  proprie  dicta,  821.  —  Formae  oblongae  vel   quadralae,  826. 

—  Duobus  panniculis  constare  debent  vinculis  inter  se  conjunctis,  827.  — 
Ad  ea  benedicenda  et  imponenda  fidelibus  requiritur  facultas,  831.  —  An 
locum  habeat  aggregatio  Confraternitati  et  inscriptio  nominum  in  aliquo  re- 
gesto,  834  sq.,  852  sq.  —  In  actu  impositionis  Scapularium  proferenda  sunt 
verba  substantialia,  842  sqq.  —  An  suscipientes  scapulare  caeruleum  et  ru- 
brum  constituant  Gonfraternitales,  852.  —  Modus  adhibendi  formulam  in  be- 
nedictione  et  impositione  Scapularium,  857.  —  Modus  deferendi  Scapularia, 
859.  —  Quomodo  uniri  debeant  plura  Scapularia,  865  sq.  —  Scapulare  B. 
M.  V.  de  Monte  Carmelo  non  potest  amplius  commixtim  cum  aliis  Scapula- 
ribus  benedici  et  imponi,  867  sq.  —  De  usu  brevioris  formulae  pro  Re- 
demptoristis  approbatae,  869.  —  Quaedam  observanda  pro  legitimo  usu 
benedicendi  et  imponendi  sub  unica  formula  plura  Scapularia,  870  sq. 

Scapularia  in  specie.  Scapulare  rubrum  Passionis,  876  sq.  —  SS.  Cordis  Jesu, 
882  sq.  —  Caeruleum  Immaculatae  Conceptionis,  885  sq.  —  B.  M.  Virginis 
de  Bono  Consilio,  895  sq.  —  S.  Josephi  Sponsi  B.  Mariac  Virginis,  902  sq. 

—  Quoad  cetera  Scapularia  vid.  Confraternitates  Scapularium  in  Indice 
synthetico. 

Schismatici  non  sunt  indulgentiarum  participes,  29,  3. 

Semel  in  mense,  semei  in  anno  quomodo  intelligendum,  216. 

Semiduplicia  festa  quoad  usum  priviiegii  altaris,  1088. 

Seminaria.  Pro  acquisitione  indulgentiarum  publicum  non  esl  censendum  orato- 
rium  in  Seminariis,  173. 

Senes,  etsi  per  impotentiam  non  jejunent,  non  lucrantur  indulgentiam  si  jejunium 
sit  opus  injunctum,  excepto  casu  legitimae  commutationis,  133.  —  Privile- 
gium  pro  senibus  et  inflrmis  in  Ordine  Minorum,  1447. 

Sententia  Theologorum  probabilis  vel  probabilissima  quid  valoris  habeat  in  ma- 
teria  indulgentiarum,  79,  541. 

Septem  altaria  in  Basilica  Vaticana  S.  Petri,  962  sq. 

Septem  Dolorum  B.  Mariae  Virginis.  Indulgentiae  pro  mense  Septembri,  410.  — 
Pro  novena,  413.  —  Pro  hora  orationis  infra  annum  in  honorem  ejusdem 
B.  M.  Virginis  Dolorosae,  414.  —  Pro  pio  exercitio,  415.  —  Corona  septem 
Dolorum,  750.  —  Scapulare,  816  sq.  —  Confraternitas,  1937  sq. 

Septem  Dominicae  in  honorem  Immaculatae  Conceptionis,  417. 

Septem  ecclesiae  Urbis,  956  sq. 

Septem  Fundatores  (SS.)  Ordinis  Servorum  B.  M.  Y.  Confraternitas  ab  eis  insti- 
tuta,  1937  sq. 

Septem  Gaudia  B.  M.  V.  Corona  franciscana  septem  Gaudiorum,  71 1  sq.  —  Indi- 
cantur  septem  Gaudia,  772. 

September.  Mensis  in  honorem  B.  M.  V.  sepiem  Dolorum,  410. 

Sepulchrum  in  Coena  Domini  quid  repraesentat,  304,  et  Additio  pag.  1 1 49.  — 
Indulgentia  pro  visitatione  Sepulchri  S.  Petri  in  Basilica  Vaticana,  965.  — 
Pium  Opus  Terrae  Sanctae  pro  conservatione  Sepulchri  Domini  aliorumque 
sanctorum  Locorum  Custodiae  Terrae  Sanctae,  2185  sq. 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1143 

Servitae  (Servi  B.  Mariae  Virginis).  Corona  septem  Doloruni  ab  Ordinc  Servo- 
rum  originem  repetit,  750.  — Confraternilas,  1937.  —  Tertiariis  Scrvorum 
provisiini  est  quoad  privilogia  et  indulgontias,   1629. 

Sex  Dominicae  in  honorem  S.  Tliomae  Aquinatis,  440.  —  S.  Aloysii  Gonzagae,  442. 

Sex  Pater,  Ave,  Gloria  in  visitatione  SS.  Sacramenti,  286.  —  Favore  sodalium 
Scapularis  caerulei,  894.  —  Fratrum  et  Monialium  Ordinis  Minorum  (Statio 
SS.  Sacramenti),  1396  sq.  —  Tertii  Ordinis  saecularis  S.  P,  Francisci  semel 
in  mense,  pag.  731,  IX.  —  Sodalium  Piae  Unionis  Aracoelitanae  Immacu- 
latae  ConcepMonis  toties  qiioties  2103,  4. 

Signum  Grucis.  Indulgentia  quolies  fideles  hoc  sancto  signo  sc  signabunl,  247, 
—  A  Superioribus  regularibus  et  Sacerdotibus  particularibus  facultatem 
habentibus,  unico  Crucis  signo  impertiri  debet  Benedictio  papalis  super  po- 
pulum,  pag.  252,  17*^;  et  n.  583.  —  Signum  Crucis  pro  adnectendis  indul- 
gentiis  objcctis  piis,  630  sq. 

Sodalitates,  Sodalitia,  piae  Societaies,  vid.  Confraternitates. 

Sorores,  vid.  Congregationes  religiosae  vel  Moniales. 

Sortitiones  mysteriorum  in  Rosario  vivente  quomodo  fieri  debent  2022. 

Spes.  Actus  fidei,  spei  ot  charitatis,  248. 

Spiritualia  exercitia,  vid.  Exercitia. 

Spiritus  sanctus.  Hymnus:  Veni,  Creator  Spiritus,  et  Sequentia:  Veni,  sanote 
Spiritus,  260.  —  Novena,  261.  —  Septcm  Gloria  Patri  cum  intentione 
postulandi  septem  dona  Spiritus  sancli,  262.  —  Oratio:  0  Creator  sancte 
Spiritus,  Appendix,  pag.  1078. 

Stabat  Mater.  Indulgentia  recitationi  hujus  hymni  adnexa,  387. 

Statio  SS.  Sacramenti  pro  Fralribus  et  Monialibus  Ordinis  Minorum,  1396  sq. 

Stationes  Urbis,  943  sq.  —  Stationes  Viae  Crucis,  vid.  Via  Crucis. 

Statuae.  Stalua  S.  Petri  in  Basilica  Vaticana,  966.  —  Parva  statua  ejusdem, 
805.  —  Parvae  statuae  indulgentiis  Apostolicis  ditalae,  623.  —  Quae  loca 
Terrae  Sanctae  tetigerunt,  687. 

Statuta  Confraternitatum,  1743  sq. 

Stigmata.  Quinque  Dominicae  in  honorem  SS.  Stigmatum  S.  P.  Francisci,  435. 

Studentes.  Actus  consecrationis  studiorum  ad  beatam  Virginem  pro  juvenibus 
studentibus,  408. 

Subditis  tantum  concedi  potest  indulgentia,  80. 

Subjectum  potestatis  concedondi  indulgeniias,  73. 

Substitutio  crucium  in  stationibus  Viae  Crucis,  M51   sq. 

Sub  tuum  praesidium  et  Salve  Regina,  385. 

Suffragiam.  Concessio  indulgentiae  per  modum  absolutionis  et  per  modum  suf- 
fragii,   32  sq. 

Superiores  Ordinis  Minorum.  Oratio  pro  seipsis,  Appendix  pag.  1079. 

Superioris  (vel  Superiorissae)  consensus  in  ereclione  Viac  Crucis,  1197  sq. 

Suppressus  (Ordo  religiosus)  a  civili  potestate  non  amittit  suas  indulgentias,  1294. 

Suscipe,  Domine,  oratio  S.  Ignalii  de  Lojola,  259. 

Suspensio  indulgentiarum  in  Jubilaeo  Anni  Sancti,  471  sq. 

Symboli  recitalio  in  corona  S.  Birgittae,  757,  762. 

Syndici  Conventuum  Fratrum  et  Monialium  Ordinis  Minorum  an  specialibus  in- 
dulgentiis  gaudcant  ratione  offlcii,  1457. 


1144  INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

T 


Tabulae  seu  imagines  an  sint  necessariae  in  Via  Crucis,  1133.  —  Utrum  benedici 

debeant,  1 139. 
Tactus  virgae  Poenitentiariorum.  An  fideles  hujusmodi  tactum  recipientes  aliquam 

indulgentiam  lucrentur,  73,  9°.  —  Tactus  piorum  objcctorum  cum  Reliquiis 

Terrae  Sanctae,  vid.  Terra  Sancta.  —    Taclus  Agnorum  Dei  an  sit  licitus 

laicis  et  feminis,  815,  ej, 
Tempus  acquirendi  indulgentias,  202  sq.  —  Recipiendi  Sacramenta  pro   acquisi- 

lione  indulgenliarum,  147  sq.  —  Confessio   pro   lucranda    indulgenlia    Por- 

tiunculae  fieri  potest  die  30  Julii,  980,  bj. 
Terra  Sancta.  Devoiionis  objecta  quae  loca  Terrae  sanctae    tetigerunt,    683   sq. 

—  lixordium  pii  exercilii  Viae  Crucis   in    locis    Terrae    Sanctae,    1122    sq. 

—  Propagatio  ejusdem  extra  loca  Terrae  Sanctae,  1125.  —  Pium  Opus 
Terrae  Sanctae,  2185.  —  Extensio  Cuslodiae  seu  Missionis  Terrae  Sanctae 
2187.  —  SoIIicitudo  Summorum  Pontiflcum  erga  Opus  Terrae  Sanctae,  2188. 

—  Necessitates  Custodiae  Terrae  Sanctae  commendantur  a  S.  Congregatione 
de  Propaganda  Fide,  2190.  —  Favores  spirituales  Benefactoribus  concessl, 
2192.  —  Missae  quamplurimae  pro  Benefactoribus  gratis  celebratae,  quarum 
datur  elenchus,  2193  sq.  —  Indulgentiae  eisdem  concessae,  2197. 

Tertiariae,  vid.  Congregationes  religiosae  vel  Moniales. 

Tertiarii  cujuslibet  status  et  conditionis,  1506,  1511.  —  Obiter  commemorantur 
nonnullae  Tertiariorum  et  Tertiariarum  classes,  1512.  —  An  Tertiarii  trans- 
ire  possint  de  una  Congregatione  Tertiariorum  ad  aliam  ejusdem  Tertii 
Ordinis,  1602.  —  An  transire  possint  ad  alium  Tertium  Ordinem  alterius 
regulae,  1603.  —  Utrum  coopiari  valeant  in  plures  Ordines  Tertios,  1604. 
Oblali  saeculares  Ordinis  S.  Benedicti  considerandi  sunt  sicut  Tertiarii  aliorum 
Ordinum,  ac  ideo  cooptari  nequeunt  inter  Tertiarios  aliorum  Ordinum,  1604. 

—  Vid.  Tertius  Ordo. 

Tertius  Ordo  saecularis  S.  P.  Francisci.  Notitia  de  ejus  origine  deque  multiplica- 
tione  in  varios  status,  1502  sq.  —  Alii  Tertii  Ordines  sunt  ad  instar  Fran- 
ciscalis  1510.  —  Moderatio  regulae  Tertii  Ordinis  Franciscalis,  1515.  — 
Ratio  hujus  moderationis,  1516.  —  Ratio  revocationis  privilegiorum  et  in- 
dulgentiarum,  1517.  —  Affertur  integra  Constitutio  Misericors  Dei  Filius, 
ubi  per  exlensum  habetur  regula  temperata  nec  non  indulgentiae  et  privilegia 
de  novo  concessa,  1518.  —  In  dicta  Conslitutione  agitur  tantum  de  Ordine 
Tertio  qui  saecularis  dicitur,  1519.  —  De  habitu  Tertii  Ordinis  saecularis, 
1520  sq.  —  Tertius  Ordo  est  verus  Ordo,  1529.  —  Expendilur  nalura  hujus 
Ordinis,  1530.  —  Discrimen  inter  Confraternitates  et  quemcumque  Tertium 
Ordinem,  1532.  —  Cuilibet  Tertio  Ordini  debetur  praecedentia  super  quas- 
cumque  laicas  Confraternitates  1533  sq.  —  Carentia  clausulae  magni  mo- 
menti  in  Bulla  Paterna  Sedis  Apostolicac,  prout  legitur  in  Bullario  Romano, 
pag.  745  nota.  —  De  praecedentia  inier  varios  Ordines   Tertios,    1540    sq. 

—  Jura  quoad  funera,  1543  sq.  —  Privilegia,  1546.  — Sacerdotes  Tertiarii 
uti  possunt  Breviario  et  Missali   Fratrum    Minorum,    1547.    —   Indulta  pro 


INDEX    AI.PHABETICO-ANALYTICUS.  1145 

confratribus  legitime  impeditis,  1549  sq.  —  Suprema  directio  Tertii  Ordinis 
penes  Superiores  Primi  et  Tertii  Ordinis  regularis,  1555.  —  Director  seu 
Commissarius,  1556.  —  Visitator,  1557,  sq.  —  Facultatcs  quac  a  Supcrio- 
ribus  Franciscalibus  concedunlur  extrancis  proprio  Ordini,  1561. 

Aetas  requisita  pro  admissione  ad  Tertium  Ordinem,  1562.  —  Annus  no- 
vitiatus,  1563.  —  Novitius  in  mortis  articulo  constitutus  professionem  pcr- 
mittitur  emittero,  1564.  —  An  liceat  novitios  dispensarc  super  Novitiatu, 
1565.  —  Utrum  Saccrdos  a  Superiore  unius  Ordinis  Franciscalis  ad  reci- 
piendos  fideles  ad  habitum  et  professionem  delegatus,  possit  virtule  ejusdem 
facultatis  eos  admittere  in  eumdem  Tertium  Ordinem  pro  Fraternitate,  quae 
obedientiae  altcrius  Ordinis  subjacet,  1556.  —  Tertiarii  sejiinctim  admissi, 
1567.  —  Preces  Tertiariis  praescriptae,  1568. 

Benedictio  papalis  quoties  in  anno,  quando  et  quomodo  impertiri  potest, 
1569.  —  Benedictio  cum  indulgentia  plenaria,  seu  Absolutiones  generales,  1570, 

—  Indicatur  formula  pro  Absolutione  generali,  1571.  —  A  quibus  dandae 
sunt  praefatae  Bencdictiones,  1577.  —  Jus  in  Superioribus  regularibus  Fran- 
ciscanis  communicandi  aliis  Sacerdotibus  facultatem  impertiendi  praedictas 
Benedictiones,  1580.  —  An  Directores  el  Visitatores  possint  alios  Sacerdotes 
subdelegare  ad  easdem  impertiendas,  1581.  —  Provisio  pro  Terliariis  legi- 
time  impeditis  ecclesias  adirc  ad  recipiendam  Absolutionem  generalem,  1582. 

—  Tertiarii  Absolutionem  generalem  accipere  etiam  possunt  in  vigilia,  sed 
privatim,  1584,  1586.  —  An  Tcrtiarius  valide  recipiat  Benediclionem  papa- 
lem  et  Absolutionem  generalem  puhlice  datas  a  Directore  altcrius  Sodalitii, 
quod  obedientiac  altcrius  Familiae  Franciscani  Ordinis  subest,  1587.  —  Gon- 
ferentia  a  Tertiariis  habita  sine  Directore,  valet  ad  consequendam  indulgen- 
tiam  plenariam  mensili  conferenliae  assistentibus  concessam,  1588. 

Decretum  S.  Congregationis  Indulgentiarum  de  die  31  Januarii  1893,  quo 
multa  de  Terlio  Ordine  declarantur,  1590.  —  Commentaria  super  eodem 
Decreto,  1591  sq.  et  vid.  Conspectus  rerum  notabilium,   1636,  10^ 

Theologorum  opinio  vel  senientia  quid  valet  in  materia  indulgcntiarum,  79,  541. 

Thesaurus  Ecclesiae  quid,  1  sq.  —  Datur  in  Ecclesia  thesaurus  satisfactionum 
Chrisli  et  Sanclorum,  15  sq.  —  Ubi  sit  Ecclesiae  thcsaurus,  18.  —  Quot 
modis  dispensatur,  19.  —  In  Ecclesia  unicus  est  thesaurus,  20.  —  An  the- 
saurus  satisfactionum  extiterit  in  veteri  Testamento,  21.  —  Si  affirmative,  an 
eliam  dispensatus  fuerit,  22.  —  Praofatus  thcsaurus  est  fons  indulgentiarum, 
23  sfj.  —  Potcstas  dispensandi  thesaurum,  73. 

Thomas  Aquinas  (S.).  Ejus  oratio  ad  Deum:  Creator  ineffabilis,  268.  —  Altcra 
oratio  rccitanda  ante  studium  vel  lectionem :  Concede  milii,  269.  —  Rhyth- 
mus  ad  SS.  Eucharistiam,  281.  —  Invocationes  ad  Cruccm,  320.  —  Ora- 
tio  ad  S.  Thomam  Patronum  scholarum,  439.  —  Sex  Dominicae  in  ejusdem 
honorem,  440. 

Titularis  Episcopus  an  possit  concedere  indulgentiam  quadraginta  dicrum,  74,  g). 

Titulus.  Indulgpntiae  alicui  ccclcsiae  concossae  non  cessant,  si,  cadom  diruta, 
nova  acdificelur  ferc  in  loco  sub  eodcm  titulo,  925. 

Tolerantiae  staius  pro  Sororibus  votorum  simplioium,  1306.  —  Status  tolcrantiae 
sensus  et  nova  disciplina  pro  Sororibus  inducta,  1308  sq. 

Toties  quoties,  scnsus  hujus  clausulae,  217  sq.  —  Proprietas  indulgentiac   Por- 


1146 


INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 


tiunculae  est,  quod  ea  acquiri  possit  toties  quoties,  977.  —  Ad  instar  indul- 
genliac  Portiunculac  aliae  concessiones  factae  sunt   a   Summis    Pontificibus, 

983,  7*'.  —  In  concessione  indulgentiae  Portiuncuiae  vel  ad  instar   Portiun- 
culae  clausula  toties  quoties  semper  subintelligitur,  quamvis  non  expressa, 

984.  —  An  indulgentiae  Viae  Crucis  adnexae  toties  quoties  acquiri  possint, 
1222  sq.  —  Quid  de  indulgcntiis  (pro  Fratribus  et  Monialibus  Ordinis  Mi- 
norum)  adnexis  Stationi  SS.  Sacramenti,  1402,  3°,  1403  sq.  —  Quid  de  in- 
dulgentia  plenaria  coronac  franciscanae  adnexa,  717. 

Transitus  de  una  statione  ad  aliam  in  exercitio  S.  Viae  Crucis  est  conditio  ad 
lucrandas  indulgentias  eidem  pio  exercitio  adnexas,  1230.  —  An  quoad  hoc 
detur  exceptio,  1231.  —  Transitus  de  una  Congregatione  Tertiariorum  ad 
aliam  ejusdem  Tertii  Ordinis  an  fieri  possit,  1602.  —  Quid  de  transitu  ad 
alium  Tertium  Ordinem^  1603. 

Translatio  indulgentiarum,  210  sq.  —  An  diruta  ecclesia,  indulgentiae  eidem 
concessae  transferantur  ad  aliam  ecclesiam,  924  sq.  —  Translatio  Confrater- 
nitatum,  1829  sq. 

Tribulationum  tempore  preces:  Adjuva  nos,  356. 

Tridentini  Concilii  Decretum  de  Indulgentiis,  8. 

Trinitas  (SS.).  Preces  et  pia  exercitia  in  honorem  SS.  Trinitatis,  244  sq.  —  Con- 
fraternitas  Scapularis  SS.  Trinitatis,  1895  sq. 

Trisagium  Angelicum,  244. 

U 

ynio  pia.  Pia  Unio  Filiarum  Mariae,  2069  sq.  —  Immaculatae  Conceptionis  de 
Aracoeli,  2078  sq.  —  S.  Antonii  Patavini  de  Urbe,  2175  sq.  —  Pia  Unio 
precum  inter  Episcopos  catholici  Orbis,  2244  sq. 

Unitas  fidei.  Oratio  pro  impetranda  unitate  fidei,  275. 

Utilitas  indulgentiarum,  8,  10. 

Usus  indulgentiarum  christiano  populo  est  maxime  salutaris,  8,  10.  —  Usus  opi- 
nionis  sive  sententiae  probabilis  quid  praestat  in  materia  indulgentiarum, 
79,  541. 

Uibis  et  Orbis.  Decretum  seu  concessio  facta  cum  clausula  f/r&/5  et  Orbis,  117. 
—  An  ad  lucrandam  indulgentiam  Urbi  et  Orbi  concessam,  necesse  sit  ut 
ea  ab  Ordinariis  in  propriis  dioecesibus  promulgetur,  94  sq. 

V 


Valetudinariis  (in)  Fratres  et  Moniales  Ordinis  Minorum  causa  infirmitatis  exi- 
stentes,  quomodo  possunt  lucrari  indulgentias,  1447  sq. 

Validitatem  (ad)  quid  requiratur  in  benedictione  et  impositione  Scapularium,  841 
sq.,  1776. 

Valor  boni  operis  meritorius  et  satisfactorius,  17. 

Vaticana  Basilica,  vid.  Basilica  Vaticana. 

Venditio.  Objecta  pia  indulgentiis  ditata  nequeunt  vendi,  666,  Appendix  pag.  1076. 

Veneris  (die),  vid.  Feria  V  et  VI. 


INDEX    ALPHABETICO-ANALYTICUS.  1147 

Veni,  Creator  Spiritus,  hymnus,  260. 

Veni,  sancte  Spiritus,  Sequenlia,  260. 

Veniale  peccaluui,  vid.  Peccatum. 

Vesperae.  Clausula :  a  primis  vesperis  usque  ad  solis  occasum  sequentis  diei  quid 
significet,  205  sq. 

Vestis  Tertiariis  a  S.  P.  Francisco  tradila,  1505.  —  Sufficit  tamen  deferrc  par- 
vum  scapulare,  1523.  —  Tertiarii  propria  veste  induti  quamnam  praeceden- 
tiam  habent  in  functionibus  ecclesiasticis,  1533.  —  Vid.  Habiius. 

Vexillum.  Tertiariorum  jus  associandi  cadavera  cum  proprio  vexilio,   1543. 

Vexilla  Regis  prodeunt,  309. 

Via  Crucis.  Brevis  expositio  historica  dc  Via  Crucis,  1122  sq.  —  Monita  S.  Con- 
gregationis  Indulgentiarum  ad  recte  ordinandum  pium  exercitium  Viae  Cru- 
cis,  1128.  —  Cruces  et  imagines,  1129.  —  Cruces,  materia  necessaria,  ex 
ligno  esse  debent,  1131.  —  Imagines  seu  tabulae,  matcria  libera,  1133.  — 
Mysteria  quae  per  stationes  Viae  Crucis  repraesentanlur,  1135.  —  Denedi- 
ctio  et  affixio  crucium  nec  non  tabularum  si  adsunt,  1137.  —  Benediclio 
crucium  a  Sacerdote  legitima  facultate  praedito  fieri  debet,  1138.  —  Etiam 
imagines  congruenter  benedicuntur,  1139.  —  Benedictio  crucium  fieri  potest 
tam  ante  quam  post  afOxionem,  1140.  —  In  Monialium  monasteriis  sufficit 
benedicere  cruces  ad  crates,  1142.  —  Inter  unam  aliamque  stationem  re- 
quiritur  aliqualis  distantia,  non  tamen  determinata,  1146.  —  An  stationum 
iter  incipere  debeat  a  parte  Evangelii,  1149.  —  De  stationum  Viae  Crucis 
renovatione,  substitutione,  remotione  vel  mutatione  de  loco  in  locum,  1151 
sq.  —  De  erectione  Viae  Crucis  in  domibus  privatis,  1162  sq.  —  Normae 
et  monita  quoad  erectionem  Viae  Crucis,  1167  sq. 

Auctoritas  erigendi  staliones  Viae  Crucis  penes  Fratres  Ordinis  Minorum, 
1174.  —  Quibus  primario  competat,  1176.  —  Extensio  hujusmodi  faculta- 
tis,  1177.  —  Clarius  res  explicatur,  1178  sq.  —  De  potestate  delegala  eri- 
gendi  Viam  Crucis  Sacerdotibus  Ordini  extraneis,  1182  sq. 

Documenla  requisita  ante  et  post  erectionem  Viae  Crucis,  1189.  —  Do- 
cumenta  ante  erectionem,  1191  sq.  —  Documenta  post  erectionem,  1204  sq. 

—  Sanatio  generalis  stationum  Viae  Crucis,  1212. 

Indulgentiae  pio  exei'citio  Viae  Crucis  adnexae,  1213.  —  Tempus  eas 
acquirendi,  1216.  —  Sunt  applicabiles  etiam  defunctis,  1217.  —  An  toties 
lucrifieri  valeant,  quoties  pium  exercitium  iteratur,  1222  sq.  —  Tres  con- 
ditiones  requiruntur  ad  eas  lucrandas,  1225  sq.  —  Epilogus,  1235. 

Crucifixi  quibus  adnectuntur  indulgentiae  Viae  Crucis,  1236.  —  Ex  qua 
materia  confecti   esse    debent,  1238  sq.  —  Facultas  eos  benedicendi,  1248. 

—  Conditiones  ad  lucrandas  indulgentias,  1249  sq.  —  Concessio  spccialis- 
sima  pro  fidelibus,  quos  gravis  morbus  impares  reddit  recitandis  viginti 
Pater,  Ave  et  Gloria,  1254. 

Socictas  a  Via  Crucis  perpetua  in  quo  consistat,  1264.  —  Summus  Pon- 
tifex  eam  commendat,  indulgentiis  ditat,  et  sedem  primariam  Iransfert  ad 
ecclesiam  Aracoelilanam  Urbis  Romac,  1265.  —  Slatuta  piae  Societatis,  1266. 

—  Indulgentiae  sodalibus  concessae,  1267. 
Viaticum  comitantibus  indulgentiae  concessae,  306. 
Viatores  seu  itcr  agentes  lempore  Jubilaei,  481,  505. 


1148  INDEX   ALPHABETICO-ANALYTICUS. 

Vicarius  Apostolicus  an  possit  concedere  indulgentiam,  lij  ij. 

Vicarius  Capitularis  an    possit  elargiri  indulgenlias,    73,   10°.  —  Utrum  valeat 

Confratcrnitntes  erigere,  earumque  statuta  approbare,  1679. 
Vicarius  Generalis  jus  non  habet  concedendi  indulgentias,  73,  1 0°.  —  Non  potest 

Confraternitates  erigere,  consensum  dare  pro  earum  aggregalione,  vel  sta- 

tuta  approbare,  1673. 
Vigilantia  Ordinariorum  super  induigentiis,  104. 
Vigilia.  Confessio  et  Communio  pro  lucranda  quacnmque  indujgentia  expleri  pos- 

sunt  in  vigilia,  147  sq.  —  Absolutio  generaiis  penes  Fratres  et  Moniales  Or- 

dinis  Minorum  dari  potest  in  vigilia,  1426  sq.  —  An  etiam  Tertiariis  Fran- 

ciscalibus  saecularibus,  1584. 
Violantes  clausuram  episcopalem  quid  incurrant,  1334  sq. 
Virgae  Poenitentiariorum  tactum  recipientes  an  aliquam  indulgentiam  lucrentur, 

73,  9°. 
Virginum  Custos,  oratio  ad  S.  Joseph  pro  obtinenda  puritate,  425. 
Visitatio  ecclesiae,  ut  conditio  ad  acquirendas  indulgentias,  172  sq. 
Visitatio  SS.  Sacramenti.    Indulgentia  concessa,  286.  —  Occasione  40  Horarum, 

287  sq.  —  In  hebdomada  Septuagesimae  usque  ad  Cineres,  303.  —  Feria 

V  et  VI  majoris  Hebdomadae,  304. 
Visitatio  Stationum  Urbis,  943  sq.  —  Septem   ecclesiarum    Urbis  et  septem  al- 

tarium,  956  sq.  —  Sepulchri    S.    Petri  in  Basilica  Vaticana,  965.  —  Actus 

obsequii  statuae  S.  Petri  in  eadem  Basilica,  966.  —  Visitatio  Scalae  sanctae, 

967  sq.  —  Hospitalium,  pag.  437  nota. 
Visitationis  B.  M.  V.  novendiales   preces,  413.  —  Indulgenliae   concessae   assi- 

stentibus  divinis  Offlciis  in  ejus  festo,  1479. 
Vota.  Instituta  votorum  solemnium   et   votorum    simplicium,    1269.  —  Formula 

Absolutionis  generalis  pro  Inslitutis  votorum   solemnium,    1572.  —  Pro  In- 

stitutis  votorum  simplicium,  1573. 
Volumus  autem,  sensus  hujus  clausulae,  227  sq. 
Voluntas  Dei.  Actus  conformitatis   divinae   voluntati,   252.  —  Oratio  pro  adim- 

plenda  voluntate  Dei,  256. 
Votiva  Missa  an  suffragetur  pro  altari  privilegiato,  1093. 


Xaverius  (S.  Franciscus).  Ejus  oratio  pro  conversione  infldelium,  355. 
Xenodochia  visitantibus ;  indulgentia,  pag.  437  nota. 

z 

Zelatores,  Zelatrices  pro  adscribendis  fldelibus  piis  Unionibus  piisque  Operibus, 
1817,  IV.  —  Rosario  viventi,  2021  sq.  —  Piae  Unioni  S.  Antonii  Patavini 
de  Urbe,  2179,  V. 


1149 

ADDITIO  AD  N.  304. 

Moderatio  Decreti  alias  editi  circa  altare,  quod  communiter 
dicitur  Sepulchrum. 

Novissimum  Rescriptum  liic   ponimus,    quia    illud   nobis  innotuit   impresso 
jam  Indice. 

ROMANA. 

Dubia  quoad  altare,  quocl  communiter  dicitur  Sepulchrum, 
Inslantibus  plerisque  Rmis  Episcopis  variarum  regionum,  qui 
sacros  ritus  et  caeremonias  juxta  ecclesiaslicas  praescriptiones  ac 
laudabiles  consuetudines  in  suis  dioecesibus  observari  satagunt, 
quaestio  super  altari  quod  communiter  dicitur  sepulchrum,  alias 
agilata,  Sacrae  Rituum  Congregationi  sub  duplici  sequenti  dubio 
proposita  fuit,  nimirum: 

I.  Utrum  in  altari,  in  quo  feria  V  et  VI  majoris  Hebdomadae 
publicae  adorationi  exponitur  et  asservatur  SS.  Eucharistiae  Sa- 
cramentum,  repraesentetur  sepultura  Domini,  aut  instilutio  ejusdem 
augustissimi  Sacramenti  ? 

II.  Utrum  hceat  ad  exornandum  praedictum  altare  adhibere  sta- 
tuas  aut  picturas,  nempe  beatissimae  Virginis,  S.  Joannis  Evangeh- 
slae,  S.  Mariae  Magdalenae,  et  militum  custodum,  ahaque  hujusmodi  ? 

Sacra  porro  Rituum  Congregalio  in  ordinariis  comitiis,  subsi- 
gnata  die  ad  Vaticanum  habitis,  ad  relationem  infrascripti  Cardi- 
nahs,  Sacrae  eidem  Congregationi  Praefecti,  exquisitis  trium  Rmorum 
Consultorum  suffragiis  scripto  exaratis,  attenta  quoque  antiqua  et 
praesenti  Ecclesiae  disciplina,  omnibusque  maturo  examine  per- 
pensis,  rescribendum  censuit: 

Ad  I.  Utrumque. 

Ad  II.  Negative.  Poterunt  tamen  Episcopi,  ubi  antiqua  con- 
suetudo  vigeat,  hujusmodi  repraesentationes  tolerare;  caveant 
autem  ne  novae  consuetudines  hac  in  re  introducantur. 

Alque  ita  rescripsit,  contrariis  quibuscumque  Decretis  abrogatis. 
Die  15  Decembris  1896. 

Facta  postmodum  de  his  SSmo  Dno  Nostro  Leoni  XIII  per 
ipsum  infrascriptum  Cardinalem  relatione,  Sanctitas  Sua  Rescriptum 
S.  Congregationis  ratum  habuit  et  confirmavit,  iisdem  die,  mense 
et  anno. 

Caj.  Aloisi-Masella,  S.  R.  C.  Praef. 
D.  Panici,  S.  R.  C.  Secret. 


ERRATA 


C0RRI6ENDA 


Pag. 

lin. 

44 

11 

iudulgentias 

indulgenlias 

75 

8 

n.  148 

n.  149 

202 

21 

482. 

432. 

205 

7 

0  divini  amoris 

0  divi  amoris 

234 

34 

a  quosdam  Episcopo 

a  quodam  Episcopo 

238 

6 

adjuralis 

abjuratis 

251 

13 

nempre 

nempe 

256 

11 

exhiberi 

adhiberi 

257 

3 

angustiis 

angustis 

273 

35 

cum  haud  reversuros 

cum  se  haud  reversuros 

283 

28 

Ita  decisit 

Ita  decidit 

364 

16 

Eam  insuper 

Ea  insuper 

388 

9 

ACCITE 

ACCIPE 

400 

11 

PAAVUM 

PARVUM 

403 

26 

novo,  quo 

novum,  quo 

428 

2 

(ab  infra)  943. 

943  bis. 

564 

6 

indulgentiae 

indulgentias 

567 

29 

in  peiyetuum  valituro 

in  perpetuum  valiturum 

640 

22 

dissentiones 

dissensiones 

704 

24 

sequentis  die 

sequentis  diei 

736 

13 

quinque  modis 

quinque  nodis 

738 

4 

haec  verba  potulit 

haec  verba  protulit 

749 

29 

ex  quahbet  hebdomadae 

ex  qualibet  hebdomade 

758 

20 

quoad  hoc  eis  praescribitur  quoad  hoc  praescribitur 

784 

2 

(ab  infra)  vahde 

vahdae 

795 

13 

cacanonice 

canonice 

805 

1 

(ab  infra)  a  Leo 

a  Leone 

859 

4 

(ab  infra)  Sess.  XXI 

Sess.  XXII 

954 

8 

duobus  partibus 

duabus  partibus 

1005 

2 

(ab  infra)  Achipresbyt. 

Archipresbyt. 

1031 

9 

facile  instituere 

facile  contingat  instituere 

1042 

16 

exauditione  donatus 

exauditione  donatas 

1066 

13 

?'uriculis 

ruricolis 

l  F-' 


Mochegiani,    P. 

Collectio   Indulgentiarum 


BX    2270    .n63    1897 

IMS 

Moccheg  i  an  i ,    P  i  et ro , 

1839-1905. 
Collectio    i ndu 1 gent i arum 

theologice,    canonice, 
BBO-1166    (awsk) 


#• 


1^4 


.3SP*j 


[T